2.4 2024.10.22 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

Ook nog even een vraag aan de wethouder over die kleinschalige kernenergies. Ziet zij dat onderzoek een risico dat we achterover gaan leunen naar de uiteindelijke vergroening van de groene energie mogelijkheden? Dat we in een soort vertraging gaan komen? De voorzitter: Mevrouw De Jonge. Mevrouw De Jonge: Voorzitter, nee, zou ik zeggen. Wij hebben onze eigen plannen en die laten wij gewoon doorgaan. Het is ook aan de provincie om te zeggen wat zij daar precies mee willen gaan doen. Ook een kernenergiecentrale heeft elektriciteit nodig om te draaien. We zitten in een netcongestie gebied, dus ook dat soort factoren moeten we allemaal mee gaan nemen om überhaupt de realiseerbaarheid op ons eiland af te kunnen wegen. De voorzitter: Dank u. Dan kijk ik naar de klok, 21.59. Als hij heel kort kan, dan mag hij van mij. De heer Damen: Voorzitter, de wethouder heeft ... gaat over adoptie van boomtuintjes. Elders in Europa is er ook vaak sprake van adoptie van hele tuin, een soort volkstuin, maar dan in de wijk. Is dat ook een mogelijkheid die in Dordrecht wordt uitgeprobeerd? De voorzitter: Mevrouw De Jonge.

42

Mevrouw De Jonge: Voorzitter, ik ken deze vraag niet, ik weet niet of dat leeft in Dordrecht. Mocht dat zo zijn, dan ook daarvoor geldt, klop aan bij de gemeente, bij de wijkmanager. En dan moet dat per initiatief denk ik bekeken worden, hoe zou de buurt dat willen oppakken? De voorzitter: Dank u wel. Ik zie dat er een nieuw idee is ontstaan voor een motie bij de heer Damen. Dan denk ik dat wij nu moeten afronden. Dat denk ik niet, dat weet ik zeker, want het is 22.00 uur. Wij gaan hier door met de volgende ronde, Levendig, Leefbaar en Veilig. Mocht u willen verhuizen, dan is dit het moment. En dan gaan we nu voor 2 minuten even schorsen, zodat we even snel kunnen roken.

5. Vaststellen Begroting 2025 - Levendig, Leerbaar en Veilig Dordrecht Raadsvoorstel Voorzitter: De heer Van der Spoel Commissiegriffier: De heer Boogaard Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Dhr. Ayverdi (DENK) Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. Damen (PvdA) Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Mevr. Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Mevr. Jager (Beter voor Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Laban (CU/SGP) Dhr. Oostenrijk (CDA) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. De Vries (VSP) Portefeuillehouder: Wethouder M. Merx. De voorzitter: We gaan aan de derde ronde beginnen. En de derde ronde, dat zou het allermooiste zijn geweest. Maar voordat we dat doen moeten we ook weer voor de notulen toch even een rondje maken wie er aan tafel zit. En dan begin ik aan mijn linkerzijde. Gaat uw gang. De heer Merx: Marc Merx, wethouder. De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren.

43

Mevrouw Van Herwijnen: Irma van Herwijnen, Partij voor de Dieren. De heer Hartmeijer: Raymond Hartmeijer, SP. De heer De Vries: André de Vries, VSP. Mevrouw Striebeck: Bernadette Striebeck, VSP. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer Damen: Leo Damen, Partij van de Arbeid. Mevrouw Kruger: Kitty Kruger, GroenLinks Dordrecht. De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks Dordrecht. De heer Ayverdi: Emin Ayverdi, DENK Dordrecht. De heer Schalken-den Hartog: David Schalken, Beter Voor Dordt. Mevrouw Jager: Ineke Jager, Beter Voor Dordt. De heer Laban: Vincent Laban, ChristenUnie/SGP. De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann, Dordtse VVD. De heer Oostenrijk: Theo Oostenrijk, CDA Dordrecht. De heer Boogaard: André Boogaard, commissiegriffier. De voorzitter: En mijn naam is Wouter van der Spoel, uw voorzitter, ook voor het derde deel. We gaan vanavond een concept motie van de SP bespreken, die zij als eerste mogen toelichten. Daarna nog een vraag van GroenLinks en een vraag van de PvdA. We zitten bij de kamer Levendig, Leefbaar en Veilig. En alleen de linkse partijen hebben daar wat over te vertellen vanavond, zie ik. Dus ik daag de andere partijen ook wel uit om daarop te reageren, maar ik geef het woord aan de SP, de heer Hartmeijer. U heeft een concept motie opgesteld. Gaat uw gang. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter.

U zei het al, linkse partijen is veiligheid een heel belangrijk onderwerp. De handhaving is sinds enkele tijd weer terug in eigen beheer van de gemeente. Dat is erg mooi en er komen ook meer handhavers in dienst, lezen wij in de begroting. Daar zijn we ook erg blij mee. Waarom dan toch een motie? Omdat wij tot nu toe merken via de enquêtes die wij uitzetten dat bewoners in Dordt West, maar ook De Staart, niet het gevoel hebben dat handhaving erg aanwezig is in hun wijk. Ze worden eigenlijk nauwelijks gespot, zelfs niet op de meest drukke momenten, zaterdagmiddag rond de winkelcentra bijvoorbeeld. En dat vinden wij problematisch. Er is in die wijken genoeg aan de hand, dus wat de motie vraagt is om de handhaving straks ook echt zinvol in te gaan zetten. Wat bedoel ik met zinvol? Juist in die wijken waar zaken spelen, waar we de handhaving voor hebben.

