2.1 2025.05.27 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

87

De heer Van der Net: Dank u wel, voorzitter. Ik zit al een tijdje in deze raad, voorzitter. En ik zie toch nog niet een afspiegeling af en toe van de samenleving, zoals ik hem beleef. Ik wil in ieder geval meegeven dat ik vind dat vreemdelingen moeten worden opgevangen. Maar dat op dit moment mijn zoon acht jaar moet wachten op een woning en mensen uit Syrië gewoon binnen een jaar een woning krijgen, dan gaat dat te ver. En vandaar dat wij deze motie hebben ingediend en dat wij voor de ‘…’. De voorzitter: Anderen? U kunt stemmen. Mijnheer Van der Meer, microfoon uit. Voor de motie hebben gestemd 17 leden van uw raad, tegen 21. De motie is verworpen. Tegen hebben gestemd CDA, DENK, Forum voor Democratie, Gewoon Dordt, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SP, Fractie van der Spoel. De motie is verworpen. Aan de orde Toevoegen van militairen en veteranen aan experimentenregeling, ingediend door de Dordtse VVD. Wie wens daarover een stemverklaring? U kunt stemmen. Voor hebben gestemd 12, tegen 26. De motie is verworpen. Voor waren fractie DENK, Fractie van Leeuwen, de VSP en de fractie VVD. Dan motie Daklozen en quota, Fractie Stam, Fractie van Leeuwen. Wenst iemand een stemverklaring? Mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter.

We zijn blij dat de motie het heeft gehaald van ChristenUnie/SGP, en denken daarom dat deze motie overbodig is. De voorzitter: Voor hebben gestemd, voor de motie 9, tegen 29. De motie wordt geacht te zijn verworpen. Voor hebben gestemd de fractie DENK, de fractie van Forum voor Democratie, de Fractie Stam, de Fractie van der Spoel, Fractie van Leeuwen en de VSP. Dan kom ik bij motie 11, Herstel van het inschrijfverlies. Fractie Stam, Fractie van Leeuwen. Wie wenst een stemverklaring? Mijnheer Groenewege, Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. De heer Groenewege: Voorzitter, de Partij voor de Dieren neemt genoegen met de toezegging van het college om dit onderwerp mee te nemen in de gesprekken met Woonkeus. Daarmee zullen we tegen deze motie stemmen. De voorzitter: De heer De Heer, gaat uw gang. De heer De Heer: Onze fractie sluit aan bij de stemverklaring van de Partij voor de Dieren. De voorzitter: Mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij sluiten ons ook aan bij de stemverklaring van de heer Groenewege. De voorzitter: Mijnheer Van der Meer, GroenLinks. De heer Van der Meer: Wij ook. De voorzitter: Mijnheer Van der Spoel.

88

De heer Van der Spoel: Wij sluiten ons, of ik sluit me ook aan bij de … Ik ben gelijk van mij à propos. De voorzitter: Ik zou zeggen, wie sluit niet aan? Maar goed, dat blijkt uit de stemming. U kunt stemmen. Voor hebben gestemd 11, tegen hebben gestemd 27. De motie is verworpen. Voor hebben gestemd Beter voor Dordt, Forum voor Democratie, SP, Fractie Stam, Fractie van Leeuwen en de VSP. Dan de laatste motie, Onderhoud sociale corporatiewoningen is van cruciaal belang, ingediend door Fractie Stam, Fractie van Leeuwen en de Dordtse VVD. Wie wenst een stemverklaring? Mijnheer Groenewege en mijnheer De Heer. Mijnheer Groenewege, Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel. De Partij voor de Dieren vindt het onderhoud van sociale huurwoningen heel belangrijk. Maar toch stemmen we tegen deze motie, om meerdere redenen. Ten eerste hebben we ons hier niet beeldvormend in kunnen verdiepen, door bijvoorbeeld woningcorporaties of huurders te spreken. Dat was zeer nuttig geweest. Ten tweede is het toezicht, zoals het college aangeeft, geen gemeentelijke taak. Dus tegen. De voorzitter: Mijnheer De Heer, ChristenUnie/SGP. De heer De Heer: Voorzitter, voor een deel sluiten we aan bij de stemverklaring van Partij voor de Dieren. En tegelijkertijd snappen we wel de geest van deze motie en delen wij ook voor een deel die zorg.

Denken we misschien na over een agenderingsverzoek om een gesprek te hebben en daar ook de corporaties bij uit te nodigen. De voorzitter: Mijnheer Hartmeijer, SP. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Wij stemmen ook tegen. Corporaties moeten hun verantwoordelijkheid pakken. Zij moeten gewoon hun woonbestand goed monitoren. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De heer Van der Meer: Voorzitter. De voorzitter: Dan ga ik naar mevrouw Schnabel, en dan mijnheer Van der Meer. Nog anderen? En mevrouw Koene. Dan begin ik bij mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Wat ik voorrecht. Voorzitter, ik sluit me aan bij de heer Groenewege. De voorzitter: Mijnheer Van der Meer. Ik versta u niet. De heer Van der Meer: Ik duw steeds op de verkeerde knop. Wij sluiten ons aan bij de verklaring van de heer De Heer. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij sluiten ons aan bij de woordvoering van de heer Groenewege en de heer De Heer. De voorzitter: Nog andere leden voor een stemverklaring? De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, dat geldt ook voor Beter voor Dordt.

