2.1 2025.12.16 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 16 DECEMBER 2025 Raadzaal Voorzitter: De heer Mol Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Damen (PvdA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van Leeuwen (Fractie van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (ChristenUnie/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Mevr. Pichel (Fractie Pichel) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie Stam) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA)

1

Dhr. Wringer (Beter voor Dordt) Portefeuillehouders: mevrouw Van Benschop, de heer Burggraaf, mevrouw De Jonge, de heer Van der Kruijff, de heer Van der Linden, de heer Merx Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Goedemiddag, leden van de gemeenteraad, wethouders en vooral alle inwoners op de publieke tribune, collega's, mensen die thuis meekijken. Van harte welkom bij de raadsvergadering op dinsdagmiddag 16 december 2025. En wat ziet het er gezellig uit hier. We hebben kerstboompje, kerstkransjes. Ik zag meerdere raadsleden in de weer om dingen te verspreiden. Veel attributen en die gaan ervoor zorgen dat we het zo warm hebben vanmiddag, dat we geen last hebben van de kou. Hierbij open ik de raadsvergadering. We hebben vandaag een volle agenda, maar voordat ik daartoe overga, feliciteer ik graag mijnheer Den Heijer met de geboorte van Abel. Wat een geweldig nieuws. Rosie en Berend hebben er een broertje bij. En ik heb begrepen dat alles goed gaat met Abel en dat ook met uw partner Isabelle alles goed gaat. Dat is hartstikke goed nieuws. We hebben er een Schapenkop bij. En we wensen u allemaal heel veel geluk. En wij houden graag de traditie in ere. Ik kom graag met de griffier, namens de gemeenteraad, op kraamvisite. Ik vrees met grote vreze dat het niet meer met deze griffier zal zijn, maar misschien mag ze meekomen. Goed zo.

En dan informeer ik u graag dat ik zojuist, namens de gemeente, de petitie in ontvangst heb mogen nemen van alle vrijwilligers die betrokken zijn bij de culturele broedplaats DOOR. Ik heb hier de petitie. En er is een fantastische mand meegekomen, die staat hier voor mij, met een broedende kip daarin, met de verwijzing naar de broedplaats. Dat snapt u. En ik wil namens u allemaal de initiatiefnemers bedanken voor de petitie en het is goed dat u er met zovelen bent. Dan zien we dat er heel veel vrijwilligers staan achter de 1.024 mensen die deze petitie hebben ondertekend. Ik denk dat het toch wel goed is dat ik daar nog een mededeling over doe. En ik zeg alle initiatiefnemers toe dat de petitie en de inhoud als ingekomen stuk bij de agendacommissie komt en dan wordt het al dan niet geagendeerd voor de commissievergadering van de gemeenteraad. Dank u wel. En als u nog even blijft zitten, dan kunt u een stuk van de vergadering volgen. Al heel fijn dat u even op de tribune bent gaan plaatsnemen. En dan heb ik nog een afmelding ontvangen van mijnheer Gündogdu. Dat betekent dat we vandaag met 38 raadsleden zijn. Mevrouw Wepster: Ik hoor net dat mevrouw Van Waardhuizen ook niet komt. De voorzitter: En mevrouw Van Waardhuizen is er ook niet. Dat betekent dat we met 37 zijn. En mijnheer Den Heijer.

De heer Den Heijer: Mevrouw Van den Tol zal later deze middag aansluiten en mijnheer Kuhlmann is onderweg. Die ziet u zo verschijnen.

2

De voorzitter: Heel goed. Uiteindelijk zijn we met 37 raadsleden. Dan heb ik nog 3 bijzonderheden. Ik weet dat de fracties ChristenUnie/SGP, CDA en de VSP hebben verzocht een initiatiefvoorstel genaamd, Dordt Ontmoet, in te dienen. Ik stel voor dat we dit aan het begin van de agenda doen, nog voor de hamerstukken, voor we starten met agendapunt 4. Dan zag ik nog 2 moties Vreemd aan de orde van de dag. Beiden gaan over afval. 1 is afkomstig van Beter voor Dordt, de VSP en Fractie Stam. Die heet, Herziening van het afval- en grondstoffenbeleid. En 1 van de VVD, Beter voor Dordt, VSP, DENK, SP, Fractie Stam, Fractie van der Spoel en Fractie Pichel. Die heet, Stop met gele zakken voor plastic afval. Klopt het dat u beide moties wil indienen? Wat een instemming. Ik ga er maar van uit dat het zo is. En dan stel ik voor dat we deze moties, omdat ze beiden over afval aangaan, als 1 agendapunt behandelen. En dat voegen we dan, zoals ons Reglement van Orde voorschrijft, als laatste punt toe aan onze agenda. Dat wordt dan agendapunt 43. En dan tot slot nog wat betreft de agenda, zoals u weet nemen we na bijna 12 jaar wethouderschap afscheid van mijnheer Rik van der Linden. Dat staat dan weer als agendapunt 3 geagendeerd, maar doen we wel pas om 17.00 uur. Kunt u met al deze wijzigingen instemmen met de voorliggende agenda of zijn er nog andere zaken? Dat is niet het geval.

Dan stel ik de agenda zo vast. Dan verzoek ik de indieners van de moties vreemd aan de orde deze alvast in te leveren bij de griffier. Dan kunnen die worden toegevoegd aan het agendapunt. En dan constateer ik, het is de laatste raad, veel feestelijkheid, we hebben afscheid, mooi om daarbij stil te staan, maar we hebben ook een best groot onderwerp op de agenda staan vandaag, het onderzoek naar de omstandigheden rondom de Essenhof en dat agendapunt moeten we goed bespreken. En als we dat allemaal willen doen vandaag, denk ik dat we er bij de andere agendapunten wel rekening mee moeten houden dat we een beetje tempo maken, om echt stil te staan bij de dingen waar u stil bij wil staan. En daarom doe ik een verzoek op u zo kort en bondig mogelijk te zijn. Beperk u tot de kern en laat debatten bij de overige agendapunten niet langer duren dan echt nodig, want dan weet ik dat we voldoende tijd voor dit agendapunt hebben. 2. Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 11 november 2025 en de Dordtse Dinsdag van 4 november en 18 november 2025 Vergaderzalen 1, 3 en 5 De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 2. Dat is het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 11 november en de Dordtse Dinsdag van 4 november en 18 november in de vergaderzalen 1, 3 en 5. Zijn daar nog opmerkingen over? Dat is niet het geval. Dan stel ik die hierbij vast.

Dan doen we agendapunt drie om 17.00 uur. Mevrouw Wepster: En dan gaan we naar het indienen van het initiatiefvoorstel. De voorzitter: En gaan we naar het indienen van het initiatiefvoorstel. Bedankt griffier. We hebben als ingelast agendapunt het indienen van een initiatiefvoorstel van ChristenUnie/SGP, VSP en het CDA. Het is toch altijd mooi dat er veel initiatiefvoorstellen vanuit u komen om onze stad nog beter en mooier te maken. En volgens het Reglement van Orde dient u het initiatiefvoorstel schriftelijk bij mij in te dienen tijdens een besluitvormende raadsvergadering, zoals vandaag. En hierbij krijgt u de gelegenheid om het voorstel kort toe te lichten vanachter de katheder.

3

Wie van u mag ik hiervoor naar voren vragen? Ik denk dat het mijnheer De Heer, mevrouw Striebeck en mevrouw Van Vugt zijn. De heer De Heer: Voorzitter, wat zouden we graag zeggen dat we vandaag een initiatiefvoorstel indienen waarmee we eenzaamheid uitroeien op ons mooie eiland. En helaas is dat een utopie. Eenzaamheid hoort bij het leven, maar mag nooit het eindpunt zijn. Het vraagt om bestrijding en om bestrijdingsmiddelen. En vandaag dient de ChristenUnie/SGP samen met de VSP en het CDA het initiatiefvoorstel Dordt Ontmoet in. Een mooie samenwerking waarmee we de mouwen opstropen voor meer ontmoeting en verbinding in onze stad. Het voorstel erkent dat er al heel veel goeds gebeurt in onze stad, maar ook dat er meer nodig is. En daarom roepen we op de kracht van onze stad en de samenleving beter te benutten langs vijf speerpunten. Een, het in beeld brengen van bestaande ontmoetingsplekken. Maak ze zichtbaar, maak ze beroemd. Twee, het stimuleren van sociale activiteiten gericht op ontmoeting. Geef zuurstof aan wat er bruist. Drie, het opzetten van buddyprogramma's om Dordtenaren te verbinden. Vier, bewustwordingsprogramma's en campagnes die het gesprek over eenzaamheid laagdrempeliger maken. En vijf, het beter benutten van de gastvrijheid van bedrijven en organisaties die ruimte willen geven aan ontmoeting.

