2.1 2025.05.27 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 27 MEI 2025 Raadzaal Voorzitter: De heer Van der Velden Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Droog (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van Leeuwen (Fractie van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Dhr. Noldus (VVD) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Mevr. Schnabel (Partij van de Arbeid) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Op Ons Eiland) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie Stam) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt)

1

Portefeuillehouders: De heer Burggraaf, Mevrouw Van Benschop, heer Van der Kruijff, De heer Van der Linden, Mevrouw De Jonge, De heer Merx

de

1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Hierbij open ik de raadsvergadering van vandaag, dinsdag 27 mei 2025. U allen hartelijk welkom hier in de zaal, alsmede ook de mensen die vanaf een andere locatie meekijken. Uiteraard eenieder welkom. Ik heb een afmelding van de heer Oostenrijk van het CDA ontvangen. En mevrouw Van Waardhuizen van Op Ons Eiland is later. Dat betekent dat er vandaag 38 raadszetels zijn bezet. Dan kijk ik naar de agenda, zoals deze voorligt. Mijnheer Den Heijer, gaat uw gang. De heer Den Heijer: Een bericht van verhindering. De heer Kuhlmann zal iets later deze vergadering komen aansluiten. De voorzitter: Dank u voor de info. Ik heb begrepen dat er een motie vreemd aan de orde van de dag is. Deze wordt ingediend door DENK, GroenLinks, Fractie van der Spoel en Partij van de Arbeid. Klopt het nog dat u inderdaad een motie vreemd aan de orde van de dag wil indienen? De heer Burakçin: Voorzitter, ja. De voorzitter: Dat klopt. Dan stel ik voor dat we een agendapunt toevoegen aan de agenda, waar we beide moties bespreken. En dat wordt dan agendapunt 51. Ik kijk even naar de raad, bent u akkoord met het toevoegen van dit agendapunt? De heer Safranti: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Safranti: Het is volgens mij één motie geworden. De voorzitter: Eén motie, heb ik gezegd. De heer Safranti: Ik hoorde net beide.

De voorzitter: Nee. De heer Safranti: Ik hoorde beide moties. De voorzitter: Eén motie heb ik. Akkoord? Ik verzoek de indieners de motie alvast getekend in te dienen bij de griffier. Dan kan de griffie zorgen dat het agendapunt wordt toegevoegd aan de agenda en dat de moties die eraan zijn ook toegevoegd worden. Dan is er nog vanuit het college een verzoek om een geheime mededeling te doen. Omdat dit vraagt om het stoppen van de uitzending en belangstellenden de zaal moeten verlaten, stel ik voor dat we dit helemaal aan het einde van de vergadering doen. Is dat voor u akkoord? Dan kijk ik naar de gemeenteraad. Kunnen we de agenda, aangepast met deze twee punten, zoals deze nu voorligt voor u vaststellen? Dat is het geval. Dank.

2

2. Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 15 april 2025 en de Dordtse Dinsdagen van 1 en 8 april en 6 mei 2025 Vergaderzalen 1, 3 en 5 De voorzitter: Aan de orde agendapunt 2, vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 15 april 2025 en de Dordtse Dinsdag van 1 en 8 april en 6 mei 2025, vergaderzalen 1, 3 en 5. Kunt u de genoemde notulen vaststellen? Benoemingen 3. De heer K.M. Buiting per 23 juni 2025 voor een periode van 6 jaar (wettelijke termijn) te benoemen als lid van de Rekenkamer Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 3, benoemingen. De heer K.M. Buiting per 23 juni 2025 voor een periode van 6 jaar, de wettelijke termijn, te benoemen als lid van de Rekenkamer Dordrecht. En daarmee komen we aan bij dit heugelijk agendapunt. Onze Rekenkamer bestaat uit 3 onafhankelijke leden. De voorzitter, de heer Oostlander, en lid, mevrouw Sybrandi, vormen inmiddels al een aantal jaren de vaste kern van onze Rekenkamer. Het derde lid Rekenkamer heeft ons medio 2024 verlaten. In het presidium is vervolgens zorgvuldig stilgestaan bij het al dan niet invullen van deze vacature. Besloten is de vacature in te vullen. En het presidium heeft de werkgeversdelegatie gevraagd de werving op te pakken. Dat heeft plaatsgevonden. En de werving heeft in de eerste maanden van dit jaar plaatsgevonden, met succes.

De werkgeversdelegatie en de leden van het presidium stellen de heer Kasper Buiting voor als nieuw lid Rekenkamer. De heer Buiting is op dit moment strategisch beleidsadviseur bij VNO-NCW en, heb ik begrepen, heeft er buitengewoon veel zin in om onze Rekenkamer te komen versterken. Ik kijk rond of u als raad kan instemmen met de benoeming van de heer Buiting? Als dat het geval is, dan vraag ik de heer Buiting nu naar voren te komen voor het afleggen van de belofte. En ik verzoek eenieder die daartoe in de gelegenheid is te gaan staan. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de Rekenkamer benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de Rekenkamer naar eer en geweten zal vervullen. Wilt u dan uitspreken, dat verklaar en beloof ik. De heer Buiting: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Hartelijk gefeliciteerd, mijnheer Buiting. En ik wil u graag, namens de raad, een bloemetje overhandigen. Heel kort moment schorsen, zodat iedereen kort kennis kan maken met u, en u kan feliciteren. Ik schors de vergadering.

Nogmaals proficiat en veel succes in uw werkzaamheden. 4. Diverse benoemingen – Raadsvoorstel De voorzitter: Ik heropen de vergadering. En daarmee zijn we aangekomen bij, mag ik het zo duiden, diverse benoemingen. Het gaat om het benoemen van een commissielid voor het CDA, mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen, en een commissielid voor Beter voor Dordt, mevrouw Lindner. Hiernaast zal namens het CDA mevrouw Van Vugt

3

gaan optreden als plaatsvervangend lid van de Auditcommissie. En vervangt zij hiermee de heer Van Dam Timmers. Kunt u instemmen met deze benoemingen? Dan is dat het geval. En dan vraag ik eerst mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen naar voren te komen voor het afleggen van de eed. En verzoek ik ieder, indien mogelijk, weer te gaan staan. Na deze benoemingen wordt de vergadering niet geschorst, omdat u de beide leden dan zeker regelmatig zal ontmoeten. En ik denk dat ze het zo belangrijk vinden dat ze de hele vergadering hier zullen bijwonen. Daarmee het geval zijnde, welkom, mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen. En heeft aangegeven de eed te willen afleggen. Dat betekent met uw rechte vingers en dan zeggen, zo waarlijk helpe mij God Almachtig. Ik zweer dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Van den Aardwegh-Van Leeuwen: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig. De voorzitter: Gefeliciteerd. En ook aan u wil ik graag een bloemetje overhandigen.

Dan wil ik mevrouw Lindner uitnodigen naar voren te komen. Welkom, mevrouw Lindner. U heeft aangegeven de belofte af te willen leggen. En ik wil u vragen dan uit te spreken, als ik de tekst heb uitgesproken, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Lindner: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Van harte proficiat. En voor u ook een bloemetje. Hamerstukken De voorzitter: Dan zijn we nu aangekomen bij de hamerstukken. Ik loop ze een voor een langs, waarbij iedereen desgewenst uiteraard de gelegenheid krijgt tot het afleggen van een korte stemverklaring.

5. Vaststellen bestemmingsplan 18e herziening Dubbeldam, locatie Oranjekwartier Noord – Raadsvoorstel De voorzitter: Aan de orde agendapunt 5, vaststellen bestemmingsplan 18e herziening Dubbeldam, locatie Oranjekwartier Noord. Wie van u? De heer Stolk: Voorzitter.

