2.11 2026.01.20 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 1 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG D.D. 20 JANUARI 2026 Vergaderzaal 1 1. Vragenhalfuur Voorzitter: De heer Schalken-den Hartog Raadsgriffier: De heer Boogaard Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Van Antwerpen (Beter voor Dordt) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Mevr. Lammens-Oostdijk (VVD) Mevr. Lindner (Beter voor Dordt) Mevr. Pichel (Fractie Pichel) Portefeuillehouders: wethouder W. van der Kruijff, wethouder M. Merx De voorzitter: Beste mensen, goedenavond, het is 19.00 uur. Ik wil graag starten als iedereen stil is. Dank u wel. Welkom bij het vragenhalfuur van dinsdag 20 januari. Welkom iedereen hier aan tafel, in deze kamer, en iedereen die op een andere manier meeluistert. We hebben vanavond twee vragen. De vragen gaan over de statiegeldmachine en het Heijeplein. Als eerste zijn het vragen over de statiegeldmachine. Die komen van Beter voor Dordt. Naomi Lindner gaat het introduceren. Mevrouw Lindner: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, in het AD van 17 januari jongstleden lazen we dat de statiegeldmachine bij het afvalbrengstation van HVC in Dordrecht dagelijks meer dan 4.000 blikjes en flesjes verwerkt. Dat is opvallend, juist omdat dit afvalbrengstation niet centraal in de stad ligt en inwoners er bewust naartoe moeten.

Voor Beter voor Dordt laat het zien dat er onder inwoners een grote bereidheid is om statiegeld in te leveren, mits de voorziening goed werkt en betrouwbaar is. Dit roept de vraag op hoe het college deze behoefte wil benutten om duurzaamheid en het inzamelen van statiegeld verder te bevorderen? Vandaar deze vragen, hoe beoordeelt het college het grote succes van de statiegeldmachine bij het afvalbrengstation van HVC en welke conclusies trekt het hieruit voor het gemeentelijke afval- en duurzaamheidsbeleid? Wat zegt het college over het feit dat deze machine intensief wordt gebruikt, ondanks de ligging buiten het centrum, in relatie tot de behoefte aan laagdrempelige statiegeldvoorzieningen dichter bij inwoners, bijvoorbeeld in de wijken? Welke mogelijkheden ziet het college om samen met HVC en andere partners statiegeldmachines op meer locaties in Dordrecht te realiseren en welke afwegingen spelen daarbij een rol? Hoe weegt het college bij eventuele uitbreiding de maatschappelijke meerwaarde mee, zoals het verminderen van zwerfafval en het ondersteunen van sociale initiatieven waarbij statiegeld kan worden geschonken? Dank u wel.

1

De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting. Wie van het college mag ik het woord geven? Mijnheer Merx. De heer Merx: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de vragen. Ik beantwoord deze voor mijn collega De Jonge, die helaas vanavond hier niet bij aanwezig kon zijn. Het antwoord op de eerste vraag, hoe beoordeelt het college het grootste succes? De statiegeldmachine op het afvalbrengstation is een goede aanvulling op de innamepunten bij de detailhandel. De statiegeldmachine bij de HVC is van Verpact, de uitvoeringsorganisatie van het verpakkende bedrijfsleven ten behoeve van de productenaansprakelijkheid. De afspraken over statiegeld zijn afkomstig van het Rijk. Eventuele conclusies gaan dan ook over het rijksbeleid. Het succes of falen daarvan, dat is echt rijksbeleid. Dat wordt ook hier uitgevoerd. Het antwoord op vraag 2, wat zegt het college over het feit dat deze machine intensief wordt gebruikt e cetera? De statiegeldmachine op het afvalbrengstation wordt door ongeveer 240 klanten per week gebruikt, met gemiddeld per week 155 stuks per klant. Meer uitgewerkt, 67 procent blikjes, 26 procent klein PET en 7 procent groot PET. Dat zijn van die flessen. Even een beeld erbij. Het gaat vooral om mensen die heel veel verpakkingen tegelijk komen brengen en ze niet 1 voor 1 bij de supermarkt in het apparaat willen duwen.

Vraag 3, welke mogelijkheden ziet het college om samen met de HVC en andere partners? Zoals gezegd, de statiegeldmachine bij de HVC is van Verpact. Verpact heeft de ambitie om in het land 300 extra bulkstatiegeldmachines te plaatsen, bijvoorbeeld in retourshops, bouwmarkten, tuincentra, milieustraten en groothandels. Met welke partijen Verpact voor de uitbreiding uiteindelijk zee gaat, zal nog moeten blijken. In het eerste halfjaar heeft Verpact speciale focus op de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Daar missen we allemaal Dordrecht in, maar daar gaan we helaas niet over. Of Verpact in Dordrecht extra bulkstatiegeldmachines zal plaatsen, is nog niet te zeggen, maar is gezien de grootte van de gemeente wel aannemelijk. Dat vinden wij. We hebben ook wel contact met Verpact. De HVZ zal daarbij overigens geen rol spelen, aangezien er al een bulkstatiegeldmachine op de milieustraat staat. Dan het antwoord op de laatste vraag, hoe weegt het college bij eventuele uitbreiding de maatschappelijke meerwaarde mee? Zoals al gezegd, er is geen rol voor de gemeente bij de afspraken met Verpact, met retourshops, bouwmarkten, tuincentra en groothandels voor het plaatsen van een bulkstatiegeldmachine. De bulkstatiegeldmachines kunnen wel bijdragen aan de inleverbereidheid, omdat de rijen bij de supermarkt daardoor korter worden.

Datzelfde geldt voor een verhoging van het statiegeld. Nu worden er nog te veel blikjes en flesjes niet ingeleverd en achtergelaten in de openbare ruimte of in prullenbakken en dergelijke, waar we ook weer zien dat mensen het eruit halen om daarmee wat geld binnen te halen. Soms met wat nare gevolgen. Als er extra inleverpunten komen, zullen we daar zeker aandacht voor hebben in de communicatie. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel voor de beantwoording. Ik zie achter mevrouw Lindner iemand met een vervolgvraag. Mijnheer Van Antwerpen. De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, in aanvulling op de beantwoording van de wethouder. Stel dat Verpact niet meewerkt om nog zo'n extra machine neer te zetten, kan de gemeente dan met andere leveranciers wat regelen?

2

De voorzitter: Misschien nog een reactie van de wethouder? De heer Merx: In principe is het rijksbeleid wat hier wordt uitgevoerd. Verpact is de organisatie die dat organiseert. Zoals gezegd, we hebben wel contact met Verpact. We houden Dordrecht uiteraard warm onder de aanbeveling van Verpact. Garanties tot aan de aan de drempel, maar wij zijn nog niet heel erg in de mineurstemming dat het hier geen uitbreiding zal krijgen, ook gezien het succes dat we hebben. We hopen en verwachten, we houden de contacten warm, dat het wel zal gaan gebeuren. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie nog een vraag. Gaat uw gang. De heer Laban: Dank, voorzitter. Deze machine is er mede gekomen door vragen die wij gesteld hebben in het vragenhalfuur anderhalf jaar geleden. Wat ik begrepen heb, is dat het belangrijk is dat de gemeente ruimte beschikbaar stelt om een tweede machine neer te kunnen zetten. Is de gemeente in staat en bereid om eventueel ruimte te creëren waar zo'n machine dichter bij de stad zou kunnen staan? De voorzitter: Nog een keer naar de wethouder. Mijnheer Merx. De heer Merx: U begint me bijna te overvragen. Ik ga dadelijk allerlei toezeggingen doen voor mijn collega-wethouder. Zij zegt straks tegen mij, wat heb je nu weer gedaan? Maar wat ik uit de antwoorden en de informatie die heb meegekregen begrijp, is dat in eerste instantie Verpact aan de beurt is.

