2.1 2024.09.24 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 24 SEPTEMBER 2024 Raadzaal Voorzitter: De heer Van der Velden Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (CU/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (CU/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van Leeuwen (Fractie Van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Mevr. Schnabel (PvdA) Dhr. Van der Spoel (Fractie Van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (CU/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt)

1

Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder C. van Benschop, wethouder R. van der Linden, wethouder. W. van der Kruijff, wethouder T. de Jonge, wethouder M. Merx Overige aanwezigen: Keyshia Andrea, Jurre Nipius Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Ik open de vergadering. En mag ik de leden vragen de plaatsen in te nemen? De beraadslagingen worden geopend. En daarbij heet ik u allen vandaag, dinsdag 24 september 2024, buitengewoon welkom. Alle mensen hier in de zaal, maar ook zij die op afstand meekijken, uiteraard welkom. Er zijn geen afmeldingen ontvangen. We zijn compleet. Wel heeft mevrouw Van Waardhuizen aangegeven iets verlaat te zijn. En zal de heer Klerk tussen vijf uur en tien uur vanavond de vergadering moeten verlaten. Dames en heren, daar zit ik weer. En het voelt goed. Het is me een waar genoegen om weer waarnemend burgemeester te mogen zijn van u en mijn Dordrecht. En daarmee ook voorzitter te zijn van deze mooie, schone gemeenteraad. Het is inmiddels ruim zeven jaar geleden dat ik deze rol met veel genoegen heb mogen invullen. En met de komst van de heer Kolff... Toen hij afzwaaide, mocht ik weer terugkomen. Ik heb de vorige periode als buitengewoon plezierig ervaren en heb de stad Dordrecht en ook de mensen in deze schone stad echt in mijn hart gesloten.

En ik vind het een voorrecht dat ik wederom deze rol tijdelijk mag vervullen. Ik kijk dan ook uit naar een fijne samenwerking met u allen. En ik hoop dat we met elkaar een mooie tijd ervan maken. En vooral in het belang van het mooie Dordrecht. Ik ken u nog niet allen persoonlijk, maar ga er zeker vanuit dat dit goed moet gaan komen, de komende periode. Als eerste wil ik zeker graag de heer De Feijter namens ons allen, van de ChristenUnie/SGP, welkom terug heten in de gemeenteraad. Wij vinden het fijn dat u er weer bent. En ik wens u uiteraard namens ons allemaal een voorspoedig herstel toe. Ook dank ik graag vanaf deze plaats de heer Laban, die u tijdens uw afwezigheid voortreffelijk heeft vervangen. Dan over naar de orde van de dag. Dames en heren, leden van de raad, we hebben een volle agenda. En ik hoop dat we effectief inhoudelijk goed kunnen beraadslagen. En daarbij ook de gezwinde spoed erin houden, zonder afbreuk te doen aan de inhoud. Bijzonder is dat de wisseling van de kinderburgemeester, in verband met de schooltijden, niet aan het begin van de vergadering plaatsvindt, maar vanaf tien over half zes. Ook heeft de heer Heijkoop verzocht zijn afscheid om acht uur op de agenda te zetten, omdat hij in de middag verhinderd is. En daarnaast zijn er nog een aantal bijzonderheden voor wat betreft de agenda.

Ik heb een amendement gezien van de Partij van de Arbeid bij agendapunt 12. Dat betreft het bestemmingsplan van de Spuiboulevard. Ik kijk even naar de Partij van de Arbeid of dat klopt. Wilt u dat amendement indienen? Dan is dat helder. De commissie heeft geconcludeerd dat dit onderwerp als hamerstuk naar de gemeenteraad kan, maar met dit amendement wordt het een bespreekstuk. Ik stel voor dat we agendapunt 12 dan behandelen na agendapunt 41. Dan is er ook een motie bij agendapunt 15 over Verlichting van de Partij voor de Dieren. Ik kijk even naar de Partij

2

voor de Dieren. Klopt dit inderdaad? Ik had niet anders verwacht. Dan stel ik voor dat we agendapunt 15 behandelen na agendapunt 12, waarvan ik zojuist voorstelde deze ook na agendapunt 41 te behandelen. Dan heb ik ontvangen een drietal moties vreemd aan de orde van de dag. 1 van Fractie van Waardhuizen over jachtrechten en 2 van de Partij voor de Dieren. 1 over aanrijdingen met reeën en 1 over afschot van dieren. Ik kijk even naar de beide fracties. Klopt het dan u deze wil indienen? Ook dat zie ik. Dat betekent dat deze, nu ze ingediend zijn, toegevoegd worden aan de agenda. Agendapunt 42 over jachtrechten, agendapunt 43 over aanrijding reeën en agendapunt 44 over afschot van dieren. Kunnen ze ingeleverd worden? Dames en heren, ook aanwezig op de publieke tribune, ik kan mij voorstellen dat het een klein beetje duizelt over de volgorde aan het einde van de vergadering. Samenvattend stel ik behandeling voor op het eind van de agenda als volgt... De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Groenewege: Als ik u goed heb verstaan, stelt u voor om die drie moties vreemd, die alle drie betrekking hebben op jacht, als aparte agendapunten te behandelen. Heb ik u zo goed begrepen? De voorzitter: Ja, klopt.

De heer Groenewege: Is het niet handiger om die drie onderdelen, die op zichzelf alle drie sterk het thema jacht raken, als één bespreekpunt te behandelen? De voorzitter: Het kan. Ik vind het een nuttige suggestie. Maar het RvO geeft aan apart. Maar als uw raad instemt, kunt u het als 1 geheel behandelen en de moties apart in stemming brengen. Ik vind dat een buitengewoon nuttige suggestie. Kan de raad zich daarin vinden? Dan doen we dat. Dan wordt dat 1 agendapunt. Als dat ook betekent inperken van de tijd, hebben we een mooie winst. Maar dat durf ik u niet te garanderen. Dan agendapunt 41, Cultuurnota, en het eind van de agenda als volgt. Agendapunt 12, agendapunt 15 en dan de drie moties. Als u daarmee kan instemmen, dan kunnen we... Zo constateer ik wel dat we een volle agenda hebben. Dat hadden we al, maar zeker nu 2 hamerstukken bespreekstukken zijn geworden en 3 moties vreemd aan de orde van dag. Ik wil u oproepen met elkaar te streven dat we deze dag de agendapunt kunnen afronden. Ik verzoek u dan ook allen kort en krachtig te zijn. En dat geef ik u allen ook nog eens mee. U heeft al een commissiebehandeling gedaan. Daar is al het nodige in gewisseld. Val niet in herhaling en probeer die punten te maken die relevant zijn voor de beraadslagingen plenair. Dan is aan de orde 2, vaststellen van de notulen van de gemeenteraad. De heer Noldus: Voorzitter.

De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Noldus. De heer Noldus: Nog heel even tussendoor. U ging zo mooi van de afwezigen en laatkomers naar het volgende persoonlijke punt. Maar vanuit de fractie VVD is de heer Den Heijer enkele minuten verlaat en zal de heer Van der Net in de tweede helft van de

3

middag zich bij ons voegen. Dat nog als aanvulling op uw openingsmededeling met de laatkomers. De voorzitter: Dank u zeer, mijnheer Noldus. 2. Vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 9 juli en 29 augustus 2024 en de Dordtse Dinsdag van 2 juli en 3 september 2024, Vergaderzalen, 1, 3, 5 De voorzitter: Dan stel ik aan de orde het vaststellen van de notulen. Kunt u de genoemde notulen vaststellen? Heeft dat uw instemming? Inhoudelijk tekstueel geen bemerkingen? Vastgesteld. Benoemingen / Aanwijzingen De voorzitter: Dan benoemingen, aanwijzingen. 3. Afscheid wethouder Heijkoop De voorzitter: Afscheid wethouder Heijkoop zal vanavond plaatsvinden. 4. Commissie benoembaarheid wethouder De voorzitter: Dan ga ik door. Dan kom ik bij de commissie benoembaarheid wethouder. Zoals u weet, heeft wethouder Heijkoop zijn ontslag als wethouder per 19 september jongstleden ingediend. Al vrij snel nadat de heer Heijkoop, vlak voor het zomerreces, zijn vertrek aankondigde, had het CDA duidelijkheid over wie de heer Heijkoop zou kunnen opvolgen. Zij droegen de heer Wim van der Kruijff hiervoor voor. De heer Van der Kruijff is geen onbekende. Hij neemt maar liefst 19 jaar raadslid ervaring mee. Hij is wel een man die weet hoe de raad zijn werk verricht.

