2.1 Concept Notulen Gemeente Dordrecht Gemeenteraad 12 oktober 2021.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DORDRECHT D.D. 12 OKTOBER 2021 Vergaderkamer: raadzaal Voorzitter: dhr. Kolff Raadsgriffier: mevr. Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Boersma (ChristenUnie/SGP) Dhr. Bosuguy (D66) Mevr. Van Eck (Beter Voor Dordt) Dhr. Van der Graaf (Beter Voor Dordt) Dhr. Gündogdu (Beter Voor Dordt) Mevr. Jager (Fractie Jager) Dhr. Van der Klaauw (Gewoon Dordt) Mevr. Klein-Hendriks (ChristenUnie-SGP) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Kwaak (VVD) Dhr. Van Leeuwen (PVV) Dhr. De Looze (ChristenUnie/SGP) Dhr. Merx (VVD) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nijhof (Beter Voor Dordt) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Dhr. Polat (D66) Dhr. Portier (SP) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Stevens (PvdA) Dhr. Tiebosch (D66) Dhr. Van Verk (PvdA) Dhr. Wisker (VSP) Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder R. van der Linden, wethouder P. Heijkoop Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Geachte leden van de gemeenteraad, geachte leden van het college, mensen op de publieke tribune en ook mensen die thuis met ons meekijken via de livestream, heel hartelijk welkom bij deze raadsvergadering van 12 oktober 2021.

Een speciaal welkom ook voor Julia en Thomas, de dochter en zoon van de heer Jan Willem van Dongen, vandaag aanwezig ook op onze publieke tribune. Het doet me deugd u

1

allemaal hier weer bij deze vergadering te zien in de oude, vertrouwde opstelling in onze raadzaal. Ook publiek en pers is weer aanwezig, fijn dat dat weer kan. 10 maart 2020, ruim anderhalf jaar geleden, was het voor de laatste keer dat we in deze opstelling konden zitten. En ik denk dat het heel fijn is dat dat op dit moment weer opnieuw kan. Misschien even wennen weer opnieuw, dat iedereen wat minder ruimte lijkt te hebben en ook heeft. Maar goed dat het op deze manier weer kan. Ik heb een afmelding ontvangen van de heer Helweg van de PVV. Ook een afmelding ontvangen van mevrouw Stolk van de VSP, van mevrouw Van der Ham van de CDA-fractie en de heer Loekemeijer van D66. En ik heb begrepen dat de heer Chapel iets later is. En dan heb ik volgens mij de mutaties gehad, of de afwezigen. Dan zijn we aangekomen bij het vaststellen van de agenda. En ik heb begrepen dat de heer Portier vanuit de SP, en daar heb ik via de mail ook al veel bijval voor gezien, het verzoek heeft om agendapunt 36, en dat heet vaststellen lokale heffingen, als eerste bespreekpunt te agenderen. Dus voor agendapunt 33, het wijzigingsbesluit GR Drechtsteden. Ik weet niet of u dat nog even kort wilt toelichten, de heer Portier? Kan heel kort hoor, want iedereen heeft het denk ik wel gezien. De heer Portier: Ja, het is een persoonlijk verzoek. Ik kan er vanavond niet bij zijn.

En omdat de vergaderingen nogal eens lang duren en omdat we op dit punt een aantal amendementen hebben ingediend, leek het me, ja, gepast of handig om dit als eerste te bespreken. De voorzitter: Dank u wel. Nou ik heb via de e-mail al bijval gezien voor uw verzoek. Ik kijk even rond of we de agenda dan zo gewijzigd kunnen vaststellen, waarbij we punt 36 naar voren halen. Dat is het geval. De heer Van Verk: Voorzitter? De voorzitter: Ja, de heer Van Verk, ga uw gang. De heer Van Verk: Er is zojuist een urgent verzoek binnen gekomen om agendapunt 10 van de agenda te halen. Het is een hamerstuk. Ik weet niet of u daar al kennis van heeft genomen? Dat gaat over de onteigenings… Verzoek tot onteigening gronden Kil IV. De voorzitter: Ja, ik zag kort voor de vergadering een mail binnen komen van een advocaat. Dat gaat over agendapunt 10, hamerstuk Dordtse Kil IV en onteigening van gronden. Ja, ik vind het ingewikkeld. Het is een hamerstuk, u heeft het in de commissie besproken. Maar ik kijk ook even naar de portefeuillehouder. Wilt u dat verzoek indienen? Want u gaat erover. U heeft er tot nu toe een hamerstuk van gemaakt. De heer Van Verk: Nou ja, de strekking van het verzoek is dat de advocaat volgens mij verzoekt om dit nog niet vast te stellen, maar eerst in gesprek te gaan met de betrokkenen. Ik weet de stand van zaken niet en ik heb geen verstand van dit soort wetgeving.

Dus ik zou graag willen horen van de wethouder wat hij daarvan vindt, om te kijken of we daaraan tegemoet komen. De voorzitter: Ja. Nee, ik begrijp uw punt, ik begrijp uw punt. Het komt wel heel erg te elfder ure, geef ik meteen maar even aan. En los daarvan is er natuurlijk ook

2

gelegenheid geweest voor alle partijen en betrokkenen om hier iets van te vinden. Maar ik kijk even naar de wethouder hoe hij hiermee om zou willen gaan. De heer Burggraaf: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, om even kort op de woorden van de heer Van Verk in te gaan. Ik kan me voorstellen dat u zegt van, ja, ik heb er niet meer achtergrond van. Dat komt omdat we hier wel degelijk ook in de commissie bestuur en middelen ook met elkaar veel van gedachten hebben gewisseld. Dus ik kan me voorstellen, daar zat u niet bij, dat u dat stukje niet heeft meegekregen. Dan het formele stuk. Dat verzoek waar ze toe nu komen, dat hadden ze ook kunnen indienen voor de commissievergadering, want ze hadden ook zelf kunnen achterhalen wanneer het voorstel zou worden behandeld. Ze zijn door het college wel op de hoogte gesteld van de start van de procedure. Dus ja, mijn advies zou zijn om deze ter kennisgeving aan te nemen. De voorzitter: Dus het een hamerstuk te laten blijven, dat is eigenlijk het voorstel vanuit het college. Is dat akkoord? Dan stellen we de agenda verder vast zoals die wordt voorgesteld, waarbij dus agendapunt 36 voorafgaand aan 33 wordt besproken. Dan is er een tweetal mededelingen vanuit de raad. Een eerste is volgens mij vanuit de heer Oostenrijk namens de CDA-fractie. Die heeft een korte mededeling. Wat mij betreft krijgt u daar nu gelegenheid voor. Ga uw gang.

De heer Oostenrijk: Ja. Dank u, voorzitter. In de commissievergadering fysieke leefomgeving van 28 september hebben wij aangekondigd met een initiatiefvoorstel te komen voor invoering van een snelle zelfbewoningsplicht en een anti-speculatiebeding. Om de invoering te versnellen veranderen we dat, want afhandeling van dergelijk initiatiefvoorstel blijkt tijdrovend. Tijd die er gezien de urgentie van dit onderwerp niet is. Dat neemt niet weg dat we het college oproepen om met de hoogste urgentie met het onderwerp aan de slag te gaan. Daar wil de CDA-fractie bij helpen, en wel door het aanbieden van een door ons opgestelde nota zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding. Zoals gezegd, dit is geen formeel initiatiefvoorstel, maar inhoudelijk wel een kant-en-klare handreiking waarmee volgens ons invoering per 1 januari 2022 wel degelijk mogelijk is. Ik zou u graag die nota willen aanbieden. De voorzitter: Dank. En zoals u weet, dat heeft u ook van te voren als het goed is met de griffie besproken, kan dat buiten de vergadering. Want in de orde van de vergadering past het dat u nu een mededeling doet, maar het aanbieden van nota’s en dergelijke doen we buiten de vergadering. Dus … De heer Oostenrijk: Dat … De voorzitter: Daar was u als het goed is al van op de hoogte. De heer Oostenrijks: Ja, daar … Met dat antwoord danken we hartelijk.

