2.3 2023.09.26 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

Ik stel voor, gewoon even bij je hand steken over te stemmen, het ene voorstel en het andere voorstel. Het eerste voorstel is, bespreken samen met evenementen in de binnenstad. Het andere is, om het afzonderlijk te bespreken. Wie is voor het voorstel van de heer Den Heijer? Eén, twee, drie, vier, vijf. Dan constateer ik, dat er een hele krappe meerderheid is om het te bespreken in samenhang met de binnenstad en de evenementen. En ik stel voor, dat dat dan de conclusie van deze bijeenkomst is. Tenzij iemand hier nog gaan uitsmijter over heeft? Ikzelf dacht alleen nog van, als we gewoon de winkels om vier uur dichtgooien, dan moeten mensen daarna allemaal naar het café. Dat kan, maar bij deze sluit ik de vergadering. 6

Agenderingsverzoek fractie CDA en ChristenUnie/SGP over Ruimte voor schoolgebouwen Voorzitter: mevrouw Pichel Commissiegriffier: mevrouw Van Poppel Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Van Dam-Timmers (CDA) Mevr. Doeze Jager (CDA) Mevr. De Groot (BvD) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (CU/SGP) Dhr. Kleinpaste (Gewoon Dordt)

43

Dhr. Portier (SP) Dhr. Schalken-Den Hartog (BvD) Mevr. Schnabel (PvdA) Mevr. Simon-Van Waardhuizen (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Venderbos-Lambinon (PvdD) Gemeente Dordrecht: Adviseur Onderwijshuisvesting: mevr. M. Kapel. Teamleider Vastgoed: dhr. M. Knijnenburg. Arcade Dordrecht: mevr. L. Zwinkels en dhr. J. Hofkens (huisvestingsadviseur) Portefeuillehouders: wethouder T. de Jonge. De voorzitter: Een hele goede avond, dames en heren. We zijn vier minuutjes over tijd, maar dat mag de pret niet drukken. Welkom iedereen bij de commissie, het agenderingsverzoek van fractie CDA en ChristenUnie/SGP, ruimte voor schoolgebouwen primair onderwijs. Welkom iedereen en wethouder De Jonge, namens het college. Ik wil even voor het verslag een rondje maken van iedereen die hier zit en dan begin ik links van mij, ga uw gang. De heer Portier: Ronald Portier, SP. De heer Van Dam-Timmers: Jan van Dam-Timmers, CDA Dordrecht. Mevrouw Schnabel: Marije Schnabel, PvdA. Mevrouw Doeze Jager: Sandra Doeze Jager, CDA Dordrecht. De heer Kleinpaste: Gert Jan Kleinpaste, Gewoon Dordt. Mevrouw De Groot: Megan de Groot, Beter Voor Dordt. De heer Schalken-Den Hartog: David Schalken, Beter Voor Dordt. Mevrouw Kapel: Manuela Kapel, gemeente Dordrecht adviseur Onderwijshuisvesting. De heer Knijnenburg: Martin Knijnenburg, teamleider Vastgoed gemeente Dordrecht.

Mevrouw Zwinkels: Linda Zwinkels, Arcade Dordrecht. De heer Hofkens: Jan Paul Hofkens, de huisvestingsadviseur van Arcade Dordrecht. Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Claudia Simon-Van Waardhuizen, Fractie van Waardhuizen. De heer De Heer: Robert de Heer, ChristenUnie/SGP. De heer Den Hartog: Paul den Hartog, GroenLinks Dordrecht.

44

De heer Venderbos-Lambinon: Cees Venderbos, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van Poppel: Denise van Poppel, commissiegriffier. De voorzitter: En mijn naam is Ruby Pichel en ik ben uw voorzitter vanavond. Nou, ik heb net al aangegeven, het onderwerp van deze vergadering is dat de fracties CDA en ChristenUnie/SGP, die hebben met steun van VSP, Beter Voor Dordt, GroenLinks, SP en Forum voor Democratie een agenderingsverzoek ingediend over de ruimte voor het schoolgebouw primair onderwijs. De aanleiding is, dat de fracties graag van Arcade, die hier dus ook aanwezig zijn, de scholenstichtingen en de gemeente, willen weten wie aan zet is op al deze terreinen. En welke rol is weggelegd voor de gemeenteraad. U hebt een presentatie voorbereid. Voordat we daar naartoe gaan, wil ik eigenlijk nog even vragen aan het CDA of ChristenUnie/SGP, wie van jullie het woord wil nemen om misschien een kleine toelichting te geven, is daar behoefte aan? Voor het agenderingsverzoek. De heer Van Dam-Timmers: Voorzitter, ik denk dat uw toelichting voldoende is. Het gaat met name over rol neming, probleemstelling. En ja wij willen daar graag meer informatie over, zodat we ook weten wat we als gemeenteraad kunnen of moeten doen om op dit thema iets te betekenen voor onze inwoners. De voorzitter: Hartstikke goed, dank u wel. Dan mag ik nu denk ik het woord geven aan de heer Knijnenburg, ja? Ga uw gang.

De heer Knijnenburg: Ja, nou, dank u wel. Dank u wel dat ik hier vanavond aanwezig mag zijn. Wij gaan samen met Arcade, directeur Arcade gaan wij u informeren hoe de huisvesting voor primair onderwijs en speciaal onderwijs geregeld is binnen Dordrecht. Binnen Dordrecht is het net weer iets anders geregeld in, dan in veel landen van Nederland. Wij hebben, in 2021 hebben we het primair, de zorgplicht voor onderwijsvoorzieningen en onderwijshuisvesting ge-door-decentraliseerd richting Arcade. In 2015 is zeg maar het onderhoud aan de schoolbesturen voor buiten … Oh ja, sorry. Ja, moet natuurlijk, is natuurlijk wel handig, dan weet je ook waar … In 2015 is het, zijn de schoolbesturen zelf verantwoordelijk geworden voor het buiten onderhoud en het onderhoud aan hun panden. Maar de nieuwbouw en de verbouwingen, die hebben we als zorgplicht als gemeente door gedecentraliseerd richting Arcade. De reden waarvoor hiervoor is gekozen, dat is, op hoofdlijnen heeft het te maken met dat het meer, de schoolbesturen zelf meer in de lead komen om het nou, het primair onderwijs goed vorm te geven. Dus ik heb hier een opsomming ervan gemaakt, maar het meer in the lead komen, dat is wel de basis daarvan. Hoe het op dit moment geregeld is, de gemeente heeft op hoofdlijnen in feite de, die stelt de vergoeding beschikbaar aan Arcade.

Die controleert, die, wij stellen grond ter beschikking, we maken sloop- en bouwrijp. Vervolgens, Arcade is verantwoordelijk voor de nieuwbouw en uitbreiding en allerlei het, ook het opstellen van IHP. Dit is een andere rol dan voorheen. Gemeente was voorheen verantwoordelijk voor alles. Maar ja, hiervoor hebben we gekozen om dat toch door te decentraliseren. Het geld gaat dus in feite, alleen voor de gymnastiek en de sportvoorzieningen zijn wij als gemeente nog steeds verantwoordelijk, maar het onderhoud, exploitatie is daarmee richting schoolbesturen gegaan. De heer Kleinpaste: Voorzitter.

45

De heer Knijnenburg: Ja, ik hoor … De voorzitter: Sorry, mijnheer Kleinpaste. De heer Kleinpaste: Houden we de vragen even op tot het eind van de presentatie? Of … De voorzitter: Ja, dat was wel het verzoek van de presentatoren om daar even mee te wachten. De presentaties zullen niet zo heel erg lang duren. Tenzij u echt een verhelderende vraag zou willen stellen, dan kan dat natuurlijk. Of kunt u wachten? De heer Kleinpaste: Nou ja, het is een verhelderende vraag bij dit sheet, in die zin. De vorige althans. Omdat ik benieuwd ben, waarom we voor gymzalen, sportvoorzieningen een andere keus hebben gemaakt dan voor de schoolgebouwen? Dus dat is volgens mij een korte verhelderende vraag. De heer Knijnenburg: Ja, een goede vraag. Voor de gymzalen is het, daar blijft toch wel de wens van de gemeente om daar de invloed op te houden. Dat is ook nog steeds een zorgplicht die wij hebben. We hebben in de afspraken die we met Arcade hebben gemaakt, hebben we in de overeenkomst vastgelegd, dat daarin hè de gymzalen nog steeds des het, ook het inroosteren daarvan, het plannen van de uren een verantwoordelijkheid blijft van de gemeente. Nou ja, wat, Arcade ontvangt jaarlijks een vergoeding om de zorgplicht dus uit te voeren. De in, de uitge… punten zijn verwerkt in de business case die we hebben vastgelegd in 2021 en die wordt, jaarlijks wordt die geactualiseerd.