4

De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Stolk. De heer Stolk: De VSP vindt dat er te weinig aandacht is voor de bewoners aan de Dubbeldreef 47 tot 53. Wij kunnen het niet over ons hart verkrijgen om deze inwoners, die al zeer lang, 58 jaar, met veel plezier in hun woning wonen dit aan te doen. Zij leefden in de veronderstelling dat hun woningen op de monumentale lijst stonden. Een status die om onduidelijke redenen is komen te vervallen. Juist dat versterkt het gevoel van onzekerheid en onrecht. Gezien de lange geschiedenis, de waarde van de bewoners en het cultureel belang van deze panden vinden wij de sloop geen passende optie, maar een renovatie. Tot zover. De voorzitter: Ik dank u zeer voor uw stemverklaring. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. Deze kant. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Dank u wel. En dit geldt voor zowel agendapunt 5 en 6. Beter voor Dordt gaat wel akkoord, vanwege het grote belang voor meer woningen, maar had graag gezien dat de twee tweekappers, waar de heer Stolk het net ook over had, met een gemeentelijke monumentenstatus hadden blijven staan. Ze hebben eerder niet voor niets deze status gekregen. Maar we merkten eigenlijk weinig draagvlak in de commissie om dat aan te passen. De voorzitter: Ik dank u wel, mijnheer Schalken. Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Ook inderdaad 5 en 6.

Wij kunnen ons vinden in deze nieuwbouwplannen. De meeste bewoners geven aan dat de huidige woningen erg veel problemen kennen, de energierekening hoog wordt. En de voorgestelde mix aan type woningen spreekt ons ook aan. Wij hopen dat de corporatie een groepje bewoners die niet uit de buurt weg wil mogelijk een woning aan kan bieden in dit project. Dank. De voorzitter: Dank u zeer. Andere leden van uw raad? Gaat uw gang, mijnheer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. Ook bij agendapunt 5 en 6. Het gaat hier om een mooi, markant gebied in Dubbeldam, maar wij zien deze planning en deze ontwikkeling als hard nodig. We hebben veel gesprekken gevoerd met Dubbeldammers. En die hebben echt heel veel behoefte aan meer woningen, in de nabijheid van het Damplein. Daar zien wij in dit plan voldoende voor. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer, mijnheer Noldus. Andere leden van uw raad? Dan stel ik vast dat we 5 en 6 hebben besproken met de stemverklaringen. 6. Vaststellen bestemmingsplan 19e herziening Dubbeldam, locatie Oranjekwartier Zuid – Raadsvoorstel Is samen met agendapunt 5 behandeld.

5

7. Vaststellen eerste wijziging op de Verordening parkeerbelastingen en Parkeerverordening Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Daar kom ik bij 7, vaststellen eerste wijziging op de Verordening parkeerbelastingen en Parkeerverordening Dordrecht. Wie van u? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er zitten in het hele parkeerverhaal zoveel dingen die Gewoon Dordt lelijk vindt, dat wij geacht worden tegen dit voorstel te stemmen. De voorzitter: Dank u zeer, mevrouw Koene. Andere leden van uw raad? Mijnheer Stam, gaat uw gang. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten daarbij aan en zullen in principe ook tegenstemmen. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van Gewoon Dordt. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dat geldt ook voor de Fractie van Leeuwen. Dank u wel. De voorzitter: De Fractie van Leeuwen ook tegen. Andere leden nog? Dan heb ik kennisgenomen van de stemverklaringen. 9. Vaststellen Verordening starterslening Dordrecht, 4e wijziging – Raadsvoorstel De voorzitter: En kom ik bij agendapunt 9. 8 is een geheim agendapunt. Daar kan in de raad niet in de openbaarheid over gesproken worden. Na besluit van de raad zullen de stukken daarover morgen openbaar worden.

Vastgesteld zo? Dan kom ik bij agendapunt 9, vaststellen Verordening starterslening Dordrecht, de vierde wijziging. Kunt u daarmee instemmen? De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank. De CDA-fractie kan van harte hiermee instemmen. We zijn erg blij dat heel veel jonge inwoners hiermee geholpen zijn. De voorzitter: Dank u zeer. Andere leden van uw raad? 10.Vaststellen Woonzorgvisie gemeente Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij 10, vaststellen Woonzorgvisie gemeente Dordrecht. Wie daarover?

6

De heer Hartmeijer: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Hartmeijer, SP. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dank. Eén element uit dit stuk is de motie, betreft het zorgbuurthuis. Er komt een zogenaamde Plusflat voor senioren. Ik denk dat dit best een goede woonzorgvorm kan zijn, maar wij blijven ons inzetten voor de komst van meer zorgbuurthuizen, zoals wij dat voor ogen zien. Het mooiste zou zijn, streven naar tenminste één in elke wijk. Dank. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ik was even van mijn plek. De VSP sluit zich aan bij de stemverklaring van de SP. De voorzitter: Andere leden van uw raad? Dan daarvan akte. 11.Vaststellen Dordtse Voedselvisie en -agenda 2024-2030 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij het vaststellen Dordtse Voedselvisie en -agenda 2024-2030. De heer De Heer: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Engelen, excuus. Gaat uw gang. Mevrouw Van Engelen: Dank u wel, voorzitter. De Voedselvisie geeft een goede beleidsrichting aan, waarvan wij vurig hopen dat het veel impact zal hebben. Heel jammer daarom dat er op dit moment niet een expliciet budget is om daar gestalte aan te geven. Maar we gaan ervan uit dat het college proactief naar koppelkansen met andere programma's zal zoeken om tot structurele financiering te komen. En daarom steunen wij dit voorstel. De voorzitter: Mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid.

Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij sluiten ons aan bij de woordvoering van GroenLinks. De voorzitter: Dank u. Andere leden van uw raad? Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dank. Wij zijn niet overtuigd geraakt, bij het lezen van dit stuk en via de beantwoording van onze beeldvormende vragen, van de noodzaak van deze visie, nog eens bovenop beleid wat we al doen. Wij worden geacht tegen te hebben gestemd. De voorzitter: Waarvan akte. De heer De Heer, gaat uw gang. De heer De Heer: Voorzitter, wij zijn, ondanks de afwezigheid van een ruimer budget, trots dat onze stad vanaf vandaag een Voedselvisie heeft. Een product van mooie samenwerking met Dordtse initiatiefnemers, met aandacht voor een gezonde voedselomgeving, gezond voedingsgedrag en minder voedselverspilling. Goed nieuws voor Dordrecht. Dank u wel.

7

De voorzitter: Dank u. Dan de heer Groenewege, Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel. Voorzitter, de Partij voor de Dieren vindt deze Voedselvisie slappe hap. De komende jaren is de allerbelangrijkste omslag dat we met zijn allen veel meer plantaardig gaan eten. En dat wordt niet erkend in deze Voedselvisie. Daarnaast krijgt het voedselbeleid nul budget. De Partij voor de Dieren wordt dan ook geacht tegen deze Voedselvisie te hebben gestemd. De voorzitter: Anderen? 12.Vaststellen beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029 Samen sterker met effectieve schuldpreventie – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan wij door naar agendapunt 12, het vaststellen beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029, Samen sterker met effectieve schuldpreventie. Wie van u? 13.Beschikbaar stellen kredieten voor verkeersmaatregelen in verband met komst AZC – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 13, beschikbaar stellen kredieten voor verkeersmaatregelen in verband met komst azc. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, mevrouw Pichel. En dan de heer Schalken. Gaat uw gang. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Om logische reden stemt FvD niet in met de komst van azc's. En daarmee ook niet het beschikbaar stellen van kredieten voor allerlei maatregelen die daarmee verband houden. Wij worden graag geacht tegen te hebben gestemd.