Maar u zult hem ogenblikkelijk via de mail wel ter kennis krijgen, u allen. De voorzitter: We gaan er na de vergadering kennis van nemen, want ik wil … De heer …: Ik wil hem niet zien.

3

De voorzitter: Beste mensen, ik wil me graag op de vergadering concentreren, dus we gaan die nota na de vergadering bestuderen. Dank daarvoor. Dan ga ik naar de volgende … De heer Noldus: Voorzitter? De voorzitter: Ja, de heer Noldus. Is het echt een vraag? De heer Noldus: Nee, even een kort punt van orde hierover. Wij zijn blij dat het CDA het initiatiefvoorstel in die zin heeft aangepast tot een nota. Maar we zijn wel benieuwd. De toezegging van wethouder in de commissie, mede op ons verzoek, maar heel breed gedragen in de commissie, was duidelijk, te komen met het voorstel tijdig om 1 januari dit in te kunnen voeren. Dus we hopen wel dat de wethouder zich daar primair op focust, dat de ambtelijke organisatie die daar al mee bezig, de ambtelijke capaciteit die daar ook op ingezet is, ja, daarop wordt gehandhaafd. Dus wat ons betreft hand aan de ploeg daarop. De voorzitter: Dank, dank. Het is altijd het risico als mededelingen worden gedaan van politieke aard, dat er toch nog iets van reactie op volgt, waarvan akte. Maar volgens mij staat het punt verder niet geagendeerd. U heeft gezegd wat u heeft gezegd, u ook, en daar nemen voor nu even kennis van. Dan gaan we naar de mededelingen punt twee, en dat is de heer Schalken. Ga uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, dank u wel.

Graag als plaatsvervangend voorzitter even kort het woord om u, uw vrouw en uw dochtertje namens de hele gemeenteraad van harte te feliciteren met de geboorte van Xander. We wensen jullie als gezien heel veel geluk, gezondheid en liefde. We hebben volgens mij naar mijn weten nog nooit een raadsperiode gehad waarbij het gemeentebestuur zoveel nieuwe Dordtenaren heeft toegevoegd aan deze stad. En daarmee nemen we waarschijnlijk de ambitie die we onszelf hebben opgelegd in ieder geval als bestuur serieus. Ja, voorzitter, als burgemeester gaat u eigenlijk altijd bij, ja, bij de kleintjes op bezoek als er een kindje in de gemeenteraad, tenminste, bij de raadsleden is geboren. Maar gezien uw volle agenda en het feit dat we u vooral die spaarzame moment met u en uw gezin gunnen, wil ik u hier namens de gemeenteraad een klein kraamcadeautje aanbieden. De voorzitter: Ja, heel veel dank. Met moeder, dochter en zoon gaat het heel goed. Met mij overigens ook, maar dat is een bijzaak in dezen. Kortere nachtjes, dat wel. Maar ik heb me even opgepept om deze vergadering van begin tot eind op een goede manier te doen. Heel veel dank voor het cadeau en voor alle andere berichtjes die ik al heb mogen ontvangen vanuit politiek, maar ook vanuit de samenleving. Erg mooi om te zien, dank u wel. Het is overigens een stevige kerel, hebben jullie ook gezien, denk ik. 4806 gram schoon aan de haak.

Dus het is duidelijk wie de vader is in elk geval. Heel veel dank. 2. In memoriam de heer J.W. van Dongen De voorzitter: Ja, dan zijn we nu, beste mensen, aangekomen bij een heel ander type onderwerp, een verdrietig onderwerp, het overlijden van ons oud-raadslid de heer Van Dongen. En ik zei het al bij de opening, maar fijn dat zijn dochter Julia en zoon Thomas hier ook aanwezig zijn in de zaal. En graag spreek ik een in memoriam uit, waarna wij

4

met elkaar een moment stilte in acht zullen nemen. Ik ga daarbij staan, en bij het moment stilte verzoek ik u dat ook te doen. Dus u kunt nu nog even blijven zitten. Dames en heren, eind vorige maand bereikte ons het droevige bericht dat de heer Jan Willem van Dongen is overleden. En de heer Van Dongen was al in 1990 actief voor de gemeenteraad als commissielid voor D66, en maakte van 1996 tot 2011, gedurende vijftien jaar, deel uit van onze gemeenteraad. Onderbroken door een afscheid in 1998, dat snel daarna met het tussentijds aftreden van de heer Gerard Schouw in ’99, werd opgevolgd door een lange periode waarin de heer Van Dongen ook fractievoorzitter van zijn partij. Hij stond aan de wieg van verschillende politieke vernieuwingen, die inmiddels vast onderdeel zijn van ons functioneren. Zoals de rekenkamercommissie, toen nog de experimentele commissie genoemd. En ook het burgerinitiatief. In 2011, toen hij nestor was van onze raad, sprak de heer Van Dongen de gemeenteraad toe met deze woorden: naar mijn opvatting is democratie een systeem waarin de meerderheid bepalend is, maar wordt de kwaliteit van de democratie mede bepaald door de mate waarin rekening gehouden en hoe omgegaan wordt met de mening van minderheden. In een democratie telt het argument, maar het is een private opvatting.

Een opvatting van waaruit ik de afgelopen periode ook gepoogd heb politiek te bedrijven. De kwaliteit van het argument, daar stond de heer Van Dongen voor. In 2011 verliet hij na zo’n twintig jaar Dordtse politiek de gemeenteraad om verder te gaan als lid van Provinciale Staten in ZuidHolland. En in 2014 werd hij wethouder van de mooie gemeente Utrechtse Heuvelrug. Overigens een periode waar ik hem persoonlijk van ken, want ik was burgemeester van de buurgemeente Veenendaal. Bij zijn afscheid van onze raad werd die jongen Van Dongen, zoals hij in Dordrecht nog wel bekend stond, benoemd in de orde van Oranje Nassau met een Koninklijke onderscheiding. Met diverse politici, ook hier uit Dordrecht, heeft de heer Van Dongen altijd contact gehouden. En zijn mening over Dordtse zaken, maar zeker ook zijn vriendschap, werd door velen gewaardeerd. Want vriendschappen in de politiek komen wel degelijk voor. En de wijze waarop de heer Van Dongen politiek bedreef en beleefde, gaf daartoe ook alle ruimte. Hij had altijd een hand vrij om uit te reiken, schreef zijn familie op de rouwkaart. En dat tekent de heer Van Dongen, zoals velen van ons hem hebben mogen kennen. En dan wil ik u nu vragen om te gaan staan, zodat we met elkaar een moment stilte in acht kunnen nemen. Zodat we met elkaar een moment stilte in acht kunnen nemen om de heer Van Dongen te herdenken. Dank u wel, gaat u zitten.

Ik wil graag vanaf deze plek, via de kinderen van de heer Van Dongen, de hele familie en alle betrokkenen heel veel sterkte toewensen de komende tijd, en voor nu de vergadering een kort moment schorsen, zodat de griffier en ik de familie ook uitgeleiden kunnen doen. De vergadering is voor een kort moment geschorst. Schorsing 3. Vaststellen van de notulen van de Commissies Bestuur en Middelen, Fysieke Leefomgeving en Sociale Leefomgeving van 8 en 14 september, de Auditcommissie van 14 september en de Raadsvergadering van 21 september 2021 De voorzitter: Goed, dames en heren, de vergadering is heropend. En dan kom ik bij agendapunt 3, het vaststellen van de notulen van de commissies bestuur en middelen, fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving van 8 en 14 september, de auditcommissie van 14 september en de raadsvergadering van 21 september