Dan is er, bouwkosten en dat soort zaken kunnen dan eventueel daarin verwerkt worden. En eens per acht jaar wordt het zeg maar, de meerjarenplan en meerjarenbegroting wordt voorgelegd aan de gemeente. Die beoordelen wij vanui, ambtelijk of die aan alle kaders voldoet en vervolgens werken we dat financieel uit, leggen we dat voor aan de raad om te beoordelen. Dat is op hoofdlijnen wat er gebeurt hè. Dus staat hier dan ook nog eventjes wat jullie rol is hè, om eventjes in te gaan op de vraag die ik net doorkreeg. Ik denk, dat het ook goed is om daar even kennis van te nemen. Wellicht dat Linda Zwinkels het nu kan, verder kan vertellen hoe ze dat invult. Mevrouw Zwinkels: Microfoon, inderdaad. Nee, dat kan ik zeker. Ik ben sinds 1 juli van dit jaar de nieuwe directeur van Arcade, dus ik ben inmiddels aardig op de hoogte van alle zaken die daar spelen. Voor de inhoud heb ik Jean Paul meegenomen. Belangrijk inderdaad om te weten dat Arcade Dordrecht een vereniging is, wij hebben dus geen winstoogmerk. Arcade is dus echt opgezet vanuit de gemeente. We hebben geen ander belang dan het zorgen voor de optimalisering van de onderwijshuisvesting voor basisonderwijs en speciaal onderwijs. De eindverantwoordelijkheid van Arcade Dordrecht, die ligt volledig bij de tien schoolbesturen van PO en SO, dus primair onderwijs en speciaal onderwijs.

Dat betekent dus ook, dat de schoolbesturen gezamenlijk met elkaar in overleg moeten om een aantal dingen met elkaar af te stemmen. Is gelijk even, een van de voordelen die er zijn geweest, waarom we Arcade Dordrecht hebben opgericht destijds. Omdat je dan niet de schoolbesturen tegen elkaar, maar de schoolbesturen met elkaar een plan bedenken. De raad heeft dat besluit genomen op 19 december 2017. Toen was er sprake van de door decentralisatie en Arcade zelf is vanaf 1 januari 2021 volledig opgericht, dus formeel opgericht.

46

Waarom hebben we dat dan allemaal gedaan? Is denk ik ook belangrijk om te weten, want de achtergrond van dit besluit is natuurlijk in 2017 al genomen. Is denk ik ook voor velen, best een lastige materie. Maar het hoofddoel wat we hebben is, dat Arcade Dordrecht bijdraagt aan de maximale ontwikkelkansen van kinderen. En de eerste input is dus ook de visie van de schoolbesturen en wij vertalen dat in de huisvestingsbehoefte die er daarvoor is. Ons uitgangspunt is dan ook te voorzien in toekomstbestendige en inspirerende leer- en werkomgeving met een veilig en gezond leer- en werkklimaat. Dat is dus het hoofddoel van Arcade, maar wel vanuit de visie van tien schoolbesturen. Ja, dat was natuurlijk makkelijk gezegd, maar wat houdt dat dan precies in? Wat er voorheen was voordat we deze door decentralisatie hadden, kwam elk schoolbestuur bij het loket bij de gemeente om aan te geven nou, welke plannen er zijn. Betekent dus dat de gemeente zelf en de ambtenaren een afweging maakte op basis van de desbetreffende schoolbestuur wat dan bij het loket aankwam. Wat er nu dus gebeurt, is omdat we een algemene ledenvergadering hebbe en Arcade Dordrecht voor al de tien schoolbesturen het plan maakt, vindt die afstemming plaats door alle schoolbesturen. Dus het is niet meer één voor één bij het loket en op basis van die ene vraag wordt er een besluit genomen.

Nee, het is een gezamenlijk besluit van alle schoolbesturen zodat zeg maar, die hele concurrentiepositie vrijwel weg is. Wij zijn dus ook het aanspreekpunt voor alle schoolbesturen op moment dat zij aangeven van nou, we zouden graag in onze school nieuwbouw of renovatie willen. Dat is dan ook weer die, gelijk die uitvoering van de zorgplicht die de gemeente heeft hè, dat is de nieuwbouw en de renovatie van de locaties. Arcade, die verzamelt alle input van de schoolbesturen en wij praten dan met de gemeente over de mogelijkheden hiertoe. Dat doen we door middel van het opstellen van een integraal huisvestingsplan, wat we één keer in de acht jaar volledig opnieuw opstellen. Maar dat betekent dus ook, dat we aan de ene kant de schoolbesturen hebben, maar aan de andere kant zijn er heel veel wettelijke vereisten waar we mee te maken hebben, een nieuwe regelgeving, nieuwe ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan het hele verduurzamingstraject, wat de afgelopen jaren heel erg, een hele enorme vlucht heeft genomen. Maar ook het inspelen op nieuwe wettelijke ontwikkelingen. Door corona hadden we vooral te maken met bijvoorbeeld het klimaatsysteem binnenin scholen, wat belangrijk was. Daardoor heeft het Rijk nu subsidie beschikbaar gesteld. Maar dat betekent dus ook, dat we alle scholen, dat zijn er voor ons vijfenvijftig, waar nodig is het klimaatsysteem moeten aanpassen.

En dat vertaalt zich dan weer in het naar voren halen van een aantal belangrijke aanpassingen die nodig zijn aan het onderhoud van het pand. Kan me voorstellen op moment, dat het dak openligt om de luchtbehandeling te doen, dan ga je ook altijd noodzakelijk onderhoud daarvan verrichten. Dus dat doen wij ook. Daarnaast alle nieuwbouwprojecten die er zijn, dus nieuwe scholen bouwen. Ook nadenken of daar bijvoorbeeld een kinderopvang locatie bij zou moeten, dus in het kader van de IKC-gedachte. En renovatie van schoolgebouwen waar nodig. En dan inderdaad die verhuur aan de maatschappelijke organisatie. Dus op het moment dat je een ruimte bij bouwt voor kinderopvang, is in principe een commerciële activiteit, dus dat betekent dat we die gaan verhuren aan een kinder opvanglocatie of aan kinder opvangorganisatie. En die dat die daar huur voor betalen en dat regelen wij ook. Belangrijkste hiervan is, dat we dus zorgen dat de locaties in goede staat blijven, dat de leerlingen in een goeie leeromgeving zitten, dat ook de leraren in een goeie werkomgeving zitten. Dat we voorkomen dat er praktijken zoals bijvoorbeeld nu in Engeland spelen, gebeuren. Maar dat er bijvoorbeeld ook, dat we ook checken dat er, de tussenvloeren bijvoorbeeld

47

bij scholen in goede staat zijn. Was onlangs in het nieuws, dat daar dus ook controle op moet zijn. Nou, wat heeft dat de afgelopen twee jaar geresulteerd? Heeft best wel wat plaatsgevonden al in de afgelopen twee jaar. We waren natuurlijk in oprichting, maar desondanks zijn er best veel projecten afgerond. We hebben de renovatie gehad van KBS De Avontuur. De Sterrenkijker is nieuw gebouwd. We hebben de verplaatsing van de Wantijschool van Noordhove naar de Maasstraat geregeld, inclusief de hele verbouwing van het pand. Het Kompas is naar de Oranje Vrijstaatplein verhuisd. Is een heel mooi oud pand, is helemaal verbouwd van binnen. We zijn op dit moment bezig om een nieuwbouw voor te bereiden van het Pius 10 School en van het Kristal. En voorbereidingen aan het treffen om de nieuwbouw van de Prins Bernhardschool te realiseren. En daarnaast zijn wij, zijn daar de SUVIS-maatregelen al genomen op de Wantijschool, de Bever en de Geert, een deel van de Geert Groote. Die SUVISmaatregelen zijn die klimaat behandelingsmaatregelen die we moeten nemen. En dan het IHP. Ik heb net al eventjes gezegd, het IHP is het Integraal Huisvestingsplan. Dat is het plan wat één keer in de acht jaar volgens de overeenkomst met de gemeente opnieuw wordt vastgesteld.

