2.1 2025.10.14 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 14 OKTOBER 2025 Raadzaal Voorzitter: De heer Nanning Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Damen (Partij van de Arbeid) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van Leeuwen (Fractie van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Mevr. Schnabel (Partij van de Arbeid) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: de heer Burggraaf, mevrouw Van Benschop, de heer Van der Kruijff, de heer Van der Linden, mevrouw De Jonge, de heer Merx Commissielid: mevrouw Van den Bergh Overige aanwezigen: Jurre Nipius, Isabeth van Heusden 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen

1

De voorzitter: Ik open hierbij de vergadering van de gemeenteraad van Dordrecht. Het is vandaag 14 oktober en ik heet graag iedereen van harte welkom, hier in de zaal, onze raadsleden, de leden van het college van B&W, onze griffier en alle medewerkers van de griffie. En natuurlijk alle belangstellenden op de publieke tribune of die via de livestream op een andere locatie met ons meeluisteren en kijken. Wat fijn dat u er bent. En we hebben een mooie agenda voor vanmiddag, met ook een paar feestelijke momenten. Maar voordat ik daar aandacht aan besteed, wil ik toch ook uw aandacht vragen voor twee wat vervelende dingen. Allereerst zijn er meerdere raadsleden afwezig, waaronder de heer John van der Net. En dat komt omdat de heer Van der Net afgelopen vrijdag helaas slachtoffer is geworden van zinloos en excessief geweld, waarbij hij geslagen en geschopt is met flink letsel tot gevolg. En dat is echt afschuwelijk, vreselijk voor hem en voor zijn gezin. En ik wil hier aandacht aan besteden, aan uw collega. Maar net zoals hij zijn er vaker inwoners van onze stad slachtoffer van zinloos geweld. En dit is dan ook misschien weer een moment dat we er even bij moeten stilstaan dat wij zinloos geweld flink moeten veroordelen, nooit normaal mogen vinden en ook niet mogen toelaten in onze stad. En geen enkel moment onbenut voor laten om ons daar krachtig tegen uit te spreken.

En onze politie en andere hulpdiensten altijd de ruimte en vertrouwen moeten geven om hun werk te doen. Maar ook wij als samenleving altijd voor staan dat zinloos geweld hier in deze stad niet thuishoort. En namens u allemaal wensen wij de heer Van der Net natuurlijk heel veel sterkte, hij luistert vanavond ook met ons mee en dat geldt ook voor zijn gezin. We hopen dat hij spoedig herstelt en natuurlijk dat onze politie hier goed veel aandacht aan besteed, wat ze ook doen. En dan weet ik dat de heer Den Heijer, want de heer Van der Net is er vanavond niet, fractievoorzitter van de VVD, ook enkele woorden namens de heer Van der Net nog wil spreken. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter, collega’s van onze raad. Dank ook, voorzitter, voor de rake woorden die u zojuist heeft uitgesproken. Ik heb aan de heer Van der Net beloofd ook namens hem en onze fractie de volgende verklaring af te leggen. En de heer Van der Net kijkt ook mee op de livestream. Zoals gezegd, afgelopen vrijdag is onze fractiegenoot John van der Net op straat aangevallen, toen hij vanuit zijn voetbalvereniging naar huis fietste. Een groep mannen blokkeerde de weg, sloeg hem van zijn fiets en heeft hem meerdere keren tegen de grond geslagen en geschopt. Hij liep daarbij letsel op aan zijn hoofd, armen en been en ook zijn neus is nu gebroken.

En wij zijn als fractie niet alleen geschrokken, maar ook gewoon ongelooflijk kwaad, want dit is laf en dit is zinloos. En vandaag missen we bij het debat, een stemming, een teamlid, een Dordtse volksvertegenwoordiger en bovenal gewoon een vriend die bij ons hoort hier in deze gemeenteraad, die zomaar op straat in elkaar is geslagen. We realiseren ons vandaag is het John, maar morgen kan het iemand anders zijn. Dat is wat in onze stad helaas gebeurt. Geweld op straat tegen willekeurige inwoners, tegen hulpverleners of tegen mensen die zich inzetten voor de stad, is volstrekt, maar echt volstrekt onacceptabel. We voelen ons gesteund door de burgemeester en door de politie die dit incident hoog opnemen. We bedanken het ambulancepersoneel voor de goede zorg en we hopen dat de dader snel wordt gepakt. En dat recht wordt gedaan, want wie op straat een ander in elkaar schopt, hoort daar niet thuis, hoort thuis achter de tralies. Namens de hele Dordtse VVD-fractie wens ik John een spoedig herstel. Zijn stoel is hier vandaag leeg en dat is diep triest, maar het maakt

2

ons ook alleen maar strijdbaarder om op te blijven komen voor wat hij belangrijk vindt, is namelijk veilig over straat in Dordt. Dank u wel. De voorzitter: Dan mevrouw Stolk, wat fijn dat u er ook bent vandaag. U bent aangereden door een vrachtwagen afgelopen week, terwijl u stilstond. U bent slechts geschampt, want dat had natuurlijk veel erger kunnen aflopen, maar dat maakte ook wel bij u dat bij u de schrik er goed in zat. En u heeft er ook wat fysieke klachten van overgehouden, maar wij hebben begrepen dat het gelukkig alweer een stuk beter met u gaat. En wij kennen u ook niet anders als een doorzetter, dus fijn dat u er bent vanmiddag. En namens ons allemaal heel veel sterkte met het verdere herstel. Mevrouw Stolk: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan de griffie en de gemeenteraad voor de bloemen. Dat wordt zeer gewaardeerd. Dank daarvoor. De voorzitter: Dan hebben wij vanmiddag ook heuglijk nieuws. Want mevrouw Van Engelen is in blijde verwachting. Hartelijk gefeliciteerd, mevrouw Van Engelen. En wij wensen u een hele goede zwangerschap toe en wij gaan natuurlijk alles met u meebeleven. O, o, o, die fantasie van u. Dan kijk ik even naar de aanwezigen, want ik heb naast de heer Van der Net nog een afmelding ontvangen van de heer Stam van Fractie Stam en mevrouw Van Waardhuizen van Op Ons Eiland. En dat maakt dat we vandaag met 36 raadsleden aanwezig zijn.

De heer Hartmeijer is iets later. De heer Den Heijer: Ik heb zelf nog mevrouw Van den Tol, die zal later deze middag aansluiten in de vergadering. De voorzitter: Waarvan akte. De heer Uysal: Voorzitter, dat geldt ook voor ons raadslid de heer Burakçin, die is onderweg vanuit zijn werk. De voorzitter: Dat is allemaal heel … Dank. En als ze dat van tevoren ook even aan de griffie doorgeven, is dat voor de volgende keer nog beter voor de vergadering. Dan stellen we dat zeer op prijs. Dan ga ik over naar de agenda zoals deze voorligt. Er zijn een paar bijzonderheden. Ik loop ze even een voor een met u af. Er is een amendement van de ChristenUnie/SGP bij agendapunt 11 ingediend. Dat gaat over de bestuurlijke boete afvalstoffenheffing. En ik kijk eventjes naar de betreffende fractie, dat klopt hè? En dan wordt dit hamerstuk een bespreekstuk en stel ik voor dat we deze behandelen na agendapunt 34. Maar het zou wel mooi zijn als we het een beetje kort kunnen doen. En dan zijn er twee moties bij agendapunt 32 ingediend, de raadsinformatiebrief die over de werkzaamheden aan het stadhuis gaan. De hoofdindieners zijn Beter Voor Dordt en ChristenUnie/SGP, klopt het dat u die wil indienen? Ja, dat klopt. Dan is dat het geval. Dan stel ik voor dat we deze aan het einde behandelen na agendapunten 34 en 11.