5

jongstleden. Dan kijk ik even rond of ik de notulen zo kan vaststellen. Dat is het geval, en dan stellen we die bij dezen vast. Toelatingen en Aanwijzingen De voorzitter: En dan zijn we nu aangekomen bij de benoeming van een commissielid, het afscheid van twee gemeenteraadsleden en de benoeming van twee nieuwe gemeenteraadsleden. En we zullen aan het eind van dit afscheid en de benoemingen één keer schorsen, zodat u dan iedereen die afscheid neemt en benoemd is tegelijk kunt feliciteren of afscheid kunt nemen. 4. Benoeming van mevrouw A.M.A. de Fouw tot commissielid – Raadsvoorstel De voorzitter: Als eerste agendapunt 4, de benoeming van mevrouw A.M.A. de Fouw tot commissielid. En u wordt voorgesteld in te stemmen met het benoemen van mevrouw De Fouw tot commissielid. En ik kijk even rond of u daarmee kunt instemmen. Ik zie dat dat het geval is. Dan vraag ik nu mevrouw De Fouw graag naar voren voor het afleggen van de belofte. En dan verzoek ik u allen te gaan staan. Ik lees de tekst van de verklaring en de belofte voor conform artikel 14 van de Gemeentewet. En het enige wat u daarna hoeft te zeggen is, dat verklaar en beloof ik. Tenminste, als u dat ook zo wenst. Ik verklaar dat ik, om tot commissielid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks nog middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw De Fouw: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Gefeliciteerd ook. En er wordt geapplaudisseerd. Mevrouw De Fouw: Dank u wel. Dank u wel. De voorzitter: En ik wil u verzoeken om weer te gaan zitten. Ja, het is een sportieve middag. Ik zei het al, het is een beetje een sportieve middag. U wordt een aantal keer gevraagd te gaan staan en te gaan zitten. 5. Afscheid van de heer D.A. Loekemeijer en mevrouw M. van Eck De voorzitter: Dan het afscheid van twee van onze raadsleden, de heer Loekemeijer en mevrouw Van Eck. We nemen vandaag helaas van hen afscheid. Mevrouw Van Eck van de fractie Nijhof en de heer Loekemeijer van D66. Graag sta ik bij het vertrek van beiden even stil. Eerst bij mevrouw Van Eck, die ook aanwezig is, en dan bij de heer Loekemeijer die helaas niet aanwezig is. Mevrouw Van Eck, u was op 29 maart 2018 één van de 27 nieuwe gezichten in onze gemeenteraad. Lekker in debat gaan, was toen u inzet, om onze stad leuk en leefbaar te houden.

Met uw achtergrond als voorzitter van de ondernemingsraad bij uw werkgever, bracht u al de nodige ervaring in. Maar u hebt in de afgelopen periode zeker ook veel bijgeleerd over de gemeenteraad en de lokale politiek.

6

U staat ook bekend als een constructief raadslid, iemand waar je op kunt bouwen. En ook iemand die de samenwerking zoekt. U was onder andere actief in de commissie sociaal, waar u onder meer het woord voerde over culturele zaken. Uw maidenspeech betrof ook de subsidie aan het Energiehuis. En u was ook lid en plaatsvervangend voorzitter van de auditcommissie. En dat heeft u ook een aantal keren met verve gedaan. U maakt recent dan ook nog de afsplitsing van uw eigen partij Beter Voor Dordt mee, en wat heeft betekend dat u met uw nieuwe fractie toch weer iets nieuws moet opbouwen. Even kijken. Het is jammer dat u ons gaat verlaten, maar wij wensen u uiteraard alle goeds in uw nieuwe woonplaats `s-Gravendeel. Heel dicht tegen Dordrecht aan, zodat u ons waarschijnlijk niet helemaal uit het oog hoeft te verliezen en wij u ook niet. Dank voor al het werk dat u voor onze gemeenteraad en voor Dordrecht hebt verricht. En ik wil u graag een bos bloemen overhandigen. En daar mag een applaus voor plaatsvinden. Mevrouw Van Eck wil graag zelf ook nog even iets … Een paar woorden richten naar de gemeenteraad. Ga uw gang. Mevrouw Van Eck: Voorzitter, dank u wel voor de mooie woorden. Beste iedereen, het is een bijzondere raad vandaag, omdat het de eerste keer is sinds de uitbraak van corona dat we weer in deze ouderwetse, zou ik willen zeggen, setting bij elkaar kunnen zijn. Eindelijk.

Daarnaast is het meteen mijn laatste raad, omdat ik volgens de regels wegens mijn verhuizing naar de overkant van de rivier inderdaad, zoals de voorzitter al aangaf, niet als raadslid aan kan blijven. Terecht, maar jammer, want ik had graag mijn periode afgemaakt. En toen Beter Voor Dordt mij de kans gaf om gemeenteraadslid te worden, wist ik eigenlijk niet goed waar ik aan begon. Noem het naïef, maar de tijdsinvestering die het kost, als je het echt goed wilt doen, is zeer pittig naast een volwaardige baan. Dat heeft mij wel beperkt in wat ik allemaal had willen doen in mijn tijd als raadslid. En misschien dat de Dordtse dinsdag hierin wat verlichting kan brengen. Verder viel het mij op als relatieve buitenstaander dat het doel waar het om gaat niet altijd voldoende voor ogen wordt gehouden door allerlei zaken, noem het het politieke spel, waardoor soms persoonlijke of partijbelangen groter lijken dan de stad en de inwoners van Dordrecht. Terwijl alle inwoners die gestemd hebben een vertegenwoordiging in de raad hebben. Om hen recht te doen en om zoveel mogelijk draagvlak in de stad zelf te bereiken, zal ook echt samengewerkt moeten worden door alle partijen, mijns inziens. Niet het recht van de sterkste of van het pluche, maar het recht van de Dordtenaar, alle Dordtenaren, zou meer centraal moeten staan.

Dit is langzaam ingezet deze periode, maar ik hoop ook van harte dat dat in de volgende periode nog meer opgepakt gaat worden door de raad. Als laatste wil ik mijn collega’s van de fractie Nijhof, er is echt een betere naam bedacht, geloof me, heel veel succes wensen met de doorstart van de nieuwe partij. Bedankt allemaal, en wie weet tot ziens in het mooi Dordrecht, waar ik met heel veel plezier heb gewoond en nog vaak zal terugkomen. De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Van Es. Mevrouw Van Eck, sorry. En heel veel succes in uw nieuwe woonplaats. Veel plezier ook. Dordrecht is natuurlijk prachtig. `sGravendeel is ook een mooie plek. Ligt in de Hoeksche Waard waar ook een stukje van mijn hart ligt. En inderdaad, kom maar vaak terug naar Dordrecht. En wie weet kunt u ook in de politiek in de Hoeksche Waard nog op den duur weer wat gaan bijdragen. Dan … En ook dank ook overigens voor u bijna burgemeesterlijke toespraak, zou ik willen zeggen. Het gaat om de mensen en om de stad. Dank u wel. Dan het afscheid van de heer Loekemeijer. Hij is vandaag niet aanwezig, maar ik wil toch enkele woorden richten

7

in zijn richting ter gelegenheid van zijn afscheid. De heer Loekemeijer kwam tussentijds in de raad, nu anderhalf jaar geleden. En hij had de eer, tussen aanhalingstekens, om als eerste raadslid in een digitale vergadering beëdigd te worden. Geen gemakkelijke tijd denk ik om te beginnen als raadslid. Maar toch ging de heer Loekemeijer voortvarend aan de slag, waarbij hij zich in hoofdzaak richtte op duurzaamheid. Doorpakken met de energietransitie, dat was de titel van een motie die hij met zijn fractie in de raad bracht. Hij werd weliswaar verworpen, maar heeft zich meteen daarmee op de kaart gezet. Het onderwerp verduurzaming, en de verduurzaming van woningen staat nog altijd stevig op de agenda. Wij konden door de digitale vergaderingen ook soms een klein inkijkje krijgen in de eigen woning van de heer Loekemeijer in de binnenstad. En dat was … Die werd onderwijl tijdens de vergaderingen ook geheel geïsoleerd en losgekoppeld van het gas. Dus hij gaf ook als persoon, en ik denk dat dat goed is als politicus als je ergens voor staat, het goede voorbeeld. De heer Loekemeijer staat bekend als iemand met een groot hart voor de stad en voor de mensen in onze stad. En dat is ook zijn motivatie geweest om lid te worden van de gemeenteraad.