Een initiatiefvoorstel gedreven door het geloof dat het beste nog moet komen, ook in de strijd tegen eenzaamheid. En jullie hebben allemaal een kerstkaart gekregen met daarin de tekst en de QR-code om het voorstel te lezen. En in het kader van bestrijding van eenzaamheid, een lege kerstkaart om weg te geven. Dank u wel. Mevrouw Striebeck: Voorzitter, stel u zich voor, een levendige vrouw van in de 90, woonachtig in een seniorencomplex hier in Dordrecht. Elke dag kookt zij met zorg haar maaltijd, zet ze het bord op tafel en dan valt de stilte. Geen stemmen en geen gelach. Alleen het tikken van de klok en de tranen die over haar wangen rollen. Je voelt je zo alleen, zegt ze. Haar stem trillend van emotie. Maar waar vindt zij wel herkenning? Niet thuis, maar op de begraafplaats bij het graf van haar geliefde man. Daar ontmoet ze mensen met hetzelfde verdriet en dezelfde leegte. Voorzitter, dit is geen incident. Dit is de werkelijkheid van duizenden Dordtenaren. Een stille, maar genadeloze epidemie. In onze stad voelt 53 procent van de volwassenen zich eenzaam. Aanzienlijk meer dan het landelijk gemiddelde. Het treft ouderen, jongeren, mensen met en mensen zonder netwerk. Eenzaamheid maakt geen onderscheid. Maar, voorzitter, en dit is belangrijk, wij kunnen wel het verschil maken.

Vandaag dienen wij namens de VSP, samen met ChristenUnie/SGP en CDA Dordrecht een concreet en uitvoerbaar initiatiefvoorstel in. Een voorstel dat verbinding stimuleert, ontmoetingsplekken versterkt en inwoners actief ondersteunt. Een voorstel dat laat zien dat Dordrecht omziet naar haar mensen. Voorzitter, laat dit het moment zijn waarop wij zeggen dat we eenzaamheid in onze stad niet langer accepteren als een voldongen feit. Kies voor een Dordrecht waar mensen elkaar ontmoeten en niet kwijtraken. Kies voor een Dordrecht waar niemand er alleen voor staat en kies voor een Dordrecht dat werkelijk sociaal is. Wij vragen uw steun voor dit initiatiefvoorstel. Laten wij samen de stilte doorbreken voor deze mevrouw en voor al die anderen, voor Dordrecht. Dank u wel. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter, eenzaamheid komt steeds breder in onze samenleving voor. En zo hebben wij in de afgelopen maanden onder andere

4

kennisgemaakt met een jongere. We hebben haar in ons initiatiefvoorstel Sanne genoemd. Sanne is opgegroeid in Dordrecht. Ze is hier haar hele leven te midden van mensen geweest, school, kerk, werk, bekenden. En toch was zij eenzaam. Eenzaamheid kent veel vormen, zolang iemand niet gezien of genegeerd wordt. Wij zijn geschrokken van de vele gemiste kansen door allerlei mensen die zich met de gezinssituatie hebben bemoeid. Er is diverse keren ingegrepen, maar Sanne en broers en zussen werden overgeslagen. Aan hen is nooit gevraagd wat zij nodig hadden. En het bij elkaar houden van de ouders bleek belangrijker dan het helpen van de kinderen. Professioneel of niet, het grote doel, de fysieke en mentale veiligheid van kinderen, werd niet gezien. We leggen ons hier niet bij neer. We zien kans om hierin stappen te zetten. We hopen dat jongeren kansen krijgen, zoals Sanne uiteindelijk ook kreeg. Door een zinvolle tijdbesteding kreeg het leven weer waarde. We willen echter niet accepteren dat het eerst een decennium duurt voordat een jongere met eenzaamheid gezien wordt. Het is nu aan de raad om samen sterk te staan tegen eenzaamheid. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank jullie wel. En ondertussen zie ik dat er nog wat wordt uitgedeeld. Overigens heeft u allemaal de kerstkaart gekregen waarmee u de petitie kan zien met de QR-code.

Overigens, ik kan ook beamen, want in al mijn wijkbezoeken en ontmoeting met alle wijkteams, blijkt toch eenzaamheid wel de grootste opgave. Het voorstel wordt via de agendacommissie in behandeling genomen. En zo wordt bepaald hoe het voorstel, met eventuele wensen en bedenkingen van het college, door de raad wordt behandeld. Uiteindelijk neemt de gemeenteraad een besluit over het voorstel. Dan wacht ik tot iedereen weer zit. Hamerstukken 4. Beschikbaarstellen uitvoeringskrediet Spuihavengarage – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan zijn we aangekomen bij de hamerstukken. Ik loop ze een voor een langs, waarbij iedereen in de gelegenheid is om desgewenst een korte stemverklaring af te leggen. Maar let wel op, want ik hou tempo even hoog. Beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet voor de Spuihavengarage, kan iedereen daarmee instemmen? Dat is het geval. Dan is het hierbij akkoord bevonden. 5. Vaststellen Verordening parkeerbelastingen en Parkeerverordening Raadsvoorstel De voorzitter: Het vaststellen van de verordening voor de parkeerbelasting en de parkeerverordening. Wenst iemand erover een stemming? Dat is niet het geval. De heer Kuhlmann: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Wat ons betreft kunnen we hiermee instemmen. Zeker ook omdat het geld vrijmaakt voor die Spuihavengarage en andere garages, deze tariefverhoging.

Het punt dat we er wel nadrukkelijk bij willen maken, is dat wat ons

5

betreft de sectorgrenzen opgeheven kunnen worden tussen de verschillende parkeersectoren in onze stad. En daarmee zouden hele negatieve gevolgen van dit besluit voor de bewoners van parkeersector B kunnen worden verzacht. De voorzitter: Duidelijk. We brengen dat over. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Voorzitter, wij zijn tegen de tariefverhoging in de parkeergarage voor bewonersparkeren en dat willen wij graag aangetekend hebben bij dit voorstel. De voorzitter: Mevrouw Koene, wordt u geacht tegen te hebben gestemd? Mevrouw Koene: Ja. Doe maar. De voorzitter: Mijnheer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Beter voor Dordt sluit zich aan bij Gewoon Dordt. De voorzitter: Bij wie sluit u zich aan? De heer Wringer: Gewoon Dordt. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Stolk: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, wij sluiten ook aan bij de stemverklaring van Gewoon Dordt en we zullen tegenstemmen. De voorzitter: Zal ik dan … Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Hetzelfde verhaal. We sluiten ons aan bij de stemverklaring van Gewoon Dordt. We zullen ook tegenstemmen. De voorzitter: Dan zal ik het voorstel vaststellen, waarbij geacht wordt dat de fracties Gewoon Dordt, Beter voor Dordt, VSP en Fractie van Leeuwen tegen hebben gestemd. En daarmee is het voorstel aangenomen. 6.