De voorzitter: Mijnheer Schalken, Beter voor Dordt. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, een iets ander geluid. Want Beter voor Dordt is vooral ook niet akkoord gegaan met de komst van het azc, vanwege de onvoldoende participatie. En doorgaand op die participatie, met betrekking tot die verkeersmaatregelen hebben wij teruggekregen van de omwonenden dat ook hier hun wensen onvoldoende serieus zijn meegenomen. We gaan niet tegen deze maatregelen stemmen, maar betreuren het dat de omwonenden weer onvoldoende serieus worden genomen. De voorzitter: Waarvan akte. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Dan ga ik naar mevrouw Stolk, en dan mijnheer Van Leeuwen. Mevrouw Stolk, VSP.

8

Mevrouw Stolk: Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van Beter voor Dordt, maar wij worden wel geacht tegen deze maatregelen stemmen. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, Fractie van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Mijn fractie stemt tegen. En ik sluit me aan bij de woordvoering van Forum van Democratie. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Koene, Gewoon Dordt. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Ik sluit aan bij de stemverklaring van Beter voor Dordt. De voorzitter: Andere leden van uw raad? Dan akte, de stemverklaringen. 14.Geen wensen en bedenkingen vaststelling Integraal Huisvestingsplan Primair en Speciaal onderwijs – Raadsvoorstel De voorzitter: 14, geen wensen en bedenkingen vaststelling Integraal Huisvestingsplan Primair en Speciaal onderwijs. Mevrouw Van Vugt, CDA. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Het is natuurlijk goed dat er blijvend wordt geïnvesteerd in de huisvesting voor onderwijs. En het was verwoord als een onontkoombare ontwikkeling. Wat het CDA betreft zou er mogen staan dat het een noodzakelijk en ook zeer gewenste ontwikkeling is. De heer Katif: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Katif. De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de stemverklaring van het CDA. De voorzitter: Dan is dit besproken.

15.Vaststellen Uitgifte en financiële dekking Tweede Merwedehaven – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we naar 15, vaststellen Uitgifte en financiële dekking Tweede Merwedehaven. Wie van u? 16.Instemmen met het Voorstel tot herontwikkeling Derde Merwedehaven – Raadsvoorstel De voorzitter: 16, instemmen met Voorstel herontwikkeling Derde Merwedehaven. 18.Vaststellen Cofinanciering Volkshuisvestingsfonds Crabbehof – Leefbaar, Veilig en Duurzaam Dordt West – Raadsvoorstel De voorzitter: 18, vaststellen Cofinanciering Volkshuisvestingsfonds Crabbehof, Leefbaar, Veilig en Duurzaam Dordt West.

9

17.Vaststellen 22e wijziging Algemene plaatselijke verordening Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: 17, vaststellen 22e wijziging Algemene plaatselijke verordening Dordrecht. 19.Vaststellen van de Financiële Verordening met de nota Waarderen & Afschrijven en de nota Reserves & Voorzieningen – Raadsvoorstel De voorzitter: 19, vaststellen van de Financiële Verordening met de nota Waarderen & Afschrijven en de nota Reserves & Voorzieningen. 20.Vaststellen Algemene subsidieverordening Dordrecht 2025 – Raadsvoorstel De voorzitter: 20, vaststellen Algemene subsidieverordening Dordrecht 2025. 21.Opheffing geheimhouding op diverse stukken en vergaderingen over de periode maart 2022 - december 2024 – Raadsvoorstel De voorzitter: 21, opheffen geheimhouding op diverse stukken en vergaderingen over de periode maart ‘22, december 2024. 22.Vaststellen Privacybeleid gemeente Dordrecht 2025 – Raadsvoorstel De voorzitter: 22, vaststelling Privacybeleid gemeente Dordrecht 2025. 23.Geen Zienswijze indienen op Begroting 2026 GR Wegschap Tunnel Dordtse Kil – Raadsvoorstel De voorzitter: 23, geen Zienswijze indienen op Begroting 2026 Gemeenschappelijke Regeling Wegschap Tunnel Dordtse Kil. SP. Gaat uw gang, mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dank. Volgens de oorspronkelijke plannen had de tunnel inmiddels al meer dan dertig jaar tolvrij moeten zijn.

Dit is een paar jaar geleden door ons al aangestipt. Wij vinden het eigenlijk heel raar dat er nog steeds tol wordt geheven op deze tunnel. Een fenomeen wat eigenlijk nauwelijks nog voorkomt in Nederland. De voorzitter: Waarvan akte. 24.Uitbrengen Zienswijze begroting 2026 en jaarstukken 2024 GR Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij 24, uitbrengen Zienswijze begroting 2026, jaarstukken 2024 de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid. Wie van u? Niemand. 25.Uitbrengen Zienswijze concept jaarstukken 2024, concept voorjaarsbrief 2025 en concept begroting 2026 - 2029 GR Sociaal – Raadsvoorstel

10

De voorzitter: 25, uitbrengen Zienswijze concept jaarstukken 2024, concept voorjaarsbrief 2025 en concept begroting2026-2029 Gemeenschappelijke Regeling Sociaal. 26.Uitbrengen Zienswijze begroting 2026 GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 26, uitbrengen Zienswijze begroting 2026 Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. Stukken ter kennisname De voorzitter: Dan de stukken ter kennisname. Kunt u allen kennis nemen van de stukken, behorende bij de agendapunten 27 tot en met 47? De heer Kuhlmann zie ik, ik zie de heer Groenewege en de heer Van der Meer. Ik begin bij u. Mijnheer Kuhlmann, gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Voor wat betreft agendapunt 29, dat is toch een heuglijk moment dat we graag even willen markeren. Er is namelijk uitvoering gegeven aan onze motie om de parkeernormen bij nieuwbouw, dat maximum te verhogen. En we zijn heel blij dat de wethouder, het college dat zo gedaan heeft, want dat was een hele mooie motie die we samen met Beter voor Dordt, VSP, DENK, Gewoon Dordt, Op Ons Eiland, Forum voor Democratie, tenminste Fractie Stam, Fractie van Leeuwen, en niet te vergeten Fractie van der Spoel, en met steun ook van de Partij van de Arbeid door deze raad hebben gekregen. We zijn er erg blij mee dat de wethouder daar uitvoering aan heeft gegeven. De voorzitter: De kern is, u bent er blij mee.

Maar u dacht, ik plak er nog wat even aan. Dat kan. De heer Groenewege, Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel. Wij hebben een opmerking over de raadsinformatiebrief over luchtkwaliteit, nummer 35. Die brief laat zien dat we op dit moment wel aan de normen voldoen, waar het college vaak mee schermt, maar dat de lucht in Dordrecht allesbehalve gezond is. En deze brief onderstreept wat ons betreft de noodzaak van een grotere milieuzone. Want als Dordrecht geen gezonde leefomgeving kan bieden, dan gaan mensen het in andere steden zoeken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer, mijnheer Groenewege. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Punt 41. We hebben vorige week met een aantal raads- en commissieleden een mooi werkbezoek bij het Biesboschcentrum gehad. We waren onder de indruk van de activiteiten en de maatschappelijke waarde daarvan. En we schrokken van het tekort wat er bij het Biesboschcentrum nog schijnt te zijn, van 450 duizend euro. We hopen dat daar een oplossing voor komt. De voorzitter: Nog andere leden over de andere stukken? Dan is aldus besloten. 28.Raadsinformatiebrief over Herbenoemen straatnaam Stadswerven – Raadsinformatiebrief