Voor wat betreft de benoembaarheid van de heer Van der Kruijff is conform artikel 6 lid 3 van ons Reglement van Orde allereerst Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten, BING, gevraagd voor de kandidaat een risicoanalyse integriteit uit te voeren. Hier heeft de heer Kolff een rapportage van ontvangen. En samen met de griffier heeft hij de heer Van der Kruijff naar aanleiding van de rapportage gesproken. De uitkomsten geven geen aanleiding om de benoeming van de heer Van der Kruijff te belemmeren. De bevindingen zijn bij dit agendapunt ook achter een slotje met u gedeeld. Daarnaast is, conform ons Reglement van Orde, een commissie benoembaarheid wethouders in het leven geroepen. Deze commissie bestaat naast mijzelf en de griffier uit de raadsleden mevrouw Pichel, de heer Venderbos en de heer Stam.

De commissie heeft, zoals de naam van de commissie al suggereert, onderzoek gedaan naar de benoembaarheid van de voorgestelde wethouder en hebben kennisgenomen van de uitkomsten van de risicoanalyse. Daarnaast is onderzocht of de kandidaat voldoet aan de wettelijke vereisten. En zo is onder andere gekeken naar mogelijk onverenigbare functies en de aanwezigheid van een Verklaring Omtrent het Gedrag, VOG. Mag ik de

4

voorzitter, mevrouw Pichel, vragen als voorzitter van de commissie het woord te geven, om een terugkoppeling te geven van de bevindingen. Gaat uw gang. Mevrouw Pichel: Uiteraard, voorzitter. Dank u wel. Uit onderzoek, zoals door de commissie is uitgevoerd, is gebleken dat kandidaat-wethouder, de heer W. van der Kruijff, voor zover de commissie kan beoordelen, aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. En namens de commissie vind ik het een eer om deel te nemen, en ook namens de raad, dat er geen belemmeringen zijn geconstateerd voor de benoembaarheid tot wethouder van de voorgedragen kandidaat, de heer W. van der Kruijff. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ik dank u zeer. Ik wil de voorzitter en de commissie danken voor hun zorgvuldige werkzaamheden. 5. Benoeming van de heer W. van der Kruijff tot wethouder – Raadsvoorstel De voorzitter: En aan de orde is de benoeming van de heer Wim van der Kruijff tot wethouder. Voor de goede orde, stemmen over personen is geheim, Gemeentewet artikel 31 lid 1. Artikel 27 lid 1 van ons Reglement van Orde stelt dat er elektronisch over wordt gestemd. Onder de voorwaarde dat de stemming geheim is. Als dat technisch niet mogelijk is, zal er schriftelijk gestemd worden. Nu kunnen wij wel elektronisch stemmen, maar de geheimhouding kan daarbij niet gegarandeerd worden.

Daarom gaan we voor de benoeming van de wethouder schriftelijk stemmen. En volgens artikel 27 lid 6 van ons Reglement van Orde hebben er zoveel stemmingen plaats als er personen zijn te benoemen. We gaan maar 1 keer stemmen. In geval van schriftelijk stemmen stelt ons Reglement van Orde artikel 27 lid 5 dat de voorzitter drie raadsleden tot stembureau benoemt. Ik heb hiertoe mevrouw Koene, Gewoon Dordt, de heer Wringer, Beter voor Dordt, en de heer In ’t Veld, VSP bereid gevonden. Zij zullen na de stemronde de stemmen voorlezen. Mevrouw Koene leest voor en de heer Wringer ziet toe, controleert. En de heer In ’t Veld telt en maakt de uitslag bekend. Zij stemmen natuurlijk zelf ook mee. Dat betekent dat ze pas na de stemming plaats kunnen nemen aan het stembureau. Maar eerst moet u natuurlijk stemmen. Ons Reglement van Orde artikel 27 lid 7 stelt dat ieder aanwezig raadslid verplicht is om aan de stemming deel te nemen. U krijgt allen een identiek blanco stembriefje. Op het moment dat we gaan stemmen, vouwt u deze open en schrijft u op voor of tegen. Voor de volledigheid meld ik dat het raadslid dat voorgedragen is als wethouder ook gewoon meestemt. Dit is ook juridisch gecheckt en geregeld in de Gemeentewet artikelen, 13, 30 en 31. Nadat u voor of tegen op het briefje heeft geschreven, vouwt u uw stembriefje weer dicht en wordt deze door de bode opgehaald.

De bode overhandigt de stembriefjes aan de leden van het stembureau. Het stembureau leest de stemmen voor en geeft de uitslag. En volgens het Reglement van Orde artikel 27 lid 11 worden raadsleden die geen behoorlijk stembriefje hebben ingeleverd geacht geen stem te hebben uitgebracht. Onder een niet behoorlijk stembriefje wordt verstaan een blanco stembriefje, er staat niets op, een ondertekend stembriefje, zet uw eigen naam of handtekening er niet op, en een stembriefje waarbij op een andere persoon wordt gestemd dan die waartoe de stemming is beperkt. In dit geval tellen de stembriefjes niet mee. In geval van twijfel over de inhoud van een stembriefje beslist de raad op voorstel van het stembureau, Reglement van Orde artikel 27 lid 12. Dan stel ik voor dat de griffie de stembriefjes nu

5

gaat uitdelen en dat u voor of tegen op het stembriefje schrijft. Als alle stembriefjes zijn ingevuld, haalt de griffie ze weer op en geeft ze aan de leden van het stembureau. Zijn alle stembiljetten ingevuld? Mag ik de leden vragen aan de tafel plaats te nemen? Mag ik even stilte in de zaal en de leden vragen de plaatsen in te nemen voor het tellen van de stemmen. Mevrouw Koene: Jongens, gaat hij. Voor. Niet goed gevouwen. Voor. Niet allemaal zo stil zijn hoor. Voor. Voor. Voor. Tegen. Ik weet wat je hebt gezegd, Wim. Voor. De voorzitter: Geen reacties. Gewoon tellen. Mevrouw Koene: Voor. Tegen. Voor. Voor. Voor. Blanco. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Tegen. Voor. Voor. Tegen. Voor. Van der Kruijff. Dat is een ongeldige. Tegen. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Tegen. Voor. Voor. Tegen. Voor. Voor. Dat waren ze. Technische vraag aan de voorzitter. We hadden voor of tegen. Als de naam genoemd staat, is dat geldig of niet geldig? Niet geldig, volgens mij. De voorzitter: Niet geldig. De heer In ’t Veld: Zijn jullie er allemaal klaar voor of niet? Het aantal stemmen voor is 29. Tegen 7. Blanco 1. En ongeldig ook eentje. De voorzitter: Mag ik de commissie danken voor de zorgvuldige werkzaamheden. Mevrouw Wepster: Dat is wel raar. De voorzitter: Wat? Mevrouw Wepster: Er zijn 2 leden niet. Er moeten 37 stemmen zijn. Mevrouw Koene: 38 stemmen.

