2.5 2026.04.01 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

Samenvattend, veel waardering voor de zorgvuldige verkenning binnen de grenzen die gesteld waren. Het meest logisch lijkt ons een coalitie onder leiding van de VVD, maar met een duidelijke voorkeur voor een iets andere samenstelling met het oog op stabiliteit en daadkracht en de overtuiging dat het aan de VVD is om te komen tot een nieuwe informateur die ook al is voorgesteld. Nogmaals, hartelijk steun daarvoor. Wij kijken uit naar het vervolg van dit proces. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Van de Breevaart. Ik kijk voor verduidelijkende vragen. Dat is niet het geval. Dan ga ik naar de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren is voor een progressieve coalitie die Dordrecht klaarstoomt voor de toekomst. Een coalitie die bestuurt met empathie, waarin alle belangen meetellen, ook belangen die zich niet kunnen laten horen op Facebook, zoals die van toekomstige generaties en van dieren. En een coalitie die duurzaamheid vooropstelt, want wat blijft keert niet terug. Maar we kunnen ook tellen de Partij voor de Dieren is een kleine fractie in het progressieve

19

staartje van een steeds conservatievere gemeenteraad. Wij delen niet de lakens uit. Dat doen de grotere jongens in deze raad. En helaas heeft de meerderheid van deze raad een heel andere visie op de stad. We snappen heel goed de conclusie dat samenwerking tussen VVD en GroenLinks-PvdA niet vanzelfsprekend is. Campagne uitingen over wereldvreemde plannen zullen hier ongetwijfeld aan hebben bijgedragen. En zo zitten we opgezadeld met een motorblok van VSP, ChristenUnie/SGP, CDA, en ook D66 is heel blij om aan tafel te zitten. Voor het vervolg is er de keuze tussen VVD en GroenLinks-PvdA. De stabiliteit van GroenLinksPvdA wordt in de rapportage uitvoerig in twijfel getrokken. Maar is de VVD stabiel? Eerst samenwerken met GroenLinks en diezelfde partij nog tijdens diezelfde bestuursperiode wereldvreemd noemen. Een bijzondere opvatting van stabiliteit is dat. Wij zouden zeggen dat dat bepaald geen lonkend perspectief is voor de toekomstige coalitiepartners van de VVD. En hoe zit het met D66? Een partij die momenteel opkrabbelt na een harde smak op de grond met een geheel nieuw team, zonder aangetoonde ervaring in het Dordtse openbaar bestuur. Als Partij voor de Dieren hebben wij de indruk dat stabiliteit als gelegenheidsargument wordt gebruikt, maar dat dit niet de kern van het verhaal is.

De kern van het verhaal is volgens ons, hebben andere partijen zin om samen te werken met links of met rechts? Met GroenLinks-PvdA of met de VVD? En de beantwoording van de VSP op ons interruptie bevestigt onze indruk. VSP, D66, ChristenUnie, SGP en CDA kiezen voor rechts. Een wonderlijke keuze, vindt de Partij voor de Dieren wat is het in het belang van ouderen dat de VVD weer vier jaar bestuurt als het gaat om bouwen voor ouderen, beleid voor kwetsbare groepen en betaalbaar openbaar vervoer? Waarom kiezen de christelijke partijen opnieuw voor individualisme, neoliberalisme en populisme in plaats van voor samenwerking met een partij met een socialer profiel? Wij snappen eerlijk gezegd niet dat deze partijen persoonlijke argumenten boven de inhoud stellen. En waarom kiest D66 ervoor om in gesprek te gaan met vier conservatieve partijen? Blijkt D66, net als in de Tweede Kamer, toch geen progressieve middenpartij maar een conservatief rechtse partij te zijn? De Dordtse D66stemmer gaat het allemaal meemaken. Voorzitter, om af te sluiten citeer ik de kernzin van het adviesrapport. De coalitie die door de meeste partijen wordt gezien als de meest kansrijke variant voor continuïteit, betrouwbaarheid en stabiliteit is volgens het rapport een coalitie met de VVD. De Partij voor de Dieren heeft daar flinke twijfels bij.

Maar over stabiliteit gesproken, de Partij voor de Dieren staat open voor gesprekken, maar u weet dat wij ook klaarstaan voor keihard oppositie voeren tegen rechts afbraakbeleid. Dank u. De voorzitter: De heer Van der Graaf van de PVV. Gaat uw gang. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde collega van de Partij voor de Dieren een verhaal houden wat ik echt niet kan volgen, want hij heeft meerdere partijen hier erop aangesproken dat ze niet zouden kiezen voor een groene en progressieve coalitie, maar tegelijkertijd hoor ik hem in zijn verhaal erkennen dat er ook geen meerderheid voor te vinden is. Wat is dan het verwijt precies aan die partijen dat ze ervoor kiezen om met wat conservatievere, rechtse partijen samen te gaan werken als er over links geen meerderheid te vinden is? De voorzitter: De heer Groenewege.

