2.1 2024.07.09 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 9 JULI 2024 Vergaderkamer: Raadzaal Voorzitter: De heer Kolff Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Laban (CU/SGP) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (ChristenUnie/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Portier (SP) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-Den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Schnabel (PvdA) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA)

1

Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder C. van Benschop, wethouder R. van der Linden, wethouder P. Heijkoop, wethouder T. de Jonge, wethouder Marc Merx Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Goedemiddag allemaal. Even kijken, ben ik goed te verstaan? Ja. Hierbij is de vergadering geopend. De vergadering van dinsdag 9 juli 2024. Allemaal van harte welkom. Alweer de laatste vergadering voor het zomerreces. En ook wel een beetje weemoedig vanuit mijn kant, want dit is de laatste inhoudelijke raadsvergadering vanuit mij als uw voorzitter. Maar we hopen elkaar natuurlijk ook na het reces nog te zien bij de barbecue en bij de buitengewone raadsvergadering op 29 augustus. Even voor vandaag. Ik heb geen afmelding ontvangen, behalve zojuist vlak van tevoren van de heer Van Leeuwen. En ik begreep ook dat de heer Den Hartog van GroenLinks vandaag rond half zes echt moet vertrekken en dat ook zal doen. Had ik vorige keer al aangekondigd, maar nu is het voor het echie. Ik heb ook begrepen dat de heer Kuhlmann vanaf datzelfde tijdstip ongeveer afwezig zal zijn. En wethouder Heijkoop heeft aangegeven vanwege persoonlijke omstandigheden een deel van de middagvergadering te moeten missen, maar die zal dan, voor zover nodig, vervangen worden door een collega uit het college. Dan ga ik door naar de agenda.

Kunt u deze vaststellen, zoals deze voor vandaag voorligt? Dat is het geval. Dan wil ik u daarvoor danken. 2. Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 18 en 19 juni 2024 en de Dordtse Dinsdagen van 4 en 11 juni 2024 Vergaderzalen 1, 3, 5 De voorzitter: En dan kunnen we door naar de notulen van de gemeenteraad van 18 en 19 juni en de Dordtse Dinsdag van 4 en 11 juni 2024, vergaderzalen 1, 3 en 5. Kunnen we die zo vaststellen? Dat is het geval. Dat gaat snel met die agenda. Straks kunnen we nog die halve finale van het EK vanavond met elkaar zien. Het is wel grappig dat tijdens die halve finale overigens het code oranje is in Nederland. Ik ben benieuwd of dat nog positief uitpakt voor het Nederlands elftal voor morgenavond. Benoemingen/Aanwijzingen 3. Afscheid van de heer R. Portier De voorzitter: Maar voordat het zover is, hebben we eerst nog een aantal andere dingen, waaronder het afscheid van de heer Portier. En daarvoor ga ik eventjes staan. Want helaas inderdaad ook nu al vandaag een afscheid. Het afscheid van ons raadslid Portier. En we wisten het al even, maar nu gaat het spijtig genoeg toch echt gebeuren. Ik richt graag het woord tot de heer Portier, vanaf deze plek. Geachte heer Portier, beste Ronald, wie Dordrecht en SP zegt, zegt eigenlijk ook Ronald Portier. U hebt een belangrijke rol gespeeld voor de SP in onze stad.

En dat is begonnen in 2013, 2014 toen u als lijsttrekker optrad bij de gemeenteraadsverkiezingen, waarna de SP in de Dordtse gemeenteraad kwam. Voor het eerst in de Dordtse raad en meteen ook met drie zetels.

2

Dat was een mooi resultaat. En in die bestuursperiode tijdens het 2014-2018 was u fractievoorzitter. En dat was niet altijd gemakkelijk. Denk aan de FNV-actie in het stadhuis of het afsplitsen van één van de SP-raadsleden. Maar zoals we u ook kennen, u bleef altijd volhardend en vol voor de inhoud gaan. En de SP liet echt een ander geluid horen dan tot op dat moment in onze gemeenteraad werd gehoord. En zo hoort het ook in een democratie. En daarmee was de SP ook een aanwinst voor onze raad en voor onze stad. Bij de volgende verkiezingen, 2018, besloot u een stapje terug te doen. Uw drukke werkzame leven maakte dat u ervoor koos wat minder tijd aan de politiek te besteden. En u stond dan ook op nummer vijf op de kieslijst van de SP. En de partij behaalde twee zetels bij de verkiezingen. En ook die periode verliep niet alleen maar rooskleurig voor de SP. Eén raadslid splitste zich al snel af en er bleef één raadslid over. En hierna besloot u een klein jaar na de verkiezingen, februari 2019, de SP te gaan ondersteunen als commissielid. En zo kwam u weer in de fractie en heetten wij u weer welkom bij de commissievergaderingen. En toen het overgebleven raadslid eind 2019 om gezondheidsredenen haar zetel moest opgeven, bent u weer ingestapt en kwam u als raadslid en tevens fractievoorzitter weer terug in onze raad. En u had de smaak meteen goed te pakken.

Want bij de afgelopen verkiezingen in ‘22 trad u weer op als lijsttrekker en kwam u weer in de raad. En dit keer als enige voor de SP. En in totaal hebt u acht jaar en zeven maanden voor de SP in de gemeenteraad gezeten en bent u ook nog negen maanden commissielid geweest. Ruim negen jaar politiek actief in en voor onze stad. En zoals iedereen u herkent, u was bepaald geen grijze muis. U stond en staat voor uw idealen. U laat zich niet uit het veld slaan. En kenmerkend voor u was uw scherpte op de inhoud, waarmee u vol overtuiging oppositie voerde. En soms ook een beetje een strijd waarbij u eigenlijk van tevoren al wist dat u hem zou verliezen, maar die wel gestreden moest worden, omdat het geluid gehoord moest worden. En daarbij speelde u wel, en dat vind ik heel mooi om te zien, altijd op de bal, nooit op de man of vrouw. U bleef rustig en u luisterde ook goed naar de meningen van anderen, om hier vervolgens weer in debat op te kunnen reageren. U laat zich niet van de wijs brengen. En u hield ook altijd vast aan uw idealen. En uw volharding is echt bewonderenswaardig. En als voorbeeld van die volhardendheid en gedrevenheid noemde uw collega SP-raadslid uit uw eerste periode u zelfs een pitbull. En gaf een voorbeeld. In juni 2014 had uw kersverse partij in de raad een amendement over de verordening leerlingenvervoer. Uit de eerste termijn bleek dat deze het niet ging halen.

En u paste hem handmatig aan en diende de tweede versie in. Dat werd amendement A2. A2 werd A3. A3 werd A4. En u gaf het pas daarna ergens, ik weet niet, bij A26 of zo op. Het amendement heeft het niet gehaald, maar u blijft het wel proberen. En als voorbeeld noemde ik een verordening over het leerlingenvervoer. Maar u heeft zich in de negen politieke Dordtse jaren ingezet voor heel veel andere zaken in de stad. Denk aan het parkeren bij het ziekenhuis, privatisering van handhaving, dossier Chemours. Maar uw inzet voor de sociale woningbouw springt er natuurlijk wel erg uit. U liet geen gelegenheid voorbijgaan om hier aandacht voor te vragen of de besluitvorming te beïnvloeden. Inhoudelijk gedreven. En zeker niet minder belangrijk, daarnaast bent u gewoon een heel vriendelijk en fijn persoon. Na een inhoudelijke bijeenkomst of een verhit debat was u altijd in voor gezellig samenzijn, met een drankje. En u stond ook zeker altijd voor de anderen klaar. Een voorbeeld dus. En toen vorig jaar tijdens de raadsdag één van de commissieleden viel, was u het die meeging naar het ziekenhuis en daar tot laat in de avond bleef. En de weken erna heel veel hand- en spandiensten hebt verricht. En dat