Mevrouw Wepster: Nee, want er zijn 2 leden niet. En we hebben 39 raadsleden. De heer In ’t Veld: Ik weet hoe het komt. Een fractiegenoot van mij heeft waarschijnlijk eentje extra erin gegooid die blanco was. De voorzitter: Dat kan niet. Dan gaan we opnieuw over tot stemmingen. Mag ik even de rust. Ik stel voor dat iedereen op zijn plaats blijft. Er zijn 37 raadsleden die getekend hebben. Ik kijk even. Er zijn 37 leden die getekend hebben. Dat klopt? Mevrouw Wepster: Wat ik heb begrepen, is dat er 36 briefjes met voor of tegen zijn, er is 1 blanco en 1 ongeldige. Dit telt met elkaar op tot 38. En wij hebben 37 raadsleden aan de tafel zitten. 1 persoon heeft 2 briefjes erin gegooid. De voorzitter: Mag ik vragen dat iedereen... Mevrouw Wepster: Zij hebben toch geteld. We hoeven toch niet over te tellen.

6

De voorzitter: We gaan opnieuw over tot stemming. Dit moet buitengewoon zorgvuldig beginnen, plaatsvinden. Er zijn 37 volksvertegenwoordigers aanwezig die de lijst getekend hebben. En dan kan het niet zijn dat er 38 uitkomt. Ik stel voor dat iedereen plaatsneemt in zijn zetel. En vervolgens worden de stembriefjes nu uitgereikt. Heeft iedereen getekend? Dan stel ik voor dat nu de briefjes opgehaald worden. En er zijn 37 leden die getekend hebben voor de aanwezigheid. En mag ik vragen, de stemming heeft plaatsgevonden, dat we even rustig blijven, want dit moet echt zorgvuldig gebeuren. Mag ik de commissie vragen de plaatsen weer in te nemen? Ik wil echt even rust hebben, want dit moet serieus gebeuren. En dat vergt van iedereen toch meer dan we soms denken qua inspanning en concentratie. Mevrouw Koene: Ben je er klaar voor? Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Voor. Tegen. Voor. Voor. Voor. Voor. Kom. Voor. Voor. Tegen. Voor. Voor. Tegen. Voor. Voor. Tegen. Voor. Voor. Sorry. Voor. Voor. Voor. De kleine voor. Tegen. Tegen. Voor. Tegen. Voor. Voor. Voor. Voor. Leeg. De heer In ’t Veld: Dan begin ik nu achteraan. Wij hebben 37 stemmen. Dat is al een stuk beter. Waarvan 30 voor en 7 tegen. De voorzitter: De commissie, dank voor haar werk. En aan de orde is natuurlijk dat ik in ieder geval de heer Van der Kruijff van harte wil feliciteren.

Ik wil uiteraard overgaan tot uw installatie. En dat doen we met het afleggen van de eed. Maar ik wil u in ieder geval vragen of u kan instemmen met de functie. Aanvaard u de functie? De heer Van der Kruijff: Ja, voorzitter, dat doe ik met alle plezier. De voorzitter: Dank u zeer. Dan wil ik u vragen naar voren te komen. En mag ik ieder in de zaal die daartoe in de gelegenheid is vragen te gaan staan? En dan ga ik nu over tot het afleggen van de eed. Ik zweer dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop uw antwoord? De heer Van der Kruijff: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dan bent u vanaf nu wethouder van de prachtige gemeente Dordrecht. En nu u wethouder bent, wil ik u van harte feliciteren. Dat betekent ook dat u geen raadslid meer kunt zijn. Misschien wennen voor u. En met een tussenpose, zoals ik al noemde, in totaal negentien jaar raadslid bent geweest. Dat willen we zeker niet geruisloos voorbij laten gaan.

U heeft in al die jaren, met alles wat u in zich heeft, u vol ingezet en veel betekend voor onze stad. En daarvoor bedanken wij u graag hartelijk. Het zijn van volksvertegenwoordiger vraagt erg veel tegenwoordig van mensen. Maar met uw lange staat van dienst bent u daar een voorbeeld van. En bij het afscheid als raadslid hoort het traditionele afscheidscadeau, de foto-ets van Wim van Broekhoven. Hij heeft hiervoor de leeuw voor het stadhuis gebruikt, de bewaker van het stadhuis, het hart van onze democratie, met een prachtige dichtregel van Jan Eikelboom. Ik wil graag de foto-ets aan

7

u overhandigen, met een boeket bloemen. Gefeliciteerd en bedankt u allen voor uw grote inzet. Dank u wel. Na de benoemingen even schorsen. De heer Van der Kruijff mag aan de collegeplaats plaatsnemen. En ik vraag u allen nog even te blijven zitten, te staan. 6. Onderzoek geloofsbrieven de heer T. Oostenrijk De voorzitter: Onderzoek geloofsbrieven van de heer Oostenrijk. Nu de heer Van der Kruijff wethouder is, is er een raadszetel bij het CDA vrijgevallen. De heer Oostenrijk is als volgende op de kandidatenlijst van het CDA bereid de zetel in te vullen. Ik mag wel zeggen, een oude bekende. Hij was in de vorige periode immers ook raadslid. Alvorens u kunt overgaan tot toelaten van de heer Oostenrijk tot de gemeenteraad, heeft de commissie geloofsbrieven onderzocht of de benoeming van de heer Oostenrijk voldoet aan de vereisten uit de Gemeentewet. De commissie bestaat uit de volgende raadsleden, Mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid, de heer Hartmeijer, SP en de heer De Feijter, ChristenUnie/SGP. Graag wil ik de heer De Feijter, voorzitter van de commissie, de gelegenheid geven om de bevindingen van de commissie terug te koppelen. Mijnheer De Feijter, gaat uw gang. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. De commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven heeft de geloofsbrieven van de heer T.C. Oostenrijk onderzocht en in orde bevonden.

De commissie constateert dat er geen beletselen zijn om de heer Oostenrijk toe te laten tot lid van de gemeenteraad. De voorzitter: Ik kijk even rond. Ik zei in het begin, u mag zitten, maar u heeft zoveel waardering, u staat nog steeds. Ik kijk even rond. Kunt u instemmen met het toelaten van de heer Oostenrijk tot lid van de gemeente van Dordrecht? Dat is het geval. 7. Toelating van de heer T.C. Oostenrijk tot lid van de gemeenteraad – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan vraag ik nu de heer Oostenrijk naar voren te komen voor het afleggen van de eed. En verzoek ik u wederom, indien mogelijk, te gaan staan. Niet te gaan zitten. De heer Oostenrijk. We gaan nu over tot het afleggen van de eed, conform artikel 41A Gemeentewet. Ik zweer dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop uw antwoord? De heer Oostenrijk: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig. De voorzitter: Dan u, mijnheer Oostenrijk, van harte gefeliciteerd.

Ik overhandig u graag ter felicitatie een bos bloemen. Ik vraag u aan de raadstafel plaats te nemen, zodat we straks na alle benoemingen één keer schorsen om te kunnen feliciteren.

8

8. Diverse benoemingen – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij agendapunt 8. Gaat u even rustig zitten, want dan vraag ik dadelijk zo nodig. Dan zijn we aangekomen bij agendapunt 8, die diverse benoemingen bevat. Het gaat om het benoemen van een commissielid voor de VVD, mevrouw Balorian. Het benoemen van mevrouw Koene als tweede plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad en als plaatsvervangend voorzitter van de Agendacommissie en vragenhalfuur. En de benoeming namens het CDA in de Commissie Toezicht op het Openbaar Onderwijs en de Auditcommissie. Kunt u daarmee instemmen? Dan is dat het geval. En dan wil ik graag mevrouw Balorian vragen naar voren te komen voor het afleggen van de belofte. En ik verzoek u allen, indien mogelijk, weer te gaan staan. Ik sprak vanochtend de wethouder sport. En die was heel enthousiast hoe het gaat met het sportief gehalte van deze stad. Zie dit als een kleine intervaltraining. Mevrouw Balorian, u spreekt de belofte uit. Dat betekent, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. Wat is daarop uw antwoord? Mevrouw Balorian: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Hartelijk gefeliciteerd met uw benoeming, mevrouw. Veel succes en plezier met het uitoefenen van deze prachtige functie in een mooie stad. Ik vraag nu mevrouw Balorian, de heren Van der Kruijff en Oostenrijk vooraan plaats te nemen. U krijgt allen de gelegenheid... Alle leden van de raad wil ik vragen hen te feliciteren. De vergadering is voor een kort moment geschorst. Mag ik de leden vragen de plaatsen in te nemen. Ik heropen de beraadslagingen. 9. Afscheid huidige en installatie nieuwe kinderburgemeester Wordt later op de dag behandeld. Initiatiefvoorstel 10.Indienen initiatiefvoorstel “Een gouden kans, 3x3 Basketbal Art Court op het Energieplein” van de Fractie Van der Spoel, GroenLinks, Beter voor Dordt, VSP, VVD en Op Ons Eiland De voorzitter: Aan de orde is initiatiefvoorstel agendapunt 10. Indienen initiatiefvoorstel “Een gouden kans, 3x3 Basketbal Art Court op het Energieplein” van de Fractie Van der Spoel, GroenLinks, Beter voor Dordt, de VSP, VVD en Op Ons Eiland. Dan zijn we aangekomen bij weer een bijzonder moment. Zij dienen een initiatiefvoorstel in.