89

De voorzitter: Iedereen gehad die een stemverklaring wil afleggen? Ik geloof het wel. U kunt stemmen. Voor hebben gestemd 12, tegen 26. De motie is verworpen. Voor hebben gestemd Fractie Stam, Fractie van Leeuwen, VSP en de VVD. Dan de laatste motie, 13, Geen experiment met voorrang voor beroepsgroepen. Ingediend Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, Forum voor Democratie. Wil iemand een stemverklaring afleggen? Mijnheer Hartmeijer, SP. Gaat uw gang. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Wij stemmen tegen. Uiteraard zijn er veel meer onmisbare beroepen. Echter, heel veel technische beroepen betalen erg goed tegenwoordig. En deze mensen zijn vrij denkbaar niet op zoek naar een corporatiewoning, of komen daar niet voor in aanmerking. Wij denken vooral aan de hoge uitstroom van jonge mensen in de zorg en het onderwijs. Meer dan bij andere vitale groepen. En dat gaan we wel voelen als samenleving. En zij verdienen nog niet zo'n hoog salaris. Ietsje meer kans op een corporatiewoning zou net een tandje kunnen helpen. Daarnaast gaat het om een pilot. Als we zien dat het slecht uitpakt, moeten we ook eerlijk zijn en ermee stoppen. De voorzitter: Andere leden van uw raad? Mevrouw Van Vugt, gaat uw gang. Mevrouw Van Vugt-Roose: CDA sluit zich aan bij de woordvoering van SP. De voorzitter: Andere leden van uw raad? U kunt stemmen.

Voor de motie hebben gestemd 11 leden van uw raad, tegen de motie 27 leden. Voor hebben gestemd Forum voor Democratie, Gewoon Dordt, GroenLinks. En tegen heeft ook gestemd 1 lid van GroenLinks, 2 leden van Op Ons Eiland tegen, SP tegen, Fractie Stam tegen en de VSP en de VVD. De motie is verworpen. Huisvestingsverordening uitgebreid besproken en vastgesteld. 51.Motie vreemd aan de orde van de dag: Dordrecht spreekt zich uit tegen mensenrechtenschendingen in Gaza De voorzitter: Dan kom ik aan punt 51, motie vreemd aan de orde van de dag. Deze motie is bij de opening reeds ingediend. Ik stel voor dat we de indieners de gelegenheid geven de motie toe te lichten. En dan wil ik vragen iedereen op de gebruikelijke wijze daarop te reageren. Het is natuurlijk een gedachtewisseling tussen u en als fracties. En ik stel mij voor, gezien ook het onderwerp, dat iedereen in de eerste termijn eenieder laat uitspreken, gewoon in alle rust. En ik roep ook op dat we dat waardig doen en met stijl, omdat daar een diversiteit in zit. En ik vind het belangrijk dat ieder daar zijn inbreng kan leveren wat hij wil en daar ook een goed gevoel aan overhoudt, los van de uitkomsten. De heer Van der Spoel: Voorzitter, even een vraag, onder andere aan u, maar ook aan de raad.

Want ik vind als wij daar een goed debat over kunnen voeren, dan moet dat toch ook in de eerste ronde wel degelijk kunnen met eventueel een interruptie? Want ik snap de gevoeligheid van het onderwerp, maar ik heb het idee dat iedereen dat doorheeft. De voorzitter: Maar dan zou ik mij kunnen voorstellen dat je, ook gezien de aard van het onderwerp, de eerste termijn benut, als het even kan elkaar ook even te laten uitspreken

90

en niet na iedere zin te interrumperen. Laten we proberen dat gesprek op een goede manier te doen. En dat weet ieder voor zich. Dat dwing ik niet af. Wil ik ook niet. Maar ik zeg het gewoon, dat het even belangrijk is dat ieder zijn of haar punt daarin kan maken. Maar u kunt daar natuurlijk elkaar op bevragen. We hebben een eerste termijn, en als daar de behoefte aan is een tweede termijn. Dat is aan u. Mag ik dat zo doen? Mijnheer Hartmeijer, SP. De heer Hartmeijer: Voorzitter, mag ik een compromis voorstellen, dat iedereen gewoon eerst zijn woordvoering kan doen? En als er dan nog vragen zijn, dan hoeven we niet zo hak op de tak. Of zei u dat ook? Dan heb ik u verkeerd verstaan. Sorry. De voorzitter: Mijnheer Hartmeijer, zo zie ik het ook. Maar mijnheer Van der Spoel heeft ook gelijk als je zegt, er zijn vragen. Maar ik kan mij voorstellen, dat zie je bij meerdere debatten dat je zegt, laten we in de eerste termijn even elkaar laten uitspreken. En dan kun je de tweede termijn kijken wat je doet. Tenzij dat u zegt, het kan niet anders. En dan is het aan mij om daar zorgvuldig mee om te gaan. Maar als iedereen een beetje ook de suggestie van de heer Hartmeijer … Dat spreekt mij ook aan. Dat zeg ik in alle openheid. Wie mag ik van de indieners van de motie vragen? De heer Burakçin, gaat uw gang.

De heer Burakçin: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, deze motie gaat over de schrijnende situatie in Gaza, waar inmiddels honderdduizenden onschuldige burgers het slachtoffer zijn geworden van aanhoudend geweld. Internationale mensenrechtenorganisaties rapporteren ernstige en structurele schendingen van het humanitair recht. En het Internationaal Gerechtshof heeft geoordeeld dat er een reële dreiging van genocide bestaat. Voorzitter, desondanks blijft een krachtig optreden vanuit de Nederlandse regering uit. Net als de rest van Nederland maken onze inwoners zich enorme zorgen over dit conflict. En daarom deze motie, die wij samen met de fracties Van der Spoel. DENK, de PvdA, SP en Partij voor de Dieren indienen, die uitspreekt dat de gemeente Dordrecht solidair is met alle onschuldige burgers die lijden onder het geweld in Israël en Palestina. De aanhoudende mensenrechtenschendingen in Gaza met kracht veroordeeld wordt. En verzoekt het college zich, mede namens de gemeenteraad, uit te spreken tegen de mensenrechtenschendingen in Gaza. En op te roepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. Zich in een brief aan het kabinet uit te spreken voor het opschorten van wapenexporten en militaire samenwerking met Israël, zolang het geweld voortduurt. En het actief inzetten op ongehinderde humanitaire toegang tot Gaza.