3

siert u en dat zegt ook veel over uw sociale en betrokken hart. Geachte heer Portier, beste Ronald, u was een markant raadslid. En we gaan u missen. En tot slot wil ik u heel veel plezier en geluk toewensen in Hilversum, want daar gaat u wonen. Maar bovenal wil ik u heel hartelijk danken voor al uw inzet voor onze stad. En u ontvangt als teken van dankbaarheid, en ook herinnering aan ons, de mooie foto-ets van Wim van Broekhoven, die daarvoor een bekend beeld heeft gebruikt, namelijk de leeuw met opengesperde bek, bewaker van ons stadhuis, het hart van onze democratie, gecombineerd met de dichtregel van Jan Eikelboom. Zoals ieder exemplaar is ook deze handgemaakt. De heer Portier, een groot applaus voor u. Veel dank voor al uw inzet. Dan geef ik graag het woord aan de heer Portier zelf die het woord tot ons richt. Gaat uw gang. De heer Portier: Beste collega's, ex-collega's moet ik bijna zeggen, want door mijn verhuizing ben ik direct uit de gemeenteraad geroyeerd. Zeventien jaar woonde ik in Dordrecht, met heel veel plezier in deze prachtige stad. En iets van tien jaar heb ik mij inderdaad in de politiek ingezet voor de bevolking, maar ook om een, wat mij betreft, echt onvervalst en onversneden socialistisch geluiden te laten horen. Want als SP'er zijn we actief vanuit bepaalde idealen die in ons partijprogramma’s staan.

Wat wij noemen menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid, solidariteit. En niet alleen belijden wij deze idealen in de raad, maar wij proberen ook mensen te organiseren, actief te maken, in wijken op het zoeken, om op die manier mensen het vertrouwen te geven dat zij de maatschappij en hun eigen positie ten goede kunnen veranderen. Natuurlijk als radicale socialist in de raad zitten we met heel veel collega's, die hele andere standpunten innemen. Maar ik moet zeggen dat ik de samenwerking met iedereen in deze raad als bijzonder prettig heb ervaren. Met alle verschillen die er zijn, ben ik ervan overtuigd dat de mensen die hier aanwezig zijn zich met hart en ziel inzetten voor onze stad. En dat heb ik ook enorm kunnen waarderen. Natuurlijk heb ik inderdaad vaak ook een kritisch geluid laten horen. En ik hoop dat dat toch ook wel enigszins gewaardeerd wordt. Ik heb de mooie woorden van de burgemeester gehoord. Dank daarvoor. Sowieso word ik er een beetje verlegen van, van alles wat er vandaag allemaal gebeurt. Natuurlijk zou ik mezelf niet zijn als ik niet ook vandaag een wat kritisch geluiden zou laten horen. Ik denk, er zijn natuurlijk heel veel dingen die ons als politiek overkomen. De ontwikkelingen van de wereldeconomie, de bezuinigingen die het Rijk doorvoert.

Maar ik ben ervan overtuigd dat als we echt kritisch naar onszelf kijken en naar ons handelen en wat er in onze gemeente gebeurt, dat we toch wel dingen beter kunnen doen dan dat er nu gebeurt. Waarbij ik niets afdoe aan het feit dat iedereen vanuit de volle overtuiging voor zijn eigen standpunten staat en dat inderdaad iedereen het beste wil voor onze bevolking. Ik ga nu vertrekken uit Dordrecht. Ik ben daardoor ook vertrokken uit onze raad. Ik zal mij altijd in blijven zetten voor een meer rechtvaardigere samenleving, voor een socialistische samenleving. Want ik ben ervan overtuigd dat in deze wereld er voldoende is voor iedereen. Voor een rechtvaardige wereld. Dat iedereen voldoende eten heeft, voldoende huisvesting heeft, een gelukkig bestaan kan leiden, ook met respect voor de natuur. Ik wens iedereen hier heel veel succes in het verdere werk. En ook met name mijn opvolger Raymond, hoop ik dat hij mijn werk voort kan zetten, met dezelfde gedrevenheid als waarmee ik hoop mij ingezet te hebben. Dank jullie wel.

4

De voorzitter: Dat was een terecht warm applaus voor u. En dank voor die mooie woorden. Ik vond u kritische geluid vandaag nogal gematigd eigenlijk. Dat had wel wat steviger gekund. Maar toch zullen we u herinneren zoals we net hebben verwoord. En we betreuren het dat u gaat. En hopen echt het beste voor u in het mooie Hilversum. Ik wil de vergadering kort schorsen, zodat wij met elkaar de heer Portier de hand kunnen schudden en afscheid van hem kunnen nemen. Vergadering is geschorst. Beste mensen, de vergadering is heropend. Neemt u uw plaatsen weer in, alstublieft. Dat was het terechte iets langer dan geplande afscheid van de heer Portier. Ik had het er net nog even met de griffier over. Toch nog één anekdote die ons van de heer Portier bijgebleven is. Dat was bij de introductiedagen van de nieuwe raad in Doorwerth destijds, waar we vakken hadden van voor en tegen. En dan moest je in het vak voor gaan staan of tegen als je bij een stelling voor of tegen was. Maar de heer Portier stond bij voorbaat al in het vak tegen. Dat viel ons op. En toch was het een zeer betrokken en constructief raadslid, blijf ik herhalen. Heel veel dank nogmaals. 4. Onderzoek geloofsbrieven de heer R. Hartmeijer De voorzitter: We gaan over tot agendapunt 5. Toelating van de heer Hartmeijer tot lid van de gemeenteraad. De commissie geloofsbrieven heeft zich hierover... Ach sorry, agendapunt 4 is dit.

Onderzoek geloofsbrieven. De commissie heeft zich hierover gebogen. De commissie bestond dit keer uit de heer De Heer van de ChristenUnie/SGP, de heer Schalken van Beter voor Dordt en de heer Van der Meer van GroenLinks. En de heer De Heer trad op als voorzitter. Ik geef hem graag het woord om de bevindingen met ons te delen. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. De geloofsbrieven van de heer R. Hartmeijer zijn in orde bevonden. De commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven constateert dat er geen beletselen zijn om de heer Hartmeijer toe te laten tot lid van de gemeenteraad. We beseffen ons dat de heer Hartmeijer een grote verantwoordelijkheid krijgt om de schoenen van zijn voorganger, de heer Portier, te vullen. Al helemaal omdat dit twee linkerschoenen zijn. We hebben er als commissie alle vertrouwen in dat dit hem gaat lukken en wensen hem veel wijsheid en succes. Dank u wel. De voorzitter: Dank. En de heer Hartmeijer is natuurlijk ook geen vreemde voor ons, want hij is al flink wat tijd betrokken bij het raadswerk als commissielid.

5. Toelating van de heer R. Hartmeijer tot lid van de gemeenteraad – Raadsvoorstel De voorzitter: En ik kijk rond of u met hetgeen wat zojuist door de heer De Heer is ingebracht, kunt instemmen met het benoemen van de heer Hartmeijer tot lid van de gemeenteraad. Dat is het geval. Dan wil ik graag de heer Hartmeijer naar voren roepen, zodat hij de belofte kan afleggen. En ik verzoek iedereen, voor zover mogelijk, daarbij te gaan staan. Hartelijk welkom. En ik zeg alvast, de heer Hartmeijer heeft evenals de heer Okkerse, die straks nog naar voren komt, aangegeven af te zien van bloemen en ook van

5

de schorsing ter felicitatie. Dat rondje heeft u net al gehad. En de heer Hartmeijer gaan wij straks op afstand feliciteren. Ik lees de tekst van de verklaring en de belofte voor. Het enige wat u hoeft te zeggen straks is, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in het ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Hartmeijer: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Heel hartelijk gefeliciteerd, vanaf deze kant. 6. Benoeming van de heer M. Okkerse tot commissielid – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan kunnen we blijven staan, want met de komst van de heer Hartmeijer als raadslid had de SP weer een vacature voor een commissielid. En deze zal worden ingevuld door de heer Okkerse. Ook al een oude bekende, want hij heeft het al eerder gedaan. Ik kijk even rond of we de heer Okkerse kunnen benoemen tot commissielid. Dat is het geval. En dan wil ik de heer Okkerse naar voren vragen voor het afleggen van de belofte.

