2.3 2023.10.24 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 1 - concept.docx .pdf

63

Dat is die 11 miljoen, 20 miljoen, 28 miljoen. Dat zijn voorspellingen op basis van het CPB wat zeg maar de toekomstige loonontwikkeling en inflatie zal gaan zijn. Ja, dit kan nog elke keer veranderen voor dat bedrag van 28 miljoen want we krijgen nog drie jaar lang drie circulaires en nog twee dit jaar. Dus bij elke circulaire gaan die getallen bewegen, als het Planbureau weer andere voorspellingen doet over inflatie. Maar dit is dus wel een trendbreuk maar wij denken dat dat beter inzicht geeft in de situatie en ook minder kans op fouten. Ik heb in die blauwe lijn heb ik het ook grafisch laten zien. Dat zit niet in het voorstel maar dat zijn we wel van plan om dat in het volgende voorstel te noemen. Want dan ziet u nog beter het beeld van het ravijn, dat is die dalende lijn naar beneden. De meicirculaire is het eerste voorstel wat we zouden doen en eigenlijk alle andere voorstellen die nu gaan volgen zullen wij elke keer reflecteren op het voorgaande. Dus ik heb stiekem alvast de septembercirculaire erin gezet dus dan weet u alvast dat in het raadsvoorstel de boodschap van de septembercirculaire wordt, het valt mee want de lijn gaat omhoog. Dat betekent dat het Rijk meer geld gaat geven. Het kan in de toekomst natuurlijk ook dat weer de decembercirculaire bijvoorbeeld de lijn weer omlaaggaat.

Maar zo krijgt u dus inzicht in, groeit dat fonds of daalt dat fonds? En wat hier wel aardig is om te verklappen is dat vanaf 2026 het Rijk nu heeft besloten het fonds aan het bruto binnenlands product te koppelen. Daar worden ook voorspellingen van gemaakt, die voorspellen groei. En dan betekent dat de gemeente-uitkering meegroeit met de groei van het binnenlands bruto product. Dat dempt dus, zoals het er nu naar uitziet, al iets van het ravijn want het lijntje loopt weer iets omhoog. Nou, al die mutaties die wij doorvoeren hebben ook effect op de begroting. We hebben natuurlijk een lopende begroting voor 2023 en een nieuwe begroting die nu voorligt, waar we toen dit raadsvoorstel werd gemaakt nog aan het werk waren. Ik heb net in de auditcommissie ook uitgelegd dat eigenlijk dit voorstel moet u zien als een voorloper op de tweede burap en de begroting. Dus bij de tweede burap en de begroting zijn deze effecten verwerkt. Daar had u net ook een vraag over, over waar komt die 2 miljoen vandaan? Nou, dat is bijvoorbeeld die reeks die u ziet wat er overblijft na vaststelling van het raadsvoorstel meicirculaire. Ja, het effect voor 2023 was best fors negatief, min 5 miljoen. Dus nou ja, de meicirculaire is niet het document waar dan het college gaat bijsturen of voorstellen doet dus dat wordt gewoon technisch vastgesteld en eigenlijk verwerkt in de burap.

De burap is dan het document waar integraal kan worden afgewogen of bijsturing nodig is of niet. Dus die min 5 miljoen zit in het beginsaldo van de burap. Gelukkig waren er bij de burap ook allerlei andere voorspellingen op uitgaven die meevielen. Ook een aantal dingen die we toen alweer van het gemeentefonds wisten. Dus nou ja, na de burap is dat negatieve tekort eigenlijk alweer volledig ingelopen waardoor we eigenlijk op dit moment toch nog een positief begrotingssaldo hebben. Ja, en structureel ziet u, ja, dan viel het toch wat mee dus wat extra ruimte en die is dus verwerkt in de begroting. Dat is eigenlijk ook de grootste verklaring waarom het saldo van de begroting iets beter is dan u bij de Kadernota had meegekregen. Nou, los van volgen van het fonds. O nee, nog even kort de meicirculaire. Ik zei het net al, we hebben voorzichtig geraamd, geen verwachte groei opgenomen. Ik was net in de andere kamer over de Hervormingsagenda Jeugd. Daar heeft het Rijk tot 2025 garanties afgegeven en na ’25 eigenlijk is daar nog onzekerheid. Provincie heeft gezegd, nou, u mag als gemeente ervan uitgaan dat wat het Rijk nu compenseert, dat dat doorloopt.