20

De heer Groenewege: Ik denk dat de heer Van der Graaf het rapport niet heeft gelezen, want variant twee is de meerderheid waarbij we kiezen voor een socialer profiel, voor een groener profiel. En misschien is dat inderdaad niet ver als de Partij voor de Dieren zou willen gaan. Dat wil ik de heer Van der Graaf best toegeven. Maar er zit wel wat verschil tussen de VVD en GroenLinks-PvdA. De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Dan wil ik wel even helder krijgen dat de Partij voor de Dieren van mening is dat de VSP een groene progressieve partij is. En welke had u dan nog meer genoemd in die variant? Even kijken. ChristenUnie/SGP, CDA, dat zijn allemaal progressieve groene partijen volgens de Partij voor de Dieren? De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: De heer van der Graaf heeft mijn verhaal op een heel bijzondere manier opgevat. Er zitten elementen in de verhalen van al deze partijen die aan kunnen sluiten bij een groene progressieve coalitie. Er zitten elementen in de ideologie van de VSP waar je best een linkse kant mee op zou kunnen gaan. Als het gaat om betaalbaar vervoer, als het gaat om bouwen voor doelgroepen, ouderen als doelgroep, noem maar op. Als het gaat om ouderen die bij bosjes omvallen tijdens een hete zomer waar we misschien met klimaatadaptatie wat aan zouden kunnen doen.

Dat zijn allemaal verhalen die best wel zouden kunnen aansluiten bij een coalitie met GroenLinks-PvdA, maar de VSP kiest niet voor het belang van haar kiezer, maar kiest voor rechts beleid. De voorzitter: De heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, toch een vraag aan de collega van de Partij voor de Dieren. Hij stelt zojuist dat we vooral aan het sturen zijn op deze route met de VVD uit persoonlijke argumenten, gelegenheidsargumenten tegelijkertijd ook wel, we hebben geen zin in links. En tegelijkertijd ligt er hier een advies voor namens een informateur die wij hebben aangesteld met elkaar, die in een hele korte tijd heel zorgvuldig te werk is gegaan, die iedereen hier heeft gesproken en die vervolgens dit advies neerlegt en zegt, daarmee adviseer ik een stabiele meerderheid te gaan vormen. Ik snap best de politieke mening en het chagrijn ook bij de Partij voor de Dieren over dit advies, maar tegelijkertijd maakt mijn collega van de Partij voor de Dieren het hier wel heel persoonlijk volgens mij, terwijl er hier gewoon een advies voorligt. Hoe weegt de heer Groenewege dan dit zorgvuldig voorgeschoteld advies? De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Ik vind het eigenlijk niet zo netjes om de verantwoordelijkheid voor het advies bij de informateur te leggen. De informateur heeft een vertaalslag gemaakt van de input die de fracties zelf hebben geleverd.

En de fracties die hier in dit motorblok zitten hebben aangegeven, waaronder ChristenUnie/SGP zelf, dat ze liever met de VVD samen willen werken.

21

Dat heeft de informateur keurig in het rapport opgeschreven, maar uiteindelijk is dat uw keuze waar u zelf verantwoordelijkheid voor draagt. De voorzitter: Dat was hem. Ik kijk naar de heer Van der Graaf van de PVV. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Ik val maar gelijk met de deur in huis. PVV Dordrecht heeft geen vertrouwen in de neutraliteit en objectiviteit van deze verkenner. Mevrouw Van Rhee-Oud Ammerveld blijkt het minder dan een jaar geleden nodig te hebben gevonden om kiezers die overwogen PVV te stemmen te waarschuwen voor vermeend nazisme. De partijleider van de Partij voor de Vrijheid zou volgens haar namelijk een nazileider zijn die praat als een nazi en nazipropaganda gebruiken. Een walgelijke insinuatie die bovendien, gezien de staat van dienst van de verkenner, extra ongepast is. Want hoe kan je in dit land iemand op basis van een kennelijk onwelgevallig standpunt, gedrag en communicatiestijl, gelijkstellen aan monsters die de genocidale moord van miljoenen mensen op hun geweten hebben gehad? Ik zal het waarschijnlijk nooit begrijpen. Vooropgesteld, voorzitter. Het staat iedereen natuurlijk vrij om welke mening dan ook over wat of wie dan ook te hebben, hoe afschuwelijk en idioot die mening ook moge zijn.

In het publieke debat worden te pas en te onpas helaas de meest verschrikkelijke nazivergelijkingen gemaakt en parallelen getrokken met de jaren ’30. Elk inhoudelijk debat over standpunten, gedrag en communicatiestijl wordt ermee in de kiem gesmoord. Want, voorzitter, met nazi's ga je natuurlijk niet in gesprek en kunnen nooit als kansrijke coalitiepartner worden gezien. En daarmee raken we wat PVV Dordrecht betreft de kern waarom het vertrouwen in de neutraliteit en objectiviteit van deze verkenner ontbreekt. De absurde mening van mevrouw Van Rhee-Oud Ammerveld die nu de rol van verkenner vervult is een belemmering om objectief en neutraal vast te kunnen stellen in hoeverre een coalitie met de lokale PVV in Dordrecht kansrijk is. Gezien haar opvattingen mag van haar zelfs worden verwacht dat ze coalitievorming met de PVV in Dordt principieel nooit als kansrijk zal beschouwen. Ze heeft ermee in elk geval de schijn tegen neutraal en objectief te zijn, waardoor wij geen vertrouwen hebben in een eerlijk verkenningsproces. Daardoor had een verkenningsgesprek met de verkenner wat ons betreft ook geen zin. Voorzitter, wij realiseren ons heel goed dat met slechts één zetel onze kansen om aan een coalitie deel te kunnen nemen beperkt zijn.

