2.14 2023.11.28 Notulen Dordtse Dinsdag - Ve rgaderzaal 3 - concept.docx .pdf

Daar kun je wat aan doen door ze af te breken en te vervangen door andere woningen of ze te verkopen. Daarmee bewerk je geen spreiding, maar een verdere concentratie van de mensen met de grootste problemen in de resterende sociale huurwoningen in Dordrecht West. Als je wil dat er meer gelijkheid komt van de kansen van mensen in de verschillende buurten, zul je ook moeten investeren in sociale woningbouw buiten Dordrecht West. Doe je dat niet, dan blijf je zitten met een systematisch concentratie van mensen met minder kansen en ook mensen die overlast kunnen veroorzaken. Niet iedere huurder van een sociale huurwoning is natuurlijk overlastgever. Mensen die met een psychiatrisch probleem zitten, maar zelfstandig wonen, die komen niet in Dubbeldam terecht. Die komen vooral nu in Dordrecht West terecht. En als je twee van die huurders op één trappenhuis hebt zitten, dan heb je een probleem. Eentje kan de buurt wel aan op een trappenhuis, maar als er twee zitten, dan heb je een probleem en als er drie zitten, dan komen de mensen voorrang aanvragen om weg te kunnen. Dat betekent dat je ook iets moet doen in het kader van dit programma of de doelstelling van dit programma in andere wijken. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag mevrouw Lammens. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Dank u wel, voorzitter. Ik vind het een goed plan. Bedankt voor de goede presentatie. Dit ging voor over drie jaar.

Maar is het dan ook al de bedoeling dat er over drie jaar huizen worden opgeleverd of duurt dat langer? Mevrouw Vermaat: In de hoofdlijnennotitie wordt verwezen naar start bouwimpuls aanvraag die we kunnen doen. Meer een moeilijke term. Maar dat was eigenlijk bedoeld voor projecten die wel al klaar zijn qua projectvorming, alleen die nog door gestegen kosten nu vertraging opliepen, niet konden starten. Maar met een extra impuls wel al in 2024 de eerste paal de grond in zal gaan. We hebben in heel Dordrecht vijf projecten een aanvraag voor ingediend, waarvan er drie uit Dordt West tussen zaten.

42

En één aanvraag is toegekend. En dat was voor de Frank van der Goes-, Vliegenstraat. Daar is Woonbron nu aan het bouwen. En deel is daar ook al bijna klaar. De laatste keer dat ik er was, zag het eruit alsof het ieder moment kon worden opgeleverd. En daar is nog een blok van woningen van Woonbron die ook opgeleverd gaan worden, of in ieder geval waar in 2024 nu echt gestart kan worden met de bouw. Dat is wel misschien een voorbeeld. De voorzitter: Dat is een mooi resultaat. Had u nog meer, mevrouw Lammens? Dan de heer Laban. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de heldere presentatie en het programma, waar we op zich best blij van worden. Er staan veel mooie dingen in. Maar u noemde in uw presentatie dat er zijn een aantal landelijke kernindicatoren vastgesteld. Maar deze mis ik wel in die hoofdlijnennotitie voor de komende drie jaar. Dat vind ik wel best lastig, omdat dan de doelstellingen heel vaag geformuleerd zijn. En dan is het heel erg moeilijk om achteraf vast te stellen, hebben we de doelstelling nu gehaald of niet? Als het zo vaag is. En nog een vraag die ik had, is het Volkshuisvestingsfonds en de Kansrijke Wijk, die zijn nog niet toegekend.

Wat nu als deze gelden niet toegekend worden aan ons, terwijl daar wel een voorschot op is genomen in het programma? De voorzitter: Wat gebeurt er als het geld niet toegekend wordt? Mevrouw Vermaat: Misschien de eerste vraag de vage doelstellingen, dat is denk een beetje het gevolg, omdat het strategische doelstellingen zijn. We hebben ook operationele doelstellingen, die zijn smart oftewel meetbaar geformuleerd. En daar zijn echte indicatoren aan gekoppeld. Maar dat is een hele lange lijst die in dat programmaboekje drie of vier pagina’s beslaat, volgens mij. Ik dacht, die zet ik niet op de sheet. Maar er zijn wel doelstellingen die wat concreter zijn. Daarnaast zijn er ook inderdaad wat kernindicatoren van het Rijk. Die komen deels overeen met doelstellingen, maar zij willen bijvoorbeeld ook weten hoe de WOZ-waarde fluctueert. Dat is niet iets waar wij per se zelf op willen gaan sturen omdat dat ook niet alleszeggend is. Maar dat willen ze wel vanuit het Rijk dan bijvoorbeeld bijhouden. Dat is een voorbeeld van de doelstellingen en indicatoren. Even kijken. En de volgende vraag was? De voorzitter: Als het geld niet komt. Mevrouw Vermaat: Als het geld niet komt, inderdaad. Dan moeten we onze plannen aanpassen. En dat is ook een vraag nu na de verkiezingen. We hebben een nieuwe regering straks.