11

29.Raadsinformatiebrief over Eerste wijziging Beleidsregels parkeren bij nieuwbouwprojecten Dordrecht (uitvoeren motie M2) – Raadsinformatiebrief 30.Raadsinformatiebrief over Ontwikkelingen grondexploitaties – Raadsinformatiebrief 31.Raadsinformatiebrief over Verlengen venstertijden Visstraat in verband met terrassen op de rijbaan – Raadsinformatiebrief 32.Raadsinformatiebrief over Sociaal Herstelgerichte Ondersteuning – Raadsinformatiebrief 33.Raadsinformatiebrief over Uitkomsten onderzoek gebruiksruimte Dordrecht – Raadsinformatiebrief 34.Raadsinformatiebrief over Dagrecreatieterrein – Raadsinformatiebrief 35.Raadsinformatiebrief over Luchtkwaliteit: De voortgang op het dossier ‘Schone lucht’ – Raadsinformatiebrief 36.Raadsinformatiebrief over Stichting Moestuinherstel – Raadsinformatiebrief 37.Raadsinformatiebrief over Stand van zaken afbouw huidige opvanglocaties en realisatie alternatieven – Raadsinformatiebrief 38.Raadsinformatiebrief over Jaarverslag leerplicht en voortijdig schoolverlaten, schooljaar 2023-2024 – Raadsinformatiebrief 39.Raadsinformatiebrief over Voortgang Ondernemersfonds – Raadsinformatiebrief 40.Raadsinformatiebrief over Beantwoorden motie M18 Duidelijkheid voor MDT in Dordrecht – Raadsinformatiebrief 41.Raadsinformatiebrief over Werkbezoek raadsleden en florerend Biesboschcentrum – Raadsinformatiebrief 42.Raadsinformatiebrief over

Onderzoeksresultaten cultuur – Raadsinformatiebrief 43.Raadsinformatiebrief over Voortgang uitvoering Cultuurnota Dordrecht 2030 – Raadsinformatiebrief 44.Brief van burgemeester over Aanwijzing veiligheidsrisicogebieden (per 1 mei 2025) 45.Raadsinformatiebrief over Onderzoeksresultaten evenementen – Raadsinformatiebrief 46.Raadsinformatiebrief over Aanpak overlast – Raadsinformatiebrief

12

47.Raadsinformatiebrief over Betrokkenheid gemeenteraad bij programma’s onder de Omgevingswet – Raadsinformatiebrief Stemstuk De voorzitter: Dan is een stemstuk. 48.Brief van gemeenteraad Zwijndrecht over adviescommissie GR Sociaal De voorzitter: Dat is 48, brief van de gemeenteraad Zwijndrecht over de adviescommissie GR Sociaal. Over dit onderwerp, het al of niet instellen van een adviescommissie GR Sociaal, heeft u al uitgebreid gesproken in de commissie. Dit naar aanleiding van de ontvangen brief van de gemeenteraad van Zwijndrecht. U heeft besloten een motie in te dienen, en daarover te stemmen. Afgesproken is ook, en ik vind dan moeten we ons daaraan houden, dat we daar niet meer over spreken in deze raad, maar direct over kunnen gaan tot stemming. Ik heb begrepen dat de motie ingediend zal worden door Partij van de Arbeid, GroenLinks en Forum voor Democratie. Klopt dat? Mag ik dan toelichting van de motie? De motie is officieel ingediend. Hij stond tijdig achter het slotje. Iedereen heeft er volgens mij kennis van kunnen nemen. Klopt dat? Hij moet nu formeel ingediend worden. En dan stel ik voor dat we onmiddellijk overgaan tot stemming. En stemverklaring kan natuurlijk uiteraard. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Wie wil een stemverklaring afleggen? Mevrouw Koene: Nee, ik wil even wat anders vragen. De voorzitter: Mevrouw Koene.

Mevrouw Koene: Ik weet dat we afgesproken hebben om erover te stemmen, maar volgens mij alle mensen die kijken, die hebben geen idee waar dit over gaat. Misschien is het toch wel fair om de indieners kort te laten schetsen waar de motie over gaat. De voorzitter: Ik heb kennisgenomen van uw afspraak, maar ik denk dat u absoluut een punt heeft. Mevrouw Boom-Vos wilde ook het woord. Mevrouw Boom-Vos: Voorzitter, ik wilde graag een stemverklaring doen. De voorzitter: Nog anderen? Dan eerst even toelichting van de motie. En dan gaan we over tot afleggen van zij die behoefte hebben aan een stemverklaring. En dan stemmen. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Samen met GroenLinks en Forum dienen we de motie voor het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie GR Sociaal in. We hopen vanmiddag dat Dordrecht zich, net als de wens van de andere Drechtsteden, zich wil aansluiten bij de raadsadviescommissie GR Social. Deze commissie, vinden wij, biedt een prachtige kans om samen te werken en sociale verordeningen goed voor te bereiden, zodat we niet pas achteraf ontdekken waar het mis kan gaan. Samen kunnen

13

we meer bereiken dan wanneer we ieder voor zich werken. En het heeft meer impact als we als regio onze krachten bundelen dan als raadsleden apart een brief versturen aan de raden. Ik zou graag willen afsluiten met, laten we een stad zijn waarin we oog hebben en zorg voor elkaar. En we hopen dat het positief uitpakt. De voorzitter: Kom ik bij de stemverklaring. En mevrouw Boom-Vos heeft zich gemeld, de heer De Heer en de heer Venderbos-Lambinon. Gaat uw gang. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel, voorzitter. De Dordtse VVD blijft bij haar mening dat de adviescommissie GR Sociaal een overbodig en extra overlegorgaan vormt. En overleggen doen wij al genoeg. Dat wil alleen niet zeggen dat wij deze mogelijkheid voor de andere gemeenten willen ontzeggen. In deze motie echter zien wij constatering over toegevoegde waarden waar wij niet achter staan. Ook vinden we het niet duidelijk genoeg dat Dordrecht de optie openhoudt om niet mee te doen. Daarom willen wij tegenstemmen, tegen deze motie. De voorzitter: De heer Venderbos-Lambinon voor de stemverklaring. Gaat uw gang. Partij voor de Dieren.

De heer Venderbos-Lambinon: Dank, voorzitter. Op 6 februari 2024 is de opdracht tot het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie GR Sociaal met 24 stemmen tegen en 11 stemmen voor verworpen. De Partij voor de Dieren heeft tegengestemd. In het afgelopen jaar hebben zich geen feiten voorgedaan die aanleiding waren voor ons het standpunt te herzien. De Partij voor de Dieren stemt dan ook tegen deze motie. De voorzitter: Mijnheer De Heer, ChristenUnie/SGP. De heer De Heer: Voorzitter, de ChristenUnie/SGP stemt voor deze motie. Niet omdat deze adviescommissie ons direct gouden bergen zal brengen, maar toch ook wel omdat we regelmatig aan regiogemeenten solidariteit vragen. Dan vinden we dat we het soms ook moeten kunnen tonen, wanneer dat kan. De voorzitter: De heer Schalken, Beter voor Dordt. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Namens Beter voor Dordt kunnen we ons voor een groot deel aansluiten bij wat mevrouw Boom van de VVD aangaf. Maar we willen wel aanvullen dat wanneer er behoefte zou zijn aan bijvoorbeeld een technische commissie dat we dat prima zouden moeten kunnen gaan organiseren, om de andere partijen tegemoet te komen. Dan is het ook verder geen echt adviesorgaan, maar voelen ze zich wel meer betrokken. De voorzitter: Mevrouw Koene, Gewoon Dordt. En dan de heer Hartmeijer, SP. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter.

Ik sluit me aan bij de stemverklaring van de heer Venderbos.