Vaststellen Nadere regels Wonen Eerst - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan ga ik naar het vaststellen van de nadere regels rondom Wonen Eerst. Wenst iemand daarover stemming? Ik zie mijnheer Van der Meer. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Wij steunen het experiment van harte en hopen dat ook de doelgroep en/of vertegenwoordigers daarvan bij de uitwerking worden betrokken en dat na een jaar, zoals de motie heeft gevraagd, aan structurele

6

verankering wordt gewerkt. We zullen de antwoorden op de vragen die we erover gesteld hebben, voorstellen om te bespreken op een Dordtse Dinsdag. Dank u wel. De voorzitter: Heel goed. De portefeuillehouder neemt kennis van uw oproep. Kunnen we hem dan verder vaststellen? Dat is het geval. Dan is het hierbij vastgesteld. 7. Beschikbaar stellen van een Uitvoeringskrediet start aanleg Stadspark Raadsvoorstel De voorzitter: Het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet voor de start aanleg Stadspark. Ik lees in ieder geval een stemverklaring van de Partij van de Arbeid. Die als eerste en daarna mijnheer Van der Meer. Ik ga eerst naar mijnheer Damen. De heer Damen: Dank u, voorzitter. We hebben ons eerder uitgesproken tegen het project Park XXL. Dit is een voortvloeisel van het hele idee van het Park XXL. En wij zijn ook nu tegen het voorstel voor dit onderdeel en met name tegen het onderdeel parkloop in het gebied Sportpark Schenkeldijk. De voorzitter: Duidelijk. Mijnheer Van der Meer. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Wij stemmen aarzelend in, omdat er nog steeds geen totaaloverzicht is en de onderbouwing van het no-regret karakter van de nu voorgestelde ingrepen niet altijd overtuigend is. Maar aarzelend, instemming. De voorzitter: Mooi.

Zijn er nog meer stemverklaringen? Dan stel ik hierbij vast dat de raad instemt, al dan niet de fractie van GroenLinks aarzelend en de Partij van de Arbeid geacht te hebben tegengestemd. 8. Andere financieringsmethodiek verduurzaming maatschappelijk vastgoed Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij de andere financieringsmethodiek voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Wenst iemand daarover stemming? Mijnheer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Een korte stemverklaring. Beter voor Dordt vindt het absurd dat er 8 miljoen extra wordt uitgegeven om al in 2040 klaar te zijn met het verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed, terwijl de rest van Nederland dit doel heeft gesteld op het jaar 2050. We hoeven op dit punt echt geen koploper te zijn in Dordrecht. We hadden de 8 miljoen liever uitgegeven aan belangrijke initiatieven voor onze stad. Beter voor Dordt wordt daarom geacht tegen dit plan te hebben gestemd. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ik sluit me aan bij de stemverklaring van Beter voor Dordt. Ik stem ook tegen. Dank u wel. De voorzitter: Duidelijk.

7

Mevrouw Stolk: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Dat geldt ook voor de VSP. Wij sluiten aan bij Beter voor Dordt. De voorzitter: Dan kijk ik of iemand nog stemming wenst. Dan stel ik hierbij het voorstel vast, waarbij de fracties van Beter voor Dordt, Fractie van Leeuwen en de VSP geacht worden te hebben tegengestemd. 9. Verstrekken van een aanvullende lening voor de renovatie van de Oranje Wit hallen - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij het verstrekken van een aanvullende lening voor de renovatie van de Oranje de Wit Hallen. Oranje Wit Hallen. Oranje de Wit, dat zou helemaal ongelukkig zijn. Ik denk het ook niet. Wenst iemand hier stemming over? Gelukkig niet. Mooi. Dan is het hierbij vastgesteld. 10.Geen zienswijze indienen op Bijdrageverordening 2026 GR Sociaal Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij het geen zienswijze indienen op de Bijdrageverordening 2026 voor de GR Sociaal. Wenst iemand daar nog stemming over? Dat is niet het geval. Dan stellen we het hierbij vast. 11.Afsluiting grondexploitatie Leerpark - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij de afsluiting van de grondexploitatie op het Leerpark. Wenst iemand nog stemming? Dat is niet het geval. Dan is het hierbij vastgesteld.

12.Inzet gereserveerde middelen Programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren (12-27 jaar) in 2026 en 2027 (Agenda 2030) - Raadsvoorstel De voorzitter: Inzet van gereserveerde middelen voor het programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jongeren in 2026 en 2027. Wenst iemand daar nog stemming over? Dat is niet het geval. Dan is het hierbij vastgesteld. 13.Vaststellen Stand- en Staanplaats Verordening - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan het vaststellen van de Stand- en Staanplaatsverordening. Geen stemverklaringen? Vastgesteld. 14.Strategische verwerving binnenstad - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 14. Dat is geheim. Kunnen we die vaststellen? Dat is het geval. Mevrouw Koene: Voorzitter?

8

De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ik zit pas net in de raad. Ik weet niet zo goed hoe het werkt. Maar ik heb er wel moeite mee dat we, zonder dat iemand in de stad weet waar het over gaat, klakkeloos een stuk hameren. Het is waarschijnlijk wel gebruikelijk, maar het is wel mijn verzoek of er over nagedacht kan worden dat hier toch nog iets over gecommuniceerd wordt. De voorzitter: Ik kan de titel van het agendapunt noemen, strategische verwerving binnenstad. En na 23 december is het voor iedereen openbaar. Het is even wat het is. Ik kan er ook niks aan doen. Kan ik het vaststellen? Dat is het geval. 15.Begrotingswijziging strategische verwerving binnenstad - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 15, begrotingswijziging strategische verwerving binnenstad. Kan iedereen daarmee instemmen? Dat is het geval. 16.Onderzoeksprotocol integriteit raadsleden Dordrecht 2025 - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij het onderzoeksprotocol integriteit raadsleden Dordrecht voor de komende jaren. Kan iedereen zich daarin vinden? Dat is het geval. 17.Vaststellen besluit aanwijzing elektronische- en schriftelijke communicatiekanalen Dordrecht - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij het vaststellen van het besluit aanwijzing elektronische- en schriftelijke communicatiekanalen Dordrecht. Kan iedereen zich daarin vinden? Dat is het geval.

18.Septembercirculaire 2025 - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 18, de Septembercirculaire. Daar kunnen we niet zo heel veel anders dan alleen maar kennisnemen. Dat is het geval. Stukken ter kennisname 19.Benoeming adviseur op dossier Weeskinderendijk Oost – Raadsinformatiebrief De agendapunten 19 tot en met 34 worden gezamenlijk besproken. 20.Raadsinformatiebrief over Voornemen afsluiten Wieldrechtse Zeedijk – Raadsinformatiebrief 21.Raadsinformatiebrief over Verkenning verdichting Stationsgebied Stadspolders – Raadsinformatiebrief 22.Raadsinformatiebrief over Monitor ontwikkeling woningvoorraad – Raadsinformatiebrief

9

23.Raadsinformatiebrief over Woningmarktanalyse Drechtsteden – Raadsinformatiebrief 24.Raadsinformatiebrief over Procesgang naar aanleiding van anonieme brief medewerkers GR Sociaal – Raadsinformatiebrief 25.Raadsinformatiebrief over Overgang gemeentelijke mobiliteitsregeling voor financieel kwetsbare inwoners in verband met deelname aan de pilot van de Provincie Zuid-Holland voor gratis openbaar vervoer voor sociale minima – Raadsinformatiebrief 26.Raadsinformatiebrief over Voortgang Veilige Steden - straatintimidatie en beantwoording motie M5A – Raadsinformatiebrief 27.Raadsinformatiebrief over Stand van zaken Wildbeheer – Raadsinformatiebrief 28.Raadsinformatiebrief over Initiatiefvoorstel Woonwagenbewoners hebben recht op standplaatsen – Raadsinformatiebrief 29.Raadsinformatiebrief over Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie – Raadsinformatiebrief 30.Raadsinformatiebrief over Bodemdaling en funderingsproblematiek bij nietonderheide woningen – Raadsinformatiebrief 31.Raadsinformatiebrief over Vaststellen Pachtbeleid agrarische gronden – Raadsinformatiebrief 32.Raadsinformatiebrief over Nieuwe DVO tussen Drechtsteden en HVC op afvalinzameling en reinigingstaken vanaf 2026 – Raadsinformatiebrief 33.Raadsinformatiebrief over Actuele stand van zaken dossier Chemours – Raadsinformatiebrief 34.Raadsinformatiebrief over Aanpak overlast openbare ruimte Raadsinformatiebrief De

voorzitter: Dan kom ik bij de stukken ter kennisneming. Kunt u kennisnemen van de stukken behorende bij agendapunten 19 tot en met 34, in 1 klap? Mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. We vinden het bij agendapunt 31, vaststellen Pachtbeleid agrarische gronden, een gemiste kans dat in het pachtbeleid geen aandacht is voor afschot en hoe je dat als agrariër kan voorkomen. We vinden dat een gemiste kans. De voorzitter: Die brengen we over. De fractie van GroenLinks, mijnheer Van der meer.