Altijd mooi en ook te waarderen als raadsleden zelf een voorstel doen om de stad verder te ontwikkelen. Volgens ons Reglement van Orde artikel 37 wordt een initiatiefvoorstel schriftelijk bij de voorzitter ingediend tijdens een raadsvergadering, waarbij een korte mondelinge toelichting kan worden gegeven. Ik heb begrepen dat de heer Van der Spoel daar graag gebruik van wenst te maken. Gaat uw gang, mijnheer Van der Spoel.

9

[Er wordt een filmpje getoond] De heer Van der Spoel: Alles komt samen, hoorden we de sportcommentator enthousiast roepen na die geweldige prestatie van ons 3 tegen 3 basketbalteam op de Olympische Spelen in Parijs. En met die gedachte hebben wij, als Fractie Van der Spoel, samen met GroenLinks, de Verenigde Senioren Partij, Beter voor Dordt, de Dordtse VVD en Op Ons Eiland dit initiatiefvoorstel opgesteld. Een initiatiefvoorstel waarbij we twee krachtige peilers van onze stad samenbrengen. Namelijk kunst en sport. Wij zien het Energieplein namelijk als een prachtige plek met veel potentie. En de plek voor de aanleg van een 3x3 Basketbal Art Court. Een plek waar de creatieve expressie van kunst en de dynamiek van sport hand in hand gaan. Kunst in de openbare ruimte verrijkt onze stad en geeft het een identiteit. Tegelijkertijd weten we dat sport een belangrijke motor is voor een gezonde en actieve samenleving. Onze Sportvisie 2030, die we vorig jaar hier in de raad hebben vastgesteld, spreekt niet voor niets over het optimaal benutten van de openbare ruimte voor sport. Met dit voorstel geven we hier concreet invulling aan, door sport en kunst op een unieke manier te verbinden. Het 3x3 Basketbal Art Court wordt niet zomaar een speelveld. Een plek waar jongeren niet alleen bewegen, maar ook creativiteit en expressie ervaringen, midden in hun dagelijkse omgeving.

De kracht van 3x3 Basketbal ligt in de toegankelijkheid en de energie die het uitstraalt. Net zoals kunst in de openbare ruimte dat doet. Beiden brengen mensen samen en creëren ruimte voor ontmoeting en samenwerking. Met dit Art Court creëren we een plek waar beweging, creativiteit en gemeenschap elkaar versterken. En dat sluit perfect aan op onze doelen uit onze Sportvisie 2030. Meer plekken waar mensen vrij kunnen sporten, maar ook plekken die uitnodigen tot interactie en inspiratie. Daarnaast zorgt de duurzame aanleg van dit court ervoor dat we niet alleen aan de behoefte van vandaag voldoen, maar ook van die van morgen. De kunst op het veld, gecombineerd met de sportieve functie zorgt voor een blijvende impact, die onze stad mooier en levendiger maakt. En mocht het Energieplein in de toekomst toch een andere invulling krijgen, dan is het geen weggegooid geld. Want het Art Court is eenvoudig te verplaatsen. Dit voorstel laat zien dat we in Dordrecht geen genoegen nemen met half werk. We kiezen voor een stad die vooruitstrevend is, waar we kunst en sport inzetten om de openbare ruimte niet alleen functioneel, maar ook buitengewoon te maken. Samen kunnen we iets creëren, waar we over jaren nog trots op zullen zijn. Een unieke plek die Dordrecht op de basketbalkaart zet en laat zien waar onze ambities liggen.

Voorzitter, ik wil de andere partijen vragen om naar voren te komen, die het mede hebben ingediend, zodat we u het initiatiefvoorstel even kunnen overhandigen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Voor mij een grote verrassing. In het afgelopen jaar Leiden heb ik enorm genoten van basketbal, ZZ Leiden. Nationaal kampioen geworden in een spannende eindstrijd tussen Den Bosch en ZZ Leiden. Was even ingewikkeld voor wie ik moest zijn, maar ik was natuurlijk voor ZZ Leiden. Maar het hele mooie, het is wel een ongelofelijke sportieve sport en ongelofelijk betekenisvol voor de fitheid en het welzijn van mensen. Een mooi initiatiefvoorstel. De griffier zal zorgen dat het voorstel zo spoedig mogelijk ter kennis wordt gebracht van het college. Het college zal in de gelegenheid worden gesteld om binnen vier weken schriftelijk de wensen en bedenkingen ter kennis van uw raad te brengen. En parallel zal uiteraard het initiatiefvoorstel geagendeerd worden voor de eerstvolgende Agendacommissie. En dat

10

bepaalt wanneer, wat en op welk moment het geagendeerd kan worden in de commissie. En daarna is het aan u als raad om er uiteindelijk over te besluiten. Maar wordt in ieder geval vervolgd. Nogmaals dank daarvoor. Hamerstukken De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij de hamerstukken. Ik loop ze één voor één langs, waarbij eenieder die dat wenst in de gelegenheid is tot het afleggen van een korte stemverklaring. 11.Afgeven verklaring van geen bedenkingen voor het plaatsen van twee zeecontainers op Baanhoekweg 25 – Raadsvoorstel De voorzitter: 11, het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen voor het plaatsen van twee zeecontainers op Baanhoekweg 25. Wenst iemand het afleggen van een stemverklaring? 12.Vaststellen bestemmingsplan Spuiboulevard 300 eerste termijn grondexploitatie en afhandelen motie – Raadsvoorstel De voorzitter: 12, vaststellen bestemmingsplan Spuiboulevard 300. Later. Dat komt bij agendapunt 41, zie ik. 13.Vaststellen Verordening uitsluitend recht Veerdienst Kop van ’t Land – Raadsvoorstel De voorzitter: 13, vaststellen Verordening uitsluitend recht Veerdienst Kop van ’t Land. Iemand een stemverklaring? Gaat uw gang. De heer Van der Meer: Voorzitter, wij stemmen graag in met het voorstel, omdat het een goed onderbouwd alternatief arrangement is om het openbaar vervoer op peil te houden en te versterken.