En er is een motie vreemd van de Partij voor de Dieren, getiteld noem het beestje bij de naam. Ik kijk even naar de Partij voor de Dieren en klopt het dat u deze wil indienen? Ja, dat is het geval. Dan stel ik voor dat we die dan aan het einde toevoegen aan de agenda en dan wordt het agendapunt 35. En dan is er ten slotte een motie vreemd over de realisatie van de Filomena-vestiging in de Drechtsteden binnengekomen. Ik zag dat er heel veel fracties deze mede indienen. Ik zag vooral mevrouw Kruger heel druk daarmee. Klopt het dat u hem wil indienen? Ja, dat is het geval. Formeel is de motie wel wat laat

3

verspreid, maar er is zoveel brede steun, dat ik voorstel deze gewoon toe te voegen aan de agenda. Dat wordt dan agendapunt 36. Dan kan ik me voorstellen dat het u nu even duizelt met al deze voorstellen. Het voorstel is dat de agenda er op het einde als volgt uitziet. We behandelen dan achtereenvolgens agendapunt 33 Wieldrechtse Zeedijk, agendapunt 34 nul-emissiezone, agendapunt 11 amendement bij de afvalstoffenverordening, agendapunt 32 moties bij raadsinformatiebrief over het stadhuis, agendapunt 35 motie vreemd aan de orde over naamgeving en agendapunt 36 motie vreemd aan de orde over vestiging van Filomena. We nemen elkaar daar gewoon ook zorgvuldig in mee, er zal u niks ontgaan. Kunt u instemmen met deze wijzigingen? Dat is het geval. Dan verzoek ik de indieners van de moties vreemd deze vast in te leveren bij de griffier. Dan kan de griffie deze uploaden bij het agendapunt en ik heb begrepen dat de motie die de Partij van de Arbeid mede indient, dan wordt ingeleverd, nadat de heer Damen is geïnstalleerd. En los van dit alles, met betrekking tot de agenda, hebben we ook nog het afscheid van de huidige kinderburgemeester in de installatie van de nieuwe kinderburgemeester om 17.30 uur. En als we nog niet klaar zijn, zullen we het onderwerp wat we dan behandelen, onderbreken en onze aandacht richten op de kinderburgemeesters. 2.

Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 23 september 2025 en de Dordtse Dinsdag van 9 en 16 september 2025 De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 2, het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 23 september 2025 en de Dordtse Dinsdag van 9 en 16 september 2025. Kunt u de genoemde notulen vaststellen? Dat is het geval. Benoemingen 3. Afscheid mevrouw A.M. Schnabel De voorzitter: En dan komen we bij agendapunt 3 en dat is het afscheid van mevrouw Schnabel. En dat is natuurlijk wel heel erg jammer, dat afscheid, maar dat gaan we wel even heel goed doen en daarvoor ga ik staan achter het katheder. Geachte mevrouw Schnabel, beste Marije, u bent nu drieënhalf jaar raadslid. De Partij van de Arbeid kwam in maart 2022 met twee zetels in de gemeenteraad. En één van deze zetels was voor jou. Je kwam met voorkeurszetels in de raad. En wat was dat een nieuw en vooral spannend avontuur. Je was nog niet goed bekend met het raadswerk en hoe dat allemaal werkt. Gelukkig had je voldoende mensen om je heen die je hielpen om het werk een beetje eigen te maken, binnen de partij, maar ook in deze gemeenteraad en daarbuiten. En je leerde veel en je maakte het werk van raadslid ook steeds meer eigen.

De eerste periode was niet rustig voor jou, je zocht naar wat je naast het raadswerk nog wilde doen, zoals een opleiding theologie volgen, bij het Partij van de Arbeid partijbureau werken, toneelstukken schrijven en regisseren en al met al was dat best wel veel aan bezigheden. Ook binnen de partij rommelde het. Dit leidde ertoe dat de fractievoorzitter zich in oktober 2023 afsplitste van de Partij van de Arbeid. Hierdoor bleef jij als enige voor de Partij van de Arbeid in de gemeenteraad over. Dat heb je wel als lastig ervaren zonder een partijgenoot in de raad, woordvoering doen op alle onderwerpen, deelname

4

aan het presidium en later ook deelname aan de vertrouwenscommissie. Het was niet altijd makkelijk, maar je hebt het met volle inzet en met verve gedaan. Complimenten. En het was zoals jezelf al zei, niet altijd eenvoudig, maar gelukkig ook wel heel vaak leuk. Je was een heel sociaal raadslid en hebt echt verbinding weten te maken met je collega's. Dat maakt het inhoudelijk samenwerken makkelijker. Maar ook buiten het raadswerk om waren er warme contacten. Je bent als persoon sociaal en betrokken bij Dordrecht. Raadslid ben je geworden vanuit je verantwoordelijkheidsgevoel, iets doen voor de stad en de mensen in de stad, dat is wat jou drijft. En je hart lag niet alleen bij het politieke spel. Dat vond je wel eens lastig, kostte je veel energie en je kreeg er ook wel stress van, al dat politieke gehakketak. En dan is het mooi dat er ook weer nieuwe dingen op je pad komen. Een nieuwe fase breekt nu voor je aan. Je blijft je inzetten voor onze mooie stad, alleen dan vanuit een andere rol. Want vanaf 1 november treed je bij de gemeente in dienst als senior adviseur kansengelijkheid en basisvaardigheden. Een rol die bij je past en ook wel heel erg mooi dat je je zo blijft inzetten voor de stad en voor de Dordtenaren. En dan ga ik weer keurig u zeggen.

Geachte mevrouw Schnabel, namens de stad en al haar inwoners en het voltallige gemeentebestuur, dank ik u hartelijk voor uw niet-aflatende inzet en de plezierige samenwerking de afgelopen drieënhalf jaar. Natuurlijk wensen wij u ook heel veel plezier en succes met alles wat nog komen gaat. Met de nieuwe baan, maar ook met alles wat er zich privé afspeelt. U gaat immers daar ook een nieuwe fase in door te gaan samenwonen. En we wensen u samen heel erg veel geluk en ook wij prijzen ons gelukkig met de vrijgekomen woonruimte. Als dank voor uw inzet krijgt u natuurlijk de handgemaakte foto ets van Wim van Broekhoven. En we hebben al even geen afscheid genomen van raadsleden, dus dit is ook voor mij de eerste keer dat ik dat mag doen en voor wie dat niet weet, het is een uniek cadeau dat alleen raadsleden ontvangen bij hun afscheid. En deze overhandig ik graag dan ook hier aan u en dan vraag ik even iedereen te gaan staan. Komt u even naar voren. Ik moet bij de microfoon een beetje staan. Geachte mevrouw Schnabel, heel erg veel dank namens het stadsbestuur voor een niet-aflatende inzet voor onze stad en alle inwoners de afgelopen drieënhalf jaar. Namens iedereen, het ga u goed. Bloemen. Mag ik je zoenen? Blinde paniek. En dan schors ik even een paar minuten zodat u afscheid kan nemen van mevrouw Schnabel. 4. Onderzoek geloofsbrieven de heer L.A.J.M.

Damen De voorzitter: Willen de leden van de gemeenteraad hun plekken weer innemen? Even een voorbeeld nemen aan het college. Beste mensen, ik ga door naar agendapunt 4. Want met het vertrek van mevrouw Schnabel is er een lege raadszetel ontstaan voor de Partij van de Arbeid. En de heer Damen is bereid deze zetel te aanvaarden. En de voorzitter van het centraal stembureau heeft de heer Damen benoemd. De geloofsbrieven commissie onderzoekt vervolgens of de heer Damen voldoet aan de vereisten voor het raadslid-lidmaatschap en zij hebben hun werk reeds uitgevoerd. De geloofsbrieven commissie bestaat uit de heren Schalken en Den Heijer en mevrouw Stolk, waarbij mevrouw Stolk ook de voorzitter is. Mevrouw Stolk, wilt u uw bevindingen van de geloofsbrieven commissie aan ons terugkoppelen? Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank. De geloofsbrieven commissie heeft alles gecontroleerd en we hebben geconstateerd dat er geen beletselen zijn om de heer Damen toe te laten tot de gemeenteraad. Tot zover, voorzitter.