44

Wij vinden dat er ook echt dan doorgepakt moet worden. Zorg voor een goede spreiding en houdt de raad daarvan op de hoogte. De voorzitter: Ik zie gelijk aan de overkant een vraag voor u. De heer Kuhlmann, gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Een vraag aan de SP. Laat ik beginnen dat we het beeld herkennen. Wij houden dan geen enquêtes, maar wij gaan in allerlei wijken en buurten langs de deuren en inderdaad, er zijn heel wat deuren waar je dan hoort, we zien eigenlijk weinig handhavers. En dan ben ik benieuwd, want zou het ook volgens de SP gewoon niet een goed idee zijn als elke wijk als daar minimaal twee handhavers zijn, ’s ochtends, ’s middags, ’s avonds, dat we het op die manier organiseren? De voorzitter: Dank u wel. Heldere vraag. De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, wij zijn sowieso voorstander, maar dat werd ook al aangegeven, voor vaste gezichten in de wijk en een goede spreiding, ook over de dag inderdaad. Maar om bijvoorbeeld Crabbehof als voorbeeld te nemen, wij waren daar drie zaterdagen daar op straat inderdaad met onze enquête en ook wij zien dan geen handhaving. Dus ook op het drukst moment, mensen fietsen over de stoep door het winkelcentrum, mensen zetten zakken vuil gewoon naast de prullenbakken, dat soort zaken. Er is geen handhaving en vandaar dat wij dus komen met het voorstel. De voorzitter: Helder antwoord. Ik zie een vervolgvraag.

Daarna de heer Oostenrijk. De heer Kuhlmann: Juist met wat u zegt, is het dan niet een goed idee om in elke wijk, inclusief Crabbehof en andere plekken waar het nodig is, minimaal twee handhavers per wijk, ’s ochtends, ’s middags, 's avonds? De voorzitter: Dank u wel. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dat lijkt mij een minimale vereiste. Jazeker. De voorzitter: Dank u wel, de heer Hartmeijer. Dan zie ik de heer Oostenrijk, daarna de heer Damen en daarna mevrouw Kruger. De heer Oostenrijk: Voorzitter, om met de laatste opmerking te beginnen. Ik vind het heel interessant om van de wethouder te vernemen of hij het nuttig vindt dat in de wijk Stadswerven ’s morgens, ’s middags, 's avonds twee handhavers rondlopen. Ik vermoed een ander soortige antwoord. De motie die is heel begrijpelijk in de overweging, in de constatering, et cetera. En ik ben erg benieuwd naar het antwoord van de wethouder erin. Want op zich is het verzoek dat je de handhaving effectief in moet zetten heel begrijpelijk, dus ik ben erg benieuwd of de wethouder dat niet vindt. De voorzitter: Had u ook nog een vraag voor de heer Hartmeijer, want daar ging ik eigenlijk van uit? Of was dit uw woordvoering? De heer Oostenrijk: Langer wil ik het niet maken.

45

De voorzitter: Ook fijn. Maar ik was er van uitgegaan dat u een vraag had voor de heer Hartmeijer, omdat ik dacht dat het een interruptie was. Dus vandaar, dat ik weet wat verward ben. Maar dat ben ik over het algemeen best wel veel. Dus de heer Damen. De heer Damen: Voorzitter, veel belangrijker dan handhavers die ergens rondlopen, en beperkt wat zien, want twee handhavers hebben maar vier ogen bij elkaar, is het melden door bewoners van dingen die niet juist zijn en een snelle opvolging van de meldingen van bewoners. De bewoners moeten zien dat als ze melden, dat er meteen opgetreden wordt, want dat geeft vertrouwen. Dan zie ik het liefst dat die handhavers zeer mobiel zijn, een auto hebben en liever niet lopen. Zichtbare handhavers dragen nergens toe bij, alleen het snel melden door bewoners en het snel opvolgen van meldingen draagt echt bij tot veiligheid. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Dank u wel, voorzitter. Wat de heer Damen zegt, kan ik zeker ook achterstaan.

Ik vraag me een beetje af, als we in elke wijk, dan hebben we het over zes handhavers per dag per 24 uur of dat op een bepaalde manier te financieren is? En ik vraag me ook af vraag ik, via de voorzitter aan de heer Hartmeijer, we hebben toch ook nog steeds wijkagenten? In hoeverre is het mogelijk met bijvoorbeeld wat de heer Damen zegt, het snel melden van, het snel acteren, het uitzetten van, wat zou dat voor effect kunnen hebben? De voorzitter: De heer Hartmeijer, heeft u een antwoord op de vraag over de wijkagent? De heer Hartmeijer: Ik ben even begin van de vraag kwijt, sorry. De voorzitter: Kunt u deze nog even herhalen, mevrouw Kruger? Mevrouw Kruger: Het ging erom dat we ook wijkagenten hebben, naar mijn beleving, voor zover ik weet. In hoeverre kunnen we die ook niet wat nog meer informatie geven, volgens het systeem zoals de heer Damen net aangaf, dat het publiek ook wat alerter moet zijn en moet zeggen als er iets niet pluis is van ik meld het, maar dat er dan ook direct opvolging komt en dat kan of de wijkagent doen of handhavers die misschien niet allemaal ter plekke zijn. De heer Hartmeijer: Laat ik hem zo beantwoorden. Wij zijn ook wel voorstander voor een wijkagent in elke wijk die ook kenbaar is, die ook gekend wordt door de mensen, zodat mensen ook makkelijker, laagdrempeliger dingen aanreiken als een agent.

