2.1 2025.11.11 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 11 NOVEMBER 2025 Raadzaal Voorzitter: De heer Mol Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Damen (Partij van de Arbeid) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van Leeuwen (Fractie van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Mevr. Pichel (Fractie Pichel) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-Den Hartog (Beter voor Dordt) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Op Ons Eiland) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie Stam) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA)

1

Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: de heer Burggraaf, mevrouw Van Benschop, de heer Heijkoop, de heer Van der Linden, mevrouw De Jonge, de heer Merx 1. Opening, vaststellen agenda en mededelingen De voorzitter: Goedemiddag, mag ik de leden van de raad en het college en vragen hun plekken in te nemen? Ook de publieke tribune. Mag u plaats gaan nemen. En ik open hierbij de vergadering van de gemeenteraad van Dordrecht op dinsdag 11 november 2025. En ik heet u allemaal weer in de zaal en iedereen die vanaf een andere plaats meekijkt van harte welkom. Voor vanmiddag heb ik een afmelding ontvangen van de heer Van der Net in verband met een uitvaart. Dat is natuurlijk heel verdrietig. Maar hij zal vanavond zich weer bij ons aansluiten. En ik heb ook een afmelding ontvangen van mevrouw Van Waardhuizen van de fractie Op Ons Eiland. Hopelijk sluit zij ook nog later aan. En dat betekent dat we vanmiddag met 37 raadsleden zijn en vanavond mogelijk toch nog met 39. Dat is goed nieuws. Bijzonder vandaag is dat mevrouw Pichel in ons midden vertegenwoordigd is namens de Fractie Pichel en niet meer namens Forum voor Democratie. Zij heeft ons laten weten zich van deze partij af te splitsen en verder te gaan als Fractie Pichel. En volgens ons Reglement van Orde gaat deze wijziging vandaag formeel in.

En vanaf deze plek wens ik mevrouw Pichel heel veel succes en plezier onder deze nieuwe fractienaam. En wie weet wat er in de toekomst allemaal nog gaat komen. We hebben daar natuurlijk via de pers wel kennis van kunnen nemen. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Sorry voor het interrumperen, maar een puntje van orde. Ik hoor dat er geboord wordt. En ik weet dat allerlei werkzaamheden belangrijk zijn, maar is het afgestemd dat tijdens de vergadering het boren niet door zal gaan? De voorzitter: Ik hoor geen boren. De financiële uitdagingen hebben ons doen besluiten om ruimtes aan een tandartspraktijk te verhuren. Het stopt helemaal. Misschien wel nieuwe geluiden van een nieuwe handhavingstechniek. Maar er wordt op ingegrepen. Mag ik nu wel doorgaan, mijnheer Den Hartog? Want ik zat nog volop in de inleiding. Goed zo. En in verband met de begroting is de volgorde anders dan normaal. De hamerstukken doen we na de begrotingsbehandeling, omdat de begroting hiervoor voorwaardelijk is. Maar ik kijk ook nog even naar de fractie DENK, want ik heb begrepen dat u samen met andere partijen een motie wil indienen die betrekking heeft op de startnotitie spelen, bewegen, sporten en ontmoeten in de openbare ruimte.

En deze motie heeft u in eerste instantie opgesteld om in te dienen bij de begroting, terwijl de startnotitie bij agendapunt 24 op de agenda staat. En de griffie heeft gisteren met u overlegd en heeft daarop aangegeven de motie bij het hamerstuk te willen indienen, toch nog. En dat is dan agendapunt 24. Deze aangepaste motie heeft u vanmorgen gedeeld met de fracties. En ons Reglement van Orde stelt dat moties bij een hamerstuk 24 uur voor de vergadering moeten worden gedeeld. Maar nou stond de strekking van de motie gisteren al wel bij de moties voor de

2

begroting, dus iedereen heeft er wel op tijd kennis van kunnen nemen. Ik kijk ook even naar de raad. Bent u toch nog akkoord met het bespreken van agendapunt 24 en dan alleen te spreken over de motie van DENK? Of wilt u dit punt via de agendacommissie dan eerst agenderen bij de commissie en dan later ter besluitvorming? Ik denk dat dat wel kan toch, vanavond. We weten allemaal waar het over gaat. Mooi. Dat gaat dan door. En kunt u zich dan verder vinden in de agenda zoals deze voorligt? Dat is ook het geval. Dan gaan we dat zo doen. En dan behandelen we 24 tussen 20 en 21, maar dat volgt dan vanzelf. En dan heb ik nog iets dat ik met u wil delen voordat we verder gaan. Want er gaat een grote publiekscampagne starten vanuit het Rijk, waar andere overheden ook bij aansluiten. U heeft er misschien al wat van meegekregen. Dat is de campagne Denk Vooruit. Die heet in het hele land hetzelfde. De rijksoverheid is dit jaar gestart met een meerjarige publiekscampagne gericht op het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. We weten allemaal wel wat we ook kunnen lezen of het beter voorbereiden als er voorzieningen uitvallen, als wij te maken krijgen met dreiging. En ook binnen onze gemeente gaan we hier actief invulling aan geven, zowel richting inwoners als binnen de gemeentelijke organisatie en ook richting u.

Waar ligt de motivatie hiervoor? De samenleving wordt steeds vaker geconfronteerd met langdurige en complexe crisissen, zoals geopolitieke spanningen, klimaatverandering en technologische verstoringen. Inwoners, bedrijven en instellingen moeten in de eerste 72 uur van een crisis zo veel mogelijk zelf- en samenredzaam zijn. En voor het geval het nog niet bij u bekend is, is die 72 uur ook echt nodig om als gemeente een organisatie op te tuigen om vervolgens ook de samenleving gedurende meerdere dagen daardoorheen te dragen. We zijn er al met een aantal maatschappelijke organisaties over in gesprek. Gisteren ook met de bondgenoten over gesproken, vertegenwoordigers vanuit een aantal religieuze gemeenschappen. In de campagne informeren en activeren wij u en al onze inwoners om u voor te bereiden. Wij hebben hier als gemeente samen met de veiligheidsregio een gezamenlijke regierol in. U wordt nog verder geïnformeerd. Er komt ook een raadsinformatiebrief daarover. Maar ik wilde het vooral vanavond even vertellen, dat u als gemeentebestuur niet verrast bent als u allerlei uitingen gaat zien thuis, want er gaat ook iets huis aan huis bezorgd worden of in de openbare ruimte. En ik doe nu hier als voorzitter van uw raad ook geen oproep om meteen te gaan hamsteren of te preppen, maar dat we ook samen in gesprek gaan over het thema weerbaarheid samen met onze inwoners.

En wij blijven u bijpraten. Dat voor zover de mededelingen. 2. Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 14 oktober 2025 en de Dordtse Dinsdag van 30 september, 7 oktober en 28 oktober 2025 Vergaderzalen 1, 3 en 5 De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 2, het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 14 oktober en de Dordtse Dinsdag van 30 september, 7 oktober en 28 oktober. Kunt u zich in de genoemde notulen vinden? Kunnen we die vaststellen? Dat is het geval.

3. Herbenoeming leden Raad van Toezicht Johan de Witt-gymnasium Raadsvoorstel

3

De voorzitter: Dan kom ik bij benoemingen en aanwijzingen. De herbenoeming van de leden van de Raad van Toezicht op het Johan de Witt-gymnasium. Er ligt een voorstel vanuit het Johan de Witt-gymnasium om twee leden van de Raad van Toezicht opnieuw te benoemen. Ons CTOO heeft hier positief op geadviseerd en via de agendacommissie is vervolgens besloten dit punt als hamerstuk door te sturen naar de gemeenteraad. Kunt u instemmen met deze benoemingen? Er is geen stemming over gewenst. Hier is de benoeming bekrachtigd. Ter kennisname 4. Raadsinformatiebrief over Stand van zaken beroepsprocedure Raad van State Maasterras fase 1 5. Raadsinformatiebrief over Deelname aan de collectieve concessie regio 6. Zuidwest Nederland voor het plaatsen en exploiteren van publieke laadpalen 7. Raadsinformatiebrief over Ruimtelijke strategie voor de Drechtsteden 20252050 8. Raadsinformatiebrief over Resultaten van de provinciale Omgeving Effect Rapportage bij zoekgebieden windenergie 9. Raadsinformatiebrief over Beantwoorden Motie M16 "Stand van zaken Energiehuis" 10. Raadsinformatiebrief over Beantwoorden Motie M23 "Uitklimbare kades" 11. Raadsinformatiebrief over Strategische verkenning aantrekken topsportevenementen Dordrecht (beantwoording Motie 231107/M10 "Haal Internationaal Topsportevenement binnen") 12.