10

De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Een opmerking bij punt 22 en 23, monitor ontwikkeling woningvoorraad en woningmarktanalyse. Beide stukken geven, naar onze mening, aanleiding om na te denken over bijstelling van het beleid. We hebben daartoe vragen gesteld en hopen binnenkort over de antwoorden daarop te kunnen spreken. De voorzitter: Duidelijk. Ik neem aan dat u zichzelf ook inspant om dat verder te agenderen? De heer Van der Meer: Absoluut. De voorzitter: Mooi. Dank u. Mijnheer In ’t Veld van de VSP. De heer In ‘t Veld: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de VSP is zwaar teleurgesteld over de inhoud van de RIB met betrekking tot de woonwagenbewoners die recht hebben op standplaatsen. Na 2,5 jaar wachten op een reactie is de uitkomst, we gaan woonwagenbeleid maken en zaken uitzoeken. Dat is een hard gelach. Zeker als er sedert 2003 geen enkele standplaats is bijgekomen. De VSP is dan ook van mening dat hier sprake is van een gebrek aan politieke wil om daadkrachtig het tekort aan standplaatsen voor de woonwagenbewoners aan te pakken. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. En uw opmerking wordt doorgegeven. Mijnheer Stam. De heer Stam: Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de woorden van de VSP. De voorzitter: Duidelijk. Kunnen we dan alle stukken ter kennisneming aannemen? Dat is het geval. Dan is dat hier gebeurd.

Stemstukken 35.Besluit inzake het Rekenkamerrapport 'Jong in Dordt' - Raadsvoorstel De voorzitter: En dan zijn we toch zomaar bij agendapunt 35 terechtgekomen, bij 2 stem stukken. De afspraak is dat we hier alleen over stemmen en niet meer over spreken. Het eerste stem stuk is besluit inzake het Rekenkamerrapport Jong in Dordt. De commissie heeft besloten dat behandeling in de raad zich beperkt tot stemmen. En ik heb begrepen dat er een amendement is van GroenLinks. Maar dat amendement moet nog formeel worden ingediend. En om de vergadering, ook voor mensen die meekijken begrijpelijk te houden, is het goed als u het amendement voor het indienen nog even kort toelicht. Ik kijk even. Mijnheer Uysal mag ik daarvoor het woord geven. Gaat uw gang. De heer Uysal: Dank, voorzitter. In oktober is hier in de commissie oordeelsvormend over gesproken, over het rapport van de Rekenkamer. Er is in de commissie veel waardering geweest voor het rapport van de Rekenkamer en ook voor de wijze waarop het college hierop heeft gereageerd, in de vorm van een bestuurlijke reactie.

11

En we kwamen er in de commissie achter dat het voorgestelde besluit op enkele onderdelen afweek van het rapport. Er is afgesproken dat we een amendement zouden maken om dat weer recht te zetten. En dat amendement ligt nu ter indiening. Mevrouw: Voorzitter? De voorzitter: Dank. Een moment. Ik vraag u even naar voren te komen om het amendement in te dienen. De raadsleden hebben er al kennis van kunnen nemen. Mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Ik heb gehoord dat u zei, we gaan hier alleen over stemmen. Is het nog mogelijk om een kleine appreciatie van de wethouder te krijgen? Omdat het veranderen van besluitpunten toch net iets meer is dan technisch. Kan de wethouder hier ook mee akkoord gaan? De voorzitter: Dat is niet zo in de commissie afgesproken en ik probeer een beetje vaart in de agenda te houden. U heeft hier toch voldoende over kunnen spreken met elkaar? Ook over het amendement. Mijnheer Uysal. De heer Uysal: Een korte opmerking daarover. Dit amendement is afgestemd met de wethouder. De Rekenkamer zelf heeft hier ook kennis van kunnen nemen en zij herkennen zich in dit amendement. In dat opzicht is het zoals afgesproken. De voorzitter: Ik kijk toch even, want nu gaat het erg over de wethouder.

Kan hij nog even bevestigen dat hij zich kan vinden in het amendement? Kan de wethouder van achter de stoel heel even het woord nemen? De heer Van der Kruijff: Voorzitter, dat is goed. Het klopt wat mijnheer Uysal zegt. De inhoud van dit amendement is met mij afgestemd. Het is ook juist de conclusie van de oordeelsvormende commissiebespreking. Het eerder voorstelde besluit was vanuit de Rekenkamer c.q. griffie geschreven. En vanuit het college kunnen we nu achter dit amendement staan. De voorzitter: Mevrouw Boom, is dit voldoende voor u? Mevrouw Boom-Vos: Ja. Dank u wel voor de duidelijkheid. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen over het amendement. Mijnheer Groenewege, een stemverklaring. De heer Groenewege: Dank, voorzitter. Dat iedereen met een amendement instemt, maakt het nog niet technisch. Dat een wethouder met een amendement instemt, maakt het nog niet technisch. Wij vinden dit geen technisch amendement, maar we gaan er wel mee instemmen. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen nog? Mijnheer Van Dam Timmers.

12

De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Ook onze fractie vindt dit een politiek amendement en we zijn voor. Met name waarderen we ook de inzet van alle mensen die hebben meegewerkt, vooral de jongeren, aan dit voorstel. De voorzitter: Top. Andere stemverklaringen nog? Dan gaan we nu echt stemmen. 35 stemmen voor, 0 tegen. Het amendement is unaniem aangenomen. Dan gaan we stemmen over het geamendeerde hoofdvoorstel. Wie wenst daarover een stemverklaring af te leggen? Mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. Al bij het begin van dit onderzoek heeft de Partij voor de Dieren aangegeven dat we niet door een keukenrol naar Dordrecht moeten kijken. Als je alleen jongeren die in de stad zijn gebleven ondervraagt, krijg je nooit een goed beeld van wat de stad aantrekkelijk maakt. Daarom onderschrijft de Partij voor de Dieren de conclusies van dit onderzoek niet en stemmen we tegen het raadsvoorstel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Beter voor Dordt gaat voor dit voorstel stemmen, is ook blij met het onderzoek. Maar we hebben wel, ook tijdens de besprekingen, een opmerking gemaakt over de representativiteit van het onderzoek, van de doelgroep die we hebben meegenomen in het onderzoek. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, wij sluiten aan bij Partij voor de Dieren.

De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaring nog? Ik kijk nog even rond. Dat is niet het geval. We gaan stemmen. Voor hebben gestemd 33 raadsleden, tegen hebben gestemd 3. De Partij voor de Dieren en de SP hebben tegengestemd. En het voorstel, geamendeerd, is genomen. 36.Vaststellen nota Vastgoedbeleid 2025 – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan kom ik bij agendapunt 36. Dat is het vaststellen van de nota Vastgoedbeleid. Ook hier heeft uw commissie besloten dat de behandeling zich beperkt tot stemmen. Echter, er is een technisch amendement ingediend van de Partij voor de Dieren, VVD en Beter voor Dordt. Dit amendement moet nog worden ingediend. En voor het kunnen volgen van de vergadering zou ik graag willen vragen of iemand het amendement wil toelichten. En dat is mijnheer Groenewege van de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel. De gemeente heeft een berg vastgoed en dat wordt voor een deel verhuurd. Afhankelijk van aan welke organisatie wordt verhuurd, rekent de gemeente de kostprijsdekkende huur of de markthuur. Voor maatschappelijke organisaties rekent de gemeente de kostprijsdekkende huur, maar dat staat niet correct in de nota Vastgoedbeleid.