En verzoek u allen, voor zover dat nog niet het geval is, te gaan staan. Maar het is nog steeds het geval. Hartelijk welkom. Ook voor u lees ik de tekst voor. Dit keer gaat het niet over het raadslidmaatschap, maar over het commissielidmaatschap. Het enige wat u straks hoeft te zeggen is, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. De heer Okkerse: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Ook voor u, heel hartelijk gefeliciteerd en veel succes. Gaat u zitten. Beide heren wens ik nogmaals heel veel succes en ook veel plezier met hun rollen in de gemeenteraad en commissie. Hamerstukken De voorzitter: En dan gaan we door met de hamerstukken. En dat zijn er deze keer vier. Ik loop ze, zoals gebruikelijk, één voor één langs. En uiteraard bent u desgewenst in de gelegenheid voor een korte stemverklaring. 7.

Afgeven verklaring van geen bedenkingen tegen intrekken vergunning windmolen Van Leeuwenhoekweg 33 (Krabbegors) – Raadsvoorstel

6

De voorzitter: Als eerste agendapunt 7. Het afgeven verklaring van geen bedenkingen tegen het intrekken van de vergunning windmolen Van Leeuwenhoekweg 33. Zijn daar stemverklaringen. Gaat uw gang? De heer Hartmeijer: Voorzitter, het adres heeft inmiddels een andere invulling gekregen. Neemt niet weg dat er in de toekomst daar prima windturbines in de directe omgeving geplaatst zouden kunnen worden. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dan is dit aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. Was overigens geen maidenspeech, want dat geldt niet voor stemverklaringen. Maar die komt nog. We wachten in spanning af. 8. Beschikbaar stellen van een financiële bijdrage voor de Stichting Hanneken van Dordt – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan hebben we 8. Beschikbaar stellen van een financiële bijdrage voor de stichting Hanneken van Dordt. Gaat uw gang, mevrouw Schnabel, of niet? Nee? Niemand? Dan is dat akkoord. 9. Kennelijk niet-ontvankelijk verklaren bezwaar tegen amendement Marktverordening – Raadsvoorstel De voorzitter: 9, kennelijk niet-ontvankelijk verklaren van het bezwaar tegen amendement Marktverordening. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel.

We horen veel bezwaren van de markt en realiseren ons dat we wellicht niet goed hebben geluisterd in de commissie naar de bezwaren over de termijn voor ziekte en de gevolgen daarvan voor de markt wellicht over het hoofd hebben gezien. De consequenties waren ons niet geheel helder. We zouden daarom graag dit specifieke punt nog eens willen bespreken in de commissie. We dienen, en dat doen we hopelijk met andere partijen, na het reces graag een agenderingsverzoek in, om nog een keer in gesprek te gaan over de bezwaren rondom langdurig ziek zijn en de gevolgen daarvan op de weekmarkt. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Zo niet, dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. 10.Kennis nemen van Rekenkamerrapport ‘De gemeente doet het vastgoed, onderzoek naar het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed’ – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 10, kennisnemen van het Rekenkamerrapport ‘De gemeente doet het vastgoed, onderzoek naar het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed’. Gaat uw gang. De heer Groenewege: Voorzitter, de Partij voor de Dieren is voor dit raadsvoorstel. Onderzoeksbureau Hiemstra & De Vries en zelfs de eigen ambtenaren van het college geven onomwonden aan dat het college nu onvoldoende capaciteit heeft om het

7

klimaatdoel voor 2040 te halen. Hier moet het college echt mee aan de slag. Daarom voor dit raadsvoorstel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Is niet het geval. Dan is dit ook aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. Stukken ter kennisname De voorzitter: Dan hebben we de stukken te kennisname. De agendapunten 11 tot en met 16. Is er iemand die daar nog iets over kwijt wil? Zo niet, dan nemen we daar kennis van. 11.Raadsinformatiebrief over Voortgangsrapportage Dordthuis – Raadsinformatiebrief 12.Raadsinformatiebrief over Invoeren betaald parkeren Vogelbuurt e.o. – Raadsinformatiebrief 13.Raadsinformatiebrief over Beantwoorden motie 230411/M2A ’75 Hofjeswoningen’ – Raadsinformatiebrief 14.Raadsinformatiebrief over Deelmobiliteit in Dordrecht in 2023 – Raadsinformatiebrief 15.Raadsinformatiebrief over Nationaal Programma Dordt West – Raadsinformatiebrief 16.Raadsinformatiebrief over Stand van zaken programma participatie Dordrecht – Raadsinformatiebrief Stukken ter bespreking 17.Vaststellen Dierenwelzijnsbeleid – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan gaan we naar het eerste bespreekstuk. Dat is het restantje, zeg ik dan maar even, van de vorige raadsvergadering. En dat gaat over het Dierenwelzijnsbeleid. Hier heeft u tijdens de vorige gemeenteraad op 18 juni uitvoerig over gesproken.

En bij de allerlaatste motie bij dat agendapunt, M23, staakten de stemmen 19-19. Betekent dat we daar vandaag opnieuw over gaan stemmen. En dat is de motie Uitklimbare kades. En al bijna een maand lang liggen de eendjes te wachten in het water tot ze de kade op kunnen klimmen. Ik denk dat het goed is als we er snel over gaan stemmen. Stemverklaringen zijn opnieuw toegestaan, want het is een herstemming. Als u wilt, kunt u opnieuw uw stemverklaring afleggen. En als dat niet het geval is, ik kijk even rond, dan gaan we meteen over tot de stemming. Motie M23 over de uitklimbare kades. Motie van Partij voor de Dieren en Op Ons Eiland. Voor is plus. Tegen is min. Motie is aangenomen. 20 stemmen voor en 18 stemmen tegen. Met dank aan DENK geloof ik. Die gaat nu een knuffel geven aan de Partij voor de Dieren. Ik krijg ook allemaal hele leuke appjes binnen

8

van eendjes die eruit kunnen ineens. Dat is wel goed. Dan hebben we agendapunt 17 gehad. 18.Vaststellen Jaarstukken 2023 gemeente Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: En gaan we naar 18. Vaststellen van de Jaarstukken 2023 gemeente Dordrecht. De jaarstukken heeft het college u in april in concept aangeboden. Op 4 juni heeft u een technische toelichting in de commissie gehad. En op 11 juni is het concept besproken in de Auditcommissie. Definitieve stukken zijn vervolgens eind juni door het college aangeboden en vorige week, 2 juli, besproken in de commissie. En daar lag ook het concept accountantsverslag voor. En over het voorstel is besloten dit als bespreekstuk door te sturen naar de raad, waarbij alleen over moties en amendementen wordt gesproken en waarbij een spreektijd van twee minuten per fractie geldt. Ik heb een motie gezien, eentje, van Beter voor Dordt. En klopt het dat dat de enige motie of amendement is bij dit stuk? Ja, dat is het geval. Dan wil ik graag het woord geven aan Beter voor Dordt, bij monde van de heer Katif, om de motie in te dienen. Gaat uw gang. De heer Katif: Dank je wel, voorzitter. Deze motie richt zich op het verbeteren van de financiële rapportage en een voorspellend vermogen binnen de gemeente Dordrecht.