Het per direct toelaten van voedselhulp, om massale hongersnood en sterfte onder de burgerbevolking te voorkomen. En deze brief tevens te sturen aan de VNG en andere gemeenten, met de oproep om zich ook publiekelijk uit te spreken. Dat was hem, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Dan stel ik voor dat ik de ronde maak. Begin ik bij mijnheer Den Heijer, VVD, Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Dank u wel, voorzitter. De verschrikkelijke beelden uit Gaza en Israël raken ons allemaal diep. En niet alleen het onvoorstelbare leed dat zich daar vandaag de dag voltrekt, maar ook een korte blik op de geschiedenis laat zien welke afschuwelijke dingen mensen elkaar aandoen. En ieder weldenkend mens vindt dit moreel

91

verwerpelijk. Je hoeft de tv ook maar aan te zetten, en je ziet dat dit helaas ook op andere plekken in de wereld nu het geval is. Denk aan Soedan, Myanmar, Jemen, Oekraïne. En ook in onze stad voelen inwoners de gevolgen daarvan. En voorzitter, dat erkennen wij. Maar voorzitter, wij zijn hier om Dordrecht te besturen en op te komen voor alle Dordtenaren. En onze opdracht een veilige stad, schone wijken, betaalbare lasten, goede ondersteuning als het tegenzit, veel meer huizen voor al onze inwoners. Daar ligt onze verantwoordelijkheid. En de indieners van deze motie willen dat wij als gemeenteraad ons uitspreken over een buitenlands conflict. Maar laten we eerlijk zijn, hoe goed bedoeld ook, dat is onze taak simpelweg niet. En belangrijker nog, het verandert ook niets. Geen mensenleven wordt ermee gered, en geen raket wordt er minder door afgevuurd. Sterker nog, het aannemen van deze motie vergroot de verdeeldheid hier, want in Dordrecht wonen mensen van alle achtergronden. Door als gemeenteraad partij te kiezen in zo'n gevoelig conflict, zetten we onbedoeld inwoners tegenover elkaar. En daar doet onze fractie niet aan mee. De Dordtse VVD stemt tegen deze motie. Niet omdat het ons niets doet, integendeel, maar omdat we de verantwoordelijkheid nemen voor onze stad, voor de eenheid, voor vertrouwen in een stadsbestuur wat doet wat het hoort te doen.

Dat is werken voor onze mooie stad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan ga ik naar GroenLinks. Wie wenst het woord namens GroenLinks? De heer Burakçin: Voorzitter, dank. De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Burakçin. De heer Burakçin: Voorzitter, vandaag dienen wij een motie in die een moreel appel doet op het college en onze raad, om uit te spreken tegen onrecht, tegen de vernietiging van een volk, tegen het opzettelijk uithongeren van honderdduizenden mensen. De situatie in Gaza is inmiddels onmiskenbaar een humanitaire ramp, van ongekende proporties. Voorzitter, internationale organisatie, zoals de VN, Amnesty International en Human Right Watch spreken van systematische schendingen van het internationaal humanitair recht. Er zijn sterke aanwijzingen, bevestigd door onafhankelijke experts en VNrapporteurs, dat er mogelijk sprake is van genocide. En toch, voorzitter, blijft onze nationale overheid zelfs nu nog steun verlenen aan een regime dat uithongering en belegering als militair wapen inzet. Voorzitter, we hebben het zojuist ook gehoord, er wordt gezegd, dit is geen zaak of geen taak voor de gemeenteraad. Maar voorzitter, wij zijn volksvertegenwoordigers. En als het onrecht zo schrijnend is dat het onze inwoners moreel, sociaal en emotioneel raakt, dan hebben wij niet alleen het recht, maar de plicht om ons uit te spreken.

Want wat ons betreft is wegkijken kiezen. Voorzitter, wie de beelden ziet van de totale verwoesting in Gaza, ziekenhuizen in puin, kinderen die sterven van de honger, families op de vlucht zonder onderdak of water, kan zich niet verstoppen achter abstracte geopolitiek of diplomatieke terughoudendheid. Dit is het moment om verantwoordelijkheid te nemen als stad, als samenleving, als mens. Dat is hem, voorzitter. De voorzitter: Ik dank u zeer. Ik ga naar de fractie Beter voor Dordt, de heer Schalken.

92

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Beter voor Dordt vindt deze, maar ook iedere andere oorlog verschrikkelijk. En dat geldt ook voor andere situaties, waarin mensenrechten worden geschonden en mensen niet veilig en in vrijheid kunnen leven. Beter voor Dordt vindt de gemeenteraad niet de plek om deze vreselijke zaak te bespreken. Het staat iedereen vrij om oproepen te doen naar de landelijke politiek, maar wat ons betreft gaat dat niet namens een gemeenteraad. Wij gaan ons niet verder mengen in een mogelijk debat over deze motie. Er zijn, zoals volgens mij de VVD ook al aangaf, lokaal genoeg uitdagingen waar we onze tanden in kunnen zetten en waar we wel over gaan en ons sterk kunnen maken voor onze inwoners, bedrijven en organisaties. Dank u wel. De voorzitter: Ik ga naar de VSP. De heer Katif: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Katif, gaat uw gang. De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. Degenen die een beetje mij kennen, mijn achtergrond weten, namelijk dat ik in beide kampen mensen ken en goed ken, en ik zou graag toch even een kleine verklaring willen afleggen. Dank u wel, voor in ieder geval de gelegenheid om dat aan te geven. Want ik wil na de beraadslagingen toch even de zaal verlaten, omdat ik niet wil stemmen. En dat heeft met mij te maken. Dat heeft met mijn partij niet te maken, maar met mij.