Maar als Verpact zich meldt en men zegt, wij zoeken een tweede locatie, dan gaan wij met hen heel hard op zoek naar die tweede locatie. Dat kan ik me niet anders voorstellen. De voorzitter: Dank u wel. Dat is een mooie toezegging. Ik denk dat we daarmee naar de volgende vraag kunnen en die gaat over het J.P. Heijeplein. Mevrouw Lammens gaat het toelichten. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Dank u wel, voorzitter. Zoals bijna iedereen wel weet, zijn er sinds 1937 winkels op het Heijeplein in Krispijn. Deze ondernemers leveren met hun economische en sociale functie een cruciale bijdrage aan het voorzieningsniveau voor heel Krispijn. Binnenkort dreigen de lokale winkels daar te vertrekken. Dit omdat de woningcorporatie, die nu eigenaar is, van Den Haag commerciële activiteiten moet afstoten. Om die kaalslag te voorkomen, hebben 5.000 bewoners zich met hun handtekeningen ingezet voor het behoud van het eethuis Krispijn, de Cigo en kleine supermarkt Babylon. Voordat het te laat is, wil de Dordtse VVD dat er snel gehandeld wordt en naar alternatieven wordt gekeken. Daarom de volgende vragen aan het college, hoe kan het college ervoor zorgen dat het bijvoorbeeld mogelijk wordt om woningen en voorzieningen te splitsen, waarbij de begane grond met winkels door een andere partij dan de corporatie wordt ontwikkeld of geëxploiteerd? Is het college bereid nog meer te doen, zodat het J.P.

Heijeplein een levendig plein met winkels en voorzieningen kan blijven? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting op de vraag. Ik ga naar mijnheer Van der Kruijff. Gaat uw gang.

3

De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen is het college het eens met wat mevrouw vraagt. Het is zo dat Heijeplein een economische en sociale functie heeft. Het is ontmoetingsplek in de buurt. Er zijn er niet zo veel in die buurt. Wij zien ook graag dat het behouden blijft. Dit dossier speelt al een hele tijd. De 5.000 handtekeningen, ik heb het net even teruggezocht, heb ik ongeveer een jaar geleden in ontvangst genomen, persoonlijk. Dat was 5 februari 2025 om precies te zijn. Toen hebben we gekeken wat we eraan konden doen. Dat hebben we ook geprobeerd. Maar u stelt een aantal vragen, hoe kan het college ervoor zorgen? Dan dient toch aan de voorkant wel even de opmerking te worden gemaakt dat de wooncorporatie, dat is Trivire in dit geval, geen uitvoeringsorganisatie van de gemeente is, maar een onroerend goed eigenaar met een eigen beleid en verantwoordelijkheid. Het heeft niet een gemeentelijk beleid uit te voeren. Het moet zich uiteraard wel aan de gemeentelijke regels houden. Dat is wat anders. Als u zegt, hoe kunt u het mogelijk maken, bijvoorbeeld met splitsing? Laat ik het aan de voorkant zeggen, wij kunnen splitsing niet afdwingen. Het is aan elke eigenaar zelf om daar een verzoek toe in te dienen. Wij kunnen niet opleggen, aan een wooncorporatie in dit geval, om dat te gaan doen.

Wij hebben tot op heden ook nog geen verzoek gehad van een wooncorporatie om in overweging te nemen of het een optie zou zijn. Ik kan best eens het gesprek met ze erover aangaan. Of dat zou helpen, is wat anders. Maar het is hun eigen verantwoordelijkheid. Afdwingen kunnen we het niet. Als u vraagt, wat kunnen we wel doen? We deden het al. Want een jaar geleden, toen ik die handtekeningen in ontvangst nam, heb ik contact opgenomen met Trivire en gezegd dat we het als gemeente belangrijk vinden dat daar winkels en voorzieningen blijven, een ontmoetingsfunctie en dergelijke. Daar zijn ze zeer goed van op de hoogte. Daarover in gesprek blijven en dan nog een keer benadrukken. Ik geef ook aan, dat kunnen als gemeente doen, maar dat is al gedaan. Als je planologisch kijkt, staat er nu in het omgevingsplan dat de commerciële functies op de begane grond horen. Dat ligt in het vigerende omgevingsplan vast. Daar zal Trivire zich aan te houden hebben. Je kunt het niet zomaar transformeren naar een andere functie. Uiteraard, mocht er een verzoek komen over splitsing of vergunning aanvragen, dan kunnen we daar snel in meewerken. En eventueel verder, als er nog bemiddeling nodig is, kunnen we dat ook. 1 ding wil ik nog toevoegen, u zei net dat wooncorporaties niet zomaar in commerciële functies mogen investeren. Hoe precies die regels in elkaar zitten heeft te maken met termen als DAEB.

Dat ga ik nu niet helemaal uitleggen, maar er zijn vrij strenge regels voor wooncorporaties over wat ze op dat vlak mogen. Daarvoor hebben we aan de landelijke overheid een brief gestuurd, mag dat wat ruimer? Het antwoord was, nee. Eigenlijk kwam er helemaal geen antwoord, maar dat heb ik geïnterpreteerd als nee. Vervolgens hebben we wel als gemeente in overweging gegeven, als het echt zo is dat financiën het probleem zijn, wij als gemeente bereid zijn mee te denken, als het binnen regels mogelijk is. Mogelijk middels lenen en garantstellingen. Dat weet Trivire. De heer Schalken-den Hartog: Dank u wel voor de beantwoording. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Lammens-Oostdijk nog een vervolgvraag?

4

Mevrouw Lammens-Oostdijk: Mag ik nog een vervolgvraag? Ik zou graag aan de wethouder willen vragen, via de voorzitter, kunt u in gesprek gaan met Trivire om te vragen of er een splitsingsmogelijkheid is? We zouden als Dordtse VVD graag zien dat u met ze in gesprek gaat. De voorzitter: Misschien nog een reactie van de wethouder? De heer Van der Kruijff: Ik neem aan dat ze de optie kennen dat ze het kunnen doen. Of ze dat willen, is heel wat anders. Maar ik kan het in ieder geval ter sprake brengen. Zeker. Mevrouw Pichel: Voorzitter? Deze kant. De voorzitter: Dan kijk ik naar die kant. Mevrouw Pichel, nog een vervolgvraag? Mevrouw Pichel: Ja, graag. Ik zou aan de wethouder willen vragen, wat betekent dit nu concreet voor de ondernemers? Want ik snap dat de wethouder in gesprek gaat, maar daar kan ook een negatief antwoord uitkomen. Wat betekent dat dan concreet? Voor nu in de tussentijd, maar ook in het geval van een nee. De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, als je het juridisch bekijkt, hebben de ondernemers daar een huurovereenkomst bij Trivire, waarop huurrecht van toepassing is. Dat geldt tussen de ondernemers en Trivire. Daar zit de gemeente niet tussen. Daar kan ik niets in betekenen. Dat is echt een juridisch vraagstuk tussen beiden. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie nog mijnheer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter.

Ik heb nog een aanvullende vraag om een beetje te toetsen of ik het goed begrepen heb. De wethouder zegt dat het omgevingsplan de huidige functie toelaat. Als er een eventuele nieuwbouw zou komen op die plek, is het dan een collegebevoegdheid om het goed te keuren of komt dat langs de gemeenteraad als er een wijziging van commerciële functies naar wonen zou plaatsenvinden? De voorzitter: Wethouder. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, om te beginnen, de huidige bestemming is uitsluitend detailhandel en dienstverlening, om het even heel precies te zeggen. Het college is helemaal niet voornemens om daar wijzigingen in aan te gaan brengen. Ik vermoed niet dat het bij u of onszelf langs gaat komen. De voorzitter: Ik zie dat er verder geen andere vragen zijn. Dan hebben we daarmee de vragen voor het vragenhalfuurtje gehad. Wens ik u allen een goede vergaderavond.

5

2. Brief aan gemeenteraad met Verzoek tot overleg over voorgenomen parkeerbeleid in het Land van Valk Voorzitter: De heer Struijk Raadsgriffier: De heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Damen (PvdA) Mevr. Dijkstra (Gewoon Dordt) Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Mevr. Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Laban (ChristenUnie/SGP) Mevr. Lammens-Oostdijk (VVD) Dhr. ’t Lam (SP) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. De Vries (VSP) Dhr. Wringer (Beter voor Dordt) Portefeuillehouder: wethouder M. Merx Overige aanwezigen: dhr. Bakker, dhr. Reimers, dhr. Waterlander De voorzitter: Goedenavond, mijnheer Damen, u bent ook van de partij. Heel goed. Beste mensen, wij zijn hier bijeen in verband met een brief aan de gemeenteraad met het verzoek tot overleg over het voorgenomen parkeerbeleid in het Land van Valk. Het is een beeldvormende sessie. We hebben vanavond een inspreker. Dit betekent dat de tijd redelijk kort is. Ik heet u als raads- en commissieleden hartelijk welkom. Zit u namens het college hier, wethouder Merx of omdat u het leuk vindt? Dat dacht ik al. Normaal zou wethouder Veldman hier zitten, omdat het zijn portefeuille is.