De aanleiding voor deze motie zijn recente bevindingen uit het jaarverslag aan onze accountant, waaruit blijkt dat de resultaten significant afwijken van de oorspronkelijke begroting. Zo was er een afwijking van 3,4 procent ten opzichte van de totale begrote lasten en een toename van een resultaat met 28,7 miljoen sinds de tweede bestuursrapportage. Deze trend van aanzienlijke afwijking is enkele jaren zichtbaar en wijst op een structureel probleem in een financiële planning en rapportage, voorzitter. Voorzitter, wij verzoeken het college om te werken aan het vergroten van het voorspellend vermogen en hierover aan de raad te rapporteren. Bijvoorbeeld binnen de verantwoording over Fundament op Orde en afspraken over tijdig melden van overschrijdingen van baten en onderschrijdingen van lasten en investering budgetten, kredieten uit te werken in de actualisatie van een financiële verordening en het besluit hierover voor 2025 af te ronden. Deze motie is getekend door Beter voor Dordt, Verenigde Senioren Partij, VSP, en DENK Dordrecht. De voorzitter: Hartelijk dank. Als u die motie hier wilt brengen, dan noemen we die motie M1. En dan komt hij in het systeem te staan. Dan wil ik graag de raad de gelegenheid geven daarop te reageren. En als eerste de VVD-fractie het woord te geven. De heer Van der Meer: Voorzitter.

De voorzitter: Gaat u namens de VVD spreken? De heer Van der Meer: Nee, dat was niet mijn bedoeling, voorzitter. De voorzitter: Ik dacht, de samenwerking wordt steeds inniger. De heer Van der Meer: Ik wilde een punt van orde maken, als dat mag? De voorzitter: Gaat uw gang.

9

De heer Van der Meer: De motie is voor een belangrijk deel gebaseerd op het advies van de accountant. Zou het een idee zijn om eerst de wethouder te vragen om daar een duiding van te geven, zodat we die mee kunnen nemen in het debat? De voorzitter: Als de gemeenteraad daar geen bezwaar tegen heeft, dan wil ik dat natuurlijk graag doen. Gaat uw gang, mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Bezwaar is een groot woord, maar ik vind dat we als raad iets mogen vinden en dat we niet elke keer het vraag- en antwoordspel met het college moeten houden. De voorzitter: Er zijn voor-en tegenstanders. Wilt u erover stemmen of wilt u gewoon de gebruikelijke route hanteren? Mevrouw Stolk: Volgens mij gaan we er toch wel wat over zeggen, toch, of niet? De voorzitter: Natuurlijk. Dat was ook mijn idee. Alleen het voorstel werd gedaan om eerst het college te laten reageren, maar daar is niet iedereen het mee eens. Mijn voorstel is dan toch om maar gewoon het even rondje te doen, te kijken wat daar uitkomt en dan de wethouder het woord te geven. Geef ik het woord graag aan de VVDfractie, bij monde van mevrouw Boom. Gaat uw gang. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel, voorzitter. Dit is even onze spreektijd, maar wilden het ook gelijk even als stemverklaring gebruiken. Allereerst willen we nog wel de ambtelijke ondersteuning heel erg hartelijk bedanken voor de mooie jaarrekening.

Ze hebben er hard aan gewerkt en het resultaat is zover dat we het als een hamerstuk kunnen agenderen. Dank u wel. Wat betreft de motie, wij zijn het ermee eens om de accountantsadviezen over te nemen. En het is belangrijk om als raad een beter weloverwogen besluit te kunnen nemen. Wij gaan er dan ook vanuit dat de wethouder hem omarmt, zodat we alles beter... En de basis op orde kunnen krijgen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de termijn van de VVD. Dan ga ik naar GroenLinks. De heer Van der Meer, gaat uw gang.

De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. De aanbevelingen van de account, met name om realistischer te begroten en om tijdiger, vooral in de tweede helft van het jaar, eventuele over- en onderschrijding aan de raad te melden, zodat er bijgestuurd kan worden, lijken ons heel zinvol. In de motie worden deze voorstellen nog wat verder uitgewerkt. En over die uitwerking horen wij graag eerst de reactie van de wethouder, alvorens een definitief standpunt te bepalen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De woordvoering van Beter voor Dordt lijkt me evident met deze motie. Gaat uw gang, de heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, dank je wel. Net als de VVD, allereerst voorzitter, wil ik graag onze waardering uitspreken voor iedereen die heeft meegewerkt aan de totstandkoming van deze jaarrekening. Dankzij hun inzet hebben wij wederom een jaarrekening met een

10

goedkeurende verklaring van de accountant. En dat is een prestatie waar we trots op kunnen zijn. Voorzitter, vandaag spreken wij over de jaarstukken 2023 van onze gemeente Dordrecht. Uit deze jaarstukken blijkt dat wij afgelopen jaren telkens veel meer hebben overgehouden dan we hebben begroot. Hoewel het natuurlijk goed is dat we dat geld overhouden, komt dit vaak als verrassing. Dit komt doordat we pas in het voorjaar met de jaarrekening definitieve cijfers zien, terwijl de tweede bestuursapparaat ons alleen informeert tot aan de zomer. Onze accountant heeft aangegeven dat hier verbetering nodig is. We moeten ervoor zorgen dat we realistischer begroten en dat we gedurende het jaar een nauwkeuriger beeld hebben van onze financiën. Het is belangrijk dat de budgetten beschikbaar zijn en op tijd worden besteed, zodat wij onze taken en projecten efficiënt kunnen uitvoeren. Daarom vragen wij het college om te werken aan het verbeteren van ons voorspellend vermogen. Wij willen dat het college ons regelmatig rapporteert over de financiële stand van zaken, bijvoorbeeld binnen het programma Fundament op Orde. Daarnaast willen we dat de afspraak over tijdig melden van de overschrijdingen van inkomsten en uitgaven duidelijk worden vastgelegd in een geactualiseerde financiële verordening. Dit zou kunnen voor 2025 afgerond zijn.

Voorzitter, deze afspraken moeten ervoor zorgen dat we als raad zowel achteraf als vooraf goed geïnformeerd zijn. Vooral in de tweede helft van het jaar willen wij in de positie zijn om bij te sturen als het nodig is. Alleen op die manier kunnen wij effectief kaders stellen en controleren, één van de primaten van deze raad. Het is een groot belang, voorzitter, als we als raad voldoende tijd en informatie hebben om goed onderbouwd beslissingen te nemen over het bestemmen van het jaarresultaat. Dit draagt bij aan een transparant en verantwoordelijk financieel controle- en besluitvormingsproces. Laten we in ieder geval zorgen als raad dat we optimaal in de positie worden gebracht om onze taken effectief uit te voeren. Op deze manier, voorzitter, en ik rond af, kunnen we samenwerken aan een beter, transparanter financieel beleid van deze prachtig mooie gemeente Dordrecht. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar de VSP-fractie. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ook complimenten aan de ambtenaren voor de jaarrekening. Perspectiefnota wil ik zeggen. Voorzitter, zoals bekend staat de VSP voor een degelijk financieel beleid. Bij een degelijk financieel beleid hoort ook een tijdige en juiste financiële informatievoorziening.