64

Dus wij hebben een aanname gedaan, zo ongeveer 2 miljoen per jaar, dat dat inderdaad doorloopt. Maar dat is dus, dat is eigenlijk een negatief risico want het is een onzekerheid of het Rijk dat ook echt gaat doen. Nou, en ik zei het net al, in de burap zagen we al dat die cijfers vanuit de meicirculaire alweer iets beter waren omdat we toen alweer een aantal van die maatstaven zagen verbeteren. Dus we hadden meer ouderen, meer jongeren, meer statushouders, zijn ook in de burap benoemd. Ja, als je het dan opnieuw doorrekent dan leidt dat alweer tot een hogere uitkering gemeentefonds. Dus dat blijft altijd voor gemeenteraden ook een vrij lastig en vervelend iets, dat die cijfers continu veranderen. Dat gaat zelfs door een jaar na het boekjaar dus pas eind 2024 weten we zeker wat de uitkering over ’23 is. Wat kunt u nog meer? Er zit in de circulaire ook altijd een blok taakmutaties. Dat zijn eigenlijk middelen die het Rijk extra of soms ook minder beschikbaar stelt. Die hebben te maken met rijksbeleid, invoering van nieuwe wetten, regelingen en daar geeft het Rijk dan via een verdeling geld mee aan de gemeente. Nou, dat wordt via het gemeentefonds beschikbaar gesteld en daar kunt u als raad vrij in afwegen. Dat is in ieder geval ook de juridische uitleg.

Maar als ik bijvoorbeeld de energietoeslag, had ik het net op de gang even over, de energietoeslag is ook op deze manier uitgekeerd. Dus elke burger kon 1300 euro krijgen. Ja, dan als gemeentes dan zeggen, ja, ik ga daar gewoon asfaltwegen voor doen, dan kan dat natuurlijk ook leiden tot spanning op rijksniveau. Maar in theorie is het vrij afweegbaar en ik denk ook dat dat de reden is waarom u als raad heeft gevraagd, wij willen hier voorstellen van zien? Nou, die taakmutaties die worden ambtelijk uitgewerkt. Doet het college een voorstel aan de raad omdat die eigenlijk in lijn met hoe het Rijk het ook aangeeft in te zetten op de verschillende programma's. Het is dus eigenlijk een plus op de gemeentebegroting, wordt op een aantal onderdelen geïntensiveerd. In de bijlage wordt deze tabel toegelicht. Dus per onderdeel ziet u welk bedrag er dus toegevoegd wordt aan de programmabegroting. In de bijlage staat dan de toelichting wat het college daarvoor gaat doen. Ik zie dat het totaal weg is gevallen in het beeld maar dat ging ongeveer om 3 miljoen euro. Nou, u kunt hierover in ieder geval het debat over aangaan en keuzes in maken. Dus dit is in feite gewoon een beleidsvoorstel.

Er zijn ook bij die taakmutaties soms onderdelen waar niet direct even snel in twee weken tijd een voorstel van gemaakt kan worden van, hoe gaan we dit inzetten? Maar je wil die middelen ook wel beschikbaar houden voor dat doel waar ze vanuit het Rijk voor verstrekt zijn. Dan zetten wij die in de begroting onder de stelposten en dan kan dan op een later moment een voorstel komen vanuit het college en dan kan je de dekking weer van de stelposten afhalen. Het college kan zonder raadsvoorstel ook niet aan die stelposten zitten. Nou ja, we hebben nu ook besloten om in het voorstel gewoon inzicht te geven, dit is gewoon het totaal van alle stelposten. Dat komt soms uit circulaires uit het verleden. Dus bijvoorbeeld kwaliteitsborging bouw en woningtoezicht, was een nieuwe wet, daar is geld voor beschikbaar gesteld. Dat staat, dat komt uit de meicirculaire van 2022 en daar is nog geen voorstel voor. Dit gaat … De voorzitter: Mijnheer Portier heeft even een vraag en daarna ga ik vragen aan u of u toch een klein beetje vaart want ik zie dat … De heer Karsten: Nou, ik denk nog één plaatje en dan zijn we er denk ik. De heer Portier: ‘…’.