Raadsinformatiebrief over Stand van zaken integraal transformatieplan IZA Waardenland 13. Raadsinformatiebrief over Stand van zaken opgaven Beschermd wonen, maatschappelijke opvang & Huisvesting kwetsbare groepen Centrumgemeente Dordrecht 14. Raadsinformatiebrief over Regiovisie van beschermd thuis naar thuis wonen met bescherming 15. Raadsinformatiebrief over Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2025 16. Raadsinformatiebrief over Voortgang Nationaal Onderwijsmuseum 17. Raadsinformatiebrief over Voortgangsrapportage tegemoetkoming Parkeren in het Biesboschgebied 18. Raadsinformatiebrief over Update visie Kromhout - Kasperspad

4

19. Raadsinformatiebrief over Vaststellen beleidsregels hergebruik PFOAhoudende grond De voorzitter: Dan kom ik bij de stukken ter kennisname. Dat zijn de stukken behorende bij agendapunten 4 tot en met 19. Kunt u zich hierin vinden, dat we die nu ter kennisname aannemen? De heer Groenewege. De heer Groenewege: Een korte opmerking bij brief negen, over beantwoorden van de motie uitklimbare kaders. Wij zijn blij met die afdoening en dank aan het college. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: Dank. Wij zullen uw berichten doorgeleiden naar het college. De heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Op punt 10 over het onderzoek van het fonds voor topsportevenementen, dat ziet het CDA eigenlijk niet zo zitten, omdat we in deze tijd van bezuinigingen daar eigenlijk ook helemaal geen geld voor hebben uiteindelijk. Dat is punt 1. En punt 2, een korte opmerking over agendapunt zeventien over de Kromhout – Kasperspad. Daar is de CDA-fractie heel positief over en we hopen dat de recente toezegging van de wethouder en de acties in dit gebied ook uiteindelijk het gewenste resultaat zullen hebben en dat het fijn wonen wordt. De voorzitter: Duidelijk. Ik hoor van u een top en een tip. We geleiden ze door naar het college. De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Ook aansluitend op de heer Van Dam Timmers op puntje 10.

De SP vindt het prachtig als mooie sportevenementen naar onze stad komen, zoals laatst nog de Tour van Holland. Maar wij blijven kritisch als daar veel gemeenschapsgeld naartoe gaat dat we in onze ogen beter in onze lokale sportverenigingen en evenementen kunnen investeren. Dank u wel. De voorzitter: Dank, de heer Hartmeijer. De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Opmerking bij punt 19, de geheime raadsinformatiebrief over onderhandelen met Chemours. Zoals u van ons weet, zijn wij in welke vorm dan ook geheimhouding over dit dossier. Bedankt in ieder geval voor deze brief. Maar dat er geheimhouding op zit, vinden we enorm jammer. Dank u wel. De voorzitter: Dank, de heer Gündogdu. Waren dat de opmerkingen? Dan zijn de stukken hierbij vastgesteld. Stukken ter bespreking 20. Vaststelling begroting 2026 - Raadsvoorstel De voorzitter: En dan kom ik bij de stukken ter bespreking. Voor ligt de bespreking van de begroting voor 2026. En dat is een belangrijk onderwerp. Deze volgt op de perspectiefnota die we voor de zomer hebben vastgesteld. En met de begroting stellen

5

we vast waar Dordrecht volgend jaar haar geld aan besteedt en hoeveel. We spreken in twee termijnen over de begroting. In de eerste termijn wordt gesproken vanachter de katheder, waarbij de spreekvolgorde anders is dan normaal. Eerst de grootste oppositiepartij, dan de grootste coalitiepartij en zo verder. Bijzonder is dat de Fractie van der Spoel niet meer als laatste is bij de woordvoering vanwege de recente afsplitsing van Fractie Pichel. En daarmee wisselt die aan het slot nog om. En dan starten we met de eerste termijn van de raad. Ik krijg het allemaal zo geïnstrueerd. U lacht allemaal wel, maar het zijn uw reglementen. Dan starten we met de eerste termijn van de raad. De spreektijd is voor iedere fractie 7 minuten, exclusief interrupties. En laten we hopen dat het een beetje overzichtelijk blijft. En eventuele moties en amendementen kunt u aan het einde van uw woordvoering indienen. En dan starten we met de eerste fractie. Beter voor Dordt. En de heer van Schalken staat er al, zie ik. Mag ik u uitnodigen? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Collega's, collegeleden, ambtelijke organisatie en iedereen die op een andere manier meeluistert. We bespreken vanmiddag de laatste begroting van deze raadsperiode. Voor onze nieuwe voorzitter is het de eerste Dordtse begroting. Allereerst dank aan iedereen die er een bijdrage aan heeft geleverd.

Ook deze periode is weer voorbijgevlogen en we bereiden ons inmiddels allemaal voor op de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026. Beter voor Dordt is er klaar voor om verantwoordelijkheid te nemen. We constateren dat in de begroting zaken staan waar we ons in kunnen vinden, maar er zijn ook zeker zaken waar we echt andere keuzes zouden hebben gemaakt. Dan begin ik met een levendig Dordrecht. Want we houden echt ons hart vast voor de gevolgen van de ombuigingen op al die organisaties die activiteiten en evenementen organiseren in onze binnenstad en de wijken levendig maken en houden. Wat ons betreft verschraalt het aanbod niet en wordt er vanuit de gemeente alles aan gedaan om knelpunten weg te nemen door bijvoorbeeld slimme samenwerkingen en efficiency te bevorderen. Voorzitter, verkeersveiligheid blijft ook een punt met hardnekkige hotspots. Ook deze week hoorden we weer over gevaarlijke situaties bij de Laan van Londen, maar volgens mij kunnen we hier allemaal voorbeelden noemen over gevaarlijke verkeerssituaties. Bewoners begrijpen ook vaak niet waarom er weinig of geen maatregelen genomen kunnen worden. Wij willen dat hotspots samen met bewoners worden besproken om te kijken naar wat wel en wat niet kan, zodat er ook meer begrip is voor de keuzes die gemaakt worden. Leefbaarheid in de wijken. Er verdwijnen in de binnenstad gefaseerd 500 parkeerplaatsen.

De druk wordt nu al stevig gevoeld. En wanneer er dan ook nog steeds parkeerplaatsen worden opgeofferd voor deelauto's en deelfietsen, waarvan het idee leeft dat die nauwelijks echt gebruikt worden en er alleen maar voor de sier staan, loopt de frustratie alleen nog maar steviger op. Voorzitter, dat is voor ons betreft echt een aandachtspunt. We koppelen aan leefbaarheid ook het grondstoffenbeleid en die vreselijke gele zakken. In de begroting zitten middelen voor de verdere uitrol van het grondstoffenplan. Voorzitter, hier wordt wat ons betreft echt verkeerd geïnvesteerd. En deze raad weet waar wij eigenlijk wel voor zouden willen gaan. Voorzitter, we zijn daarom ook blij dat we de VVD aan onze zijde kunnen verwachten wanneer we binnenkort samen met andere partijen met een initiatief komen om die vreselijke gele zakken uit ons straatbeeld te verbannen. Voorzitter, groen en duurzaam, en dat is wat Beter voor Dordt betreft ook te koppelen aan leefbaarheid. Want Beter voor Dordt heeft eerder onder andere samen met de Partij voor de Dieren gepleit voor een beter budget voor bomenonderhoud. We krijgen