We gaan ervan uit dat verduurzaming van het vaartuig voortvarend ter hand wordt genomen. De voorzitter: De heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. In dit raadsvoorstel staan geen concrete tussen- en einddoelen voor de verduurzaming van de veerdienst. Desondanks stemt de Partij voor de Dieren ermee in, omdat we anders helemaal geen veerdienst meer hebben. We roepen het college op de verduurzaming van de veerdienst, net als GroenLinks, aan te jagen. De voorzitter: Ik dank u zeer. Waarvan akte. 14.Toestemming verlenen voor vaststelling van de 5e wijziging van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid – Raadsvoorstel

11

De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 14. Toestemming verlenen voor vaststelling van de 5e wijziging van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. Iemand behoefte afleggen van een stemverklaring? Aldus vastgesteld. 15.Vaststellen Beleidsplan Openbare Verlichting 2025-2034 – Raadsvoorstel Wordt als bespreekstuk behandeld na agendapunt 12. 16.Kenbaar maken van Reactie op Regionaal Risicoprofiel en wensen voor Beleidsplan Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan agendapunt 16. Kenbaar maken van Reactie op Regionaal Risicoprofiel en wensen voor het Beleidsplan Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Wenst iemand een stemverklaring? Aldus vastgesteld. 17.Vaststellen gewijzigd Reglement van Orde gemeenteraad en commissies Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: 17, vaststellen gewijzigd Reglement van Orde gemeenteraad en commissies Dordrecht. Behoefte aan het afleggen van een stemverklaring? Mijnheer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. Deze wijziging van het Reglement van Orde maakt het voor Dordtse inwoners niet meer mogelijk om bij de raad in te spreken over onderwerpen als Chemours, de A16, de N3, et cetera. Een totaal onnodige beperking van de inspreekmogelijkheden, wat de Partij voor de Dieren betreft. Wij zijn hier resoluut tegen.

De voorzitter: Andere leden nog van uw raad? Dan aldus wordt daar kennis van genomen. 18.Verstrekken van een hypothecaire lening aan VORM project 26 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 18. Het verstrekken van een hypothecaire lening aan VORM project 26. Behoefte aan het afleggen van een stemverklaring? Aldus akkoord. 19.Beschikbaar stellen kredieten voor aankoop Schippersinternaat Burgemeester de Raadtsingel 93A en aankoop en plaatsing woonunits – Raadsvoorstel De voorzitter: 19, beschikbaar stellen kredieten voor de aankoop Schippersinternaat Burgemeester de Raadtsingel 93A en aankoop en plaatsing woonunits. Gaat uw gang, de heer Venderbos. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, dank u wel. De Partij voor de Dieren begrijpt de noodzaak om Oekraïners na 2025 onderdak te bieden. Aankoop en verbouwing van het Schippersinternaat helpt daaraan mee. Wij gaan ervan uit dat, nadat de Oekraïners deze locaties definitief hebben verlaten, het Schippersinternaat gebruikt zal gaan

12

worden voor huisvesting van jongeren. De Partij voor de Dieren stemt in met dit raadsvoorstel. De voorzitter: Waarvan akte. Anderen nog? Gaat uw gang, de heer Uysal. De heer Uysal: Dank, voorzitter. GroenLinks is blij dat de gemeente opnieuw haar verantwoordelijkheid neemt ten aanzien van de Oekraïense oorlogsvluchtelingen. En we hebben er alle vertrouwen in dat de opvang in goede samenspraak zal gaan met de omwonenden. En GroenLinks zal voorstemmen met dit raadsvoorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij sluiten ons daar graag bij aan. De voorzitter: Anderen nog? Dan aldus vastgesteld en besproken. Stukken ter kennisname De voorzitter: Dan kom ik bij de stukken ter kennisname. Je kunt kennisnemen van de stukken van de agendapunten 20 tot en met 37. Vaak worden er opmerkingen geplaatst. En dan kom ik nu bij de raadsinformatiebrief. Is daar behoefte tot... Gaat uw gang, de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Agendapunt 20, Marktconsultatie Maasterras. Er zijn om en nabij vijftig zienswijzen ingediend voor het ontwerpbestemmingsplan. En het college wil de consultatie aangaan met de marktpartij. Maar wij denken dat dit procesmatig nog niet kan, omdat we ook niet weten welke boodschap het college aan die markt consulterende partijen zal geven. De voorzitter: De SP, gaat uw gang.

De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Wij hebben 2 punten. Bij nummertje 28 hebben wij, goed dat de zwemplas is doorgespoeld. Toch moeten wij ons, denk ik, niet meteen te rijk rekenen. Chemours staat relatief dicht bij de plas. Wij vragen toch om in de communicatie te spreken over zwemmen op eigen risico, of iets in die richting, omdat verdere monitoring wel nodig blijft en zo te lezen ook gaat gebeuren. En heel kort bij nummertje 30 hebben we nog de intentieverklaring. Betreft naast de zwemplas ook de aanpak van de moestuinen. Echter zegt het niets over de overige vervuiling en mag dit tussenvonnis wat ons betreft niet lijden naar een schikking en vaststellingsovereenkomst met Chemours over de periode na ’98. Dank u wel. De voorzitter: Akkoord. Gaat uw gang, de heer Den Hartog, GroenLinks. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Ook ik heb 2 korte over punt 28 en punt 30, waar de SP zo even ook wat over heeft gezegd. Eerst punt 28. Graag wil ik hier toevoegen dat we op de volgende commissievergadering over Chemours op de hoogte willen worden gehouden over 2 zaken. Namelijk de ontwikkeling van de PFASconcentraties in de Merweplas, sinds er doorgespoeld is. Wat de ontwikkeling daarvan is. En 2, wat het plan van aanpak wordt voor het vervuilde slib, wat niet weggehaald is en

13

er nog gewoon ligt. Dan ten aanzien van punt 30. Het toewerken naar een vaststellingsovereenkomst is een delicate zaak, waar zowel juridische, praktische als ook emotionele aspecten aan vastzitten. We willen niet dat Chemours te makkelijk wegkomt met de verontreiniging en de schade die ze veroorzaakt. En we willen ook rechtdoen aan de gevoelens van verontwaardiging bij onze inwoners. Graag bespreken we onze zorgen en de kaders waar zo’n vaststellingsovereenkomst aan moet voldoen tijdens de commissievergadering op 12 november. Dank u. De voorzitter: Waarvan akte. Gaat uw gang. De heer De Heer: Voorzitter, opmerking bij punt 32 en 34. Eerst punt 32, het Burgerinitiatief Pumptrack. Het is een heel moeizaam proces geweest. Een moeizaam proces in algemene zin. En dit soort voorbeelden van proces trekken ook wel echt de zuurstof uit de inwoners om met creatieve plannen en voorstellen te komen. En we hopen dat we dit in de toekomst kunnen voorkomen. Dan bij punt 34 namens onze fractie eigenlijk een compliment voor deze samenwerking ook tussen gemeente en corporaties en andere partijen om dakloosheid te voorkomen richting de meest kwetsbare gezinnen. En hen te ondersteunen in tijden van nood. De voorzitter: Ik dank u wel. Het zijn eigenlijk stukken ter kennisneming. En ik heb het gevoel dat het hier gaat in de richting van een stemverklaring, een appreciatie in welke vorm...

Dan komen we toch op een ander terrein terecht. Ik wil u vragen zich daar ook toch in te beperken, want u hebt een eigen Reglement van Orde. Het is voor mij ook weer even kijken hoe u het oppakt, want u zwabbert zo van 20 naar 32, maar het zijn eigenlijk stukken ter kennisname. Ik geef dat nog even bij u mee, ook voor een zorgvuldige wijze van beraadslagingen en ook een zekere mate van effectiviteit. Dat gezegd hebbende, we maken het gewoon even af. En dan de volgende keer kijken we eens even hoe dat verder op te pakken met elkaar. Wie nog meer over deze punten. Gaat uw gang, mijnheer Van der Meer, GroenLinks. De heer Van der Meer: Voorzitter, over punt 22. We zijn heel blij met de poging om ook in Amstelwijck woningen beneden de 3 ton te bouwen. We hopen van harte dat dat lukt. En bij punt 27, hulde voor de wijze waarop de aangenomen motie over wind op dak is uitgewerkt. De voorzitter: Dank u zeer. Ik kijk rond nog andere punten ter kennisname. 20.Raadsinformatiebrief over Marktconsultatie Maasterras – Raadsinformatiebrief 21.Raadsinformatiebrief over 4e voortgangsbericht Stadsas Dordt – Raadsinformatiebrief 22. Raadsinformatiebrief over Voortgang woningbouwontwikkelingen Amstelwijck – Raadsinformatiebrief 23.Raadsinformatiebrief over Ontwikkeling Oranjekwartier in Dubbeldam – Raadsinformatiebrief

