2.1 2024.06.18 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 18 JUNI 2024 Vergaderkamer Raadzaal Voorzitter: De heer Kolff Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Laban (CU/SGP) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (ChristenUnie/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Portier (SP) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-Den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Schnabel (PvdA) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt)

1

Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder C. van Benschop, wethouder R. van der Linden, wethouder P. Heijkoop, wethouder T. de Jonge, wethouder Marc Merx Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Dames en heren, de vergadering is geopend. En daarmee verzoek ik om stilte. Zelfs de heer Kuhlmann. Dank. Hartelijk welkom allemaal op deze raadsvergadering van vandaag, dinsdag 18 juni 2024. Welkom aan de raadsleden, aan de mensen die thuis met ons meekijken en natuurlijk ook hier in de zaal of die wellicht later terugkijken. Heel fijn dat u er allemaal bent. Ik zie dat er bij mevrouw Stolk een microfoon aan staat. Die gaat nu uit. Ik heb één afmelding ontvangen zojuist. En dat is een afmelding van de heer Van Leeuwen. En dat betekent dat we bijna compleet zijn, met 38 raadsleden. Ik zie de heer Uysal nog aan komen wandelen. En ik heb begrepen dat de heer Den Hartog ons eind van de middag en een deel van de avond even moet verlaten. Morgen? U gaat al van het slechtste scenario uit. De heer Den Hartog: Dat is de volgende raad op 9 juli. De voorzitter: 9 juli? Dat valt dan weer mee. Laten we ons daar niet door afleiden. En dan zie ik dat de stoel van de heer Burakçin nog leeg is. Ik kijk even naar de fractievoorzitter van GroenLinks, of u weet waar hij is. De heer Burakçin, weet u waar hij is? De heer Uysal: Die komt later, voorzitter.

De voorzitter: Die komt iets later. Maar die voegt zich vandaag wel bij ons? Heel goed. Dan memoreer ik, voordat we beginnen, dat dit de laatste reguliere gemeenteraadsvergadering is voor de heer Portier. Hij zal op 9 juli nog wel aanwezig zijn, om afscheid van ons te nemen en wij van hem natuurlijk. Maar dan zal zijn opvolger, de heer Hartmeijer, na zijn toelating door uw gemeenteraad, ook deelnemen aan de raadstafel. De heer Portier, geniet van uw laatste raadsvergadering. En ook andere raadsleden, geniet nog even van de aanwezigheid van de heer Portier. Zo is dat. Dan ga ik over naar de agenda. En voor zover ik weet zijn er twee... Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Ik had ook nog een mededeling. De voorzitter: Gaat uw gang.

Mevrouw Koene: Want ondanks dat de heer Kleinpaste niet in de raad zit, is het wel een commissielid wat vele jaren zijn diensten heeft verleend ten gunste van de stad. En het

2

is niet gebruikelijk dat een commissielid wordt toegesproken in de raad. Dat doe ik dan toch even nu heel snel, door aandacht te vragen. Want ik wil vooral voor de heer Kleinpaste dat in de notulen geregistreerd staat dat wij hem bedanken voor al zijn inspanningen voor de gemeente. En ik doe dit met name, omdat ik vind dat als je in de raad beëdigd of geïnstalleerd wordt, of hoe je het noemt, dat je dan ook als commissielid best even het woord tot je gericht kan krijgen. Overigens nemen wij afscheid van de heer Kleinpaste op woensdag 3 juli, tijdens een avond die wij organiseren. En dan zullen we hem ook voorzien van een gepaste attentie. Dat doen we vandaag niet. Jammer, Gert Jan. Daarom wilde ik dit eventjes nu kwijt. De voorzitter: Dank. Heel goed. Zeker. Ik had u na vaststelling van de agenda het woord willen geven, maar assertief als u bent, heeft u het op deze manier gedaan. Heel goed. Mevrouw Koene: Voorzitter, u zei bij de mededelingen. Volgens mij was dit een mededeling. De voorzitter: Nee, die komen over het algemeen na het vaststellen van de agenda. Maar het is helemaal goed zo. We hadden het afgesproken. Het is helemaal goed. En ik onderschrijf ook wat u over de heer Kleinpaste hebt gezegd. Dan wil ik graag de agenda bekijken met u. Voor zover ik weet, zijn er twee bijzonderheden.

Als eerste Fractie van Waardhuizen die een motie heeft bij agendapunt 10, de Verordening starterslening. Ik kijk even of dat klopt. Dat klopt. Daarmee wordt het een bespreekstuk en stel ik voor dat we die aan het eind van de agenda behandelen, na agendapunt 42. En dan heb ik tijdig een gedeelde motie vreemd aan de orde van de dag gezien van de VVD. Die gaat over het bedelverbod. Ik kijk even naar de heer Van der Net. Die wilt u indienen? Dat klopt ook. Voegen we die toe aan het einde van de agenda. Na agendapunt 42 behandelen we dan eerst agendapunt 10. Een beetje stilte in de zaal, ook achter de collegetafel graag. En dan voegen we de motie vreemd toe als agendapunt 43. Mensen, ik moet een beetje streng zijn. We hebben nog een behoorlijke vergadering voor de boeg, als ik het zo inschat. Laten we proberen dat met elkaar voortvarend en goed te doen. Zonder al te veel onnodige correcties over het geluidsniveau. Ik kijk even rond of u met de wijzigingen zo de agenda kunt vaststellen. Of zijn er nog andere zaken die u zou willen aanstippen over de agenda? Dat is niet het geval. Dan stellen we die vast. Dan verzoek ik de VVD alvast om de motie vreemd in te dienen. Dat is zojuist gebeurd. En dan kunnen we die scannen en uploaden. En dan, nogmaals, constateer ik dat we een volle agenda hebben. Het is fijn dat we voor morgenavond al een uitloopavond hebben voorzien.