En dat is ook het gesprek en de lobby die we al voorafgaand aan de verkiezingen hebben gevoerd, dat het Nationaal Programma in de verkiezingsprogramma's zou landen. Maar ook dat een regering daar wel continuïteit aan geeft. Specifiek voor deze twee geldt dat het Volkshuisvestingsfonds... Wij gaan sowieso door. We waren al bezig in Crabbehof met het Ontwikkelkader Crabbehof, samen met de corporaties, wat al eerder in uw raad besproken is. Kansrijke Wijk moet ik zeggen, dat is een specifieke uitkering en de middelen die echt gereserveerd zijn voor die twintig gebieden.

43

En omdat wij ook ambtelijk al hebben terug gehoord dat het er goed uitzag, denk ik dat het wel heel gek moet lopen als we helemaal niks krijgen. We zijn nog in afwachting, maar ik heb er wel veel vertrouwen in dat we daar echt wel middelen voor gaan krijgen. En een aantal onderdelen van die SPUK, en dat gaat dan om de middelen van VWS voor een gezonde leefomgeving en de middelen voor de programmaorganisatie, die worden sowieso toegekend, omdat wij daar geen aanvraag voor hoefden in te dienen. Voor de stimulans zoals leefomgeving mocht ik een formulier van belangstelling indienen. En daar moest je je naam opzetten en of je middelen wilde. En dat hebben we met ja beantwoord. De heer Laban: Heel goed. De voorzitter: Ik denk uitvoerig beantwoord. Ik geef eerst het woord aan de heer Klerk en daarna... De heer Laban: Even een vervolgvraag nog. De voorzitter: Vooruit dan maar. De heer Laban: U gaf aan dat in het boekje drie, vier pagina's staan met allemaal kernindicatoren en doelstellingen, enzovoort. Maar dat is natuurlijk over het programma van twintig jaar. En we hebben het hier natuurlijk over de hoofdlijnennotitie voor de komende drie jaar. En daarmee zie ik die doelstellingen wel.

Zijn het een aantal doelstellingen uit het grote programma of hoe moet ik dat voor me zien? Mevrouw Vermaat: We hebben inderdaad doelstellingen voor over twintig jaar geformuleerd, maar die brengen we in de uitvoeringsprogramma's terug naar periodes van vier jaar. En we willen ook ieder jaar meten waar we staan. Welke resultaten we de komende periode willen bereiken? En hoever we daar dan mee zijn? Daar wordt wel een vertaalslag naar gemaakt, naar een kortere periode. Want anders dan kan het zomaar blijken dat we tien jaar verder zijn en dat we eigenlijk geen idee hebben of we nog op de goede weg zitten. De voorzitter: Het uitvoeringsprogramma ligt er komend voorjaar. De heer De Klerk. De heer Klerk: Zonder de. Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de presentatie ook. Ik ben heel nieuwsgierig naar het uitvoeringsprogramma inderdaad en waarin het wat concreter is. Er werd gesproken ook in die hoofdlijnennotitie over meer leefbaarder, veiliger. Dan bekruipt mij altijd de vraag van, ten opzichte van wat? Hoe hoog leggen we de lat? En wanneer zijn we tevreden? Streven naar Dordts gemiddelde, is dat dat? Dat is het eerste. Collega Safranti sprak ook over Vogelaarwijken. Er zijn vaker initiatieven geweest om wijken te verbeteren. En volgens mij stelde hij die vraag ook. Maar zijn er zaken die we daaruit mee kunnen nemen? Die zijn ongetwijfeld geëvalueerd.

Sorry, ik ben even mijn tekst kwijt. En de laatste vraag die ik had is, in het programma Dordt West, en als ik dan met name het gehele programma, het paarse boekje laat ik het maar even noemen, lees, er wordt best wel veel gesproken over dat er eigenlijk geleund wordt op de betrokkenheid van bewoners in de wijk.

44

Maar in datzelfde stuk lees ik ook dat het de zorg is dat de sociale cohesie afneemt. Volgens mij zijn die zaken ook wel onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dan is mijn vervolgopmerking ook, is dat niet een gevaar ten aanzien van de participatie? En waarin we eigenlijk heel laagdrempelig... Er wordt gesteld, heel laagdrempelig bewoners gaan horen. Gaan die daarop afkomen of moeten die toch niet wat actiever benaderd worden? Met name ook om ze het gevoel te geven dat ze dan wel gehoord zijn. Want je kan zeggen, iedereen heeft de kans gehad om te komen en om zijn input te geven, maar achteraf kan het dan toch de perceptie oproepen van, ze hebben mij niks gevraagd. Dat wilde ik meegeven. En voor de rest, volgens mij had ik dat al gezegd, vind ik het een goed plan zoals het voorligt. De voorzitter: Ik wil even verder gaan met de inventarisatie, voordat alle vragen... Ik denk dat ook een aantal vragen misschien gebundeld straks beantwoord kunnen worden. Ik had eerst de heer De Heer en dan de heer Burakçin. En dan zag ik nog wat aanvullende vragen van de heer Safranti. Eerst de heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. In eerste instantie besef ik me gewoon dat dit ook een hele mooie kans is voor de stad, waar we het over hebben. En ook dit programma wat we de komende twintig jaar gaan doen, dat dit ons heel veel kan brengen. Het maakt ook enthousiast.