Maar hij moet in een andere zaal waarnemen voor mevrouw Van Benschop, die vanwege verdrietige omstandigheden elders is. Dat was een oordeelsvormende vergadering. Daar was hij echt nodig. Hier kan hij gemist worden, want hij mag hier toch niks zeggen. U allemaal hartelijk welkom. Welkom aan de gasten, de vertegenwoordigers van bewonerscomité Land van Valk in de personen van mijnheer, als ik het in de goede volgorde zeg, Reimers, Waterlander en Bakker, naar die kant toe. Of het klopt, dat gaat u zo meteen horen. Want zoals gebruikelijk krijgen we een voorstelrondje. Hoewel hij bijna het laatste was, mag hij beginnen. Aan mijn rechterhand, mijnheer Safranti. De heer Safranti: Excuus. Mehmet Safranti van DENK.

6

De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt. De heer Schalken-den Hartog: David Schalken, Beter voor Dordt. De heer Stolk: Leo Stolk, VSP Dordrecht. De heer De Vries: André de Vries, VSP Dordt. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer Van Dam Timmers: Jan Van Dam Timmers van het CDA Dordrecht. De heer ’t Lam: Jack ’t Lam, SP. Mevrouw Dijkstra: Marjanne Dijkstra, Gewoon Dordt. De heer Laban: Vincent Laban, ChristenUnie/SGP. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Jeanine Lammens-Oostdijk. De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann, Dordtse VVD. De heer Den Hartog: Paul den Hartog, GroenLinks Dordrecht. De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks Dordrecht. De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren. Ook uit Dordrecht. Mevrouw Van Herwijnen: Irma van Herwijnen, Partij voor de Dieren. De heer Damen: Leo Damen, Partij van de Arbeid. De heer Bakker: Adri Bakker, comité Land van Valk. De heer Waterlander: Ynze Waterlander, comité Land van Valk. De heer Reimers: Rolf Reimers, comité Land van Valk. De heer Den Boer: Mark den Boer, commissiegriffier. De voorzitter: Mijn naam is Leen Struijk en ik ben uw voorzitter vanavond. Beste mensen, het bewonerscomité Land van Valk heeft onlangs een brief over het voorgenomen parkeerbeleid naar het college gestuurd met een afschrift aan de gemeenteraad.

Daarbij heeft het comité gevraagd te mogen inspreken en daarom staat de brief vanavond beeldvormend op de agenda. Mijnheer Waterlander zal zo dadelijk inspreken namens het bewonerscomité. Hij heeft 5 minuten spreektijd, waarna er nog gelegenheid is voor vragen aan de inspreker. Vervolgens gaan wij met zijn allen kijken hoe we verder met de brief zullen omgaan.

7

Er zijn ook wat dia’s bij. De buurman van mijnheer Waterlander heeft het apparaatje en zal, denk ik, af en toe een seintje krijgen dat hij naar een andere sheet moet. Mijnheer Waterlander, ik ga u het woord geven. De klok gaat nu lopen. Succes. De heer Waterlander: Dank u wel. Goedenavond, mijnheer de voorzitter en geachte leden van de gemeenteraad. Als bewonerscomité Land van Valk hebben wij op 17 december een brief gestuurd over het voorgenomen parkeerbeleid. Deze brief is de aanleiding geweest om dit onderwerp in uw vergadering te agenderen. Daarvoor dank. Dank dat u tijd voor ons wil nemen. Mijn naam is Ynze Waterlander en ik spreek hier namens bewoners uit het Land van Valk u ziet op de PowerPoint het stukje Land van Valk. We zijn hier met zijn drieën als vertegenwoordigers gekomen. We betrekken ook graag de brief van 8 januari over het parkeerbeleid aan de bewoners in het gebied Krommedijk en omstreken erbij. Kort gezegd, deze laatste brief geeft in onze ogen aan dat er sprake is van een rommelig beleid om de parkeerdruk te reguleren voor het gehele Land van Valk. Zeker als we ook nog eens gaan kijken naar de diverse brieven met tegengestelde inhoud die aan de bewoners van het Leerpark Noord zijn gestuurd. Ook al wordt er nu gedacht over het invoeren van het parkeerbeleid in meerdere fases, de gekozen oplossingen dienen draagvlak te hebben in het gehele Land van Valk.

Daarom betrekken wij ook de Krommedijk en omstreken hierbij. Ik spreek ook namens de bedrijvigheid en de diensten in de hele wijk. De twee scholen, het kinderdagverblijf, de speeltuin, een garage, een winkel voor tweede kansen, een trimsalon en andere kleine middenstand. Tot slot spreek ik namens mijzelf als mede-eigenaar van Hondenverzorgingssalon Piekfijn. Eerst graag nog een opmerking vooraf. Bij een aantal ambtenaren heerst de indruk dat wij, het gebied Hoekenessestraat, door middel van een handtekeningenactie hebben gevraagd om betaald parkeren. Dat is absoluut niet juist. Wij hebben een handtekening gezet voor de vraag naar een onderzoek voor de mogelijkheden om parkeeroverlast tegen te gaan. Ik hoop dat u inziet dat het twee verschillende vragen zijn. Sterker nog, ik denk dat er bij de eerste vraag minder handtekeningen waren opgehaald. Ik wil graag ook benoemen dat wij zien dat er in delen van het Land van Valk, 's avonds en in het weekend, regelmatig parkeerproblemen zijn.

We zijn er dan ook voor om door middel van de juiste maatregelen tot een oplossing te komen die recht doen aan de verschillende belangen in het Land van Valk, bijvoorbeeld door een betere benutting van de bestaande plekken, door slordig en foutparkeren tegen te gaan met behulp van parkeervakken, de parkeermogelijkheden beter benutten met een andere straatinrichting, parkeren van elektrische voertuigen met stekker stimuleren en eventueel het invoeren van betaald parkeren. Daarbij is en blijft voor ons de leefbaarheid van de wijk leidend. Wat zien wij als bewoners en ondernemers in onze wijk als belangrijkste oorzaken van het parkeerprobleem? We zien dat de problematische parkeerdruk in de wijk vooral ontstaat in die delen waar het relatief dicht is gebouwd en de huizen relatief klein zijn of waar er zogenaamde dubbele bewoning is. We zien ook dat er arbeidsmigranten in de straten worden gehuisvest, die met hun auto's extra parkeerdruk veroorzaken, soms 5 auto's op 1 adres. Tenslotte zijn er de gebiedsvreemde parkeerders die op zoek zijn naar de gratis parkeerplek en van buiten de wijk komen. Het probleem is voor ons meer complex dan alleen enkele auto's van buitenaf die we ontmoedigen met betaald parkeren.

8

Het is daarom dat wij vragen om te overleggen met de bewoners welke maatregelen er allemaal genomen kunnen en moeten worden. We pleiten voor een integrale parkeervisie voor het gehele Land van Valk voor parkeren en gebruik van de openbare ruimte, opgesteld in samenwerking met de burgers, ondernemers en de scholen. Waar wij absoluut op tegen zijn, is het huidige plan van de gemeente om overdag van 9.00 uur tot 22.00 uur betaald parkeren in te voeren. Het overdag betaald parkeren is het paard achter de wagen spannen. Immers, het parkeerprobleem, als het zich voordoet, vindt plaats in de avond en de nacht. Niet overdag. Het zal leiden tot grote directe en indirecte financiële schade voor veel van de commerciële en niet-commerciële actoren in het Land van Valk. Indien gewenst wil ik dat straks nader toelichten. Voor de eigenaren van panden waar nu commerciële activiteiten plaatsvinden, zal er planschade zijn. Ook dit kan ik eventueel nader toelichten. Mocht betaald parkeren toch moeten worden ingevoerd als een van de middelen om de overlast 's avonds en in het weekend tegen te gaan en de parkeerbalans te herstellen, kies dan alleen voor die tijden, zodat het een effectief middel is. Bijvoorbeeld van maandag tot en met vrijdag van 18.00 uur tot 6.00 uur en in het weekend wellicht overdag.