Dat IHP, je zou zeggen van nou, we hebben alle scholen, dus we weten, we horen van de schoolbesturen wel wanneer er wat nodig is en dan kunnen we daar gewoon mee verder. Maar het IHP is noodzakelijk, omdat de hele wereld om ons heen verandert. Dingen versnellen, we hebben zeg maar, installaties veranderen, maar ook de plannen in en om Dordrecht veranderen. Dus dat betekent dat je ook met onderwijshuisvesting moet inspelen op de zaken die er zijn. Wat ik net al zei de, de SUVIS-maatregelen, die maken ook een combinatie met renovatie van het pand noodzakelijk. Dus op het moment dat er onderhoud gepland staat over drie jaar, maar je hebt nu dak open, dan ga je dat uiteraard nu ook doen. Dan ga je niet over drie jaar weer de hele, het hele dak openleggen. Er is tijdelijke huisvesting nodig. Als je een school nieuw gaat bouwen op dezelfde locatie, betekent dat dus ook dat je ergens anders ook een onderkomen voor de kinderen moet zoeken. Dat betekent ook, dat je een plan moet maken van nou, hoe is die volgtijdelijkheid dan van scholen? De afgelopen jaren, eigenlijk de afgelopen twee jaar zijn de bouwkosten enorm gestegen. Ik denk dat u daar ook misschien al wel in voorstellen van andere scholen of van andere maatschappelijk vastgoed mee te maken heeft gehad. Maar de bouwkosten zijn echt enorm gesproken gestegen en dan heb ik het echt over vijftig tot zestig procent.

Het MJOP verschuift, maar ook de rente is de afgelopen jaren gestegen van één procent naar vier procent. Dat maakt het voor investeringen zoals nieuwbouw, maakt dat de prijzen gewoon hoger worden. En een laatste, niet de onbelangrijkste, de leerling prognose. Op moment dat er nieuw gebouwd wordt in de stad en dat er inbreidende locaties of nieuwbouwlocaties zijn, betekent ook dat je gaat kijken naar de leerling prognose. Die leerling prognose, dat is voor ons het punt waarop we gaan kijken van nou, is de spreiding in de stad dan voldoende? En waar zitten dan de grote stijgingen van de leerling prognose en is daar dan voldoende ruimte in de school? Of moeten we daar wat aanbouwen of moet er nieuwbouw komen? Dus dat, dus daarom is een IHP ook noodzakelijk en die komt er ook. Nou ja, dat zorgt voor de dingen waar ik het net eigenlijk ook al even over heb gehad, beter binnenklimaat, inspirerende leer- en werkomgeving. We voldoen aan de wettelijke vereisten, dat is ook iets wat wij natuurlijk bijhouden. IKCvorming, gelijk speelveld voor de scholen. Dus we kijken ook van dat de IKC-vorming verspreid over de scholen plaatsvindt. Dat gewoon elke school de mogelijkheid heeft om IKC-vorming te krijgen. De optimale spreiding binnen Dordrecht, dat past dan ook in het

48

IHP. Voldoende onderwijsgebouwen voor de huidige leerling prognose en de best passende planning. Eigenlijk wat ik net zei, die gebouwen carrousel, want zo noemen wij dat. Dat we altijd een plek hebben waar mensen naartoe kunnen verhuizen, waar kinderen naartoe kunnen verhuizen. De voorzitter: Sorry, kleine onderbreking. Er is een vraag van de heer Portier van de SP. De heer Portier: Ik wil graag even weten, wat IKC-vorming is. Mevrouw Zwinkels: Sorry, ja. Dat zijn, dat is Integraal Kind Centrum. Dus dat betekent, dat de kinderopvang bij een school zit. Zodat je ook die doorstroming van de eerste jaren na de basisschool, dat die makkelijker gaat. En dat is makkelijker op het moment dat kinderopvang bij een school zit, dan dat het wat verder er afgelegen is. Dus we proberen dat een beetje te combineren. Dit is de spreiding van de huidige scholen. Ik had begrepen, dat daar ook een vraag over was, nou, hoe is die spreiding dan? U ziet hier de huidige gebouwen. In het IHP laten we echt duidelijk zien van, waar zit elke school en gekoppeld aan de leerling prognose en klopt het dan qua spreiding? Nou, u ziet, het is eigenlijk al aardig verdeeld over dus, over Dordrecht. In elke wijk is eigenlijk wel voorziening voor school of kinderopvang aanwezig. De voorzitter: Klein moment, een vraag van de heer De Heer van ChristenUnie/SGP.

De heer De Heer: Ja, voorzitter, korte vraag, misschien was het al genoemd. Maar de kleurtjes, waar verwijst dat naar? Mevrouw Zwinkels: De kleuren zijn de verschillende schoolbesturen. De heer De Heer: Ah, dank u. Mevrouw Zwinkels: Ook dat is wel aardig verspreid binnen Dordrecht. Ja, wat is dan de conclusie? De door decentralisatie pas natuurlijk de afgelopen twee jaar plaatsgevonden, maar we hebben in de afgelopen twee jaar al best veel kunnen bereiken samen met de schoolbesturen. Dus het hele idee, de gedachte erachter dat de schoolbesturen gezamenlijk dit soort dingen kunnen realiseren, dus een mooie spreiding in de stad kunnen realiseren en goed onderwijshuisvesting kunnen realiseren. Dat hebben we de afgelopen twee jaar gezien, dat dat lukt. Er zijn echt wel projecten opgepakt. Nou ja, de bouwkosten stijging en de rentestijging buiten het IHP om, dus buiten wat je eigenlijk nog wil, die is er sowieso. Dus dat maakt, dat gaat ervoor zorgen dat de kosten ook gaan stijgen. Dit zorgt voor noodzakelijk aanpassing van de bijdrage NAK. Dus de bedragen waarmee we zijn begonnen, dat was het ijkpunt op dat moment. Dat zal dadelijk in het IHP ook blijken, dat dat onvoldoende zal zijn. Dat maakt ook dat een nieuw IHP dus noodzakelijk is en dat past ook binnen de afspraken die destijds zijn gemaakt. Dus binnen acht jaar zou er een nieuw IHP komen en het oude IHP is van 2015.

Dus dat past daar heel goed bij. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Zwinkels en de heer Knijnenburg, bedankt voor jullie presentatie. Ik zie al wat vingers en ik zag hem hier aan deze kant. Dus dan begin ik

49

even bij de heer Den Hartog en daarna de heer De Heer en dan ga ik aan deze kant verder. Heer Den Hartog, GroenLinks. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Ik heb twee, maar wel kleine vraagjes. De één gaat over het klimaatbeheersing. Wat u al zei, daar is een subsidieregeling voor. Nou denk ik bij subsidie altijd, dat is een bepaald percentage, dus dan moet je ook nog zelf wat inleggen. Het is natuurlijk gewenst dat iedere school dat krijgt, dus dat leeft, dat zorgt ook voor een hoeveelheid geld die jullie daaraan moeten besteden. Komen jullie daarmee uit of kun je, kunt u iets zeggen wat nodig is? U vraagt in een laatste sheet natuurlijk om een verhoging van de bijdrage. De voorzitter: Mevrouw Zwinkels. Mevrouw Zwinkels: Nee, SUVIS-maatregelen is eigenlijk, pas eigenlijk niet binnen de verhoging die we gaan vragen. Daar is echt een subsidieregeling voor. Dat betekent dus dat, een deel komt inderdaad van het Rijk, een deel wordt ook door de schoolbesturen betaald en een deel wordt door de gemeente betaald. Ik kijk even naar jou wat de verdeelsleutel is. De heer Knijnenburg: Ja, de verdeelsleutel is dat dertig procent door de Rijksoverheid naar de gemeente Dordrecht gaat, dan blijft er zeventig procent over. Het is aan de gemeente met de schoolbesturen om daar een afspraak over te maken.