6

nu echt signalen van mensen die zich ernstig zorgen maken over wat dat betekent voor bijzondere en karakteristieke bomen in hun omgeving. En volgens mij kan de wethouder dat ook alleen maar beamen en heeft hij die kritische luiden ook al gehoord. Voorzitter, bij de doelstelling kwaliteit woon- en leefomgeving mist Beter voor Dordt het behoud van onze polders. Want de kwaliteit en die waarde komt jammer genoeg nergens terug in de stukken. Duurzaamheid kan natuurlijk ook gekoppeld worden aan wonen. Want er is aan aandacht voor verduurzaming van woningen, alleen bereiken we nog niet iedereen. Huurders van particuliere huurwoningen kunnen zelf vaak weinig en naar ons idee worden de eigenaren nog onvoldoende gestimuleerd. Op dit punt hebben we een motie samen met de VSP. Een mooi bruggetje van wonen naar sociaal en zorgzaam Dordrecht. Want samen met partners gaat de gemeente aan de slag met Wonen Eerst. Klinkt natuurlijk hartstikke mooi en is ook echt iets wat we moeten inzetten, maar Beter voor Dordt vindt ook dat we nog meer moeten doen om andere mensen te helpen die al heel lang wachten op woonruimte. Nu worden flexwoningen voor bepaalde doelgroepen met stoom en kokend water uit de grond gestapt. Dat is prima, maar wat Beter voor Dordt betreft doen we dat ook voor onder andere onze jonge Dordtenaren en de mensen die onder dat project van Wonen Eerst vallen.

Er komen nog steeds te veel nieuwe woningen bij in Dordrecht, waardoor zowel de huur- als de koopmarkt in de meeste prijsklassen echt zwaar gefrustreerd is. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: De heer Schalken, u heeft een interruptie van de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Een motie geleden sprak Beter voor Dordt over het verduurzamen van huurwoningen en ook van particuliere huurders. En ik vroeg me daar toch wel bij af, wat is de rol eigenlijk in de ogen van de heer Schalken van de gemeente als het gaat om particuliere verhuurders? En heeft de gemeente juridisch eigenlijk wel een rol daarin? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, los van de juridische rol die we hebben, doen we ditzelfde ook voor mensen die bijvoorbeeld in monumentale panden wonen, om ze te verleiden om toch duurzaamheidsmaatregelen te nemen. En datzelfde zouden we ook kunnen doen bij de particuliere verhuurders, om hun vastgoed te verduurzamen. Ik denk dat dat niet zo gek is. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, dan toch nog even kort. Op zich steunen wij die gedachte van verduurzaming, maar waar het om gaat is als de verhuurders de motivatie hadden om woningen te verduurzamen, hadden ze dat allang kunnen doen. Daar hebben ze dan toch geen gemeenschapsgeld voor nodig? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, om daar nog even op te reageren.

Volgens mij weet de heer Van Dam Timmers ook dat er nog heel veel onwetendheid is op de markt van verduurzaming. En we hebben hier zover ik weet en ook iedere keer terugkrijg, ook vanuit het college heel veel expertise in huis. En het lijkt ons heel goed om die expertise in te zetten, om ook ervoor te zorgen dat die woningen verduurzaamd worden of de eigenaren worden gestimuleerd om dat te doen. De voorzitter: Mijnheer Schalken, gaat u door.

7

De heer Schalken-den Hartog: Dank u wel, voorzitter. We hebben vanuit Beter voor Dordt een motie samen met de VSP ook over collectief particulier opdrachtgeverschap. Ook om ervoor te zorgen om alles te doen om te kijken hoe we de woningmarkt nog verder kunnen vlottrekken. En voorzitter, veel senioren kunnen ook nog niet doorstromen. In het verleden hadden we een blijverslening om aanpassingen mogelijk te maken, zodat mensen langer zelfstandig kunnen wonen en minder hulp en ondersteuning nodig hebben. Zeker ook nu die hulp en ondersteuning vaak maar beperkt geboden kan worden. Ik ben er even in gaan zoeken en ook door anderen op gewezen dat er ook een soort verzilverlening is, waarbij de gemeenten zich kunnen aansluiten bij de SVn bank, wat mensen helpt en ondersteunt om maatregelen te nemen zodat ze langer zelfstandig zonder hulp kunnen blijven of met minder hulp kunnen blijven. Graag een reactie van het college hierop. De voorzitter: Mevrouw Stolk, een interruptie. Mevrouw Stolk: Voorzitter, misschien kan de heer Schalken het zich nog herinneren, dat wij daarmee bezig zijn geweest. Het is ons uit het hart gegrepen dat u daar nu een oproep toe doet. Maar hoe kijkt u daar zelf tegenaan? Want het college heeft natuurlijk toentertijd gezegd, die verzilverlening, het wordt natuurlijk erg door de VNG en nog een of andere club gepromoot.

Maar vanuit het college kwam er toen een bericht dat ze zeiden, maar dat is meer voor de banken. Bent u daar nu anders tegenaan gaan kijken of bent u het wel met ons eens dat dat gewoon, omdat het ook landelijk uitgerold wordt, we daar in Dordrecht ook wat mee moeten gaan doen? De heer Schalken-den Hartog: Ik ben het niet eerder met u oneens geweest, want ik denk dat we alles moeten doen om ervoor te zorgen dat mensen ook langer zelfstandig kunnen wonen, zeker wanneer ze niet door kunnen stromen. En als dat dan ook kan op een manier waardoor ze minder afhankelijk zijn van ondersteuning, huishoudelijke hulp en Wmo-voorzieningen, dan snijdt het mes aan verschillende kanten. Heel graag de oproep richting de wethouder om te kijken of we daar wellicht in de toekomst echt gebruik van kunnen maken. Voorzitter, ik denk dat ik door kan naar het volgende stukje, want we lezen in de ... De heer Van der Meer: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ik had hier ook nog een vraag over, want de heer Schalken spreekt over huisvestingsmogelijkheden voor ouderen en doorstroming, enzovoort. Helemaal eens. Maar in de motie die hij voorstelt, gaat het over jongvolwassenen tot 35 jaar. En het was mij niet helemaal duidelijk, waarom die grens van 35 jaar? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, ik kan die verduidelijking geven.

Ik doe een oproep aan het college om te kijken op welke manier wij wellicht ook die verzilverlening in Dordrecht kunnen inzetten. Dat is geen motie. En de motie die gaat over collectief particulier opdrachtgeverschap voor jongvolwassenen. Tot 35 jaar, staat er volgens mij in.

8

De heer Van der Meer: Mijn vraag was, voorzitter, waarom die grens van 35 daarin zit. Is voor ouderen dat collectief opdrachtgeverschap niet interessant? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, misschien kunnen we die opdracht uitbreiden. Maar ik wil in eerste instantie even de reactie afwachten over wat wij nu vragen. De voorzitter: Gaat u door, mijnheer Schalken. Dank u wel. De heer Schalken-den Hartog: We lezen in de begroting dat het college constateert dat de armoedebestrijding onder druk staat. En dan wordt er ook verwezen naar het demissionaire kabinet dat minder ambitie toonde in armoedebestrijding. We lezen niet wat dit college extra wil gaan doen om deze armoedebestrijding weer te verminderen. Want we blijven echt nog maar onderaan bungelen op de sociaaleconomische lijst van de 50 grootste steden, waar wij volgens mij op plek 44 staan. Voorzitter, ondanks alle inspanningen een dalende vrijwillige inzet. Het aantal inwoners ... De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: We hebben met elkaar afgesproken om de incidentele middelen uit het politieke akkoord niet voort te zetten, niet zonder meer voort te zetten. Zoals u ook weet, heeft GroenLinks deze periode keihard ingezet om de armoederegelingen te verruimen.

