2.5 2026.06.02 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 5 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT - DORDTSE DINSDAG D.D. 2 JUNI 2026 Vergaderzaal 5 1. Agenderingsverzoek College over Integraal veiligheidsbeleid Voorzitter: De heer Kolkiliç Raadsgriffier: De heer Boogaard Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Dhr. Van Aarle (CDA) Dhr. Van Antwerpen (Beter voor Dordt) Dhr. Van de Breevaart (Forum voor Democratie) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Mevr. Kamphuis (SP) Dhr. Katif (Beter voor Dordt) Mevr. Kovalenko (D66) Dhr. Peters (VSP Dordrecht) Dhr. Tutupoly (Op Ons Eiland) Dhr. Visser (GroenLinks-PvdA) Portefeuillehouders: burgemeester N. Mol Ambtelijke ondersteuning: De heer. Baars Overige aanwezigen: Mevrouw Van den Akker, Mevrouw ‘Van Sybiel’ De voorzitter: Beste mensen, ik open hierbij deze consulterende commissievergadering over het integraal veiligheidsbeleid. Van harte welkom aan alle raads- en commissieleden, burgemeester Mol, tevens portefeuillehouder, mevrouw Van den Akker, adviseur/onderzoeker, mevrouw ‘Van Sybiel’(00:00:18) adviseur/onderzoeker, de heer Baars voor de ambtelijke ondersteuning, mensen op de publieke tribune en alle kijkers thuis. Voor het verslag verzoek ik iedereen aan tafel zich kort voor te stellen door hun naam, fractie of rol te noemen. Ik begin aan mijn linkerzijde. De heer Boogaard: André Boogaard, commissiegriffier.

De heer Peters: Goof Peters, VSP Dordrecht. De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren Dordrecht. De heer De Feijter: Bart de Feijter, ChristenUnie/SGP. De heer Tutupoly: Gersom Tutupoly, Op Ons Eiland. 1 De heer Katif: Jacques Katif, Beter voor Dordt. De heer Van Antwerpen: Dick van Antwerpen, Beter voor Dordt. Mevrouw Kovalenko: Vita Kovalenko, D66. De heer Visser: Lennart Visser, GroenLinks-PvdA, binnenkort PRO. De heer Van Aarle: Sander van Aarle, CDA Dordrecht. De heer Van de Breevaart: Hans van de Breevaart, Forum voor Democratie Dordrecht. Mevrouw Kamphuis: Meta Kamphuis, SP Dordrecht. De heer Baars: Michel Baars, veiligheidsadviseur. De heer Mol: Nanning Mol, portefeuillehouder. De voorzitter: Dank u wel. Het college is momenteel bezig met de voorbereiding voor een nieuw Integraal Veiligheidsplan voor de periode 2027 tot en met 2030. Deze commissievergadering biedt raads- en commissieleden de gelegenheid om aandachtspunten, signalen en ervaringen mee te geven aan het college. De input zal ook gebruikt worden voor het opstellen van het veiligheidsbeeld. Straks neemt mevrouw Van den Akker u mee langs een aantal veiligheidsthema’s aan de hand van een interactieve presentatie. Tijdens deze presentatie krijgt u de gelegenheid om uw inzichten en aandachtspunten in te brengen. Voordat we daarmee van start gaan, wil ik burgemeester vragen om een korte introductie.

De heer Mol: Voorzitter, dank. Ik had het niet beter kunnen introduceren dan u al heeft gedaan. Wij zijn inderdaad bezig met de voorbereiding voor een nieuw integraal veiligheidsplan, uw integraal veiligheidsplan. In aanloop daarnaartoe is het heel belangrijk om met elkaar te beschrijven wat er aan de hand is in de stad. Een van de allerbelangrijkste dingen waar ik waarde aan hecht in het maken van een nieuw integraal veiligheidsplan is onze nieuwsgierigheid. Wat is er aan de hand in de stad? Dat we met elkaar een open en transparant gesprek voeren over wat er speelt in Dordrecht en hoe we de stad veiliger gaan maken in plaats van dat we hier alleen maar over incidenten praten en hoe we daar repressief mee omgaan. We hebben de opgave om de stad veiliger te maken. Als onderdeel van het in kaart brengen van de veiligheid en onveiligheid van de stad hebben we harde cijfers. Daar hebben eerder al een keer met u over gesproken. We gaan in gesprek met inwoners, met ondernemers, maar een belangrijk moment is ook wat u belangrijk vindt dat daar aandacht aan wordt gegeven en wat u ziet in de stad waar u de aandacht van uw collega's voor vraagt. Dat gaan we vanavond met elkaar doen. Mevrouw Kyra van den Akker zit helemaal aan het andere eind van de tafel. Zij gaat het gesprek vanavond begeleiden en neemt ons mee langs een aantal thema's met haar collega.

Michel Baars, uw veiligheidsadviseur, zit naast mij. 2 Weet dat u hem ook altijd vragen kan stellen. Wie weet kan hij her en der een aanvulling geven. Ik hoop dat we vooral een hele interactieve avond met elkaar hebben, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil het woord aan mevrouw Van den Akker geven. Mevrouw Van den Akker: Dank u wel. Welkom allemaal. Fijn dat ik hier vanavond mag staan. Eigenlijk is het doel van deze avond om vooral heel veel informatie op te halen. We hebben op basis van cijfers, documenten, eerdere onderzoeken die al gedaan zijn binnen Dordrecht een algemeen beeld geschreven. We hebben al twee verkennende sessies gehad met zowel ambtenaren van de gemeente als bijvoorbeeld van de veiligheidsregio en van de politie om te kijken van, wat zijn de vier belangrijkste hoofdthema's binnen Dordrecht waar we de rest onder kunnen laten vallen? Op basis van die vier hoofdthema's wil ik jullie vanavond vooral heel veel vragen gaan stellen om te kijken van, wat is jullie beeld hierbij, hoe zien jullie dit terug in de inwoners van de stad? Dit op basis van een basis van een Mentimeter. Dit betekent dat jullie straks in kunnen loggen via een QR-code. Dat hoeft nu nog niet, maar dat kan dadelijk ook. Ik wil jullie de ruimte geven om jullie eigen tekst en ideeën te typen, zodat ik van jullie allemaal sowieso input krijg.

Daarbij wil ik de hoofdthema's met jullie ook gaan bespreken van, wat zien we in de antwoorden en wat vinden we daar nu van? Ik kom hier vooral om informatie op te halen. Later wordt deze informatie nog verder uitgediept in vier losse sessies per thema, samen met professionals, zowel intern van de gemeente als extern. De hele bups aan informatie die we dan hebben opgehaald, wordt verwerkt in een rapport, in een veiligheidsbeleid. Die wordt dan straks ook nog aan jullie teruggekoppeld voor het uitvoeringsplan uiteindelijk. Laten we beginnen. Dit is de methode. Die heb ik kort al toegelicht en de burgemeester ook. Om jullie alvast een klein tipje van de sluier te geven, wat we nu terugzien in de documenten en de cijfers, het wil nog niet zeggen dat dit een compleet beeld is, maar wel een grote trend die we zowel binnen Dordrecht als landelijk zien, de tekst is een beetje klein zie ik, is dat we veel minder statische high impact crimes zien zoals overvallen, diefstallen, dat soort dingen. We zien best wel een verschuiving naar de digitale wereld, de digitale criminaliteit die aan de ene kant zowel de burgers treft, maar ook gevaarlijk kan zijn voor bijvoorbeeld jongeren die geronseld worden of opruiingen en dat soort dingen. De digitale wereld krijgt best wel een stevige plek. Dat komt ook bij ieder thema straks in het veiligheidsbeeld terug.

We zien wat meer maatschappelijke spanningen, stukje ondermijning is belangrijk voor Dordrecht, er zijn best wel wat thema's die lijken te spelen, complexe zorgcasussen waar zowel de gemeente als de politie veel mee bezig zijn en tot slot de weerbaarheid van inwoners. Dat kan op heel veel verschillende manieren zijn, de weerbaarheid op het digitale vlak, maar ook de weerbaarheid van bijvoorbeeld oudere mensen die benaderd worden, jongeren, alle thema's. Ook als we kijken naar de spanningen in de wereld die er zijn, wat kan er gebeuren met de inwoners en hoe kun je je daar het beste op voorbereiden? Wat we heel vaak zien binnen de afgelopen jaren in IVP’s, door het hele land, is dat een IVP vaak redelijk statisch is. Dit zijn de thema's waar we de komende vier aan gaan werken en die plannen willen we vasthouden, denk ik. Daar ben ik niet de enige in. 3 Het is ook goed om een IVP wendbaar te maken, omdat we de komende vier jaar helemaal niet zo heel erg goed weten wat ons allemaal te wachten staat. Dat is alvast een klein tipje van de sluier waar het veiligheidsbeeld op ingaat. Het wordt natuurlijk veel breder en groter en ik hoop dat met jullie in te kleuren. De voorzitter: Kan ik even onderbreken? Mevrouw Van den Akker: Ja. De voorzitter: Kan het wat langzamer? U praat in een behoorlijk tempo. Mevrouw Van den Akker: Sorry. De voorzitter: Mijnheer De Feijter.