We verzoeken u dan ook de beslissing over het betaald parkeer in het Land van Valk aan te houden en zo snel mogelijk met een brede vertegenwoordiging van de wijk in overleg te treden, om zo de best mogelijke oplossing en een zo groot mogelijk draagvlak te realiseren. De oplossingen zijn er, maar dat vraagt om een andere benaderingswijze. Het gaat hier niet alleen om het parkeerprobleem, maar om de leefbaarheid van onze mooie wijk. Zorgvuldig bestuur vereist waar mogelijk, en hier is het mogelijk, rekening te houden met de belangen van iedereen. De scholen, het kinderdagverblijf, de speeltuin en de bedrijven in het Land van Valk, ze houden de wijk levendig en vervullen een maatschappelijke rol die niet te onderschatten is. Daarom pleiten wij voor een parkeerbeleid, waarbij de wijk als een eenheid wordt gezien. Dank u wel. De heer Gorter: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Waterlander, u heeft het keurig gedaan. Mijnheer Gorter. De heer Gorter: Ik hoorde mijnheer Waterman over een brief van 8 januari die naar mijn idee niet bij de stukken zit. Of ik heb het verkeerd begrepen. De voorzitter: Mijnheer Waterlander heeft in ieder geval gevraagd of wij de brief van 8 januari erbij willen betrekken. Dat is nog niet hetzelfde als dat hij bij de stukken zit, denk ik. De heer Gorter: Vandaar mijn vraag.

De voorzitter: Daar zit hij denk ik niet bij, maar die kan vast en zeker door de griffie op een ander moment worden opgezocht en toegestuurd worden. Dat lijkt me een kleine moeite. Maar hij zit er nu niet bij. Dank u voor de vraag in ieder geval. Zijn er onverhoopt nog meer mensen die vragen hebben? Ik ga even rondkijken. Ik zie er aardig wat. Dan ga ik maar eens even bij mijnheer Bosman beginnen. Omdat het best wel wat mensen zijn, stel ik voor dat u uw allerbeste vraag stelt. Want ik beperk me even tot een per fractie.

9

Als we dat rondje gehad hebben er is nog tijd, dan ga ik naar de tweede. Dan voorkomen we allemaal dezelfde vragen van een persoon. Mijnheer Bootsman. De heer Bootsman: Dank u wel, voorzitter. Ik heb gelukkig maar een vraag. Mijn vraag gaat over de handtekeningenactie. Hoe is dat precies gegaan? Want ik hoor u zeggen, er is geen handtekeningenactie. Daar wil ik graag wat duidelijkheid over. De voorzitter: Mijnheer Waterlander. De heer Waterlander: Er is wel een handtekeningenactie. Alleen, in een aantal e-mails die wij hebben gehad vanuit de gemeente, van ambtenaren, wordt gesteld dat wij zelf gevraagd hebben om betaald parkeren. De handtekeningenactie, in ieder geval waar ik mijn handtekening onder gezet heb, want ik heb ook een handtekening gezet, daarbij was de vraag, wil de gemeente kijken wat de mogelijkheden zijn om het parkeerprobleem aan te pakken? Dat is een veel bredere vraag, waarbij wij niet per se om betaald parkeren vragen. Dat kan een uitkomst zijn, maar het was niet onze vaste opzet om te zeggen, doe hier maar betaald parkeren. Als een ambtenaar in een e-mail schrijft, jullie hebben zelf gevraagd om betaald parkeren met een handtekeningactie, dan is dat feitelijk niet juist. De voorzitter: Duidelijk antwoord, denk ik. Mijnheer Kuhlmann, u ook een vraag. De heer Kuhlmann: Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen een groot compliment naar de insprekers.

Een tijdje terug ben ik ook in de trimsalon geweest. De voorzitter: Dat is niet te zien. De heer Kuhlmann: En het is heel goed om te zien dat u samen optrekt. Voor dit onderwerp. Even heel concreet de vraag, ik hoorde u zeggen, dit moet ons niet opgedrongen worden. In elk geval niet op de manier zoals de gemeente dat nu voorstelt. Er zijn andere oplossingen. Kunt u iets ingaan op wat volgens u de mogelijke oplossingen kunnen zijn? Ik hoorde u ook heel nadrukkelijk zeggen, als er al betaald parkeren moet komen, overdag niet. Dat is een heel duidelijk signaal, maar kunt u misschien ook iets aangeven van wat dan voor u … De voorzitter: Mijnheer Kuhlmann, we hadden afgesproken, een vraag. De inleiding was al lang, maar volgens mij bent u aan de derde vraag toe. De heer Kuhlmann: De vraag is welke maatregelen de bewoners graag zien en specifiek dan voor wat betreft de activiteiten, waar de voorkeur ligt. Als het al zover zou komen. De voorzitter: Volgens mij hebben we dat allemaal al gehoord, maar u mag het nog een keer herhalen, mijnheer Waterlander of uw buurman. De heer Bakker: Mijnheer de voorzitter, ik wil daar even nog iets specifieker op ingaan, want ik denk dat het best wel belangrijk is om daar even bij stil te staan. In de brief geven we ook aan dat de wijk bestaat uit verschillende vormen van, noem het maar, grootte van huizen.

10

Dat zorgt ervoor dat een aantal delen van die wijk heel compact gebouwd zijn. Dat is bijvoorbeeld, zoals wij dat noemen, de driehoek. Dat is een wijkje dat … Even kijken. Dit is de driehoek. De driehoek ligt tegen de spoorlijn. Om heel concreet te zijn, daar zijn ongeveer 385 adressen en er zijn 378 parkeerplaatsen. Oftewel er zijn meer huizen dan dat er nu parkeerplaatsen beschikbaar zijn. Dat geldt ook voor de andere kant. En dat is de Krommedijk, zoals die nu wordt aangeduid. Dan heb ik het nog niet over Leerpark Noord, want dat is het nieuwe Land van Valk, zoals dat wordt genoemd. Het betekent concreet dat je ziet, en dat is heel lang, ik woon ook al 30 jaar in die wijk, dat er altijd sprake geweest is van een krappe parkeersituatie. En dan zeg ik het heel netjes. Oftewel er is altijd een spanning. Er is in de Indische Buurt een betaald parkeerbeleid ontstaan. Dan zie je, maar dat valt mee en is eigenlijk alleen aan de randen, dat mensen hun auto toch bij ons willen parkeren. Ik moet zeggen, dat valt best mee. Alleen, je moet vaststellen dat de situatie die knel oplevert. Het is een situatie dat mensen die van hun werk terugkomen 's avonds de auto moeilijk kunnen parkeren.

Het betekent ook, als je overdag door de wijk gaat, je kunt er geen kanon afschieten, want dat wil ik niet, maar je kunt wel vaststellen dat er dan heel royaal geparkeerd kan worden en zonder enig probleem. Wat we ook moeten vaststellen, de wijze waarop de begrenzing nu gekozen is voor de wijk, en dat is voor de driehoek Eemsteynstraat en dan westelijk van de Eemsteynstraat, een beetje vreemd is. Want ook in de huidige wijk heb je delen waar nog steeds geen parkeerknel is. En dan moet ik ook nog eens vaststellen dat in de situatie … Want het comité Land van Valk is al 30 jaar actief in het Land van Valk en heeft geprobeerd om altijd in situaties dat er nieuwbouw plaatsvond, en dat is regelmatig, dat is nu bijvoorbeeld bij de Oudelandstraat, steeds te pleiten om zo veel mogelijk te faciliteren om op eigen terrein te parkeren. Oftewel de krappe parkeersituatie door de compacte bewoning proberen we op die manier op te lossen. Als je nu vraagt, wat is hier het medicijn, dan is daar geen eenduidig medicijn voor. Daarom pleiten wij ook om dit veel integraler te bekijken. En natuurlijk zijn er mogelijkheden, want wij geloven dat je moet reguleren. Alleen, doet teniet met een venster zoals nu is gekozen. Want ons size is not fitting all. Dat is eigenlijk wat we hebben. De voorzitter: Dank u wel voor het uitvoerige antwoord. Ik zag twee mensen met een vraag daarnet.