65

De heer Karsten: Ja, dus je houdt het geld beschikbaar. Je zou het ook kunnen vergelijken met een soort bestemmings ‘…’ maar op deze manier hou je het beschikbaar voor als je dan beleid wil maken, dat er ook ruimte in de begroting is. Want als je het niet op stelpost zet dan valt het in het begrotingsresultaat, is de ruimte in principe weg. Nou, en u ziet ook in de tweede burap, er waren twee grote, participatie en beschermd wonen. Nou, er is ook bij de burap gekeken naar die begrotingen. Participatie loopt gewoon via de GR Sociaal dus dat kent eigenlijk een eigen traject van begrotingsbijstelling. Beschermd wonen, ja, dat past binnen de huidige begroting. Dus het is besloten, nou, dan kunnen die bedragen eigenlijk van die reservering of van die stelposten af en die gaan dan alsnog naar de het begrotingsresultaat omdat daar geen extra inzet op nodig is. Elke volgende circulaire zullen wij weer terugkomen op wat er met die stelposten gebeurt, er kunnen stelposten bijkomen of afgaan. Nou ja, dat was denk ik in ieder geval de toelichting wat u als raad daarmee kan. En, nou ja, de andere twee bolletjes kunt u nog zelf bestuderen. De voorzitter: Mijnheer Van der Meer, u bent de eerste. De heer Van der Meer: Ja, nog een vraagje over die, hoe heet dat, die tussentijdse cijfers noem ik het maar even, de stelposten.

Het vrijvallen daarvan, dat betekent dat geconstateerd wordt dat die niet nodig waren. Bijvoorbeeld ik zag net langskomen dat participatie vrijvalt. De heer Karsten: Ja, dat wordt … De heer Van der Meer: Dus dat geld was gereserveerd voor participatie maar niet gebruikt. De heer Karsten: Nee, dus dat komt dan ten gunste van het begrotingsresultaat en het begrotingsresultaat is eigenlijk een voorspelling van het rekeningresultaat. Dus als dat ook daadwerkelijk zo uitkomt, dan zit het ook in het rekeningresultaat en dan gaat het naar … De heer Van der Meer: En waar wordt dan toegelicht waarom het niet is uitgegeven bijvoorbeeld, waar vind ik die ... De heer Karsten: In de burap zelf. De heer Van der Meer: In de burap zelf. De heer Karsten: Dus eigenlijk een mutatie op positief en negatief staat in de burap toegelicht. De voorzitter: Mevrouw Boom.

Mevrouw Boom: Ja, dank u wel. Ik las in de tweede burap dat er een heleboel investeringskredieten doorgeschoven worden naar 2024. Goed dat er nu al naar gekeken

66

wordt of dat het uitgegeven gaat worden. Daar stonden ook een paar grote investeringskredieten over vervanging, onderhoud op riolen, gemalen en wegen. Wat is de redenering binnen de gemeente om te kijken, wanneer wordt dat nog uitgegeven en wanneer is het niet meer uit te geven in ’24? De heer Karsten: Ja, gaat eigenlijk niet helemaal over de meicirculaire maar ja, in principe proberen wij altijd zo reëel mogelijk te begroten. Dus we hebben nu twee buraps dus in theorie zou bij elke burap, proberen wij zo actueel mogelijk die begroting te houden. Ook voor investeringen. Alleen, ja, het is natuurlijk altijd makkelijker hoe dichter je bij het einde van het jaar zit, een voorspelling te doen of je nog voor die einddatum van 31 december lukt om die investering ook echt uit te voeren. En ja, het is een probleem waar we wel vaker in de raad over hebben gesproken, om goede reële planningen te maken. De voorzitter: U heeft een aanvullende vraag? Mevrouw Boom: Nee. Ja, daarom zei ik al, het is goed dat jullie er nu naar kijken omdat het geen reële planning dit jaar is. Maar bij alles wat je doorschuift komt bovenop volgend jaar. Wanneer wordt dat een reële planning, wanneer kunnen wij daar als raad bijvoorbeeld op bijsturen? De voorzitter: Ja, wethouder, geef maar antwoord.