De heer De Feijter: Mag ik een vraag stellen? Ik begreep de korte uitleg erbij, van statische naar wendbare IVP, ook vanwege de onvoorspelbaarheid voor de komende drie jaar weer. Wat moet ik me daar in concreto voorstellen bij een wendbaar IVP? Mevrouw Van den Akker: Je kunt nu zeggen dat je alles voor de komende vier jaar gaat vastleggen, maar je kunt ook een uitvoeringsplan maken voor bijvoorbeeld het komende jaar of ruimte inboeken om dingen toch aan te passen of te veranderen. De heer De Feijter: Betekent dit dat om het jaar weer terug wordt gegaan naar de raad om het in zo'n hoedanigheid aan te passen? Je hebt uiteindelijk, denk ik, toch wel een soort overkoepelend integraal veiligheidsplan. Het is ook een soort visie vanuit je weer opereert. Mevrouw Van den Akker: Een integraal veiligheidsplan is weer net een stukje anders dan een uitvoeringsplan. Het integraal veiligheidsplan is, wat gaan we doen en het uitvoeringsplan is, hoe gaan we dat dan doen? Of jullie daar ieder jaar voor terug naar de raad willen, daar kan ik misschien beter Michel het woord voor geven. De heer Baars: In de afgelopen vier jaren zijn we voor de uitvoeringsplannen niet terug naar de raad gegaan, maar we hebben vorig jaar nog een evaluatie gedaan van de eerste twee jaar uitvoering. Ook voor de laatste twee jaar uitvoering van dit plan gaan we weer de evaluatie doen.

Die komt gedurende dit jaar mee terug als we het nieuwe integraal veiligheidsplan gaan vaststellen. Mocht het zijn dat er doelstellingen wezenlijk veranderen, dan moeten we terug naar de raad. Daar hebben we ook andere raadsessies voor dan alleen maar raassessies die specifiek over het IVP gaan. Dat kan ook over een specifiek thema gaan van, we zien een bepaalde maatschappelijke ontwikkeling waar we echt op moeten inspelen. Volgens mij is er vorig jaar nog een raadsbijeenkomst geweest over weerbare samenleving, de spanningen die nu in de wereld zijn en wat dat kan betekenen. Wat als we grootschalige stroomtuitval hebben bijvoorbeeld? Daar is een raadsessie over geweest. Daar wordt de raad op dat moment in meegenomen. De voorzitter: We kunnen verdergaan. 4 Mevrouw Van den Akker: Dan kunnen we beginnen. Jullie kunnen inloggen op Menti. Het makkelijkste is, denk ik, om de QR-code te scannen. Anders kun je naar de website www.menti.com en de cijfers invullen. Ik ga ze even niet hardop oplezen, want dan kan iedereen inloggen. Het is de bedoeling dat jullie hier alleen aan deelnemen. Ik zie 12 deelnemers nu. Dan zijn we, denk ik, ongeveer compleet. Is het iemand nog niet gelukt? 12 klopt? Hij is groot genoeg. Dan wil ik eerst heel algemeen en breed met jullie beginnen. Ik dacht dat de tekst een stuk groter zou zijn. Ik ga het voor jullie voorlezen.

Volgens mij zien jullie het ook op jullie telefoon. Welke veiligheidsvraagstuk baart u het meeste zorgen voor Dordrecht richting 2027-2030? Je mag meer antwoorden geven. Ik zie preventie. Wil iemand toevallig wie dat in heeft gevuld? Preventie op welk thema? Jeugdcriminaliteit. Hufterdrag. De heer Van Antwerpen: In het verkeer met name, korte lontjes. Mevrouw Van den Akker: Gezagsondermijning. Wat bedoelen we daar precies mee? De voorzitter: Mijnheer Van Aarle, kan het via de microfoon? De heer Van Aarle: Ik zal antwoord geven. Ondermijning staat altijd mooi groot in midden. Twee weken geleden hebben we daar al een hele sessie over gehad met elkaar. Specifiek gezag erbij, omdat wij als gemeente, maar ook in het onderwijs, bij de politie, alle hulpdiensten, heel veel last hebben van ondermijning van het gezag. Ik denk dat het een groot thema is. Mevrouw Van den Akker: De drugshandelondermijning. Dat komt allemaal nog aan bod. Corruptie. Wie had dat ingevuld? Heb je daar concrete voorbeelden van of ideeën bij? De heer Visser: Het zit een beetje in het verlengde van ondermijning. Die dingen gaan vaak samen. Het vergt mensen in wat we dan de bovenwereld noemen, die zich welwillend of onwelwillend laten gebruiken voor zelfverrijking of het helpen van de onderwereld. In die zin, de dingen gaan vaak hand in hand op allerlei vlakken.

Het kan een aanbesteding zijn, een douanier in de haven van Rotterdam die wel een lading doorlaat naar, weet ik veel, Dordrecht-West. Mevrouw Van den Akker: We hebben verschillende voorbeelden dat het binnen de gemeente al gebeurt. PFAS zie ik nog. Dan zijn we er wel een heel klein beetje, denk ik. Maatschappelijke spanningen zie ik nog, veilig omgaan met data, maar ondermijning staat toch wel met stip op een. Wil iemand vertellen waarom diegene dit thema het belangrijkst vindt? De heer Katif: De onzichtbaarheid ervan. Er valt weinig vat op te krijgen op een of andere manier. Ik denk, wat onzichtbaar is, wat niet gezien wordt, dat bestaat niet. Juist dat moet je op een of andere manier, niet aan mij alleen, maar aan eenieder van ons, zichtbaar maken. Dat kan op verschillende manieren, maar dat laat ik aan de professional zo. Ik ben maar een simpel raadslid. Mevrouw Van den Akker: Heb je er ideeën bij wat voor manieren daar bijvoorbeeld bij zouden kunnen helpen? 5 De heer Katif: Het zou zo kunnen kijken dat je in bepaalde circuits iets hoort. Het lijkt op snitchen, maar je moet het niet laten … Ik zie mijnheer Van de Breevaart even naar mij kijken, lachend. Ik denk dat hij ook wel een antwoord heeft, maar een stukje integriteit.

Vanuit dat stukje kun je zeggen, dit heb ik gehoord, kun je er niet even naar kijken? Dat je zelf een soort … Ik vind het zo … Mevrouw Van den Akker: Een signalerende rol? De heer Katif: Ja. Heel mooi. Dank je wel. Mevrouw Van den Akker: Het gaat uiteindelijk over alle inwoners van Dordrecht die durven melden. De heer Katif: Die niet bang zijn om dat te doen. Dat is wel heel belangrijk namelijk. Daarmee haal je het namelijk een stukje uit de anonimiteit. Mevrouw Van den Akker: Inzetten op de meldingsbereidheid? De heer Tutupoly: Ik denk wat wij vorige week ook te horen hebben gehad, de exploitatievergunning die we hier missen, waardoor de gemeente met handen gebonden is om het aan te pakken. Mevrouw Van den Akker: Jullie hebben geen Bibob-exploitatievergunning? De heer Katif: Nee. Mevrouw Van den Akker: Het is een heel mooi instrument om daar iets mee te kunnen doen. Ik ga jullie nu even stuk voor stuk meenemen in de vier thema's? Ik begin met het eerste thema dat uit de sessies, de documenten en de cijfers naar voren kwam en waar we ons toch wel meer in willen verdiepen voor het veiligheidsbeeld en het komende IVP. Dat gaat over fysieke dreiging en maatschappelijke onrust.