13

Dat leidde tot heel veel verwarring tijdens de commissies en daarom dit technische amendement, ik hoop dat deze wel technisch is, afgestemd met de ambtelijke organisatie om de tekst op dat punt te verbeteren. De voorzitter: Dank u wel, Mijnheer Groenewege. Dan kijk ik nog even of daar nog stemverklaringen over zijn. Dat is niet het geval. Dan wordt het nu formeel ingediend. Kunnen we gaan stemmen over het amendement? Dan vraag ik u uw stem nu uit te brengen. Ook dit amendement is unaniem aangenomen. Dan gaan we stemmen over het geamendeerde hoofdvoorstel. Stemverklaring van mijnheer Damen. Gaat uw gang. De heer Damen: Dank u, voorzitter. Voorzitter, wij zullen tegenstemmen, omdat in het voorstel, bij het afstoten van gebouwen van de gemeente, geen afwegingen mogelijk zijn om rekening te houden met het behoud van publieke toegankelijkheid van monumentale gebouwen. We vinden dat dit voorstel veel te zakelijk financieel is. De voorzitter: Duidelijk. Dank u wel. Ik kijk nog even een andere stemverklaringen. Nee? Dan gaan we stemmen. Voor hebben gestemd 35 leden, tegen heeft 1 lid gestemd. De Partij van de Arbeid heeft tegengestemd en daarmee is het geamendeerde hoofdvoorstel aangenomen.

Stukken ter bespreking 37.Vaststellen Uitgangspuntennotitie Dordtse Culturele Basis - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 37 alweer, de Uitgangspuntennotitie Dordtse Culturele Basis. En op 4 en 18 november heeft de commissie oordeelsvormend over deze cultuurnotitie gesproken. In de commissie zijn ook moties en amendementen aangekondigd, maar de commissie heeft besloten het stuk ter bespreking door te sturen naar de gemeenteraad, waarbij het over de hele notitie mag gaan, niet alleen over moties en amendementen. Er zijn daarbij geen politieke vragen meegegeven en besloten is een spreektijd van 5 minuten te hanteren. Korter mag. Het onderwerp is breed geagendeerd. Ik doe wederom een beroep op u om het zo beperkt mogelijk te houden, want er is inmiddels al uitgebreid over gesproken in de commissie. Omdat de bespreking breed over een notitie gaat en zich niet beperkt tot moties en amendementen, is mijn voorstel dat ik in de eerste termijn de fracties in gebruikelijke volgorde het woord geef. Eventuele moties en amendementen kunnen dan in de eerste termijn bij de woordvoering worden toegelicht en ingediend. En mag ik dan voor de eerste termijn beginnen bij de VVD-fractie? Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Boom, gaat uw gang. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel, voorzitter. De VVD stemt voor dit voorstel.

Het is goed dat de gemeente kiest voor meer duidelijkheid en transparantie bij de verdeling van structurele cultuursubsidies, want cultuur is een wezenlijk onderdeel van een aantrekkelijke stad, een stad waar mensen willen wonen, werken, ondernemen en blijven. En de Dordtse VVD, ik neem aan alle partijen hier in de raad, wil dat Dordrecht zo'n stad is. Wat hier voorligt, zijn duidelijke criteria, heldere keuzes voor zowel bestaande instellingen als nieuwe aanvragers.

14

Ook de stap naar meerjarige subsidies vinden wij een verstandige keuze. Dat geeft culturele organisaties minder papierwerk, meer zekerheid en meer ruimte om zich te richten op kwaliteit in plaats van formulieren. Voorzitter, tegelijkertijd willen we een duidelijke kanttekening plaatsen. Een sterke basis mag nooit veranderen in een gesloten bolwerk. Daarom vragen wij aan het college, zorg dat de voordeur openblijft. Zodra er financiële ruimte ontstaat, zet die dan in voor een tweede historisch museum en daarna voor incidentele middelen. Dan had ik nog wat geschreven over de moties, maar die zijn nog niet ingediend. Daar zal ik niks over zeggen. Volgens mij is duidelijk hoe wij erin staan. Mevrouw Kruger: Voorzitter? De voorzitter: Wie vraagt het woord? Mevrouw Kruger, gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Voorzitter, ik wilde aan mevrouw Boom vragen, ze geeft aan om voor een tweede historisch museum te pleiten als er mogelijk geld vrijkomt bij het vallen van het Onderwijsmuseum. Is het mogelijk dat het, in plaats van bij een tweede historisch museum, bij de culturele sector terechtkomt? De voorzitter: Mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Volgens mij zit het tweede historisch museum in de Culturele Basis. In de nota staat, wij willen het altijd aan incidentele middelen over geven en daar neemt de wethouder zelf een besluit over. Hierbij vragen we, neem als eerst een tweede museum mee.

Ook, niet alleen. En we zijn ons wel er degelijk van bewust dat die ruimte er niet snel gaat komen, zoals de motie van ChristenUnie/SGP aangeeft. En dat vinden wij een verstandige motie. De voorzitter: Duidelijk. Ik zag mevrouw Kruger mee knikken. Het is u duidelijk, het antwoord? Mooi. Dank. Mag ik u dan het woord geven voor het volgende? Bent u de woordvoerder voor GroenLinks? Mevrouw Kruger: Dank u wel, voorzitter. Op weg naar een nieuw bestel in 2029, door de Raad voor Cultuur vastgesteld, gaat men ook uit van een nieuw stelsel voor overheidsfinanciering van cultuur, dat meer toegankelijk gemaakt moet worden. Het vertrekpunt daar is dat de cultuur van grote waarde is voor mensen en de samenleving als geheel. Het stelsel is daarom bedoeld om voorwaarden te scheppen voor een gevarieerd en nabij cultuuraanbod, ongeacht achtergronden of woonplaats. Laat nu net daar de uitgangspuntennotitie aardig in de buurt komen. De uitgangspuntennotitie op hoofdlijnen is een mooi en goed document met mogelijkheden, waarbij gekeken is naar een omvorming van jaarlijkse subsidie naar structurele subsidies, waarbij de mogelijkheid tot incidentele subsidies blijft voor culturele activiteiten. Bereikbaar voor makers en nieuwe initiatieven.

15

We zijn dan ook voornemens akkoord te gaan met het verlenen van de meerjarensubsidies voor de in de uitgangspuntennotitie, wat een woorden achter elkaar, genoemde functies met ingang van 2027, op grond van een subsidieregeling in plaats van jaarlijkse begrotingssubsidies voor Pictura, stichting Bachfestival, stichting Bibelot, Cultuureducatie, stichting DOOR, stichting Kunstmin, Stichting Museum 1940-1945, Muziektheater Hollands Diep, waarbij we wel degelijk beseffen dat meerdere instellingen mogelijk kunnen gaan voldoen aan de nog verder op te stellen criteria. De organisaties bieden samen een breed en divers publiek van zowel Dordtse inwoners als bezoekers en toeristen. Er wordt aangegeven dat uitbreiding van de huidige middelen nu niet mogelijk is. Derhalve dienen wij dan ook met ChristenUnie/SGP een motie in om geld dat vrijkomt te vallen uit een andere culturele bestemming, mogelijkerwijze het Onderwijsmuseum, beschikbaar te stellen aan de culturele sector. Door het opstellen van criteria, waar we als raad ook nog invloed op hebben, waaraan een organisatie moet voldoen om in aanmerking te kunnen komen voor structurele subsidie, wordt het speelveld meer gelijkgemaakt en hebben nieuwkomers een kans. De structurele subsidies verlenen we op dit moment jaarlijks. Dat vergt een jaarlijkse aanvraag en verantwoording.