Het was in die hoek. Mijnheer van Dam Timmers, denk ik. Mijnheer ’t Lam, daarna mijnheer Damen en dan, als er nog tijd is, mijnheer Laban. Mijnheer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Ik hoorde de insprekers heel veel goede dingen zeggen. Maar mijn vraag gaat met name over de aanpak waarin er drie deelgebieden worden uitgeselecteerd. Mijn vraag is, wat is nu de gedachte achter die drie verschillende deelgebieden? Uiteindelijk is dit toch maar een relatief kleine wijk? De voorzitter: Vanwaar die drie deelgebieden? Wie kan er antwoord op geven? Mijnheer Bakker weer? De heer Bakker: Zal ik het proberen? Wij kunnen daar geen antwoord op geven. Het is zo dat een aantal bewoners in de omgeving van Hoekenessestraat een handtekeningenactie begonnen is. Daaruit is voortgekomen dat de afdeling Parkeerbeleid een begrenzing heeft gekozen.

11

En eerst sliep het over de Korte Scheidingweg, maar dat bleek niet te kloppen. Toen is men naar de Eemsteynstraat gegaan. Maar al met al, wij hebben daar geen goede verklaring voor kunnen vinden. Juist die compacte bebouwing in de driehoek, dan hebben we het met name over dit stuk en dat geldt hier ook voor dit stuk, zorgt ervoor dat daar de auto's altijd bovenop elkaar moeten worden geparkeerd. Wij hebben daar geen goed antwoord op. Waarom zou je nu juist hier een geforceerde aanpak kiezen? Wij willen heel het Land van Valk in een keer, en als comité hebben wij de bewoners van de hele wijk, die kunnen we dan, en ik zou de gemeente willen vragen, faciliteren. Faciliteer deze mogelijkheid, zodat we als bewoners die oplossingen kunnen zoeken. Dit kan best betekenen dat er een deel betaald parkeren moet komen. Maar doe dat dan met vensters die ook effectief zijn. De voorzitter: Dank u wel. In ieder geval duidelijk dat de deelgebieden niet op sympathie van de bewoners kunnen rekenen. Mijnheer ‘t Lam. De heer ’t Lam: Sorry. De vraag heeft mijn collega al gesteld. De voorzitter: Geweldig. Zo gaan we voort. Dan ga ik naar mijnheer Damen. De heer Damen: Ik wil graag aansluiten bij die laatste opmerking van mijn buurman, dat je een plan moet maken voor de hele wijk. Want ik ken de situatie vrij goed.

Ik zie dat er aan de westkant in de wijk heel weinig ruimte is en dat je moet zoeken naar een parkeerplek, ook overdag. Ik heb daar een huis gehad. Aan de oostkant is er alle ruimte. Dan is voor mij de vraag, willen de insprekers een parkeerregime dat voor de hele wijk geldt of willen ze per deelgebied een gedifferentieerde aanpak? De voorzitter: Mijnheer Waterlander, doet u dat maar. De heer Waterlander: Wat wij eigenlijk willen is een regime op maat. Dat zou kunnen betekenen dat je in de verdichte gedeeltes iets anders gaat doen dan in de gedeeltes waar we meer ruimte hebben. Maar dat is juist wat wij vragen, om met ons allen en de gemeenten samen te kijken welke maatregelen de wijk het best dienen. Dat kan heel verschillend zijn. Maar goed, is het mogelijk, is het niet mogelijk? Dat zijn de vragen die wij met zijn allen willen beantwoorden. De voorzitter: Als ik het juist samenvat, wilt u dat het hele gebied wel in een keer aangepakt wordt, maar met oog voor de verschillen die er tussen de regio’s zijn. Niet deelgebied voor deelgebied apart aanpakken. De heer Waterlander: Dat klopt. Zelfs al zou je, als ik mag toevoegen, besluiten het gefaseerd te willen doen, dan nog steeds moet je het hele gebied eerst bekijken om te kijken, wat is voor het hele gebied de beste oplossing? Hoe dat dan verder uitgevoerd moet worden, is dat een volgende vraag. De voorzitter: Dank u.

Mijnheer Laban.

12

De heer Laban: Dank, voorzitter. Dank voor de heldere bijdrage met inspreken. Enige tijd geleden hebben we over de wijk Noord-Krispijn een commissie gehad over betaald parkeren of parkeerregulering. Toen werd er door de gemeente gesteld dat we een parkeerreguleringsbeleid hebben waarin ongeveer zeven stappen staan. Die zeven stappen moeten worden doorlopen voordat er parkeerregulering ingevoerd gaat worden. Mijn vraag is, bent u daarmee bekend en is bekend op welk niveau jullie nu zitten van welke stap? De voorzitter: Mijnheer Bakker. De heer Bakker: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Mijnheer Laban, wij zijn bekend met die aanpak. Alleen de aanpak en de stappen die daarbij horen, zijn ons pas duidelijk geworden toen de brief en het verzoek voor het bijwonen van de informatieavond bij ons op de deurmat lag. Oftewel het overviel ons een beetje. Dat is de reden waarom we net commentaar geven op de enquête. De enquête was best goed, in de zin dat wij op verschillende plekken een aantal knelsituaties tegenkwamen. Het was zelfs zo dat op verschillende plekken mensen de parkeersituatie wilde verbeteren. Maar wat schetst onze verbazing? Wij krijgen het verzoek om 11 november naar een informatiebijeenkomst te komen hier in het Stadskantoor, in deze zaal. Voor 12 november was er ook een informatieavond. Die was voor de bewoners aan de andere kant van Eemsteynstraat.

Dat was de Krommedijk en omgeving, niet voor Leerpark Noord. Het is zo dat 12 november uit de lucht kwam vallen. Op de informatieavond van 11 november kregen de mensen te horen, het venster is van 9.00 uur tot 22.00 uur. Ik ga u vertellen, iedereen kwam een beetje ontdaan van die bijeenkomst. Want toen zeiden ze, maar als je het op die tijden gaat doen, dan wordt het niks. Dan zit je in de situatie dat je als bewoners een antwoord mag geven op die specifieke venstertijden. Dat betekent, je krijgt een enquête van het Onderzoekcentrum Drechtsteden. Die gaat je dan vragen, ben je voor of tegen? Als de meerderheid tegen is, gaat het niet door. Maar dan heb je nog geen oplossing. Het is ook geweest, en daar gaat die brief van 8 januari over, dat er zoveel reuring op 12 november ontstond, dat men uiteindelijk heeft besloten om een brief naar de bewoners te sturen, wij zetten het even in de ijskast. Maar dat doen ze op een manier, als het in de Hoekenessestraat en omgeving een probleem gaat geven, je kunt er echt waar een gokje opzetten dat het gaat gebeuren, dan komen we weer bij u terug. Dit betekent dat mensen in het ongewisse zijn en dat ze niet weten waar ze aan toe zijn. Juist die eenheid, en die ik zou willen zeggen een gedegen effectieve aanpak, daar kan niemand tegen zijn. Maar zoals nu, dan wordt het ene deel van de wijk tegen het andere deel als het ware uitgewisseld.

Dat is geen manier van werken, als je het over de procedure hebt zoals die nu voorligt. Daar zijn wij heel ongelukkig mee. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bakker. Er is nog gelegenheid voor een korte vraag. Dan ga ik naar mijnheer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Heeft het comité nagedacht, mocht er betaald parkeren of parkeerregulering in worden gevoerd overdag, hoe om te gaan met de ondernemers, de medewerkers en de bezoekers van de ondernemers?

13

De voorzitter: Even de ene uit, de andere aan. De heer Waterlander: Dat is mijn hele grote probleem. Ik ben zelf mede-eigenaar van een zaak in dit stuk. Ik heb gesproken met alle scholen, de Vrije School, De Repelaer, met het kinderdagverblijf, met de hondenverzorgingssalon en met de garage die daar zit. U kunt zich voorstellen, als wij overdag gaan parkeren, kan de garage zijn toko dichtdoen. Hij kan het verder ook niet. Alle scholen geven aan, moeten mijn leerkrachten dan bij de Weeskinderendijk gaan parkeren en dan met de fiets komen? De manier waarop het nu gebracht wordt, is voor ons niet doenlijk. Een andere speler die grote problemen heeft als we overdag gaan parkeren, is de speeltuin Victorie. Die heeft vrijwilligers bezoekers vanuit heel Dordrecht. Het is een speeltuin met een hele lage drempel qua kosten om binnen te mogen komen en te kunnen spelen. Als we daar betaald parkeren gaan doen, dan wordt dat een tientje. 13, 12 euro duurder. Veel bezoekers zijn ouders met een lager inkomen. Zij kunnen dat niet betalen. Dat gaat grote gevolgen hebben, ook voor de speeltuin en voor de kinderen uit wijken waar ze het wat minder hebben. Daarom heb ik in mijn brief gezegd, overdag is voor ons ondoenlijk. Als ik nog een ding mag zeggen? Als we overgaan tot betaald parkeren overdag, hebben we ook planschade.