Paar opmerkingen en vragen. U had het over die participatie. Daar komen we net ook uit met een sessie in de kamer hiernaast. Dat heb ik weer helemaal scherp. En ik besef me ook dat het heel goed is om die wijkbewoners actief te benaderen. Ik hoorde ook mevrouw Jager zeggen, niet iedereen in Oud-Krispijn heeft dit gehoord. Dat hou je deels altijd. Is goed om daar natuurlijk de volle bak voor te gaan, maar je houdt altijd mensen die het toch niet hebben gehoord of hebben gemist. Tegelijkertijd hoop ik ook dat als we straks een groep hebben die heel actief meedoet, dat we die groep blijven vernieuwen. Dat we voorkomen dat dat een hele mondige groep wordt. We hebben een groep, we doen aan participatie met de groep. Maar zeker als dit zo'n langdurig programma is, dat we die groep ook blijven vernieuwen met nieuwe mensen die blijven aanschuiven. Nog over participatie. Ik zag ook dat er bijvoorbeeld voor Crabbehof heel concreet dan wel staat dat Crabbehof behoefte heeft aan een bewonersplatform. Tegelijkertijd ook weer in de kamer hiernaast horen we dat bij de startnotitie participatie wordt gewerkt aan een digitaal platform. Wilde hem in ieder geval meegeven, wees je daarvan bewust met elkaar. En misschien kan dat elkaar helpen en versterken. Want het leest in ieder geval als dat dat veel met elkaar te maken zou kunnen hebben.

En inderdaad, ik sluit me ook wel aan bij het punt, de behoefte richting het uitvoeringsprogramma om meer concrete doelen te horen. Want als ik hoor over zo'n wijkproject voor de energietransitie. Hartstikke mooi. Maar wanneer is zoiets succesvol? Met hoeveel deelnemers en hoeveel inspanning? Wanneer zijn we dan tevreden, wanneer dat we daar de komende jaren mee aan de slag gaan? En tot slot, maar dat is misschien een inkopper, als we het hebben over partijen die we erbij willen betrekken, dan kan ik me voorstellen dat het Buurtwerk ook gewoon superveel in de haarvaten van die wijken zit en heel veel... Naast initiatieven als Wijk voor Wijk, maar ook het Buurtwerk die natuurlijk outreachend gewoon erop uitgaan de wijk in, dat die ook een hele belangrijke partner zouden kunnen zijn in het geheel. Maar misschien mag ik ervan uitgaan dat die ook al nauw betrokken zijn bij die alliantie.

45

De voorzitter: Dank u wel. Ik ga door haar de heer Burakçin. De heer Burakçin: Dank u wel, voorzitter. Allereerst, ook wij zijn blij met het programma. Ik persoonlijk ken dit programma vanuit Rotterdam, MPRZ. Ik heb het daar in ieder geval van dichtbij meegemaakt. Het begin meegemaakt. En ik zie nu dat er hele mooie resultaten behaald worden. Wat mij betreft, prima dat wij nu ook binnen onze stad dit gaan doen. En ook die drie wijken waar we dat gaan doen, lijkt me een hele goede keuze. Wat ik in dat programma zoal lees, het zijn hele mooie initiatieven. Zo komt er bijvoorbeeld in Wielwijk het Leerparkcentrum Wielwijk. En daarin staat, misschien lees ik er overheen, maar ontdekken talenten en ontwikkelende werknemersvaardigheden. Maar wat ik helder nadrukkelijk mis, is huiswerkbegeleiding. Mag ik aannemen dat dat daar ook in ieder geval wordt uitgevoerd? En daarnaast, wat ik in dit programma lees, is dat er een doorstart komt van de landelijke stuurgroep interventieteam. En dat gaat met name over de fraudeaanpak. En daar is kennelijk behoefte om dat weer op te starten. En in 2020 heeft daar er pilot gedraaid bij ons in Dordrecht. Ik mag aannemen dat daar een evaluatie van ligt. En ik ben benieuwd wat de resultaten daarvan zijn en wat de beweegreden is om dat nu wederom te doen. Was dat positief of hoe is dat gegaan? En ook de werkwijze daarvan.