Het ligt gezien het politieke speelveld niet direct voor de hand, maar kan gezien de standpunten van verschillende partijen getalsmatig ook niet direct worden uitgesloten. Wij willen daarom voorstellen dat er snel een nieuwe verkenner wordt aangesteld die echt neutraal en objectief is, zonder de schijn tegen te hebben vanwege naziverwijten of welke extreme verwijten naar welke partij dan ook. En daarvoor dienen wij vandaag ook een motie in. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Van der Graaf. Ik kijk rond. Geen verduidelijkende vragen. De motie moet inmiddels als bekend worden beschouwd. Ik ga naar de fractie van DENK en Op Ons Eiland. Die voeren gezamenlijk het woord en dat is de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, inderdaad. Wij voeren gezamenlijk het woord. Voorzitter, vorige week hebben wij ook in het duidingsdebat samen met DENK het woord gevoerd. In dit geval was dat de heer Kolkiliç en vandaag aan mij de eer om u en deze nieuwe raad, de mensen op de publieke tribune, beste inwoners, van harte welkom. En uiteraard onze verkenner ook van harte welkom en in ieder geval bedankt voor uw mooie verslag. Voorzitter, een verslag dat in heldere taal maar wel pijnlijk een conclusie trekt. De 22

grootste partij na de verkiezingen is er helaas niet in geslaagd de rol te pakken die de kiezer haar heeft toebedeeld. Politiek, voorzitter, is de kunst van verbinden, het voelen en verhouden en het bouwen van bruggen zeker in de coulissen. Wie daar de dialoog niet weet om te zetten in gezamenlijke ambitie verliest het initiatief. Dat hebben wij helaas mogen ervaren. Voorzitter, derhalve, ik wil er niet langer bij stilstaan. We wensen in ieder geval de VVD wijsheid toe in de voortzetting van dit proces. Voorzitter, ook een woord van dank in ieder geval naar al die positieve reacties van de diverse partijen die men heeft gegeven aan de verkenner, maar wel met een kanttekening vanuit ons en Op Ons Eiland. Voorzitter, we leven in een tijd waarin de wereldorde schudt. De kenners voorspellen economisch zware tijden, stijgende inflatie, toenemende armoede en een Rijksoverheid die de hand op de knip zal houden. Dit zal onvermijdelijk leiden tot bezuinigingen op het gemeentefonds. Dordrecht kan zich in dit klimaat geen bestuurlijke experimenten veroorloven, is onze mening. Onze inwoners snakken naar stabiliteit, niet naar een college dat het roer omgooit op vitale dossiers, zoals woningbouw en het sociaal domein roekeloos omgooit. Wij hebben behoefte aan een koers. Die staat als een huis uitgevoerd door mensen die de dossiers kennen.

Voorzitter, overigens, over stabiliteit gesproken, koop je niet met zetelaantallen. Stabiliteit zit in kennis, kwaliteit en eenheid van mensen. Voorzitter, de verkenner merkt terecht op dat het blok van DENK en Op Ons Eiland door meerdere partijen wordt gezien als een serieuze partner voor bestuursverantwoordelijkheid. Dat komt niet zomaar uit de lucht vallen. Hoewel wij als partij onze plek kennen met onze twee zetels, hebben wij wel in deze fase laten zien wat bruggen bouwen echt betekent. We hebben onze verschillen opzijgezet en onze gemeenschappelijk punt voor de stad naar voren geschoven. We bieden de raad en de stad de broodnodige kennis, stabiliteit en duidelijkheid. We zijn geen factor van versplintering, absoluut niet, maar een factor van eenheid. Afrondend, voorzitter. We hebben behoefte aan een college dat niet alleen binnen de muren van dit stadhuis regeert, maar dat een voorbeeld is voor mensen in de stad die zich niet gehoord voelen. Dat doe je door dialoog met de stad aan te gaan en met Dordtenaren die spreken, die een verhaal hebben over hun stad. Zowel DENK als Op Ons Eiland hebben laten zien, de afgelopen periode en de afgelopen vier jaar, dat we daarin zijn geslaagd.

Voorzitter, we zullen dan in ieder geval ook aan de nieuwe informateur of de verkenner met nadruk meegeven dat de coalitieopties niet alleen naar de kwantiteit van zetels kijken, maar naar de bestuurlijke rijpheid, verantwoordelijkheidsbesef, de diversiteit van de achterbannen en de bewezen eenheid binnen onze partijen. Dordrecht verdient niet minder, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan ga ik naar de SP. De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank u, voorzitter. En dank aan de verkenner voor haar werk en haar advies. Uit haar rapportage blijkt dat de VVD verdere gesprekken met GroenLinksPvdA min of meer blokkeert. Dat is niet fraai. Een coalitie vormen zonder daarin de grootste fractie te betrekken is vrij ongekend en doet wat ons betreft geen recht aan de verkiezingsuitslag. Het is het negeren van een groot deel van de Dordtse kiezers die nu eenmaal die partij de grootste van onze stad hebben gemaakt. Er zijn uiteraard inhoudelijke verschillen tussen de twee partijen. Dat is helder. Maar wij menen dat binnen de lokale politiek verschillen tussen partijen in de basis overbrugbaar zijn. Beide fracties starten ook nog met een deels nieuwe lichting, nieuwe coalitie coalitiepartners dienen zich nadrukkelijk aan. En waarom zouden deze 23