Dat kan fysiek op straat gewoon, dat kan ook via de mail, dus natuurlijk zien wij dat ook, zeker. Maar waar wij op focussen op deze motie is om te zeggen, ga nou kijken waar in de wijk waar echt problemen spelen om daar eigenlijk meer handhaving in te zetten. Dus niet specifiek op Stadswerven, loopt er ook iets rond, maar daar zijn de problemen op dit moment niet ... Dat is heel mooi voor die bewoners, maar de problemen zitten echt in Dordt West en op De Staart en wij vinden dat we daar dus meer op in moeten zetten qua handhaving. De voorzitter: Dank u. Ik zie vervolgvraag, mevrouw Kruger?

46

Mevrouw Kruger: De heer Hartmeijer noemde net Dordt West en De Staart. Ik neem aan dat u ook wel eens in het centrum loopt, volgens mij kan je daar dan wel zes handhavers zetten, omdat bepaalde plekken, noem maar de McDonald’s bijvoorbeeld, daar kunnen ze gewoon permanent op een bankje gaan zitten om te handhaven. Dus ik vind het echt een lastige, want meer handhavers, dan gaat het probleem opgelost worden. Ik vraag me af of dat zo werkt. De voorzitter: De heer Hartmeijer wil hier nog even op reageren, zie ik.

De heer Hartmeijer: Het college komt zelf natuurlijk met meer handhavers. Dat wordt er aangekondigd. En wat wij dus zeggen is, gaat dat slim inzetten. Dus wij stellen niet voor nog een schepje erbovenop wat al komt. Nee, we gaan gewoon uit van de komst van de extra handhavers. De voorzitter: Helder uiteenzetting. Dank u. Zijn er nog vragen voor de heer Hartmeijer wat betreft zijn concept motie? Want anders wil ik mevrouw Kruger gelijk het woord geven over de vraag die zij hebben gesteld. Gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Dank u wel, voorzitter. De vraag was, wordt ernaast handhaving voldoende aandacht aan bevorderen van sociale samenhang en sociale controle besteed om deze doelen te realiseren? Er wordt met betrekking tot leefbaar en veiligheid veel accent gelegd op handhaving. Tegelijkertijd blijkt steeds weer dat handhaving lang niet overal en altijd aanwezig kan zijn optreden, ook al zet je er twintig ergens neer, ik bedoel op elke hoek van de straat één neer. Door burgers, in onze ogen van GroenLinks, door burgers te stimuleren en te faciliteren tot wijkactiviteiten, samen schoon bijvoorbeeld en heel houden van de wijk, enzovoort, versterken de sociale samenhang, dragen we bij aan veiligheid en besparen we op gemeentelijke uitgaven. Dat zou onze invulling zijn van hoe krijg je het veiliger, leefbaarder en schoner in wijken en dat was over onze vraag. De voorzitter: Dank u wel.

Ik zie een vraag van de heer Kuhlmann voor mevrouw Kruger, gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Ik ben toch geïnteresseerd met de stelling die GroenLinks poneert dat het zou zijn dat als je mensen in een groepje de wijk schoner laat worden, ik ken inderdaad mensen die dat doen, is goed werk, dat daarmee de veiligheid ten goede komt. Is het niet andersom, dat je zoiets alleen kan doen als je een veilige wijk hebt, op momenten dat je moet vrezen voor mensen die met messen over straat gaan, met allerlei andere ellende. Dan gaan mensen natuurlijk niet dit soort dingen doen. Je zet je in voor de wijk op moment dat dat veilig kan. Dus is het één niet een voorwaarde voor het ander? Waarmee natuurlijk wel, onderstreept het belang van die activiteiten om de wijk schoon te houden, maar ik vraag me af, denkt GroenLinks nu werkelijk dat je die basisvoorwaarde van veiligheid niet nodig hebt? De voorzitter: Dank u. Mevrouw Kruger.

47

Mevrouw Kruger: Voorzitter, ja, dat denken wij, maar ik wilde toch nog even korte reactie op geven. Want bedoel, zo kennen we de VVD weer, gaan mensen wel schoonmaken als er mogelijk iemand met een mes op straat loopt enzovoort? Kom ik een beetje in wat de heer Oostenrijk daarstraks zei, alsof heel Dordrecht een grote vuilniszak is op straat.

Nee mijnheer Kuhlmann, ja mijnheer Kuhlmann, wij denken dat echt als je zorgt dat het schoon, heel en veilig is, het is niet alleen het oprapen van het vuil op straat, maar je signaleert ook andere dingen waar je weer bijvoorbeeld een wijkagent of met handhaving opmerkzaam kan maken en als iets schoon en veilig is, schoon en heel is, dan is het ook vaker veilig, dan wordt er minder rotzooi uitgehaald. Dat is gewoon, ik bedoel, dat is gewoon een feit. De voorzitter: Een korte vervolgvraag. De heer Kuhlmann: Dat veronderstelde feit, daar past natuurlijk een reactie, voorzitter. Ik denk dat iedereen begrijpt dat veiligheid de basisvoorwaarde is. Pas als je je veilig waant, dan kun je actief zijn in de in de buurt. Mevrouw Kruger: Voorzitter, geef toch nog even een reactie op. De voorzitter: Dat mag uiteraard. Mevrouw Kruger: Natuurlijk kan je veilig wanen als het ook gezellig is. U bent zelf ook gekomen met het leuke groen wat we kunnen hebben, de bloemetjes en zo. Dat moet onderhouden worden. Dat doen dan de bewoners. Dan ziet het er allemaal leuker en veiliger ook uit. En dan gaan mensen ook wat meer zorgen dat het ook schoon en heel blijft en het ook veilig blijft. De voorzitter: Ik zag dat de heer Damen ook nog wilde reageren, maar dan wil ik u gelijk verzoeken, de heer Damen, om een toelichting te geven op de vraag die de PvdA heeft gesteld daarna.