De heer Heijkoop: Kijk, voorzitter, ik heb ook met de auditcommissie al gedeeld dat we ook de medewerkers vanmiddag geïnformeerd hebben over ook het traject dat we gaan lopen richting Kadernota 2025. U zag wat onrustbarende getallen staan en daar komt bovenop dat we ook nog wat vraagstukken hebben rondom onderwijshuisvesting, rondom kademuren en nog een aantal andere ontwikkelingen. U heeft daar een raadsvoorstel voor gekregen, ook hoe we dat traject willen lopen. Dit is ook onderdeel van die zoektocht want we hebben aan het begin van deze collegeperiode al wel intern aangegeven dat we echt ook veel strenger gaan kijken naar overhevelingen. Omdat je toch al zag dat vanuit de beleidsorganisatie dat men vaak dacht van, ja, we kunnen het nu niet uitgeven maar we willen het graag meenemen naar volgend jaar want dan kunnen we het dan alsnog uitgeven. Maar ja, als je het dit jaar niet kon uitgeven en voor volgend jaar heb je, en daar doelt u ook op, heb je ook een begroting en dat komt er extra bovenop, ja, dan ga je dat waarschijnlijk al helemaal niet halen want het verschil wordt groter. Dus daar zijn we ook kritisch op.

En zeker waar het gaat over dit soort investeringsbudgetten moeten we echt, echt kritischer gaan kijken naar van, joh, je kan wel zeggen dat je een X aantal miljoen aan wegenonderhoud, openbare ruimte en dergelijke allemaal wegzet maar is dat nou echt reëel? Want straks gaan we ook een bezuinigingstraject in en dan wil je niet hebben dat je enerzijds bezuinigingen doorvoert op beleid wat je eigenlijk spijtig vindt dat je het moet gaan korten, terwijl je aan de achterkant ook veel middelen overhoudt omdat je het niet uitgegeven krijgt. Dan ben je als raad ook onvoldoende in positie, geldt ook voor ons als college.

67

Deze mensen kunnen daar in die zin niet zoveel aan doen want we zijn afhankelijk van de verwachtingen vanuit de beleidsorganisatie, wat kunnen we wel en wat kunnen we niet weggezet krijgen, ook via aanbestedingen en dergelijke. De voorzitter: Dank u wel voor deze toelichting. Iemand nog een vraag? Dan ga ik de beide ambtenaren hartelijk danken voor hun presentatie, die moet dan toch wel heel helder geweest zijn. Nog even een toelichting, ik ga nu proberen hem in één keer helemaal goed te doen. Tot maandag 30 oktober tien uur heeft u de gelegenheid om uw politieke vragen en gespreksonderwerpen voor de oordeelsvorming in de commissies volgende week en eventueel conceptmoties en amendementen in te dienen. Technische vragen die kunnen dus tot 31 dus tot dinsdag gesteld worden. Dat is tot en met, ja. En op diezelfde dag zijn dan drie parallelle oordeelsvormende commissies over de begroting, net als vorig jaar. En dan de antwoorden op die technische vragen van die tweede ronde die dus tot maandag gesteld, tot dinsdag gesteld kunnen worden, die zullen in ieder geval op de fractievergadering van 6 november beschikbaar zijn. Dus u kunt ze tot dinsdag stellen en dan waarschijnlijk eind van de week maar uiterlijk maandag komen de antwoorden zodat je op de fractievergaderingen er nog over kunt hebben.

Dan op 7 november kunnen de fractievoorzitters er hun voordeel mee doen om een boeiend praatje te gaan houden in de raad. Ik wens u allen verder een hele avond toe en een besluitvorming straks in de vergaderingen en … De heer Heijkoop: En kijk vooral nog even, klik nog even door op de Prezi van Chris want hij heeft het grootste deel is niet langskomen maar dat is ook zeker de moeite waard. Maar misschien even als je even weer wat uitgerust bent. De voorzitter: Daarom dacht ik dat hij nog ongeveer een uur doorging want ik zag waar het streepje stond dus ik denk, nou, hij is nu op een kwart. De heer Karsten: Nou, driekwart zit er nog achter. De voorzitter: Dus driekwart komt nog maar dat kunnen jullie vanavond gewoon nog doen. En jammer dat niet die publieke tribune helemaal vol zat. Zeker. Hé, welterusten. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 19 december 2023.

De griffier,

De voorzitter,

A.E.T. Wepster

A.W. Kolff

68