14

De voorzitter: Dan de heer Hartmeijer. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De heer Hartmeijer: Voorzitter, niets weerhoudt andere gemeenten om met elkaar om de tafel te gaan. Dat moet men helemaal zelf bepalen. Echter ook als er een officieel adviescommissie komt, waar wij dan niet in zouden stappen, geeft dat aan die commissie wel een zekere status, terwijl de toegevoegde waarde en de bevoegdheid van zo'n commissie ons niet helder is. En we verwijzen ook naar het besluit van de raad van vorig jaar. Dank. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Dam Timmers, CDA. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Ook de CDA-fractie heeft hierover nagedacht. En uiteindelijk stemmen we tegen, omdat deze commissie eigenlijk geen formele bevoegdheden dan vervolgens heeft. En de overleggen die er nu zijn dat ook kunnen invullen. De voorzitter: Nog andere stemverklaringen? Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk, VSP. Gaat uw gang. Mevrouw Stolk: Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van de VVD. De voorzitter: Helder. Dan kunnen we overgaan tot stemming. Voor de motie hebben gestemd 13 leden, tegen 24 leden. De motie wordt geacht te zijn verworpen. Voor hebben gestemd ChristenUnie/SGP, de fractie Forum voor Democratie, de fractie GroenLinks, de fractie Partij van de Arbeid en de Fractie van der Spoel.

Stukken ter bespreking 49.Raadsinformatiebrief over Intentieovereenkomst woningbouw Oude Boomgaard – Raadsinformatiebrief De voorzitter: Bij agendapunt 49, stukken ter bespreking, de raadsinformatiebrief over de Intentieovereenkomst woningbouw Oude Boomgaard. De raadsinformatiebrief over de woningbouw in de Oude Boomgaard is door u op 6 mei besproken in uw commissie. Geconcludeerd is dat er enkele partijen zijn die daarover moties wilden indienen. Dus is besloten het onderwerp als bespreekstuk te agenderen in deze raad. En hier wordt dan gesproken over de in te dienen moties. Ik heb een motie gezien van de Partij voor de Dieren, een motie van Beter voor Dordt en een motie van GroenLinks, samen met Partij van de Arbeid en Partij voor de Dieren. Ik kijk even rond of dit nog klopt, actueel is? Ik constateer dat dat zo is. Dan geef ik zo eerst de … De heer Uysal: Voorzitter, bij de motie van GroenLinks doet ook Op Ons Eiland mee.

15

De voorzitter: Waarvan akte. Dan geef ik zo eerst de indieners kort het woord om de moties toe te lichten en in te dienen. En daarna krijgt iedere fractie, in de gebruikelijke volgorde, de gelegenheid om op de moties te reageren. En daarbij geldt een spreektijd van twee minuten. Ik start bij de Partij voor de Dieren voor het toelichten en indienen van de motie. Wie mag ik het woord geven? De heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel. Voorzitter, weer vijftien villa's erbij. Daar teken ik voor, dacht VVD-wethouder Maarten Burggraaf. En hij zette een zwierige handtekening onder de overeenkomst met ontwikkelaar Dudok. Voorzitter, de Partij voor de Dieren niet. Dordrecht en zeker Dubbeldam zit niet te wachten op weer een villawijkje erbij. We creëren met zijn allen een veel fijnere stad als we bij ieder bouwproject een mooie mix neerzetten, zodat er voor ieder wat wils is, overal in Dordrecht en mensen van verschillende achtergronden elkaar tegenkomen op straat. In Nederland zijn verschillende mooie voorbeelden te vinden van bouwprojecten in een landelijke stijl waar ze dat hebben gerealiseerd. Het nieuwe appartementengebouw in Aalden, in de vorm van een landbouwschuur, dat u op de cover van onze motie zult zien, is het sprekende bewijs.

Voorzitter, met onze motie, die we samen met CDA, GroenLinks en te elfder ure zelfs de Partij van de Arbeid indienen, doet de Partij voor de Dieren een oproep aan de ontwikkelaar om die mooie mix ook op de Oude Boomgaard te realiseren. Dank u wel. De voorzitter: Even indienen. En dan geef ik het woord aan Beter voor Dordt. Wie mag ik het woord geven? De heer Schalken, gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Onze motie geeft aan, stop verdere stappen richting villabouw. De Oude Boomgaard is wat ons betreft een uniek agrarisch en ecologisch waardevol gebied binnen Dordrecht, en vervult een belangrijke functie voor de biodiversiteit en de leefbaarheid in onze stad. Het maakt deel uit van de ‘…’ zone, mooi woord. En is foerageergebied voor beschermde soorten, zoals de steenuil. Hoewel het binnen de stadscontour valt, is het geen bebouwd gebied. En dat moet het wat ons betreft ook blijven. Woningbouw in dit gebied, zeker in de vorm van enkele luxe villa's, draagt niet bij aan het oplossen van de woningnood en leidt tot onherstelbaar verlies van het schaarse groen binnen de stadscontouren. Verdichting en herontwikkeling binnen het bestaande bebouwde stedelijk gebied bieden wel passende en duurzame oplossingen voor de woningvraag.

Vorig jaar is in de commissie nog een presentatie verdichtingsplannen met een spoor A van 500 tot 2.500 woningen en spoor B van tussen de 5 duizend en 10 duizend woningen aan de orde geweest en besproken. En daar liggen nog voldoende kansen, wat ons betreft. Daarbij is het wrang dat agrarische grond wordt opgekocht, in de hoop op latere herbestemming tot bouwgrond. Deze vorm van speculatie werkt de verrommeling in de hand en staat haaks op een zorgvuldig en groen ruimtelijk beleid. Beter voor Dordt vraagt daarom het stopzetten van verdere planvorming, het ontbinden van de intentieovereenkomst met de ontwikkelaar en het vasthouden aan de huidige bestemming van dit gebied. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Ik kijk naar GroenLinks. Wie mag ik daar het woord geven? De heer Uysal, gaat uw gang.

16

De heer Uysal: Dank u wel, voorzitter. Ik snap wat u bedoelde, voorzitter. Voorzitter, een aantal jaren geleden heeft projectontwikkelaar Dudok de boomgaard aan de Oudendijk gekocht. Niet om er landbouw te bedrijven, maar met het duidelijke vooruitzicht om er in de toekomst woningen te bouwen. En wat opvalt, is dat bij de aankoop is afgesproken dat de ontwikkelaar, als de bestemming binnen 3 tot 10 jaar verandert van agrarisch naar wonen, nog eens 1,2 miljoen euro extra betaalt aan de vorige eigenaar. En dat bedrag zegt iets over de enorme waardestijging van deze grond, die volledig te danken is aan een beleidskeuze van de gemeente. Voorzitter, dit fenomeen wordt ook wel grondspeculatie genoemd. Grond wordt gekocht in de verwachting dat een bestemmingswijziging flinke winst oplevert, nog voordat er ook maar een schop de grond in is gegaan. En precies dat is de reden dat we deze motie indienen, samen met Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid en Op Ons Eiland. Niet om de woningbouw te frustreren, niet om de ontwikkelaars af te schrikken, maar wel om ervoor te zorgen dat waar publieke keuzes leiden tot grote private winst, daar ook een maatschappelijke tegenprestatie tegenover mag staan. Voorzitter, de situatie aan de Oudendijk staat daarbij niet op zichzelf, maar past binnen een landelijke bredere ontwikkeling.

In het regeerakkoord is de gemeentelijke planbaatheffing genoemd als instrument om woningen bereikbaar, maar vooral ook betaalbaar te houden. En onlangs heeft een ruime meerderheid van de Tweede Kamer het kabinet opgeroepen om hier zo snel mogelijk een concreet voorstel voor uit te werken. En laten we als Dordrecht daarom niet achteroverleunen, maar aansluiten op die lijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nu eenieder de gelegenheid geven om op de moties te reageren. College hoeft hierin ook niet het woord, want het gaat niet om een voorstel van het college, want zij moeten uitvoeren. Het is vooral voorbehouden aan de raad. En gaan straks stemmen op de moties, zo nodig. Als er vragen zijn, kan dat wel. Ik geef het woord aan de VVD. Wie wenst het woord? De heer Noldus, gaat uw gang. De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. We hebben het hier ook in de commissie over gehad. En er zijn heel veel ontwikkelingen qua woningbouw, vooral in de binnenstedelijke gebieden en langs de Spoorzone, waar ook veel kleinere en gestapelde woningbouw is. En met dat type woningbouw mis je een segment waar ook echt behoefte aan is in onze stad. En in de gesprekken die wij aan de deur in Dubbeldam voeren, geven mensen aan graag door te willen stromen naar allerlei type woningen, liefst binnen de wijk, ook naar grote en duurdere woningen.