Hebben we daar te maken bijvoorbeeld... Wordt daar bijvoorbeeld gewerkt met algoritmes, of wat dan ook? Ik ben benieuwd hoe de uitvoering daarvan gaat worden. We kennen natuurlijk allemaal de negatieve uitwerking van die algoritmes. Daar zijn we toch wel voorzichtig mee. Voorzitter, nog één ding. Ik zei al, ik ken dit programma vanuit Rotterdam. En één van de hele mooie initiatieven vanuit het Rotterdamse was of is nog steeds, is bijvoorbeeld werken met een baangarantie. Dat de werknemers die zich aansluiten bij dit programma en de jongeren die uit dat soort wijken komen eigenlijk al vroegtijdig een baangarantie krijgen. En zoals dat ook in het programma genoemd wordt, Preventie met Gezag om te beperken dat de jongeren aan verleidingen komen, in het criminele circuit. Hoe staat het college daar zo, om dat ook bijvoorbeeld hier in Dordrecht uit te voeren? Dat was hem, volgens mij. De voorzitter: Dank u wel. De heer Safranti en dan daarna mevrouw Jager. Gaat uw gang. De heer Safranti: Ik had alleen een aanvulling op mijn buurman toen, maar die is inmiddels al verwoord. De voorzitter: Gaan we naar mevrouw Jager. De heer Safranti: En ik heb mijn verhaal al gedaan. De voorzitter: En daarna zie ik de heer De Vries. Maar mevrouw Jager, u heeft het woord. Mevrouw Jager: We hebben het over achterstandswijken.

En prachtige plannen van wat we daar gaan doen of wat er daar gedaan gaat worden. Zeventien jaar geleden was ook Vogelaarwijken genoemd.

46

Zeventien jaar geleden was Oud-Krispijn, na alle investeringen die er gedaan zijn, een bloeiende wijk met uitstekende initiatieven en geweldig georganiseerd en er werd van alles gedaan. Het was zo’n wijk. En toen was het geld op. En toen werd er niks meer gedaan, want het was af. En nu zijn we zeventien jaar verder en nu is het weer een achterstandswijk. Wat gebeurt er als over twintig jaar alle centjes op zijn? Dan hebben we een keurig georganiseerd fantastisch resultaat bereikt en dan stopt het weer. En dan is twintig jaar later het weer een achterstandswijk. Wat wordt er ondernomen om dat te voorkomen? De voorzitter: Dank u wel. De heer De Vries. U had geen vinger opgestoken? Wie wil er nog wat aandragen, die nog niks... Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Ik zit een beetje te filosoferen over die laaggeletterdheid, waar we het inderdaad net over hadden gehad. En ik zie daarop, en op voortijdig schoolverlaten trouwens ook, wel een heleboel dingen staan, maar ik vraag me af of het handig is om te bedenken dat dat meer in samenhang over alle verschillende domeinen meegenomen wordt dan alleen maar... Of vanuit onderwijs en zo begrepen dat daar wel over sprake van is. Maar even dan toch benadrukken en ook benadrukken dat de achtergronden van binnen... Dordt West is natuurlijk een grote wijk.

Dat er ook hele andere achtergronden kunnen zijn, waardoor mensen niet mee kunnen doen. Dat is eigenlijk een beetje... Het is even zoeken naar hoe ik dat het beste kan zeggen. Maar ik ben bang dat er meer impact gemaakt kan worden op het moment dat je domeinen aan elkaar verbindt. En waar ik ook eigenlijk wel een tip op wil geven, is zorgen dat je... Kijk, er wordt wel gesproken over preventie op criminaliteit enzovoort, maar vaak ligt de preventie... Prima dat er extra leerplichtambtenaren komen, maar eigenlijk zit je dan al een fase te laat. Dat die preventie nog eerder in beeld moet zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat iedereen de kans heeft gehad om het een en ander te zeggen. Ik wil eerst mevrouw Vermaat nog even de gelegenheid geven om concrete zaken te beantwoorden. En wellicht dat daarna de wethouders nog even willen reflecteren op wat er hier opgehaald is. Mevrouw Vermaat, wilt u... Mevrouw Vermaat: Even kijken wat ik allemaal heb opgeschreven. Maak gebruik van kennis en ervaring uit het verleden. Gaan niet het wiel opnieuw uitvinden. Heb ik een paar keer in andere bewoordingen terug gehoord. Gelukkig hebben wij ambtenaren die soms ook best wel lang bij de gemeente blijven die die kennis nog met ons kunnen delen. Maar ook bij partners inderdaad mensen die al betrokken waren bij de aanpak, die nog de geleerde lessen delen.

Wat ik ook hoorde, was de referentie naar de Vogelaarwijken. We hebben het nu wel echt over een programma voor twintig jaar. Dat moet, als het goed is, langer meegaan dan de Vogelaarwijken liepen. En dat is inderdaad zaak voor ons allen om dat vast te houden. En dat ligt denk ik ook mede in uw handen voor de periode na die twintig jaar. Dat we dan ook zorgen dat het mooie wijken blijven, waar het prettig wonen is. Dat is een les voor ons allen, denk ik, om dat niet opnieuw te laten gebeuren. Er werd inderdaad nog verwezen naar de Europese subsidiefondsen. Wij zitten er wel bovenop dat we inderdaad subsidies die er zijn, dat we daar proberen aanspraak op te maken. Volgens mij is er vanuit een Europese subsidie ook al een life critical project.