elementen niet juist ruimte scheppen voor verdere gesprekken? De bezwaren aangedragen in het rapport door diverse fracties richting GroenLinks-PvdA gaan immers vooral over hun interne organisatie, zijn voor ons niet overtuigend en lijken met de haren bijgesleept. Iedere fractie heeft te kennen gegeven dat er een coalitie gewenst is met een zo klein mogelijk aantal partijen om de stabiliteit en slagvaardigheid te vergroten. Er is een vier-partijen coalitie mogelijk, maar als het om GroenLinks-PvdA gaat, wordt blijkbaar dat uitgangspunt door sommige partijen meteen losgelaten en worden er samenstellingen van vijf of zelfs zes partijen voorgesteld. Onze voorkeursvariant is nog altijd een vier-partijen coalitie met GroenLinks-PvdA en de VVD samen met de VSP en D66. Een combinatie die linkse en rechtse politiek verbindt en in onze ogen ook recht doet aan de wens van de kiezer. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank, de heer Hartmeijer. Ik kijk nog of er verduidelijkende vragen zijn. Dank anders voor deze eerste termijn van uw kant. Ik vind het altijd gevaarlijk als ik als voorzitter een soort tussenconclusietje moet doen, maar ik denk dat wel dat we een paar dingen kunnen vaststellen. Volgens mij heeft iedereen zich vrij kunnen uiten over het rapport van de informateur, de verkenner.

En bijna alle partijen daar ook hun waardering voor hebben uitgesproken en voor de aard van de gesprekken. Ik heb een meerderheid van de raad horen steunen dat er een nieuwe verkenner, informateur, in de volgende fase aan de slag gaat. En ik heb de partijen die deel uitmaken van variant één min of meer horen zeggen dat zij ook aan de lat staan om inderdaad als eerste variant één in die gesprekken te laten verkennen, maar dat zijn dan ook wel uitsluitend de partijen uit variant één. En ik heb verschillende andere partijen ook andere suggesties daarvoor horen doen, zoals Beter voor Dordt en FvD. Ik kijk even rond of er nog verder ruimte gewenst is voor debat, want dat kan. De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Misschien richting de VVD en de VSP ook de geluiden horen hebbende met betrekking tot de volgende fase van de verkenning, of het wellicht ook in de opdracht mee te nemen is om niet alleen uitsluitend de gesprekken te voeren met de partijen die nu tot de eerste variant horen, maar ook bijvoorbeeld daar toch nog, wat andere partijen aangeven, in ieder geval ook Beter voor Dordt en ook bijvoorbeeld GroenLinks-PvdA meenemen in de gesprekken. En wellicht nog wel een aantal andere partijen. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dank u, voorzitter.

Ik wil zo dadelijk ook ingaan op de motie die ingediend is door de fractie van de PVV. Dat brengt me nu bij de vraag van de heer Schalken. Vanuit het oogpunt van Beter voor Dordt overigens een volstrekt terechte vraag. Tegelijkertijd hebben wij ons ook te verhouden met het advies wat nu voorligt en het tempo wat ook gemaand wordt door iedereen. En ook de strakke deadline die we richting dinsdag hebben en het paasweekend wat bij ons voor de deur staat. Dat betekent dat we dat weekend door moeten en de informateur ook met gemaande spoed die gesprekken moet voeren met in ieder geval die partijen die in het advies genoemd staan. En dan kijk ik ook de partijen aan die ook om een religieuze reden de paasdagen bijvoorbeeld liever niet daarvoor benutten. Ook daarin wil ik ook een oproep doen om ook die partijen 24

daarin te respecteren en ook richting dinsdag ook de ruimte te geven om dat gesprek met de informateur verder voort te zetten op basis van de opdracht die in de tweede fase ook voorligt. De voorzitter: De heer Schalken. Maar volgens mij had u een vraag gesteld aan de VSP, toch? De heer Schalken-den Hartog: Als de VSP ... Dan kan ik daarna mijn vervolgvraag stellen. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, een beetje aansluitend op wat de heer Den Heijer natuurlijk aangeeft. We kiezen nu voor variant één en volgens mij hebben we heel duidelijk net aangegeven dat dat de eerste voorkeur heeft en dat we daarmee aan de slag gaan. Maar wij hebben ook gezegd dat dat niet keihard vastligt. We moeten er ook maar met elkaar eerst uit zien te komen en daarbij zijn ook alle andere partijen natuurlijk uitgenodigd. De voorzitter: De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, toch nog even terug op de reactie van de heer Den Heijer met betrekking tot de tijdsdruk die er zou liggen. Vorige week zaten we volgens mij op dinsdagavond in vergaderkamer 1 en stond niets ons in de weg om de opdracht mee te geven aan de verkenner om binnen enkele dagen tenminste 13 partijen te spreken en daarna tot een goed advies te komen.