Hij heeft ons laten weten dat de strubbelingen binnen zijn partij ervoor gezorgd hebben dat hij besloten heeft om eerder te stoppen als raadslid. En dat is droevig, maar we betreuren het … Of we respecteren dat besluit natuurlijk wel. En wij danken hem voor de fijne samenwerking en de inzet als lid van de raad. En ondanks dat hij hier niet is, zou ik graag voor de heer Loekemeijer ook een applaus van u willen vragen. 6. Onderzoek geloofsbrieven de heer G. Tutupoly en de heer D.J. Tabak De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij agendapunt 6, onderzoek geloofsbrieven van de heer G. Tutupoly en de heer D.J. Tabak. Nu we afscheid hebben genomen van twee raadsleden, zijn er twee raadszetels leeg. Voor we over kunnen gaan tot het benoemen en het toelaten van de twee nieuwe raadsleden, is het van belang de bevindingen van de geloofsbrievencommissie te vernemen. De commissie bestaat uit de heren Van der Kruijff, de heer Burakçin en de heer Noldus. En de heer Van der Kruijff is voorzitter, en ik geef hem graag het woord om de bevindingen van de commissie te verwoorden. Ga uw gang. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Inderdaad, als voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, kan ik u laten weten dat de geloofsbrieven van de heer G. Tutupoly en de heer D.J. Tabak uitgebreid door ons zijn bestudeerd en in orde zijn bevonden.

De commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven constateert dan ook dat er geen beletselen zijn om zowel de heer Tutupoly als de heer Tabak toe te laten tot lid van deze gemeenteraad. En wij adviseren daarover positief. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan denk ik dat er geen belemmeringen meer zijn om hen toe te laten tot onze gemeenteraad. 7. Benoeming en toelating van de heer G. Tutupoly tot lid van de gemeenteraad – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan zou ik willen beginnen met agendapunt 7, het benoemen en de toelating van de heer Tutupoly tot lid van de raad. Hij is voor ons natuurlijk een bekende, al jaren commissielid van onze raad. En ik kijk even naar de raad als formaliteit, of u ook kunt instemmen met het toelaten van de heer Tutupoly tot de gemeenteraad. Dat is het

8

geval. En dan wil ik de Tutupoly naar voren komen voor het afleggen van de belofte. En dan verzoek ik u allen ook te gaan staan. Welkom terug, neem plaats. Ook voor u de verklaring en belofte. En straks de woorden, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de gemeenteraad benoemd te worden, rechtstreeks nog middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Tutupoly: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Heel hartelijk gefeliciteerd en graag een groot applaus voor de heer Tutupoly. U krijgt ook nog even bloemen hoor. Blijf nog even staan, want u krijgt ook nog een mooie bos bloemen. Ja, blijft u nog maar even staan, dat is wel zo makkelijk denk ik. 8. Benoeming en toelating van de heer D.J. Tabak tot lid van de gemeenteraad – Raadsvoorstel De voorzitter: Want dan gaan we tot slot door naar agendapunt 8, de benoeming en toelating van de heer Tabak tot lid van de gemeenteraad. Ook een oude bekende van ons. Hij is eerder betrokken geweest bij de raad als commissielid.

En fijn dat hij ook weer terug is in ons midden. Ik kijk eerst even naar de raad of iedereen kan instemmen met zijn benoeming in de gemeenteraad als lid. Dat is het geval. Dan wil ik de heer Tabak naar voeren vragen om de verklaring en belofte af te leggen. Welkom. Ook voor u, ik lees een tekst van de verklaring en belofte voor. Het enige wat u daarna hoeft te doen, is te zeggen, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de gemeenteraad benoemd te worden, rechtstreeks nog middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb aangenomen, gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Tabak: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Heel hartelijk gefeliciteerd en een groot applaus. Dan wil ik de heer Tabak en de heer Tutupoly vragen om hier te komen staan, even als mevrouw Van Eck en mevrouw De Fouw. Zodat iedereen hen kan feliciteren met de benoeming dan wel afscheid kan nemen. De vergadering is geschorst. Schorsing Hamerstukken De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering.

En dan zijn we aangekomen bij agendapunt 9 tot en met 21, te weten de hamerstukken. Ik loop ze zoals gebruikelijk één voor één langs, waarbij iedereen desgewenst de gelegenheid krijgt tot het afleggen van een stemverklaring.

9

9. Opheffen geheimhouding ten aanzien van de bijlage “Kosten gemaal verplaatsing, 8 december 2020” horend bij voorstel: Beantwoorden rappel artikel 40-vervolgvragen PvdA Rioolkast – gemaal – Antwoordbrief artikel 40/41 – Raadsvoorstel De voorzitter: Als eerste agendapunt 9, het opheffen van de geheimhouding ten aanzien van de bijlage “Kosten gemaal verplaatsing, 8 december 2020” horend bij het voorstel: Beantwoorden rappel artikel 40-vervolgvragen Partij van de Arbeid rioolkast – gemaal antwoordbrief artikel 40/41. Hele mond vol, u weet waar het over gaat. Stemverklaringen? Dat is niet het geval. Stellen we die zo vast. 10.Verzoek tot aanwijzing ter onteigening gronden Dordtse Kil IV – Raadsvoorstel De voorzitter: Agendapunt 10, verzoek tot aanwijzing ter onteigening gronden Dordtse Kil IV. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Van Leeuwen: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ik heb overigens geen brieven van advocaten en dergelijke over dit punt gelezen, voor alle duidelijkheid. Maar wel het volgende, de PVV dringt er bij het college op aan om de grond op een minnelijke manier te verwerven. Ook wil de PVV geen kruideniersmentaliteit zien. Dat wil zeggen, als mensen hun gronden kwijtraken omdat het algemeen belang dit zou vereisen, dat de eigenaars ruim gecompenseerd moeten worden. Naar ons idee is alleen de marktwaarde vergoeden dus onvoldoende.

Je tast het eigendomsrecht aan en daar zal voor moeten worden betaald. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Waarvan akte. En u stemt? De heer Van Leeuwen: Sorry. Ik stem voor met deze tekst erbij. De voorzitter: Oké, exact. Ja, voor de duidelijkheid, want het gaat om een stemverklaring. Dank u zeer. Andere stemverklaringen? Zo niet, dan stellen we agendapunt 10 vast met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is door de heer Van Leeuwen. 11.Vaststellen grondexploitatie voor Admiraalsplein Zuidzijde – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 11, vaststellen grondexploitatie voor Admiraalsplein Zuidzijde. Geen stemverklaringen? Daarmee vastgesteld. 12.Financiële afronding Nieuwe Dordtse Biesbosch – Raadsvoorstel De voorzitter: 12, financiële afronding Nieuwe Dordtse Biesbosch. Mevrouw Jager: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Jager.

10

Mevrouw Jager: Een stemverklaring bij punt 12. Wij zijn blij met de toezegging van de wethouder tijdens de commissie fysiek van 28 september jongstleden, aangaande de financiering van de inrichting van het mindervalidenpad in de Nieuwe Dordtse Biesbosch. We kijken er naar uit om hierover in november spijkers met koppen te kunnen slaan. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. En ik kan nu ook mevrouw Jager en de heer Schalken weer zien. Mijnheer Schalken, u heeft ook een stemverklaring? De heer Schalken-den Hartog: Nou, ik sluit me aan bij de stemverklaring van mevrouw Jager. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: En ook wij sluiten ons aan bij de stemverklaring. De voorzitter: Anderen nog? Mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Ja, voorzitter, dank u wel. We gaan akkoord met het voorstel. Zeker gehoord hebbende dat de toezeggingen van de wethouder en de verzekering van de wethouder, dat de nazorg of de uitvoering in gebreken volledig uitgevoerd gaat worden, ook al zal dit nu de begrote kosten gaan overschrijden. De voorzitter: Dank u wel. De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, ja, het heeft lang geduurd voor er een pad lag, en nog is het allemaal niet afgerond. Dus ook wij zijn blij met de toezegging van de wethouder. En ik sluit me voor de rest bij de vorige sprekers aan. De voorzitter: Dank. Dan de heer Noldus.