De heer Damen: Ik ben een van die gekkies die met de vuilniszak en zo'n knijptang door de straat gaat en wat ik merk daarbij is dat als het schoon is, mensen zich makkelijker thuis voelen op straat en dan ook makkelijker bereid zijn als er wat gebeurt dat onveilig overkomt, dat ze dat sneller melden. Dus ze kunnen zich meer identificeren met de buurt waar ze wonen en ze komen ook makkelijker voor die buurt op, op moment dat het daar ook schoon is. Op moment dat een smeerboel is, ben je zo snel mogelijk van je voordeur, ga je op weg naar je bestemming, kijk je niet op of om. Dat is een wisselwerking die heel belangrijk is. Begint dus niet met alleen maar veiligheid, begint ook met eigenaarschap van bewoners met hun wijk. Wat betreft Leerpark, voorzitter. Wij krijgen veel meldingen van dat mensen zich in met name in de omgeving van de N3 waar het op een aantal plekken vrij donker is, zich niet veilig voelen en daar wel moeten zijn omdat ze er wonen. Wij denken dat het belangrijk is om ook zo’n uithoek, want dat is het daar een beetje, wat meer aandacht te geven wat betreft veiligheid, wat betreft

48

lichting, misschien ook wel wat betreft een publieke tuin voor meerdere mensen. Ja, nee, maar daar zijn ook mensen en ook wat inzet van bewaking. De voorzitter: Dank u. Is er iemand die graag zijn of haar woordvoering wil doen op dit moment? Dan zie ik de heer Kuhlmann. Maar voordat we naar de heer Kuhlmann gaan, gaan we naar mevrouw Hartmeijer. Mevrouw Van Herwijnen: Maar toch bedankt, voorzitter. Over de concept motie van de SP. Daarmee kunnen we instemmen, al zou het inderdaad ons verbazen als dat al niet gebeurt dat we bepaalde wijken wat meer aandacht geven als andere wijken. Maar daar hoor ik de wethouder graag over. Dan over de vraag van GroenLinks, wordt er naast handhaving voldoende aandacht aan bevordering van sociale samenhang? In ieder geval over die sociale samenhang, dan moet ik echt denken aan de voorbeelden die mevrouw Kruger al had gegeven, maar ook bijvoorbeeld de buurthuizen die wij hebben wegbezuinigd, ook die zijn van belang, vind ik. De sociale controle vind ik weer een ander dingetje, dat vind ik eigenlijk ook weer een meer een persoonlijke verantwoordelijkheid of een buurtapp. Maar dat is aan de bewoners zelf om die controle samen met elkaar te verkrijgen. Dan nog die van de Partij van de Arbeid over het Leerpark. Die zie ik niet zo heel erg.

Over welke hoek van het Leerpark wordt bedoeld, want ik zie het Leerpark echt als een hele open gebied, waarbij weinig lage bosschages zijn, best aardige verlichting, er wordt daar gewoond wat ook nog een bepaalde sociale controle geeft. Dus ik zie niet in welke hoek van het Leerpark de onveiligheid wordt gevoeld. De voorzitter: Wilt u daar op reageren de heer Damen? De heer Damen: Ja. Het gaat met name om de jongeren huisvesting die daar nog niet zo lang geleden is neergezet. Die hoek en de omgeving van N3. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Dan kijk ik naar de overkant. De heer Kuhlmann wilde zijn woordvoering doen. Gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Laat ik in de eerste plaats zeggen dat ik heel blij ben met dat belang wordt onderstreept van veiligheid en voldoende handhaving in de buurt. En ik ben ook heel blij dat de heer Hartmeijer zojuist zei, inderdaad, die met me eens is van dat je in elke wijk, daar moet gewoon voldoende handhavers zijn. Waar ik nog wel moeite mee heb is het dictum van de motie, waar het toch een beetje op neerkomt in zekere vorm van wijken tegen elkaar opzetten. Ik kan vertellen, op moment dat wij langs de deuren gaan, in tegenstelling tot de opmerking die zojuist werd gemaakt, er is geen probleem in Stadspolders, ook in Stadspolders is er helaas overlast en zijn die handhavers ook nodig.

Dus het is wat ons betreft niet bij de bij wijk weghalen en bij de andere wijk inzetten. Maar moet gewoon in elke wijk in Dordrecht is het van belang dat er voldoende handhavers zijn, dus die nuance wil ik wel erbij aangeven. Dan nog iets over het punt... De voorzitter: Klein momentje, de heer Kuhlmann, ik zie een interruptie van de heer Hartmeijer.