Ik kan me zo voorstellen dat u ook de nieuwe verkenner die opdracht mee kan geven en dat die zich dan niet hoeft te beperken tot alleen het spreken van die partijen die in die eerste variant worden gesproken. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Voorzitter, ik wil de heer Schalken daarin tegemoetkomen, maar wel in een manier die volgens mij werkbaar is. Wat mij betreft, in de beklemming van het paasweekend dat ook voor ons ligt, waar we wat mij betreft gewoon doorgaan en volle bak doorgaan, want die oproep is volgens mij volkomen helder, zou ook na dinsdag, als de informateur ook aanwezig is geweest in de gemeenteraad om snel direct verslag te doen, denk ik dat de informateur, en dat gesprek wil ik ook zo snel mogelijk met hem voeren, dat hij ook na die dinsdag met de individuele partijen het gesprek gaat voeren om ook in die zin op vlieghoogte te komen, omdat de informateur ook niet de fase heeft kunnen benutten, de eerste fase die nu voltrokken is. En ik vind dat de heer Schalken daar gewoon een punt in heeft. Ik hoop dat ik hem daar iets in tegemoet kan komen zodat we inderdaad de voortgang erin houden, maar ook inderdaad niet de andere partijen en ook een belangrijke partij als Beter voor Dordt missen in het proces dat voor ons ligt. De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter.

Ik heb eigenlijk nog wel een vraag aan de collega van GroenLinks-PvdA. Ik zat nog even over zijn betoog na te denken en wat ik eigenlijk nog steeds niet snap is waarom dat GroenLinks-PvdA pas de 25

wethouderskandidaat of kandidaten bekend wil maken als het formatieproces start, ook horende dat heel veel partijen daar moeite mee hebben. Waarom die keuze? De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Dat is heel simpel, voorzitter, omdat we nu nog in de informatiefase zitten en we het nog niet hebben over de inhoud. En zodra we gaan beginnen aan de fase van formeren en we het ook gaan hebben over de inhoud, zullen we onze kandidaat gewoon bekendmaken. Om daarmee ook te voorkomen dat het nu nog te veel gaat over de poppetjes. De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Oké, maar ik heb de indruk dat GroenLinks-PvdA heel graag in een coalitie wil. En nogmaals, je hoort dat dit een van de bezwaren van de partijen. Wat is er dan voor moeite om daar tegemoet aan te komen en gewoon van tevoren kenbaar te maken wie de wethouderskandidaten zijn? De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Zoals eerder ook al gezegd, voorzitter, wij geven nu aan dat wij een bestuurder beschikbaar hebben met ruime, aantoonbare bestuurlijke ervaring. En om te voorkomen dat het nu al in deze fase over poppetjes gaat willen wij die naam nu niet bekendmaken, maar zijn wij wel bereid om dat in het formatieproces, als we aan tafel zitten wanneer we het over de inhoud met elkaar hebben, om de kandidaat ook te laten aanschuiven De voorzitter: De heer Van der Graaf.

De heer Van der Graaf: Voor de laatste keer dan, voorzitter. Kan de collega van GroenLinks-PvdA misschien aangeven wat die bestuurlijke ervaring precies inhoudt? Wat heeft deze mijnheer of mevrouw in het verleden gedaan wat deze mijnheer of mevrouw geschikt maakt? De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Dan val ik toch ook toch ook weer een beetje een herhaling van de woorden van de heer Groenewege, dat de heer Van der Graaf van de PVV niet goed geluisterd heeft, omdat ik in mijn woordvoering ook heb aangegeven dat deze kandidaat ruime bestuurlijke ervaring heeft, dat deze kandidaat de stad en de regio ook goed kent en dat deze kandidaat ook ervaring als wethouder heeft in deze regio. De voorzitter: Ik denk dat we hem hierbij moeten laten. De heer Uysal. De heer Uysal: Dank, voorzitter. Ik beschouw het antwoord, de reactie van de VVD op Beter voor Dordt, ook als een uitnodiging van GroenLinks-PvdA om aan te schuiven bij de informateur voor de volgende fase. En de opdracht voor de volgende fase is dat we de inhoudelijke verkenning gaan doen, maar daar staat het ook bij. Ik wilde ook aan de VVD vragen, op welke punten van de inhoud welke thema's onderwerpen gaan we het dan over hebben of moeten in ieder geval de revue gepasseerd hebben. 26

De voorzitter: De heer Den Heijer. Misschien, mijnheer Den Heijer, helpt het als u nog even goed beschrijft wat er in uw voorstel gewoon na vanavond gaat gebeuren. Dank u. De heer Den Heijer: Allereerst dank voor de partijen die ook steun hebben uitgesproken in de voordracht die wij samen met de VSP hebben gedaan met de nieuwe informateur. Terecht ook eenieder die zegt, houd het tempo hoog. Dat tempo moet ook hoog blijven. En in onze optiek betekent dat ook het paasweekend, rekening houdend en respect hebbend voor de mensen die daar daarin een andere keuze hebben te maken, willen wij dat die voortgang blijft en dat dinsdag ook de tweede fase wat ons betreft van de van de informatiefase, zoals de opdracht ook voorlag in de informatiefase tot dusver, dinsdag ook afgerond wordt en dat daar verslag over wordt gedaan door de informateur in de gemeenteraad op dinsdag, zoals we ook met elkaar met potlood in de agenda hebben staan. Volgens mij staat ons niets in de weg om dat nu zo snel mogelijk ter hand te nemen. We hebben tempo te maken hebben en geen tijd te verliezen. En dinsdag staat wat ons betreft en daar gaan we morgen zo snel mogelijk mee aan de slag. De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Dan de vraag over de inhoud.