Ik wil geen kant kiezen, maar voor principes, voor menselijkheid boven ideologie, voor dialoog boven haat, voor nuances boven zwart-wit denken. Ik geloof niet in pro-Israel. Ik geloof niet in pro-Palestina. Ik geloof in iets groots, pro-mens, pro-rechtvaardigheid, pro-vrede. Dat betekent het lijden van de Palestijnse gezinnen niet negeren, maar ook het recht van Israëlische burgers op vrijheid erkennen. We moeten kunnen rouwen om alle slachtoffers, voorzitter. Echte solidariteit vraagt meer dan snel oordelen. Het vraagt erom dat we luisteren, dat we vragen durven stellen en dat we ons blijven verdiepen. Tot zover, voorzitter. Dank u wel voor de ruimte die u gaf. De voorzitter: Dan ga ik naar de fractie van de VSP. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik doe deze woordvoering namens de VSP, Echt voor Dordt en Fractie van Leeuwen. De voorzitter: U zegt Echt … Mevrouw Stolk: Fractie Stam. De voorzitter: Sorry. Helder. Gaat uw gang. Mevrouw Stolk: Voorzitter, wie doet dat nou allemaal? Mag die even opnieuw, voorzitter? Voorzitter, laten we ons richten op lokale problemen in Dordrecht. Uiteraard is elke oorlog, en iedereen heeft het al een beetje aangestipt, verschrikkelijk. En ook wij kijken hier met grote zorgen naar. Echter, onze invloed reikt helaas niet verder dan Dordrecht.

Laten we ons richten op de lokale problemen die onze stad aangaan en die we wel kunnen beïnvloeden, zoals onder andere de gedwongen verkoop van woningen aan de

93

Weeskinderendijk, de verhuizing van de woonwagenbewoners aan de Brandts Buysstraat en de komst van een azc, die bij een buurtschap van slechts 150 inwoners door de strot geduwd wordt. Inwoners worden geconfronteerd met ernstige zorgen. Vooral degenen die al jaren op een wachtlijst staan voor een sociale huurwoning of op zoek zijn naar een betaalbare koopwoning. Daarnaast zien we dat in de binnenstad straks geen auto meer kan rijden, wat de ondernemers in onze stad zwaar onder druk zet. Als lokale partijen zetten wij ons in voor de inwoners van Dordrecht en maken wij ons sterk hun problemen zo goed als mogelijk op te lossen. Samen kunnen wij het verschil maken voor Dordrecht. Helaas, en ik zeg helaas kunnen wij geen wereldproblemen oplossen. En willen we ook niet doen alsof we dit wel kunnen. Dit is dan ook de reden dat wij tegen deze motie zullen stemmen. En nogmaals, helaas, wij hebben hier geen invloed op. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u. Ik ga naar de ChristenUnie/SGP. De heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij hadden graag gezien dat er vandaag niet over deze motie, met betrekking tot de situatie in het Midden-Oosten, gesproken zou worden. Ons inziens hoort deze discussie thuis in Den Haag, en dat wordt ook vrijwel dagelijks daar gevoerd. Maar helaas, ze ligt hier en zullen we er kort iets over zeggen.

Vooropgesteld, ook wij vinden de humanitaire ramp die zich in Gaza voltrekt verschrikkelijk. Ook wij vinden dat voedselhulp toegelaten moet worden. Ook wij hebben grote moeite met uitspraken van sommige Israëlische ministers. We storen ons echter aan de selectiviteit van deze motie. Er zijn veel meer plekken op deze wereld waar op dit moment verschrikkelijke dingen gebeuren, zoals Soedan, Jemen, Oekraïne, Nigeria. En de lijst zou moeiteloos uitgebreid kunnen worden. Ook daar worden de mensenrechten geschonden. Ook daar is sprake van een humanitaire crisis. Ook daar vallen slachtoffers. Zelfs een veelvoud van het aantal in Gaza. Ook gaan de moties totaal voorbij aan de oorzaak van dit conflict, de gruwelijke terreurdaad op 7 oktober 2023. Ruim 1.200 mensen op beestachtige wijze afgeslacht. Vrouwen, soms nog kinderen, verkracht en vervolgens als trofee achter de auto door Gaza gesleept. Nog altijd worden er 58 gijzelaars gevangen gehouden. Beseffen de indieners van de motie wel dat Israël al vanaf de oprichting een strijd voert om het bestaan? Beseffen de indieners dat er voor Joden maar 1 plek op deze wereld is waar ze echt zichzelf kunnen zijn? Dat geeft ze niet het recht mensenrechten te schenden.

Maar tegelijkertijd is Israël de enige rechtsstaat in het Midden-Oosten met een functionerende democratie, met een oppositie die ook dit aan de orde stelt en met een bevolking die massaal demonstreert tegen schendingen. Voorzitter, de situatie lijkt hopeloos en uitzichtloos, maar dat is ze gelukkig niet. Menselijkerwijs gesproken lijkt een bestendige vrede onmogelijk. Maar wij geloven in een almachtige God. Wij geloven dat wat in de Bijbel Zijn woord staat waar is. De profeet Jesaja heeft in een tijd dat zoiets absoluut ondenkbaar was, voorspeld dat de Joden terug zouden keren naar hun land. En dat is gebeurd. En diezelfde profeet schrijft over een tijd die hij het laatste der dagen noemt, dat de volken hun zwaarden zullen omsmeden tot ploegscharen en hun speren tot snoeimessen, dat geen volk tegen een ander volk het zwaard zal opheffen. Naar die tijd zien wij uit en daar bidden wij om. Dank u. De voorzitter: Aan het CDA. Mevrouw Van Vugt, gaat uw gang. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Met alle indieners van de motie zijn we het eens, en ook met alle andere sprekers hier, dat het verschrikkelijk is om naar de