49

De heer Hartmeijer: Toch even ter verheldering, want het is toch gewoon een gegeven dat bijvoorbeeld Crabbehof gewoon veel meer sociale problemen kent dan een wijk als Stadspolders. Er wordt daar harder gereden op straat, er is meer criminaliteit, er is meer afvalproblematiek. Dus je kan toch ook wel op dat soort gronden kun je toch zeggen, de ene wijk heeft meer behoefte aan handhaving dan andere wijken? De voorzitter: Helder. De heer Kuhlmann: Dus dat daarover. Dan als het mag, voorzitter, door naar de vraag van GroenLinks. Voor wat betreft, laat ik dat voorop zeggen, ja, het is ontzettend belangrijk dat mensen hun hoop pakken. Daar geloven we als VVD ook sterk in, eigen verantwoordelijkheid, je beste beentje voorzetten voor jou en buurt. Of dat nou gaat om het groen, om daar een rol in te spelen of om met het afval. Alleen, ik wil toch benadrukken, het is net als wanneer je een feestje organiseert en vraagt om mensen, neem wat mee, want we hebben leuk, we gaan met elkaar wat eten, om daar een succes van te maken, heb je wel met een aantal basisvoorwaarde nodig. Op moment dat iedereen met zijn eigen gebakken cake en andere dingen, quiches en wat dan ook aankomt, en er is geen tafel, er is geen bestek, je hebt verder niks, dan kun je dat niet op een aardige manier doen.

En die veiligheid, dat is echt een overheidstaak en dat is wel een basis die we moeten neerleggen en dan kan dat elkaar versterken. Maar het één kan niet zonder het zonder het ander, dat wil ik wel nadrukkelijk over zeggen. De voorzitter: Een interruptie van de heer ... Mevrouw Kruger. Mijn excuus. Mevrouw Kruger: Maakt niet uit. Van mens Kruger, zeggen we dan, toch? Voorzitter, ik vind de vergelijking die de heer Kuhlmann maakt met een feestje, ouderwetse Amerikaanse fuif waar je dus allemaal inderdaad wat meebrengt. Ik zie niet waarom dat we een tafel moeten hebben en bestek en banken en zo. Je kan net zo goed lekker op de grond gaan zitten en met je handen een broodje eten. Ik bedoel, en dan heb je een waanzinnig feestje. Dus die basisvoorwaarden zie ik niet zo. Dat u, dat de heer Kuhlmann het roept over veiligheid, dat we het hebben over bijvoorbeeld verlichting 's avonds waar ook de heer Damen opstoelt onder andere op het Leerpark, en zo ken ik nog wel wat plekken in de stad, dat is wel een voorwaarde. Maar dan hebben we het over 's avonds en in het donker. Ik blijf dan ook bij en ik denk dat wij het gewoon niet eens gaan worden voorzitter, over welke volgorde het is of dat er überhaupt er volgorde moet zijn om het veilig en leefbaar te hebben. De voorzitter: Oké.

Ik hoor geen vraag aan de heer Kuhlmann, maar ik zie wel een vraag van de heer Damen aan de heer Kuhlmann? De heer Damen: Eigenlijk een compliment van de heer Kuhlmann, blijkt toch heel flexibel. Net zei hij, veiligheid is primair, daar begint alles mee. En net hoorde ik hem zeggen, het één kan niet zonder het ander, veiligheid en onderlinge betrokkenheid. Dus dat vind ik heel mooi, dat leerproces dat die hier doormaakt. De voorzitter: Mooi compliment, de heer Kuhlmann.

50

De heer Kuhlmann: Dan kan ik wel zeggen dat de heer Damen niet goed heeft geluisterd, die sociale samenhang kan niet zonder dat je die veiligheid hebt geregeld. Dat is natuurlijk wat ik daarmee zei. En om dan af te sluiten, datzelfde geldt ook voor de verlichting. Dat is natuurlijk ook een basisvoorwaarden die net even goed als de veiligheid waar de overheid aan zet is. Dat is een heel begrijpelijk punt. De voorzitter: Dank u wel, de heer Kuhlmann. Ik zie de heer Schalken, gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Even heel kort op de punten die aan de orde komen. De concept motie, die lijkt ons inderdaad sympathiek, maar het is precies inderdaad hoe je daar invulling aan gegeven wordt en daarbij kan ik ook wel aansluiten bij anderen die aangeven dat het in sommige wijken, dat je met één handhaver in de wijk voldoende hebt en in andere wijken misschien twee of drie nodig hebt, maar dat je ze ook op andere momenten van de dag beschikbaar moet hebben en niet vooral overdag, maar ook in de avonduren. En dan, wat aangegeven werd vanuit GroenLinks over naast handhaving, voldoende aandacht voor bevordering van de sociale samenhang en blablabla. Daar wil ik van aangeven dat het één inderdaad niet zonder het ander gaat, vanuit onze kant. Dat zeker ook die basisveiligheid ook heel belangrijk is om mensen wat makkelijker uit hun huis te krijgen.