Dit is een voorwaarde om als raad in positie te zijn, om zodoende de controlerende en taakstellende rol adequaat te kunnen uitoefenen. Helaas is met de jaarrekening 2023, net als met 2022, gebleken dat de financiële informatievoorziening nog volstrekt onvoldoende is geweest. Eind april 2024 is medegedeeld dat na verwerking van de decembercirculaire het begrotingsresultaat 2023 2,6 miljoen was. Heel groot was de verrassing dat een paar weken later sprake was van een jaarrekeningresultaat van zo'n 30 miljoen. Als VSP vinden wij dat het college de plicht heeft de raad tijdig te informeren, zodra het zich laat aanzien dat dergelijke grote afwijkingen mogelijk te verwachten zijn. Ook als deze afwijkingen wellicht nog niet 100 procent definitief zijn, maar zeer zeker wel tot de mogelijkheden gaan behoren. Kunt u zich voorstellen wat de reactie zal zijn als het onverhoopt een keer de andere kant opslaat en er opeens vanuit het niets een negatief jaarrekeningresultaat van 25 miljoen moet worden gepresenteerd, als een paar weken daarvoor nog een positief resultaat van 2 miljoen is gecommuniceerd? Met de

11

krapte van de komende jaren is het een vereiste dat de financiële huishouding adequaat en tijdig inzicht biedt in de financiële ontwikkelingen, gedurende het gehele jaar. Dit om tijdig te kunnen bijsturen. Natuurlijk zijn er altijd stapjes, zijn er al stapjes gezet, maar er is zeker nog voldoende ruimte voor verbetering. Daarom dient de VSP de motie Beter weten en laten weten hoe het college budget besteedt mede in. Dit om eerder en beter inzicht te krijgen in de financiële ontwikkelingen gedurende het hele jaar. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de ChristenUnie/SGP-fractie. Gaat uw gang, mevrouw Nieuwland. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Dank u, voorzitter. De motie van Beter voor Dordt en VSP geeft ons in elk geval de gelegenheid om nogmaals de ambtelijke ondersteuning te bedanken voor alles wat ze hebben gedaan voor de jaarstukken. Tijdens de commissievergadering vorige week hebben we met elkaar en met de accountant gesproken over de jaarstukken. En de aanbevelingen die de accountant deed, zie ik ook terug in de motie die voorligt. We hebben bij mijn weten al een verzoek gedaan bij de wethouder om een memo te schrijven of en hoe we die aanbevelingen opgepakt gaan worden. Want voor ons staat voorop dat we die aanbevelingen heel erg onderschrijven.

Deze motie geeft als het ware een invulling aan het hoe, in plaats van dat het de bal bij het college neerlegt om met een voorstel te komen. En ik vind het op dit moment nog moeilijk om te bepalen of de voorgestelde route ook de beste route is. En dat is de reden waarom ik graag eerst ook nog de reactie van het college af wil wachten. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de CDA-fractie. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Ook wij hebben de jaarstukken met het nodige plezier wel gelezen. Het was goed leesbaar. Voor zover over de jaarstukken zelf. Het is voor ons even de vraag of deze motie echt bijdraagt aan een snellere en adequatere invulling van de taken van het college. Eigenlijk de titel alleen al veronderstelt dat het college budget besteedt. En daar gaan wij ons raad altijd nog over. Dat verwacht ik ook eigenlijk van een college, verwachten wij ook eigenlijk van een college dat ze met voorstellen komen. En die zijn altijd amendeerbaar. We gaan er uiteindelijk gewoon zelf over. Wat ons betreft maakt deze extra tussenstap het onnodig complexer. En als ik dan kijk naar de voorbeelden die werden genoemd, die konden in feite ook niet eerder bekend zijn. Er zat inderdaad maar een paar weken tussen. Het versnelt niet. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schnabel namens de Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel: Dank u wel.

Wij danken natuurlijk ook de ambtenaren voor alle inzet die ze hebben gepleegd. We zijn blij met de Dordtse indicatoren, die naast groen en sterk ook Dordrecht sociaal sterker maken. Zeker ook omdat we daarmee kunnen bereiken wat we beloofd hebben. Als het gaat over de motie, dan steunen we deze. We denken inderdaad dat het goed is om bij overschrijdingen van baten en overschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten tijdig en nauwkeurig te worden geïnformeerd. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar Partij voor de Dieren. De heer Venderbos.

12

De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, dank u wel. Ook onze waardering voor iedereen die meegewerkt heeft aan de jaarrekening. De Partij voor de Dieren kan zowel met het raadsvoorstel als met de motie instemmen. De voorzitter: Hartelijk dank. DENK, gaat uw gang. De heer Safranti. De heer Safranti: Dank je wel, voorzitter. Voorzitter, ook wij danken het ambtelijke apparaat hierin de geleverde bijdrage. En qua woordvoering sluit ik me aan bij de woorden van mevrouw Stolk van VSP en mijnheer Katif van Beter voor Dordt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Gewoon Dordt, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Ik heb hier eigenlijk helemaal niks over te zeggen. De voorzitter: Dat hoeft ook helemaal niet. We merken het straks wel. Mevrouw Koene: Ik vind het een fantastische jaarrekening en ik ben benieuwd wat de wethouder met de motie doet, wat hij al niet van plan was. De voorzitter: Dank u. We gaan naar de overkant. De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, voor de verandering ga ik me aansluiten bij mevrouw Koene. Dank u wel. De voorzitter: De SP-fractie. Gaat uw gang, mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Dat geldt ook eigenlijk wel voor mij. Volgens mij vraagt het dictum gewoon om een informatieverzoek. Het is niet zo heel spannend volgens mij. Ik sluit me aan bij mevrouw Koene en de rest. De voorzitter: Dank.

Mevrouw Pichel namens Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Ik sluit me graag aan bij de woorden van mevrouw Nieuwland van ChristenUnie/SGP. De voorzitter: Dit gaat lekker vlot. We gaan naar de overkant. De heer Stam namens Fractie van Waardhuizen. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Ook allereerst dank aan de organisatie voor aanlevering op deze jaarrekening. Een jaarrekening is en blijft achterom kijken. Wij zijn meer dan tevreden over de jaarrekening die er ligt. Ik sluit me aan bij de woorden van het CDA met betrekking tot de motie. En daar wil ik nog bij aantekenen dat ik van mening ben dat die technische aspecten uitgebreid aan de orde zijn geweest in de Auditcommissie. Dat betekent wat mij betreft dat we die veel beter als Auditcommissie als advies neer hadden kunnen leggen in plaats van een motie in te dienen. Dat zie ik ook bij de Perspectiefnota op twee vlakken gebeuren. Wat dat betreft vinden wij dat ontzettend jammer en zullen wij tegen de motie stemmen. De voorzitter: Dank u wel. En dan nog even terug inderdaad, de heer Safranti wijst me er terecht op en de griffier ook. De heer Hartmeijer heeft zojuist wel zijn maidenspeech

13

gehouden. We kennen hem als kort en krachtig inmiddels. Wel fijn. Dan gaan we naar de Fractie van der Spoel. De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dan sluit ik me aan bij de maidenspeech van de heer Hartmeijer. De voorzitter: Geweldig. Dank u wel. Dan geef ik snel het woord aan wethouder Heijkoop. Gaat uw gang. De heer Heijkoop: Voorzitter, en dat zonder interrupties, zoals het hoort. Al was die gelegenheid er ook niet echt. Dank, voorzitter. En dank aan de raad. En ook al klopt het staatsrechtelijk niet helemaal om de ambtelijke organisatie zo in het zonnetje te zetten, ik ben heel blij dat u het doet, want het is volkomen terecht. Het jaarrekeningteam heeft een fantastische prestatie neergezet. We weten ook nog dat we met elkaar hier een jaar geleden stonden en nog wel met wat in de problematische sfeer. En er is ongelooflijk hard aan getrokken. En ook dank aan uw raad voor de support. En in het bijzonder ook de Auditcommissie, die daar nadrukkelijk vinger aan de pols heeft gehouden. En we hebben denk ik alle afspraken die we met elkaar hebben gemaakt ook na kunnen komen. Voorzitter, dan de motie. Dat ziet eigenlijk al voor een deel op het Fundament op Orde, hoe we daarmee aan de slag willen gaan. En ook de aanbevelingen vanuit het accountantsverslag. En zoals een aantal van u hebben aangegeven, die aanbevelingen willen we natuurlijk ook recht doen.