94

beelden te kijken waarin kinderen naar eten graaien uit bijna lege potten, waar ouders vechten om een plekje om ook nog iets van het eten te krijgen. En het gaat om honger, om verlies van familieleden, het afnemen van vrijheid, ten gronde richten van de gezondheidszorg, infrastructuur en van samenlevingen. Ook wij, de fractieleden van CDA, hebben daar onze mening over. En ook wij willen dat onrecht stopt. Om een aantal redenen zullen wij niet instemmen met de motie. De Dordtse raadsleden gaan niet over buitenlandpolitiek. Palestina, tweede reden, is als land niet erkend. Toch wordt in deze motie dat woord een paar keer gebruikt. En door die woordkeus wordt impliciet duidelijk gemaakt dat er voor Israëli’s blijkbaar geen plek is. Al in april deed Bontenbal een publieke oproep aan het kabinet om zich duidelijk uit te spreken, omdat er grenzen zijn aan wat de regering van Netanyahu zich veroorlooft. En het kabinet heeft zich inmiddels eindelijk uitgesproken, om zo enige druk uit te oefenen op de regering van Israel. Behalve dat het niet ons terrein is, voegt de motie inmiddels ook niets meer toe aan die oproep die al gedaan is en die inmiddels ook door het kabinet opgepakt is. De selectieve verontwaardiging, dat is het volgende punt, is voor ons echt bevreemdend.

Hoe kunnen we ons hierover willen uitspreken, en tegelijkertijd niet over Soedan, waar mensen worden uitgemoord? Waarom niet over Tsjetsjenië, waar mensen worden onderdrukt en uitgemoord? Waarom niet over Jemen, over Ethiopië, over Syrië, over de genocide op de Armeniërs? En de eenzijdigheid van deze motie heeft ook met dit punt te maken. De wijze waarop Hamas zich gedraagt, wordt niet benoemd. En dat missen we in deze motie. We hopen dat er een eind komt aan alle gruwelijkheden in al die oorlogsgebieden. En het mag duidelijk zijn dat we ons voor het blok gezet voelden door deze motie, omdat we dan ons ineens daar ook over moet uitspreken. Maar ik hou het dan verder ook hierbij. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan geef ik het woord aan mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag beginnen met een persoonlijke anekdote. Als kind werd mij verteld dat ik Joods was. Maar wat betekent Joods-zijn als er geen duidelijke achtergrond is waar je op terug kunt vallen? Samen met mijn moeder, die dit ook van haar moeder meekreeg, dat ze Joods was, gingen we op zoek naar antwoorden. We kochten een keer per ongeluk de Koran in plaats van de Tenach. In de trein terug ontdekten we dit. Ik las de Koran en zet dit naast de Bijbel in de boekenkast.

Ik kwam er tijdens religiewetenschap achter dat ik met de Bijbel ook eigenlijk de Tenach in handen had, en dat we allang in handen hadden wat we zochten. Dit verhaal raakt aan de manier waarop wij naar het conflict in Gaza kijken, en het zegt iets over de ingewikkeldheid van identiteit. Het extreme geweld in Gaza maakt duidelijk dat er een ongekend grote humanitaire crisis is, die ons allemaal aangaat. Het is daarom ook onze verantwoordelijkheid om op te staan tegen deze genocide en onze plicht om de mensenrechten van alle mensen in dit conflict te beschermen, ongeacht hun afkomst of religie. Antisemitisme en moslimhaat verspreiden zich in sneltreinvaart. We moeten in Dordrecht blijven zoeken naar manieren om solidair en inclusief te zijn, zodat niemand zich buitengesloten voelt door de verdeeldheid die deze crisis met zich meebrengt. Daarom roepen ook wij de gemeente Dordrecht op om zich uit te spreken voor de mensen in Gaza, maar ook voor de veiligheid en de rechten van de Israëlische burgers. We moeten een staakt-het-vuren steunen en daarnaast ook in gedachten houden dat de

95

humanitaire crisis in Gaza niet het enige conflict is dat de wereld teistert. Ook de oorlog in Oekraïne heeft nog steeds verwoestende uitwerkingen en inderdaad evenals conflicten in Afghanistan, Zuid-Soedan, West-Afrika, Venezuela, Ethiopië en Congo. De motie van GroenLinks en DENK, die wij meegetekend hebben, biedt naar onze mening een gebalanceerde en inclusieve benadering van de situatie. De motie erkent de noodzaak van humanitaire hulp, een staakt-het-vuren en het beschermen van de rechten van alle mensen, ongeacht hun afkomst of religie. Het is belangrijk dat we alle slachtoffers van dit geweld beschermen. En de motie doet dat op een eerlijke manier, met respect voor de complexiteit van het conflict. Toch willen we ook zeggen, en dat is nog heel kort, dat de situatie in Gaza niet zonder verantwoordelijkheid is. Geweld kan niet gerechtvaardigd worden door politiek of religie. En de schendingen van internationaal humanitair recht moeten worden veroordeeld, ook lokaal, want het raakt onze inwoners in de kern. En dat is, vinden wij, onze morele verantwoordelijkheid. De voorzitter: Dank u zeer. Ik geef het woord aan de heer Venderbos-Lambinon, namens de Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. De heer Venderbos-Lambinon: Dank, voorzitter.