47

Ik meen dat we die ook in de hoofdlijnennotitie hebben genoemd. Dat loopt in Wielwijk. Dat noemen ze een soort Citizens Science. En dat is dan een Engelse term voor burgerwetenschap, waar niet professionele wetenschappers, maar burgers zelf onderzoek doen. En daar onder andere wordt de kwaliteit van de lucht gemeten. Ik heb ook begrepen dat ze een glijbaantje in het Wielwijkpark hebben gemeten, in het kader van hittestress. En die was 52 graden. Dat was ook wel eyeopener. Sorry? Dat is niet lekker inderdaad om daar dan van af te glijden, kan ik me voorstellen. Maar die is volgens mij ook vanuit Europese subsidies betaald. Bewoners breder betrekken. Terechte opmerking dat dat niet overal bekend is. Wat ik al aangaf, is dat we echt per wijk willen kijken wat de behoefte is en waar de energie zit. Aan bewoners zelf vragen waar jullie behoefte aan hebben. Dat kan ook uitmonden dat het per wijk verschilt wat we gaan doen. We willen ook niet op één paard wedden. We hebben Crabbehof genoemd als iets met een bewonersplatform. We willen tegelijkertijd kijken of we bewonersenquêtes uit kunnen zetten of we mensen kunnen informeren. En dat kan dan via digitale weg, maar ook via het buurtkrantje. Ik denk waar eerder op de avond naar verwezen is tijdens de participatiesessie, dat dat het digitaal participatieplatform Doe Mee Dordrecht geweest is.

Kijk ik even of ik iets van herkenning zie bij... Dat was niet Doe Mee Dordrecht? Daar werd net aan gerefereerd in een van de vragen. Ik vermoed dat het Doe Mee Dordrecht is. En dat zijn wij zeker niet vergeten hoor. We kijken inderdaad wel wat er al is en of we dat op de juiste manier inzetten, voordat we iets nieuws of anders gaan doen. Maar we proberen bewoners wel op verschillende manieren te betrekken en bereiken. En dat betekent ook, waar een vraag over was, over het schaalniveau dat we daar rekening mee houden en niet één iets bedenken voor heel Dordt West. Er was een vraag over de eerste woningen. Daar heb ik volgens mij al antwoord op gegeven. De doelstellingen, dat die vooral ook duidelijk moeten zijn, concreet. En de doelstellingen op de sheet waren inderdaad de strategische doelstellingen. Die zijn altijd wat abstracter van aard. De zogenaamde ER-doelstellingen. Slimmer, beter, mooier, sneller, minder, groter. Dat soort termen. Maar die zijn wel uitgewerkt in de bijlage, die u als het goed is ook heeft ontvangen. En dan echt in de bijlage van het programmaboekje staat het hele overzicht. En ze staan apart per pijler ook benoemd. Even kijken. Dat we niet iedere keer dezelfde bewoners moeten betrekken, dat werd ook gezegd. Ik vond het wel een mooi voorbeeld ten aanzien van Oud-Krispijn.

Dat ik daarop heb gezegd van, als u nu als bewoner aangeeft waar u het met ons over wil hebben, dan kan het ook zomaar zijn dat als een volgende keer het in het teken staat van veiligheid, een avond of een middag, dat dan andere bewoners komen dan wanneer we het over afval gaan hebben. En neem dan ook vooral uw buren mee, als die dat relevant vinden. En dan is er misschien een vaste kern van mensen die bij ieder thema komen. En er is een flexibele schil van mensen die zeggen van, ik vind het vooral interessant om over veiligheid en verkeer te praten en niet over andere zaken. Buurtwerk werd gevraagd, zijn die betrokken? Die kunnen een belangrijke rol spelen. Inderdaad, de vertegenwoordiger van Buurtwerk, van Stichting Dordrecht Sociaal zit in onze alliantie. Ze zijn goed aangehaakt. Mooi is ook dat wij nu een programmabureau hebben, een programmaorganisatie waar ook de partners mensen voor leveren. En een van de partijen die iemand levert voor de programmaorganisatie is Dordrecht Sociaal. Die zitten goed verankerd in het programma. Overigens ook de corporatie Sociale Dienst, die leveren mensen.