De samenwerking met de accountant is uitstekend verlopen. En de eerste evaluatie heeft al plaatsgevonden, want volgend jaar willen we het natuurlijk nog weer een beetje beter doen en nog weer een beetje strakker, zodat u nog weer een beetje beter in positie bent op het proces, maar zeker ook op de inhoud, waar deze motie met name op ziet. Vanuit het college kunnen we daar zeker positief tegenover staan. Waarbij ik wel meevoel bij het punt van mevrouw Nieuwland van, laten we dan wel met elkaar kijken de wijze waarop we dat doen, dat we daar vanuit de ambtelijke organisatie voorstellen met u zullen delen en wellicht in de Auditcommissie met elkaar bespreken hoe u dan beter in positie kunt komen. Bij deze spreekt u de wens uit om hiermee aan de slag te gaan. En hoe we dat dan gaan doen, daar komen we bij u op terug. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er nog vragen zijn in de richting van de wethouder. Dat is niet het geval. Is er behoefte aan een tweede termijn? Is ook niet het geval. Dan kunnen we stemmen. En wij stemmen eerst op het voorstel zelf. Vaststellen van de jaarstukken 2023. Zijn er stemverklaringen bij het voorstel zelf? Niet bij de motie nog, maar bij het voorstel? Is niet het geval. Als u voor het vaststellen van de jaarstukken bent een plus. Als u daartegen bent een min. Voorstel is unaniem aangenomen. Dan hebben we de motie M1.

Zojuist ingediend en besproken. Zijn daar nog stemverklaringen bij? De heer Katif, u bent voor? De heer Katif: Voorzitter, dank je wel. Blij in ieder geval met de toezegging van de wethouder. En wij zullen de stemming even afwachten. De voorzitter: Dank u wel. Gaat uw gang, mevrouw Van Vugt.

14

Mevrouw Van Vugt-Roose: Gezien de toezegging vinden we hem overbodig. We zullen tegenstemmen. De voorzitter: De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Gezien de interpretatie van de wethouder kunnen wij instemmen met de motie. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Gaat uw gang, mevrouw Nieuwland. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Gezien de reactie van de wethouder zullen wij ook voorstemmen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dan kunnen we gaan stemmen. Als u voor de motie bent plus. Als u daar tegen bent min. Daar is het resultaat. De motie is aangenomen. 31 stemmen voor, 7 tegen. Tegen de fracties CDA, SP en Van Waardhuizen. De overige fracties voor. Motie is daarmee aangenomen. 19.Vaststellen Perspectiefnota 2025 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 19. Het vaststellen van de Perspectiefnota 2025. Op 18 juni hebben de algemene beschouwingen, zijnde eerste termijn van de behandeling, reeds plaatsgevonden. En vorige week heeft u in de commissie stilgestaan bij de aangedragen bespreekpunten, bij de ingediende moties en amendementen. En vandaag staat de tweede termijn van de behandeling centraal. Ieder heeft hierbij een spreektijd van vijf minuten. Althans elke fractie. Eventuele aanpassingen van moties of nieuwe moties of amendementen kunt u bij uw tweede termijn toelichten en indienen. En ik verzoek u allen zo min mogelijk te herhalen.

Dat is het herhalen wat we al bij de commissies hebben besproken. Dat is ook voor het toehorend publiek wel zo aangenaam. De spreekvolgorde is, zoals we met elkaar hebben afgesproken bij Kadernota en begroting. Dat is vastgelegd in artikel 19, lid 1, van ons Reglement van Orde. Daar heet het nog Kadernota. En bij een volgende RvO zullen we dat veranderen. Die volgorde is als eerste de grootste oppositiepartij. Dan de grootste coalitiepartij. En dan om en om. Het eerste geef ik graag het woord aan de fractie Beter voor Dordt. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: En de heer Schalken krijgt dan het woord. Gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Dat was eigenlijk nog niet mijn bedoeling. Ik wilde u eigenlijk een verzoek doen om wellicht wat meer duidelijkheid te krijgen over welke moties en amendementen in stemming worden gebracht, welke wellicht niet of worden teruggetrokken. De voorzitter: Daar is de tweede termijn eigenlijk voor bedoeld, om daarin aan te geven dat sommige moties en amendementen in stand zullen blijven of juist niet. En vorig jaar hebben we ook geëvalueerd en gezegd, mogelijk is er nog dan een kleine korte derde termijn noodzakelijk om daar weer een duiding op te kunnen geven. Maar de tweede

15

termijn is gewoon het moment om moties en amendementen in te trekken of juist te zeggen, die houden we in stand, of om nog iets toe te voegen. De heer Schalken-den Hartog: Prima. Dan doen we het zo. Dank u wel, voorzitter. En beste collega's, kijkers en luisteraars, allereerst dank aan het college voor de antwoorden naar aanleiding van onze eerste termijn. En dank aan iedereen voor de constructieve bijdrage bij de commissiebesprekingen. In mijn eerste termijn gaf ik het ook al aan dat we als Beter voor Dordt constateren, en met genoegen constateren, dat heel veel zaken die de vorige periodes besloten zijn in gang zijn gezet, doorlopen en in uitvoering komen. Maar voorzitter, we hebben ook een aantal kritische opmerkingen gemaakt. Neem bijvoorbeeld daarbij het aan de voorkant meenemen van de raad bij mogelijke bestedingen van in dit geval het positieve resultaat van 2023 met betrekking tot participatie. Ik begon net een beetje te twijfelen, omdat ik het idee had dat we eerst nog nieuwe moties zouden kunnen gaan toelichten voordat ze ingediend werden. Maar wij hebben twee moties op het punt van de financiën. En dat is die motie de raad aan zet en grip op sturing. Ze zijn volgens mij al eerder verspreid, maar ik zal ze zo indienen.

En voorzitter, met betrekking tot die bezuinigingen die in de lucht hangen, wil ik in ieder geval hier ook graag nogmaals benoemen dat het wat Beter voor Dordt betreft één van de speerpunten is en blijft dat we de lokale lasten zo laag mogelijk moeten blijven houden voor onze bewoners, ondernemers en organisaties. Wat ons betreft zijn lastenverzwaringen nog niet aan de orde. En ik heb gemerkt in de bespreking met elkaar dat daar een aantal partijen het ook met ons eens zijn daarin. Voorzitter, tijdens de algemene beschouwingen en ook in de commissie heb ik nadrukkelijk ook aandacht gevraagd over zorgelijke ontwikkelingen bij bijvoorbeeld het Lijnbaangebied. Want het is duidelijk Beter voor Dordt wil graag op korte termijn weer een vorm van preventief kindwerk daar in de wijk zien, omdat we gewoon ook echt zorgwekkende signalen hebben gekregen. Ik had er eigenlijk een motie voor in voorbereiding, maar na contact met een aantal collega's en ook met de wethouder die heeft toegezegd er echt nu werk van te maken en daar bovenop te zitten, wachten we die ontwikkeling even af.