Voorzitter, op 10 november 2024 schreef een speciale gezant van de Verenigde Naties dat Israëlische oorlogsvoering in Gaza gelijkstaat aan tekenen van genocide, met massale burgerslachtoffers en levensbedreigende situaties, inclusief uithongering als oorlogswapen. Volgens een onderzoek van het NRC is een groeiend aantal van de wereldtoonaangevende genocidedeskundigen ervan overtuigd dat Israëlische acties in Gaza alle kenmerken heeft van genocide. Het NRC interviewde zeven gerenommeerde genocide en Holocaust onderzoeken uit zes verschillende landen, inclusief Israël. En allemaal beschreven zij de Israëlische campagne in Gaza als genocide. Burgemeesters van meer dan twintig gemeentes, waaronder onze eigen burgemeester, de heer Van der Velden, hebben zich uitgesproken over Gaza, en schaarden zich achter een noodkreet van burgemeester Femke Halsema, die over genocide sprak. Inmiddels zijn er in meerdere gemeentes moties ingediend en ook aangenomen, die een actievere rol van het kabinet vragen en oproept het optreden van de regering een halt toe te roepen aan genocide. Voorzitter, er speelt heel veel in de wereld wat het daglicht niet kan verdragen. De Partij voor de Dieren zou het vervelend vinden als de Dordtse raad overspoeld zou worden door moties vreemd over zaken die de raad niet aangaan en waar wij geen invloed op hebben.

Dat zou de Dordtse raad verlammen en zou zeker geen gewoonte moeten worden. Maar voorzitter, soms is stilte geen optie. Bijvoorbeeld als onze regering toekijkt naar de systematische uithongering van een miljoen mensen. We zitten met een kabinet dat zich niet durft uit te spreken. Verzet daartegen als steun voor onderdrukten is gerechtvaardigd. De Partij voor de Dieren vindt het des te belangrijker dat andere lagen van de overheid zich hierover uitspreken. Je kunt simpelweg niet stil blijven, want stilte is al zo ongelooflijk luid. Dordrecht kan en mag niet achterblijven. We moeten de druk op onze regering opvoeren, zodat onze regering de druk op Israël opvoert. Zo kunnen wij ook op ons kleine eilandje in het Holland bijdragen aan humanitaire hulp op een continent verder op deze planeet. De Partij voor de Dieren dient de motie dan ook mee in. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Safranti, namens de fractie DENK.

96

De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, samen met vele partijen dienen wij een motie in, die raakt aan de kern van waar wij als gemeenteraad voor zouden moeten staan, namelijk mensenrechten, rechtvaardigheid en solidariteit. Op 15 mei werd in onze stad, net als in vele andere plekken, de Nakba herdacht. Een moment van bezinning, van verdriet en voor velen ook van machteloosheid. Velen in Dordrecht voelen die pijn persoonlijk, omdat familieleden, vrienden of hun gemeenschap geraakt zijn door het voortdurende geweld in Gaza. Voorzitter, 18 mei vond in Nederland de grootste vreedzame demonstratie in de afgelopen 20 jaar plaats, genaamd De Rode Lijn. Meer dan 100 duizend mensen riepen op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren, de toelating van humanitaire hulp en het respecteren van mensenrechten. Onder hen ook heel veel Dordtenaren. Als gemeente hebben wij eerder uitgesproken dat wij staan voor inclusiviteit en mensenrechten. Onze burgemeester heeft terecht benoemd dat het belangrijk is om oog te hebben voor de zorgen van inwoners met een Palestijnse achtergrond. Maar woorden moeten soms krachtiger, juist wanneer we weten, en dat weten we, dat er volgens het Internationaal Gerechtshof ernstige aanwijzingen zijn van grootschalige mensenrechtenschendingen, en wanneer organisaties als Amnesty International en de VN deze schendingen structureel vaststellen.

Voorzitter, dit is geen buitenlandse politiek. Dit gaat over onze waarden hier, over het gevoel van veiligheid, erkenning en verbondenheid van al onze Dordtse inwoners, over hoe serieus we hun zorgen nemen. Andere steden, zoals Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Arnhem, Helmond gingen ons hier voor. Ook Dordrecht moet als stad van rechtvaardigheid en solidariteit nu duidelijk zijn. Daarom vraag ik uw steun voor deze motie. Laten we als raad duidelijk maken waar Dordrecht voor staat, menselijkheid, gelijkwaardigheid en moedige solidariteit. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Het woord is voor mevrouw Koene, namens Gewoon Dordt. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Voorzitter, er ligt een motie voor, waarmee ik door de indieners van de motie wordt geforceerd om ergens voor of tegen te stemmen, wat mijn pet ver te boven gaat als raadslid van de gemeente Dordrecht. En daar voel ik me heel ongemakkelijk bij. En het brengt mij daarom tot de conclusie dat ik maar een ding kan doen, en dat is tegenstemmen. En daar wil ik het graag bij laten. De voorzitter: Ik dank u zeer. Dan kom ik bij de fractie Op Ons Eiland. De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel.

Voorzitter, Dordrecht, onze stad, de stad die de geschiedenis in is gegaan met onder andere de eerste stadsrechten in Holland, de stad van gebroeders De Witt, internationaal bekend met de Dordtse Synode en de Eerste Vrije Statenvergadering. Onze stad, voorzitter, heeft ons, de inwoners, verantwoordelijkheid gegeven, zowel in de geschiedenis als nu. Voorzitter, als lokale partij kunnen we ons bij deze motie er makkelijk van af doen, door aan te geven dat dit niet bij de gemeenteraad thuishoort. Maar dat doen wij niet, voorzitter. Daarom spreken wij ons vanuit deze raad uit, stop onmiddellijk de oorlogen, waar dan ook in de wereld en ook in Gaza. Laat mensen, jong en oud, in vrede leven. Ieder leven is ons heel veel waard. Vele onschuldige burgers zijn in recente oorlogen gedood. Hoelang willen we als mensheid het leed in Gaza en Israël nog aanzien? Voorzitter, of dit geluid, die wij vandaag met elkaar delen, bij het kabinet terechtkomt, daar hebben wij oprecht onze