48

En vanuit het onderwijs. Wel vanuit primair als voortgezet onderwijs. Betekent dat we het echt met elkaar doen en dat het geen gemeentelijk feestje is. We kennen de resultaten van Rotterdam inderdaad. Volgens mij, waarnaar verwezen werd, was Aan de Bak-garantie Waar al in groep 6 van de basisschool mee begonnen werd. Ik meen dat die volgende week ook aan de orde komt in het bestuurlijk overleg met de minister, om als goed voorbeeld te delen met de andere gebieden in Nederland. Die komt zeker terug. En dan herkennen we denk ik ook de uitdaging die er is op het gebied van werken met algoritmes. We gaan ook scherp kijken of dat de juiste methodiek is die we hier in willen zetten of dat andere dingen beter zijn. Omdat we ook juist willen werken aan het vertrouwen. Laaggeletterdheid en leerplicht. Ik wil beantwoord alle vragen voor jullie. Laaggeletterdheid, leerplicht voortijdig schoolverlaten om dat breder te trekken. Terechte opmerking, denk ik. Als we het hebben over leerplicht voortijdig schoolverlaten, de uitbreiding bij bureau leerplicht van leerplichtconsulenten, die betalen wij vanuit het budget van Preventie met Gezag. En dat is eigenlijk iets van Justitie en Veiligheid wat in de pijler leefbaar en veilig zit, terwijl het ook bijdraagt aan leren en ontwikkelen. We proberen wel die dwarsverbanden te leggen.

En ook de collega's vanuit het onderwijs die nu de programmapijler leren en ontwikkelen coördineren, komen ook bij mij terug dat dat wel een aandachtspunt is. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Ja. Mevrouw Koene: Even een aanvullende vraag over de... Want in het programma wordt ook Tel mee met Taal genoemd. Dat is gewoon een programma, dat is er altijd. Dat is niet afhankelijk van het Nationaal Programma. Is er ook nog een mogelijkheid tot aparte financiering? Of zit er een stukje financiering voor die aanpak van laaggeletterdheid erin of gaan we uit het budget vanuit Tel mee met Taal in Dordt West investeren? Want dat dat zou ik dan misschien een beetje jammer vinden. Maar dat is een mening. Dat mag ik niet zeggen. De voorzitter: Dat mag, want dit is een consultatieve sessie. Je mag nu ook meningen geven. Dat is juist zelfs de bedoeling. Mevrouw Vermaat. Mevrouw Vermaat: Er is nu niet specifiek extra budget beschikbaar voor Dordt West vanuit het Rijk. Maar ik denk dat we wel zonder extra financiering het nodige kunnen doen dat het aanbod dat er is ook meer mensen bereikt. En dat we daar ook vooral op inzetten. Dat is even voor hoe ik het nu zie. De heer Portier: Ik denk dat er daarmee al heel wat gezegd is. Ik wil zo direct ook nog even de wethouders het... Heel snel, mijnheer Safranti.

De heer Safranti: Ik had ook aangegeven, laten we de andere wijken niet uit het oog verliezen. Denk aan Vogelbuurt, Staart Sterrenburg 1, werd ook nog genoemd. De voorzitter: Maar mijnheer Safranti dat is misschien eerder iets waar de wethouder op in kan gaan, want dat is een mening die u meegegeven heeft. Dat is duidelijk.

49

De heer Safranti: Maar is goed dat we dit nog even een keer herhalen. De voorzitter: Ik zat even te denken van, voor de goedwillende jongeren Aan de Bakgarantie. Voor de blijvende dat we dan een In de Bak-garantie. Maar ik geef de wethouders het woord. Is het alleen mijnheer Heijkoop of wilt u ook even wat zeggen, mijnheer Merx? Dan begin ik even met u, mijnheer Merx. De heer Merx: Ik zal even kort op een paar suggesties ingaan. In de eerste plaats, dank voor alle opmerkingen die u gemaakt heeft, aandachtspunten die u heeft meegegeven. Het is ook niet de bedoeling dat we hier met elkaar in debat gaan nu over wat wel goed of niet goed is. Dat ga ik ook niet doen. De heer Safranti zei zojuist, voorzitter, over de andere wijken. En dat is een terecht punt. Maken geen deel uit van dit programma, maar mogen we niet uit het oog verliezen. De lessen die we hier leren, nemen we zeker mee. En tegelijkertijd zijn we op dit moment bezig met een wijkenprogramma, die zich juist concentreert op de andere wijken. Daar hebben we allerlei data verzameld, gesprekken met de wijkmanagers, politie, Dordt Sociaal, enzovoort, om op te halen wat daar de meest prangende punten zijn. En die zijn we nu aan het uitwerken om in het nieuwe jaar bij u terug te komen met dat wijkenprogramma, om te kijken hoe we de spaarzame middelen... Dat we daar zo efficiënt en zo effectief mogelijk kunnen investeren.