En voorzitter, dan vanuit het ruimtelijk perspectief. Wij zien het gebied als een logische invulling. Het is niet voor niks al een aantal jaar geleden in de Omgevingsvisie geduid als woonwijk. Wij zien vooral positieve uitgangspunten in de invulling, die aansluit bij de overgang van de woonwijk naar de polder. En eentje die aansluit bij het landelijke en ruimtelijke aanzicht vanaf de Oudendijk. En dat lezen we inderdaad in de voorwaarden en de uitgangspunten die benoemd zijn in de raadsinformatiebrief. En die kunnen we daarmee onderstrepen en steunen. De motie van Beter voor Dordt zullen we met die argumentatie dan ook niet steunen. Dan voorzitter over betaalbaarheid. Het aansluiten en het ruimtelijk inpassen in het gebied staat voor ons centraal. Wij voelen dan ook niets voor grote bouwblokken, massa's of een invulling die afbreuk doet aan het overgangsgebied van wonen naar groen. En dat lezen wij wel in de moties van Partij voor de Dieren, CDA en GroenLinks. Wij zijn benieuwd naar het college, maar wij zullen deze niet steunen. Wij zijn benieuwd

17

naar de invulling die het college voorziet voor een dergelijke ontwikkeling als er een andere woningtypologie gekozen wordt. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Groenewege, Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. De heer Groenewege: De VVD schept weer een angstbeeld van de moties van de Partij voor de Dieren, door het te hebben over grote bouwblokken. Ik denk dat als de VVD de bijlage van de stukken zou bekijken, met de impressies van Dudok, over wat er gebouwd gaat worden, dan zie je pas grote bouwblokken, die echt heel weinig te maken hebben met een landelijke uitstraling. Is de VVD daar niet even bezorgd over? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, we kijken dan vooral ook naar, welke zichten heb je nu vanaf de Oudendijk? Wat is er aan de andere kant van het perceel waar het nu over gaat? En sluit het dan op elkaar aan? Heb je dan een goede overgang qua gebied? En als je dan vanaf de Oudendijk kant, vanaf de polderkant kijkt, heb je dan zicht op een open, groen opgezet gebied met mooie ingevulde woningbouw, of heb je grof opgezette blokken waar wij in ieder geval niks voor voelen? De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, als laatste de motie van GroenLinks.

Voorzitter, hier schrikken wij van, want met dit voorstel jaag je iedereen die vooruit wil met de stad de stad uit en roep je ze op om vooral ergens anders te gaan bouwen. En met dit voorstel kunnen we vooral onze eigen kinderen alvast inschrijven buiten Dordrecht, want er wordt in Dordrecht helemaal niets meer gebouwd. We hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in een gezamenlijke bouwtafel, met partijen. Afstemming over tijd en de invulling van het programma, verkorten van procedures, het laag houden van kosten en vooral de drempels wegnemen en overbodige regels wegnemen. En voorzitter, dat gooi je met deze motie allemaal in één keer weg. We hebben geen tijd voor de ideologische hobby's in tijden van woningnood. Deze motie blokkeert namelijk wat wel werkt, namelijk woningbouw door partijen die dat doen. Voorzitter, wij gaan deze motie niet steunen, maar we zijn wel benieuwd, want u gaf aan, het college geeft geen reactie. De heer Uysal: Voorzitter. De heer Noldus: Wij zijn wel benieuwd of de motie van GroenLinks überhaupt uitvoerbaar is en wat de impact is op een breed aantal projecten in onze stad. De voorzitter: De heer Uysal, gaat uw gang. De heer Uysal: Dank, voorzitter. Voorzitter, een hele simpele vraag. Is de VVD-fractie bekend met het fenomeen grondspeculatie? En wat vindt de VVD-fractie eigenlijk daarvan. De voorzitter: De heer Noldus.

18

De heer Noldus: Voorzitter, ik ken het fenomeen. En de heer Uysal heeft ook een inleiding gegeven in zijn eigen termijn om de motie in te dienen. Uiteraard. Maar ik ben ook wel benieuwd, in lijn met de motie die u dan indient, of u voorbeelden kunt noemen waar deze planbatenheffing dan ook echt heeft geleid tot meer betaalbare woningen, in plaats van enkel uitstel en juridische procedures? Want naar ons idee is dit toch vooral een motie voor de bühne. De voorzitter: Geef ik het woord aan GroenLinks. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: Een korte interruptie. De heer Uysal: Ik was nog niet klaar, voorzitter, want het zijn nogal wat woorden richting GroenLinks, vanuit de VVD. En ik heb ook het idee dat de VVD-fractie deze motie niet goed heeft begrepen. Want als we kijken naar de regering, waar de landelijke VVD deel van uitmaakt, is het ook opgenomen in het regeerakkoord om juist betaalbare woningen te realiseren en woningen bereikbaar te houden. En als ik nu de VVD-fractie hoor, dan wordt het alleen maar gezien als afschrikken van projectontwikkelaars. Dat is niet zo. Maar ook heeft onlangs de Tweede Kamer, het kabinet aangedrongen om juist op te schieten met het invoeren van een gemeentelijke planbatenheffing.

En ik ben benieuwd hoe de VVD kijkt als op korte termijn een gemeentelijke planbatenheffing wordt in ingevoerd, hoe zij dan daarmee om willen gaan? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, ik hoor vooral dat GroenLinks bezig is met allerlei landelijke politiek. En heel fijn dat ze de landelijke politiek zo goed volgen. Wij zijn hier toch echt vooral bezig met hoe we hier in Dordrecht invulling kunnen geven aan het bouwen van zoveel mogelijk huizen in zoveel mogelijk categorieën, doelgroepen. We zien hier een motie liggen die niet alleen, wat ons betreft, als instrument onwenselijk is, onacceptabel is, omdat we die woningen willen realiseren, maar wat ook echt ongepast is om op één individueel project te plotten. Vanuit dat perspectief kijken wij daarnaar. En wat ze landelijk hiervoor verzinnen en hoe dat eruit gaat zien, dat merken we allemaal wel. Wij zijn hier bezig voor onze stad. De heer Uysal: Voorzitter, tot slot. De voorzitter: Ik denk dat dit voldoende gewisseld is. Ik geef het woord aan GroenLinks. De heer Uysal: Tot slot, voorzitter. Natuurlijk richten wij hier ons op Dordrecht. Maar in dit geval hebben landelijke wet- en regelgeving ook direct hun weerslag op lokaal niveau. Een andere vraag. De voorzitter: Mijnheer Uysal, ik heb het afgerond. U krijgt nu het woord om uw eigen motie toe te lichten en van opvattingen te voorzien.

De heer Uysal: Ik wilde nog een korte vervolgvraag stellen, voorzitter, aan de fractie van de VVD.