5

De voorzitter: Hartelijk dank aan u en de overige leden van de geloofsbrieven commissie. 5. Toelating van de heer L.A.J.M. Damen tot lid van de gemeenteraad Raadsvoorstel De voorzitter: Waardoor wij meteen door kunnen naar het volgende agendapunt, dat is 5. Agendapunt 5, de toelating van de heer L.A.J.M. Damen tot lid van de gemeenteraad. De vraag die voorligt, is of u, leden van de gemeenteraad, gehoord hebbende de geloofsbrieven commissie, de heer Damen kunt toelaten tot lid? En dat is het geval. Dan verzoek ik de heer Damen naar voren te komen voor het afleggen van de belofte en verzoek ik eenieder, indien mogelijk, te gaan staan. Als u nog een stapje naar achteren doet, dan bent u voor iedereen goed zichtbaar. Goed zo. We zijn er klaar voor. Mijnheer Damen, het is niet de eerste keer dat u hier staat, heb ik begrepen, dus u bent zeer geoefend in het afleggen van de belofte. Want u bent al eerder raadslid geweest in deze periode en ook een zeer gewaardeerd commissielid. Dus wat fijn dat u weer terug bent. Ik ga nu de tekst van de verklaring en de belofte voorlezen en u weet wat u moet doen, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. En ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen. De heer Damen: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. En ik heb begrepen dat u geen prijs stelt op bloemen en dat we niet hoeven te schorsen. Maar ik feliciteer u toch graag namens iedereen hier aanwezig en heet u van harte welkom terug. En u gaat nu ook zitten op de plek waar zojuist nog mevrouw Schnabel zat. 6. Benoeming van mevrouw J. van den Bergh tot commissielid namens fractie PvdA - Raadsvoorstel De voorzitter: En wij gaan verder met nog een benoeming. Want met de benoeming van de heer Damen heeft de Partij van de Arbeid nu ook een vacature voor een commissielid. Mevrouw Van den Bergh, ook een oude bekende hier in de gemeenteraad heb ik begrepen, is bereid gevonden deze rol in te vullen. En als het nog even stil blijft. Dan kijk ik even rond of iedereen akkoord is met de benoeming. Dat is het geval. En u staat er al. In mijn tekst staat dat ik u vraag naar voren te komen, maar u bent er. En ik ga weer bij u de tekst van de eed voorlezen, waarna u die opvolgt met de woorden, zo waarlijk helpe mij God almachtig.

Ik zweer dat ik om tot raadslid of tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk en onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. En ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen.

6

Mevrouw Van den Bergh: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd.

Hamerstukken 8. Beschikbaar stellen van Voorbereidingsbudget programma Stadsas Dordt 2026-2027 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij de hamerstukken. Ik loop ze een voor een langs en uiteraard kunt u, als u dat heel graag wil, een korte stemverklaring afleggen. Ik kom bij agendapunt 8, het beschikbaar stellen van het voorbereidingsbudget voor het programma Stadsas Dordt 2026-2027. Wenst iemand er over … Kunnen die voor stemming? Nee, dat is niet het geval. Dan is die daarbij aangenomen. 9. Vaststellen van de achtste wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd – Raadsvoorstel De voorzitter: Het vaststellen van de achtste wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling dienst gezondheid en jeugd, agendapunt 9. Wenst iemand erover stemming? Dat is niet het geval, dan is die hierbij aangenomen. 10.Verstrekken Leenovereenkomst met gemeente Alblasserdam inzake aankoop Nedstaal-terrein - Raadsvoorstel De voorzitter: Het verstrekken van de leenovereenkomst met de gemeente Alblasserdam inzake de aankoop van het Nedstaal-terrein. Wenst iemand er een stemverklaring over of daarover te stemmen? Dat is ook niet het geval, dan is die hierbij aangenomen.

11.Instemmen met Invoeren bestuurlijke boete Afvalstoffenverordening Raadsvoorstel De voorzitter: 11, het instemmen met het invoeren bestuurlijke boete afvalstoffenheffing, dat wordt een bespreekpunt na agendapunt 34. 12.Beschikbaar stellen van uitvoeringskredieten voor herontwikkeling Paviljoen Achterom - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 12, het beschikbaar stellen van uitvoeringskredieten voor herontwikkeling van het Paviljoen Achterom. Wenst er iemand erover stemming, een stemverklaring? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Voorzitter, ik hoop dat dit tot een mooie ontwikkeling leidt, maar ik hoop ook wel dat er ander vastgoed net zo goed verzorgd gaat worden.

7

De voorzitter: Dat is een mooie oproep. Dank u wel. En dan kom ik bij agendapunt … O nee, ik moet nog stemmen, natuurlijk. Wenst iemand hier nog een stemming over? Dat is niet het geval. Dan is het voorstel hierbij aangenomen. 13.Investeringsbesluit voor renovatie hoogbouw aan het Achterom 103-121 te Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij het investeringsbesluit, agendapunt 13, voor renovatie van de hoogbouw aan het Achterom 103-121 te Dordrecht. Wenst iemand daar stemming over? Dat is niet het geval, die is hierbij aangenomen. 14.Vaststellen bedragen fractievergoeding 2024 - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan bij agendapunt 14, het vaststellen van de bedragen voor de fractievergoedingen 2024. Wenst iemand daar nog stemming over? Dat is niet het geval. Die hebben we aangenomen. 15.Vaststellen gewijzigd Reglement van Orde gemeenteraad en commissies Dordrecht - Raadsvoorstel De voorzitter: En het vaststellen van het gewijzigd Reglement van Orde voor de gemeenteraad en de commissies van Dordrecht. Wenst iemand daar nog een stemming over? Ook dat is niet het geval en die zijn dan hierbij aangenomen. Stukken ter kennisname De voorzitter: Dan komen we bij de stukken ter kennisname. Agendapunt 32 behandelen we na de agendapunten 34 en 11 aan het einde van de vergadering.

Kunt u kennis nemen van alle overige stukken bij de agendapunten ter kennisname? De heer Katif: Voorzitter. Sorry. Hier ben ik. De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Katif. De heer Katif: Voorzitter, Beter Voor Dordt betreurt dat dit stuk ter kennisgeving … Agendapunt nummer 29 overigens, voorzitter. En vreest dat we straks een kant-en-klare verordening aangeleverd krijgen zonder de raad betrokken is geweest en alleen maar kan tekenen bij het kruisje. Beter Voor Dordt roept de wethouder om de raad actief te betrekken bij het opstellen van de op te stellen verordening. De voorzitter: Dank u wel. Daar neem het college kennis van. Mijnheer Groenewege, Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. Het gaat over brief 27, over het onderhoud beeldbepalende kastanjebomen Wolwevershaven. Die brief is een gevolg van een aangenomen motie van ons. Dus daar zijn we blij mee. Maar in deze brief wordt ook gedreigd met de kap van de platanen aan de Crayesteynstraat. Het onvermijdelijke gevolg van het grijze boomonderhoudsbeleid van deze grijze raad. De Partij voor de Dieren is daar natuurlijk fel op tegen.