Omdat we ook die wijken zeker niet mogen vergeten. Om te voorkomen ook dat deze wijken straks de probleemwijken van de toekomst zouden worden. En daarover door. En dat doen wij ook in dit programma. We hebben het constant over Dordt West en Krispijn, Oud-Krispijn, Wielwijk, Crabbehof. Dat zijn stukken in Dordrecht waar we een lijn omheen getrokken hebben en we een naam gegeven hebben. Maar die wijken bestaan uit buurtjes. En die buurtjes bestaan uit straatjes. En de PvdA zei net al, als je daar doorheen rijdt, dan zie je echt wel waar de problemen misschien het grootst zijn. Want je fietst een wijk in. Je denkt, zo, het ziet er best keurig uit. Je gaat twee keer rechts en één keer links en je denkt, waar ben ik weer in aangekomen? Daar hebben we ook zeker aandacht voor om dat te doen. Als het gaat over de betrokkenheid van mensen. Ik ben echt wel vaak in die wijken geweest, de afgelopen periode. Dan merk je toch echt wel dat er ook nog steeds wantrouwen is. Je gaat deze mensen niet zo makkelijk meer meekrijgen in allerlei prachtige vergezichten en idealen voor over twintig jaar. De meeste van deze mensen hebben een probleem nu en dat moet morgen opgelost worden. En dat kan zijn in de fysieke leefomgeving, dat kan zijn in de woning, dat kan zijn met werk, dat kan zijn met andere zaken.

En de kunst is om die dingen te vinden die we kunnen oppakken met elkaar, waarbij we ook de bewoners echt betrekken. En dan moet je niet meteen denken aan heel Krispijn of heel Crabbehof, heel Dordt West alle bewoners. Ik zou niet eens weten waar we ze kwijt kunnen. Zelfs het FC Dordt stadion staat er klein voor. Maar als je een paar bewoners enthousiast weet te krijgen om iets gezamenlijk aan te pakken, die je ook de verantwoordelijkheid meegeeft en daar een mooi resultaat boekt, dan ben ik ervan overtuigd dat dat een soort olievlekwerking gaat krijgen. En dat anderen denken, verhip, dat wil ik ook. Daar zijn we ook heel concreet op sommige themaatjes mee bezig. En last but not least, en dan geef ik gauw het woord aan mijn buurman, we gaan hier niet opnieuw het wiel zitten uitvinden. Er zijn een hele hoop dingen die al lopen.

50

Wij voor de Jeugd, Jongeren van de Wereld, allerlei sportprogramma's, allerlei trajecten waar collega Heijkoop mee bezit is in het kader van onderwijs. Daar gaan we gewoon mee door. En dat zijn ook de trajecten waar we volop op in blijven zetten en misschien nog wel een tandje extra bij gaan zetten. En dat gaat, hopen wij, ervoor zorgen dat het steeds mooier en beter wordt. Met een aantal accenten, zoals die hierin staan. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Merx. Overigens, geeft u, u maar ik het woord nu aan de heer Heijkoop. Mijnheer Heijkoop, gaat uw gang. De heer Heijkoop: Voorzitter, dank u wel dat ik van u het woord krijg. Ik kan het ook kort houden, want de voortreffelijke beantwoording van Mirjam, ik hoop dat u als raad het vertrouwen wat Mark en ik ook hebben in Mirjam van harte deelt. Precies. En terecht hoor, mevrouw Koene. En de ambtelijke continuïteit is hier ook van belang. Ik kreeg recent de vraag op een congres over, welk mate het van belang is dat een volgend kabinet hiermee doorgaat? Toen was mijn antwoord ook van, niet alleen het volgende kabinet, maar ook het kabinet daarna en het kabinet daarna. En dat betekent ook dat wij als bestuurders in die zin vluchtig zijn. Wij zijn drager van het programma op dit moment, maar wij hopen namelijk van harte dat ook in de toekomst dit wordt doorgezet. Als we even inzoomen op een paar vragen. Rondom volkshuisvesting.

Vorige week zijn er 80 woningen opgeleverd. En die aannemer vertelde ook van, we willen snel door naar het volgende project. En het project wat Mirjam al noemde, het Frank van der Goes-, Vliegenstraat, 71 woningen. Dat kan nu ook doorgaan met behoud van kwaliteit, omdat we zo'n uitkering vanuit de bouwimpuls hebben gekregen. Dat is 12.500 euro per woning. En dat is net een smeerolie om zo'n project snel door te kunnen zetten. Daar zijn we blij mee. Het Volkshuisvestingsfonds is een enorm bedrag wat we hebben aangevraagd. We hebben ook gewoon hoog ingezet, omdat wij denken dat er veel nodig is in de wijk Crabbehof. Als die niet helemaal landt, dan moet je je ambities inderdaad bijstellen. Tegelijkertijd hebben we al een ambitieus programma Dordt West Staan. Er lopen al heel veel trajecten. Collega Merx gaf dat ook al aan. We hebben middelen gereserveerd via door het Dordts Leerprogramma, via Glansrijke Toekomst. Het mooie van dit programma Dordt West is dat je gewoon nog zoveel extra middelen krijgt die je dan weer kan matchen aan die middelen, dat je het ambitieniveau gewoon enorm kan ophogen. En dat ambitieniveau vertalen we in bepaalde doelstellingen. En die we zullen nog concreter maken in het uitvoeringsprogramma dat dit voorjaar gereed is.