Als laatste die veiligheid op het Leerpark. Als dat nog steeds niet goed geregeld is, dan moet het gewoon goed geregeld worden, want het moet daar voor iedereen veilig zijn. Daar wou ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel, de heer Schalken. Dan kijk ik verder nog even rond en dan gaan wij richting wethouder. Die staat te trappelen, gaat uw gang. De heer Merx: Dank u wel, voorzitter. Voor wat betreft de handhaving, zoals al gezegd, een mooie motie. Jazeker, complimenten mogen ook gegeven worden, want het is eigenlijk ook wel waar wij voor staan en tegelijkertijd, weet wat u vraagt. We begonnen in 2022 met iets meer dan veertig handhavers, inmiddels loopt het al tegen de zeventig. Ja, u vraagt nogal wat van ons dus en wij doen daar graag aan mee. De heer Oostenrijk: Maar bedoelt u dan ... De voorzitter: Via de voorzitter, de heer Oostenrijk. Gaat uw gang. De heer Oostenrijk: Het aantal zegt mij niet zoveel, het gaat om, laten we zeggen, de complete fte’s. De voorzitter: De heer Merx. De heer Merx: Dat heb ik niet precies, maar dat daar komt het wel op neer denk ik. Ik denk dat dat niet heel veel van elkaar verschilt. En waar betalen we dat van? Deels van het geld wat tijdelijk gedurende deze periode is beschikbaar gesteld. En ook niet onbelangrijk, omdat de mensen weer een eigen dienst hebben, voor het aller, aller, allergrootste deel.

51

En het scheelt gewoon of je mensen inhuurt of dat je een eigen dienst hebt. En dat is echte slok op de borrel. Die aantallen kunnen in ieder geval tot het geld op is van deze periode, kunnen wij garanderen en dat betekent dat we in de meeste wijken hebben we toch echt wel twee, drie of vier handhavers rondlopen. Maar vergis je ook niet, parkeren. Er zijn tien mensen, dat zijn fiscalisten, zoals dat heet, ik heb dat wel eens uitgelegd, ze zijn geen boa's, dat zijn andere mensen die bestuurlijker kunnen optreden. Brugbediening, tien mensen, 24 uur per dag, zeven dagen in de week moeten de bruggen bediend worden, dus dan heb je echt wel even wat mensen nodig. Maar ook cameratoezicht waar uw raad regelmatig om vraagt. De camera's moeten ook in de gaten gehouden worden, moeten uitgekeken worden en dat zijn ook acht mensen. Dan vraagt uw raad ook regelmatig om meer controle op hondenuitlaatplaatsen, vuurwerkafval, fietsen in de binnenstad, verkeers ... hoe noemen we dat, aso’s, verkeerd parkeren, baldadige jeugdoverlast, fietsen die overal verkeerd geplaatst worden, maar ook onlangs in de raad ook nog, en terecht overigens, fietsen en alles wat maar wielen heeft, dat door voetgangersgebieden racet. Ze hebben het druk en dan zijn ze zeventig procent van hun tijd gemiddeld op straat. En ik ben het niet met de heer Damen eens als hij zegt, ze moeten in de auto zitten.

En waarom niet? Omdat ik vind dat de politie, of de politie, de handhavers zichtbaar, maar ook aanspreekbaar moeten zijn. En in de auto ben je nou eenmaal niet aanspreekbaar, wel op de fiets. Alhoewel ze tegenwoordig op elektrische fietsen rijden en dat ook best wel vlot gaat, zal ik maar zeggen. Maar dan zijn ze in ieder geval meer aanspreekbaar, ze zien meer en ik krijg er ook hele positieve geluiden op terug. En nog steeds zal het niet overal even veel zijn want ze komen voorbij gefietst en dan zijn ze weer een straat verder. Je moet maar toevallig net op dat moment naar buiten kijken. De evenwichtige verdeling over de wijken, zeker dat proberen we. Maar als ik zeg bijvoorbeeld twee handhaven per wijk, dan zijn het er ook echt twee. En die mensen die werken ongeveer acht uur per dag, aantal dagen in de week, ze zijn vrij, ze hebben wel eens cursus, misschien wel eens ziek en ze hebben vakantie. Dat betekent dus dat ze ook niet elke dag in de wijk aanwezig zijn. Als u dat wil, dan moeten we misschien wel naar 140 of naar nog meer handhavers. De voorzitter: Ik zie een vraag aan de overkant. De heer Oostenrijk en daarna de heer Hartmeijer.

De heer Oostenrijk: Voorzitter, de wethouder die introduceert het aantal van twee per wijk, ik kan me vaak herinneren dat die wens vanuit de VVD afkomstig is, net door de heer Kuhlmann verwoord, dat heb ik u niet horen zeggen, dat heb ik ook de initiatiefnemer van de motie niet horen zeggen. De motie gaat natuurlijk puur over een zekere balans in relatie tot overlast en handhaving. Dus de motie spreekt niet over een getal, nee, die spreekt over de balans qua inzet van de handhavers. Kunt u zich daar in vinden? De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Merx. De heer Merx: Voorzitter, zoals ik zei, ik ging even uitleggen hoe het op dit moment is georganiseerd. Natuurlijk, wij zetten ze in daar waar ze het meeste nodig zijn. Vandaar dat ik zeg tussen de twee en de vijf soms per wijk. Binnenstad vijf hebben we dat zelfs, een heel druk gebied en andere gebieden vier of drie of twee. Daarnaast zijn ze ook nog flexibel inzetbaar. Dus daar waar ze nodig zijn,