De afspraak die gemaakt is vanuit Dordrecht is, dat gemeente Dordrecht vijfendertig procent eerder heeft gereserveerd, volgens mij ook al in de begroting heeft opgenomen en het resterende deel door de schoolbesturen wordt ingebracht. Ter aanvulling, dit is overigens wel een collegebesluit die in voorbereiding nu is. De heer Den Hartog: Ja, zeker, dank u. Dan heb ik nog wel een vervolgvraag. Betekenen die ja, die kostenpost zeg maar, daarvoor dat er keuzes worden gemaakt voor nou ja, we kunnen maar maximaal zoveel scholen een goed ventilatiesysteem aanbieden en andere niet. Of zie ik dat, hoe moet ik dat zien? Mevrouw Zwinkels: Bij de keuzes die er gemaakt zijn, is gekeken ook naar de ouderdom van de school hè. Dus op het moment dat we weten van nou, binnen nu en een aantal jaren vindt er renovatie of nieuwbouw plaats, dan hebben we ervoor gekozen om die SUVIS-maatregelen nu niet in te zetten. Omdat het gewoon zonde is voor de komende paar jaar. Dus daar is echt wel een goede afweging in gemaakt en niet zomaar gedacht van nou, we moeten het voor alle scholen hebben. Maar dat is echt een afweging van, hoe is de staat van de school en wat is er nodig? Sommigen hadden het niet nodig. Dat … De voorzitter: Voldoende? De heer Den Hartog: Ja, zeker. Ik had nog een tweede klein vraagje, dank u wel. Misschien dat ik, dat het antwoord zeer kort is namelijk, nee.

Maar misschien is het, ja. En dan zou ik een antwoord willen. Ik hoor heel veel over schoolgebouwen, bouwopgaven, onderhoud enzovoort. Gaan jullie ook over de buitenruimten, de schoolpleinen en hoe dat ingericht moet worden?

50

De heer Knijnenburg: Ja, wij gaan ook over de buitenruimte. De heer Den Hartog: Dank u, want daar hoor ik dan niks over. Daar zou ik graag ook iets over willen horen, want daar kan je ook denken aan meer groen bijvoorbeeld, een afwisseling van zon en schaduw, er licht water. En in het algemeen heb ik ja, misschien ook nog wel wat weinig gehoord over duurzaamheid, dus misschien dat u daar iets over kunt zeggen. De heer Knijnenburg: Ja, twee vragen, als ik het goed begrijp. Eén is de buitenruimte, hoe is dat georganiseerd? De tweede is duurzaamheid. Buitenruimte, de basis buitenruimte zit in een nieuwbouw, zoals de gemeente die voorheen deed en nu Arcade doet. Dat wil zeggen, er wordt voorzien in een stukje verharding of wat gras of groen, een omheining, een fietsenstalling en bergingen. De inrichting van de buitenruimte is aan de school. Zoals een tafel en een stoel hoort in een waslokaal, hoort de wip kip en de schommel en de wilgentunnel of het evenwichtsbalkje, is bij de school en de inrichting. Dat is gekoppeld aan het onderwijs, dus de bedrijfsvoering zeg maar in de school, is aan de school zelf. Maar de vaste omheining waarin het inzit, dat is aan Arcade. Dus vergelijk de inrichting van de buitenruimte met het inrichten van een klaslokaal. Daar hebben scholen gebruik gemaakt van de groenblauwe school, subsidieregeling die door de gemeente is gedaan.

Daar zijn projecten die lopen en daar waar mogelijk wordt er invulling aangegeven, door ook dus buitenruimte duurzaam te doen. Is ook in de zin van water retentie of het vergroenen of verblauwen van de schoolpleinen. Maar dat ligt, die verantwoordelijkheid ligt eigenlijk bij de school zelf, omdat het met onderwijs te maken heeft. Dat ten aanzien zijn eerste vraag. De tweede vraag ten aanzien van duurzaamheid. We voldoen met alle nieuwbouw scholen aan de huidige wet- en regelgeving. Dat wil zeggen, dat we bijna energieneutraal bouwen, BENG gebouwen. Maar we vragen ieder schoolbestuur wel, zou je nog wat meer willen? Zou je richting EN willen, energieneutraal? Dan bestaat ook de mogelijkheid, dat de schoolbesturen daarin investeren als daar een terugverdien mogelijkheid zit. Dat is ook vanuit Rijkswegen mogelijk. Wat de Wet primair onderwijs toch wel beperkingen oplegt aan een schoolbestuur om te mogen investeren. Kanttekening, die wet wordt veranderd hè. Dus er komt een wetswijziging vanuit de overheid, vanuit de Rijksoverheid, dat schoolbesturen meer mogen investeren in dit soort voorzieningen. Dus dat gaat komen. Dat wil zeggen, dat we die scholen dan nog duurzamer maken.

Maar in beginsel gewoon bouwbesluit, bijna energieneutraal en de schoolgebouwen die we zojuist langs hebben zien komen, de nieuwe dus De Sterrekijker, de Pius en De Kristal bijvoorbeeld, die zijn allemaal energieneutraal. Zijn ook allemaal gasloos, dus die worden met, volledige elektrisch worden die voorzien van alle gebouw gebonden installaties. De voorzitter: Voorlopig voldoende, mijnheer Den Hartog? De heer Den Hartog: Zeker. Dank u wel, voor het zeer duidelijke antwoord. De voorzitter: Perfect. De heer De Heer, ChristenUnie/SGP. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. Ja, de vraag die ik eigenlijk in eerste instantie heb. Als we zover horen, is het een hele interessante samenwerking tussen de gemeente, tussen Arcade en de schoolbesturen. Nou, de schoolbesturen besef ik me ook, die zitten hier vanavond niet aan tafel. Die kunnen wij natuurlijk zelf ook als

51

raadsleden ook wel spreken, dat gebeurt ook soms. Maar ik besef me, dat ze hier niet aan tafel zitten. En ben wel gewoon in algemene zin gewoon heel benieuwd, jullie zijn nu tweeëneenhalve jaar op deze manier onderweg met elkaar. Ik geloof natuurlijk, dat het één grote succes is. Maar tegelijkertijd ben ik ook wel benieuwd, waar zit nu na zo'n periode met elkaar onderweg, de kansen op verbeteringen? Wat gaat er goed, kun je zeggen. Maar zeker ook, waar zitten nu de kansen op verbetering voor een optimalere samenwerking de komende tijd? Ben ik in eerste instantie even benieuwd naar. Mevrouw Zwinkels: Daar kan ik wel wat over zeggen. We hebben toevallig onlanks een visie bijeenkomst gehouden onder de schoolbesturen. Want wij dagen de schoolbesturen ook wel uit om eens na te denken van nou, kijk eens verder dan alleen je eigen bestuur en zijn er bijvoorbeeld combinaties nodig? Een van de onderwerpen die we hadden bij de visie bijeenkomst is een, is inclusie. Dus we kijken naast het feit dat we gewoon huisvesting regelen, kijken we ook van nou ja, wat kan je nog breder doen dan dat hè? Dus hoe kan je zorgen, dat iedereen mee kan doen? Maar inclusie betekent ook van, hoe kan je ruimtes met elkaar delen hè? Dus op het moment dat je een stilteruimte wil hebben voor kinderen, omdat die soms wat rust nodig hebben, kan je dat misschien ook delen met een andere school.