19

De voorzitter: Dan echt de laatste vervolgvraag, want ik wil ook proberen tot de beheersing van het gesprek te komen. Gaat uw gang. Tot slot, de vervolgvraag. De heer Uysal: Dank, voorzitter. Als GroenLinks-fractie echt willens en wetens de ontwikkelaars zou willen afschrikken, dan zouden we bij ieder nieuwbouwproject met een dergelijke voorwaarde of maatregel komen. Dat is niet zo. Hier in dit specifieke geval hebben we te maken met grondspeculatie. En ik ben benieuwd hoe de VVD-fractie dit gerechtvaardigd vindt dat we die winst, die wij mogelijk maken voor de private ontwikkelaar, hoe we dat weg laten lekken en dat niet als maatschappelijke tegenprestatie terugeisen. De voorzitter: Ik heb al eens eerder getracht u te verzoeken. Interrupties zijn vragen, kort en bondig. En voordat dat je het weet, wordt het een eigen visie, die dan geponeerd wordt met een vraagstelling. Ik vraag u allemaal om daar een beetje de discipline in te houden. Dat is denk ik ook nuttig met zestien fracties, die uw raad telt. Dat gezegd zijnde, mijnheer Noldus, een reactie op de bemerking zojuist gemaakt. De heer Noldus: Voorzitter, ik heb al wat gezegd over dat wij het ongepast vinden om dit nu juist specifiek ook over één project te doen. Daar heb ik denk ik al voldoende op gereageerd. En tegelijkertijd over het instrument zelf heb ik ook al het nodige gezegd.

Daarbij is volgens mij het instrument ook niet doelmatig, omdat je helemaal geen rekening legt op het speculeren. Je straft juist partijen die iets willen ontwikkelen en echt iets willen toevoegen aan de stad. Het is ook nog eens contraproductief wat GroenLinks hier voorstelt. Volgens mij heb ik daarmee op alle twee die aspecten ruimschoots gereageerd. De voorzitter: Ik denk dat dit het goede moment is om het woord aan GroenLinks te geven. Wie voert bij u het woord? Gaat uw gang. De heer Uysal: Dank, voorzitter. Voorzitter, de boomgaard aan de Oudendijk is een plek die leeft in de stad. Het roept herinneringen op, maar ook zorgen. Vooral vanwege de ligging, op de grens tussen stad en polder, in ecologisch waardevol gebied en het leefgebied van de steenuil, zoals dat net werd gezegd. En we begrijpen daarom goed dat de bewoners zich afvragen, blijft het bij deze ene ontwikkeling of is dit het begin van een geleidelijke verschuiving het buitengebied in? En gaat een stukje bij beetje toch gebouwd worden in de polder? En die zorgen nemen wij serieus. Als GroenLinks vinden we dat we hier uiterst zorgvuldig mee om moeten gaan. Tegelijkertijd, voorzitter, ligt dat terrein er verwaarloosd bij. En er ligt een kans om dit op te waarderen. Volgens de Omgevingsvisie valt de locatie binnen het gebied woonwijken.

Woningbouw is in principe mogelijk, mits dat met oog voor landschap, klimaat en kwaliteit gebeurt. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Schalken, interruptie. De heer Schalken-den Hartog: Dank u wel. Een interruptie richting de heer Uysal. Het ligt in een woonwijk. Het heeft een agrarische bestemming. En dat stukje heeft die bestemming niet voor niets gekregen. U refereerde net al kort aan ook de steenuil, die er

20

zijn plek heeft. En u heeft het over zorgvuldigheid. Kunt u daar eens een goed verhaal van maken, wat ook bij ons overkomt? De voorzitter: Mijnheer Uysal. De heer Uysal: Voorzitter, wat dat betekent, is dat de raad destijds bij de Omgevingsvisie aangegeven heeft dat we daar woningen willen gaan bouwen. Tegelijkertijd is het ook zo dat het een bijzonder karakter heeft, die locatie, omdat het in een overgangsgebied ligt. En dat betekent dat we de nodige zorgvuldigheid hier moeten gaan toepassen. Dat betekent dat je rekening moet houden met de ecologische waarde, met de steenuil, met het klimaat, met de natuur. Kortom, de omgeving. Of zoals dat heet in de intentieovereenkomst, de landschappelijke inrichting. Daar hechten wij waarde aan. En we zullen, als het plan er ligt aan het einde van dit jaar, goed kijken in hoeverre dat is toegepast. En op basis daarvan zullen we beoordelen of we hiermee wel of niet instemmen. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Uysal: Ik ga verder, voorzitter. Het college spreekt ook over de behoefte aan grote grondgebonden woningen. En die behoefte is er. Dat blijkt ook uit het RIGOonderzoek. Maar datzelfde onderzoek zegt ook dat we in Dordrecht te maken hebben met beperkte ruimte en grote maatschappelijke ambities. Denk aan betaalbaarheid, duurzaamheid en leefbaarheid.

En die brede afweging betekent dat woonwensen niet automatisch leidend hoeven te zijn. En als GroenLinks gaan we dan ook niet mee in het frame dat betaalbare woningen op deze locatie onmogelijk is. Dat is geen natuurwet, maar een politieke keuze. En daarom tekenen wij de motie van Partij voor de Dieren mede in. Daarnaast hebben wij zelf een motie ingediend om iets te doen aan de grondspeculatie die hier zichtbaar speelt. En ook dat vinden wij onwenselijk. Wij kijken uit naar de stemming over beide moties. En op basis van de uitkomsten daarvan zullen we bepalen of we op een later moment kunnen instemmen met de concrete plannen die voor deze locatie op tafel komen te liggen. Voor GroenLinks zijn die moties richtinggevend in de verdere beoordeling. En daarom zullen we ook voorlopig niet instemmen met de motie van Beter voor Dordt, die op dit moment vooruitloopt op een oordeel over het hele plan. Dank u wel, voorzitter. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Ik geef het woord aan mijnheer Schalken, van Beter voor Dordt. De heer Noldus: Voorzitter, ik had een vraag aan de heer van GroenLinks. De voorzitter: Mijnheer Noldus, VVD. De heer Noldus: Dank u wel. Ik ben benieuwd naar wat de afwegingen zijn van GroenLinks op hun eigen motie. Ik ben benieuwd, is dat dan vooral meer ideologisch om mensen te beboeten die geld hieraan verdienen of om de gemeentekas te spekken?

21

De voorzitter: Mijnheer Uysal. De heer Uysal: Voorzitter, ik heb al meerdere pogingen gewaagd om de motie helder en duidelijk toe te lichten aan de VVD-fractie, maar het dringt op de een of andere manier niet door. Waar het hier om gaat, is niet het afschrikken van projectontwikkelaars. Het gaat hier om dat er sprake is van grondspeculatie. Dat de ontwikkelaar, zonder enige inspanning, zelf enorm veel winst maakt, doordat wij hier in deze zaal een beslissing maken. En daarvan zeggen wij, laat dat niet weglekken aan de eigenaar. Laat dat niet wegleggen aan de ontwikkelaars. Wij willen ook meedelen in die winst, zodat wij dat in de stad kunnen investeren in bijvoorbeeld betaalbare woningen of het bereikbaar houden van woningen of de leefbaarheid of andere maatschappelijke bestedingen. De voorzitter: Dan geef ik, na deze aanvulling, het woord aan de heer Schalken, Beter voor Dordt. De heer Schalken-den Hartog: Dank u wel. Ik heb denk ik al duidelijk aangegeven bij het aankondigen van de motie wat wij belangrijk vinden. Laat duidelijk zijn dat wij nu aan de voorkant wel al aangeven dat wij niet willen dat daar gebouwd wordt. We gaan ook die projectontwikkelaar geen worst voorhouden en dadelijk die worst weer terughalen.

Wat niet eerder nog genoemd is bij het indienen van de motie, is dat wij het ook heel erg belangrijk vinden dat er niet dadelijk een strakke grens komt tussen het bebouwde gebied en het open polderlandschap, maar dat het een gevarieerde overgang is. En daarom ook dat stukje groen, wat niet voor niets een agrarische bestemming heeft, die agrarische bestemming moet houden. En voorzitter, in reactie op de twee andere ingediende moties, kan ik alleen maar zeggen dat we daar tegen zullen stemmen, want die maken het uitwerken van de plannen wel mogelijk, en de bebouwing van dat stukje van de Oude Boomgaard. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Een vraagje aan Beter voor Dordt, voorzitter. Vanuit partijpolitieke overwegingen snap ik het dat Beter voor Dordt dit standpunt inneemt. Maar ik vraag me ook af, we weten allemaal dat het terrein er verwaarloosd bij ligt. En Beter voor Dordt kan wel tegenstemmen. Maar heeft Beter voor Dordt dan ook een alternatief om de huidige locatie verder te ontwikkelen? Want met alleen tegenstemmen wordt de locatie er niet beter op. De voorzitter: Mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, als ik daarop mag reageren? We hebben het wel vaker, ook bij andere locaties, over verrommeling.