De garage kan niet meer functioneren, maar de garage heeft wel een eigenaar. Wat moet hij met zijn pand? Je hebt een garagepand en je kunt je bedrijf niet uitvoeren. Ook wij zullen schade hebben. Als mijn partner met pensioen gaat en haar zaak of het pand wil verkopen, wie gaat dat kopen? Want als je daar een nieuw bedrijf wil starten, je hebt personeel en het komt toevallig niet uit Dordrecht, dan heb je daar een issue. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk een helder antwoord. Mochten er mensen zijn die nog vragen hebben, dan denk ik dat u bij actiecomité Land van Valk altijd terechtkunt met vragen. Voor nu moeten we het er eventjes bij laten, onder dankzegging van uw inbreng. Maar om 20.00 uur wacht hier de volgende commissievergadering. Wij moeten met elkaar nog even besluiten hoe we hier verder mee omgaan. En ik heb twee smaken voor u. Beseffend dat de brief in eerste instantie gericht is aan het college en het college aan zet is, zouden we dit ter kennisgeving kunnen aannemen en het college kunnen vragen, als zij een antwoord sturen naar deze mensen, om een afschrift daarvan aan u te sturen, waarna vervolgens u daar iets mee kunt gaan doen.

Tweede mogelijkheid is, als u zegt, wij vinden dit toch wel een heel ingewikkeld en bovenal interessant probleem, wij willen daar nog weleens over bijgepraat worden, dan kan er een beeldvormende sessie, en als u het wil zelfs een oordeelsvormende sessie, maar dat laatste lijkt me niet echt heel handig, kunnen worden georganiseerd. Het is aan u. Persoonlijk dacht ik, afwachten wat het college doet. De heer Bakker: Mijnheer Struijk, neem me niet kwalijk. Het is zo dat wij gesproken hebben met Parkeerbeleid. Duidelijk werd dat de gemeenteraad kaderstellend is voor het parkeerbeleid en dat het college is gemandateerd tot uitvoering. Oftewel we hebben hier te maken met knellende kaders. Met andere woorden, wij komen juist heel bewust bij jullie als raad om aan te reiken dat wij hier niet mee kunnen werken. Mijnheer Laban zijn voorstel willen we graag volgen, maar daar kunnen wij op dit moment niet mee uit de voeten.

14

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter? De voorzitter: Dat is helder. Uiteindelijk is de raad het hoogste orgaan en gaat erover. Maar het punt is, u heeft een brief gestuurd aan het college. Het college geeft daar normaliter antwoord op. Als wij dat antwoord ook krijgen, kunnen wij daar wat van vinden. Dan kunnen we dat heel goed vinden en we kunnen het ook heel slecht vinden. We kunnen er ook het college voor op matje roepen. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Ik denk dat op zich het laten beantwoorden door het college wel de voorkeur verdient, maar dan misschien als technische dan wel politieke vraag erbij, zodat het ook beantwoord wordt, waarom het college niet de kaderstellende regels volgt? Want die worden niet gevolgd in dit dossier, want er is niet door de inwoners gevraagd om betaald parkeren. Dan vraagt dat ook om uitleg. De voorzitter: De vaardige vingers van mijn buurman hebben het genoteerd en dat gaat ook naar het college. Dat wilde u ook vragen, mijnheer Laban? De heer Laban: Ik had een ander voorstel. Volgens mij hebben we met elkaar afgesproken in de gemeenteraad dat wij die zeven trappen voor het instellen van parkeerregulering vastgesteld hebben. De raad heeft dat gemandateerd aan het college. Daarmee is het volgens mij een collegebevoegdheid.

We hebben het nu binnen korte tijd voor de tweede keer over parkeerregulering. Ik zou willen voorstellen om een commissievergadering te beleggen waar we het gaan hebben over de parkeerregulering, waarvan dit dan onderdeel kan zijn. Dat zou mijn voorstel zijn. De voorzitter: Goed, twee mogelijkheden. Of we nemen het voorlopig even ter kennisgeving aan en wachten op antwoord van het college. Tweede mogelijkheid is wat mijnheer Laban suggereert, dat we toch een beeldvormende sessie gaan organiseren over de kaders. Wie is er voor de eerste optie, ter kennisgeving aannemen? De heer Kuhlmann: Voorzitter? Mevrouw Van Herwijnen: Voorzitter, zouden die twee mogelijkheden niet gecombineerd kunnen worden? De voorzitter: Hoe wilt u dat doen? Mevrouw Van Herwijnen: Als het antwoord van het college naar ons toe komt, wij het kunnen agenderen en dat we de parkeerregulering daarin meenemen.

15

De voorzitter: Maar dat kan altijd. Dat kunnen we dan in de agenda toe doen. Dan wachten we op het antwoord. Dat komt via de griffie naar ons toe. Dan kunnen we via de agenderingstool eraan toevoegen wat mijnheer Van Dam Timmers net keurig gedicteerd heeft. Mevrouw Van Herwijnen: En wat mijnheer Laban toch voorstelde of niet? Dat kan dan toch daarin meegenomen worden? De voorzitter: Ja. En mijnheer Kuhlmann wil daar ook nog iets aan toevoegen. De heer Kuhlmann: Voorzitter, er is denk ik een andere manier om daar te komen, door nu te zeggen, we gaan zo'n beeldvormende bijeenkomst houden, de commissie kan daartoe besluiten om vervolgens, want zo hoor ik ook een beetje het voorstel van mevrouw Van Herwijnen, te zeggen, we houden dit pas op moment dat de reactie van het college binnen is. Dat is waarmee je recht doet aan beiden. Dan hoeven we niet weer bij de slag langs de Agendacommissie te maken. Daar wil ik een extra punt bij maken. Als het gaat om de regels, zit het, denk ik, en dan sluit ik een beetje aan bij wat mijnheer Van Dam Timmers al zei, niet zozeer op de inhoud van de regels, maar op de toepassing daarvan door het college. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat dit een heel goed voorstel is. Aan het geknik te zien haalt dat vast een meerderheid. Ik heb namelijk zeven knikkers nodig. Die zijn er wel, zie ik. We gaan alvast noteren dat er een beeldvormende sessie komt.

Als de beeldvormende sessie er aanleiding toe geeft dat het college niet buigzaam genoeg is, kan er altijd een oordeelsvorming, want dat bepalen we zelf. Maar we doen het pas als de antwoorden van het college binnen zijn. Iemand die het er niet mee eens is, voor alle zekerheid? Dat zie ik niet. Dan hebben we daar unaniem toe besloten en dank ik u voor uw bijdrage. Ook nogmaals de insprekers voor de manier waarop ze hun wijk vertegenwoordigen. Alle lof, denk ik. En vraag ik iedereen die weggaat vriendelijk of hij zijn bordje, flesje en dergelijke mee wil nemen, zodat de deelnemers aan de volgende sessie hier een schone tafel aantreffen. Ik dank u en wens u nog een fijne avond. 3. Initiatiefvoorstel 'Geen dag zonder zon' van de fracties CDA, VVD, GroenLinks De agendapunten 3, 4 en 5 worden gezamenlijk besproken. 4. Raadsinformatiebrief over Wensen en bedenkingen op Initiatiefvoorstel 230207/BR1 'Geen dag zonder zon' – Raadsinformatiebrief De agendapunten 3, 4 en 5 worden gezamenlijk besproken.