Is Beter voor Dordt dan ook bereid om het huidige armoedebeleid, ruimhartig armoedebeleid, ook de komende periode voort te zetten? De voorzitter: De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, wij zijn nooit tegen een ruimhartig armoedebeleid geweest. En als de nieuwe periode blijkt dat er inderdaad meer middelen nodig zijn om armoede te bestrijden, dan moeten we dat per voorstel beoordelen. Maar volgens mij kunt u van Beter voor Dordt niet zeggen dat wij tegen een ruimhartig armoedebeleid zijn. We beoordelen graag op welke regelingen die wel of niet voortgezet moeten worden in de komende periode. Dank u wel. Ik denk dat ik verder kan. De voorzitter: Dat denk ik ook. De heer Schalken-den Hartog: Ik was gebleven bij het stukje over de dalende vrijwillige inzet. Dat het aandeel inwoners dat vrijwilligerswerk doet afneemt, waardoor er een grotere druk komt te liggen op andere hulp en hulpvragen wellicht soms niet meer kunnen worden opgepakt. Collega Dick van Antwerpen riep kortgeleden niet voor niets dat we dit goed zouden moeten kunnen koppelen aan de op te stellen verordening Participatiewet. De meeste verordeningen beperken zich namelijk tot het toeleiden van bijstandsgerechtigden naar betaald werk. En dat is in veel gevallen niet haalbaar. Er is ook een bijeenkomst in Drechtwerk geweest, waar hier nadrukkelijk over werd gesproken en ook een oplossing werd gegeven.

En ook wat Beter voor Dordt betreft wordt er inderdaad een knip gemaakt. Een knip gemaakt voor mensen die niet naar werk kunnen. Die zou je veel effect dieper op de sociale activering, waaronder bijvoorbeeld

9

vrijwilligerswerk, kunnen inzetten. Dan snijdt het mes aan twee kanten. Mensen participeren en voldoen daarmee aan een tegenprestatie voor een uitkering en organisaties worden geholpen. Graag nog een reactie vanuit het college hier op dit voorstel. Voorzitter, ik ga naar lerend en ondernemend, want we hebben samen met de VSP en Op Ons Eiland een motie dit punt voor het promoten van stage- en afstudeerprojecten bij Dordtse ondernemers en organisaties. De voorzitter: Mijnheer Schalken, u gaat naar een afronding, want het is tijd. De heer Schalken-den Hartog: Jazeker. Het is al tijd. Oké. We lezen in de stadsenquête 2025 dat het vertrouwen in het gemeentebestuur van 37 naar 33 procent is gedaald. De waardering voor participatie en informatievoorziening daalt eveneens licht. Het college rept met geen woord hierover in de toelichting, terwijl het wel echt een signaal is. Wij verwachten van het college plan van aanpak op dit punt. En hier wil ik mee afsluiten. Dank u wel De voorzitter: Dank, mijnheer Schalken. En hier zijn de moties. En is het woord aan de heer Den Heijer van de VVD-fractie. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. De begroting sluit netjes aan op de perspectiefnota. Dank daarvoor aan het college en de organisatie.

Een bezuinigingspakket van 17 miljoen euro dat iedereen in onze stad zal raken, is met meerdere met een meerderheid van bijna 30 stemmen voor aangenomen. En niet iedereen stemde in. Ook dat is democratie. Maar wie verantwoordelijkheid wil nemen voor de toekomst van Dordrecht, weet dat keuzes onvermijdelijk zijn en dat de pijn ook voelbaar gaat zijn. Tijdens de perspectiefnota hebben we gezegd, wie de stad concreet voor uitbrengt doet dat niet met grote woorden, maar met voorstellen. En daarom zijn we ook blij dat de hertjes behouden blijven, dat we voorkomen dat er een kaalslag gaat zijn op speelplekken, zorgen dat de Drechthopper blijft rijden voor wie dat echt nodig heeft en bij evenementen we voor minder regels gaan. Dat zijn voorstellen waar we samen met elkaar hier onze schouders onder hebben gezet en de resultaten zijn nu verwerkt in de begroting. En voorzitter, de bijna vier jaar van deze raadsperiode zijn voorbijgevlogen. En dit vind ik ook het moment om namens de Dordtse VVD verantwoording af te leggen voor wat we samen met elkaar hier en met de stad hebben bereikt. We hebben hard gewerkt aan onze lokale trots. Ondanks financiële moeilijkheden hebben we het zwembad opengehouden, de Biesbosch is groen gebleven, de kerstijsbaan komt terug, je kunt straks zwemmen in het Wantij, Sinterklaas die rijdt zelfs nog op zijn paard.

En we hebben ook de evenementen Big Rivers tot Wantijlive staan nog fier overeind. En we hebben ook stappen vooruitgezet. Er wordt eindelijk weer gebouwd. Honderden woningen staan in de stijgers hebben we moeilijke besluiten genomen die ruimte maken voor nog eens duizenden extra. De lokale belastingen blijven lager dan in vergelijkbare gemeenten en de banenmotor draait op volle toeren. Stap voor stap wordt de binnenstad beetje bij beetje gezelliger. En de winkeltijden zijn verruimd, het horecabeleid is ambitieus en we zitten kort op de bouw van de broodnodige parkeergarages. Dordrecht is ook … Mevrouw Koene: Voorzitter.

10

De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Even om te checken. Hoor ik mijnheer Den Heijer echt zeggen, de winkeltijden zijn verruimd? Dat kan namelijk nog steeds ruimer. Maar ook dat de horeca verruimd is, de tijden van de horeca? Want dat is helemaal niet waar. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Het aantal incidentele verlaatjes is natuurlijk verhoogd naar 12, dat is een verruiming voor ondernemers. Tegelijkertijd is de verruiming ook voor terrasruimte. Natuurlijk de ruimte die mogelijk is gemaakt door corona is definitief vastgelegd. Dat was in de vorige periode geen vanzelfsprekende tijd dat dat zou gaan gebeuren. En verder hebben we natuurlijk wel ambities op het gebied van horeca en zie je ook dat het aantal horecazaken in de binnenstad de afgelopen jaren gegroeid is. En dat is volgens mij een positieve beweging, maar het mag van ons een stuk harder nog. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Het was eigenlijk meer omdat ik zelf geconstateerd heb dat er een heleboel zaken niet meer na 00.00 uur open mogen zijn, behalve als ze een heel ingewikkeld veiligheidsplan gaan overleggen. Die tijden zijn wel anders geweest. Het is alleen maar ingeperkt, in feite. De voorzitter: De heer Den Heijer, een reactie nog en dan gaat u door. De heer Den Heijer: Ik hoor graag de voorbeelden van mevrouw Koene.

Waar mijn betoog meer op toespitste was de winkeltijden die verruimd zijn. Dat is wel het geval geweest. En waar het gaat om de voorbeelden die u noemt ben ik erg geïnteresseerd, want volgens mij trekken we aan dezelfde kant van het touw. Dordrecht is ook een echte sportstad weer geworden. Vernieuwde accommodaties zoals bij VV Dubbeldam, Oranje-Wit, nieuwe velden, banen, meer sport in de openbare ruimte. En we spreken Dordtenaren die met trots vertellen dat de stad op de goede weg zit en dat we dit vast moeten houden. Maar we zijn er nog lang niet. En we merken ook dat de wind aan het draaien is. Steeds vaker horen we van Dordtenaren dat ze zich onveilig voelen. Niet door een grote misdaad, maar door klein, dagelijks wangedrag dat steeds normaler lijkt te worden. Met een deel van onze jongeren gaat dat gewoon de verkeerde kant op. Dat moeten we onder ogen zien. Ruim 300 jongeren per jaar verlaten school zonder diploma. Bijna 1 op de 10 heeft geen werk en volgt geen opleiding. Het aantal jongeren in de bijstand steeg van 275 naar bijna 450 in 2 jaar tijd. 12 procent gemaakt gebruik van jeugdzorg. Dat is meer dan het landelijk gemiddelde. En in 2 jaar tijd verdubbelde het geweld onder minderjarigen. En ook het aantal jeugdige verdachten liep op van 48 naar 91. En die cijfers laten zien dat hier iets misgaat en waar we als stad iets aan moeten doen.