De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. De Dordtse VVD kan zich ook aansluiten bij de stemverklaring van fractie Jager. De voorzitter: Dank u zeer. Andere stemverklaringen? Zo niet, dan stellen we agendapunt 12 vast met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. 13.Vaststellen Agenda deelmobiliteit – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 13, vaststellen agenda deelmobiliteit. Mevrouw Van Benschop: Voorzitter. De voorzitter: Ja, ga uw gang, mevrouw Van Benschop. Mevrouw Van Benschop: Ja, dank u wel. Wij kunnen instemmen met het voorstel, hoewel we wel willen benadrukken dat het wat ons betreft niet ambitieus genoeg is en dat de gemeente meer zou kunnen inzetten op de aanpak van de deelmobiliteit. Maar desalniettemin, wij stemmen voor het voorstel.

11

De voorzitter: Dank u zeer. Anderen? Dan is hij daarmee aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 14.Instemmen met Meerjaren Perspectief Vastgoed 2021 – Raadsvoorstel De voorzitter: 14, instemmen met Meerjaren Perspectief Vastgoed 2021. Is akkoord. 15.Vaststellen verordening Stimuleringslening Energiezuinig Wonen gemeente Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: 15, vaststellen verordening Stimuleringslening Energiezuinig Wonen gemeente Dordrecht. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ja. De PVV dringt er bij het college op aan om echt alleen mensen toe te laten tot de regeling die geen toegang hebben tot een lening van een bank. Het is niet de bedoeling dat de gemeente als een bank gaat fungeren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Anderen? Akkoord met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 16.Wijzigingsbesluit bestemmingsplan Gezondheidspark West / Middenzone – Raadsvoorstel De voorzitter: 16, wijzigingsbesluit bestemmingsplan Gezondheidspark West / Middenzone. De heer Portier: Voorzitter? De voorzitter: Is akkoord. 17. De heer Portier: Voorzitter? De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Ja, ik … De voorzitter: Ging nog bij 16? De heer Portier: Nog bij 16, en ik had al gedrukt. De voorzitter: Vooruit maar. In de bel zullen we maar zeggen. De heer Portier: Ja, we kunnen akkoord gaan met het voorstel.

We maken ons wel zorgen over het nog steeds uitblijven van oplossingen voor de mobiliteit en de parkeerdruk op dat terrein. De voorzitter: Dank u zeer, waarvan akte.

12

17.Groeiagenda 2030 – uitvoeringsprogramma 2022 – lokale vaststelling opgavebladen – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 17, de groeiagenda 2030 – uitvoeringsprogramma 2022 – lokale vaststelling opgavebladen. Is akkoord. 18.Beschikbaar stellen van een voorbereidingsbudget Dordtse Spoorzone – Raadsvoorstel De voorzitter: 18, beschikbaar stellen van een voorbereidingsbudget Dordtse Spoorzone. Is akkoord. 19.Beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet Maasterras – Dordrecht CS – Raadsvoorstel De voorzitter: 19, beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet Maasterras – Dordrecht CS. Is akkoord. 20.Instemmen met Begrotingssubsidie Stichting Jeugdteams Zuid-Holland Zuid 2022 – Raadsvoorstel De voorzitter: 20, instemmen met begrotingssubsidie Stichting Jeugdteams Zuid-Holland Zuid. Is ook akkoord. 21.Zienswijze 1e Burap SOJ 2021 – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan nog 21, de zienswijze eerste Burap SOJ 2021. Mevrouw Nijhof. Mevrouw Nijhof: Voorzitter? Wij stemmen in met de zienswijze, maar wij maken ons wel zorgen in hoeverre het stuk laat zien hoe financieel gedreven men stuurt op de uitvoering van de Jeugdwet. De wijze waarop er over kwetsbare inwoners, mensen met een hulpvraag, geschreven wordt, dat is heel zorgelijk volgens ons.

Regie en zelfredzaamheid voor het gezin en de jeugdige lijkt geen doel te zijn, terwijl dit ons inziens toch echt de opgave is die er met de transitie meekwam. In de bespreking over het stuk zijn hierover vragen gesteld, waarop wij verwachten dat deze nog verder beantwoord worden. De voorzitter: Dank u zeer. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Voorzitter, wij vinden het lastig dat er alsmaar om extra middelen wordt gevraagd, en dat zou de redding zijn. Wij willen graag dat we gaan streven naar een wat efficiënter functioneren van de organisaties. Maar goed, we zullen wel instemmen, maar we zijn het er eigenlijk niet mee eens. De voorzitter: Nou, waarvan akte. U bent voor, maar met wat gefronste wenkbrauwen, zullen we maar zeggen. Andere stemverklaringen? De heer Wisker: Voorzitter. De voorzitter: Ja, ga uw gang.

13

De heer Wisker: Voorzitter, wij sluiten ons graag aan bij de woordvoering van mevrouw Nijhof. De voorzitter: Dank, dat was de heer Wisker. En dan, ja, Partij van de Arbeid. Mevrouw Stevens: Ja, wij zijn inderdaad … We gaan met de woordvoering van mevrouw Nijhof mee. De voorzitter: Dank u zeer. Anderen nog? Dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. Stukken ter kennisname De voorzitter: Dan gaan we naar de agendastukken 22 tot en met 32, de stukken ter kennisname. Kunt u alleen kennisnemen van deze agendapunten? 22.Raadsinformatiebrief implementatie grondstoffenplan 2021-2030 – Raadsinformatiebrief De heer Portier: Voorzitter? De voorzitter: Ja, de heer Portier. Korte opmerking altijd bij de stukken ter kennisname. De heer Portier: Een korte opmerking bij de raadsinformatiebrief over het implementatie grondstoffenplan. Ja, het is fijn dat mooie resultaten geboekt zijn met het terugdringen van het restafval. Er wordt wel erg voorbij gegaan aan de problemen die het heffen van €20 voor het ophalen van grofvuil oplevert. En ik wil in ieder geval aantekenen dat we daar nog steeds op zo kort mogelijke termijn vanaf willen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Ja, ga uw gang. Gündogdu De heer Gündogdu: Vanuit fractie Nijhof ondersteunen wij van harte dit pleidooi. De voorzitter: Hartelijk dank.

Anderen nog? 23.Raadsinformatiebrief terinzagelegging ontwerpbestemmingsplan 5e Herziening Dordtse Kil, locatie Rijksstraatweg 131 – Raadsinformatiebrief 24.Raadsinformatiebrief terinzagelegging ontwerpbestemmingsplan “12 e herziening bestemmingsplan Dubbeldam, locatie Oudland” – Raadsinformatiebrief 25.Raadsinformatiebrief Rapportage honingbijen in de Biesbosch – Raadsinformatiebrief 26.Raadsinformatiebrief over proces ontwikkeling bouwterreinen – Raadsinformatiebrief 27.Raadsinformatiebrief Nationaal Toekomstbeeld Fiets – Raadsinformatiebrief

14

28.Raadsinformatiebrief over aangepaste planontwikkeling ontwerpbestemmingsplan Nieuweweg 4 – Raadsinformatiebrief 29.Drieluik Gemeente Dordrecht 2021 30.Raadsinformatiebrief over onderzoek naar zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding – Raadsinformatiebrief De heer Van Leeuwen: Voorzitter? De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, dank u wel. Nog even over punt 30, de zelfbewoningsplicht. Natuurlijk is de PVV tegen massale speculatie met huurwoningen. We zijn voor een gereguleerde woonmarkt. Wel zijn we tegen de zelfbewoningsplicht zoals het in deze verschillende stukken naar voren komt. We willen dat een eigenaar bijvoorbeeld zijn huis mag verhuren vergunningsvrij. Dat gaat namelijk de overheid niets aan, alleen de eigenaar. We vinden het wel een andere zaak als er zoals gezegd sprake is van een eigenaar die verschillende woningen bezit en die verhuurd. Daar zou regulering van pas kunnen komen om uitwassen te voorkomen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Anderen nog? Zo niet, dan nemen we kennis van de stukken 22 tot en met 32. 31.