Wat bedoelen we daar nu mee? Fysieke veiligheid is het beschermen van mensen, leefomgeving en vitale voorzieningen tegen risico's en crises die kunnen leiden tot schade, letsel of maatschappelijke ontwrichting. Best wel breed, maar wat voor voorbeelden hebben we daar nu van? Oorlogsdreigingen, overstromingen, extreem weer, branden of uitval van bepaalde vitale infrastructuur, zoals stroom of misschien wel een havengebied. Maatschappelijke onrust hangt daar vaak een beetje mee samen. Spanningen en verstoringen in de samenleving kunnen leiden tot polarisatie, gevoelens van onveiligheid of aantasting van de openbare orde. De voorbeelden die we daarvan hebben, zijn demonstraties, protesten, rellen of andere thema's die maatschappelijke spanning of ontwrichting kunnen veroorzaken. Daar wil ik jullie het komende kwartier drie vragen voorstellen over stellen om te kijken wat jullie daarin het belangrijkst vinden. De voorzitter: Er is een vraag vanuit de commissie. Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis: Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag is, er stond demonstraties, zit er nog verschil tussen welke demonstraties? 6 Mevrouw Van den Akker: Wij gaan het in de sessies, ook met professionals, nog hebben over welke thema's, groeperingen en demonstraties er in Dordrecht aan de orde zijn. Ik heb straks nog vrije ruimte voor jullie.

Als jullie straks nog thema's willen toevoegen of sidenotes willen geven, dan kan dat allemaal. Welke ontwikkeling vormt volgens u het grootste risico voor maatschappelijke onrust in Dordrecht richting 2030? Ik zal ze even voorlezen, maar volgens mij staan ze ook weer op jullie scherm, polarisatie, online beïnvloeding of desinformatie, demonstraties/protesten, geopolitieke spanningen, opvang- en migratievraagstukken, fysieke dreigingen, zoals weersextremen en klimaat, risico's rondom evenementen en vieringen zoals oud en nieuw en een FC Dordrecht die misschien ooit wel kampioen kan worden, kan promoveren, Champions League. Dit jaar niet, toch? Dan nog terrorisme en extremisme. Ik ben heel benieuwd hoe jullie deze zouden graderen om te kijken waar vanuit jullie de meeste prioriteit zou liggen. De heer Visser: Is het de bedoeling dat we ze allemaal ranken? Mevrouw Van den Akker: Ja. Als dat kan. Ik zie dat bijna iedereen hem ondertussen heeft ingevuld, tien van de veertien. Ik dacht net dat we met twaalf waren, maar zijn er toch twee extra. Eigenlijk scoort het allemaal best wel hoog. We vinden het sowieso allemaal een groot, belangrijk thema als ik zo de scores zie. Online beïnvloeding en desinformatie komt toch wel op één naar voren, terwijl het best wel een redelijk nieuw thema is waar wij, volgens mij, nog niet zo heel erg lang bij stilstaan met zijn allen.

Wie wil daar iets over vertellen? De voorzitter: Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis: Dank u wel. Ik zit heel veel op Twitter en sociale media. Het is niet te geloven wat ik daar allemaal zie en hoor en niet waar is. Je krijgt zo veel opruiende mensen dan. Dat gaat naar buiten, de wijde wereld in en dan krijg je extreem geweld. De voorzitter: Voor het verslag wil ik vermelden dat mijnheer Den Heijer binnen is gekomen. Mijnheer Aarden. De heer Aarden: Het hangt redelijk samen, denk ik, als je het hebt over de online beïnvloeding, polarisatie, extremisme. Ik denk dat het elkaar versterkt, voornamelijk door die onlinekanalen. Waar je vroeger zag dat bepaalde groepen elkaar niet konden vinden, kunnen zij nu heel makkelijk in een groepsapp samenkomen. Ik denk dat het wel samenhangt, die cijfers. Mevrouw Van den Akker: Je ziet het als een soort van katalysator van de rest, dat online gebeuren? De voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: Dank u, voorzitter. Ik zou er zelf voor willen pleiten dat we de symptomen en de kwaal misschien niet door elkaar moeten halen. Ik denk dat de geopolitieke spanningen, klimaatverandering, grote techbedrijven de grote drijvende krachten zijn erachter. Meer dan de symptomen zoals online beïnvloeding en polarisatie. De wereld verandert, het systeem waar we al decennia op bouwen, moet veranderen, of is aan het veranderen.

Dat geeft allerlei gevoelens die nergens heen kunnen. Daar zijn 7 helaas wijzelf ook debet aan als politieke partij, dat we het vuurtje soms graag opstoken. Mijn pleidooi zou zijn, kijk eerst naar het grote en maak dan de trechter naar het kleine. Mevrouw Van den Akker: Oorzaak-gevolg? De heer Visser: Ja. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van de Breevaart. De heer Van de Breevaart: Wat me hier opvalt, is dat de bovenste dreigingen allemaal dreigingen zijn waar we als stad heel weinig aan kunnen doen, om het maar heel kort door de bocht te zeggen, terwijl de dreigingen die zogenaamd het minst belangrijk zouden zijn en waar we als stad wel iets aan kunnen doen, een beetje in het vergeethoekje dreigen te raken. Ik denk dat we hier toch vooral zitten om de vraag te beantwoorden, wat kunnen we als stad doen om een veiligere omgeving te creëren. Dan vallen die eerste paar nummers, wat mij betreft, toch eerder af om het zo te zeggen. Mevrouw Van den Akker: Kunnen we daar helemaal niet aan doen? De voorzitter: Mijnheer Katif, is het een opmerking op mijnheer Van de Breevaart? De heer Katif: Ik wil tegen mijnheer Van de Breevaart zeggen dat veiligheid, maar dat weet u net zo goed als ik, een gevoel is. Als het gevoel namelijk dat extremisme op een of andere manier bedreigend is, of je op een eiland woont, in een stad of waar dan ook, dan is dat het gevoel dat je hebt.

Het hele IVP, hartstikke mooi geschreven, maar het is ook een gevoel. Op dat gevoel wil je graag kunnen anticiperen. De heer Van de Breevaart: Ik snap het wel, maar hoe we gevoelens gaan managen via veiligheidsbeleid, dat vind ik nog wel een hele lastig om het zacht te zeggen. Mevrouw Van den Akker: Ik denk dat je als gemeente altijd wel kan kijken van, als dit thema een thema is waar ik misschien weinig aan kan doen, wat kan ik dan alsnog wel doen aan de polarisatie binnen mijn gemeente of aan weersextremen zoals klimaat? Aan het klimaat kunnen we misschien niet direct iets doen, maar wat als we een overstroming krijgen? Zijn we daar dan goed op voorbereid? Dat zijn van die kleine dingen waar we iets mee kunnen. De voorzitter: Mevrouw Kamphuis, daarna mevrouw Kovalenko en als laatste mijnheer Den Heijer. Mevrouw Kamphuis: Dank u wel, voorzitter. Ik wil even op mijnheer Van de Breevaart ingaan. Wat we wel kunnen doen aan online, is met elkaar afspreken dat als Forum Dordrecht negatief aangesproken wordt, ik dan een tegenreactie geef of dat als iemand anders wordt aangevallen, we wel voor elkaar blijven opkomen. Dat kunnen we wel doen, voorzitter. De voorzitter: Dank voor uw inbreng. Mevrouw Kovalenko. 8 Mevrouw Kovalenko: Dank u wel, voorzitter. Ik ben het er niet helemaal mee eens dat we daar als staat niks aan kunnen doen.

Vooral bij desinformatie die wordt verspreid over bepaalde bevolkingsgroepen, ik noem maar migranten, kan het leiden tot fysieke dreigingen, fysieke onveilige situaties. Wat het moeilijker maakt, is die anonimiteit op internet. Misschien kunnen we als de staat met betrekking tot de anonimiteit niet veel doen, maar we kunnen wel richting de overheid daarover pleiten, met voorstellen komen en de gevolgen daarvan monitoren, zodat het zich niet in fysieke geweld uit. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik vraag me af wat de waarde van deze lijst is, omdat je heel veel aspecten mist. Ik sluit me echt aan bij mijnheer Van de Breevaart dat als je mensen op straat spreekt over wat er in de openbare ruimte echt een probleem is voor jou, onrust richting 2030, dan denk ik dat niemand over deze 8 punten begint of dat ze net een aflevering van Nieuwsuur hebben gezien. Dat komt later … Mevrouw Van den Akker: Ik heb net in de introductie verteld dat we meerdere thema’s behandelen. Als je wil, dan kun je ook de QR-code scannen en meestemmen. De heer Den Heijer: Dit is de hoge over … Mevrouw Van de Akker: We hebben vier thema’s. De heer Den Heijer: Wetenschappelijke inzichten en zo, maar dat is niet wat werkelijk op straat speelt. Dat komt nog? Mevrouw Van de Akker: Ja. Dat komt nog.