Meerjarensubsidies zorgen voor vermindering van administratieve lasten en meer zekerheid en vertrouwen bij de organisaties, zonder dat dit ten koste gaat van de afstemming tussen gemeente en organisatie. De grote instellingen, organisaties, hebben het al moeilijk genoeg met de bestaande middelen. Steeds hogere kosten aan duurzaamheid, wetten, regelgeving, fair pay, oftewel eerlijk loon. Voor de kleinere instellingen is dit gegeven nog moeilijker. De grote instellingen hebben vaak een aantal betaalde specialistische krachten die in ieder geval voor de financiële zaken kunnen zorgen. Het zou mooi zijn wanneer het cultureel ondernemerschap meer centraal wordt geregeld, waar kleinere ondernemers gebruik van kunnen maken. Shared service, ofwel gedeelde diensten. Een initiatief als bijvoorbeeld DOOR zou hier heel goed gebruik van kunnen maken. DOOR, een broedplaats voor eigenzinnige mensen met bijzondere kwaliteiten. DOOR dat zich nu druk maakt of zij volgend jaar nog wel door kunnen gaan. Deze initiatieven moeten we koesteren en zien hoe we ze kunnen ondersteunen. Zo hebben we vanmiddag een prachtige petitie ingediend met wel meer dan 1.000 handtekeningen. De voorzitter: Mag ik u vragen, we gaan alleen hier vergaderen vandaag, alstublieft. Gaat u door. Mevrouw Kruger: Het was ook niet mijn bedoeling. In Dordrecht begon het, in Dordrecht begint het.

De organisaties binnen de Dordtse Culturele Basis hebben de mogelijkheid en de verantwoordelijkheid om makers en andere initiatieven in de stad te ondersteunen door presentatieplekken te bieden, samen te werken en opdrachten te geven. Er is nu een bepaalde verdeling gemaakt in functies. Bij de uitwerking van de uitgangspuntennotitie moet nog blijken of deze verdeling de wens is van de inwoners. Wat voor stad willen we zijn? Wat hebben we nog nodig? Hoe gaan we bepalen of er, naast bijvoorbeeld een hoofdtheater, nog maar een ander theatergezelschap kan bestaan, terwijl we er in de stad verschillenden hebben die een grote bijdrage leveren aan het welzijn van de inwoners van Dordrecht. Hoeveel geld hebben wij over om de cultuursector in stand te houden, dan wel uit te breiden?

16

Dat is uiteraard een politieke keuze waar we de komende jaren verstandig mee om moeten gaan. We hadden, we hebben en we gaan krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Kruger, dank u wel. Mogen we uw motie ontvangen? Mevrouw Kruger: Sorry? De voorzitter: Wilt u nog een motie indienen? Mevrouw Kruger: Nee. Die wordt door ChristenUnie/SGP ingediend. De voorzitter: Duidelijk. Ik kijk naar de fractie Beter voor Dordt. Mijnheer Wringer.

De heer Wringer: Dank, voorzitter. De Dordtse cultuur gaat Beter voor Dordt zeer aan het hart. En zeker in een historische stad als Dordrecht dragen goede culturele instellingen bij aan de aantrekkelijkheid, werkgelegenheid en economie. Tijdens de commissievergadering van 18 november is er veel besproken. Beter voor Dordt maakt zich wel zorgen of de komende 4 jaar niet alles op slot wordt gezet voor culturele ideeën. Misschien kan de wethouder hier nog even ingaan op de vraag of nieuwe culturele initiatieven de komende 4 jaar mogelijk blijven. In de commissie ging het veel over Museum 1940-1945, Patriciërshuis en/of eventueel een andere culturele instelling die de komende jaren subsidie kan ontvangen. Ook zei de wethouder dat als het Nationaal Onderwijsmuseum geen subsidie meer ontvangt vanaf 2027, we een andere discussie voeren. Nu de minister de motie van lid Rooderkerk in de Tweede Kamer naast zich neer heeft gelegd, vraagt Beter voor Dordt zich af hoe we deze discussie dan gaan voeren. Komt de wethouder volgend jaar met een nieuw raadsvoorstel of hoe gaan we hier nu verder mee om? Kan de wethouder hier iets over zeggen? Met betrekking tot de motie, die dienen we mede in en zullen we ondersteunen. En verder kan BVD instemmen met de uitgangspuntennotitie Dordtse Culturele Basis. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Wringer. Het woord is aan de VSP.

Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank. Ik zal eerst even een kleine toelichting geven op ons amendement dat ingediend wordt, mede ingediend door de Dordtse VVD en Fractie Stam. Voorzitter, Behoudt het Patriciërshuis voor Dordrecht. Dit amendement voorkomt dat het Patriciërshuis en het Museum 1940-1945 tegen elkaar moeten concurreren voor 1 plek binnen de Dordtse Culturele Basis. Beide instellingen vervullen een eigen en onmisbare functie in het Dordtse erfgoed en zijn niet onderling uitwisselbaar. Daarnaast is er geen gelijk speelveld. Het Patriciërshuis is een gevestigd museum met een solide financiële basis, terwijl het Museum 1940-1945 zich nog in een andere ontwikkelfase bevindt. Een concurrentiestrijd zou daarom onzorgvuldig zijn. Met dit amendement borgen wij de continuïteit, geven wij uitvoering aan een eerdere raadsuitspraak en zorgen wij voor rust vanaf 2027. Het amendement heb ik al ingediend via de griffier. Voorzitter, met dit amendement vragen wij de raad om een duidelijke keuze te maken voor het Dordtse erfgoed. In de uitgangspuntennotitie Dordtse Culturele Basis 20272030 wordt nu ruimte geboden aan slechts 1 erfgoedmuseum naast het Huis Van Gijn

17

het Hof. Dat dwingt tot een keuze tussen Museum 1940-1945 en het Patriciërshuis. Voorzitter, die keuze vinden wij onnodig en onjuist. Beide musea hebben zich al jaren bewezen, zijn inhoudelijk sterk en van grote waarde voor Dordrecht. Het past niet bij een stad met onze geschiedenis om 1 van deze instellingen buitenspel te zetten. Dit amendement doet daar 3 concrete dingen mee. Ten eerste, het aantal musea op het gebied van erfgoed en historie wordt verhoogd van1 naar 2, zodat zowel Museum 19401945 als het Patriciërshuis onderdeel blijven van de Dordtse Culturele Basis. Ten tweede, het subsidieplafond wordt aangepast naar 110.000 euro. Een noodzakelijk bedrag om beide musea op een verantwoord minimumniveau te ondersteunen. Ten derde, voor 2026 wordt voor het Patriciërshuis een overbruggingssubsidie van maximaal 75.000 euro beschikbaar gesteld. De raad heeft immers eerder uitgesproken dat het Patriciërshuis bij Dordrecht hoort en daar hoort consequent beleid bij. De financiële dekking is helder. Uit de septembercirculaire 2025 blijkt een positief meerjarensaldo. Voor de korte termijn kan dekking worden gevonden in het positieve jaarrekeningenresultaat 2025. Structureel liggen kansen in de vrijvallende middelen van het Onderwijsmuseum. Voorzitter, dit amendement vraagt geen luxe, maar borg continuïteit en respect voor bewezen erfgoedinstellingen.

Wij vragen de raad daarom dit amendement te steunen en uit te spreken, Dordrecht, kies voor 2 erfgoedmusea. Dordrecht, kies ook voor het Onderwijsmuseum en voor het Patriciërshuis. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank mevrouw, Stolk. Het amendement is ingediend. De griffier houdt het vast. Ik ga naar de fractie van de ChristenUnie/SGP voor de volgende woordvoering. Toch, mijnheer De Heer? De heer De Heer: Ja, voorzitter. Dat klopt helemaal. De voorzitter: Mooi. Aan u is het woord. De heer De Heer: Voorzitter, onze stad staat bol van cultuur en historie en daar moeten we zuinig op zijn. Zuinig moeten we ook omgaan met de beschikbare middelen voor cultuur, want de wensen zijn veel groter dan de budgetten. Er ligt vandaag een nieuwe Dordtse Culturele Basis voor. Een voorstel hoe de komende jaren om te gaan met structurele culturele subsidies voor professionele culturele instellingen. Er is al veel over gezegd in de commissies, maar de ChristenUnie/SGP steunt dit voorstel. Niet omdat we denken dat daarmee elke organisatie alle middelen ontvangt die ze nodig hebben, maar gezien de beperkte middelen, is dit een verstandige en evenwichtige inzet van het budget. Daarnaast zijn er gelukkig ook regelmatig incidentele middelen die cultuur en organisaties in onze stad ondersteunen. We dienen vandaag ook een eigen motie in, samen met een aantal anderen, zoals gezegd.