8

De voorzitter: Duidelijk, daar nemen we kennis van. Voor mij is dit geen grijze raad, een hele kleurrijke raad. Kunnen we alle stukken daarmee ter kennisname vaststellen verder? Dat is het geval. 16.Raadsinformatiebrief over Werkzaamheden Subsidie Instandhouding Monumenten Stadhuisplein 1 – Raadsinformatiebrief 17.Raadsinformatiebrief over Afhandeling uitspraak inzake procedure ‘Niet tijdig beslissen ontwerpbesluit bestemmingsplan Maasterras fase 1’ bij Raad van State – Raadsinformatiebrief 18.Raadsinformatiebrief over 6e voortgangsbericht Stadsas Dordt – Raadsinformatiebrief 19.Raadsinformatiebrief over Bekendmaking kunstenaars Dordthuis – Raadsinformatiebrief 20.Raadsinformatiebrief over Lopende planschadezaken buitengebied – Raadsinformatiebrief 21.Raadsinformatiebrief over Verhuisketenonderzoek Overkampweg & Patersweg – Raadsinformatiebrief 22.Raadsinformatiebrief over Overeenkomst Provincie Zuid-Holland en gemeente Dordrecht over sociale huurwoning en busremise – Raadsinformatiebrief 23.Raadsinformatiebrief over Afhandeling motie M1 Pak de kans om veiligheid voetgangersgebied te verbeteren – Raadsinformatiebrief 24.Raadsinformatiebrief over Uitvoering Motie M14A “Meer doorstroom leidt tot passend wonen.” – Raadsinformatiebrief 25.Raadsinformatiebrief over Beantwoorden motie M16 Groenonderhoud – Raadsinformatiebrief 26.Raadsinformatiebrief over Stand van zaken rond

projectbesluit Sliedrechtse Biesbosch (Hel- en Zuilespolder) – Raadsinformatiebrief 27.Raadsinformatiebrief over Onderhoud beeldbepalende kastanjebomen Wolwevershaven – Raadsinformatiebrief 28.Raadsinformatiebrief over Voortgangsrapportage Regionale Energiestrategie 1.0 – Raadsinformatiebrief 29.Raadsinformatiebrief over Stand van Zaken Participatiewet in balans – Raadsinformatiebrief 30.Raadsinformatiebrief over Verkenning bijdrage GR DG&J aan verminderen financiële problematiek gemeenten, Verbeterprogramma beschikbare en

9

betaalbare jeugdhulp en Evaluatie en contractverlenging Dordrecht Sociaal – Raadsinformatiebrief 31.Raadsinformatiebrief over Evaluatie Fixi 2024 – Raadsinformatiebrief Stukken ter bespreking 33.Afgeven Verklaring van geen bedenkingen voor Wieldrechtse Zeedijk 2a Raadsvoorstel De voorzitter: Dan komen we bij de stukken ter bespreking. En kom ik bij het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen voor de Wieldrechtse Zeedijk. Dit onderwerp heeft u beeldvormende in de commissie besproken op 9 en 16 september en oordeelsvormende op 30 september. De commissie heeft toen afgesproken het onderwerp als bespreekpunt door te geleiden naar de gemeenteraad, waarbij het debat zich beperkt tot in te dienen moties en amendementen en een spreektijd van twee minuten te hanteren. Ik heb één amendement gezien van de Partij voor de Dieren, VSP en Beter Voor Dordt, klopt het inderdaad dat er maar één amendement is? Ja, dat is het geval. Dan stel ik voor dat de indieners deze eerst kort toelichten en indienen en dat een ieder daarna in de gebruikelijke volgorde de gelegenheid krijgt hierop te reageren, als hij of zij dat wil. Wie mag ik dan het woord geven voor het toelichtend indienen van het amendement? Dat is mijnheer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter.

Toen het college twee jaar geleden voorstelde om een hoveniersbedrijf toe te staan in ons poldergebied, was de Partij voor de Dieren daar al op tegen, want als wij zeggen tegen bouwen in de polder te zijn, als wij zeggen de polder te willen beschermen, dan doen we dat ook. En in de twee jaar sinds de vergunning door de rechter is vernietigd, is er aan ons standpunt niets veranderd. Op allerlei manieren past dit bedrijf niet in de plannen die de gemeente heeft voor deze stad. Dordrecht wil binnen de stadsgrenzen bouwen, niet in de polder. Voor bedrijven betekent dat dat ze zich op bestaande bedrijventerreinen dienen te vestigen. Dit nieuwe hoveniersbedrijf in de polder past niet bij dat beleid. Daarnaast gaan we in het buitengebied voor agrarische bedrijven, niet agrarische bedrijven zorgen voor verrommeling rond de dijken, omdat ze hun terrein vaak grotendeels verharden. Dat wil de gemeente tegengaan. Maar dit nieuwe hoveniersbedrijf in de polder past niet bij dat beleid. En ten slotte geldt er in ons buitengebied ten zuiden van de Wieldrechtse Zeedijk een provinciaal stiltegebied. U kunt zich voorstellen dat het in elkaar timmeren van pallets en het rommelen met tuintegels niet past in een stiltegebied.

Daarom dient de Partij voor de Dieren, samen met de VSP en Beter Voor Dordt een amendement in om geen verklaring van geen bedenkingen af te geven voor dit nieuwe bedrijf in het poldergebied. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dan starten we met de eerste termijn. We hebben een spreektijd van twee minuten en iedere fractie krijgt in de gebruikelijke volgorde de gelegenheid. Wie mag ik het woord geven namens de VVD-fractie? Mijnheer Noldus, gaat uw gang.

10

De heer Noldus: Zeker voorzitter, dank u wel. Wat ons betreft hebben we in de commissie eigenlijk over de inhoud van deze ontwikkeling alles al besproken. Onze bijdrage gaat dan vandaag ook vooral over de betrouwbaarheid, die we als overheid ook hoog in het vaandel hebben staan. En voorzitter, wat ons betreft zou het onbehoorlijk zijn als we nu een ander besluit zouden nemen dan dat we op eerdere voorstellen hebben gedaan twee jaar geleden. We hebben er dan ook zeer veel ongemak bij, zeg ik dan maar even licht, dat er partijen zijn die in de commissie roepen te hebben zitten slapen. Eigenlijk gênant, want welk signaal, voorzitter, geven we af naar initiatiefnemers die al zes jaar bezig zijn met een plan voor deze locatie? Als we zeggen dat we hebben zitten slapen in de eerdere behandeling. En voorzitter, zeker dan ook als er niet één keer, maar meerdere keren hierover besloten is, heb je dan ook meerdere keren zitten slapen. En voorzitter, bij één van die partijen is dat zelfs dan minimaal drie keer geweest, want het is nota bene zelfs gestart onder een wethouder van die partij. Wat mij betreft, voorzitter, vanaf vandaag … De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus heeft een interruptie van de heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. De Partij voor de Dieren heeft nooit zitten slapen. Wij waren tegen, we zijn tegen.

Maar we vinden er wel wat voor te zeggen om gewoon toe te geven, we hebben destijds niet goed gekeken. En met het voortschrijdende inzicht hebben we nieuwe inzichten opgedaan en zien we toch dat het niet past bij het beleid. Maar de VVD is eigenlijk voortschrijdend inzicht hier aan het shamen en probeert te doen alsof dat gênant zou zijn, maar dat is toch juist te prijzen? De voorzitter: Mijnheer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, in mijn volgende passage van woordvoering wilde ik de Partij voor de Dieren een groot compliment geven. Want ik zei toen, indertijd waren ze tegen, dat zijn ze nu weer met een heel eenduidig en toegespitst verhaal. Dat vind ik heel goed. Daar zijn we het inhoudelijk niet mee eens, maar daar hebben we twee weken geleden in de commissie over gehad. Wij hebben daar echt een andere weging op. Maar het is wel als je ... We hebben onze mond vol als het gaat over participatie, als het gaat over hoe herstel je vertrouwen? We vragen ambtelijke capaciteit en geld om op basis van initiatieven dit voor elkaar te krijgen. En op de basishygiëne dingen zou dat wat ons betreft optimaal tiptop in orde moeten zijn. En dan kan het niet zo zijn, voorzitter, dat we daar zeggen te hebben zitten slapen.