De heer Den Heijer: Wat is dan de kapstok die hier … Gaat dit een enorme … Dan ben ik heel geïnteresseerd in het andere gedeelte van het verhaal. De voorzitter: Even over het vervolg gezien de tijd, er zijn dadelijk nog enkele thema’s aan de beurt. Laten we het op twee of drie vragen houden per thema. Mevrouw Van den Akker: Als we kijken naar het thema fysieke dreiging en maatschappelijke onrust, welke thema's worden volgens u nog onderschat binnen de gemeente Dordrecht? Ik zie dat iemand heeft opgeschreven, thema zij tegen wij, tweedeling in de samenleving. Wie zijn dan de zij en wie de wij? Mevrouw Kamphuis: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis: Dank u wel. Hij, wij, is bijvoorbeeld asielzoekers tegen de gewone mensen, links tegen rechts, dat soort tweedelingen in de samenleving. Mevrouw Van den Akker: Het wegvallen van traditionele gemeenschappen? De heer De Feijter: Die had ik genoemd. Ik denk aan de individualisering die we al decennia meemaken, maar daarmee ook het wegvallen van gemeenschappen zoals we 9 die vroeger, decennia geleden, meer kenden, waarin iedereen naar een kerk ging bijvoorbeeld.

Lange tijd hebben voetbalverenigingen onder andere wellicht, ten dele, die rol overgenomen, maar ik heb het idee dat heel veel van dat soort gemeenschappen wegvallen, dat meer mensen online in een bubbel leven en dat de zuilen zoals ze vroeger bestonden en het gevoel van samen een gemeenschap zijn meer weg zijn gevallen en dat het onder andere als gevolg heeft dat groepen meer tegenover elkaar komen te staan. Mevrouw Van den Akker: Eigenlijk die maatschappelijke plekken waar mensen met dezelfde interesses of zo samenkomen en dat het nu meer online gebeurt? De heer De Feijter: Wat het sterke aan zuilen was, denk ik, hoewel er veel op tegen was, is dat je binnen een zuil wel juist mensen vanuit verschillende sociaaleconomische klassen in een zuil hebt zitten. Binnen jouw zuil had je een Tweede Kamerlid en had je iemand die achter de vuilniswagen aanliep. Ik denk dat het op een andere manier voor een stuk verbinding binnen de samenleving zorgde en dat we het nu niet meer op zo'n manier ervaren. Nu lijkt er toch iets meer langs sociaaleconomische klassen te lopen en langs andere lijnen. Mevrouw Van den Akker: Ik zie ook veel drugshandel en harde criminaliteit. Daar komen we straks bij een stukje ondermijning nog verder op terug. Dat gaan we zeker nog bespreken straks. Statelijke actoren.

Wil iemand die toelichten? De heer Visser: Dat valt een beetje samen met de geopolitieke spanningen waar we het in het vorige blokje over hadden. Ik denk dat we allemaal niet kunnen ontkennen dat er allerlei statelijke actoren zijn die er baat bij hebben als hier instabiliteit is of die door hun gedrag, bijvoorbeeld door oorlogvoering, een vluchtelingenstroom op gang brengen, wat dan weer dankbaar gebruikt kan worden om daar politiek gewin uit te halen. Of je nu de Amerikanen, de Russen of China … Daar moeten we ons bewust van zijn. Mevrouw Van den Akker: Heb je daar ook al binnen Dordrecht een concreet voorbeeld van gezien of is het meer van, we moeten klaarstaan voor? De heer Visser: Ik ken zelf niet goed genoeg de details om te weten of Dordrecht een concreet voorbeeld heeft. Bijvoorbeeld heel veel precursoren, stoffen die gebruikt worden om synthetische drugs te maken, komen bijvoorbeeld al uit China. Die kun je per post bestellen en dan bezorgt DHL ze bij je thuis. Geen commentaar. Mevrouw Van den Akker: Ik ga even naar de volgende. Er staan nog hele belangrijke thema’s tussen, maar veel komt straks nog aan bod. Wat merkt de inwoner hier nu al van? Wat gaat dat in de toekomst voor problemen opleveren als we kijken naar de fysieke dreigingen en de maatschappelijke onrust? Angst. Angst voor? De heer Tutupoly: Als je het hebt over de gevolgen daarvan.

Je noemt zelf al fysieke onveiligheid. Mensen hebben op een gegeven moment angst om over straat te gaan, bijvoorbeeld in de avonduren. Mevrouw Van den Akker: Steeds ernstiger geweld op straat, paniek bij crisis, angstcultuur, gezagsondermijning, iedereen op zichzelf gericht, ‘…’(00:31:21) is altijd 10 bijeffect. Ik zie ook wel weer veel het stukje polarisatie hierin terugkomen, waar jullie veel aandacht voor vragen. Hoe zijn jullie die gezagsondermijning in de praktijk terugkomen als je het hebt over fysieke dreiging en maatschappelijke onrust? Mevrouw Kamphuis: Wat je op tv ziet, dat er tijdens demonstraties geweld is tegenover elkaar. Twee demonstraties, links tegen rechts bij, zo noem ik het maar. Ik ben erop tegen. Dat ze tegenover elkaar staan en geweld gebruiken, ongeacht wie er begint, waardoor de politie moet ingrijpen, het geweld naar de politie gericht wordt en dat er weinig wordt geluisterd naar de politie. Als je een ding niet moet doen, dan is het aan hulpverleners komen. Mevrouw Van den Akker: Is dat iets wat jullie de laatste tijd meer terugzien in Dordrecht? De heer Van de Breevaart: Het heeft niet alleen, excuus, voorzitter, met polarisatie te maken, maar ook met ordinair kwajongensgedrag, zoals bij oud en nieuw. Los van de polarisatie, geweld tegen gezagsdragers en hulpverleners is schering en inslag.

Dat verdient, wat mij betreft, echt veel meer aandacht dan de wat meer vage dingen zoals gevoelens van vervreemding, desinformatie die misschien tot iets zou kunnen leiden enzovoorts. Mevrouw Van den Akker: Omdat dit echt wel een zichtbaar effect heeft? Het tweede thema van de vier is zorg en veiligheid. Daar bedoelen we mee, de gezamenlijke aanpak van problemen, waarbij zorgvragen en veiligheidsrisico's samenkomen, met als doel om inwoners te ondersteunen en risico's voor henzelf en hun omgeving te beperken. Een paar concrete voorbeelden daarvan zijn verward of onbegrepen gedrag, huiselijk geweld, jeugdproblematiek, personen met complexe problematiek, verslaving, zorgmijders en overlastsituaties. Heeft iemand daar al vragen over op voorhand? Ik heb een aantal ontwikkelingen op een rijtje gezet die in ieder geval naar voren komen uit de eerste twee sessies, de documenten en de cijfers die wij ontvangen hebben. Er is straks ook nog ruimte voor vrije invulling. Een daarvan is onbegrepen gedrag, huiselijk geweld, femicide, dakloosheid, wachttijden in de zorg, verslaving en woonoverlast. Ik vroeg me af of jullie die ontwikkelingen op een rijtje kunnen zetten van wat jullie het meeste zorgen baart in de toekomst. De voorzitter: Mijnheer Aarden. De heer Aarden: Ook hier hebben, denk ik, toch wel weer meerdere dingen met elkaar te maken.

Als je kijkt naar bijvoorbeeld politie-inzet, dan zie je dat ze steeds vaker onbegrepen gedrag tegenkomen. Dan merk je dat het weer deels te maken heeft met wachttijden in de zorg, bezuinigingen op de zorg of dat ze ergens niet terechtkunnen, waardoor hulpverleners, die daar misschien niet per se vanuit hun rol op zijn getraind, toch gedwongen worden in andere situaties op te treden dan normaal gesproken. Volgens mij is het in sommige gebieden nu ook psychische zorg samen met politie, had ik begrepen. De heer Den Heijer: Ik zie vooral een spanningsveld tussen de ene groep die daar woont en niet in aanmerking komt of geen noodzaak heeft om gebruik te maken van deze voorzieningen en wel veilig en vrij wil wonen in deze stad en daartegenover dat je in deze centrumgemeente vrijwel alle opvangvoorzieningen faciliteert, ook voor deze 11 doelgroepen. Volgens mij moet je met elkaar het gesprek aangaan. Er zitten op een gegeven moment ook geen grenzen aan van wat je kan doen. Kunnen we dat niet beter spreiden? Kunnen we op plekken waar dit zich voordoet de kennis en kunde in huis halen, zodat deze mensen niet op straat belanden en heel veel overlast veroorzaken bij de bewoners die een fijn en goed leven in de stad willen hebben? Mevrouw Van den Akker: Zeker. De voorzitter: Mijnheer Van Aarle. De heer Van Aarle: Ik herken me wel in wat mijnheer Den Heijer zegt.