14

24.Raadsinformatiebrief over Beëindiging Ontwikkelovereenkomst fasen 3 en 4 Middenzone Gezondheidspark – Raadsinformatiebrief 25.Raadsinformatiebrief over Beschikbaarheidsmonitor 2023 – Raadsinformatiebrief 26.Raadsinformatiebrief over Afhandelen motie 211109 – M8 Veilige oversteekplaatsen – Raadsinformatiebrief 27.Raadsinformatiebrief over Beantwoording Motie Wind op het dak (motie 240206/M3) – Raadsinformatiebrief 28.Raadsinformatiebrief over Opheffen negatief zwemadvies zwemplas Merwelanden – Raadsinformatiebrief 29.Raadsinformatiebrief over Proef LantaarnLaadPalen – Raadsinformatiebrief 30.Raadsinformatiebrief over Intentieverklaring Chemours- Raadsinformatiebrief 31.Raadsinformatiebrief over Start pilots aanpak moestuinen – Raadsinformatiebrief 32.Raadsinformatiebrief over Burgerinitiatief Pumptrack – Raadsinformatiebrief 33.Raadsinformatiebrief over Openingstijden Buitenbaden – Raadsinformatiebrief 34.Raadsinformatiebrief over Project Maatwerk Gezinsopvang – Raadsinformatiebrief 35.Raadsinformatiebrief over Preventief fouilleren – Raadsinformatiebrief 36.Raadsinformatiebrief over Jaarverslag 2023 van de Adviescommissie bezwaarschriften – Raadsinformatiebrief 37.Raadsinformatiebrief over Doorontwikkeling Samenwerking Drechtsteden voor het ruimtelijk-economisch domein (Common Eye) – Raadsinformatiebrief Stukken ter bespreking De voorzitter: Zo niet, dan gaan we naar de

stukken ter bespreking. 38.Advies aan de gemeenteraad over gedeeltelijk opheffen van geheimhouding op stukken betreffende Chemours – Raadsvoorstel De voorzitter: Advies aan de gemeenteraad over gedeeltelijk opheffen van de geheimhouding op de stukken, betreffende Chemours. Het is eigenlijk geen stuk ter bespreking, maar meer een stempunt, als ik het zo mag zeggen. Een technisch amendement is aangekondigd door in ieder geval VVD en CDA. En eigenlijk is de afspraak daar verder niet over te spreken, maar dat we zo snel als kan en verantwoord is, we over kunnen gaan tot stemming. Wie mag ik het woord geven om het

15

amendement kort toe te lichten en in te dienen? Mevrouw Van Vugt van het CDA. Gaat uw gang, mevrouw. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Het gaat hier inderdaad om een technisch amendement. De logo’s van de partijen ontbreken ook. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de wens van onze fractie, maar ook breed van deze raad om daar waar het kan openheid te geven in dit gevoelige dossier. Een genomen besluit behoort helder te zijn en geen vragen op te roepen. Dit amendement voorziet erin en is bovendien juridisch getoetst. Tot zover. De voorzitter: Ik stel voor, als iedereen het heeft, dat we gaan stemmen op het amendement. Mocht u voor zijn, drukt u op het plusje. Bent u tegen, op het minnetje. Gaat uw gang. Ik kijk rond. Nog behoefte aan stemverklaringen? Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Dank u wel, voorzitter. Voor gewoon Dordt is het belangrijk dat er zo min mogelijk geheim is. Dit is misschien een eerste stapje, maar wij hopen in de toekomst dat er veel meer openbaar is. De voorzitter: Gaat uw gang.

De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Reeds in december heeft onze partij, Op Ons Eiland, het standpunt ingenomen dat dit dossier volledig in het openbaar zou moeten plaatsvinden. Maar desalniettemin is het zo dat dit een eerste stap is in de goede richting. Wij zullen vanuit onze partij ook voor dit amendement stemmen. De voorzitter: Nog andere leden van uw raad? Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Den Hartog zie ik. En mevrouw Stolk, VSP. Gaat uw gang, mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van Gewoon Dordt en van Op Ons Eiland. De voorzitter: De heer Den Hartog, GroenLinks. De heer Den Hartog: Dank u wel. Openbaarheid van bestuur is natuurlijk een groot goed, maar het heeft ook grenzen tot aan wanneer de belangen geschaad worden, de belangen van Dordrecht en onze inwoners, wanneer we die openbaarheid wel geven, door Chemours wijzer te maken dan wij zouden willen. Daarom is het goed om naar die grens te kijken. Het is goed dat de openbaarheid weer komt van de stukken die reeds afgehandeld zijn. Maar het blijft belangrijk dat de zaken die nog besproken worden, dat we die onder geheimhouding doen. We zullen voor dit amendement stemmen. We dienen hem samen ook in.

16

De voorzitter: Nog andere stemverklaringen? De heer Stam: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Stam. De heer Stam: Dank wel, voorzitter. Wij sluiten ons aan bij de stemverklaringen van Gewoon Dordt, VSP en Op Ons Eiland. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Nu kunt u stemmen. De heer Van Leeuwen: Maakt niet uit. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: We sluiten ons ook aan bij de genoemde partijen. En mijn fractie vindt dat transparantie heel erg belangrijk is, ook gegeven de zwaarte en belangrijkheid van het dossier voor de inwoners van Dordrecht. Dank u wel. De voorzitter: Kunt u stemmen. Het amendement is unaniem aangenomen. Dan zou ik in stemming willen brengen het geamendeerde voorstel. Voor alle zorgvuldigheid, en eigenlijk zou dat met een klap kunnen, maar u heeft altijd de gelegenheid tot het afleggen van een stemverklaring. Wie? Dan kunt u stemmen. Het geamendeerde voorstel. U heeft een amendement ingediend. En daarmee moet ik voor alle zorgvuldigheid voorstel met de amendering ook in stemming brengen. Voor het voorstel 37, tegen 0. Het voorstel is daarmee aangenomen 39.Vaststellen Mobiliteitsplan Dordrecht 2040 – Raadsvoorstel De voorzitter: Aan de orde is agendapunt 39. Vaststellen Mobiliteitsplan Dordrecht 2040. Dit behandelen we gezamenlijk met de raadsinformatiebrief bij agendapunt 40.

Het Mobiliteitsplan is 4 juni beeldvormend al in uw commissie besproken en 3 september oordeelsvormend. Daar heeft de commissie geconcludeerd dat het onderwerp als bespreekpunt doorgaat naar de gemeenteraad, met een spreektijd van vijf minuten, waarbij alleen over moties en amendementen wordt gesproken. Ik heb meerdere amendementen en moties gezien. Minimaal twaalf. Als we ieder apart vooraf gaan toelichten, zijn we bijna een half uur verder. Iedereen heeft kennis kunnen nemen van de concepten. En ik stel daarom voor dat we in de gebruikelijke volgorde iedere fractie de gelegenheid geven voor woordvoering. En dat ieder daarbij zijn of haar amendementen en moties indient. Kunt u zich daarin vinden? Dan begin ik bij de fractie van de VVD. Wie mag ik het woord geven? De heer Kuhlmann krijgt het woord. Gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Mobiliteit is een groot goed. Dat lijkt vanzelfsprekend. Maar op het moment dat je er niet over beschikt, dan merk je pas hoezeer je dat mist. En vind ik, de inspanningen van commissielid Bootsman spreken wat dat betreft voor zich. Maar we hebben ieder ook te maken gehad, als je bijvoorbeeld terugkijkt naar de coronaperiode. Op het moment dat je aan huis gekluisterd zit, dan

17

weet je pas hoezeer je het mist dat je niet naar vrienden kan gaan, makkelijk de boodschappen kan doen. Het is ontzettend belangrijk dat je gewoon goed kan bewegen door het land en door onze stad. En dit Mobiliteitsplan heeft een aantal hele goede punten in zich. Ik noem er snel drie. De investering in de parkeergarages, waar we heel blij mee zijn, die eraan zit te komen, waar dit een belangrijke stap is, zodat we eindelijk eens de parkeerfiles in de binnenstad achter ons kunnen laten. De fietspaden. Hele belangrijke verbindingen, waar we erg blij mee zijn. En natuurlijk ook de aanpak voor het doorrijden op een aantal verbindingswegen. Denk aan de Laan der Verenigde Naties. Die is nodig toe aan een groene golf. Er mist ook wel het een en ander in dit Mobiliteitsplan. Bijvoorbeeld het probleem rondom Wilgenwende. Een nieuwe wijk in Dordrecht, waar maar één ontsluitingsweg is. En dat zorgt regelmatig voor problemen. En daarom dienen we ook een amendement in, om hier aandacht voor te vragen. De voorzitter: Interruptie van de heer Hartmeijer, SP. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Misschien een reminder voor de VVD, dat het debat zich beperkt tot het indienen van de moties en amendementen. Leuke inleiding, maar misschien kunnen we doorgaan. Dank u. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Kuhlmann: Dank u, echte voorzitter.