De formateur, de informateur, moet aanslag met een verkenning langs de programmatische lijnen, maar welke thema's gaan dan de revue passeren? Welke onderwerpen moeten volgens de VVD echt aan bod komen tijdens deze verkenning? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dat tempo is natuurlijk is natuurlijk een belangrijk gegeven, ook door een meerderheid van deze raad eerder aangegeven in het duidingsdebat. En als je het hebt over de inhoudelijke opgave voor de komende bestuursperiode, zoals ook in fase twee van de opdracht ook gemeld staat, dat is natuurlijk ook aan de partijen zelf. Dat is ook door uzelf bij een aantal partijen voor de voeten geworpen, wat de inkleuring van zo'n opgave zou moeten zijn. Het lijkt me volgens mij volstrekt logisch dat de partijen die ook in het duidelijke advies van de huidige informateur genoemd zijn ook die opgaven benoemen. En ik denk dat wij lang genoeg samengewerkt hebben dat u bij mij wel gaat weten wat ongeveer die inhoudelijke opgaven zullen zijn. Maar ik ben ook benieuwd waar de andere partijen mee gaan komen. Het is volgens mij ook het werk van de informateur omdat met gereden spoed ook richting dinsdag zo snel mogelijk op te tekenen, zodat we daarmee ook verslag kunnen doen aan de gemeenteraad. De voorzitter: De heer Uysal.

De heer Uysal: Voorzitter, het lijkt ons in ieder geval goed om het dan niet alleen maar te hebben over onderwerpen die vanzelfsprekend zijn waar deze partijen elkaar op kunnen vinden, maar om juist ook te kijken naar onderwerpen waar de mogelijke verschillen in kunnen zitten. Dat werd al gerefereerd door een aantal partijen hier in het debat. Ik zou willen dat in ieder geval in deze fase van de verkenning het thema wonen, betaalbaar wonen, sociale huurwoningen, dat dat in ieder geval naar voren komt. Bestaanszekerheid, armoede, dat ook de opvattingen van partijen daarover opgehaald worden, maar ook over de groeiagenda. Wat doen we met agenda 2030 en met 27

reserves? Er zijn partijen die nu in deze fase zitten die daar heel verschillend over denken. En laten we kijken of partijen ook aanknopingspunten zien zitten op deze grote onderwerpen om met elkaar samen verder te gaan, of dat er toch nog breekpunten zijn op deze onderwerpen. Daar zouden wij graag duidelijkheid over willen. En het tweede punt, dat brengt me dan ook op de deadline. We hebben afgesproken dat de verkenner voor fase één de oplevering doet voor vandaag 12.00 uur. We weten dat we te maken hebben met een paasweekend. De raadsvergadering voor dinsdag staat gepland om 14.00 uur. Het is inderdaad een beetje zoeken, maar het zou wel fijn zijn als de raad op tijd wordt geïnformeerd en het verslag krijgt om daar ook gewoon met de eigen fractie goed over te beraden. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Volgens mij doet de heer Uysal overduidelijk zelf nu een duit in het zakje waar de thema's over zouden moeten gaan en zou dat aan de rest van de raad misschien iets ter overdenking zijn wat ook dan in dat gesprek zijn beslag moet krijgen, dus waarvoor dank. En wat betreft de deadline, daar ben ik volgens mij volkomen helder over. Dat moet zo snel mogelijk en dat moet inderdaad ook met zorgvuldigheid en in gesprek met de fractie behandeld kunnen worden die dinsdag.

En ik zal dat gesprek ook voeren samen met mevrouw Stolk van de VSP, doe ik het weer bijna, om daar inderdaad die boodschap ook over te brengen. En dan is het ook aan de informateur wanneer dat ook opgeleverd kan worden. De voorzitter: Duidelijk. Ik kijk of er nog andere vragen zijn. Dat is niet het geval. Dan hebben er in vervolg op het advies van de informateur alle partijen zich kunnen uitspreken en heeft er ook een verhelderende de discussie plaatsgevonden. De heer Den Heijer, een interruptie? De heer Den Heijer: Geen interruptie, maar meer een punt van orde. Ik ben nog de appreciatie van de motie verschuldigd van de PVV. Ik weet niet of dat nu of dat nu wenselijk is of dat u dat aan het einde wil doen. De voorzitter: Dat kan nu, maar we kunnen ook eerst eventjes, ik noem het maar even het hoofdvoorstel, dit afronden en dat we daarna terugkomen op de motie. En nogmaals, met het gevaar af nuances en subtiliteiten te missen, heb ik een grote meerderheid van partijen horen onderschrijven het voorstel voor de nieuwe informateur/verkenner en de partijen die deelnemen aan varianten ook allemaal te hebben horen uitspreken om als eerste variant één te verkennen. En dat is ook al een meerderheid, dus dat is dan het vervolg vanaf deze en zullen we verder verlicht worden door degenen die na vandaag de informatieronde dan verder gaat begeleiden.