Onder het kopje verslaving, dat vrij laag staat, gaat een hele grote criminele wereld achter schuil als we het hebben over ondermijning en criminaliteit. Wat mij grote zorgen baart, is het normaliseren van heel veel gedrag en dat we onze normen en de grens van wat wij binnen het redelijke en fatsoenlijke vinden vallen, laat ik er maar een CDA-term in gooien, steeds verder opschuiven. Onder grote groepen jongeren wordt het genormaliseerd dat we cocaïne gebruiken op festivalletjes of een pilletje erin gooien om maar zo lang mogelijk vol te houden, maar daarachter gaat nog de hele wereld schuil waar wij op het eiland gigantisch veel last van hebben. Dat nemen we dan een soort van voor lief. Het baart mij gigantische zorgen dat we die grenzen enorm aan het oprekken zijn. Mevrouw Van den Akker: Snap ik. Huiselijk geweld en femicide. Ik zag in de cijfers dat jullie huiselijk geweldcijfers echt wel veel hoger zijn dan het gemiddelde in de regio en in het land. Zijn daar bepaalde verklaringen voor, onderbouwingen? De voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: Dank u, voorzitter. Voor zover ik daar inzicht in heb, hangen de cijfers van huiselijk geweld vaak samen met het feit dat Dordrecht gemiddeld genomen een bevolking heeft die bovengemiddeld in precaire, sorry dat ik geen makkelijker woord weet, sociaaleconomische posities verkeren.

We hebben, volgens mij, meer mensen hier die gebruik maken van een Wmo en uitkeringen dan landelijk gemiddeld. Dat zijn helaas dingen die met elkaar samenhangen. Er zijn correlaties tussen. De voorzitter: Mijnheer Van Antwerpen. De heer Van Antwerpen: Voorzitter, in aanvulling op de opmerking van mijnheer Visser, kan het zijn dat de hogere cijfers bij huiselijk geweld met een hogere meldingsbereidheid te maken hebben? Het hoeft niet gelijk alleen de uitkomst te zijn, het kan ook met de meldingsbereidheid te maken hebben. Mevrouw Van den Akker: Of de manier van registeren, zeker. De voorzitter: Mijnheer Baars heeft een aanvulling. De heer Baars: Het wordt al een klein beetje gezegd, het is ook de wijze waarop wordt geregistreerd. In onze regio zijn een hele hoop hulpofficieren van justitie en de politie goed geïnstalleerd, waardoor bijvoorbeeld weer meer meldingen richting het openbaar 12 ministerie of juist richting Veilig Thuis gaan. Daardoor krijg je de meldingen die wellicht hoger zijn. We kunnen er nog niet 100 procent de vinger op leggen, want er zijn wel veel registraties, laten we dat vooropstellen. Het is wel een feit dat er in verschillende regio’s verschillend wordt geregistreerd. Mevrouw Van den Akker: Meer meldingen kan ook meer zicht betekenen. De voorzitter: Mijnheer Tutupoly. De heer Tutupoly: Daar heb ik toch even een vraag over, over de registratie daarvan.

Het is nu gekaderd als huiselijk geweld, maar hoe staat het met het geweld an sich in de regio, als je het even loskoppelt van het huiselijk? Geweld op straat en dergelijk, daar ben ik dan wel benieuwd naar, omdat het nu helemaal gekaderd wordt op huiselijk geweld. De heer Baars: Toevallig komt echt heel binnenkort de Veiligheidsmonitor uit. Dat is een document waarin heel veel cijfermatige informatie staat over veiligheidsbeleving van inwoners. Die cijfers nemen we mee in het veiligheidsbeeld. We komen ook nog terug met het veiligheidsbeeld en dan kunnen we die cijfers met u delen. De voorzitter: Mijnheer Van Aarle, daarna mijnheer Peters. Gezien de tijd moeten we doorgaan met de presentatie. Als het nog lukt, mijnheer Katif erachteraan. De heer Van Aarle: Als ik iets kort mag vragen, of ik misschien zeggen eerst, over die Veilig Thuismeldingen of het huiselijk geweld, ik weet niet hoe we daar als raad achteraan kunnen gaan, maar wat mijn ervaring is met die meldingen, is dat we als onderwijsgevende personeel, en ook andere hulpverleners, best wel goed zicht hebben op hoe er geregistreerd en gesignaleerd moet worden. Er zijn bij de instanties, ook bij Veilig Thuis, zo veel wisselingen als het gaat om de mensen die de gezinnen begeleiden, waardoor steeds opnieuw een casemanager op de zaken komt.

Daardoor heb je hele lange trajecten en heel veel wisselingen in mensen die de vertrouwensband met kinderen of gezinnen opbouwen. Volgens mij zit daar, in al die wisselingen en wispelturigheid … Wat we daar als raad mee kunnen, weet ik niet. 13 Als ik dan toch weer vanuit het onderwijs mag spreken, op een gegeven moment denk je, waar zijn we mee bezig? Daar zit bijna een soort wanhoop is. Het is meer een constatering. De voorzitter: Mijnheer Mol. De heer Mol: Heel kort. Ik begon de avond even met het woord nieuwsgierigheid. Wat wij met elkaar moeten doen, is ook een beetje sleutelen onder de motorkap. Als we teruggaan naar de signalen die we net noemden, wij hebben in Dordrecht heel veel mensen, verwarde mensen en mensen met een verslavingsprobleem, op straat, die er helemaal niet thuishoren. Dat moet helemaal niet het probleem zijn van de politie, het probleem moet ergens anders komen te liggen.

Ik vind dat we ons veel meer moeten gaan verdiepen in, wat is er aan de hand op straat en hoe kunnen andere organisaties hun verantwoordelijkheid nemen in plaats van dat op vrijdagmiddag om 17.00 uur de politie weer in zijn maag zit met iemand die hartstikke in de war is, een groot verslavingsprobleem heeft, enorm de buurt op stelten zet, maar waar de politie nergens mee naartoe kan? Ik denk dat dit iets is wat in het integraal veiligheidsplan echt aan de orde moet komen, hoe gaan we de zorg en politie daar veel beter in laten optrekken? We hebben heel veel mensen waarvan we nu vinden dat het een zorgprobleem is, die helemaal geen zorgprobleem hebben, maar lekker moeten voetballen. Ik zeg het maar eventjes op mijn eigen manier, maar dat wordt ook door de GGD erkent. We moeten veel slimmer afschalen en de tijd en zorg besteden aan de mensen die het echt nodig hebben. De voorzitter: Mijnheer Peters. De heer Peters: Huiselijk geweld gebeurt meestal achter gesloten deuren. Ik begreep net van uw uitleg dat het geregisseerd wordt. Hoe komen die registraties dan binnen? De heer Baars: Die registraties komen binnen, omdat een melding wordt gedaan. Iemand maakt zich zorgen om een bepaalde situatie waarbij bijvoorbeeld kinderen in het spel zijn en doet een melding bij Veilig Thuis.

Dat kan soms de politie zijn die op een melding afkomt, daar een situatie aantreffen en vervolgens een melding doen. Dat is dan even die registratie. De voorzitter: Nogmaals, gezien de tijd, ik merk wel dat het een onderwerp is waar heel wat vragen bij zijn, veel standpunten vanuit partijen, laten we het wel houden bij input vanuit de raads- en commissieleden richting de adviseurs, onderzoekers en het college. Er zullen de aankomende periode meerdere commissies zijn voor het debat. Nog een vraag vanuit mijnheer Katif op dit thema en dan verzoek ik echt verder te gaan gezien de tijd. Er zijn volgens mij nog twee thema’s die we moeten bespreken. Mevrouw Van den Akker: We hebben nog tot 21.00 uur, toch? Op zich vind … De heer Katif: Ik kreeg net het woord. Mevrouw Van den Akker: Sorry. 14 De heer Katif: Mag ik heel even? De vorige sheet ging namelijk over zorg. Wat is miste, is fraude in het algemeen en zorgfraude in het bijzonder. Dat wilde ik er even aan toevoegen. Mevrouw Van den Akker: Dank je wel. Zeker een heel belangrijk thema. Dat gaan we ook bespreken. Ook de cijfers over huiselijk geweld gaan we in de sessies nog bespreken. Ik vind het wel interessant wat voor vragen jullie hierbij hebben, want ik kan sommige dingen meenemen in die sessies.