Raadsinformatiebrief jaarlijkse voortgangsrapportage Regio Deal Drechtsteden – Gorinchem (medio 2021) – Raadsinformatiebrief 32.Raadsinformatiebrief over Data en duiding sociaal domein 2016-2020 – Raadsinformatiebrief Stukken ter bespreking 36.Vaststellen Nota Lokale Heffingen (9e wijziging Financiële Verordening) – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan gaan we door naar het eerste bespreekpunt, en dat is agendapunt 36 zoals u weet. Het vaststellen van de nota lokale heffingen, negende wijziging financiële verordening. Op 28 september heeft de commissie bestuur en middelen onder voorzitterschap van mevrouw Kruger gesproken over de nota lokale heffingen. En de SP heeft hier samen met GroenLinks en de VSP een aantal amendementen op aangekondigd. In de commissie is afgesproken dat in de raad alleen nog hoeft te worden gestemd over de amendementen en het voorstel, dus geen debat meer plaatsvindt. Ik vraag de heer Portier de amendementen kort toe te lichten en in te dienen. En daarna kunnen we ook overgaan tot de stemmingen. Het woord is aan de heer Portier, ga uw gang. De heer Portier: Voorzitter, ja er is uitvoerig over gesproken in de commissie, dus ik zal het kort houden. We hebben drie amendementen. Het eerste amendement is over de kwijtschelding van leges urgentieverklaringen, dat die pas vervalt als er een andere

15

regeling is. Voor de duidelijkheid, er wordt op dit moment van mensen die in nood zijn, die aan strenge voorwaarden moeten voldoen om voor een urgentieverklaring in aanmerking te komen, een eigen bijdrage gevraagd. In sommige gevallen, als mensen onder het minimum zitten, dan kan hij weer worden kwijtgescholden. Dat dreigt nu te vervallen. Ja, wij dringen er op aan, als dat pas gebeurt als er een alternatief voor is. Wat ons betreft is het eigenlijk al fout om voor deze urgentieverklaring überhaupt leges te vragen. Maar goed, dat is nu eenmaal het geval. We willen dat er in ieder geval een regeling komt voor mensen die daardoor in de problemen komen. Dus dat is amendement 1. Amendement 2 gaat over areaalmutaties. Ja, dat klinkt niet heel sexy. Maar de onroerende zaakbelasting is een belangrijke inkomstenbron vanuit de gemeente. Tot nu toe is het zo dat als het aantal woningen toeneemt, dat dat keurig jaar op jaar wordt verwerkt in een vergrote raming van de opbrengst. Dat gebeurde niet altijd met het zakelijk onroerend goed, waardoor, nou ja, de opbrengsten daarvan achterblijven, wat tonnen per jaar kan schelen. En dat loopt cumulatief op. Dus wij willen dat ook, de uitbreiding van het zakelijk onroerend goed, zeker nu er allerlei nieuwe bedrijfsterreinen in gebruik worden genomen, dat die op een correcte manier elk jaar worden meegenomen. Dus dat is amendement 2.

En amendement 3. Ja, het lijkt een klein punt, maar het is toch wel belangrijk omdat we als gemeenteraad een gemeenteraad voor al onze inwoners zijn. Tot nu toe werd in de vergelijking van lastendruk tussen gemeentes vaak alleen gekeken naar huizenbezitters. Wij willen dat zowel naar huizenbezitters als naar huurders wordt gekeken. Dat is amendement 3. En die dien ik dan bij dezen in. De voorzitter: Hartelijk dank. En daar komen ook de ondertekende exemplaren deze kant op, want die hadden we nog niet. De griffier: Dit is A1 hè. De voorzitter: Dan is amendement A1 is de kwijtschelding leges urgentieverklaringen vervalt pas als er een andere regeling is. A2, areaalmutaties worden jaarlijks verwerkt. En A3, ook huurders hebben te maken met woonlastendruk. Nou die worden in het systeem gezet. Er is in principe geen debat, zoals afgesproken. Een hele korte reactie vanuit het college, omdat nog niet alle amendementen volgens mij in de commissie aan de orde zijn geweest? Of wel? Korte reactie. De heer Burggraaf: Ja. Dank u wel, voorzitter. Amendement 2 en 3 zijn in de commissie besproken en die kan het college overnemen. Voor wat betreft het eerste amendement, die willen we ontraden omdat, zoals in het memo is toegelicht, ons voorstel is dat we voorzien dat het in de praktijk, ja, geen problemen gaat geven.

En dat als het moment zich wel voordoet, op dat moment maatwerkoplossing doen. En dit amendement gaat daaraan voorbij. De voorzitter: Dank. Daarmee is ook de stemverklaring vanuit het co… Of het stemadvies vanuit het college duidelijk. De amendementen worden nu in het systeem gezet. U heeft er denk ik al wel kennis van kunnen nemen hè. Heeft u er bezwaar tegen om niet gewoon tot stemming over te gaan? Is dat goed? Dan gaan we stemmen als eerste op amendement A1. De griffier: Dat is deze.

16

De voorzitter: En dat gaat over de … De griffier: Kwijtschelding. De voorzitter: Kwijtschelding leges urgentieverklaring, amendement A1. Zijn er stemverklaringen bij dat amendement. De heer Van Verk, ga uw gang. De heer Van Verk: Dank u, voorzitter. We hebben kennis genomen van de redenering van het college, en we vinden hem opmerkelijk. Het gaat slechts om 20 tot 25 gevallen, dus waarom in standhouden, is de redenering. Juist omdat het er zo weinig zijn, kan de regeling wel blijven bestaan. Het gaat tenslotte om nog geen €2000 op jaarbasis, terwijl €65 voor mensen die er voor in aanmerking komen een week boodschappen doen kan betekenen. Om die redenen zullen wij het amendement steunen. De voorzitter: Hartelijk dank. Anderen? Ja, ga uw gang. De heer Van der Graaf: Ja, de fractie Nijhof die kan zich aansluiten bij deze stemverklaring van de PvdA. De voorzitter: De stemverklaring van de heer Van Verk, voor de duidelijkheid. Ja. Anderen? Ga uw gang. De heer De Looze: Ja, wij zijn het eens met de vorige stemverklaringen. En ook nog een extra punt is dat wij ook voor zijn, omdat misschien ook mensen niet meer een urgentieverklaring durven aanvragen die er wel voor in aanmerking zouden komen. De voorzitter: Dank u zeer. Anderen? De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Ja, voorzitter, ook het CDA zal dit amendement wel steunen, ondanks het collegeadvies.

Het raadsvoorstel geeft aan dat deze groep op een andere wijze in de toekomst gecompenseerd kan worden, zal worden. De nagezonden memo geeft aan dat dat ook kan via een aanpassing in de beleidsregels minima. Het college vindt dat niet doelmatig, wij denken daar anders over. En anders moeten we daar nog maar eens een debat over voeren. Maar tot die tijd willen we dit niet veranderd hebben, dus steunen we het amendement. De voorzitter: Dank u zeer. De heer Merx. De heer Merx: Ja, voorzitter, dank u wel. Eerst nogmaals dank ook hier aan de fractie van de SP, omdat ze dit op een hele goede wijze hebben voorbereid. Wij zullen echter tegen dit amendement stemmen, omdat wij erop vertrouwen dat het college in die gevallen waar het echt nijpend wordt, nou ja, hun goede hart zullen laten zien en voor deze mensen zullen optreden. Bovendien gaat … Je vraagt niet elke week een urgentieverklaring aan, dus het gaat veelal om een eenmalige uitgave. De voorzitter: Andere stemverklaringen? Mevrouw Jager: Ja. De voorzitter: Ja, ga uw gang. Mevrouw Jager.