97

twijfels. Want die hebben namelijk belangrijkere zaken aan hun hoofd. Die vechten elkaar namelijk de tent uit. Voorzitter, dit onderwerp waarover gesproken dient te worden, moet niet leiden tot polarisatie. En daar ligt onze angst. Welk standpunt wij vandaag ook innemen, de tegenstellingen en emoties zullen alsmaar groter worden. Voorzitter, als Op Ons Eiland staan we voor alle Dordtenaren en dialoog tussen onze inwoners. Het had naar ons idee beter geweest om dichter bij huis te blijven. En had de indieners van deze motie gesierd om een oproep te doen in deze raad, om dialoogsessies te organiseren in onze stad, om met elkaar lief en leed te delen en naar elkaar te luisteren. Juist nu, voorzitter, omdat wij nog een aantal dagen geleden hebben onderstreept hoe belangrijk vrijheid is en dat wij gezamenlijk hebben gezegd, dit nooit meer. Laten we dan per vandaag invulling hieraan geven. En we doen een oproep aan het college, maar zeker ook aan deze raad, laten we elkaar vasthouden. We zouden vanuit onze politieke partij bereid zijn een initiatief op ons te nemen, en hebben daarvoor wel jullie hulp nodig. Dialoog, voorzitter, dat is de basis. En dat moeten wij met elkaar aangaan, met onze stad, met onze inwoners. Voorzitter, tot slot. Ik wil mijn bijdrage eindigen met een citaat van een bekende dertiende-eeuwse soefi-dichter, Yunus Emre.

Hij zei, “We houden van het geschapene ter wille van de schepper.” Voorzitter, ik denk dat u tot de conclusie kunt komen dat wij niet voor dan wel ook niet tegen deze motie zullen stemmen. Wij zullen ons onthouden van stemming. Dank u wel. De voorzitter: U kan niet onthouden. Dat is dan duidelijk. Dan kom ik bij de SP, mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Naar mijn idee moeten we in deze raad niet inhoudelijk het hele Israël-Gaza drama doornemen. Daar zitten wij hier inderdaad niet voor. Het is de Tweede Kamer die de regering controleert, en die vervolgens binnen de internationale gemeenschap een rol kan innemen. En ik verwijs simpelweg naar onze Kamerfractie voor onze standpunten aangaande dit zeer wrede conflict. Zoals de SP in Den Haag ook blijvend aandacht vraagt voor het menselijk drama in Soedan en Jemen. Blijft wel staan dat wij het als Dordtse fractie belangrijk vinden dat ook burgemeesters en gemeentebesturen zich uitspreken, als onderdeel van maatschappelijke druk die reeds gaande is richting onze regering. Die vervolgens de regering van Israel weer kan proberen te bewegen nu het juiste te doen en dit leed niet verder te laten escaleren. Zeker in navolging van de grote demonstratie in Den Haag, waar mijn partij ook aanwezig was, en de spanningen die kunnen leven in veel Nederlandse steden. Want daar zitten we hier wel voor.

En meer zeggen dan dit is naar mijn idee niet nodig, aangaande deze situatie, binnen de context van een gemeenteraadsvergadering. Dank. De voorzitter: Dank u zeer. Dan ga ik naar Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank u wel, voorzitter. Doordat Nederland al decennialang lid is van de Verenigde Naties draagt Nederland bij aan de oorlogsacties van dit orgaan, wat opgericht is in oktober 1945. De oprichting zal als doel hebben om oorlog tussen landen te voorkomen. Daar zijn ze niet heel succesvol in gebleken. Het kabinet oproepen tot staken, lijkt ons erg onrealistisch. En dat wil niet zeggen dat we deze motie niet kunnen steunen. En voorzitter, ik licht dit graag toe met een verhaal uit een heel bekend boek, wat in meer dan 1.600 talen beschikbaar is. En naar schatting hebben in deze generatie zo'n 1,5 tot 2 miljard mensen dit boek gelezen. Zo'n 20 procent van de wereldbevolking.

98

En dit verhaal gaat over een charismatische man, van Joodse afkomst, die in het gebied Samaria, dat is het huidige Gaza, hij kwam daar, waar zijn voorvader Jacob een waterbron aan zijn zoon Jozef had gegeven. En hij kwam bij de waterbron en ging daar vermoeid van zijn reis zitten. En terwijl hij daar zat, kwam er een Samaritaanse vrouw om water te halen. En hij vroeg haar om hem water te geven. Zij vroeg zich af waarom hij, een man van Joodse afkomst, aan haar wat te drinken vroeg. Een vrouw, een Samaritaanse vrouw. Want Joden hebben namelijk geen omgang met Samaritanen. En de Samaritanen zijn de moslims van die tijd waar het zich toen afspeelde. Ze hebben een gesprek met een opmerkelijke vraag van deze vrouw. En haar vraag was, bent u soms meer dan onze vader Jacob, die ons de put gegeven heeft? Uit dit verhaal wordt duidelijk dat het Joodse volk en het Samaritaanse volk dezelfde voorvader hebben. En voor wie geïnteresseerd is, dit staat in Johannes 4. En dan het bekende verhaal over de barmhartige Samaritaan. De moraal van het verhaal is niet, wees goed voor een ander. Dit gaat over een moslim, de barmhartige Samaritaan, die een Jood helpt, terwijl zijn eigen volk hem voorbijloopt. De vijand is niet altijd de vijand. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dan kom ik bij de Fractie van Leeuwen, mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter.