Dit is volgens mij de laatste vraag over zorg en veiligheid, wat merkt de inwoner hier nu al van en wat gaat dat in de toekomst voor problemen opleveren? Dat is vrijekeuzeruimte. Daar gaan we iets sneller doorheen. Ik zie een zwaardere last voor de hulpdiensten door bijvoorbeeld onbegrepen gedrag, wat druk legt op de hulpverlening van andere inwoners. We zien al weinig politiecapaciteit overal. Dat speelt binnen elke gemeente wel, omdat zij zo veel bezig zijn met de meldingen op straat. Onveilig gevoel, druk op hulpdiensten, lastiggevallen door junks. Is dat een groot thema in Dordrecht? Ja? Verloedering geweld, tegen vrouwen, onleefbare buurt en scheve verhoudingen in de wijk, ontbreken van huisartsen in de wijken. Ik zie vooral onveiligheidsgevoelens, beschermen van vrouwen en de hulpdiensten, waar al een hoge druk op ligt en we vooral niet verder willen laten oplopen. Dan zet ik het omwille van de tijd naar het volgende thema. Ik heb er nog eentje. Die kunnen we wel overslaan. Even kijken, georganiseerd en ondermijnende criminaliteit. Wat bedoelen we daar precies mee? Daar zag ik net al een paar voorbeeldjes van, drugscriminaliteit.

Georganiseerd en ondermijnende criminaliteit zijn criminele activiteiten waarbij groepen of netwerken misbruik maken van legale structuren, voorzieningen of bedrijven, waardoor de veiligheid, de leefbaarheid en integriteit van de samenleving worden aangetast. Voorbeelden hiervan, drugshandel en productie, witwassen, mensenhandel, arbeidsuitbuiting, vastgoedfraude, zorgfraude, daar is hij, criminele beïnvloeding van bedrijven of de overheid. Daar valt ook het stukje corruptie onder en weerbaarheid misschien van jullie als raadsleden. Het is best wel een breed thema, maar het is vooral de onderwereld die de bovenwereld gebruikt om de criminele activiteiten te kunnen ontplooien. We hebben weer een aantal ontwikkelingen op een rijtje gezet die voornamelijk naar voren komen uit de eerste analyses en de stukken die we hebben. Welke ontwikkelingen baren u het meeste zorgen? Is dat de jonge aanwas, drugscriminaliteit, witwassen en het gebruik van crimineel geld, mensenhandel, illegale prostitutie en arbeidsuitbuiting of excessief geweld in de wijken? Daar bedoelen we zowel explosies mee als steekincidenten, echt het heftige geweld. Dan nog het online ronselen van jongeren. Hier hangen ook dingen weer samen. Jonge aanwas kan in de drugscriminaliteit zijn. Ik zie op een, tot nu toe, drugscriminaliteit staan.

Wat zijn daarbij de dingen jullie terugzien in Dordrecht en die jullie het belangrijkst vinden? Dat is breed. Het kan veel effecten hebben. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dat het ogenschijnlijk vrij spel heeft, het de straat beheerst, je het ziet gebeuren, zaken overgenomen worden, jongeren inderdaad geronseld worden, dat je, als je ‘s avonds laat op straat loopt, de autootjes ziet rijden. Er gebeurt heel weinig aan. Daarmee zet je een president neer. Mevrouw Van den Akker: Eigenlijk willen we de politieagenten die op de zorgvraagstukken zitten, van het vorige thema, naar deze kant hebben. 15 De voorzitter: Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis: Ik ben het eens met de VVD, met wat net is gezegd. Daarbuiten, we kijken niet om naar de personen zelf die verslaafd zijn. Als we het onderliggende probleem proberen op te lossen met zijn allen, dan gaat verslaving misschien een stukje achteruit. Dat hoop ik. Mevrouw Van den Akker: Eigenlijk het tegengaan van gebruik? Zonder vraag geen aanbod. Online ronselen van jongeren, excessief geweld in de wijken, witwassen en gebruik van crimineel geld, allemaal belangrijke thema's. Wat vraagt dit van u als bestuurder? Ik zie dat iemand kennis heeft opgeschreven. Bedoel je dan kennis van de problematiek of juist van wat er speelt? De heer Visser: Van al die zaken.

Om iets aan te kunnen pakken, moet je jezelf er ook in verdiepen, zoals we hier nu proberen te doen. Mevrouw Van den Akker: Over welke thema’s zou jij het eerst kennis willen krijgen? De heer Visser: Wat ik net zei, er zijn een aantal grotere oorzaken die bijdragen aan dit soort fenomenen. Bijvoorbeeld, om het plat te slaan, de redenen dat grote bedrijven zich graag in Nederland vestigen. Dat zijn dezelfde redenen waarom grote criminelen zich graag in Nederland vestigen, er is hier namelijk een hele gunstige infrastructuur, zowel de fysieke infrastructuur als de fiscale infrastructuur. Die is heel uitnodigend en maakt het makkelijk om drugs hier te produceren, geld rond te pompen of wit te wassen. Natuurlijk gaat erom dat je in de wijken een veilig gevoel hebt en je de overtredingen aanpakt, maar het vergt ook een stuk preventie door je te verdiepen in welke structuren dit veroorzaken of welke achterliggende redenen er zijn. Die zijn niet altijd even makkelijk. Mevrouw Van den Akker: Ieder voordeel heeft zijn nadeel? Bestuurlijk, civielrechtelijk en in woord en daad ingrijpen. Ik zie ook weer dat stukje repressie waar we het net al een beetje over hadden. Jullie zeiden, die jongeren lijken wel een klein beetje onaantastbaar. Hoge normen, strengere regels, vertrouwen in handen van veiligheidsdiensten.

Wie had dat opgeschreven, vertrouwen? Wil je daar iets mee over vertellen? De heer Den Heijer: In de maatschappelijke discussie zie je constant discussie ontstaan over het handelen van bijvoorbeeld de politie. Dat kan, want ook de politie maakt fouten. Dat geeft de politie toe en dan moeten we, volgens mij, ook weer door. Wat je nu ziet, is aangezwengeld door de grote steden, Den Haag. De politie wordt beperkt in het handelen. Als je kijkt hoe preventief fouilleren nu uitgevoerd moet worden, met zo'n derde waarnemer, waardoor je nooit meer op een zinnige manier zo'n actie kunt inzetten, dat beperkt heel erg het handelen van onze veiligheidsdiensten. Het gaat ook niet uit van vertrouwen in onze diensten. 16 Ik denk dat je daar echt radicaal iets in moet in moet wijzigen en dat het een van de opdrachten van onze eigen burgemeester zou moeten zijn, in regionaal verband, maar ook richting Den Haag, om daar gesprekken over te voeren, het vertrouwen te herwinnen en daarmee de ruimte te creëren om hier lokaal meer te kunnen doen. Mevrouw Van den Akker: Vertrouwen in de overheid. De voorzitter: Mijnheer Van de Breevaart. De heer Van de Breevaart: Ik had voldoende bevoegdheden en doortastendheid van bestuurders. Ik denk dat de aanpak van criminaliteit, drugscriminaliteit met name, kan zorgen voor een geweldsspiraal in de stad.

We kennen allemaal het voorbeeld van Haarlem waar de burgemeester maandenlang een heel cordon aan beveiligers om zijn huis heen had uit angst voor aanslagen, omdat die bedreigingen er ook waren. Die criminelen schrikken er niet voor terug om geweld te gebruiken. Het vergt ook wat van het bestuur om die strijd te durven aangaan, om het maar zo te zeggen. Waarbij ik niet wil zeggen dat er nu weggekeken wordt, maar eventjes om te benoemen wat erbij komt kijken. Mevrouw Van den Akker: En zijn er dan nog bepaalde bevoegdheden waarvan je zegt, daar maken we nu geen gebruik van? De heer Van de Breevaart: Dat heb ik niet heel erg inzichtelijk. Drugspanden sluiten, dat moet een burgemeester kunnen doen. Ik weet niet precies hoe dat geregeld is. Mevrouw Van den Akker: Helder. Complexiteit van de thema's begrijpen. Ik hoor vooral van verschillende mensen ook jullie kennisbehoefte hierin terugkomen. Dat vind ik wel mooi. Voorbeeldfunctie, massaal waterbedeffect vanuit de regio, ook heel interessant. Ik heb zelf bij een kleine gemeente gewerkt. Ze waren toen bij een grote gemeente aan het drukken op een industrieterrein en je zag dat al die criminele autobedrijfjes zich bij ons vestigden. Dat zijn dingen die het niet echt oplossen, maar verplaatsen. Het is heel interessant om daarnaar te kijken. Mevrouw Kovalenko: Ik wil daar nog iets aan toevoegen.