17

Mevrouw Jager: Voorzitter, ik sluit me aan bij de stemverklaring van mijnheer Van der Kruijff. De voorzitter: Dank u zeer. Anderen nog? Zo niet dan gaan we stemmen op A1. Als u voor bent … Ik moet er even aan wennen weer. Als u voor bent drukt u plus, als u tegen bent drukt u min. De griffier: Maar hij moet eerst … De voorzitter: Mag ik amendement A1 ter stemming in het systeem? Zelfs het systeem heeft nog wat coronavertraging. Daar is hij. Ja, hè? Ja. Beste mensen, u kunt nu stemmen. Plus voor, min tegen. Heeft iedereen gestemd, mensen? Nog twee mensen die niet gestemd hebben. Ja, kaartjes zijn er uit. Nou, spannend. De griffier: Ja, daar is hij. De voorzitter: Daar is hij. 29 stemmen voor, 7 stemmen tegen. Daarmee is het amendement aangenomen. Tegen waren de fracties VVD en Gewoon Dordt, en de overige fracties waren voor. Daarmee is amendement A1 aangenomen. Dan gaan we naar amendement A2, en dat is het amendement areaalmutaties worden jaarlijks verwerkt. Zijn er nog stemverklaringen bij A2? Geen stemverklaringen. Dan gaan we stemmen. Even kijken totdat hij er staat. Het systeem moet ook even uit de winter-, zomer- en winterslaap komen. Mag amendement A2 voor komen. Ja, daar is hij, bijna. Ja, daar is hij. U kunt stemmen. Plus is voor, min is tegen. Ga uw gang. Amendement is met 36 stemmen voor, 0 stemmen tegen, oftewel unaniem aangenomen. Dat is mooi. Amendement A2.

En dan amendement A3. Dat heet, ook huurders hebben te maken met woonlastendruk. Ik kijk even rond of er behoefte is aan stemverklaringen. Geen stemverklaringen. Dan mag amendement A3 worden voorgezet ter stemming. En daar is hij. Plus is voor, min is tegen. Ga uw gang. Nog niet iedereen heeft gestemd, denk ik. Amendement A3. Plus is voor, min is tegen. Nog één. Weet je ook wie? Nee, weet je niet. Hadden we nu maar groene en rode kaartjes hè? Gaat toch sneller. Nee, daar is hij. 36 stemmen voor, 0 stemmen tegen. Ook unaniem aangenomen, amendement A3. Mevrouw …: Hij gaat lekker op vakantie. De voorzitter: Ja, ik wou net zeggen. En natuurlijk complimenten aan … Beste mensen, we gaan verder. We zijn er nog niet hoor. We gaan verder. Maar complimenten en felicitaties aan de indieners van dit amendement. En de heer Portier, u gaat denk ik inderdaad met een goed gevoel op vakantie, lijkt me zo. De heer Portier: Zeker, voorzitter. De voorzitter: Maar we gaan natuurlijk eerst nog over het voorstel zelf stemmen, want anders hebben die amendementen geen enkele waarde. Het voorstel zelf. Zijn er nog stemverklaringen over het voorstel zelf? Het geamendeerde voorstel, zeg ik daar dan bij. Dat is niet het geval. Gaan we stemmen op het voorstel. Plus is voor en min is tegen. En het voorstel is ook unaniem aangenomen. Nou kijk eens eventjes. 36 voor, 0 stemmen tegen.

Kijken of de rest van de vergadering ook zo gaat.

18

33.Wijzigingsbesluit GR Drechtsteden (vijftiende wijziging) – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt. Het punt waar we al lang mee bezig zijn, ook een soort afronding van een belangrijk deel van dit hele traject. Het wijzigingsbesluit GR Drechtsteden, vijftiende wijziging. Op 6 oktober jongstleden heeft u in de commissie sociale leefomgeving gesproken over de definitieve uitwerking van de gemeenschappelijke regeling sociaal. De commissie heeft besloten het als bespreekstuk te agenderen voor onze raad, met een spreektijd van maximaal vijf minuten per fractie. We voeren het debat aan de hand van de volgende twee politieke vragen. Eén, waarom moeten er bij financiële besluiten in ieder geval drie gemeentes akkoord gaan? De gemeente Dordrecht draagt financieel al voor meer dan de helft bij. En twee, vinden wij dat deze ontwikkeling een positieve ontwikkeling is voor de inwoners van Dordrecht. Ik verzoek u zich daadwerkelijk te beperken tot deze twee politieke vragen en zo min mogelijk herhaling vanuit de commissie te laten plaatsvinden. Ik weet dat het soms een oproep is die aan dovenmansoren is gericht, maar ik doe het toch. Zo min mogelijk herhaling. En dan geef ik graag eerst het woord aan de fractie Beter Voor Dordt voor de woordvoering in de eerste termijn. De heer Schalken, ga uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, dank u wel.

Ik heb die vijf minuten zeker niet nodig. Er is al vaak en uitgebreid over gesproken. Maar niet omdat het ook niet belangrijk is. Omdat we hier als Dordtse raad onze inwoners, ja, ons sterk moeten maken voor de belangen daarvan. En wat nu als voorstel voorligt, is het eindresultaat van, nou ja, zorgvuldige onderhandelingen ook met de andere gemeentes. Vanuit Beter Voor Dordt vinden we in eerste instantie dat het eigenlijk onnodig zou moeten zijn om met tenminste drie gemeentes een besluit te moeten kunnen nemen. Zeker wanneer daarmee een meerderheidsbesluit ook met twee gemeentes genomen kan worden. Aan de andere kant willen we niet dat straks alle inzet en moeite die is gedaan om tot dit voorstel te komen, verloren tijd is en we straks met lege handen staan. Er worden zo dadelijk een amendement ingediend, en ja, daar lopen we wel ook risico mee. Ik wacht de termijn van het college af voor ik in de tweede termijn aangeef of ik met het amendement mee ga of niet. De voorzitter: Dank u zeer. We weten nog niet of er een amendement wordt ingediend, dat gaan we zien. Het woord is aan de VVD-fractie. De heer Van der Net, ga uw gang. De heer Van der Net: Klopt, voorzitter, dat gaan we zien. Ja, waar we hebben we het over? Toch wel één van de belangrijke besluiten op dit moment. Ik heb nog eventjes de begrotingen erbij gepakt.

En de sociale dienst heb ik gezien op 261 miljoen, waarvan Dordrecht 140 miljoen bijdraagt. Dat maakt de inbreng in zijn totaliteit voor Dordrecht op iets meer dan 53%. Dan hebben we het over serieus geld. Het is een complex iets, dat beseft de Dordtse VVD zeker. We hebben het over de ontvlechting van de Drechtsteden en de geboorte van een nieuwe GR sociaal. Dan zien we uiteindelijk dat er een compromis gesloten is en dat dat heeft geleid tot bepaling van het stemgewicht op het inwoneraantal. Nou dat was voor ons al zeg maar uiteindelijk het compromis. Want ik heb net al aangegeven dat het financiële belang gewoon boven de 50% ligt van Dordrecht. Vandaar dat wij ook wel gereageerd hebben op het punt van de financiële besluiten, en dat daar dan altijd, naast dan een normale meerderheid, ook altijd drie gemeentes moeten mee instemmen. Wij vroegen ons af in hoeverre ook dan de raad wel op die manier in positie gebracht wordt. En dat is misschien toch ook wel het probleem,

19

het democratisch gehalte van een GR, elke keer van, wat is daar de invloed van met betrekking tot de volksvertegenwoordiging van de diverse gemeenten. In de tekst bijvoorbeeld, staat dat er eigenlijk geen komma meer aan het voorstel kan worden gewijzigd, maar de raden mogen er nog wel wat van vinden. Dat vinden wij toch niet de raad in positie brengen, om het voorzichtig uit te drukken. En ja, pogingen om de Dordtse VVD te sensibiliseren, kan ik u aangeven dat dat niet gelukt is. Wij blijven kritisch op dit gebeuren. En wij willen gewoon echt nog eventjes de uitleg vanuit het college waarom er gekozen is voor het financiële besluit om dat met drie gemeentes dan uiteindelijk goed te keuren. En de wethouder heeft in de commissie het gehad over het comfort richting de andere raden van de wat kleinere gemeentes. En nou, goed, mijn vraag ook richting het college en de wethouder is, is er ook gedacht aan het comfort van de Dordtse raad, die toch wel het grootste belang heeft bij dit dossier? We beseffen nogmaals, voorzitter, dat dit een complex geheel is. En wij gaan er ook vanuit dat er in goed vertrouwen onderhandeld is door het college. Maar desondanks willen wij toch nog een verklaring met betrekking tot die drie gemeentes en dan dat daar uiteindelijk dan bij financiële besluiten dat dat nodig is.