Dat betekent dus ook, dat je kan nadenken van nou, kan je dan met meerdere scholen op één locatie huisvesting regelen? Zodat je inderdaad gezamenlijk dingen kan oppakken. Nou, daar was de visie bijeenkomst voor. Dan noem ik bijvoorbeeld even de Eddingtonweg, dat is een voordeel, voorbeeld. Daar gaan we kijken van nou, kunnen we daar met meerdere schoolbesturen gezamenlijk locatie ontwikkelingen, waar we dus gezamenlijk ruimtes gebruiken. Dat is voor iedereen natuurlijk, dat scheelt in beheerskosten, in exploitatiekosten, in huisvestingskosten, bouwkosten. Dat is gewoon buiten alle voordelen die je onderwijs technisch heb hè, dus vanuit de onderwijs gedachte, heb je daar ook gewoon in de huisvesting profijt van. Dus wij zoeken heel graag die discussie met de schoolbesturen op. De voorzitter: Vervolgvraag, de heer De Heer? De heer De Heer: Ja, dank u wel voor het antwoord en ook sowieso om vanavond al deze informatie van jullie te horen en dat jullie hier zijn. Laat ik hem iets specifieker maken. Kan me dan inderdaad wat ik zoals ik dat begrijp hè de, jullie willen ook dat er visie vanuit scholen naar jullie toe komt, zodat daar in ledenvergaderingen ook over besloten kan worden. Dan kan ik me voorstellen dat Arcade u hoe dat uitspreekt, zegt van nou, wij zouden het mooi vinden als we meer met elkaar op die manier gaan werken.

Nou, zou ik ook kunnen vragen natuurlijk van, lukt dat al? Is, krijg je de koppen dezelfde kant op als je dat zou willen? Maar ook, hoe worden die besluiten genomen? Moet dat unaniem zijn of moet dat in de helft plus één zijn, voordat er uiteindelijk zo'n koers wordt bewandeld? Hoe wordt dat in gezamenlijkheid besloten, met de leden? Mevrouw Zwinkels: Ik had u net verteld, dat ik vanaf 1 juli directeur ben. Dus dat antwoord moet ik u schuldig blijven, of we inderdaad een meerderheid moeten hebben. Ik moet zeggen, de laatste ledenvergaderingen die ik heb meegemaakt, zijn er nu een aantal geweest is eigenlijk altijd, dat we allemaal op één lijn zitten. Dat bijvoorbeeld een huisvestingsplan, daar zijn we nu natuurlijk alle voorbereidingen aan het doen en daar worden inderdaad met de schoolbesturen over gesproken. Dan zie je echt wel, dat daar

52

in een ledenvergadering met elkaar wordt gesproken over een aantal dingen, maar ook dat ze daar wel uitkomen. En ik heb nog niet gehad dat we hebben gezegd van nou, er zijn twee stemmen niet en de rest is voor, dus we stemmen voor. Ik kan me wel voorstellen, dat het zo werkt. Maar dat antwoord, dat moet ik u even schuldig blijven. Kijk jou even aan, of jij dat uit je hoofd weet, maar … De heer Knijnenburg: Nee, ik ken dat niet. Het gebeurt zeer in, bijna in gemoedelijke stemming bijna wat er gebeurt. De gesprekken vinden inderdaad nu meer, hebben laatste jaar meer plaats op die inhoud. Dus het gaat echt om inclusie, duurzaamheid, kunnen we elkaar helpen? Dat zie je steeds meer komen, dat is heel prettig. Dat is natuurlijk te verbeteren altijd, als je elkaar beter leert kennen. En ik denk ook dat het werkt op het moment, dat een carrousel gaat lopen en je ziet dat het werkt met het verduurzamen en de SUVIS. Dat men elkaar, hé, dat is handig. Goh, dat wil ik ook of hoe heb jij dat dan gedaan? Dat wil ik ook wel in mijn school. Dat zie je gebeuren. Ik heb er niet, het handjes opsteken per leden niet. Wat misschien wel goed is te melden, zo is het ook geregeld in de overeenkomst. Er zijn twee hele grote schoolbesturen in Dordrecht en er zijn ook kleinere schoolbesturen. Maar ieder heeft gelijk stemrecht, dus de hoeveelheid stemmen in te brengen is gelijk.

Waarmee er een gelijkwaardige input ook is vanuit de verschillende schoolbesturen. Niet zo, als jij tien schoolbesturen hebt, een ander heeft er dertien, dat het tien om dertien is. Nee, het is één-één. Zo heeft ieder schoolbestuur een gelijk stemrecht. Dat helpt ook in het gesprek en ook in de, hoe transparant en open iedereen daar samenwerkt. De voorzitter: Dank u wel. Als het goed, ik ga even naar de andere kant, want ik zie daar al vier handen. Ik begin even bij de heer Portier, de heer Van Dam-Timmers had ook nog een vraag, de heer Kleinpaste en mevrouw Schnabel. Dus ik ga hem in die volgorde doen. Ga uw gang, de heer Portier. De heer Portier: Ja, voorzitter. Een van de argumenten voor de door decentralisatie was eigenlijk van, dan heeft de gemeente er eigenlijk geen financiële zorgen meer voor. Want we krijgen geld van het Rijk, dat wordt doorgesluisd naar Arcade, zoals het dan nu heet. En die moeten het daarmee doen. Nu hoor ik ook spreken over grotere bijdrage, gestegen bouwkosten, gestegen rentes, et cetera. Dat leidt mij tot de volgende vragen.

Is het bedrag wat we als gemeente van bovenaf van het Rijk krijgen, het bedrag waarmee u het moet doen? Het tweede is, als er geld geleend moet worden om investeringen te doen, moet het dan bij commerciële banken hè of gaat het ook bijvoorbeeld via een Bank Nederlandse Gemeenten hè, wat misschien tegen een schappelijker tarief gaat. Ja, daar wou ik het even bij laten. Mevrouw Zwinkels: Aan wie mag ik het woord geven? Nee, het bedrag wordt Arcade kreeg is ooit vastgesteld in overeenkomst tussen de gemeenten. Dat is vastgesteld op basis van de prijzen die destijds gelden. U moet het zo zien, of de taak nou bij de gemeente zit of bij Arcade, dat maakt in principe niet uit voor bouwkosten die stijgen of voor rente die stijgt. Dus dat is ook daadwerkelijk in de overeenkomst opgenomen. Op het moment dat er dat soort omstandigheden zijn, is er altijd een reden om terug te gaan naar de gemeente om meer geld te vragen. Omdat het simpelweg iets is wat in de markt ontwikkelt. En dat heeft niks te maken met het feit of wij het werk doen of dat de

53

gemeenten het werk doen. Dat zijn omstandigheden van buitenaf. Dus op moment dat die taak nog bij de gemeente had gezeten, had de gemeente zelf ook dat geld bij moeten leggen. De voorzitter: Voldoende, mijnheer Portier? De heer Portier: Ja, er was ook nog een tweede vraag. Maar even over, het ging namelijk over de rente die tweede vraag. Maar de eerste vraag is ook van hè, op moment dat uw kosten met tien procent stijgen en we krijgen maar vijf procent meer van het Rijk, zou je ook kunnen zeggen van ja, dan maar wat later een schoolgebouwen. Ik zeg niet dat ik daarvoor zou kiezen. Maar hè dus de vraag is inderdaad, is er nog een relatie tussen wat wij van het Rijk krijgen? Of is het gewoon dat u zegt van nou, kosten zijn tien procent gestegen, gemeenten tien procent meer? De heer Knijnenburg: De financiering die jullie vanuit de Rijksoverheid krijgen is een lumpsumfinanciering. Het is aan de gemeente om een gemeentelijke begroting te maken wat om onderwijshuisvesting gaat. Dus je krijgt, in het Gemeentefonds krijgen jullie geld op basis van het aantal inwoners, dat de stad heeft. Het is aan jullie in de begroting om onderwijs huisvestingsmiddelen daarvoor te reserveren in jullie begroting. Daarvan maken jullie gebruik richting Arcade. De vraag over de lening, misschien dat ik die ook kan meenemen. Dat is inderdaad een financieringsmodel waarvoor gekozen is in de overeenkomst.