Wat een aantal partijen en terecht de Partij voor de Dieren heeft dat niet gedaan, nogmaals die hebben hier eerder dit punt gemaakt, niet één van de partijen die ik daar daarbij noem. Maar dat vinden wij toch wel gênant als je dat op deze manier op eenzelfde vraagstuk een hele andere weging binnen dezelfde raad gaat hebben, voorzitter. En voorzitter, ik zou één van de partijen die daar meerdere keren überhaupt de wethouder heeft geleverd die het proces is gestart, staan voor mij de letters BVD vooral voor beloven, vergeten en draaien. En voorzitter, dat gezegd hebbende, zou ik eigenlijk willen oproepen aan deze raad dat we dit voorstel niet opnieuw op deze manier betwisten. We hebben de inhoud lang bediscussieerd. Wat ons betreft staat nu de betrouwbaarheid van onze raad als belangrijkste vraag boven water en wat mij betreft gaan we hier dit stuk vaststellen. Wij zullen dat amendement in ieder geval niet steunen. Waarbij nogmaals de vastberadenheid en hetzelfde standpunt van de

11

Partij voor de Dieren wat ons betreft een heel verdedigbaar standpunt is, wat wij inhoudelijk anders wegen, maar wat ze wel heel eenduidig vasthouden, voorzitter en daar wilde ik het bij laten. De voorzitter: Dank u wel. En gelukkig staan de woorden BVD voor Beter Voor Dordt, wat mij betreft. Dan ga ik naar de volgende fractie. Dat is GroenLinks, mijnheer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. In 2023 heeft deze raad een verklaring van geen bedenkingen tegen de plannen aangenomen met toen alleen de stemmen van de Partij voor de Dieren tegen. Het plan is in essentie nog steeds hetzelfde. De situatie is niet wezenlijk veranderd. Dus uit het oogpunt van een betrouwbare overheid ligt het voor de hand de gevraagde vergunning te verlenen. En kijkend naar de concrete situatie ter plekke, zien wij niet dat het vestigen van een hoveniersbedrijf met kwekerij daar heel veel extra verstoring brengt. Terwijl het verrommeling kan helpen voorkomen juist in onze ogen, omdat pogingen om het perceel een andere bestemming te geven vooralsnog op niets zijn uitgelopen. Daarom alles afwegende, voor ons op dit moment geen bedenkingen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar fractie Beter voor Dordt, mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel.

Allereerst soms kun je als je geschoren wordt, beter even stilzitten en dat heb ik nu gedaan. Met betrekking tot het mogelijk maken van de ontwikkeling hier, is het inderdaad onder andere ook Beter Voor Dordt geweest, die heeft gezegd van, we hebben hier inderdaad eerder niet goed en niet nadrukkelijk naar gekeken. Maar dan is het ook nog eens zo, beter, wat was het ook alweer, ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. En zoals de heer Groenewege ook aangaf, voortschrijdend inzicht. En als we het dan hebben over betrouwbare overheid, dan is het ook diezelfde overheid en zijn wij dat met elkaar geweest die het bestemmingsplan hebben vastgelegd, in de provincie is het gebied tot stiltegebied genoemd. En dat zou toch ook iets zijn waar onze inwoners en mensen houvast aan zouden mogen kunnen ontlenen. En dat is hier niet. Vandaar dat wij toch ook mede dit amendement hebben ingediend en al is het alleen maar om daarmee aan te geven dat wij niet willen dat daar wordt gebouwd. Daar wil ik het bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de VSP. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank. Voorzitter, de VSP heeft wel bedenkingen tegen het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen, met betrekking tot de aanvraag omgevingsvergunning en zal daarom niet instemmen met het voorstel om een verklaring van geen bedenkingen af te geven.

Het vestigen van een hoveniersbedrijf met kwekerij, bedrijfsgebouw, bedrijfswoning en nog een bedrijfswoning ligt niet in de lijn met het uitgangspunt dat in het buitengebied geen nieuwe niet-agrarische bedrijven worden gevestigd. Gelet op de omgevingsvisie is het ook strijdig met de uitgangspunten van deze visie. Het behoud van open polderlandschappen, rust en recreatieve waarde staat hierbij voorop. Ook zal sprake zijn van een toename van verkeer op een smalle rustige dijk met alle risico’s van dien. Een bedrijf uit milieucategorie 3.1 hoort niet thuis in een

12

stiltegebied. Het is in strijd met het vooropstellen van open polderlandschappen, rust en recreatieve waarde. Voor de VSP speelt ook een rol dat op 23 september jongstleden de omgevingsvisie 2.0 is vastgesteld. En dat daarin, net als in de omgevingsvisie 1.0, ook is vermeld dat het vestigen van een bedrijf, zoals een hoveniersbedrijf op de Wieldrechtse Zeedijk 2a, niet past binnen deze visie. Dus ik zeg ook richting mijnheer Noldus, u heeft ook zitten slapen toen. En de VSP staat voor politieke betrouwbaarheid. De voorzitter: Mevrouw Stolk, u heeft een interruptie van de heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, er wordt hier een verwijt gemaakt dat ik heb zitten slapen. Ik heb volgens mij duidelijk gezegd, wij wegen dit voorstel nu op dezelfde manier als twee jaar geleden. En ook de relatie met de omgevingsvisies is ook twee weken geleden in het commissiedebat veelvuldig aan de orde geweest. Er zijn natuurlijk heel veel manieren om ook naar deze specifieke invulling te kijken. En ik hoor mevrouw Stolk een aantal connecties maken ook met de omgevingsvisie zelf. En ik ben toch benieuwd, er wordt verwezen ook naar veel meer druk op die dijk. Terwijl juist als je kijkt naar heel veel logistiek bijvoorbeeld, bereikbaarheid, wat er zou kunnen komen in een recreatieve functie, dat zou veel meer zijn dan wat er nu voorspeld wordt.

Dus ik denk als de argumenten van de seniorenpartij zijn, dat dat belangrijk is, dan zou dit juist iets zijn om mee aan slag te gaan. Ik ben benieuwd hoe de VSP daarnaar kijkt. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik wil me gewoon even beperken tot het amendement. Maar de heer Noldus zit Beter Voor Dordt te shamen op iets wat ze in het verleden hebben gedaan. Dat snap ik, maar tegelijkertijd en dat zou de VVD wel eens wat meer sieren, dat als je voortschrijdend inzicht hebt en dat je een beslissing hebt genomen op verkeerde argumenten, dat je dan ook eens een keer zegt van, laten we het anders doen dan dat we het in het verleden zo hebben gedaan. En door te zeggen van, we hebben het toen gewogen, we wegen het nu weer. Er staat gewoon in de omgevingsvisie 2.0 en 1.0, dat het gewoon niet mag. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Noldus. De heer Noldus: En dan ben ik toch benieuwd, want het blijft in algemeenheden van dingen, die veranderd zouden zijn. En welke argumenten heeft de seniorenpartij dan die anders zijn dan in het vraagstuk wat eerder op tafel lag? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Dat het niet mag en dat het niet kan. Het past niet in de omgevingsvisie en dat blijf ik herhalen.

De heer Noldus: Voorzitter, dan heb ik toch een heel ander beeld en invulling van dat aspect, maar dan verschillen we daarin van mening, ben ik bang.

13

De voorzitter: Mevrouw Stolk, gaat u gewoon door. Mevrouw Stolk: Voorzitter, de VSP staat voor politieke betrouwbaarheid en gaat er niet in mee om een maand na vaststelling van de omgevingsvisie 2.0 en op dit punt een herbevestiging van de omgevingsvisie 1.0 een besluit te nemen dat hiermee in strijd is. Het amendement van Partij voor de Dieren dienen we dan ook mede in. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank, mevrouw Stolk. Dan ga ik naar de ChristenUnie/SGP. De fractievoorzitter is aan het woord. De heer Struijk: Dank u wel. Voorzitter, over de omgevingsvisie is net zojuist voldoende gewisseld, denk ik, dat laat ik eventjes zitten. Ik wil kort op een paar punten, die in het amendement genoemd werden als bedenkingen, ingaan. Er wordt gesproken over nietagrarische bedrijfsfuncties. De omschrijving agrarisch aanverwant bedrijf past echter beter, die kwam ik in eerdere stukken tegen van de gemeente, onder andere ook over een ander bedrijf, A-Garden. Ons is inziens is er ook geen sprake van verrommeling van linten van dijken. Het bedrijf komt op behoorlijke afstand van de dijk en ligt min of meer ingeklemd tussen twee zeer forse stalgebouwen en bomenrijen. Vrijwel onzichtbaar vanaf de dijk, helemaal onzichtbaar vanuit de polder, over verrommeling gesproken. Het bedrijf valt weliswaar in milieucategorie 3.1, maar die categorie is heel breed.