16

5. Raadsinformatiebrief over Zonnepanelen in Beschermd Stadsgezicht Raadsinformatiebrief Voorzitter: De heer Struijk Raadsgriffier: De heer Den Boer Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Damen (PvdA) Mevr. Dijkstra (Gewoon Dordt) Dhr. Gorter (Op Ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Mevr. Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Dhr. ’t Lam (SP) Mevr. Lammens-Oostdijk (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (ChristenUnie/SGP) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. De Vries (VSP) Dhr. Wringer (Beter voor Dordt) Portefeuillehouder: wethouder M. Burggraaf, wethouder M. Merx Ambtelijke ondersteuning: mevr. W. Meulenkamp De voorzitter: Beste mensen, wij gaan ietsje later beginnen, maar dat krijg je met die sessies van een half uur. Dat kan niet, zeker niet als het over parkeren gaat. Maar goed, ik maak de planning niet. Nu ligt voor het gewijzigd initiatiefvoorstel Geen dag zonder zon van de fracties CDA, VVD GroenLinks, alle drie uit Dordrecht, naar aanleiding van een RIB over wensen en bedenkingen op het initiatiefvoorstel Geen dag zonder zon, een RIB over zonnepanelen in beschermd stadsgezicht. Dit is een beeldvormende technische sessie en ik heet alle raads- en commissieleden hartelijk welkom. Ook welkom wethouder Burggraaf namens het college.

Omdat hij er toch zit ook welkom wethouder Merx. Dan hebben we mevrouw Meulenkamp, senior-adviseur Erfgoed gemeente Dordrecht. Zij gaat straks een verhaal doen. Maar voor zij dat gaat doen, gaan wij ons netjes voorstellen. En ik ga deze keer linksom. Mijnheer den Boer. De heer Den Boer: Mark den Boer, commissiegriffier. Mevrouw Meulenkamp: Wendy Meulenkamp, senior-adviseur Erfgoed. De heer Damen: Leo Damen, Partij van de Arbeid.

17

Mevrouw Van Herwijnen: Irma van Herwijnen, Partij voor de Dieren. De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren. De heer Den Hartog: Paul den Hartog, GroenLinks Dordrecht. Mevrouw Boom-Vos: Karin Boom, Dordtse VVD. Mevrouw Lammens-Oostdijk: Jeanine Lammens-Oostdijk, Dordtse VVD. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Eline Nieuwland, ChristenUnie/SGP. Mevrouw Dijkstra: Marjanne Dijkstra, Gewoon Dordt. De heer ’t Lam: Jack ’t Lam, SP. De heer Van Dam Timmers: Jan Van Dam Timmers, CDA Dordrecht. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer De Vries: André de Vries, VSP. De heer Stolk: Leo Stolk, VSP Dordrecht. De heer Schalken-den Hartog: David Schalken, Beter voor Dordt. De heer Wringer: Jan-Willem Wringer, Beter voor Dordt. De heer Safranti: Mehmet Safranti, DENK Dordrecht. De voorzitter: Ik ben Leen Struijk en ik mag u vanavond voorzitten. Een toelichting op deze vergadering, de reden daarvoor, het initiatiefvoorstel Geen dag zonder zon is begin 2023 ingediend en daarna 2 keer beeldvormende in de commissie besproken. Op 16 januari 2024 besloot de commissie het initiatiefvoorstel en de RIB’s aan te houden en over een jaar wederom beeldvormend te agenderen, mede aan de hand van een evaluatie van het eerste jaar. Om diverse redenen heeft het iets langer op zich laten wachten. Dat iets langer is een jaar, denk ik.

Vanavond wordt u door mevrouw Meulenkamp bijgepraat over de ervaringen van de laatste tijd en de actuele stand van zaken. De Agendacommissie heeft op verzoek van het CDA al besloten om het initiatiefvoorstel en de RIB’s direct ook oordeelsvormend te agenderen. En als ik me niet vergis, staat dat volgende week op de planning. Het initiatiefvoorstel stelt overigens voor het welstandbeleid op 2 punten aan te passen. Als het voorstel wordt aangenomen, kan het college dit vervolgens meenemen in de herziening van de Welstandsnota die in de tweede helft van 2026 wordt verwacht. Tot zover even mijn bijdrage en ga ik het woord geven aan mevrouw Meulenkamp.

18

Mevrouw Meulenkamp: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel dat ik hier word uitgenodigd. Ik hoop dat ik de vragen en de probleemstelling die was vooropgesteld zo goed heb samengevat. Ik ga verder nu wat vertellen over de afgelopen 2 jaar, waar we mee bezig zijn geweest en wat onze ervaring is. Even weer resumé, we hebben de website van Zonnedakje verder ingevuld en de mogelijkheden voor zonnepanelen in het beschermd stadsgezicht in beeld gebracht. Hierdoor hebben mensen een beter beeld van welke mogelijkheden er zijn op hun eigen pand. En dat was verrassend. Er waren best veel vierkante meters, veel dakvlakken die al geschikt zijn. In een reguliere wijk is het ook geen 100 procent mogelijk, want daar zijn ook kleine dakvlakken, dakvlakken verkeerd gelegen of in de schaduw, waardoor Zonnedakje aangeeft, dit is niet geschikt voor zonnepanelen. Wat we hebben gedaan sinds eind 2023, we hebben heel veel brieven gestuurd. 6.000 brieven aan alle mensen in beschermd stadszicht, alle adressen. Er zijn extra bezoekers gekomen op de website van Zonnedakje om daar te kijken, kan ik vinden hoe het voor mijn situatie is? Er zijn heel veel adviezen gegeven naar aanleiding daarvan. Er zijn mensen die contact hebben gezocht. We hebben per pand gericht advies gegeven over wat er mogelijk is. Er zijn ook veel vragen bij collega's van Stadswinkel en Newsroom binnengekomen.

Die hebben we ook met hun Frequently Asked Questions van informatie voorzien, zodat ze daar goed konden adviseren. Er zijn toen 56 aanvragen binnengekomen, begin 2024. Veel legalisatie. Onder andere Trivire. In dat verruimde gebied zit veel eigendom van Trivire. Dat waren panden waar al zonnepanelen lagen. Vaak hebben wij geholpen met de aanvraag. Als mensen wilden aanvragen, zeg ik, stuur wel het dakaanzicht, de luchtfoto, zodat duidelijk is wat u aanvraagt. Dan kunnen we dat legaliseren. Dat liep daarna weer wat terug. Er zijn minder aanvragen binnengekomen. Misschien ook wel in verband met salderingsnieuws, dat daar minder druk op zit. Er waren 3 aanvragen niet te legaliseren. 1 had nog niet gerealiseerd 2 hadden al wel gerealiseerd. Zij probeerden hun situatie te legaliseren. We doen ook snelle vergunningen. Zo snel mogelijk, er zijn geen leges, vragen die werden gesteld, werden binnen 4 werkdagen beantwoord. De snelle vergunningen wil ook zeggen dat we proberen om het snel af te handelen. Dat mensen niet wordt gevraagd om nog extra tekeningen met heel veel maatvoering en dat soort dingen. We hebben nu de regel, niet goed zichtbaar.

Daar waar het niet goed zichtbaar is, kunnen we ook de vergunning afdoen met, wij denken wel dat dit past, dat het niet zichtbaar is en voldoe aan de regels van de afstanden, zonder dat we precies van iedereen willen weten, het gaat om 10 centimeter, 20 centimeter en dat het tekenwerk moet worden aangepast. Het is ook om de regeldruk naar beneden te krijgen. Volgens Zonnedakje zijn er 73 adressen gerealiseerd in 2025. Je ziet dat de binnenstad, de binnenstad dekt niet helemaal ons beschermd stadsgezicht, maar dat is niet anders in te regelen, wel achteraan staat in het rijtje, maar niet heel veel minder dan Noordflank, Wielwijk. Dat kan ook door omstandigheden, maar dit is het gerealiseerd vermogen. Ik weet niet hoeveel kilowatt opbrengst dat is. Daar houd ik me niet zo mee bezig. De huidige regel niet goed zichtbaar. Dit zijn een paar voorbeelden van panden waarbij je kan zeggen, het is misschien wel deels zichtbaar. Maar de eerste is op een mansardekap. Er zit een knik in. Het bovenste dakvlak is vlakker, waardoor het minder goed zichtbaar is. We hebben wel bij de behandeling gevraagd, gebruik rode panelen, dan valt het nog minder op. Daar hebben ze geen gehoor aan gegeven. Dat was meer een vraag.