In de overeenkomst staat, dat de lening die jullie betalen aan, als jullie moeten financieren, als de gemeente moet financieren, een externe rente moet betalen, dat met dezelfde rente wordt gerekend richting Arcade. Daar staat ook, dat de gemeente probeert tegen zo laag mogelijke, zo goedkoop mogelijk te financieren natuurlijk. Dat is ook geregeld in die overeenkomst. De heer Portier: Dus voor de duidelijkheid, u leent het geld van de gemeente? De heer Knijnenburg: Zo is het voorzien. Het is mogelijk in de toekomst, dat Arcade ook extern gaat lenen, maar daar is op dit moment nog helemaal geen sprake van. Dus dat gebeurt altijd in overleg. Maar de lening die de gem… die Arcade doet, is ook geld lenen van de gemeente, ja. Mevrouw Zwinkels: Wilde, mag ik nog even iets aanvullen? Want u had het ook over van nou ja, kunnen we dan ook besluiten van nou, om een aantal gebouwen niet te doen of om iets anders uit … Dat is, dat zijn dingen die we inderdaad in het IHP beslissen hè. Dus we maken een IHP en daarin kijken wij aan de hand van de behoefte van de schoolbesturen, maar ook met de kennis die Arcade heeft over huisvesting en het feit dat de kinderen en de leerkracht in een goed leer- en werkklimaat moeten zitten, maken we daar een afweging in van nou, wat is nou belangrijk om te doen in de volgtijdelijkheid? En daar komt de verhoging eventueel uit.

En die financiële bijdrage, daar gaat de gemeenteraad over. Mevrouw Zwinkels: Dus daar komen we nog voor terug. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Dam-Timmers van het CDA.

54

De heer Van Dam-Timmers: Dank, voorzitter. Dank ook aan de insprekers voor het verhaal. Ik ben blij om te horen, dat alles fantastisch gaat. Dus dat is, kan begrijpen dat we nooit meer het hier over hoeven te hebben. Maar nee, even zonder gekheid. Ik heb een paar vragen eigenlijk. Met name over die, één over die SUVIS-maatregelen. Dat gaat dus over het verbeteren van onder andere luchtkwaliteit, bijvoorbeeld in lokalen. Mijn vraag is van, in hoeveel procent van de scholen is dat nu nog niet op orde? Dat vraag ik me af. Dat is één en ik ben ook benieuwd, want we hadden het ook even over groene schoolpleinen en schoolpleinen die daar … Kunt u een indruk geven van de hoeveelheid scholen waarbij dat wel gewenst is, maar niet gerealiseerd is of niet gerealiseerd wordt? Dat is de tweede vraag. De derde vraag en dat is ook een vraag die ik al wel langer heb. Als het gaat over verduurzaming zie ik, dat een grote meerderheid van de scholen in Dordrecht geen zonnepanelen op het dak heeft. En ik heb al verschillende keren aan verschillende mensen gevraagd, wie is daarvan? En wanneer is dat wel gerealiseerd, wanneer verwachten jullie dat dat wel gerealiseerd is? Nou, dat is wel even voldoende voor nu. Mevrouw Zwinkels: SUVIS-maatregelen, daar hebben we inderdaad een planning van en die maatregel loopt tot maart 2026.

Dus dat betekent dat we vanaf 2024, 2005, we hebben er nu een aantal gedaan, 2024 gebeuren er een aantal en 2025 en een klein stukje van 2026. Het percentage heb ik niet zo op het netvlies, maar dat kunnen we ongetwijfeld toesturen. Voor wat betreft de verduurzaming. Ik weet dat daar inmiddels schoolbesturen bezig zijn om te kijken of er inderdaad zonnepanelen op het dak kunnen. Maar zonnepanelen op het dak heeft ook te maken met een aantal zaken zoals terug levering, het net belasten. U kunt zich voorstellen, als je op scholen zonnepanelen gelegd hebt, is dat best een belasting in een wijk. Dus daar moeten we ook rekening mee houden. Het is een gezamenlijke opgave van schoolbesturen en Arcade, dus wij doen dat samen met schoolbesturen. Maar omdat de schoolbesturen in principe de voordelen heeft ook van het terug leveren, dus van het feit dat je zonnepanelen hebt en dus minder energiekosten, is in principe een investering voor de schoolbesturen. Betekent niet, dat wij ze niet kunnen adviseren op wat doe je en met de aannemers in gesprek daarover kunnen gaan. Dan was er nog een vraag. De heer Knijnenburg: Groen blauw. Mevrouw Zwinkels: Een groen blauwe school. Ik heb ja, hetzelfde. Die moeten we even schriftelijk beantwoorden. Ja. De heer Van Dam-Timmers: Voorzitter, nog één vraag aanvullend.

Eerder was er ook wel sprake van de schooldak revolutie of dat soort revolutionaire termen. Wat is daar, ik ben benieuwd, wat is daarvan terechtgekomen? Mevrouw Zwinkels: Die mag jij beantwoorden. De heer Knijnenburg: Ik weet niet of in Dordrecht scholen zijn, die van schooldak revolutie. Dat is een organisatie, is een commerciële organisatie die heeft geprobeerd om heel veel scholen in Nederland vol te leggen met zonnepanelen. Daar zijn een aantal ontwikkelingen in de afgelopen jaren geweest als het ging om de verzekering, de brandveiligheid. Zijn hogere eisen gekomen, waardoor niet zomaar op ieder schoolgebouw panelen gelegd mogen worden. En het tweede is ja, die initiatieven, die

55

stranden al dan niet bij de school slash schoolbestuur. Omdat het inderdaad ook te maken heeft met, mogen schoolbesturen wel investeren in die, in huisvesting? Dat kent dus een beperking van, dat je binnen zeven jaar, binnen tien jaar terug moet verdienen. En dat terugverdienen is nu weer in discussie vanwege de net belasting en de net congestie. Dus er zit nogal wat haken en ogen momenteel aan de hele verduurzaming van scholen. Wat we doen, wat Linda terecht zegt ja, nieuwbouw is geen discussie, wat ik net ook zei. En alle bestaande scholen, die proberen natuurlijk voorzieningen te doen. Wat we samen met de scholen doen als Arcade is zowel verduurzamen en verduurzamen gaat verder dan alleen maar zonnepanelen. Dat is ook proberen om je enkel glas nou eens een keer echt te vervangen door dubbelglas, daar verdien je nog veel meer mee dan die zonnepanelen. En dat zijn dus plannen die we gezamenlijk met de school, met de scholen en schoolbesturen doen. En de groene, de dak revolutie. Ja, dat is een van de mogelijkheden om dat te doen. Maar volgens mij is dat redelijk op een los pitje of zachter pitje komen branden, laat ik het zo maar even zeggen. Dat loopt, want het werkt bijna niet meer omdat met zonnepanelen momenteel lastig is om het te verzekeren, brandveiligheid en het terug leveren naar het net. De voorzitter: Dank u wel.

Dan was er een vraag van de heer Kleinpaste van Gewoon Dordt. De heer Kleinpastedoor Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik wou toch een beetje inzoomen op de rol van de gemeenteraad, die mij in deze presentatie in ieder geval wat reactief overkomt. En mijn vraag is de volgende. Stel nou, dat er maatschappelijke ontwikkelingen zijn die een heel ander type gebouw en huisvesting noodzakelijk maken dan dat scholen op dat moment herkennen of omarmen. Hoe kan de raad dan invloed aanwenden om die gewenste maatschappelijke ontwikkeling via Arcade bij die schoolbesturen toch goed op het netvlies te krijgen?

Mevrouw Zwinkels; Daar kan ik wel iets over zeggen. In principe is de gemeenteraad er natuurlijk ook om inhoudelijke beleidskeuzes te maken, dus om kale nota's vast te stellen op het gebied van onder andere onderwijs. Arcade is niet voor, in principe niet voor de inhoud. We proberen met de schoolbesturen te komen tot een goede keuze op huisvesting. Maar in principe is de gemeente er wel om ook te kijken van nou, wat willen we dan inhoudelijk? En dan heb ik het bijvoorbeeld, kijk aan de ene kant heb je natuurlijk de Omgevingsvisie en wat wil een gemeente nou met de stad? Andere kant heb je ook, wat vinden we van onderwijs, wat vinden we van kinderopvang. Zeg maar, al die inhoudelijke punten komen ook bij de gemeenteraad terecht. En op het moment dat daar een besluit wordt genomen van, we willen het allemaal anders, dan betekent dat ook wat voor de huisvesting. Dus … De heer Kleinpaste: Dus kaderstellend is de conclusie, dat de gemeente alle ruimte houdt om de ontwikkeling in de samenleving goed in te passen … Mevrouw Zwinkels: Kaderstellend, sowieso. En daarnaast is de financiële afweging, die komt uiteraard ook bij de gemeenteraad.