Veel bedrijven uit die categorie moet je hier niet willen hebben. Ik noem vleeswaren en vleesconserven fabrieken en slachterijen. Ik denk dat de Partij voor de Dieren die overigens nergens wil hebben, maar dat terzijde. Maar en nou komt die, ook paardenfokkerijen, andere graasdieren en bouwbedrijven vallen onder deze categorie. Me dunkt dat een hoveniersbedrijf keurig past in dat rijtje. Voor een precedentwerking, voorzitter, hoeven we ook niet bang te zijn. Nieuwe aanvragen vallen immers onder omgevingsvisie 2.0 en kunnen heel eenvoudig geweigerd worden. Voorzitter, ten slotte, als we het hebben over aantasting van rust en stilte, dan kunnen we ons beter zorgen gaan maken over de geluidsoverlast veroorzaakt door motorrijders, die veelvuldig over de Landbouwweg, Oude Veerweg en Zeedijk rijden dan over wat auto's, enkele tientallen misschien, die daar rijden van een hoveniersbedrijf. En mogelijk breng ik nu de Partij voor de Dieren op een idee, maar dat zij dan maar zo. U begrijpt, wij gaan in ieder geval tegen het amendement stemmen. Dank u. De voorzitter: Dank, mijnheer Struijk. Dan kijk ik naar de fractie van het CDA. Mijnheer Oostenrijk, gaat uw gang. De heer Oostenrijk: Dank u, voorzitter.

De vraag is aan de orde, is dit nu voorliggende raadsvoorstel verklaring van geen bedenkingen, qua onderbouwing overtuigend als het gaat over de vraag of in deze specifieke situatie mag worden afgeweken van wat hierover wordt vermeld in de omgevingsvisie? We zijn als CDA na drie aan dit onderwerp gewijde commissievergaderingen tot de conclusie gekomen dat dit het geval is. En wel om het volgende. In 2023 heeft het CDA met deze verklaring ingestemd. De locatie is omgeven door hoge en dichte begroeiing en bedrijfsgebouwen van naastgelegen paardenmanege, dus van buiten in feite onzichtbaar. En dan ook niet als zodanig te kenschetsen als zijnde onderdeel van het polderlandschap. Qua geluid en de te verwachten verkeersbewegingen heeft het college ons afdoende toegelicht dat er geen

14

sprake is van een onacceptabele situatie. Wij zien geen vruchtbaar perspectief voor dit terrein, voor bestemmingen in samenhang met het open landschap, ook al omdat het qua toegankelijkheid daarmee niet is verbonden. Daarom zullen wij het ingediende amendement dat haaks staat op het raadsvoorstel dan ook niet steunen. Dank u. De voorzitter: Dank, mijnheer Oostenrijk. Dat is duidelijk. Ik ga naar de mijnheer Damen, Partij van de Arbeid. De heer Damen: Dank u, voorzitter. Voorzitter, als wij nu opnieuw tot een weging zouden moeten komen over de vestiging van een hoveniersbedrijf op deze plek, zouden wij waarschijnlijk tegenstemmen. Zeker gezien de toename die de vestiging van dat bedrijf betekent voor het autoverkeer op de dijk, een dijk waar je eigenlijk alleen zou moeten wandelen en fietsen. En voor het autoverkeer hebben we een dure landbouwweg aangelegd. Echter, we hebben al eerder als raad een standpunt ingenomen. We hebben richting dat bedrijf laten weten dat we als raad met die vestiging kunnen instemmen. En dan vind ik dat je betrouwbaar moet zijn naar zo'n bedrijf. En met enige tegenzin stemmen we niet in met het amendement. De voorzitter: Dank, mijnheer Damen. Ik ga naar mijn heer Safranti. De heer Groenewege is al aan het woord geweest. De heer Groenewege: Is dat relevant? De voorzitter: Oké, duidelijk. Mijnheer Groenewege van de Partij voor de Dieren.

De heer Groenewege: Dank u. Fijn dat u zo snel overtuigd bent. Wat fijn voor u is, is dat ik niet zo heel veel toe te voegen heb aan het verhaal wat ik net gehouden heb. Behalve de opmerking dat het mij verbaast hoe lichtvoetig sommige partijen omgaan met hun belofte om niet te bouwen in de polder. Want er zitten nogal wat partijen in deze gemeenteraad die de campagne ingaan met de boodschap, wij bouwen niet in de polder. En daar staan dan vijftien asterisken achter, met allemaal onderaan de pagina kleine lettertjes, tenzij dit, tenzij dat, tenzij er al schuren omheen staan, tenzij het niet zichtbaar is van de dijk, tenzij … Ik maak me ernstig zorgen over de polder, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Safranti van DENK. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. En nog een tenzij en dat was volgens mij een kasteel wat de heer Struijk nog had benoemd tijdens de commissie. Voorzitter, de situatie rondom de Wieldrechtse Zeedijk raakt ons allen. Bewoners hebben al jarenlang signalen afgegeven over de overbelasting, geluidsoverlast, verkeersveiligheid en gevoelens van onzekerheid over hun leefomgeving. Als DENK Dordrecht willen we benadrukken dat wij zorgen van deze bewoners volledig erkennen. Echter, in 2022 heeft onze raad, buiten Partij voor de Dieren, ingestemd met het plan. Nu worden de criteria voor de vergunning herzien.

Tijdens de commissies hebben wij hiervoor de nodige aandacht gegeven en inhoudelijke discussies gevoerd. Wij blijven daarom ook bij ons besluit van twee jaar terug. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u, mijnheer Safranti. Dan ga ik naar mevrouw Koene van Gewoon Dordt.

15

Mevrouw Koene: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik heb twee van de vergaderingen die hierover gingen, voorgezeten. Dus dat is altijd heel fijn, want dan kan je van alles en nog wat horen aan argumenten en dergelijke. En ik ben niet overtuigd geraakt om mijn oordeel te veranderen. Dus ik sluit eigenlijk volledig aan bij de woorden van de heer Struijk. Met nog wel een extra opmerking erbij richting mijn buurman dat wij ook geen probleem hebben dat er gebouwd wordt in de polder. Dus zeker ook hier niet tussen al die gebouwen. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mevrouw Koene. Ik ga naar mijnheer Gündogdu, van Op Ons Eiland. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, Op Ons Eiland heeft eerder ingestemd met het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen voor het hoveniersbedrijf aan de Wieldrechtse Zeedijk. Dat was op basis van een zorgvuldig proces, beoordeling, ruimtelijke inpassing, milieueffecten, et cetera, et cetera. Echter, wat de afgelopen weken zich heeft voorgedaan, geeft ons ook wat nieuwe stof om na te denken. Onder andere precedentwerking, de bescherming van stiltegebieden en de consistentie van de omgevingsvisie. Voorzitter, wat ons betreft en daar kiest Op Ons Eiland voor een balans, beleidsbescherming wat waardevol is.

Daarom roepen wij het college op, is het echt niet mogelijk om met behoud van rust en respect voor het landschap in het buitengebied te kiezen voor wat meer kleinschalige passende bedrijvigheid met minimale impact? Waarbij we de vraag willen voorleggen aan het college om met de initiatiefnemers in gesprek te gaan over alternatieve locaties of een aanpassing van de plannen. De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Struijk, een interruptie. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik heb even een vraagje aan de heer Gündogdu. Want hij noemde dat beter inpassen in het landschap. Dan wil ik hem gewoon in alle eerlijkheid vragen, is hij er geweest? Want vanuit het landschap is namelijk helemaal niets te zien. De voorzitter: Mijnheer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, ik wil niet zeggen dat ik er bijna iedere zondag ben, maar ik ben zeer regelmatig in de omgeving te vinden te fietsen met mijn dochtertje, dus ik ken de situatie vrij goed. Maar het is wederom, als ik mag, voorzitter … Ook een aantal jaar geleden, dat zei ik dat zojuist ook, hebben wij ook geen verklaring van geen bedenking afgeven. Maar bij nader inzien en daarvoor zitten we ook in de raad, met de nodige argumenten van de afgelopen tijd die we met elkaar hebben gewisseld, zijn we tot een ander standpunt gekomen.