Maar die verrommeling laten wij eigenlijk zelf gebeuren, omdat wij niet eerder eigenaren aanspreken op hun verantwoordelijkheid. En als je iedere verrommeling gaat oplossen door het te bebouwen of het te gaan ontwikkelen, dan heb je dadelijk gewoon een heel georganiseerd en dichtbebouwd gebied. En dat is niet waar wij voor staan.

22

De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Uysal.

De heer Uysal: Ik snap dat Beter voor Dordt er niet voor kiest om op die locatie te bouwen. Maar dan verwacht ik wel, vooral na zo'n warm pleidooi van Beter voor Dordt, om dan ook met een initiatief te komen om dat gebied een beetje op te vrolijken. En dat kan ook zonder dat je daar gaat bebouwen. Heeft de fractie van Beter voor Dordt ook daar concrete voorstellen voor? De voorzitter: Mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, het zou hartstikke mooi zijn, maar het is niet ons stuk grond en wij gaan daar niet over. En natuurlijk kunnen we proberen mee te denken met de ontwikkelaar, maar u weet ook, net als wij, dat die ontwikkelaar dat stuk grond niet heeft gekocht om er een nieuwe boomgaard te vestigen. En ik denk dat dat het uitgangspunt is. De voorzitter: De heer Klerk, CDA. De heer Klerk: Voorzitter, ik had nog een vraag aan de heer Schalken. In de toelichting op de motie staat geschreven dat er voldoende alternatieven zijn voor woningbouw elders. Zijn daar dan een aantal voorbeelden van te noemen, gewoon heel concreet? De voorzitter: Mijnheer Schalken.

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, volgens mij verwees ik in mijn bijdrage ook naar het onderzoek wat vorig jaar bij ons in de commissie is geweest, waar we allemaal kennis van hebben kunnen nemen, dat er met die zoektocht, die er in dat onderzoek naar boven kwam, er tussen de 500 en ruim 10 duizend woningen nog binnenstedelijk te vinden zijn. En volgens mij hebben we ook nog genoeg plannen op de plank liggen, want vooralsnog is volgens mij zelfs na 4 jaar in de Vlijweide nog niet de schop in de grond. De voorzitter: Dan geef ik het woord aan ChristenUnie/SGP. Wie mag ik het woord geven? De heer Droog. De heer Droog: Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Schalken, was u uitgesproken? De heer Schalken-den Hartog: Ja, ik was klaar. Sorry. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Droog, ChristenUnie/SGP. De heer Droog: Met betrekking tot de motie van PvdA, CDA, GroenLinks en Partij van de Arbeid, Landelijk wonen kan prima betaalbaar. De inzet op een gebalanceerd aanbod van woningcategorieën, zowel betaalbaar, middelduur als duur, vinden we sympathiek. We vinden het in de motie bijgevoegde voorbeeld van aan de Voorweg in Zoetermeer een

23

goede illustratie. En zeker ook wat schaalgrootte betreft vergelijkbaar met de Dordtse Oude Boomgaard situatie. De ChristenUnie/SGP staat niet onwelwillend tegenover een balans in het woningaanbod, en zal voor deze motie stemmen. Ten aanzien van de motie van de fractie Beter voor Dordt, Behoud de Oude Boomgaard en stop verdere stappen richting villabouw. Beter voor Dordt benadrukt hierin de vrees voor de aantasting van de natuurlijke omgeving en het verdwijnen van groen. Een passende woonbestemming is wat de ChristenUnie/SGP betreft een aantrekkelijke optie, mits er een mooie overgang behouden blijft naar het groene, achterliggende polderlandschap, mits ook ruimtelijk opgezet. Het perceel valt binnen een woonwijk. En de ChristenUnie/SGP vindt dat er ruimte mag zijn voor de realisatie van een kleinschalig groen woonproject op die locatie. En deze moties zullen we dan ook niet steunen. Tot slot motie nummer 3, Geen cadeaus voor projectontwikkelaar, van GroenLinks, Partij voor de Dieren en Op Ons Eiland. In het algemeen kan een planbatenheffing een eerlijk en nuttig instrument zijn om publieke baten uit bestemmingswijzigingen deels terug te winnen. Een concreet voorbeeld, waar dit goed gewerkt heeft, is het stationsgebied in Leiden.

De vraag is alleen voor ons wel of je op grond, die al in het bezit is van een projectontwikkelaar, je per definitie met terugwerkende kracht planbatenheffing nog toe kunt passen. Dit hangt ook af van afspraken die van toepassing zijn in de betreffende regio of gemeente. We hebben dan ook een vraag over de toepasbaarheid, en zouden benieuwd zijn geweest naar de reactie van de wethouder, of planbatenheffing in de huidige Dordtse Oude Boomgaard situatie mogelijk is? Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: Dan de heer Uysal. En ik zie de heer Noldus. De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, benieuwd naar de weging van ChristenUnie/SGP op de motie van Partij voor de Dieren. Want daar zagen ze wel het nodige aan sympathieën in. Ik ben wel benieuwd hoe ChristenUnie/SGP aankijkt tegen hoe dat er dan in deze fase van het plangebied uit zou moeten zien in een eindplaatje. Waar zou dat dan toe moeten leiden, volgens vaststellen? De voorzitter: Mijnheer Droog. De heer Droog: En dan hebben we het over de motie van? De heer Noldus: Partij voor de Dieren. De heer Droog: Partij voor de Dieren.

Met betrekking tot het landelijk wonen, wat prima betaalbaar kan zijn? Wat voor ons een mogelijk scenario zou zijn, dat is een mix van bijvoorbeeld een handvol herenhuizen, een handvol twee-onder-een-kapwoningen en een handvol villa's in het hogere prijssegment. De voorzitter: Dan kom ik bij de heer Uysal.

24

De heer Uysal: Dank, voorzitter. Mooi betoog van ChristenUnie/SGP. Daar valt geen speld tussen te krijgen. Ik ben wel benieuwd hoe de ChristenUnie/SGP de motie van GroenLinks waardeert, voorzitter, want nu wordt er wel erg veel gekeken naar het college. Maar wat onze motie specifiek doet, is het college verzoeken om in gesprek te gaan met de ontwikkelaar, even los van de regels of het juridisch en technisch allemaal mogelijk is, om te kijken of we hier een redelijke maatschappelijke tegenprestatie kunnen verwachten van de ontwikkelaar. Hoe kijkt de ChristenUnie/SGP daartegenaan? De heer Droog: De ChristenUnie/SGP staat daar gemengd in. Wat ik vooral hoor vanuit GroenLinks, is dat het principe van planbatenheffing gezien wordt als een instrument tegen grondspeculatie. Ik zie van de kant van de VVD-fractie met name ook de argumentatie dat het instrument ongewenst zou zijn, omdat het niet doelmatig en contraproductief is, en dat het ontwikkelaars af zou schrikken. Wat voor de ChristenUnie/SGP heel belangrijk is, dat is een hoog ontwikkeltempo van het project, en we zijn beducht voor vertraging. En wij hebben een beetje middenpositie. We hebben enig oog voor de argumenten voor en de argumenten tegen planbatenheffingen. De heer Uysal: Voorzitter, ik wil een korte poging wagen om ChristenUnie/SGP uit die middenpositie te krijgen.