Ik heb begrepen dat die morgen al aan de slag gaat. Is dat de juiste samenvatting? De heer Den Heijer: Dat is correct, voorzitter. De voorzitter: Duidelijk. Dan heeft de PVV-fractie nog een motie ingediend. Die moet als bekend worden beschouwd en de heer Van der Graaf heeft hem ook al toegelicht. Ik kijk even rond naar partijen die daar nog iets over willen zeggen. De heer Den Heijer heeft

28

reeds aangegeven dat te willen doen, dus ik geef als eerste woord aan de heer Den Heijer en daarna aan de heer Uysal. De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. En ook dank aan de fractie van de PVV voor het tijdig kenbaar maken van deze motie, waardoor we er ook goed naar hebben kunnen kijken en ik ook door de PVV samen met mevrouw Stolk in de gelegenheid ben gesteld om dit gesprek ook met onze beoogde informateur, de heer Vermeulen, te voeren. Vanuit dat gesprek heb ik geen elementen naar voren horen komen waaraan u aanstipt in de motie. Als ik me richt op het dictum van de motie, dan zie ik op punt twee dat u daar het woord ‘kunnen’ in formuleert en dat kunnen leg ik uit als in staat zijn om, maar dan wel inachtneming met de samenvatting die de burgemeester zojuist heeft gegeven, dus dat we inderdaad wel met die variant dan starten. En in het laatste punt van het dictum zou ik eigenlijk verder willen gaan. Ik vind dat de heer Van der Graaf zich behoorlijk bescheiden opstelt. Hij stelt namelijk dat die in het verleden buitenproportionele nazivergelijkingen heeft gemaakt. Ik denk dat het verstandig is dat er helemaal geen nazivergelijkingen worden gemaakt. Dat draagt volgens mij niks bij en ik heb daar verder ook geen oordeel over, over de huidige situatie.

Maar wij hebben u goed verstaan en mocht er nog mogelijk iets spelen dat u zegt, dat valt mij op of ik heb dit gehoord of dit gesprek, weet ons alsjeblieft ook te vinden. We gaan graag het gesprek aan. En dat geldt voor iedere partij hier in deze raad. De voorzitter: Ik kijk even rond. Ik vind deze episode is al vervelend genoeg voor alle betrokkenen. En we gaan naar een nieuwe informateur. Ik kijk even ook naar de indiener. Is het nog nodig om hier verder op in te gaan? Ik heb ook de heer Den Heijer gehoord. De heer Uysal, wilt u nog iets zeggen? De heer Uysal.

De heer Uysal: Heel kort, voorzitter. De insteek van de PVV is natuurlijk helder en dat is dat dit gaat … Dit proces, de verkenningsfase, is geen politiek proces. Het is een proces van de raad zelf. Het gaat erom dat de verkenner en de informateur objectief zijn en op een zorgvuldige manier kan kijken naar de mogelijke combinaties. En daarbij is het gewoon heel belangrijk dat die persoon ook ruime bestuurlijke ervaring heeft, maar ook gevoel heeft voor de lokale politieke verhoudingen. Maar ook vooral dat die persoon ook het vermogen heeft om boven de partijen te staan. Het is voor ons eigenlijk ook een overbodige motie en wij vinden de toon van de motie en het dictum te hard. En om die reden, als die in stemming wordt gebracht, zullen wij ook tegenstemmen. De voorzitter: Ik kijk even rond. De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, voor je weet wordt het allemaal heel principieel, terwijl als je gewoon pragmatisch kijkt, ligt er nu een voorstel voor een informateur, de heer Floor Vermeulen, waar de heer Den Heijer net van aangeeft dat hij dit heeft besproken en dat dit allemaal niet aan de hand is. Wat ons betreft is deze motie op dit moment volstrekt overbodig. De voorzitter: Ik kijk even rond. Ik zie ook instemmend geknik van een aantal andere fracties. Ik kijk naar de heer Van der Graaf.

29

De heer Van der Graaf: Daar wil ik wel even op reageren, voorzitter, want was het maar overbodig. Want een week geleden toen we hier zaten en een dag, toen dacht ik ook, dit zal nooit gaan gebeuren. Maar het is wel nodig blijkbaar, want er is wel een verkenner aangesteld die inderdaad zo dacht. Om die reden wil ik het toch wel graag in stemming brengen, want het is blijkbaar helaas nodig, want het is geen vanzelfsprekendheid gebleken. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Daar wil ik een kleine nuancering bij plaatsen, voorzitter. De motie is al nodig geweest en heeft in mijn optiek in onze optiek ook zijn werk gedaan. Want het is de heer Van der Graaf die bij herhaling zelf het gesprek aan is gegaan, ook die stappen heeft gezet. Dat hebben wij ook gezien, dat de heer Van der Graaf dat gedaan heeft. En het is de heer Van der Graaf die me nu middels deze motie ook eigenlijk nog verder erop gewezen heeft samen met mevrouw Stolk om dit gesprek ook te voeren met de beoogde informateur, en daarmee ook dit semi-ongemakkelijke gesprek te voeren en daar ook in alle helderheid duidelijkheid over te krijgen. Ik zou de heer Van der Graaf willen oproepen om ook die werking met zich mee te nemen, want anders noodzaakt de PVV ons ook om nu in het kader van overbodigheid tegen te stemmen, en dat is eigenlijk de route waar ik zelf niet zo naartoe zou willen.