52

zetten we de meeste in. Bijvoorbeeld afval is een ding wat heel veel capaciteit slokt en was het maar zo dat als het eenmaal opgeruimd is, dat het daarna schoon blijft. Als dat zo was, dan was het probleem allang opgelost in deze stad. De voorzitter: Ik zag nog een vraag van de heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, de wethouder noemt een groot getal, ik weet niet meer hoeveel. Maar wat bewoners ons vertellen is dat ze dus eigenlijk vrijwel nooit een handhaver tegenkomen, ook al wonen ze daar en zijn ze de boodschappen aan het doen en weet ik veel om wat. Dus waar het ons om gaat is dat er misschien nu al handhaving is, maar dat er gewoon een sterkere verbeterslag moet komen. Dus wij zeggen inderdaad niet, het moet helemaal vollopen met handhavers en we moeten er heel erg veel aannemen, maar het gaat ons inderdaad om, maak nou eens meteen ook een verbeterslag in die verdeling en dat is eigenlijk waar de motie inderdaad op doelt. De voorzitter: De heer Merx. De heer Merx: Dank u wel, voorzitter. Die slag hebben we gemaakt en dan nog krijgen we geluiden dat mensen de handhavers zien. En dan zegt mevrouw Kruger terecht, maar dan moet je misschien wel twintig op de hoek neerzetten, want dan zie je ze allemaal. Het is niet eenmaal zo, we moeten doen met de middelen en de mensen die we hebben en die proberen we zo goed mogelijk in te zetten.

We hebben fictie meldingen waar ze heel druk mee bezig zijn, waar ze ook constant voor in de wijken zijn. Ze krijgen meldingen ook via de politie die zeggen, dit is een meer een melding voor handhaving. Dus dan gaan die handhavers daar op de fiets naartoe. Dit is zoals het nu is. Ik ben het qua strekking met uw motie eens. Denk ook dat we daar op die manier uitvoering aan geven. Het enige vervelende is, en dat is niet om vervelend te doen, want dat is nou eenmaal een feit, we zijn uiteindelijk, heb je ook je beperking weer en je moet roeien met de riemen die je hebt en dat proberen we goed mogelijk te doen. En mijn aanbod zou zijn als u deze motie indient, maar ook als u niet indient en als die aangenomen wordt, maar ook als die niet aangenomen wordt, ik wil graag, maar dat wil ik ook graag eventjes voelen hier, want er wordt best wel vaak gesproken over handhaving in deze commissie en inderdaad, ik zou het graag eens een keer willen aanbieden dat u op een dinsdagmiddag een keer met handhaving met zijn allen op visite gaat en van deze mensen hoort waar ze zo de dag mee bezig zijn en de avond. Ik zie duimpjes, ik zie ja geknik, dan ga ik dat voorstel doen aan ... De heer Oostenrijk: Dat mag alleen op de dinsdagmiddag? De heer Merx: Dat mag alleen op dinsdagmiddag, dat hebben we met zijn allen hier afgesproken.

Dat dinsdag is Dordtse dinsdag en dan vanaf 16.00 uur organiseren we iets voor. Maar de heer Oostenrijk, als u dat graag wil, u mag ook gewoon met de handhaving mee op pad en dan weet u me ook te vinden. Dus dat aanbod heb ik aan het begin van periode gedaan, staat ook nog steeds. De voorzitter: Dan hebben we nog de twee andere vragen over.

53

De heer Merx: De twee andere vragen. Dan gaan we naar het Leerpark, weet niet of welke volgorde. De sociale samenhang eerst. Eens, we hebben daar in de vorige commissie eigenlijk ook al over gehad, dat mensen die elkaar veel meer ontmoeten, veel meer met elkaar dingen ondernemen. Dat dat echt wel ten goede komt aan sociale charisma, ook aan de veiligheid. Want als mensen eenmaal met elkaar weer dingen gaan ondernemen, weer buiten elkaar ontmoeten, dan zijn de ongure types, voelen zich wat minder welkom daar en die zullen dan in ieder geval daar weggaan en op zoek gaan naar een plek waar ze op dat moment niet lastiggevallen worden. Daar doen we ook van alles aan in die zin. Het zal nooit genoeg zijn, maar we organiseren in ieder geval elke zes weken, komen de wijkprofessionals bij elkaar die elke dag eigenlijk in die wijken te vinden zijn, dan hebben we het over de wijkmanager, de wijkhandhaver, de wijkagenten ook, de buurtwerker, jongerenwerker en de medewerkers van de woningbouwcorporatie, wisselen met elkaar informatie uit en de signalen die ze vangen en maken afspraken over, hoe gaan we met dit om? We proberen ook echt daarin contact te houden en te krijgen met de bewoners van de wijk. En dat zie je op sommige plekken ook echt wel leuke resultaten.

De Krispijn, de wijkraad die echt heel goed bezig is, waar we ook echt proberen vanuit de wijk de mensen zelf weer de regie te geven over de kleine dingen in de wijk om het leven een beetje leuker, mooier en gezelliger te maken met elkaar. En dat draag ik een zeer warm hart toe en ik vind eigenlijk, op het moment dat er ook maar iemand opstaat en zegt, dat wil ik gaan doen, dan juichen we dat van harte toe. Het is altijd kwetsbaar, dingen ontstaan en dat gaat eigenlijk altijd goed en dan hopen we dat het tot heel lang goed gaat. Maar op een gegeven moment als weer een paar van die dragers, zijn vaak enkele personen die zoiets dragen, als die er op een gegeven moment verhuizen of anderszins mee ophouden, dan is het wel weer kwetsbaar. Maar dat is wel iets wat we proberen te motiveren en te stimuleren. Maar daar hebben we daarstraks ook al een en ander over gezegd, ook buurthuizen. Dan als u het goed vindt, voorzitter, naar het puntje het Leerpark. Het Leerpark, de veiligheid. Dat vereist altijd aandacht en sinds september 2023 vorig jaar zien we een toename in de problemen. En we zijn met de partners uit het gebied aan de slag gegaan met de fysiek en de sociale veiligheid van bewoners, leerlingen, studenten en onderwijzend personeel. Dat gaat om problemen zowel binnen, maar ook buiten de schoolmuren. En met onze partners hebben we een heel aantal extra maatregelen genomen.