56

De voorzitter: Dank u wel. Ik ga eerst even naar mevrouw Schnabel. En dan kijken we even in het kader van tijd na. We hebben nog een dertien minuten, dus we gaan gewoon nog een rondje maken. Mevrouw Schnabel, ga uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Bedankt. Ik was, ik ben gewoon benieuwd en misschien is het niet van toepassing. Maar hoe gaat Arcade om met scholen die minder draagkrachtig zijn? En dan gaat bijvoorbeeld, als je dan kijkt naar die SUVIS-maatregel. Stel dat er om wat voor reden dan ook een school niet kan voldoen aan die verdeelsleutel. Hoe wordt er dan mee omgegaan? Mevrouw Zwinkels: Nou, in principe is dat niet van toepassen. We hebben, van tevoren hebben we alle schoolbesturen bevraagd of zij dat, of zij inderdaad kunnen meedoen met de SUVIS-maatregelen. Alle schoolbesturen hebben zich daarvoor geconformeerd. Dus dat is niet aan de orde op dit moment. Zij krijgen natuurlijk zelf een vergoeding vanuit het Rijk voor hun onderhoud. Dus daar hebben zij in principe voldoende aan om de scholen te onderhouden. Voor een aantal schoolbesturen doen wij ook de coördinatie van dat onderhoud, dus dat betekent ook gelijk weer een verbeterslag en efficiëntieslag. Omdat je dan alles in één hand hebt. Dat … De voorzitter: Geef ik het woord aan de heer De Heer, ChristenUnie/SGP. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel.

Er kwam gaandeweg een mooi lijstje langs met allerlei schoolgebouwen die zijn opgeknapt, nieuwbouw in de planning, voor nieuwbouw voorbereiding. Dat ziet er heel goed uit. Maar ik ben wel benieuwd, in hoeverre staat het gelijk aan wat het ook, dat de planning was. Was dat ook de planning, lopen we daarop voor of lopen we daarop achter? En mocht het zo zijn, dat het niet hard genoeg gaat, waar zit volgens Arcade dan de versneller? Zit hem dat in geld, zit hem dat in grond, zit hem dat in mensen? Omdat dat misschien ook in lijn met de vraag die heer Kleinpaste stelde, waar zit de rol van de gemeente in het geheel? Zodat wij ook enigszins mee kunnen denken in die invloedsfeer. Dank u wel. Mevrouw Zwinkels: In principe volgen we nu nog aardig de planning. We hebben wel een aantal wat ik net ook al zei, in verband met die SUVIS-maatregelen hebben we wel een aantal projecten naar voren gehaald om niet dalijk dubbel werk te doen. Wat voor ons heel belangrijk is, is dat we gebruik kunnen maken van leegstaande gebouwen om die gebouwen carrousel te regelen hè. Op moment als je nieuwbouw hebt, wil je ook graag een ruimte waar de kinderen naartoe kunnen. Dat is soms wel eens lastig om dat te realiseren.

En wat voor ons ook heel belangrijk is, is om te weten van nou, waar zijn de nieuwbouw projecten? Sluiten we aan, goed aan bij de Omgevingsvisie? Waar kunnen we een piekende leerling prognoses verwachten door nieuwbouw hè? Dordrecht zal voornamelijk inbreidingslocaties hebben. Dus dat betekent ook wat voor je locaties, hebben we daar voldoende ruimte voor? Dus dat is eigenlijk voornaamste waar wij eigenlijk heel veel afstemming over zoeken. Maar daar zoeken we afstemming mee met het ambtelijk apparaat en om te zorgen dat we dat kunnen fine tunen. Dat is ook iets wat weer terugkomt dadelijk in het Integraal Huisvestingsplan. Daar houden we ook mee rekening met, wat gebeurt er dan de komende jaren in Dordrecht en waar lopen we dan

57

tegenaan om de plannen uit te voeren? Dat, daar zorgen wij dus ook voor in de tijdsplanning, dat dat met elkaar kan passen. De voorzitter: Voldoende zo of een aanvullende vraag? De heer De Heer: Kleine aanvullende vraag. Dus ik begrijp, dat we aardig op schema zitten als ik dat zo begrijp. En een van de dingen die u noemt, is die tijdelijke huisvesting. Zoals ook wordt genoemd de gebouwen carrousel, om dat goed in beweging te krijgen. Is dat iets wat nu niet lukt en komt het in het IHP een plan voor te liggen om dat te versnellen of zijn er nu al dingen voor gaande? Mevrouw Zwinkels: Vooralsnog past het nu nog. Ik kijk even, ja, maar volgens mij hebben we nu alles nog wat past. Maar goed, dat heeft dus ook met die planning te maken, dat je dat je daar goed op in moet zetten. De voorzitter: Dank u wel. De heer Den Hartog, GroenLinks. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Ja, ik ben even in verwarring geraakt door een antwoord, dus daar zou ik toch wat meer duidelijkheid over hebben. Dat gaat toch over die zonnepanelen. Ik had hiervoor juist de commissie, dat ging over duurzame opwekking. Daar heb ik iemand, mijnheer van Stedin horen vertellen, dat netcapaciteit natuurlijk landelijk een groot probleem is, maar op dit moment in Zuid-Holland nog niet. Er werd ook ingezoomd op Dordrecht en hier in de gemeente ook nog niet.

Dus ben ik nu in verwarring om te horen van, hé, vanwege de netcapaciteit liggen er nog niet overal zonnepanelen. Een ander ding waardoor ik in verwarring was. Soms kan het ook niet, werd gezegd, onder andere door brandveiligheid. Dat zou natuurlijk heel goed kunnen. Soms is de constructie niet sterk genoeg, kan ook. Nu werk ik zelf in een buurgemeente op een school. De Hoeksche school is dat, wellicht bekend. Dat bestaat uit drieëntwintig schoolgebouwen. En daar wordt wel die keuze gemaakt. Dus mijn vraag is ook, wat maakt dat de schoolgebouwen in Dordrecht zo kennelijk anders dan de schoolgebouwen in de Hoeksche Waard, dat dat daar dus brandveiligheid niet de obstructie is? Mevrouw Zwinkels: Nee, hoor. Het is niet zo, dat het niet gebeurt in Dordrecht. Het gebeurt zeker wel. Ik weet ook, dat er schoolbesturen mee bezig zijn om te kijken of we de komende tijd zonnepanelen kunnen realiseren. Maar we, er is wel tegen ons gezegd ook vanuit Stedin van, op moment dat jullie nieuwbouw hebben, hou er rekening mee dat de aanvragen enorm lang zijn, omdat juist het net vol zit. Dat betekent dus, bij nieuwbouw bijvoorbeeld heb je een grotere aansluiting nodig en vooral die grotere aansluitingen, die zijn op dit moment echt heel lastig. Dus dat is misschien net met wie je spreekt in, bij Stedin, maar dat is wel wat ons verteld is.