En voor de duidelijkheid, onze hoop is dat het Onderwijsmuseum blijft. Dat is onze hoop. Maar mocht het onverhoopt zo zijn dat het Onderwijsmuseum echt definitief moet sluiten, dan valt er vanaf 2027 400.000 euro vrij. En om te voorkomen dat deze middelen opgaan in het geheel, zouden we vandaag willen uitspreken om deze middelen beschikbaar te houden voor Dordtse culturele organisaties, ter versterking van hun continuïteit, programmering en maatschappelijke waarde. Daarnaast vraagt de motie om de gemeenteraad te betrekken bij de besluitvorming over de besteding van deze mogelijk vrij te vallen middelen.

18

Het vraagt om een richtinggevende uitspraak van deze raad voor de toekomst en om wat comfort op dit punt. De tweede motie die is ingediend op het amendement wat zojuist kort is toegelicht, heb ik nog niet heel uitgebreid kunnen lezen, moet ik zeggen. Op basis van de eerste informatie steunen we deze niet, omdat het amendement toch een structureel tekort lijkt te dekken met incidentele middelen, is onze beoordeling op dit moment. Maar daar horen we straks graag de appreciatie van de wethouder op. Dank u. De voorzitter: Dank, mijnheer De Heer. Dan ga ik naar de CDA-fractie. Ondertussen wachten op de motie, mijnheer De Heer. U dient nog wat in? Dank u. Mijnheer Oostenrijk. De heer Oostenrijk: Dank u, voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Oostenrijk: Voorzitter, soms kan een inspreker een commissiebespreking zodanig beïnvloeden, dat diens pleidooi vervolgens de discussie in de commissie voor een groot deel bepaalt. Zo ook bij dit onderwerp. Dit met als gevolg dat de oordeelsvorming over de uitgangspuntennotitie en de impact ervan voor de Dordtse culturele wereld, onderbelicht is gebleven. De CDA-fractie heeft in de afgelopen weken de uitgangspuntennotitie indringend onder het vergrootglas gelegd.

Dit met de vraag, biedt de notitie echte zekerheid en perspectief voor al die organisaties, stichtingen en verenigingen binnen het culturele landschap? En als wij goed inzoomen op deze notitie, dan kan het korte antwoord niet anders zijn dan, nee. De CDA-fractie vindt de notitie onvoldragen. Vooral als het gaat om de financiële duidelijkheid over de vraag waar organisaties in dat opzicht op kunnen rekenen. De notitie biedt allerminst zekerheid of zij op basis daarvan hun beleidsplannen voor de jaren 2027-2030 kunnen gaan opstellen. De CDA-fractie moet constateren dat belanghebbenden, en zeker de grote organisaties zoals Kunstmin en de Stichting Cultuureducatie, totaal niet bij het voorbereidingstraject zijn betrokken, zelfs niet gehoord. Vraag aan de wethouder, wat is zijn reflectie op dat organisaties geheel niet bij de totstandkoming van deze notitie betrokken zijn geweest? Er zijn veel argumenten om niet met deze notitie in te stemmen. Maar dan wel met de vraag, wat is dan het alternatief? De CDA-fractie vindt het geen optie om tegen dit raadsvoorstel te stemmen. Mocht dit raadsvoorstel namelijk niet worden aangenomen, dan heeft dit tot gevolg dat alle belanghebbenden compleet in het duister komen te verkeren over de vraag wat hen dan te doen staat. Dat mag je de culturele organisaties niet aandoen.

Nu naar de inhoud van de notitie, het is mooi dat instellingen en verenigingen in deze notitie voor 4 jaar zekerheid krijgen als het gaat om de daarin voor hen opgenomen subsidiebedragen. Dat maakt het mogelijk om op basis daarvan een meerjarenbeleidsplan op te stellen. De vraag is nu wel, wat is zekerheid als het gaat om optredende kostenstijgingen in deze 4 jaar, waar organisaties ongetwijfeld mee te maken krijgen? En dan doel ik met name op de grote instellingen Kunstmin en Stichting Cultuureducatie. Voor onze CDA-fractie is het niet helder wat de relatie is tussen de vermeldde subsidiebedragen en de kostenstijgingen in deze periode, zoals voor personeel, huisvestingskosten en de als vastgoed te betalen huurprijs voor gebouwen.

19

De informatie die wij bij Kunstmin en Stichting Cultuureducatie hebben opgevraagd, laat zien dat ze over de afgelopen 5 jaar geconfronteerd zijn geweest met kostenstijgingen van tussen de 25 en 30 procent. Zie in de stukken ook de memo hierover van Stichting Cultuureducatie. Dit zijn lasten die slechts gedeeltelijk zijn gecompenseerd door indexaties van hun subsidies. Mevrouw Koene: Voorzitter? De heer Oostenrijk: Dit heeft dan ook … De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Sorry dat ik even mijnheer Oostenrijk onderbreek, maar hij noemt Kunstmin en de Stichting Cultuureducatie voor hoge lasten et cetera. Wie is de verhuurder? Wie beheert de verhuur van het Energiehuis? De heer Oostenrijk: Dat is een open deur. Wij als gemeente. Mevrouw Koene: Dat doet Kunstmin, volgens mij. De heer Oostenrijk: Kunstmin is huurder. Mevrouw Koene: Laten we daar dan even wat helderheid over vragen, want dat maakt de discussie heel anders. De voorzitter: Het gaat in ieder geval nog altijd via mij. Volgens mij is dat een goede technische vraag aan de wethouder. Vervolgt u uw betoog, mijnheer Oostenrijk. De heer Oostenrijk: Dat heeft in de laatste jaren voor hen betekent dat zij zowel in personele lasten als ook in hun culturele activiteiten hebben moeten snijden.

Vraag aan de wethouder, deelt hij onze waarneming? En zo ja, wat is zijn reflectie hierop? Wat betekent dit geschetste beeld voor de jaren 2027-2030? Wat betreft de kostenontwikkeling, zal de trend zeker niet anders zijn dan in de afgelopen jaren. Wat betekent zekerheid, zoals verwoord in de uitgangspuntennotitie? Van zekerheid kan alleen sprake zijn als duidelijk is dat voor deze en andere organisaties opgenomen subsidiebedragen in deze periode min of meer gelijke tred gaan houden met de dan ongetwijfeld optredende kostenstijgingen. Vraag aan de wethouder, deelt hij onze opvatting dat er van zekerheid slechts sprake kan zijn als organisaties hiervan mogen uitgaan? In artikel 6 lees ik bij 6.4, indien van toepassing zullen de subsidiebedragen jaarlijks geïndexeerd worden. Vraag aan de wethouder, als blijkt dat een organisatie relevante kostenstijgingen als onontkoombaar kan aantonen en tevens dat er voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria, betekent het dan dat er sprake is van een jaarlijkse indexatie die qua hoogte daarop wordt afgestemd? Bij 6.5 staat, zo nodig wordt de beschikking na overleg tussentijds herzien. Vraag aan de wethouder, vindt hij dat de adviescommissie de bevoegdheid dient te krijgen om de subsidiebeschikking ook in positieve zin aan te passen?