Zo is er een wijkagent voor het Leerpark en de jeugdboa’s vanuit het nationaal programma wat we hier doen draaien daar ook mee er is extra inzet georganiseerd vanuit jongerenwerk, extra inzet, heeft daarstraks volgens mij mijn collega Van Benschop het ook al over gehad, van leerplicht een extra inzet vanuit het Jeugd Preventie Team en vanuit Halt. Onder de regie van de wijkmanager is de aanpak overlast openbare ruimte ingezet op het Leerpark. De gemeente zet in school dit schooljaar 24-25 suswachten in. En suswachters zijn particuliere beveiligers die jongeren vroegtijdig sussen. Het gaat eigenlijk vooral overdag als die jongeren daar zijn en wijzen hen ook op de gedragsregels die daar zijn afgesproken met elkaar. Dat volgen we en daar zitten we nauw met elkaar in overleg om te zien of dat goede resultaten oplevert en dat blijven we continueren. Als het gaat over de verlichting hebben we wel geconstateerd dat er twee lampen zijn, maar dat is volgens mij niet de plek die de heer Damen bedoelt, dat was bij Da Vinci College, zijn twee lichtmasten kapot en dat is ook een donkere plek. Dat ligt aan het netwerk of

54

zo en daar moet de netvoorzieningen mee aan de slag en dat zou binnen een aantal dagen georganiseerd zijn. Voor de rest is het park toevallig onlangs weer aan een schouw onderworpen. Ook de plek rond twee F-en waar u het over had en dat voldoet aan de richtlijnen ... Aangepast worden. Ja, ik was er al, ja, oké, maar dat is dus, maar we houden het in de gaten, ik zal het ook even aan de wijkmanager meegeven, let daar eens op of daar nog wat extra's nodig is en dan als het nodig is, dan zullen we daar kijken wat we daar kunnen doen. De voorzitter: Ik zie een vraag van mevrouw Kruger. Gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Dank u wel, voorzitter. Een kleine vraag. Ik ben heel blij te horen wie er allemaal samenkomen en wie er samen zijn en voor de veiligheid op Leerpark zorgen. Is er ook een fysieke plek op het Leerpark als een soort van ... Vroeger hadden we een politiebureautje overal zitten, maar een soort ruimte waar dus ook bijvoorbeeld jongeren of inwoners, beter daar kan ik naartoe en daar zit altijd wel iemand die me kan verwijzen naar een bepaalde discipline. De voorzitter: De heer Merx, gaat uw gang. De heer Merx: In ieder geval overdag lopen daar dus veel mensen van de gemeente, boa's, maar ook suswachters en zo, dus die mensen kunnen altijd aangesproken worden van let daar eens op of let daar eens op.

Of daar echt een fysieke plek is, waar een loketje is waar iemand de hele dag zit te wachten tot mensen zich kunnen melden, weet ik niet. Dat denk ik niet. Maar het ze kunnen op alle mogelijke manieren, ook via fictie, gewoon contact opnemen met de gemeente en daar wordt zeker in dit gebied ook aandacht aan besteed. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat uw woordvoering er even op zit, want u heeft op alles gereageerd. Dan kijk ik nog even om me heen. Ik zie de heer Oostenrijk, die heeft een vraag voor u, gaat uw gang? De heer Oostenrijk: Ik heb een vraag aan de heer Hartmeijer. Horende wat de wethouder over uw motie heeft gemeld, ik ben er altijd een tegenstander van om twee keer dezelfde discussie te houden, dus mijn vraag is eigenlijk, hoe ervaart u de beantwoording van de wethouder, in die zin, ik versta dat hij hem omarmt? En dan komt de vervolgvraag, wat zou dan de noodzaak zijn dat we de discussie inderdaad nog een keer overdoen? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Als ik de wethouder goed heb verstaan, is het inderdaad een beetje in de lijn van ondersteuning beleid. Maar ik vind het wel belangrijk dat we als raad daar ook wel een uitspraak over doen.

En er staat ook natuurlijk in dat er in Q2 enigszins gerapporteerd moet gaan worden wat er van die nieuwe handhavers die aangenomen gaan worden, of die al aangenomen zijn dan, hoe dat ingevuld gaat worden of al is ingevuld op dat moment. Dus ik vind dat wel waardevol om dan toch de motie in stand te houden.

55

De voorzitter: Dank voor uw antwoord. Dan kijk ik verder om mij heen en vraag ik de commissieleden of er nog behoefte is aan een reactie, een woordvoering of zeggen jullie, we kijken uit naar 5 november en het is genoeg geweest voor vanavond? Dat laatste vind ik wel heel jammer, ik had nog wel even door willen gaan. Dan wens ik u bij deze hele fijne avond en geniet van uw slaap vannacht. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van …… 2024.

De griffier,

De voorzitter,

A.E.T. Wepster

P.A.C.M. van der Velden

56