Maar wat Beter voor Dordt betreft moet wel duidelijk zijn dat wanneer we daar toch weer iets gaan organiseren dat het iets is wat vanuit ons als gemeente moet worden georganiseerd, omdat het echt preventief is en we daarmee heel veel ellende en gedoe kunnen voorkomen, wat uiteindelijk veel meer geld kost voor ons als gemeente. Met betrekking tot leefbaarheid en veiligheid, voorzitter, we hebben het er hier over gehad en in de commissie over gesproken, over de schone stad. En na een kort overleg ook met de heer Gündogdu van Op Ons Eiland blijft die motie in stand. In de eerste termijn hebben we ook een reactie gekregen op wat wij aangaven met betrekking tot de straatintimidatieapp. En we gaan ervan uit dat echt op korte termijn iedereen weet dat die app er is en dat hij ook goed gebruikt gaat worden. We hebben ook nog een motie ingediend, en dat was motie 2, op duurzaamheid. En dat was een motie waarbij wij vonden dat we vanuit Dordrecht ons sterk moesten gaan maken voor een elektrolyser voor de opwekking van waterstof. De reactie van de wethouder, die gaf eigenlijk niet aan dat ze daarmee harder wilden gaan lopen of echt het voortouw wilden nemen, maar dat het iets is wat bij de innovatietafels zou liggen. Voorzitter, wij vinden het jammer, maar voor nu trekken we die motie wel in en houden we hem in onze achterzak.

Als we geen voortgang zien hierop, dan kunnen we hem volgend jaar weer gewoon opnieuw indienen. En daar wil ik het even bij laten, voorzitter. Dank u wel.

16

De voorzitter: Dank u wel. En daarmee wordt motie M2 voor nu in ieder geval ingetrokken. Dan ga ik naar de VVD-fractie. Geef ik het woord aan de heer Den Heijer. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. Het Nederlands elftal staat inmiddels in de halve finale. En waar in andere steden relschoppers met elkaar of met de politie op de vuist gingen en verschillen tussen mensen alleen maar werden vergroot, deden we dit in Dordt op een enkel incident gewoon goed. En daar mogen we best ook weleens een beetje trots op zijn. Trotse Dordtenaren met veel Nederlandse en wat Turkse vlaggen die samen een voetbalfeest vierden. Veel dank ook aan de politie en handhaving, die de orde wist te bewaken. En morgen samen Nederland naar de finale schreeuwen. Laten we vandaag een beetje opschieten, voorzitter. De Dordtse VVD stemt in met de Perspectiefnota. We hebben een constructief debat gevoerd in de eerste termijn en in de commissies daaropvolgend. Het college heeft naar onze mening zich bereidwillig opgesteld naar de ideeën vanuit de raad. En namens onze fractie breng ik nog een aantal punten naar voren. Eerste punt is de Dordtpas. Inmiddels heeft de wethouder toegezegd dat de techniek van de Dordtpas en de beleidsinstrumenten die we daaraan hangen richting de Perspectiefnota net zo open op tafel komen te liggen als de rest.

Ook heeft het college toegezegd dat er voorkomen wordt dat het structurele karakter van 2028 en eventueel 2027 niet in de begroting komt te staan. Dat is voor nu voldoende. En daar zullen we de begroting ook dan verder op toetsen. Dan onze motie over ozb behapbaar houden. Zoals gezegd 300 euro extra lasten sinds 2018. Belastingcapaciteit toegenomen van 93 naar 99 procent van het landelijk gemiddelde. En dat is weliswaar een ingewikkelde rekensom, maar ook blijkt uit de beantwoording van de technische vragen, de omstandigheden en de sociaaleconomische positie van onze inwoners wordt niet meegenomen in dat landelijk gemiddelde. Ook hier is het laatste woord nog niet over gezegd, voorzitter. Dan de motie zelf. We danken het college en zien dat de wethouder meebewoog en geen extra ozb-verhoging om de ozb-bezwaren te dekken. De wethouder stelt vervolgens voor om het binnen de begroting op te lossen via bijvoorbeeld de areaaluitbreiding. Dat is voor ons een logische gedachte. Dat geldt overigens ook voor, wat ook het CDA suggereerde, om een incidentele tegenvaller gewoon te dekken uit de algemene middelen. Wat we doorgaans ook doen. Het kan wat onze fractie betreft zelfs nog wat simpeler. We halen al jaren meer geld op voor de ozb dan begroot. Daaruit kan het makkelijk gedekt worden, ook als de komende jaar hier het op nodig is. Kortom, we hebben een tegenvaller op de ozb.

En die dekken we met de meevallers op de ozb. Daarom hebben we onze motie aangepast en willen we die in stemming brengen om het college richting te geven. Dan de verbonden partijen. We hebben een probleem met de positie van deze raad ten opzichte van het besluitvormingstraject van de begrotingen van verbonden partijen in relatie tot onze eigen bezuinigingsopgave in de Perspectiefnota en de begroting 2026. Er wordt namelijk eerder besloten over de begrotingen van de verbonden partijen dan wij besluiten over onze eigen begroting. We willen graag een toezegging van het college om in het traject richting de Perspectiefnota 2026 bij bijvoorbeeld een nota verbonden partij of in een aparte collegebrief uiteen te zetten hoe de raad in Dordt aan zet blijft richting de financiële keuzes binnen de verbonden partijen en die gelijktijdig financieel kan wegen richting de Perspectiefnota 2026. Dat geldt ook voor de vooruitlopende beleidsmatige keuzes die zich pas later

17

financieel doorvertalen. Inspiratie is op te doen in Tilburg, geacht college. Dan het aspect doorbouwen. Dat er huizen gebouwd moeten worden, dat is volgens mij voor ons allemaal topprioriteit. En wat onze fractie betreft mogen andere doelstellingen daaraan ondergeschikt worden gemaakt en is flexibiliteit noodzakelijk. We hebben in de commissie besproken dat de projecten soms duurder uitvallen of onhaalbaar zijn. Dat baart ons zorgen. Maar de pragmatische aanpak van het college is in dat opzicht bemoedigend. Punt is wel dat de realisatie van sociale huurwoningen met 45 procent tot 2026 beduidend meer lijkt te worden dan de afgesproken 30 procent. Dat gaat ten koste van betaalbare koopwoningen. En daar moet de komende jaren focus op komen te liggen. En dit zullen we ook meewegen in de besluitvorming van de nieuwe plannen. Dan de motie betaalbare zorg voor iedereen. Die hebben we op enkele punten aangepast. En dat komt ook omdat we met elkaar dat gesprek in de commissie hebben gevoerd. De beoogde groep hebben we ook nader gespecificeerd. En we hopen om die reden uw steun natuurlijk te kunnen vergaren, zodat dat ook in het onderzoek meegenomen kan worden. Zodat ook de doorsnee Dordtenaren op lange termijn hun zorgkosten kunnen blijven betalen. Dan motie universiteit in Dordt. We hebben eigenlijk niemand gehoord die geen universitaire opleidingen in Dordrecht wil.

Wel wekt het concept van een universiteit en de schaal daarvan wat discussie op. We hebben de motie wat aangepast. En we denken op deze manier de wethouder echt met een realistische opdracht op pad te kunnen sturen. Dan nog enkele andere moties. Motie vuurwerkvrij zones. Dat is toch een verrassende motie. We hebben een mooi rondetafelgesprek achter de rug, waarin onder andere door hulpdiensten en professionals is aangegeven, het huidige beleid werkt, mede door goede onderlinge samenwerking. Dat zien we ook terug in de cijfers. Betere communicatie staan we achter. Maar extra niet handhaafbare gebiedjes aanwijzen en het alleen maar lastiger maken voor onze mensen op straat, dat is voor ons een reden om tegen deze motie te stemmen. Geldt niet voor preventie relatieproblemen. Daar zijn we positief over, zeker gezien de aanpassingen in de motie. We zullen wel uiteindelijk het resultaat financieel en inhoudelijk opnieuw wegen. Motie trafohuisje hebben we laat binnengekregen. Zijn we ook positief over, maar dan wel in de volgorde dat niet het proces van de inwoner centraal staat, maar het proces van het realiseren van die huisjes. En dat we vervolgens die dingen mooi maken, dat vinden we een hele mooie gedachte van het CDA. Daar willen we in mee. En amendement rattenbestrijding gaan we niet in mee. Het is gewoon een forse bezuiniging op rattenbestrijding.