Ik heb dan nog iets anders, wat ook mist of wat versterkt zou kunnen worden, naar ons oordeel in dit Mobiliteitsplan. En dat is het inzetten op een verandering, voor wat betreft het logistiek transport. Iedereen kent de giftreinen die door onze stad rijden. En wat dat betreft zien wij, met GroenLinks en anderen, aanleiding om in te zetten op vervoer over water en vooral ook buisleidingen. Er is licht een mooie kans voor alles wat door zo'n buis gaat, die niet over ons eiland gaat. Dat scheelt enorm. Vandaar dat we die motie, die GroenLinks zal indienen, van harte mee indienen. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank. Wel even een vraag aan de VVD. Want het gaat bij die pijpleidingen en dat soort dingen natuurlijk wel allemaal om gevaarlijke stoffen die Dordt voorbijgaan. Het is niet per se zo dat wij hier zelf daar maatregelen voor kunnen nemen. Wij waren even nieuwsgierig of mijnheer Kuhlmann daar wat meer tekst op kon geven, want voor ons is die iets te abstract. De heer Kuhlmann: Voorzitter, ik ben reuzeblij met deze vraag, want het vraagt misschien wel wat toelichting. Het is zo, er ligt op het moment een hele mooie kans voor, met een beetje een nare Engelse term, maar de Delta Rhine Corridor.

Vanuit het Rijk loopt dat, om belangrijk transport vanuit de Rotterdamse haven richting het zuiden, richting Antwerpen en andere industriegebieden. Denk aan waterstof. Daar wordt nu op ingezet. Dat traject loopt. Dat is een enorme kans. Alleen wat daar vooralsnog niet inzit, zijn gevaarlijke stoffen, zoals propaan, waar daar heel wat van die wagonnetjes door onze stad heen rijden. En eerder heeft de provincie al een lobbybrief gestuurd van, het Rijk, minister, kijk ook naar die een mogelijkheid. En u moet dit een beetje zien, deze

18

motie, althans voor wat betreft dat deel van die buisleidingen, dat onze wethouder, het college zich ook daarbij aansluit. En dat is natuurlijk iets wat ze deels al doen, maar nog net even een stapje extra. Want wij denken, dat is echt een enorme kans. Want we willen denk ik allemaal van dat vervelende giftransport dwars langs onze binnenstad af. Dit is een hele mooie kans. Want het op moment dat die geulen worden gegraven voor die buizen, hoeveel moeite is het, kost natuurlijk wel wat, maar om er dan nog even een buis bij te leggen? Aan mevrouw Koene zou ik zeggen, dat is een beetje de insteek van deze motie, voor wat betreft dat onderdeel. En als dat mag voorzitter, dan ga ik verder. Want er zitten ook een aantal zaken in de tekst nu waar we nog niet zo van zijn overtuigd. Het is namelijk zo de staat in dat klopt natuurlijk dat dat we meer auto's kunnen verwachten. Alleen tegelijkertijd zat er ook bij ideeën om wegen af te sluiten en als je meer auto's verwacht en dan wegen gaat afsluiten. Dat klinkt bij ons niet zo logisch. Dat is een beetje hetzelfde als wanneer je met een regenbui aankomt en een van je regenpijpen ga je af sluiten dan ja dat is vragen om om een lastig punt en dan weet je dat in die andere regenpijpen van je huis dat daar een stuk drukker wordt. Daarom hebben we een amendement voorbereid wat we willen indienen.

Samen met de VSP, DENK, Gewoon Dordt, Op Ons Eiland, de SP, Forum voor Democratie, Fractie van Waardhuizen, Fractie Van Leeuwen en Fractie Van der Spoel. Om toch even pas op de plaats te maken. Daar nu niet heel hard op voorsorteren, op die sluiting. Maar dat gewoon in de gesprekken met de buurt, om dat open te laten. Want het betekent nogal wat. Je zal maar op de Krommedijk wonen. Je hebt daar natuurlijk die andere spoorwegovergang. De andere manier om richting de binnenstad te komen. Als je het ene afsluit, wordt het daar misschien wel wat drukker. Dat is zaak om goed af te wegen. En daarom de oproep om daar nu al niet te hard op voor te sorteren. En ons amendement voor wat betreft de Zuidendijk, die sluiting dienen we ook met een aantal partijen in, VSP, Gewoon Dordt, Op Ons Eiland, Forum voor Democratie, Fractie van Waardhuizen en Fractie Van Leeuwen. De heer: Voorzitter. De voorzitter: Even interruptie. Gaat uw gang, mijnheer Klerk, CDA. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor de heer Kuhlmann zeggen, dat hij graag tegen die tijd open het gesprek aangaat. En dat is iets wat voor onze fractie ook heel belangrijk is. Alleen is het niet juist zo, als je nu heel expliciet een denkrichting, want dat is het en niet meer dan dat, weg gaat amenderen uit het voorstel, dat je juist het gesprek niet meer open kunt voeren? De voorzitter: Mijnheer Kuhlmann.

De heer Kuhlmann: Wie zorgvuldig het Mobiliteitsplan leest, ziet dat dit meer is dan enkel een denkrichting. Op zeven verschillende manieren komt dat terug in de tekst. Als een idee of als een heel goed idee wordt dat omschreven. En wanneer je open het gesprek aangaat met bewoners en met andere belanghebbenden, denk aan bijvoorbeeld de ondernemers in Krispijn, beroemde bakker, zo zijn er anderen, dan is het niet handig als je daar al op voorsorteert. En ik snap ook, voorzitter, dat de heer Klerk, die zal vast straks van de wethouder horen, het zal zo'n vaart niet lopen en rustig aan. Alleen iedereen met een beetje ervaring in deze raad of in de gemeentepolitiek weet ook als je

19

het eenmaal hebt vastgesteld in zo’n stuk, dan zal een volgende keer een wethouder komen en... We hebben het nu over een hele lange periode. Misschien is dat de volgende keer wel wethouder Groenewege. De voorzitter: Iets proberen te beperken in uw reactie, want anders gaat het wel... De heer Kuhlmann: Precies. Ik denk dat mijn antwoord volstaat. De voorzitter: Helder. Gaat u verder. De heer Klerk: Voorzitter. Ik wil daar toch nog wel op reageren. De voorzitter: Mijnheer Klerk, nog een reactie. Gaat uw gang. De heer Klerk: Sorry. Ik heb inderdaad nog niet zo heel veel ervaring als heel veel in de raad. Dat ben ik met hem eens. En ik begrijp ook dat u een reactie van de wethouder al onderling heeft afgestemd. Alleen het gaat mij erom, juist door iets expliciet weg te amenderen, kun je het gesprek ook niet meer open voeren. En hier wordt duidelijk gezegd dat er in 2030 een besluit naar de raad komt. En dan denk ik, dan kunnen we dat gesprek toch open voeren? De voorzitter: Mijnheer Groenewege had ook een interruptie. En ik stel voor dat hij de gelegenheid krijgt. Dan kunt u die beiden beantwoorden. De heer Groenewege: Dank u wel. De VVD lijkt wel open te staan voor een gesprek tussen het college en de buurt over wat er gebeurt met de tunnel en de Zuidendijk. Dan vraag ik me af waarom de VVD de tekst niet zo heeft geamendeerd dat dat de inhoud wordt van het voorstel.