En we vragen het college van, we willen geen bedrijf wegpesten, absoluut niet, maar kijken of we op een andere locatie op het eiland die faciliteit wel mogelijk kunnen maken. Dat is onze oproep. De voorzitter: Dank, mijnheer Gündogdu. Ik ga naar de SP, mijnheer Hartmeijer.

16

De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Zoals de toelichting in het amendement zegt, hebben we bedrijventerreinen voor dit soort bedrijven. En de SP hecht er grote waarde aan dat de omgeving op logische wijze wordt ingericht en dan past dit bedrijf eigenlijk niet in die specifieke omgeving naar onze mening. Wij vonden het erg opvallend dat in de technische commissie met heel veel mitsen en maren en met heel wat bochten uiteindelijk er een bedrijf in deze categorie mocht komen, in een gebied waar recreatie als bestemming op ligt en ook nog valt onder het stiltegebied. Aan de andere kant hebben we ook het bedrijf bezocht en hun plan zag er helemaal niet slecht uit. Het was een lastige keuze voor ons, maar wij steunen uiteindelijk wel het amendement. De voorzitter: Dank, mijnheer Hartmeijer. Ik ga naar mevrouw Pichel, Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Ik zou me graag willen aansluiten bij de woordvoering van de heer Struijk van ChristenUnie/SGP. De voorzitter: Dank. Dan ga ik naar de Fractie van Leeuwen, mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Ik hou het kort. Ik zal voor het amendement stemmen van de VSP, Beter Voor Dordt en de Partij voor de Dieren. De argumenten staan in het amendement. Ik ben kort gezegd tegen een industriële uitstraling van deze dijk.

En bovendien is het een onderdeel van een stiltegebied dat we moeten respecteren. Toekenning van de vergunning kan mogelijk, ik zeg mogelijk, een precedent scheppen, waardoor toekomstige aanvragen moeilijk te weigeren zijn. Dat was het. De voorzitter: Dank u, dan ten slotte mijnheer Van der Spoel van de Fractie van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Dan houd ik het nog korter. Ik sluit me aan bij de woordvoering van de heer Damen, PvdA. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de zijde van het college. De portefeuillehouder, mijnheer Merx. De heer Merx: Hij doet het, dank u wel, voorzitter. Dank u wel, leden van de raad. Dank voor het amendement. Complimenten ook voor het amendement en ook de mooie foto die overigens geen recht doet, geef ik maar even aan, aan de situatie daar. Want u had eigenlijk een foto moeten maken van twee percelen grond ingeklemd tussen twee maneges en twee straten. Dat had meer recht gedaan aan de situatie. Maar dat neemt niet weg dat u consistent en consequent bent. Want de Partij voor de Dieren, voorzitter, heeft ook in 2022 tegen dit voorstel gestemd of in ieder geval gezegd, wij willen geen verklaring van geen bezwaar afgeven. Ik haal toch even kort de geschiedenis … Tien minuten heb ik niet nodig, zie ik. 2019 heeft destijds het college gezegd, ga maar eens door met het plan en eigenlijk ook toestemming gegeven.

Ga dit uitwerken en wij vinden het een goed plan voor de invulling van dat perceel. Daar is al een heel hoop over gewisseld in de commissie, dat ga ik verder niet herhalen. 2022, heeft uw raad tot twee keer toe, eerst voorlopig en daarna definitief, ingestemd met het plan. Daarna heeft de rechter gezegd of in ieder geval heeft u gezegd, wij geven een verklaring van geen

17

bezwaar. De rechter heeft dat op juridisch-technische gronden onderuitgehaald. En die heeft gezegd, wacht even, u had een omgevingsvergunning aan moeten vragen voor de op- en de afrit en u moet een nieuw onderzoek doen naar het geluid. Dat is gebeurd, dat is gerepareerd en nu ligt hetzelfde voorstel weer voor. Want het plan is inhoudelijk niet gewijzigd. De initiatiefnemer gaat hetzelfde doen als die al in 2019 van plan was. Dus in die zin is het technisch gerepareerd. En zou je kunnen zeggen van, we kunnen door. Dus ook aan u is de vraag en het is al een paar keer gewisseld en dat is ook wel waar wij heel veel aan tafel hebben gezeten … Want als je naar de nieuwe omgevingsvisie kijkt, dan zou je zeggen, we gaan het niet doen. En als deze partij vandaag dezelfde vergunningaanvraag had ingediend zonder welke toezegging of eerdere besluiten dan ook, hadden we waarschijnlijk gezegd, gaan we niet doen. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. De wethouder gooit het op de nieuwe omgevingsvergunning. Maar de argumenten die in het amendement zijn genoemd en die ik ook in mijn bijdrage heb genoemd, die waren in de oude of omgevingsvisie bedoel ik, in de oude omgevingsvisie 1.0 waren die exact hetzelfde.

Dus ook twee jaar geleden had het college op basis van die omgevingsvisie moeten besluiten, nee, hier werken wij niet aan mee, want bebouwing past niet in de polder. In de omgevingsvisie staan niet vijftien asterisken achter, we bouwen niet in de polder, maar als het tussen gebouwen staat, dan kan het wel en als je niets ziet van de dijk, dan kan het wel, blablabla. Dat staat er allemaal niet in. Dit is de kans om die fout te repareren. Adviseert het college dan ook voor ons amendement? De voorzitter: Mijnheer de wethouder. De heer Merx: Nee, voorzitter, nee. Want we hechten heel veel waarde aan processen die al zo lang lopen, waar we toezeggingen hebben gedaan, waar de raad tot twee keer toe heeft gezegd, wij vinden het een goed plan, wij geven een verklaring van geen bezwaar om u daaraan vast te houden. Dat is de situatie waar we op dit moment mee te dealen hebben. En ik voorspel u dat deze aanvrager als u in meerderheid beslist geen verklaring van bedenkingen af te geven, dat deze naar de rechter gaat. En we dan een zwaar gevecht gaan krijgen of deze partij al dan niet zijn vergunning krijgt en ik denk dat hij het op vertrouwensbeginsel gaat gooien. Maar goed, verder, even kijken. Dan ga ik even kort op het amendement. Zoals gezegd, wij ontraden dit amendement.

Er wordt gezegd op bedrijventerreinen, maar bedrijventerreinen, daar zijn dit soort activiteiten op uitgesloten in bestemmingsplannen. En het lint argument klopt, maar ze kunnen eigenlijk verder nergens meer terecht. En wil je dit soort bedrijven nog voor Dordrecht houden? Wij denken met het vorige college dat dit precies wel een activiteit is die daar zou kunnen passen, gelet op het feit dat ze daar ook plantjes en bloemetjes en boompjes gaan kweken. En het eigenlijk niet meer is dan 's morgens een verzameling van mensen die naar de plekken vertrekt en 's avonds weer terugkomen om hun busjes in te leveren en met hun eigen vervoer weer naar huis te gaan. Er is geen sprake, wij hebben dat in ieder geval nergens kunnen ontdekken, van het timmeren van pallets, het timmeren van schuttingen en dat soort activiteiten, daar is ook het geluidsonderzoek niet op ingericht. Dus daar is ook niet naar gekeken, dus die activiteiten zouden daar ook niet mogen

18

plaatsvinden. Dat laat onverlet dat als er een keer je hekje kapot is, dat je best met een hamer en een spijker, zoals ook de buurman mag of de manege mag, met een hamer en spijker je schutting mag repareren. Maar dan gaat het over onderhoud, geen bedrijfsmatige activiteiten. Dan gaat het over de milieucategorie wat u noemt. We hebben hier het zekere voor onzekere genomen. Als er twijfel is over in welke milieucategorie valt dit en dat heeft vooral met techniek te maken met het aantal vierkante meter dat zo'n bedrijf in zou kunnen nemen, is dat meer of minder dan vijfhonderd meter? Als daar twijfel over is, gaan we hoog zitten. Maar de activiteiten zijn begrensd door dat wat er in de vergunning staat. Het kan niet zo zijn dat er een of ander, het is al een paar keer genoemd, industrieel bedrijf wordt gevestigd als deze vergunning wordt verleend, dat kan niet. Dus ze zijn ook gewoon gebonden aan de vergunning. En dan denk ik bijna, voorzitter … Er is nog een vraag van Op Ons Eiland of we weer in overleg willen met de initiatiefnemer. Eerlijk gezegd, voorzitter, nee, ik kan het ook die mensen niet meer aandoen. Ik kan niet zes jaar na dato zeggen van, we gaan nog eens een keer opnieuw op zoek naar een plekje, waarvan ik eigenlijk al gezegd heb, die gaan we ook niet meer vinden. En dat wil ik die mensen niet aandoen.