Als het gaat over de spreiding van sociale woningbouw, dat gaf de heer Damen terecht aan, als je het from scratch, als je het vanaf nul, zeg ik richting mevrouw Koene, zou mogen zeggen, dan zou je het anders indelen. In deze wijk is het meer dan vijftig procent, rond de 50 procent. In andere wijken zit het onder de twintig procent. We proberen in wijken als Dubbeldam het wel wat op te hogen door te verdichten. Tegelijkertijd, je maakt die beweging wel, maar je zal dat nooit helemaal in balans krijgen. Maar ik ben het van harte met de heer Damen eens dat het voor de leefbaarheid en de draagkracht van wijken goed is als je dat wel nastreeft. Dan de verkiezingen. Daar werd ook een vraag over gesteld. De verkiezingen hebben een bepaalde uitslag. En dat is nog niet helemaal te interpreteren wat dat gaat betekenen. We weten natuurlijk niet wat het nieuwe kabinet wordt, wat de ambities zijn. Er is wel een bepaalde richting op gestemd. Ik heb daar recent hoog ambtelijk met mensen over gesproken, ook hoe het daar verankerd is.

51

Want dat is gewoon heel belangrijk dat de DG’s op OCW op SZW, dat die in ieder geval ook dit programma dragen. Want hetzelfde geldt voor Mirjam, geldt ook voor Den Haag. Dat zijn ook de belangrijkste adviseurs voor straks voor de nieuwe bewindslieden. En daar zit het wel heel stevig en goed. Dat geeft hoop dat dit programma het wel zal overleven, ook de politieke stormen in Den Haag. Maar dat blijft toch wel een klein beetje afwachten. Ervaringen leren, daar zijn al woorden over gedeeld. De heer Pastors en Tim Versnel, wethouder Rotterdam. Beide heren ken ik redelijk goed. En daar hebben we ook al contact mee. Pastors is ook pas hier op de koffie geweest. Ik wijs naar Mirjam, want we hebben dat gesprek met hem gevoerd. En die ervaringen Aan de Bak-garantie, wethouder Snel kwam daar ook mee, daar moeten wij natuurlijk ook ons voordeel mee gaan doen. En die lijntjes zijn heel erg kort. Ook op het gebied van bewonersparticipatie is door meerderen van u gedeeld. Ik weet van collega's in Delft, Rotterdam, Breda, in alle steden zijn ze wel aan het zoeken naar, wat is de weg om die bewoners te laten participeren? Later deze week is er ook een bijeenkomst van de programmamanagers. En dan stel ik me zomaar voor dat dat ook daar tot uitwisseling zal leiden. Tot slot nog twee punten, voorzitter De LSI-aanpak, ja, hebben we geëvalueerd.

Heel erg ook met oog op naar de maatschappelijke discussie rondom van, die logaritmes, hoe ga je daarmee om? Het was een positieve evaluatie. We willen daarmee doorgaan, maar wel nadrukkelijk met inachtneming van alle zorgvuldigheidseisen die daar terecht aan worden gesteld. En daar voldoet het project ook echt aan. Als de heer Burakçin het interessant vindt, kunnen we daar misschien in de toekomst nog wel wat over delen. We hebben daar in ieder geval informatie over liggen. Het algemeen bestuur van GR Sociaal heeft dat ook ter kennisname toegezonden gekregen. En eventueel is dat wel, denk ik, deelbaar. Tot slot, heel veel dank ook voor de inbreng. Laaggeletterdheid, huiswerkbegeleiding, inzet op voortijdig schoolverlaten, gaan we nadrukkelijk ook inbrengen in de stuurgroep. En mijn inzet zal ook echt zijn dat er extra inzet komt op laaggeletterdheid. Dat is zo ongelooflijk van belang. Het is zelfs een kritische succesfactor, om maar even die term te gebruiken, voor het slagen van dit programma op heel veel onderdelen. Want als mensen het überhaupt helemaal niet... Je moet mensen hierin mee kunnen nemen. En dan is laaggeletterdheid echt, of het gaat over de toeslagenaffaire of het gaat over schulden of het gaat over werk, over onderwijs, heel vaak is laaggeletterdheid echt een rode draad. Ik weet dat mevrouw Koene daar nadrukkelijk een bondgenoot is.

En wij gaan echt bepleiten om daar extra op in te zetten, juist ook in deze wijken. Dat was hem, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Vaak wordt aan het einde van een commissie de vraag gesteld van, ter kennisname of ter besluitvorming? Maar dat is niet aan de orde, want dit was een consultatieve sessie. Het wordt meegenomen in een uitvoeringsprogramma. Ik hoop dat iedereen voldoende input heeft kunnen geven en dat de wethouders die voldoende hebben kunnen krijgen. Rest mij nog even het verzoek om flesjes en dergelijke allemaal mee te nemen naar achter, zodat de mensen de zaal een beetje netjes achtergelaten. En dan sluit ik bij deze de vergadering.

52

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 19 december 2023.

De griffier,

De voorzitter,

A.E.T. Wepster

A.W. Kolff

53