Als de huidige tekst naar de mening van de VVD te sturend is, dan zou je die tekst ook op die manier kunnen herformuleren, in plaats van alle teksten te verwijderen. Waarom heeft de VVD daar niet voor gekozen? De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Twee dingen. Het expliciet weghalen van specifiek dit onderdeel betekent niet dat het geen instrument meer kan zijn. Dit Mobiliteitsplan is niet een uitputtende opsomming van wat een college of een gemeente kan doen. Volgens mij staat er ook geen expliciete verwijzing naar zebrapaden in. Maar ik neem aan, dat hoop ik in elk geval, dat we na vaststellen van dit Mobiliteitsplan nog steeds zebrapaden kunnen in aanleggen. Het is niet zo dat als iets er niet in staat, dat het dan voor altijd verboden zou zijn. En voor wat betreft de heer Groenewege, dat sluit erop aan. Als het er niet in staat, dan is het niet verboden om het daarover te hebben. Dat staat ook duidelijk in de toelichting bij ons amendement. En sterker nog, in de tekst wordt de suggestie voor dat je dat mogelijk als instrument kunt gebruiken, komt in het Mobiliteitsplan op een enkele ander punt ook terug. U heeft dat vast ook zorgvuldig gelezen. Met dit amendement verdwijnt het concept niet uit het Mobiliteitsplan.

Het is alleen wel zo dat je die dat idee om dat expliciet daar te doen, dat wordt even opzij gezet, waardoor je wat meer open het gesprek aan kan gaan. De voorzitter: Gaat u verder.

20

De heer Kuhlmann: Dank u. De Zuidendijk is een vergelijkbaar iets. En dan kort over het parkeren, dat vinden we heel belangrijk. Dat moet je op verzoek van bewoners doen. Niet van bovenaf opleggen. Vandaar dat het amendement van de VSP is uit ons hart gegrepen en steunen we van harte. Ook waar het gaat om bereikbaarheid voor ouderen en mindervaliden. Een jongeren kan misschien heel makkelijk de bakfiets pakken voor de weekboodschappen, maar voor senioren is dat niet zo, En dan is gewoon die auto echt een heel belangrijk iets. Dat is heel mooi ook opgeschreven. En een ander iets waar we aandacht voor vragen, dat hebben we ook vastgelegd in ons Politiek Akkoord, dat je de bereikbaarheid van bijvoorbeeld het Biesboschcentrum verbetert. Voor mensen die daar een hele mooie wandeling of een mooie fietstocht naar willen maken, is het cruciaal dat we dat fietspad over de Staart behouden. De voorzitter: Ik dank u zeer. Dan geef ik het woord aan GroenLinks. Wie spreekt namens... De heer Groenewege: Voorzitter, zou ik nog een interruptie mogen plegen? De voorzitter: Ja. Gaat uw gang, mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. De heer Kuhlmann ging er heel snel voorbij, het fietspad bij de Staart. Dat gaat langs Natuurvriendenhuis De Kleine Rug. Het fietspad staat zo leuk ingetekend in dit Mobiliteitsplan.

Natuurvriendenhuis De Kleine Rug is daar niet over geïnformeerd, terwijl hun terrein onteigend zou moeten worden om dat fietspad en die brug aan te leggen. Nou heeft de heer Kuhlmann in zijn betoog meerdere malen het belang van participatie benadrukt. Hij wil niks in het plan, als er niet eerst over geparticipeerd is. Bijvoorbeeld die knip in de Zuidendijk. Bijvoorbeeld die knip in de Krispijntunnel. Bijvoorbeeld het parkeerbeleid. Waarom past de heer Kuhlmann en de Dordtse VVD datzelfde criterium niet toe op dit fietspad, wat nu hier wordt ingetekend, waar dat NIVONhuis niet blij mee is? Waarom wacht u niet eerst die participatie af? De voorzitter: Reactie van de heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dit is een goede stip op de horizon. Het sluit ook perfect aan bij een afspraak die we al veel eerder hebben gemaakt in het Politiek Akkoord, namelijk om dit soort verbindingen te maken. Het is ook een hele prettige manier. Voor iedereen, om het een beetje te schetsen, die nu zo langs de Maasstraat zo verder gaat... Je kunt een hele mooie route langs het Wantij lopen of fietsen. En op een gegeven moment loop je min of meer dood. En wie dan door wil gaan naar het Biesboschcentrum, die wordt langs de industrie gestuurd. En dit is niet iets wat we nu morgen of overmorgen gaan aanleggen. Maar om het te schrappen, om de stip op de horizon eruit te halen, vinden wij doodzonde.

De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Heel kort. De heer Groenewege: Ik hoor geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg, waarom vindt de VVD participatie in het ene geval heel erg belangrijk en in dit geval negeert de VVD participatie volledig. Verwijst de VVD naar een coalitieakkoord waar iets is opgetekend.

21

En het NIVONhuis kan in de stront zakken of in ieder geval gesloopt worden om dat fietspad en die brug aan te leggen. Waarom kiest de VVD zo'n asociale weg, die participatie volledig aan de kant zet, op dit dossier? De voorzitter: Korte reactie. De heer Kuhlmann: Het belangrijke verschil is, die andere punten zijn verkeersremmende maatregelen. Dit is juist iets wat wat mogelijk maakt. En daar zijn we voor. De voorzitter: Ik denk dat dit voldoende gewisseld is. Ik geef het woord aan de vertegenwoordiger van GroenLinks. De heer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn heel blij met de visie die in het Mobiliteitsplan naar voren komt en de doelen die daarin worden gesteld. Dat is een noodzakelijke transitie, om allerlei redenen. De praktijk is weerbarstig op dat punt. Het gebruik van de auto blijft maar toenemen. Het is nodig, om bereikbaarheid te handhaven, dat de alternatieven voor de auto een duidelijker steun in de rug krijgen. We hebben daarom met de andere partijen, samen met ChristenUnie/SGP, Op Ons Eiland en DENK, een motie opgesteld, om voor openbaar vervoer en deelvervoer nieuwe inspanningen te verrichten.

En om daarbij ook nadrukkelijk over andere vormen van organiseren, bijvoorbeeld publiek, publiek-privaat of andere constructies te onderzoeken, om toch een echte impuls te geven om het openbaar vervoer fijnmaziger, betrouwbaarder, betaalbaarder en toegankelijker te maken. Dat is één motie. De tweede motie is, er gaan veel mensen van A naar B, maar er gaan ook veel goederen van A naar B. Ook dat vraagt om een andere regulering. De heer Kuhlmann heeft al iets over het logistieke vervoer van gevaarlijke stoffen gezegd, maar ook meer in den brede. Het vervoer over water kan de weg en het spoor ontlasten. En daar hebben we een motie logistiek vervoer voor opgesteld, om daarover ook actie te ondernemen. Natuurlijk, mevrouw Koene wees daar al op, heeft de gemeente daar niet direct zeggenschap over. Maar het gaat hier om een Mobiliteitsplan. Dat kun je alleen maar goed vormgeven als dat in goede afstemming met omringende gemeentes, met de regio en met het land gebeurt. Die lobby die nodig is om het vervoer in zijn totaliteit, de mobiliteit in onze regio en in onze stad goed vorm te geven, vraagt dat overleg. En de motie roept daartoe op. Dan, voorzitter, iets over de andere moties die zijn ingediend. Partij voor de Dieren heeft een motie ingediend over het fietspad door Natura 2000-gebied. Die dienen wij mee in.