Verkeerde voorbeelden op social media, ouders die wegkijken of het snelle foute geld dat via ondermijning steeds meer jongeren in zijn greep krijgt. Te veel jongeren verliezen richting en houvast. En gelukkig wordt er ook hard gewerkt om aan dat perspectief te verbeteren, waar de Dordtse VVD ook concreet aan bijdraagt. Want wie zijn best doet, verdient kansen. Maar we zien op straat jongeren met fatbikes die door de stad scheuren, ouderen overrijden, spugen, vechten, vrouwen naroepen of zelfs

11

op de billen slaan. Ze gedragen zich alsof de straat van hen is. En dat gedrag maakt Dordtenaren bang en verziekt het straatbeeld. Daarom willen wij dat het college gebieden aanwijst … De heer Burakçin: Voorzitter. De voorzitter: De heer Burakçin. De heer Burakçin: Voorzitter, ik heb toch een vraag over de motie over de fatbikejongeren van de VVD. Laat ik beginnen met te zeggen dat iedereen in Dordrecht zich veilig moet voelen en dat de daders passend gestraft moeten worden. Maar we hebben wel onze bedenkingen over de manier hoe de VVD dit framet, namelijk een hele grote groep fatbike gebruikers die nu over één kam worden geschoren en zich eigenlijk gestigmatiseerd en gecriminaliseerd kunnen voelen, of zelfs wel voelen met deze motie. Is de VVD het met ons eens? De heer Den Heijer: Over gevoel valt altijd de twisten, de heer Burakçin. Daar kan ik niet zoveel mee, hoe mensen dat interpreteren. En tegelijkertijd, wie criminaliseert hier wie? Het is toch niet dat wij van deze mensen vragen om op vrouwen te spugen, om vrouwen bewust op billen te tikken, vechtpartijen in de stad. Het loopt echt de spuigaten uit. De maat is echt vol. En ik snap alle overwegingen die daarbij gedeeld kunnen worden en daarom ziet het ook op een gerichte aanpak. Maar er is echt meer nodig dan wat er nu gebeurt. De voorzitter: De heer Burakçin.

De heer Burakçin: Voorzitter, ik denk dat ik de heer Den Heijer goed kan volgen. Er is een probleem. Er is een probleem met een groepje jongeren die in de binnenstad problemen veroorzaakt. Maar kunnen we dan bijvoorbeeld niet stellen dat we het hier hebben over jeugdoverlast, waarvan een aantal jongeren op fatbikes rijden, en de burgemeester vragen, wat wordt er nu eigenlijk allemaal aan gedaan en wat is er nodig om deze overlast aan te pakken? In plaats van dat je nu een hele grote groep stigmatiseert en criminaliseert. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Die grote woorden laat ik echt bij de heer Burakçin en die werp ik echt verre van me. Waar het gaat om de aanpak van jeugdcriminaliteit en jeugdproblematiek is natuurlijk inderdaad zo'n jeugdboa aangesteld. Dat zijn eerste voorzichtige stappen. Wij willen ook het net rondom deze misdadige fatbikes gebruikers sluitend maken door ze het onmogelijk te maken om in de gebieden waar dit echt gewoon keihard misgaat, waar mensen naar ons toe komen en zeggen, daar gaat het mis, daar moet het aangepakt worden, daar willen we nu de rust herstellen. En waar het gaat om de wegen en de manier van verplaatsen, vinden we het ook ongelooflijk goed en dan willen we de burgemeester en het college een compliment voor maken, dat we ook veel controles zien met zo'n rollerband waar die fietsen op worden gezet.

En dat zijn de bewegingen die er nu nodig zijn. En allerlei mitsen en maren, punten en komma's in

12

deze motie, dat mag, maar dat zal niet helpen en bijdragen aan het oplossen van dit probleem. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Om op dit punt verder te gaan. Ik schrik overigens van de constatering in de motie. Ik lees over lastigvallen van vrouwen, spugen, agressief gedrag. Eerste vraag is, in welke wijken heeft de VVD dit opgemerkt, waar vindt dit plaats? En de tweede vraag. De VVD pleit voor een harde aanpak via de as van het fatbike gebruik. Maar deze jongeren zijn misschien wel sowieso op zoek naar rellen, ook zonder fatbike. Is het dan wel fair om het over die as te gooien? En de derde vraag, we hebben natuurlijk ook fatbikers die door de stad heen fietsen, die zich verder niet agressief gedragen, maar ze mogen daar gewoon niet rijden. Maar dat zijn ook vaak gewoon kinderen van 14-15. Is het dan wel is het dan wel te verantwoorden om die meteen met harde boetes en met harde aanpak te confronteren? Want ze zijn misschien wel gewoon een beetje jeugdig en eigenwijs dat ze daar rijden. Terwijl het natuurlijk niet mag, laat dat duidelijk zijn. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Vooropgesteld is volgens mij veel meer nodig dan dit voorstel. En dan kijk ik ook naar het Rijk, want een helmplicht zou bijvoorbeeld al een hoop uitmaken. En waar uw vraag op ziet is de derde vraag over de kinderen.

Er zijn voorbeelden van kinderen in Dordrecht die al append op hun telefoon met bijna 40-50 kilometer per uur met zo’n opgevoerd ding rondrijden, iets gemist hebben en bijna hartstikke dood ergens tegenaan rijden. Ik moet eerlijk zeggen, dat zijn natuurlijk ook de ouders die hier wegkijken. Maar het zijn ook de kinderen en ook jongvolwassenen die gewoon begrensd moeten worden en moeten leren dat je een grens niet over moet gaan. En als je die grens wel overgaat, dat je dat dan voelt. En dan zullen die ouders hun verantwoordelijkheid moeten nemen om die boete te betalen. Het is overigens een vrij overzichtelijke boete. En dat zeg ik met helaas. De voorzitter: Eerst de heer Safranti, dan de heer Wringer en dan gaan we pas naar de overkant. Excuus. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: De eerste vraag, stadsbreed, dat gaat van Wielwijk tot Stadspolders tot de binnenstad. We zien het overal en het verplaatst zich ook in de stad. Ze zijn bijna een soort van zwerm en je hoort zo aankomen. Dat geluidje. En dan vervolgens kan er nog iets veel ergers gebeuren, als dat bij je voorbijkomt. Tot in de privésfeer aan toe meegemaakt. En waarom alleen een fatbike? Als je kijkt naar de uitbreiding van hoe de APV voorgesteld is, dan is inderdaad de fatbike een bijvangst, een heel effectief artikel om daarop te kunnen handhaven. En dat is het probleem nu. Dat kan nu niet.

En dat willen we ook de mensen die voor ons de boel veilig moeten houden, dat ze ook instrumenten in handen hebben om iets te kunnen doen. De voorzitter: De heer Safranti.

13

De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Ik wil het niet over de geluiden hebben waar mijnheer Den Heijer het over heeft, maar over de verschrikkelijke cijfers die hij daarvoor al genoemd heeft. Mijnheer Burakçin was mij net voor, want ik wilde het niet over de motie hebben, maar de cijfers die mijnheer Den Heijer net heeft genoemd. Mijn vraag staan ook richting VVD, wat gaat u dan juist concreet daarmee doen? Want u heeft heel veel punten aangekaart wat niet goed gaat. En dan ben ik benieuwd natuurlijk wat de VVD daarin gaat betekenen. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Nu ken ik fractie DENK niet altijd als de partij die de rode loper uitrolt voor agenda 2030, maar daar zit bijvoorbeeld een onderdeel in van de verlengde schooldagen. En dat is ook waar het gaat om kansengelijkheid en mensen die misschien een wat moeilijkere achtergrond hebben toch de gelijke kans geven met verlengde schooldagen om een hoger onderwijs of een beter passend onderwijsniveau in te kunnen stappen en daarmee kansen in het leven te kunnen hebben, was voor onze fractie een belangrijke voorwaarde om daarmee in te kunnen stemmen, omdat wij daar wel in geloven. Dat je uiteindelijk ook kansen moet bieden, weet mevrouw Boom bij vroegtijdige schoolverlaters, heeft zich enorm ingespannen.