Tegelijkertijd en dan sluit ik af, voorzitter, weten we allemaal degene die bij de commissievergadering zijn geweest, dat we hier een hele vervelende situatie hebben. Twee misschien toekomstige buren, die op dit moment elkaar althans … De buurman die hier bezwaar tegen heeft, vecht vooral met de gemeente. Maar we zien allemaal wel wat dit gaat doen in de toekomst. Dus dat baart mij wel zorgen en daar wil ik ook wel wat energie op gaan steken om te kijken of dat kunnen verminderen. Maar dat is alleen noodzakelijk als die verklaring van geen bezwaar nu, maar ook straks als de zienswijzen zijn behandeld, wordt verleend en daarmee de vergunning. Daar wil ik het bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dank, wethouder Merx. De bespreking spitste zich met name toe op een amendement. Het aantal overwegingen, wat er is gewisseld, is veel, maar in diversiteit zeer overzichtelijk. Dus ik kijk even of er … En de meeste fracties hebben eigenlijk in de eerste termijn al gezegd wat ze vinden van het amendement en ook van het voorstel. Ik vraag me af of er behoefte is aan een tweede ronde of dat we meteen kunnen gaan stemmen? Meteen stemmen? Mooi, gaan we dat doen. Dan breng ik in stemming het amendement van de Partij voor de Dieren, VSP en Beter Voor Dordt met de titel wel bedenkingen bij een hoveniersbedrijf in de polder, met een kleurige achtergrondfoto.

Wenst iemand hier nog een stemverklaring voor af te geven? Dat is niet het geval. Dan gaan we over tot stemming. Vraag ik u uw stem uit te brengen. Het aantal uitgebrachte stemmen is 36, voor zijn 13 leden, tegen zijn 23 leden. Tegen … Voor hebben gestemd Beter Voor Dordt, DENK, Op Ons Eiland, Partij voor de Dieren, de SP, Fractie van Leeuwen en de VSP en daarmee is het amendement verworpen. Dan kom ik bij het hoofdvoorstel, dat is een afgeven van een verklaring van geen bedenkingen voor de Wieldrechtse Zeedijk 2a, dan moet die even terug naar de stemmodule. U kunt uw stem uitbrengen. Voor hebben gestemd 25 leden, tegen hebben gestemd 11 leden. Tegen hebben gestemd Beter Voor Dordt, Partij voor de Dieren, de SP, Fractie van Leeuwen en de VSP daarmee is het voorstel aangenomen. 34.Invoeren nul-emissiezone stadslogistiek binnenstad Dordrecht per 1-7-2026 Raadsvoorstel

19

De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 34. Dat is het invoeren van een nulemissiezone stadslogistiek binnenstad Dordrecht per 1-7-2026 en ik zie, denk ik, ook wat vertegenwoordigers van onze markt op de publieke tribune als ik mij niet vergis. De heer Gündogdu: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Gündogdu, Op Ons Eiland. De heer Gündogdu: Voorzitter, ik weet dat het niet gebruikelijk is. Mag ik voorafgaand aan de beraadslagingen een korte vraag stellen aan het college, zodat er wat meer duidelijkheid komt op een vraag, die wij hebben en waar wij geen antwoord op hebben gekregen. De voorzitter: Nee, dat gaan we niet doen. Daar heeft u gewoon uw termijn voor. Dit voorstel is beeldvormend in de commissie besproken op 6, 10 en 30 september en vorige week op 7 oktober oordeelvormend. De commissie heeft toen besloten het stuk ter bespreking door te sturen naar de gemeenteraad, waarbij je alleen nog over moties en amendementen wordt gesproken. En hiervoor is vanavond een spreektijd van twee minuten afgesproken. Er zijn meerdere amendementen ontvangen en er is ook een motie, totaal zes. Hoofdindieners zijn Gewoon Dordt, Beter Voor Dordt, CDA, VSP, Partij voor de Dieren, VVD. Klopt het dat dit het is? Ja. Er zijn geen nieuwe ingediend.

En dan geef ik de indieners graag eerst weer de gelegenheid om een amendement of motie kort toe te lichten en in te dienen en daarna krijgt iedere fractie in de gebruikelijke volgorde de gelegenheid om erop te reageren. En ik start bij Gewoon Dordt, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Voorzitter, wij hebben een amendement voorbereid. Ik heb het vorige week al rondgestuurd trouwens. En dat zou ervoor moeten zorgen dat de marktondernemers een ontheffing krijgen tot 2035 om de zone in te mogen, zodat er eerst een tweedehandsmarkt en dergelijke en speciale voertuigen, dat die voorhanden zijn. En ik zal dadelijk in mijn eigen termijn nog iets meer over zeggen. De voorzitter: Mevrouw Koene, we ontvangen hem graag. En dan geef ik het woord aan Beter Voor Dordt. Die dient samen in met Forum voor Democratie, begrijp ik? Mijnheer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter, dat klopt. Samen met Forum voor Democratie dient Beter Voor Dordt een amendement in om de zero-emissiezone niet in te voeren. Er staan talrijke redenen in ons amendement waarom het niet verstandig is om een zeroemissiezone in te voeren. Van geld weggooien, administratieve rompslomp, ondernemers op kosten jagen tot de elektrificatie die zo snel gaat, dat eigenlijk het hele idee van een zero-emissiezone al achterhaald en oud is. De voorzitter: Dank. Dan kijk ik naar het CDA.

Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter, het CDA is natuurlijk voor het bevorderen van schone lucht, maar dat moet tegelijkertijd wel realistisch en haalbaar blijven voor de marktondernemers. En uit het raadsvoorstel blijkt eigenlijk al dat dat nog niet helemaal is, want dat stelt zelf ook al voor om het nog even een half jaar op te schorten. Het is voor een deel van de marktondernemers, ook in andere steden, gewoon technisch nog

20

niet mogelijk om nu al vervoersmiddelen op orde te hebben en daarom stellen wij voor om een hapje uit het gebied te nemen. Dat heeft op de totale emissie niet zo heel veel invloed. En daarmee blijft het gewoon werkbaar en daarmee volkomen we allerlei onnodige bureaucratie van zowel ambtenaren als voor de marktondernemers. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter. De voorzitter: Nee, dat gaan we niet doen bij het indienen van amendementen. Mevrouw Van Vugt-Roose: En ik moest nog even toevoegen dat Gewoon Dordt mee indient. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de VSP, mevrouw Stolk, denk ik, toch? Ja. Mevrouw Stolk: Voorzitter, namens de VSP dien ik hierbij een amendement in om de ingangsdatum van de zero-emissiezone voor stadslogistiek in de binnenstad van Dordrecht te verplaatsen van 1 juli 2026 naar 1 januari 2035. Dit amendement is ingegeven door de noodzaak om onze lokale ondernemers en met name onze marktondernemers te beschermen tegen onnodige lasten en logistieke problemen. Het biedt ruimte voor een zorgvuldige, realistische en duurzame transitie, waarbij de economische vitaliteit en het unieke karakter van onze historische binnenstad te waarborgen. Graag licht ik dadelijk in mijn termijn de motieven en voordelen van dit amendement nog in mijn woordvoering toe. Ik ga het nu indienen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.