19

Of op een zeer flauwe dakhelling met een bitumineuze dakbedekking, waarbij je een zwart vlak hebt, of dat het een zwart dakvlak is of van een bitumineuze dakbedekking, geen historische dakbedekking. Of een zwart dakvlak van zonnepanelen of een onder architectuur gemaakte uitbreiding, waarbij dakbedekking geheel uit zonnepanelen bestaat. Dan worden er wel aardig wat eisen gesteld aan hoe dat wordt uitgewerkt, detaillering. Dat komt dan nauwer. We hebben destijds ook de gebiedsgerichte regels verruimd. Dit zijn de donkere vlakken in het groene gebied van de 19e-eeuwse Schil. Daar hebben we gezegd, daar behandelen we de regels net als buiten beschermd stadsgezicht. Het kan ook op een voordakvlak of op een dakvlak dat zichtbaar is. Daar heeft veel van de legalisatie plaatsgevonden. Dat zijn wijken met jaren ’80, ‘90 woningen. Niet heel historisch. Ook vaak niet de historische structuur meer, omdat er vernieuwbouwwijken zijn. Hier zijn een paar voorbeelden van de gelegaliseerde zonnepanelen die in het zicht liggen. Maar 1, de rechter, is een vergund plan, waarbij de onderste de tekening is. Dan denk je, je krijgt een heel rustig legplan, allemaal dezelfde richting. Als je dan ziet hoe het eruitziet, als je er langsgaat, dan liggen er toch horizontaal, verticaal, zoveel mogelijk dichtgelegd. Op dit moment niet relevant, want wij hebben niet gezegd dat het per se moet.

We hebben hier gezegd, we doen net alsof het buiten het beschermd stadsgezicht is. Het mag in het zicht. Maar het is ook een beetje je voorland als je misschien wel de regels nog meer zou willen verruimen. Ik heb ook de vraag gekregen om even over de bezwaarprocedure of de geweigerde aanvraag … Van de bovenste is de aanvraag geweigerd. Daar hebben we vooraf wel contact over gehad. We hebben gevraagd, de panelen die goed in het zicht zijn, haal die van deze kant af. Die kunnen op het … Dat is hier 3 en hier 3. En er is ruimte op het dakvlak van de dakkapel, zowel achter als voor. Eigenlijk hebben we geprobeerd om te adviseren, die 6 kun je op een andere manier plaatsen. De panelen op het achterdakvlak zijn vergunningsvrij en prima. Die boven de dakkapel zijn minder goed zichtbaar en worden grotendeels afgedekt doordat de dakkapel meer naar voren steekt. Daar heeft de commissie op dezelfde manier over geadviseerd. Daardoor is het geweigerd. Mijnheer heeft eerst bezwaar aangetekend. Dat is behandeld. Het heeft standgehouden en later beroep. In december is de heeft de rechtbank een uitspraak gedaan. Dat is ook in stand gehouden. Nu wordt overwogen om naar een hoger beroep te gaan. Dat mag deze eigenaar doen. Wij hebben zelf gemeend om handhaving even af te wachten tot de uitspraak om ook sterker te staan en duidelijker te kunnen communiceren.

Bij het tweede geval hebben we hebben gevraagd om het onderste paneel weg te halen. Als je die bovenste 2 naar beneden laat zakken, dan zie je ze nagenoeg niet. Als je wel in het zicht wil toestaan, dat is een voorbeeld van de gemeente Utrecht, zie ik toch vrij veel regels weer terug. Als het in het zicht ligt, dan wordt de beeldkwaliteit belangrijker. Ik zie hier 50 centimeter uit de nok, 30 centimeter uit de goot, donker dakvlak, donkere panelen, rustig legpatroon, op een rood dakvlak rode panelen, geen glimmende randen. Je gaat wel veel meer willen regelen. Dan moet je ook de aanvraag explicieter in indienen. Dan moet je ook als aanvrager goed uitleggen en laten zien dat daar allemaal aan wordt voldaan. En het zo uitvoeren. Bij de regels niet goed zichtbaar of minder in het zicht op de zijdakvlakken komt dat minder nauw. Dan heb je ook meer vrijheid in uitvoering. Waarom mensen het anders uitvoeren, weet ik niet precies. Een andere leverancier.

20

Er staat hier, als je een seriematig ontworpen bouwblok hebt, dan moeten legpatroon en kleur geen afbreuk doen aan het karakter en allemaal op eenzelfde soort manier. Meer eenheid. Dat is heel moeilijk te realiseren met allemaal verschillende eigenaren. Ik voorzie daar best wel wat moeilijkheden in, om je daar echt aan de regels te houden en dat te controleren. Dat levert meer inzet van de aanvragers op. Ik denk dat we hebben geprobeerd om de onduidelijkheid rond de zonnepanelen op te heffen of zo min mogelijk te maken. We hebben een brief gestuurd aan iedereen, de kaart geeft een indicatie, er is een filmpje gemaakt waarin de verschillende opties worden uitgelegd, de websites zijn allemaal gecontroleerd, bericht op sociale media, u kunt het lezen. Het is een duidelijke boodschap, niet goed zichtbaar. Er is bijna altijd vergunningsplicht. Niet op het achterdakvlak, niet gericht op de openbare ruimte, die zijn vergunningsvrij. We helpen, hebben geen leges, proberen het zo snel mogelijk te doen. We zouden nog wat dingen kunnen oppakken. 1 is de handhaving, waarbij we de uitspraak van de rechter even wilden afwachten. Gesprekken met de woningcorporatie, maar die zien we al op andere manieren en een collectieve inkoopactie. Het is alleen niet zo dat voor deze doelgroep hele andere regels gelden voor de zonnepanelen. Het is een regulier zonnepaneel.

Het is misschien niet zo noodzakelijk om een inkoopactie te doen. Alleen met een leverancier die zich bewust is van de regels, zodat het niet op een verkeerde manier wordt aangebracht. We hebben een folder gemaakt voor eigenaren. Ik heb er ook wat meegenomen. Die hebben we niet huis-aan-huis verspreid, maar hebben we bij makelaars neergelegd. Vooral voor nieuwe eigenaren, nieuwe mensen in beschermd stadsgezicht. Als we bij mensen langsgaan of iets zien gebeuren of zien, dan doen we een folder door de brievenbus. We nodigen uit tot gesprek en proberen de hoofdlijnen zo duidelijk mogelijk daarin uit te leggen. We hebben ook hulp bij verduurzaming. We hebben een ontzorgingsaanpak, waarbij we mensen helpen met een extra architectenbureau, om uren voor monumenteigenaren in te zetten, om een goede aanvraag te kunnen doen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is ook op zoek naar een manier om te versnellen, om dingen misschien als cluster aan te pakken, mensen het samen te laten doen. Er zijn thema-avonden en die worden goed bezocht. De laatste komt nog. Die is 2 februari. Dar zijn alle monumenteigenaren, gemeentemonumenten en Rijksmonumenten voor uitgenodigd. De laatste gaat ook over de warmtetransitie. Wat betekent het als je van het gas af zou willen? Zou dat ook kunnen bij de monumenten? Wat heb je daarvoor nodig? Je hebt wel een lange adem nodig.

Het gaat niet snel, maar ik geloof dat het ook voor niet-monumenten zo geldt. De stimulering van het verduurzamen heeft nog wat meer inzet nodig voor we komen waar we willen zijn. Hier nog even uw vraagstelling. Voor mij is de vraag, gaat een verdere verruiming leiden tot substantieel meer opwek? Als dat doel is om meer opwekmogelijkheden te hebben, want er kan al vrij veel. Of gaat het juist leiden tot meer regelgeving? We hebben volgens mij goed duidelijkheid gegeven aan wat de regels zijn. We hebben ook nog een inloopspreekuur, contact met makelaars en ik heb persoonlijk niet heel veel meer wildgroei gevonden, zoals werd gesteld, aan illegale of ongewenste zonnepanelen. Degenen die er waren, zijn nog steeds aan de orde. We hebben ze toen geïnventariseerd. Voor een deel was dat in die verruimde gebieden. Daardoor is het wat minder geworden. Dan hebben we het nog over handhaving. Dit zijn de voorbeelden zoals het mogelijk is. We hebben communicatie gedaan, snelle behandeling, we zoeken naar oplossingen, met handhaving gewacht op de uitspraak van de rechter.