Moet ik eerlijk zeggen, ook niet voorbijgaan aan de inspanningen van het college op dat gebied namens mevrouw Van Benschop. Dat zijn allemaal dingen die we ook moeten doen, door kansen te bieden. Maar als er moedwillig de grenzen overschreden worden, en we zien dat nu echt op een te grote schaal gebeuren, we voelen ook echt dat die wind de afgelopen twee jaar aan het draaien is, dan moeten we ook de maatregelen nemen die op dat punt nodig zijn. De voorzitter: De heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Het is misschien wel mooi als de VVD weer meer gebieden wil uitbreiden waar de fatbike verboden is. Maar op de Sarisgang om de hoek waar ik woon, is het verboden als de winkels open zijn. En er wordt zoveel gefietst. Is de VVD het met ons eens dat er gewoon meer gecontroleerd moet worden, meer bekeurd moet worden, als een soort opvoedkundige maatregel? En als tweede vraag, misschien meer aan het college, u had het net over de rollerbank speciaal voor fatbikes. Als het goed is hebben we er een in Dordrecht. Is die al ingezet? Wat heeft dat opgeleverd tot nu toe? De heer Den Heijer: Ik ben geen lid van het college en maar goed ook. Maar de rollerbank heb ik zelf wel eens in de praktijk aan het werk gezien. Op het Leerpark zijn volgens mij een aantal controles geweest.

En waar het gaat om, moet daarvoor hard gehandhaafd worden? Dat doen we zowel bij afvalproblematiek, dan stellen we gewoon een heldere norm, afval op de grond, boete. Wat ons betreft, met een fatbike door deze straten scheuren, boete. De voorzitter: De heer Damen. De heer Damen: Dank u, voorzitter. Mijn vraag is, waarom wordt er nu niet gewoon gehandhaafd op de normen en regels die er nu gelden? De politieagenten in Dordt hebben allemaal een Dordtpas gekregen omdat ze zo geweldig werk deden. Maar in deze gaat het toch ergens mis.

14

De voorzitter: Dat is eigenlijk een vraag voor het college. De heer Den Heijer: Waarom krijgen ze dit jaar niet een Dordtpas, burgemeester? De voorzitter: Zullen we doorgaan naar de volgende interruptie? Gaat uw gang. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ik heb twee vragen we kennen. We weten allemaal dat er landelijk een oproep is geweest tot een fatbike verbod, wat juridisch gezien niet haalbaar is omdat er geen onderscheid gemaakt kan worden met een e-bike. Hoe denkt de VVD dat hier te gaan regelen in een gebiedsverbod voor alleen een fatbike? En dan de andere vraag die mij wel verbaast qua gebied, qua hotspots, dat het Leerpark niet wordt genoemd. Als ik daaroverheen fiets, zeker in de periode dat daar veel studenten en leerlingen zijn, is de overlast daar enorm. En ik heb daar in de laatste maanden ook meer dan één keer een ambulance zien staan met een fatbike die op de grond lag. Ik weet niet wat daar verder gebeurd is, maar ik voelde niet helemaal veilig. De heer Den Heijer: Dat laatste voorbeeld is natuurlijk heel heftig en dat willen we voorkomen. Hier hebben we goed over nagedacht. We hebben dat serieus overwogen, maar als pleidooi is, we willen kansen bieden aan wie bijvoorbeeld daar naar school gaan. We hebben zoveel mensen die uitvallen van school. Daar gaan mensen wel naar school toe. Er is geen landelijk verbod op de fatbike op dit moment.

Of geen helmplicht en dat zouden we zo snel mogelijk willen. En daarom hebben we er bewust voor gekozen om het Leerpark hierbuiten te houden, omdat ze anders op geen enkele manier anders dan een ander vervoersmiddel daar naar school zouden kunnen. Als je het me persoonlijk vraagt zou ik het liefst willen dat iedereen gewoon op een normaal voertuig dan ook naartoe gaat, omdat de risico's die u schetst zeer terecht zijn. Als het gaat om de verruiming van de APV-artikel ... De heer Klerk: Ik heb daar nog even een vervolgvraag op, als dat mag, voorzitter. Want daarmee zegt u eigenlijk ook, het feit dat de kinderen naar school kunnen weegt dan zwaarder dan die vreselijke dingen die u eerder in de motie noemt die daar plaatsvinden. En die afweging krijg ik niet helemaal rechtgebreid. De heer Den Heijer: We hebben hier een historisch moment te pakken dat het CDA de VVD rechts voorbijgaat. Wij maken daar een andere afweging in. De voorzitter: Ik heb zelf het gevoel dat deze motie echt helemaal uitgemolken is inmiddels. Vervolgt u vooral uw betoog, we gaan even door naar het volgende onderwerp. De heer Den Heijer: Eén vraag is nog niet beantwoord, toch? Over het juridische. Dat is dezelfde vraag die de SP ook gesteld heeft. Het ziet op een algemene verruiming van het APV-artikel 2.52. Dat gaat zowel op gebied als op tijdsduur.

En daar zul je dan een juridische formulering in moeten vinden. Maar ik werp de vraag dan terug, in de APV staat ook dat skateboards niet toegestaan zijn in bepaalde gebieden, of rollerskates. Dat is volgens mij ook geen juridisch sluitende formulering voor dat soort vervoersmiddelen en die staan er ook gewoon in. Laten we gewoon maar even met een blik kijken van, hoe gaan we dit met elkaar regelen, dan allerlei beren opwerpen om het om het niet te doen.

15

Want ik denk dat u namelijk, want ik hoor ook aan uw pleidooi, dat u er wel gevoel bij heeft. Dat u het ook wil. De voorzitter: Jongens, zo werken interrupties niet. Dat je aan elkaar vragen gaat stellen. Mijnheer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. En toen ik deze motie kreeg dacht ik, slimme motie richting de verkiezingen. Past perfect bij het systeem een denken waar uw oude landelijke campagneleider het altijd over heeft. Maar mijn inhoudelijke vraag, hoe verhoudt deze nadruk op straf en beboeten zich tot onze bredere verantwoordelijkheid als gemeente om jongeren juist te bereiken in plaats van te berispen? Om niet alleen het gedrag te bestrijden, maar de oorzaken aan te pakken? Door perspectief te bieden, begeleiding te versterken en de verbinding met deze groep te herstellen. Mijn vraag, want als we alleen de symptomen bestrijden, blijft de onrust bestaan. De vraag is niet alleen, hoe straffen we sneller? Dat wil de VVD altijd graag. Daar zijn ze goed in. Maar vooral, hoe helpen we beter? Want daar hoor ik de VVD niet over. De heer Den Heijer: Hier betrap ik Fractie van der Spoel erop dat deze interruptie al lang van tevoren voorbereid was, want dat antwoord heb ik echt al drie keer gegeven. De heer Van der Spoel: Jammer dit, voorzitter. De voorzitter: De heer Den Heijer gaat door.

De heer Den Heijer: Zo zouden we het er ongeveer uit willen laten zien. Burgemeester, ik hoop dat het inspiratie is. Dit bord mag wat ons betreft op die plekken zo snel mogelijk komen te staan. Dan hebben we nog een ander serieus punt. Dat gaat over vrouwen die zich onveilig voelen door scheldpartijen en nageroepen. Dat mag nooit normaal worden in onze stad. En daarom ook de motie veilig over straat, ook in Dordt, voor veiligheid houden en een aanpak van de plekken waar dat gevoel het sterkste is. Veiligheid is de basis van elke wijk, elke buurt, elke straat. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Heel goed dat de VVD daar aandacht voor vraagt, maar wat ons betreft is die te beperkt en hoeft dat zich niet alleen te beperken tot vrouwen. Ik kan zomaar een aantal andere doelgroepen noemen waarbij dat ook heel erg speelt, dat onveiligheidsgevoel. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dat moet ik zeggen dat u daar een terechte opmerking maakt, namens Beter voor Dordt. Moeten we misschien even kijken naar de formulering als u daar suggesties voor heeft. Ik denk dat ik weet waar u op doelt. De heer Kuhlmann: Voorzitter.