En als we geld overhouden, dan moeten we dat geld gewoon heel hard gebruiken om afvaloverlast en dierenoverlast aan te pakken in de wijken. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter. De voorzitter: Dat was het? Dank u zeer. U heeft geprobeerd het binnen de te halen. Lukte net niet helemaal. Mevrouw Van Vugt, gaat uw gang. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. We hadden als CDA nog even een vraag over de zorg betaalbaar houden. Hoe groot denken we, is een schatting even, dat de groep mensen is waarover we het hebben? Want als we het hebben over de werkende armen, want dat spreekt ons ook heel erg aan, maar hebben die mensen bijvoorbeeld wel washulp of strijkhulp of dat soort algemene voorzieningen nodig? Dat vroegen we ons even af. Maken ze überhaupt wel gebruik van deze vorm van

18

ondersteuning? En op het moment dat de uitvoeringskosten hoger zijn dan de mogelijke opbrengsten, want het gaat om een korting op iets wat nu wordt ingevoerd, dan is het voor ons geen meerwaarde. Misschien een indicatie? De heer Den Heijer: Terecht punt wat het CDA maakt. En dat is ook de reden waarom we de motie echt wel op dat onderdeel aangepast hebben. Als je kijkt naar het NIBUDonderzoek naar de koopkrachtafname van inderdaad de werkende armen is een gangbare term of Dordtenaren die gewoon werken voor een bescheiden inkomen, dan is die groep groter geworden. Het is niet zozeer dat we aan de voorkant zeggen, klik deze groep vast aan het kortingsregime. Doe eerst daar onderzoek naar en breng in kaart over wie we het precies hebben. Het kunnen enorm veel mensen zijn. Het kan ook een betrekkelijk aantal zijn. Of het zijn misschien verschillende groepen mensen. Maar dan kunnen we in ieder geval als raad daar later op wegen en ook in kiezen. De voorzitter: Dank u zeer. Daar hebben we de tweede termijn van de VVD gehad. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Nog een interruptie van... Gaat uw gang, de heer Groenewege. De heer Groenewege: Ik zit in een blinde hoek, vrees ik. De VVD gaf aan dat er niet moet bezuinigd worden op rattenbestrijding. En als dat al gebeurt, dat we dat geld moeten steken in schone wijken om rattenoverlast tegen te gaan.

En laat dat precies de insteek zijn van ons amendement. Als de VVD instemt met de Perspectiefnota, zonder voor ons amendement te stemmen, dan wordt er 40.000 euro bezuinigd op de rattenbestrijding. Want dat heeft de wethouder gezegd in de commissie. Als de VVD wel instemt met ons amendement, dan wordt er geld geïnvesteerd in het voorkomen van rattenoverlast. Precies wat de heer Den Heijer zojuist aangeeft te willen. Beseft de heer Den Heijer dat? De heer Den Heijer: Niet zozeer, want onze fractie heeft de wethouder daar echt op een andere manier beluisterd. En tegelijkertijd kiezen wij ook voor een aanpak die helaas ook ten koste gaat van het leven van de rat. En wat ons betreft mag ook die aanpak verder opgeschaald worden. En dat is bijvoorbeeld iets waar de Partij voor de Dieren bij voorbaat eigenlijk al afstand van neemt. Om die reden zien we daar nu geen aanleiding voor om voor dit amendement te stemmen. En als de wethouder daar verder nog wat duiding aan kan toevoegen, dan is dat natuurlijk altijd welkom. De heer Groenewege: Voorzitter, ik vrees dat de VVD dan niet heel goed heeft zitten opletten tijdens de commissie. Want de wethouder heeft duidelijk aangegeven dat er een taakstelling ligt van het college van 40.000 euro op het budget voor rattenbestrijding.

Gaat de VVD daar dan wel mee akkoord of stemt de VVD tegen de Perspectiefnota? De heer Den Heijer: Daar ben ik in mijn tweede termijn heel helder over geweest. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, even een vraag. Want ik weet nog helemaal niet welke amendementen we het nu over hebben. Amendementen die eventueel aan de orde zijn

19

geweest in de commissievergadering zijn nog niet ingediend. En die staan nog niet hier in de vergaderstukken. Tenminste bij mij niet in ieder geval. De voorzitter: Volgens mij heeft de VVD niet echt nieuwe amendementen, hooguit wat aanpassingen op bestaande. En die zijn toegelicht, maar zo meteen komen ze in het systeem te staan. Mevrouw Koene: Maar er was nog geen amendement ingediend. Maar hij is nog niet ingediend. De voorzitter: Dit gaat over het amendement van de Partij voor de Dieren die nog ingediend gaat worden. Daar werd even het debatje over gevoerd. Die staat wel in het systeem, maar is formeel nog niet ingediend. Daar heeft u gelijk in. De heer Den Heijer: Wat ik daar tot slot nog aan kan toevoegen, voorzitter, die 40.000 euro is al een besparing die ingeboekt is. En als je dan dat geld opnieuw aan iets anders uit gaat geven, dan moet je op zoek weer naar nieuwe 40.000 euro. Dat is voor zover wij het in de commissie begrepen hebben. Als dat anders zit, dan zullen we dat opnieuw moeten beoordelen. Maar laat duidelijk zijn dat de aanpak van rattenoverlast voor ons gewoon een heel belangrijk onderwerp is. De voorzitter: Dank. De heer Stam: Voorzitter. De voorzitter: Toch nog een interruptie van de heer Stam. Gaat uw gang. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mijnheer Den Heijer zeggen, dan moet je toch weer op zoek naar 40.000 euro.

Maar dan ga ik nog even terug naar de ozb, 2 miljoen reserveren. Iedereen wil graag lage lasten hebben, ook wij. Maar nu al 2 miljoen gaan reserveren om die lasten laag te houden, dan doet u eigenlijk hetzelfde. Want dan zeggen we eigenlijk op de taakstelling die er nu ligt van 30 miljoen, daar komt dan 2 miljoen bij, want die algemene dekkingsmiddelen vanuit de ozb gebruiken we niet. Ja, om de lasten laag te houden. Waarom wachten dan de indieners van de motie niet tot de bezuinigingen zijn geweest, om de inwoners geen worst voor te houden van lage lasten, terwijl we misschien aan eind van de rit moeten zeggen van, we hebben het wel geprobeerd voor u, maar dat gaat gewoon echt niet lukken, want die taakstelling is gewoon veel te groot. Hoe kijkt de heer Den Heijer daarnaar? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Er zijn twee aspecten, voorzitter, die voor ons daar van belang zijn. De eerste is dat we het hier over incidentele middelen, hebben waar ook incidentele financiering voor is. Dat is de andere opgave dan de ombuigingen en de structurele lasten en uitgaven omlaag brengen. En het tweede punt is gewoon echt een inhoudelijk punt. Ik vind dat de raad altijd kritisch moet zijn op het ophogen van de lasten, als dat gewoon in aanleg te voorkomen is door het uit het eigen begrotingsonderdeel te dekken.

En als je meer ozb binnenhaalt en dat doe je al drie, vier jaar lang en je hebt vervolgens