20

Bij het geheel niet toepassen van de indexaties van de nu in de notitie vermelden subsidiebedragen, betekent het bijvoorbeeld voor Kunstmin dat ze rekening moeten houden met een mogelijke bezuiniging van zo'n 8 ton over de 4 jaar. Wat betekent dit voor de door hen in te dienen meerjarenbeleidsplannen? En voor de Stichting Cultuureducatie zien wij een soortgelijk verschijnsel. Zij moeten bij dit scenario uitgaan van een mogelijk toe te passen bezuiniging van zeker 6 ton. Vraag aan de wethouder, wat vindt hij van deze door onze fractie voorgestelde vooruitzichten voor deze organisaties? Met welk scenario moeten zij rekening houden, essentieel voor het opstellen van hun meerjarenbeleidsplannen? Moeten zij nu al voorsorteren op mogelijk te treffen pijnlijke maatregelen, zoals het ontslaan van personeel en het afschalen van hun activiteiten? Voorzitter, ik rond af. Zoals ik al eerder heb aangegeven, zal de CDAfractie instemmen met het voorliggende raadsvoorstel. Dit omdat, zoals eerder aangegeven, tegenstemmen geen alternatief is. Het mag duidelijk zijn dat er voor de komende portefeuillehouder nog veel werk aan de winkel is. De culturele wereld heeft recht op duidelijkheid bij het opstellen van hun meerjarenbeleidsplannen en de daarbij behorende financiële kaders. Dank u. De voorzitter: Dank, mijnheer Oostenrijk.

U stelt nog best wel veel vragen aan de wethouder, waarvan ik het vermoeden heb dat sommigen ook in de commissie voorbij zijn gekomen. Er zitten best technische vragen tussen zitten. Laten we kijken hoever we zo meteen komen in de beantwoording door de wethouder. Mijnheer Damen, Partij van de Arbeid. De heer Damen: Dank u, voorzitter. Voor de verandering wil ik graag aansluiten bij het betoog van de VVD. In die zin, dat ik niet zozeer wil pleiten voor een historisch museum, maar eerder voor een historische werkplaats. Historische musea hebben de neiging snel te versloffen, minder interessant te worden, continue opstellingen te hebben die weinig vernieuwend zijn. Een werkplaats zou meer ruimte bieden aan de activiteiten van diverse Dordtse organisaties op het gebied van geschiedenis die op dit moment al prachtig werk leveren, het biedt ruimte voor zelfwerkzaamheid, geschiedenis, vernieuwing en zo mogelijk ook lezingen. En niks mooier zou zijn als we het Hof, waar nu het Hof van Nederland zit, voor een dergelijke werkplaats zouden kunnen inrichten. Maar dat zijn overwegingen die in de volgende vier jaar verder aan de orde moeten komen. Wij kunnen instemmen met voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar de fractie Partij voor de Dieren. Mijnheer Venderbos-Lambinon. De heer Venderbos-Lambinon: Dank. Voorzitter, Dordrecht in een stad met een ziel die haar geschiedenis ademt.

Deze ziel zie je niet alleen in de historische panden en musea, maar ook in diverse andere moderne culturele organisaties, zoals stichting DOOR of het Weeshuistheater. In de uitgangspuntennotitie Dordtse Culturele Basis is budget opgenomen voor musea op het gebied van erfgoedhistorie. Naast het structurele budget voor het Dordrechts Museum en het Huis Van Gijn, is er een structureel budget voor slechts 1 ander historisch museum en zal een keuze gemaakt moeten worden tussen het Patriciërshuis en Museum 1940-1945.

21

Een keuze die de Partij voor de Dieren niet zou willen maken, omdat beide musea elk een onmisbaar verhaal vertellen over een stuk geschiedenis van Dordrecht. Tot dit moment hebben alleen deze musea zich aangemeld. Maar een ander museum kan zich alsnog aanmelden, waardoor er geen enkele garantie is dat 1 van de huidige aanmelders in aanmerking komt voor deze subsidie. De keuze voor 1 van de aanmelders betekent dat de andere aanmelder op korte termijn de deuren kan sluiten, wat niet alleen het verlies voor Dordrecht is, maar ook een smet op het Dordtse cultuurbeleid. De bijna onvermijdelijke sluiting van het Onderwijsmuseum baart ook de Partij voor de Dieren grote zorgen. Mocht de sluiting werkelijkheid worden, dan zijn we het met de ChristenUnie/SGP eens dat de vrijvallende middelen beschikbaar blijven voor Dordtse culturele organisaties. Tegelijkertijd vragen we ons af of dit niet gewoon staand beleid is. We zullen de motie van onder andere ChristenUnie/SGP steunen. We horen hier graag meer over van het college. We staan sympathiek tegenover het amendement van onder andere de VSP, maar wachten eerst de reactie van de wethouder af. Wat de uitgangspuntennotitie betreft, de Partij voor de Dieren weigert mee te werken aan een scenario van verschraling en zal dan ook tegen de uitgangspuntennotitie stemmen. Dank u. De voorzitter: Dank, mijnheer Venderbos. Dat is duidelijk.

Ik kijk naar mijnheer Safranti van de fractie DENK. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de herziening van de Dordtse Culturele Basis is een belangrijke stap voor onze stad. DENK Dordrecht onderschrijft het uitgangspunt dat publieke middelen eerlijk, transparant en toegankelijk verdeeld moeten worden, zeker wanneer het gaat om structurele subsidies die bepalend zijn voor het cultureel landschap van Dordrecht. De huidige situatie, de historische groei, bood onvoldoende duidelijkheid. Het was niet altijd inzichtelijk waarom sommige instellingen structureel subsidie ontvingen en anderen geen kans kregen. Wat DENK betreft is deze herziening daarom noodzakelijk en verdedigbaar. We zien positieve elementen in de nieuwe systematiek. Het werken met functies in plaats van vaste organisaties, biedt ruimte voor vernieuwing en geeft zowel bestaande als nieuwe culturele initiatieven een kans. Ook het bieden van meerjarige zekerheid en het verminderen van administratieve lasten juichen wij toe. Dat is goed voor instellingen en voor de stad. Tegelijkertijd willen wij benadrukken dat cultuur voor DENK Dordrecht meer is dan een beleidskader of een subsidieverdeling. Cultuur draagt bij aan maatschappelijke samenhang, aan ontmoeting tussen inwoners, aan kansen voor jongeren en aan een levendige binnenstad.

Voor ondernemers, makers en bezoekers is een sterk cultureel ecosysteem onmisbaar. Als oudste stad van Holland heeft Dordrecht bovendien een bijzondere verantwoordelijkheid. Erfgoedhistorie en culturele diversiteit vormen samen het DNA van onze stad. Het is daarom van groot belang dat bij de beoordeling niet alleen wordt gekeken naar artistieke kwaliteit en zakelijke slagkracht, maar ook naar maatschappelijke waarde, inclusiviteit en bereik van diverse doelgroepen. DENK Dordrecht hecht er waarde aan dat deze Dordtse Culturele Basis daadwerkelijk recht doet aan de diversiteit van onze stad. Dat vraagt om een zorgvuldige rol van externe adviescommissies en blijvende aandacht voor samenwerking met het culturele ecosysteem, zodat instellingen elkaar versterken in plaats van verdringen.

22

Tot slot roepen wij het college op om tijdens de subsidieperiode actief in gesprek te blijven met de instellingen. Niet alleen om te controleren, maar juist om te ondersteunen, bij te sturen waar nodig en samen te werken aan een cultureel Dordrecht dat toegankelijk is voor iedereen. Voorzitter, DENK Dordrecht staat voor cultuurbehoud, eerlijkheid en toekomstgericht beleid. Wij blijven dit proces kritisch volgen met als doel een sterk, divers en rechtvaardig cultureel landschap voor onze stad. Wat betreft de motie, die hebben we samen ingediend met de ChristenUnie/SGP. Het amendement van de VSP zullen wij steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Safranti. Dan ga ik naar mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, dank. In de commissie is er al een aantal keren uitgebreid gesproken over deze materie. Ik kan het kort houden. Met betrekking tot het besluit dat voorligt, wat ons betreft hadden we in het besluit niet per se namen hoeven te zien van aan wie we eventueel niet meer een jaarlijkse, maar een meerjaarlijkse subsidie gaan verstrekken. En dat komt doordat wij ervan uitgaan dat als je het te veel gaat benoemen, er te weinig ruimte is voor nieuwe initiatieven en die mogelijkheid die willen we altijd blijven houden.