Margret Stolk heeft eigenlijk namens een aantal partijen de woordvoering gedaan, ook voor onze partij. Daar wil ik het graag bij laten. De voorzitter: Excuus. Dan is dat helder. Dan kom ik bij mijnheer Van der Spoel. Gaat uw gang. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Ik ben, net als velen hier in de gemeenteraad, een groot liefhebber van de toespraken van Obama. En wanneer deze telefoon overgaat, dan knalt zijn bekende speech, fired up, ready to go, ook uit die speaker. En hij vertelde in deze speech hoe 1 vrouw in een zaaltje met haar energie zijn hele campagne weer op gang bracht. En als zij dat kon, dacht hij, dan konden anderen het ook. Eerst in hun wijk, dan in hun stad, hun staat, hun land en uiteindelijk in de wereld. En zo kijk ik ook naar mijn rol hier in deze raad. Want wat als onze stem vanuit Dordrecht vandaag dat kleine vlammetje is? Dat ene zetje dat andere gemeenten inspireert om ook op te staan tegen het onrecht dat zich nu in Gaza voltrekt. Op 18 mei stond er een rode lijn in Den Haag. Meer dan 100 duizend mensen riepen op tot een staakt-het-vuren. En onze regering bleef stil. Maar ik geloof niet in stilte. Ik geloof dat we iets moeten zeggen voor de kinderen die hun ouders verliezen, voor de ouders die hun kinderen moeten begraven en voor de Dordtenaren die zich machteloos voelen.

En ik ben me ervan bewust, ik ben niet naïef, wij gaan het beleid in Den Haag niet direct veranderen. Maar wij kunnen wel zeggen waar wij in geloven. Wij kunnen wel uitspreken dat mensenrechten universeel zijn. Dat je niet neutraal kunt blijven als er sprake is van een mogelijke genocide. Deze motie vraagt niet om partij te kiezen. Ze vraagt om menselijkheid. En soms is dat al genoeg. Want als het in Dordrecht kan, dan kan het ook in de Drechtsteden. En als het in de Drechtsteden kan, dan kan het ook in Zuid-Holland. En als het in Zuid-Holland kan, dan kan het ook in heel Nederland. Beste collega's, ik vraag u niet om het met mij eens te zijn. Ik vraag u om het met uw geweten eens te zijn. Om een moment stil te staan bij het onrecht en te zeggen, tot hier en niet verder. Want

99

misschien zijn wij vandaag maar dat kleine zaaltje in het Dordtse stadhuis, maar wij kunnen wel degelijk een vuist maken, samen. Fired up. Ready to go. En ik zou in de tweede ronde heel graag nog wat vragen willen stellen, voorzitter, aan de andere partijen. De voorzitter: Dank u zeer. Wie heeft behoefte voor een tweede termijn? Ik zie mijnheer Den Heijer. Ik zie mijnheer Burakçin. De heer Van der Spoel. En mevrouw Pichel. Even kijken. Mijnheer Burakçin, gaat uw gang. De heer Burakçin: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, dank aan alle collega's dat ze zich hierover hebben uitgesproken. Maar ik schrik hier ook een klein beetje van, eerlijk gezegd. Voorzitter, onze motie roept alleen maar om medemenselijkheid te tonen, om internationaal recht te respecteren, om te voorkomen dat binnenkort tienduizenden, misschien wel honderdduizenden mensen gaan sterven, voorzitter. Dat is het enige wat wij vragen met deze motie. En voorzitter, we gaan niet over landelijke politiek. Maar voorzitter, alle kleine beetjes druk op het kabinet om druk uit te oefenen op een moorddadig regime helpt. Dat weten we. Recentelijk hebben inderdaad 100 duizend mensen zich uitgesproken over dit conflict. En je ziet plots dat er enige beweging zit bij het kabinet. En je hoort Netanyahu zeggen, vanwege mijn bondgenoten, die hier iets van vinden, laat ik wat hulpgoederen toe, wat eten toe.

Dat is nog veel te weinig, voorzitter, maar het helpt wel. Voorzitter, ik schrik hier werkelijk waar van, want wat ik hier hoor, is echt schrijnend. Daar wil ik het bij laten, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer, VVD. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Dank u wel, voorzitter. Ik heb ook gewoon even het moment genomen om goed te luisteren naar wat er gezegd is in de eerste termijn. Ik kan me ook goed indenken dat bij de één het misschien wat directer binnenkomt dan wellicht bij de ander. En tegelijkertijd, er is hier niemand, en die suggestie moet ook meteen van tafel, die tegenstander is van humanitaire hulp. Niemand in deze raad is daar tegenstander van. Niemand. En nu gaat het over de stemming over deze motie. En die motie houdt in, voor of tegen. En ook in de inbreng van verschillende partijen die tegen zullen stemmen, is er oog geweest voor het punt wat ook onder andere de heer Burakçin zojuist wederom heeft gemaakt over de humanitaire ramp, de situatie, het internationaal recht. Was ook oog geweest voor onze stad, de verdeeldheid. En ik ben oprecht benieuwd naar, nog los van wat de uitslag gaat zijn van de stemming, welke duiding en conclusies de indieners van deze motie op de gemotiveerde tegenstem van de andere partijen gaan geven. De heer Burakçin: Voorzitter. De heer Den Heijer: En dat zeg ik zowel hier in de raad als later daarbuiten.

De heer Burakçin: Voorzitter. De voorzitter: De heer Burakçin, gaat uw gang. De heer Burakçin: Voorzitter, ik wil hier toch echt op reageren. Want mij wordt hier eigenlijk ook een klein beetje verweten dat we aan het polariseren zijn. Voorzitter, dit vind ik toch wel heel erg kwalijk. Want dit is exact de retoriek wat namelijk ook gebeurt

100