16

De voorzitter: Nee, mijnheer Kuhlmann, uw fractievoorzitter staat hier het woord te voeren. Mijnheer Den Heijer, gaat u door. Mevrouw Van Vugt: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. De motie die net genoemd werd om het geweld tegen vrouwen enzovoort en de straatintimidatie ook tegen andere groepen, dat heb ik wel gelezen, tegen te gaan, is natuurlijk zo'n motie waar je niet tegen kunt zijn. Toch zit het me echt wel een beetje dwars dat hierin niet de samenwerking is gezocht met mensen van andere partijen die zich hier dag en nacht voor inzetten en die Orange the World al jaren organiseren. Eigenlijk vraagt u voortzetting van het beleid, wat in de praktijk allang door bijvoorbeeld iemand als Kitty Kruger wordt uitgevoerd. En wilt u daar eens op reflecteren, waarom die samenwerking elke keer op dit punt niet wordt gezocht, maar dat u daar gewoon weer alleen toch ook wel een verkiezingsstunt van wil maken? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dat zijn de woorden die ik vooral bij u laat. Laat ik één ding zeggen over mevrouw Kruger. Dat is iemand die daar een voortrekkersrol in heeft gehad. Die een positieve bijdrage levert aan deze raad. Verbindend is, een sociaal warm mens. Knetter links, zijn we het vaak mee oneens. Maar dat is iemand met wie we heel graag samenwerken.

En we hebben er wat dingen over gelezen. Die kloppen wat ons betreft totaal niet. Laten we dat beeld rechttrekken. Waar het gaat om deze motie weet ik dat daar achter de schermen de samenwerking op is gezocht. U doet daar allerlei aannames op. Die laat ik echt even bij u. En misschien kunnen wij straks even met elkaar kijken hoe we dat beter kunnen doen. Mevrouw Van Vugt-Roose: Prima. De voorzitter: Gaat u door en laten we het even buiten het persoonlijke houden. Even wel op de inhoud hier focussen. Dank u wel. De heer Den Heijer: Ik moest het toch even kwijt, voorzitter. Voorzitter, laten we ook eerlijk zijn. Niet alles is gelukt. We kunnen niet alles tegelijk en soms duurt iets langer dan dat wij zouden willen. Neem de aanpak van het afvalprobleem. Dat blijft hardnekkig. Meer boetes helpen om het terug te dringen, maar het is nog steeds te veel. Iedereen zegt dit belangrijk te vinden, maar toen het moment kwam om te kiezen voor een harde consequente aanpak, hing het aannemen van dat voorstel onlangs aan een zijden draadje. En we wij blijven daar wel voor staan. Wie bewust rotzooi achterlaat, moet daar niet mee wegkomen en de consequenties dragen. Of neem de winkeltijden.

We hebben de feestdagen kunnen verruimen, maar verdere stappen waren in deze verhoudingen niet mogelijk, terwijl we weten dat ruimere openingstijden juist nodig zijn om onze lokale ondernemers aantrekkelijk en concurrerend te houden. We blijven werken aan een gezellige stad, ook op de zondag. Voorzitter, we zien dat er honderden betaalbare koopwoningen worden gebouwd ...

17

De voorzitter: De heer Struijk. De heer Struijk: Ik heb toch wel een vraagje aan de heer Den Heijer met betrekking tot die verruiming van de winkeltijden. Er is nog niet zo heel lang geleden een onderzoek gedaan en daar zal de uitkomst van toch niet onbekend zijn bij de heer Den Heijer. Is hij het met mij eens dat de behoefte aan verruiming niet bepaald spectaculair groot was? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: En nu benoemt de heer Struijk precies een punt waar natuurlijk onze partijen bij uitstek, de liberale Dordtse VVD vindt dat de ondernemers de ruimte moeten krijgen echt radicaal tegenover de ChristenUnie/SGP staat. Natuurlijk hebben we dat onderzoek gelezen en natuurlijk spreken we ook ondernemers die er misschien niet helemaal bij gebaat zijn. Maar wat vanuit ons de overtuiging is, is dat je niet onnodig mensen in hun vrijheid, ondernemers begrenst vanuit een soort religieus motief in het geval van de SGP en de ChristenUnie. Maar ik moet ook zeggen, ik heb ook bewondering voor de diepgaande gesprekken die op dat punt met elkaar tot stand zijn gekomen. En ik denk dat die manier van samenwerken de stad meer brengt dan als we dat niet met elkaar zouden doen. Laat ik het daarbij houden. De voorzitter: De heer Struijk. De heer Struijk: Heel kort, voorzitter, nog een vervolgvraagje. Dank voor de warme woorden. Zo kennen we elkaar ook.

Zo gaan we ook met elkaar om. Maar het echte antwoord op mijn vraag, bent u het met me eens dat dat onderzoek niet bepaald liet zien dat er zo verschrikkelijk veel behoefte is aan verruiming? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dat is het punt wat ik probeerde te maken. Al was het maar één, dan zouden we het nog steeds onnodig vinden om die te begrenzen, terwijl in andere concurrerende steden Breda, Rotterdam, de winkels gewoon open zijn. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. De heer Den Heijer noemde afvalproblematiek en ik heb deze vraag nog niet eerder kunnen stellen aan de VVD. Maar is de VVD van mening dat we voor de nieuwe raadsperiode eigenlijk met elkaar met een met een frisse blik moeten gaan kijken naar de manier waarop wij in onze stad met ons afval omgaan en hoe we dat ophalen? Want zoals we het nu doen, we hebben samen overigens natuurlijk Diftar tegen weten te houden. Daar zijn we samen mee opgetrokken. Maar moeten we niet echt grondig gaan kijken hoe dat beter moet? Want nu gaat het gewoon echt niet goed. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik denk dat het verstandig is om in de volgende periode met beleid, bijvoorbeeld het grondstoffenbeleid, daar met elkaar naar te gaan kijken of we dat op

18

een manier kunnen doen die ook op een breder draagvlak kan rekenen in deze raad, in samenstelling van een stadsbestuur die daarmee aan de slag kan. Die handschoen die neem ik graag met de Socialistische Partij op. De voorzitter: U heeft nog 2 minuten. De heer Den Heijer: We zien onder andere dat er honderden betaalbare koopwoningen minder worden gebouwd en gepland dan nodig is. En dat komt doordat plannen vaak met één oog dicht worden bekeken. Alles draait om sociale huur, terwijl koopwoningen juist hard nodig zijn. En daarbovenop komt, nog te veel regels en te weinig ruimte om gewoon te bouwen. Zo ontmoedig je juiste mensen die iets willen opbouwen in onze stad. En dat is doodzonde, vooral voor die starters die willen blijven, terugkomen en hun toekomst hier zien. En wij blijven ons inzetten voor die betaalbare, koop minder regels en snellere doorstroming. En ja, voorzitter, er zijn ook meer boa's bijgekomen in de afgelopen periode. Het aantal is zelfs verdubbeld. Maar de druk is hoog en het werk is zwaar. En wij willen meer handhavers die ook beter beloond worden. Op plekken zien en horen we dat het misgaat. Dan kijken wij niet weg, maar zetten we een stap extra om dat op te lossen. Voorzitter, tot slot. Dordrecht heeft laten zien dat we veel kunnen. Dat als we samen de schouders eronder zetten, we bouwen, we vernieuwen en we houden vast aan wat Dordrecht bijzonder maakt.

En er is nog echt genoeg te doen. Er is alle reden voor vertrouwen. En wie goed om zich heen kijkt, ziet iedere dag de energie, de veerkracht en het geloof in onze stad, zijn veel groter dan de problemen die we hier met elkaar moeten oplossen. En als we koers houden en doen wat werkt, dan liggen de beste jaren van Dordrecht nog voor ons. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Den Heijer. Ik nodig graag mevrouw Stolk van de VSP uit naar voren te komen. Mevrouw Stolk: Voorzitter, de begroting 2026. De begroting 2026 van Dordrecht gaat richting de 1 miljard euro. Alleen dit financiële gegeven zegt natuurlijk niet alles, maar wel dat Dordrecht zich is blijven ontwikkelen als een belangrijke stad, zowel voor de inwoners van Dordrecht als de regiogemeenten die worden ondersteund Dordrecht. De VSP is ontzettend trots op onze ambtenaren die de begroting 2026 hebben opgeleverd. De begroting ziet er steeds professioneler uit en steeds meer statistieken en overzichten maken de begroting extra inzichtelijk. Zelfs een niet-Dordtenaar zou na het lezen van deze begroting een redelijk inzicht kunnen krijgen in het hoe en wat van Dordrecht. Kortom, een pluim op de hoed vanuit de VSP voor de Dordtse ambtenarij. Voorzitter, het is de laatste begroting van het zittende college en de laatste begroting voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026.