De schoolbesturen zijn er zeker wel mee bezig om, alleen omdat er veel eisen zijn ook qua die brandveiligheid, duurt het allemaal wat langer. De voorzitter: Volgende vraag? De heer Den Hartog: Dank u. Mag dat? Wellicht is toch ook handig om even contact te hebben met Stedin. Die hadden een kaartje en er was natuurlijk een verschil tussen het

58

ene gebied en andere gebied, met name centrum en dan richting de staart. Geen enkel probleem, nu nog. De toekomst, ik heb geen kristallen bol. Maar ik zou vooral de mogelijkheden die er wel zijn aangrijpen. Want ja, er werd ook gezegd, dat eerste instantie is zonne energie op dak. Nou, dan is een schoolgebouw denk ik, ideaal. De voorzitter: Dat was een aanbeveling, denk ik, geen vraag. Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Portier voorlopig. Ik zie nog een vrouw van, mevrouw Van Waardhuizen en de heer Van Dam-Timmers. We hebben nog zes minuten. Dus ik wil vragen, korte vraag, korte reactie, zodat deze drie mensen nog even hun vraag kunnen stellen. De heer Portier: Ik had even een reactie van één of twee zinnen op de heer Kleinpaste die het ging, die het had over de revolutionaire vernieuwingen in het onderwijs. Stel dat we die als gemeente door zouden willen voeren. Ja, volgens mij zijn het in Nederland de schoolbesturen hè die bepalen hoe de onderwijs ingericht wordt, waarbij er ook heel veel verschillen zijn tussen scholen. Dus dat zie ik vanuit de gemeenteraad niet gebeuren. De voorzitter: De heer Kleinpaste, sorry. De heer Kleinpaste: Ja, ik vind dat de heer Portier mij nu woorden in de mond legt, die in ieder geval niet het beeld vormen die hier thuishoren. Dus dat is een lastige, want ik had het over maatschappelijke ontwikkelingen.

Daar kan ik heel veel over vertellen, ga ik niet nu doen. Maar deze opmerking vind ik vervelend. De voorzitter: Dank u wel voor het doorgeven. Kunt u het nog enigszins herstellen, de heer Portier, of gaat u uw vraag gewoon stellen? De heer Portier: Nou, misschien heb ik de heer Kleinpaste verkeerd begrepen. Dan spijt me dat. De voorzitter: Sorry, ik ga, sorry we, even overleg. Mevrouw Van Waardhuizen had nog een vraag. Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Ja, dank, voorzitter. Dordrecht heeft een aardige bouw ambitie en groei ambitie opgelegd. De bouw ambitie, die zien we ook terug met nou ja, bouw ontwikkelingen ook in de vorm van nieuwbouwwijken als Wilgenwende, Amstelwijck park, Dordts Buiten. Ik noem maar een aantal. De groeiambitie zien we ook terug in groeiend aantal inwoners. Maar ik heb me ook laten vertellen of sterker nog, ik heb het gelezen, dat het aantal basisscholieren in Dordrecht harder stijgt dan landelijk gemiddeld. Kan me ook voorstellen, dat er andere wijkontwikkelingen zijn, leeftijdsopbouw, demografie, noem het allemaal maar op. Bezien in het licht van IHP wordt er met die bril zeg maar ook gekeken naar nou ja, enerzijds voldoende onderwijsgebouw en spreiding daarvan. Mevrouw Zwinkels: Ja, dat het, kort antwoord, ja. Wij kijken echt wel naar de, wat zijn ambities van de gemeente de komende jaren? Daar worden de leerling prognoses ook op aangepast.

Dus als we zien, dat er bijvoorbeeld in een bepaald gebied wordt gebouwd en we weten dat daar op korte termijn nieuwbouw is voor school, dan gaan we de leerling prognoses laten narekenen om te kijken van nou, past dat inderdaad, passen de huidige leerling prognoses bij de ambities die er zijn qua bouwen? Passen die niet, dan kijken wij

59

ook naar de onderwijshuisvesting die bij de nieuwe leerling prognoses horen. Dus wij kijken zeker naar de ontwikkeling, dat is voor ons een heel belangrijk punt namelijk in het IHP. De voorzitter: Is uw vraag voldoende beantwoord, mevrouw Van Waardhuizen? Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Nou ja, korte vervolgvraag zou dan misschien nog zijn, verandert dat korte termijn nog iets aan het plaatje wat we nu zeg maar zien qua spreiding van de gebouwen? Mevrouw Zwinkels: Korte termijn niet, maar lange termijn, de ontwikkelingen zijn ook vaak lang. Dus korte termijn niet, maar lange termijn zou dat zeker kunnen. Ja. De voorzitter: De heer Van Dam-Timmers, ga uw gang. De heer Van Dam-Timmers: Ja, dank, voorzitter. Eigenlijk vraag één. Het IHP wordt ergens dit jaar verwacht, wanneer kunnen we het ongeveer verwachten? Dat is vraag één. En vraag twee is eigenlijk, ik zie heel veel scholen ontstaan en die worden altijd volgens een totaal uniek ontwerp ontwikkeld. Ik vraag me af, hoe doelmatig is dat en valt er niet zeker met zo'n Arcade stichting nou ja, wat weet ik veel, prefab voordelen te behalen? Want uiteindelijk iss elke school in de basis toch wel een groot gedeelte hetzelfde. Mevrouw Zwinkels: De eerste vraag zal ik beantwoorden, de tweede vraag laat ik graag aan jou. Deden, wat wij heel graag zouden willen is, dat de financiële vertaling in het, in de Kadernota komt.

Dus dat betekent dat daarvoor de IHP gemaakt moet worden. Dus dat zal eind van dit jaar, begin volgend jaar. De heer Knijnenburg: Systeembouw in de scholen. Ik doe dit nu zo’n vijfentwintig jaar, ik heb nog nooit dezelfde school gebouwd. Ja, in principe is ieder gebouw hetzelfde. Hoe vertaalt zich dat? Hoe zal Arcade dat ook verder gaan ontwikkelen? Dan ga je het mee over de uitgangspunten en de technische kaders hebben van gebouwen. Dat je maar systematisch mee omgaat. Uitgangspunt voor Arcade zal altijd zijn, dat je in ieder geval een flexibel gebouw maakt. Een gebouw staat er voor zestig jaar, misschien nog wel langer als de praktijk leert. Dus je wil die basis, die harde kern wil je eigenlijk heel flexibel houden. Zodat de verschillende vormen van onderwijs, sluit ook aan bij maatschappelijke ontwikkelingen, ook bij de autonomie van schoolbesturen, hoe wil ik onderwijs geven? Ontwikkelingen van unit onderwijs of klassikaal onderwijs of Montessori of Dalton, dat verandert. Iedere school heeft daar toch zijn eigen autonomie in, zelfs binnen een schoolbestuur. Die ruimte wil je ook bieden, je wil elkaar niks opleggen aan een schoolbestuur, zo moet je onderwijs geven. Je kunt niet zeggen, we gaan allemaal scholen bouwen met alleen maar lokalen waar je dertig kinderen in kunt zetten en succes ermee.

Dat past denk ik ook niet bij het recht doen aan goed onderwijs voor ieder kind. Vanuit huisvesting wil je dus flexibele gebouwen neerzetten in de harde vorm, dus gewoon met staal beton en of nog duurzame materialen. Afhankelijk van hoe de duurzaamheid zich zal gaan ontwikkelen, wat je daaraan kan doen. Dus dat is wat Arcade doet. Maar het stempelen van scholen zodat we dat in je jaren zeventig hebben gedaan, zie ik niet snel gebeuren. Daarbij nog tenslotte opmerking, dat iedere locatie vaak ook heel bepalend is in hoe iets eruitziet. We hebben met heel veel kaders te

60

maken tegenwoordig. Denk ook aan stedenbouw en aan ruimtelijke inpassing, maar ook aan omgeving en omwonenden die ook inpassing van een gebouw op een bepaalde vorm met gymzalen, zonder gymzalen gewoon kaders stellen aan een locatie. Dat bepaalt vaak ook, dat niet ieder gebouw op iedere plek gebouwd kan worden. Dus het blijft maatwerk, maar wel slim, zodat je zo flexibel mogelijk bent voor heel veel jaren. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat we naar een afronding toe kunnen werken. De vraag aan u is eigenlijk, of nu voldoende informatie is verzameld, is er nog een brandende vraag van iemand? Heel mooi. Stukje informatie wat ik net ook heb gekregen is, dat er een raadsinformatiebrief over de onderwijshuisvesting aankomt in de agenda commissie. Dus die komt eraan volgende week. Dus hè daar komt nog informatie vanuit het college. Dan wil ik de gasten bedanken voor hun tijd en presentatie en dank aan de commissie. Wel thuis, fijne avond.

61

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 7 november 2023.

De griffier,

De voorzitter,

A.E.T. Wepster

A.W. Kolff

62