En ja, we … Ook nog even kort van wat het risico is met betrekking tot Dordrecht? Dat was hem. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de CDA-fractie. De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het CDA vindt de voorgestelde stemverhouding waarin Dordrecht 41% stemgewicht krijgt, een redelijk compromis tussen de oorspronkelijk behoorlijk ver uit elkaar liggende inzet van zowel Dordrecht als de andere zes gemeenten in de gemeenschappelijke regeling. En inderdaad, daarbij heeft Dordrecht voor financiële besluiten de steun nodig van minimaal twee andere gemeenten. En in tegenstelling tot de VVD vinden wij dat een alleszins redelijke oplossing. Wij vinden overigens ook dat we als raad alle gelegenheid hebben gehad voor wat betreft de inhoud van deze regeling. Want er werd net nog wel een opmerking over gemaakt van, hoe vaak we dit niet met elkaar geagendeerd om die input te kunnen leveren. En op een gegeven moment moet je ook ergens mee gaan instemmen, en dat ligt dan nu voor. De heer Van der Net: Voorzitter, bij interruptie. De voorzitter: Ja, bij interruptie. De heer Van der Net. De heer Van der Net: Ja, richting de heer Van der Kruijff. Wij zijn … Voor het reces werden wij natuurlijk geconfronteerd met het stuk waarin uiteindelijk pas naar voren kwam dat er drie gemeentes nodig zijn bij financiële besluiten.

En daar heb ik … Daar zijn, vind ik tenminste, wij niet in voldoende mate in meegenomen. En daar zit ook het pijnpunt van onze fractie. Begrijpt u dat? De heer Van der Kruijff: Ja, misschien ben ik dan niet sensibel genoeg, maar ik begrijp dat niet. We hebben het echt uitgebreid met elkaar gehad, ook in de vorige raadsvergadering nog, waar inderdaad vrij kort daarvoor die 41% naar voren kwam. Maar toen hebben we ook met elkaar als raad een motie gesteund, op twee na, bijna unaniem een motie gesteund waarin we het college oproepen tot een redelijk compromis te komen. Dus dan denk ik, ja, als er dan nu een compromis komt, dan moet je niet

20

verbaasd staan kijken als er een compromis komt. En niet wat er oorspronkelijk lag. En dat heeft u ook zelf gesteund. Dus daar in die zin snap ik uw verbazing niet. De heer Van der Net: Nou, voorzitter, richting de heer Van der Kruijff. Het compromis wat wij als Dordtse VVD eigenlijk zien, is dat we 41% van de stemmen hebben, wat al niet in verhouding ligt tot de financiële inbreng. En dat vonden wij het compromis en vandaar dat onze pijn zit inderdaad bij die financiële besluiten en dat we dan altijd twee gemeentes mee moeten krijgen. Zo hebben wij dat geïnterpreteerd. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, ik begrijp wel waar uw pijn ligt, maar ik begrijp niet dat u verbaasd bent dat er een compromis is uitgekomen en dat hoeft u niet te steunen, dat is wat anders. De heer Van der Net: Maar, voorzitter, ik heb niet gezegd dat ik verbaasd ben dat er een compromis ligt, ik heb alleen aangegeven dat voor ons het compromis ligt dat we op basis van inwonersaantallen een stemverhouding hebben. Dat is het compromis al gezien de financiële inbreng en vandaar mijn vraag al van waarom dan nog altijd bij de financiële besluiten nog twee gemeentes meenemen? Dat vinden wij inderdaad wel iets wat moeten worden verklaard om uiteindelijk ook mee te gaan met dit compromis nog een keer. De voorzitter: Volgens mij ligt het geschilpunt tussen u beiden wel duidelijk op tafel.

Ik verzoek de heer Van der Kruijff verder te gaan met zijn betoog. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, we hebben ons en natuurlijk zitten we hier in eerste instantie voor Dordrecht en de inwoners van Dordrecht, maar in de gemeenschappelijke regeling moet je het ook samen willen doen, dus we hebben ons ook eens in die andere gemeenten verplaatst en dan is het ook zo dat voor elke andere gemeente geldt, elke andere van de zeven, dat zij voor financiële besluiten altijd minimaal met zijn vieren nodig zijn en we weten ook dat Dordrecht elk financieel besluit op basis van het 41 procent stemgewicht kan blokkeren, samen met één van de vier andere grote gemeentes, Zwijndrecht, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht of Sliedrecht. Dus wij vinden echt dat we een behoorlijk stevige positie hebben, stevig genoeg als compromis. De heer Van Verk: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van Verk. De heer Van Verk: Als ik de heer Van der Kruijff hoor zeggen dat Dordrecht elk financieel besluit zou kunnen blokkeren met 41 procent dan is dat natuurlijk altijd met een andere gemeente, dat zegt hij ook terecht, maar daarmee heeft Dordrecht dus geen positie om alleen iets te kunnen blokkeren, een veto te kunnen uitspreken over financiële besluiten die nadelig zouden kunnen zijn voor met name onze inwoners. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, dat heeft de heer Van Verk juist geconstateerd.

Overigens kan geen enkele gemeente die deelneemt een veto uitspreken. Ik denk dat dat ook wel een gezond kenmerk is van een gemeenschappelijke regeling.

21

De voorzitter: Dank u zeer. Gaat u verder. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, kortom, wij vinden dat we met 41 procent stemgewicht een passende zeggenschap krijgen, waarbij ook andere gemeenten voldoende mogelijkheid en een redelijke mogelijkheid krijgen om invloed uit te oefenen. Van Dordrecht wordt leiderschap verwacht, het is vaak uitgesproken in dit verband en terecht, maar leiderschap gaat meer dan over alleen percentage stemgewicht. Leiderschap gaat ook over de capaciteit om te luisteren, om de dialoog aan te gaan, om anderen te overtuigen, mee te krijgen en anderen af en toe ook eens wat te gunnen en dan tot overeenstemming te komen. Dat is leiderschap in de samenwerking en ik denk als je daar niet op durft te vertrouwen dat je überhaupt niet in de gemeenschappelijke regeling zou moeten willen stappen. Volgende vraag, voorzitter, is de vorming van deze nieuwe gemeenschappelijke regeling een sociale en positieve ontwikkeling voor de inwoners van Dordrecht? Ja, vindt het CDA. Afgelopen jaar is gebleken dat onze gemeenschappelijke sociale dienst uitermate goed functioneert. Eén van de beste, misschien wel de beste in Nederland. Alle complimenten daarover overigens voor de medewerkers van de sociale dienst en het is goed om dat te behouden op deze manier en daar niet zomaar afstand van te nemen.

Echter, afgelopen jaar is ook meerdere keren gebleken dat in de constructie van toen de meerderheid in de Drechtraad ons nog wel eens bezuinigingsvoorstellen oplegde, zeg ik dat maar als Dordrecht, waar wij als Dordtenaren in meerderheid in ieder geval niet zo blij van werden en dat kan nu niet meer gebeuren. De heer Van Verk: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van Verk. De heer Van Verk: Waar leidt de heer Van der Kruijff uit af dat dat niet meer zou kunnen gebeuren? Als de andere zes gemeentes samen optrekken heb je als Dordrecht juist het nakijken met je 41 procent. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, dat is omdat het inhoudelijk beleid in de lokale raad wordt vastgesteld, dus wij kunnen in de Dordtse raad bepalen wat wij willen dat gemeenschappelijke regelingen, sociale dienst, voor ons doet. En ja, daar hangt een prijskaartje aan vast en hoogheid zou daar gedoe over kunnen ontstaan, als dan de zes andere gemeenten daar voor Dordrecht een heel hoog prijskaartje aan zouden willen hangen. De heer Van Verk: Voorzitter, nu begrijp ik iets niet.