Maar uiteraard staat het de heer Van de Graaf vrij om hem alsnog in te dienen, maar dan moet ik wel die kanttekening plaatsen. De voorzitter: De heer Groenewege nog. De heer Groenewege: Aansluitend op de discussie, we hebben als Partij voor de Dieren merk ik toch een iets andere afweging bij deze motie dan veel andere partijen. Wij vinden hem niet overbodig, maar we hebben een ander bezwaar. Want wij vinden eigenlijk dat de informateur/verkenner op een keurige manier heeft gereflecteerd op uitingen die zij in het verleden heeft gedaan. En als wij deze motie nu als raad aannemen, geven wij aan de informateur/verkenner het signaal dat dat onvoldoende was. Dat vinden wij niet als Partij voor de Dieren. En dat is voor ons de reden om ertegen te zijn. De voorzitter: De indiener. De heer Van der Graaf: Voorzitter, ik zit even na te denken. En ik hoor ook de woorden van de collega van de VVD. Ik zou er heel veel waarde aan hechten als de VSP, net als de VVD, zou aangeven dat ze ook de inhoud van de motie in ieder geval omarmen, want zij zijn alle twee de initiatiefnemers. Daar is deze motie ook aan gericht in principe. Als ik dan van beide initiatiefnemers die omarming heb gehoord, dan ben ik bereid om hem in te trekken. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, de heer Den Heijer heeft het volgens mij al heel netjes verwoord.

En ook vanuit onze optiek, wat de heer Groenewege ook aangeeft, de informateur heeft ons ook gebeld. Volgens mij zijn alle fractievoorzitters gebeld. En daarbij hebben wij ook aangegeven, en dat hoef ik u waarschijnlijk niet te herhalen, en ik heb het nog heel zachtjes uitgedrukt, dat het politiek gezien niet chique is, en dan 30

zeg ik het nog voorzichtig, maar alles wat vergeleken wordt met nazi’s moeten we gewoon afkeuren. Het zou mij een lief zijn om deze motie in te trekken zodat we die ook plat hebben geslagen. Ik zeg u dat toe. En als dat voldoende is, dan ... De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Voorzitter, ik hoor van beide initiatiefnemers dat ze hem omarmen, dus wat mij betreft staat mij de kous af en trek ik hem in. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Van der Graaf. En volgens mij heeft de dialoog daarmee voldoende plaatsgevonden en is daarmee afgerond, hebben we met zijn allen kennis kunnen nemen van het rapport van mevrouw Van Rhee-Oud Ammerveld, wat zij onder hoge druk met grote ondersteuning van de griffier heeft opgesteld, waarvan de conclusies duidelijk genoeg waren voor u om een volgende stap te zetten, ook met conclusies die ook wel pijn deden aan een aantal partijen. Dat mag echt wel gezegd worden. En ik denk dat u zich daar ook helder over heeft uitgesproken. Wij kunnen nu een stap verder. Wij weten dat wij elkaar volgende week 7 april weer zien, maar dan staat de raad in de middag geagendeerd. Wel ook nog met een paasweekend ertussen, dus is het misschien een suggestie om de vergadering om 20.00 uur te beginnen? Dat is dan de avond, mevrouw Stolk. Ik was op weg, u begreep het. Ik kijk even. Non-verbale communicatie volstaat.

20.00 uur beginnen dan volgende week? Van de medewerkers van de griffie kreeg ik een nee, maar de griffier schrijft het zelf onder mijn neus, dus we gaan het gewoon zo doen volgende week. Wij gaan een agenderingsverzoek onder de aandacht brengen om het vervolgdebat volgende week dinsdagavond dan om 20.00 uur te laten plaatsvinden, zodat u na het paasweekend kunt kennisnemen van het rapport en daar nog met elkaar in de eigen fracties het gesprek over kunt voeren. Rest mij nog u erop te wijzen dat ook al was dit een bijzondere raadsvergadering, desalniettemin drie leden daarvan hun maidenspeeches hebben gehouden. Dat was de heer Van der Graaf, niet zijn eerste ooit. Dat was die van de heer Hoogduijn en dat was de heer Van de Breevaart. De voorzitter: Ten slotte wil ik graag nog bedanken dat … Wacht even, dit gaat niet goed. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Ik durf het bijna niet te vragen, maar er staat dinsdagavond volgende week een heel introductieprogramma gepland. Ik weet niet of dat nog een conflict oplevert met deze verschuiving. De voorzitter: Dat is een hele goede suggestie. Ook die overweging gooien wij in een bakje en de griffie gaat daar een voorstel voor doen. Want vanuit meerdere fracties is al via de telefoon richting de griffier aangegeven, kunt u het alstublieft op de dinsdagavond doen, want.

U heeft ook een introductieprogramma. We gaan er wat van maken. Rest mij nog om mevrouw Van Rhee-Oud Ammerveld te bedanken, en ik noem haar maar gewoon nu even Corry, want dat kan ook in Dordrecht. 31

Want zij heeft onder hoge tijdsdruk haar agenda schoongeveegd en op uw verzoek binnen een week een quickscan opgeleverd. En de fracties die aan de gesprekken hebben deelgenomen hebben hun respect en waardering daarvoor uitgesproken. Corry, dank daarvoor. En we geven nog een fysieke blijk als uiting van onze dankbaarheid. En ik hoop dat je in de toekomst ook de vorderingen van deze raad en de nieuwe coalitie blijft volgen. Tenslotte 3. Sluiting De voorzitter: De vergadering is gesloten, mensen.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 26 mei 2026.

De griffier,

De voorzitter,

G.J.P. van Soest

N. Mol

32