Bestuurders moeten denken niet meer lineair te denken, maar meer in scenario’s. Als bepaalde problematiek zich voordoet, dan hebben we scenario A, B, C, D en ik welk scenario we gaan handelen. Dat ontbreekt soms door heel veel procedures, bureaucratie of zoiets. Je moet wel met die complexiteit begrijpen hoe je snel kunt handen in tijden van een crisis. Mevrouw Van den Akker: Kritische houding, vrij spel Dordrecht tegengaan, proberen de onderliggende problemen op te lossen en daarnaast handhaven op de personen die het veroorzaken, bij keuzes nagaan of ondermijning hiermee gefaciliteerd wordt, ook interessant om dat scenario dan mee te nemen, opvang verplaatsen, evenredig verdelen in de regio. Ik zie jullie wel veel schrijven van, als er iets speelt, dan moeten we daar echt ingrijpen en zorgen dat de criminelen niet het beeld hebben dat ze zomaar hun gang kunnen blijven gaan. Waar ligt volgens jullie de grootste kwetsbaarheid? 17 Zijn dat de jongeren, bedrijventerreinen of logistieke knooppunten, de binnenstad, kwetsbare wijken, thema vastgoed, de ondernemers of sociale media en online platforms? De voorzitter: Mijnheer Van Aarle. De heer Van Aarle: Sorry, wat bedoel je met de binnenstad? Mevrouw Van den Akker: Bijvoorbeeld de winkels in de binnenstad. Misschien zijn die vatbaar voor ondermijning? Misschien vind jij wel dat het op bedrijventerreinen juist veel meer speelt.

Ik zie kwetsbare wijken op een staan. Zijn er specifieke wijken waar jullie meer aandacht voor willen vragen de komende tijd? Ik zie al mensen knikken. De voorzitter: Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis: Crabbehof, Wielwijk, De Staart. Mevrouw Van den Akker: Wat was de eerste? Mevrouw Kamphuis: Crabbehof, Wielwijk, De Staart en Krispijn. De heer Den Heijer: De afgelopen jaren ben ik vaak in Stadspolders en Sterrenburg geweest. Ik zie dat daar, in de binnenring bijvoorbeeld van Staspolders, aardig verloedert, veel jongeren daar op straat rondhangen, mensen lastigvallen die boodschappen doen. Je hebt de wijken in Dordt-West waarvan we allemaal gaan zeggen, daar inderdaad ook, maar waar ik wel een lans voor zou willen breken, vergeet de rest niet. In Dordt-Oost zie je stukken echt stevig achteruitgaan. Het Koeienveld, het Cruyff Court in Stadspolders, dat zijn echt plekken waar het af en toe gierend uit de hand loopt en waarbij dit soort aspecten om de hoek komen kijken. Mevrouw Van den Akker: Dank je. De voorzitter: Mijnheer Tutupoly. De heer Tutupoly: Ter aanvulling daarop, u noemde net al, vergeet de andere wijken ook niet. Degene die ik met name mis, dat zijn de handhavers in de wijken. Misschien met name handhaving in de binnenstad. Als je ze tegenkomt in andere wijken, dan is het met een autootje die rondrijdt.

Het zou zo mooi zijn, dat zie je bijvoorbeeld in Papendrecht ook, dat handhavers wijken toegewezen krijgen, het gezicht worden in de wijk en herkenbaar worden, zoals je vroeger een wijkagent had. Dat mis ik. Het is meestal hier in het centrum en de wijk worden vaak vergeten. Mevrouw Van den Akker: Dicht bij de samenleving, die connectie? Michel, hebben jullie wijkenhandhavers? De heer Baars: We hebben wel wijkhandhavers. Ik ben niet van Team Handhaving, maar er zijn handhavers aangesteld per wijk. Er zit wel een wijkgerichte aanpak bij, ook om ervoor de zorgen dat de handhavers hun eigen wijk kennen. De voorzitter: Mijnheer Aarden. 18 De heer Aarden: We hebben een tijdje geleden een werkbezoek gehad bij handhaving. Toen sprak ik met een handhaver die dan als enige, ook door tekorten en dat soort dingen, als enige op een wijk of een gebied stond. Dat lijkt me soms wel erg weinig. Daarnaast denk ik dat meer zichtbaar zijn in de wijk bijdraagt aan het stukje respect voor gezaghouders. Als je de wijkagent in je eigen wijk kent, dan denk je, die is van de politie en hartstikke aardig. Dit maakt het, denk ik, voor mensen tastbaarder dan, die agent heeft iets tegen mij. Ik denk dat het kan bijdragen. Mevrouw Van den Akker: Ik zie jongeren, sociale media en online platforms als grote kwetsbaarheid.

Wat zien jullie daar nu voor concrete voorbeelden in terug in Dordrecht? De voorzitter: Mijnheer Tutupoly had nog een vraag. Mevrouw Van den Akker: Sorry. De heer Tutupoly: Ik had nog even een aanvullende opmerking erbij ten aanzien van handhaving, criminaliteit stopt niet buiten de kantooruren. Eigenlijk is het zo dat handhaving tot ongeveer 18.000 uur bereikbaar is en dan niet meer. Zou die bereikbaarheid verstevigd kunnen worden? Nu moet je via de politie uiteindelijk bij handhaving terechtkomen, maar die bereikbaarheid zou beter mogen. De voorzitter: Voor er antwoord wordt gegeven, de vraag van mijnheer Aarden was politiek gevoelig en ik merk dat er politieke vragen tussendoor komen. Laten we dat de volgende vergaderingen doen en het vandaag op input houden richting het college en de onderzoekers. Ik ben, volgens mij, vrij flexibel geweest. Laten we antwoord geven. Daarna mijnheer Den Heijer. De heer Baars: Ik ben bang dat ik geen goede antwoorden kan geven op handhaving. De heer Mol: Dat nemen we mee. De heer Baars: We nemen het mee inderdaad en we geven het ook zeker mee aan handhaving. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Je ziet in toenemende mate op bijvoorbeeld, hoe heet het nou, TikTok, laatst was iemand bijna helemaal het ziekenhuis ingereden in de binnenstad, dat je acties online hebt dat je heel kort langs mensen rijdt.

Dat zie je met fatbikes ook gebeuren. Er zijn bijvoorbeeld ook echt treitervlogs. Dat mensen winkels binnenlopen, mensen intimideren en dat soort dingen. Weer terug naar de jongeren, de groepsdynamiek met groepsvernedering, op de knieën, voeten kussen, spugen, in elkaar slaan. Dat soort beelden staan blijvend online. Daar maak ik me grote zorgen om. 19 Mevrouw Van den Akker: Wat veel speelt, die online en offline verwevenheid in pesterijen en geweldsdelicten en zo? Dan ga ik naar de volgende, denk ik. Welke ontwikkelingen rondom ondermijning worden volgens u nog onderschat? Waar zouden jullie graag meer aandacht voor vragen? Dan hebben we het over een stukje drugshandel, bedrijventerreinen, het witwassen, mensenhandel jonge aanwas, zorgfraude. Dordrecht een walhalla voor witwassen, alles kan. Vertel, waar moeten we zijn? Die is automatisch opgekomen. Kappers die weinig klanten hebben beter onderzoeken? Is dat een ding in de binnenstad? Drugshandel op scholen en parkeerterreinen, alle massagesalons. Als jullie een concreet signaal hebben, ik zal ze nu niet gaan bespreken, want we zenden nu ook uit, dan kun je ook altijd via MMA melden. Ook als raadslid kun je heel mooi bijdragen. Als er concrete signalen zij van bepaalde drugshandel op scholen en parkeerterrein, dan denk ik dat de gemeente en de politie dat ook heel graag weten.