De VSP ziet deze begroting dan ook als een mogelijkheid om het gevoerde beleid van het zittende college te evalueren op diverse beleidsterreinen. Gezien de spreektijd beperkt de VSP zich voornamelijk tot onder andere woningbouw. Op woningbouwgebied is het huidige college, maar ook de vorige colleges, altijd duidelijk geweest. Namelijk, bouwen voor hogeropgeleiden en welvarende Dordtenaren van bewoners van buiten Dordrecht. Zelfs de toenmalige Partij van de Arbeid vond dat en voegde daar nog aan toe dat Dordtenaren die niet aan de criteria voldeden maar in de omliggende gemeenten moesten gaan wonen. Gelukkig is dat getijden wat bijgedraaid. Het heeft de VSP altijd verbaasd dat de huidige

19

Dordtenaren dit zomaar hebben geaccepteerd. Zij hebben gestemd op de voorgaande colleges die hen daarna wegzetten als tweederangsburgers, waarvoor geen plaats meer was in Dordrecht. Gelukkig is het de oppositie en ook mede door de coalitie de laatste jaren gelukt meer sociale woningbouw af te dwingen, maar nog lang niet genoeg om jonge mensen, jonge gezinnen en mensen met middeninkomens te huisvesten in Dordrecht. Hierbij nog de kanttekening dat bij sociale woningbouw bouw veelal sprake is van terugbouwen van wat eerder gesloopt is. Voorzitter, de VSP zal er alles aan doen om de komende gemeenteraadsverkiezingen steun te krijgen voor een bouwbeleid dat aansluit bij de landelijke ambities voor sociale woningbouw en de inzet van woningcorporaties om specifiek te gaan bouwen voor mensen, gezinnen, met een smalle beurs. Gelet op het nijpende tekort aan woonruimte voor al de genoemde groepen van starters, jonge gezinnen en middeninkomens, dienen wij de motie proactiviteit voor transformatiebeleid van de CU/SGP mede in. Met het voorbehoud dat hij nu niet moet gaan denken dat we hier een gewoonte van gaan maken, wil de VSP nog wel een compliment geven aan wethouder Burggraaf. Dit voor de wijze waarop hij de mogelijkheid om op Smitzigt een Knarrenhof te kunnen realiseren heeft vormgegeven. Laat dit de start zijn om in iedere wijk een Knarrenhof te realiseren.

En voorzitter, als het goed is zal hij zijn collega-wethouder Van der Kruijff zeker aan zijn zijde vinden. Eerder in mijn woordvoering gaf ik al aan dat de statistieken en overzichten extra inzichten verschaffen. En statistieken liegen niet. Zijn de doelstellingen van de agenda 2030 van het huidige college haalbaar? Het antwoord is dat op vrijwel elk gebied, waaronder de groei, inwoners, bouw woningen, et cetera, de doelstellingen niet zullen worden gehaald. Ook de indicatoren van de gemeentelijke dienstverlening zijn zesjes en in de jaren niet stijgend. Zelfs de inzet van vrijwilligers neemt in alle wijken af. Ook de bezuinigingen op het groenonderhoud zijn zichtbaar in Dordrecht. Van een Dordtenaar hoorde de VSP … De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde het woord vrijwilligers en dan spits ik altijd even mijn oren. Het aantal vrijwilligers neemt duidelijk af. Twee vraagjes. Heeft mevrouw Stolk een idee hoe dat komt? Maar nog belangrijker, heeft ze een oplossing om dit te keren? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dat is een zeer terechte vraag. Als je kijkt, wij zijn veel in de wijken en ook bij sportverenigingen. Daar hoor je heel veel dat de vrijwilligers, vaak de wat oudergedienden van een club, en op een gegeven moment, die kunnen niet meer.

En die worden niet vervangen. En dat is best wel een zorgelijk probleem. En waar natuurlijk op dit moment ook door ingezet wordt vanuit het college, dat verenigingen wat meer geprofessionaliseerd gaan worden. Maar dat de komende tijd, en dat geldt ook voor de mantelzorgers in Dordrecht, zullen wij veel meer actief en proactief beleid moeten gaan voeren. En of we dan iedereen kunnen verbinden aan onze verenigingen of aan maatschappelijke organisaties is nog maar even de vraag. Maar het alleen al kenbaar maken en mensen ook laten voelen. We hebben het afgelopen vergadering nog

20

met wethouder Van Benschop daarover gehad. De mantelzorgers zullen we de komende jaren ongelofelijk moeten gaan ondersteunen, want het is nogal wat als je voor een vader of een moeder ... Die belasting zal de komende tijd met de bezuinigingen op de zorg veel groter gaan worden. Ik denk dat dat ook wel iets is wat we mee gaan nemen in onze verkiezingen. En we zijn daar nog echt druk mee bezig. Ook het bestrijden van eenzaamheid. Er komt binnenkort een initiatief ... De voorzitter: Ik denk dat de heer Struijk een antwoord op zijn vraag heeft gekregen. De heer Struijk: Voorzitter, ik dacht ik help ze aan wat extra spreektijd. De voorzitter: De heer Struijk. De heer Struijk: Maar de echte vraag, als het mag, hebben we niet gehad. Ik onderschrijf al die wijze woorden van mevrouw Stolk, maar dat de ouderen de vrijwilligers zijn, dat weet ik. Als zij weggaan door overlijden of wat dan ook, of ze kunnen het echt niet meer, is er geen opvolging. Maar daar gaat het juist om. Hoe krijgen wij voor elkaar, en dan niet graag beperken tot alleen mantelzorg, want het gaat ook inderdaad om die sportverenigingen, speeltuintjes, en noem het allemaal maar op. Hoe krijgen wij daar nog vrijwilligers voor? Heeft de VSP daar een idee bij? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Volgens mij heeft volgens mij heeft de heer Struijk mij dan niet goed begrepen. Daar ga ik dan maar vanuit.

Ik heb gezegd, zowel voor de mantelzorgers, zowel voor de vrijwilligers, zullen we een proactief beleid moeten gaan voeren. We moeten veel meer inzetten. Ik heb genoemd bij sportverenigingen het meer professionaliseren, de sportverenigingen veel meer gaan ondersteunen daarin. Dat wordt op dit moment gedaan. En we zullen ook een proactief beleid moeten gaan voeren op het gebied van vrijwilligers. En ik heb daar best wel ideeën over, maar ik denk dat het dan iets te lang wordt en dat ik te veel spreektijd van u af ga snoepen. Maar is dat een beetje een antwoord? De heer Struijk: Dat is wel een beetje een antwoord hoor, mevrouw Stolk. Iets meer dan een beetje zelfs. Dank u wel. De voorzitter: De heer Schalken. Nee. Mevrouw Stolk, gaat u verder. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik was volgens mij bij de bezuinigingen op het groenonderhoud. Ook de bezuinigingen op het groenonderhoud zijn zichtbaar in Dordrecht. Van een Dordtenaar hoorde de VSP dat het door niet of minder maaien in Dordrecht net leek op de thuissituatie als er niet meer gestofzuigd werd. Rommelig, slordig, met als gevolg dat je mogelijk denkt, ik gooi mijn eigen rotzooi er ook maar bij. En daarbij heb ik het niet over mijn rotzooi, maar in het algemeen. Voorzitter, bewegen is goed voor jong en oud. Het draagt bij een sociale cohesie en de bestrijding, daar komt hij weer, van eenzaamheid.