Criminaliteit, overlast en pesterijen als statussymbool, bedrijventreinen in de avonduren. Misschien wil iemand nog typen welke bedrijventerreinen dat zouden kunnen zijn? Zien we meer risico in bepaalde gebieden? De voorzitter: Mijnheer Tutupoly. De heer Tutupoly: Je gaf net even aan, rondom scholen en parkeerterreinen. Als de politie dat weet … Je leest dat de politie het vaak weet, maar je krijgt vaak terug, we hebben het liever geconcentreerd op een plek, zodat het behapbaar wordt. We zien op veel terreinen, ook rond sportcomplexen, dat daar allemaal van die autootjes zich voordoen en er nauwelijks wordt gecontroleerd. Mevrouw Van den Akker: Je zegt, meer naar buiten, meer controleren, op straat zijn? De voorzitter: Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis: Daarop aanhaken, bij bijvoorbeeld de parkeerterreinen van de Jumbo of de McDonald’s staan ze heel vaak en op een uiteinde van een wijk waar heel weinig auto’s komen. Mevrouw Van den Akker: Het is alom bekend, begrijp ik zo, wat de plekken zijn? Dan hoop ik dat de politie ons daar straks voor het beeld verder aan kan helpen. Malafide ondernemers die misbruik maken van voorzieningen. Van wat voor voorzieningen wordt er misbruik gemaakt door ondernemers? De voorzitter: Mevrouw Kamphuis.

Mevrouw Kamphuis: Ik ga het toch zeggen, bijvoorbeeld bedrijven die uitstoten waar ze geen een vergunning voor hebben, gaan lobbyen en alsnog een vergunning krijgen over die stoffen. Mevrouw Van den Akker: Het milieu? Is dat het enige? Het gevoel van de inwoner dat slecht en crimineel gedrag loont. Is dat omdat er bepaalde figuren in de wijken wonen waar mensen tegenop kijken, omdat mensen niet het idee hebben dat het echt wordt aangepakt of heeft dat een andere reden? De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. 20 De heer Den Heijer: Als jij bijvoorbeeld vakkenvuller bent bij de Albert Heijn, je gaat 's ochtends naar je werk, je bent de enige die er 's ochtends onderweg naar iets is en verder zie je iemand anders die ze leven lang in de bijstand zit, met drie Mercedessen voor de deur staat en op een hele andere manier aan zijn verdienmodel komt, dan kun je er nog honderden miljoenen in die wijken tegenaan klappen, maar als dat maatschappelijk beeld zo blijft en door blijft gaan, ga je een hele generatie jonge mensen verliezen die vooral bezig is, dan kijk ik ook de leraar even aan de overkant aan … Op veel scholen hoor je ook de verhalen van, wanneer ben je succesvol, als je veel poen op de rekening hebt. Niet meer echt maatschappelijk actief zijn, niet iets van waarde op dat soort vlakken zijn. Dan is die route, de aanlokkelijkheid daarnaartoe, heel groot.

Dat corrigeren we ook niet. Dat kun je ook met een patseraanpak doen. Als je laat zien op straat, jij bent volledig in overtreding, dat accepteren we niet en waar je vriendjes naast staan, kleden we je helemaal uit en we pakken ook je auto af, dan geef je in ieder geval een signaal aan de rest van, je komt er niet meer weg, ga beginnen met vakkenvullen en maak wat van het leven, want dat is altijd beter dan met een kogel door je kopen ergens in Rotterdam in de haven te eindigen. De voorzitter: Mijnheer Van Aarle. De heer Van Aarle: Waarvan ik hoor dat het op bijvoorbeeld middelbare scholen heel goed werkt en waar op basisscholen door kinderen over gesproken wordt, is dat er op middelbare scholen meerdere keren per jaar preventief met honden de school ingegaan wordt op zoek naar dingen die niet mogen. Niet dat er heel veel gevonden wordt, maar het beeld dat wij als stad, handhavers, politie geven, met elkaar zeggen, we gaan op zoek en dat gebeurt daar op die school, werkt preventief. Het schrikt af. Dat is, denk ik, de fase waar we in zitten, dat we soms heel erg moeten afschrikken. Mevrouw Van den Akker: Dat doen jullie al? Dat sijpelt ook door naar de basisschool? De heer Van Aarle: Ik weet van middelbare scholen waar dit gebeurt. Dat is niet slecht. De voorzitter: Mevrouw Kovalenko. Mevrouw Kovalenko: Ik wilde daarop aanvullen, een vraag stellen.

Is het alleen preventief om af te schrikken, uw ervaring, of is het preventief om ook bepaalde mogelijkheden te schetsen? Ik ben het met mijnheer Den Heijer eens, schetsen we genoeg mogelijkheden dat maatschappelijke betrokkenheid en sociaal actief zijn ook een soort van status is? Wat zijn onze plannen voor de lange termijn om die groep tot anders te verleiden? Mevrouw Van den Akker: De positieve rolmodellen meer op een voetstuk plaatsen dan de negatieve rolmodellen met drie Mercedessen? Geen plan voor preventie. Wie wil daar iets over zeggen? Ongelijkheid in misdaad en straf. De heer Visser: De realiteit laat vaak zien dat als jij twee miljoen verdient met drugshandel, je terecht heel hard wordt aangepakt. Als jij twee miljoen verdient door een verzekeringsfonds op te lichten, dan krijg je vaak een schikking of een boete. Helaas is het zo dat naarmate jij meer middelen tot je beschikking hebt, het makkelijker is om een 21 echte straf te ontlopen. In die zin zou ik het voorstel van mijnheer Den Heijer graag doorgetrokken zien worden naar witte boorden. Mevrouw Van den Akker: Ik vind dat een hele andere aanpak, maar zeker heel belangrijk. Het laatste thema, jeugd en veiligheid, voorkomen en aanpakken van veiligheidsproblemen waarbij jongeren betrokken zijn, met aandacht voor zowel bescherming als het tegengaan van overlast en criminaliteit. De preventie en repressie.

Voorbeelden, jeugdoverlast, online criminaliteit door jongeren, jeugdcriminaliteit, schoolveiligheid, middelengebruik en het voorkomen van doorgroei naar georganiseerde criminaliteit. Waar moet Dordrecht vooral in investeren? Weerbaarheid van jongeren, jongerenwerk, online bewustwording, mentale gezondheid van jongeren of de samenwerking met scholen? Ik hoorde iemand zeggen, ik mis wat. Vertel. De voorzitter: Mijnheer Van de Breevaart was eerst. Mevrouw Van den Akker: Meer straffen? Geen genade? De voorzitter: Mijnheer Van Antwerpen. De heer Van Antwerpen: Wij zaten een beetje op dezelfde lijn inderdaad. Wat wij missen, is de capaciteit om te handhaven. Mevrouw Van den Akker: Capaciteit bij de politie? De heer Van Antwerpen: Politie, handhaving. Ik zou bijna zeggen, mijnheer Den Heijer, uit uw partij, meer blauw op straat. De voorzitter: Mijnheer Katif. De heer Katif: Aanvullend op de aanvulling van mijnheer Van Antwerpen, wij zijn nu even een IPV-consultatie aan het doen. We hebben ontiegelijk veel dingen die wij graag willen in zo’n IPV. Tegelijkertijd zal het niet zomaar even gaan gebeuren, want daar heb je echt wat centen voor nodig. Het klinkt misschien heel raar, maar het is echt zo. We moeten goed kijken naar de centen in het IVP en het uitvoeringsplan. We moeten ook onze eigen zegeningen tellen, om het zo maar te zeggen, in de IPV.

De voorzitter: De portefeuillehouder, de burgemeester, wil daarop reageren. De heer Mol: Niet zozeer een politiek te bedrijven, maar ik vind het een terechte opmerking van mijnheer Katif. Wat zo belangrijk is, is dat wij zelf nieuwsgierig zijn naar wat er gebeurt op al deze domeinen, want anders wordt veiligheid een soort zelfrijzend bakmeel dat allemaal het probleem is van politie en handhaving, terwijl je juist ook even heel goed moet kijken wat hier aan de hand is. We hebben ook heel veel andere maatschappelijke partners nodig om mee te helpen. De politie en de boa's moeten doen waar politie en boa's voor zijn. We hebben ook heel veel andere partijen in deze stad nodig, op de eerste plaats onze inwoners, om die stad veiliger te maken. 22 De voorzitter: Mevrouw Kamphuis en daarna mijnheer Van Aarle. Mevrouw Kamphuis: Om daarop in te gaan, ik ben het eens met mijnheer Van de Breevaart, ik mis het ook. Als ze dan al worden gestraft en ze komen in een jeugdinstelling … Daar zag ik dingen gebeuren waarvan ik denk, begeleid ze beter, laat ze voelen wat ze fout hebben gedaan, maar wel met de juiste begeleiding, zodat het niet dezelfde kant opgaat als ze buitenkomen, want dat zie ik regelmatig gebeuren. Mevrouw Van den Akker: Dat staat allemaal niet los van elkaar. Geen preventie zonder repressie en andersom en de zorg, zeker weten. De voorzitter: Mijnheer Van Aarle.