Maar gezien de vele onderwerpen en moties en amendementen zou het zelfs met die uitloopavond nog steeds een volle bak kunnen worden. Ik verzoek u allen om toch zoveel mogelijk efficiënt te vergaderen. De heer Van der Net: Voorzitter, even kort. De voorzitter: De heer Van der Net. Ter onderstreping van de efficiëntie, de heer Van der Net, gaat uw gang. De heer Van der Net: Dank u. De motie is mede ingediend door DENK Dordrecht. Dat wil ik nog even mededelen. Dank u. De voorzitter: Waarvan akte. Heel goed.

3

2. Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 21 mei 2024 en de Dordtse Dinsdagen van 14 en 28 mei 2024 Vergaderzalen 1, 3, 5 De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende agendapunt. Dat is het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 21 mei 2024, de Dordtse Dinsdagen van 14 en 28 mei 2024, vergaderzalen 1, 3 en 5. Ik kijk rond of de genoemde notulen zo kunnen worden vastgesteld. Dat is het geval. Dan stellen we die vast, onder dankzegging. Benoemingen De voorzitter: En dan gaan we naar de benoemingen. 3. Benoeming van de heer L.A.J.M Damen tot lid van de auditcommissie en mevrouw A.M. Schnabel tot plaatsvervangend lid van de auditcommissie – Raadsvoorstel De voorzitter: Als eerste benoeming van de heer L.A.J.M. Damen tot lid van de auditcommissie en mevrouw Schnabel tot plaatsvervangend lid van de auditcommissie. En ik kijk even rond of u met die benoeming kunt instemmen. Dat is het geval. En dan wil beide personen van harte feliciteren met deze benoeming. Hamerstukken De voorzitter: Dan komen we bij de hamerstukken. En zoals gebruikelijk loop ik die één voor één langs. Waarbij u de gelegenheid krijgt om desgewenst een korte stemverklaring af te leggen. 4. Benoemingsprocedure nieuwe burgemeester – Raadsvoorstel De voorzitter: Als eerste agendapunt 4. Benoemingsprocedure nieuwe burgemeester. Is akkoord. 5.

Vaststellen Startnotitie Verdichtingsplannen – Startnotitie De voorzitter: 5, vaststellen Startnotitie Verdichtingsplannen. Is akkoord. 6, Vaststellen GREX Karel Doormanweg, Kompaslocatie. De heer Gündogdu: Voorzitter. De voorzitter: De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Ik had nog een handje opgestoken bij punt 5, Startnotitie Verdichtingsplannen. De voorzitter: Drukt u gewoon de microfoon in, dan kan ik het ook in mijn scherm zien. Het gaat over agendapunt 5. Gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voorzitter, eens met dit verdichtingsplan. We hebben tijdens de commissie ook aangegeven dat we graag bedrijventerrein Corridor in deze

4

verdichtingsplannen terug willen zien. En de wethouder heeft daar ook een toezegging voor gedaan. Hierbij de stemverklaring. De voorzitter: Waarvan akte. Dan is dat aangenomen, met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. Anderen nog bij 5? 6. Vaststellen GREX Karel Doormanweg (Kompaslocatie) – Raadsvoorstel De voorzitter: Zo niet, gaan we naar 6. Vaststellen GREX Karel Doormanweg, Kompaslocatie. Is akkoord. 7. Vaststellen Bestemmingsplan 8e herziening Wielwijk, Crabbehof en Zuidhoven, locatie Karel Doormanweg – Raadsvoorstel De voorzitter: 7, vaststellen Bestemmingsplan 8e herziening Wielwijk, Crabbehof en Zuidhoven, locatie Karel Doormanweg. Is akkoord. 8. Vaststellen bestemmingsplan Partiële herziening Historische Binnenstad – Raadsvoorstel De voorzitter: 8, vaststellen bestemmingsplan Partiële herziening Historische Binnenstad. Akkoord. 9. Vaststellen Besluit wijziging omgevingsplan inzake cultureel erfgoed e.a. – Raadsvoorstel De voorzitter: 9, vaststellen Besluit wijziging omgevingsplan inzake cultureel erfgoed. De heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. De Partij voor de Dieren meent dat cultureel erfgoed niet beschermd kan worden met een meldingsplicht bij sloop. Om weigeringsgronden te kunnen opvoeren, is een vergunningsprocedure nodig. En daarom is de Partij voor de Dieren tegen dit raadsvoorstel. De voorzitter: Dank u wel.

Anderen nog? Dan is het aangenomen. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Niet aangenomen nog. Gaat uw gang, de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: U mag hem wel aannemen, maar ik wilde een korte opmerking maken. De voorzitter: Doet u dat maar. De heer Schalken-den Hartog: In aanvulling op wat de Partij voor de Dieren zei, wat ons betreft is dat nu niet een reden om hem niet akkoord te vinden. Maar Beter voor Dordt hecht wel aan het behoud van het Dordtse erfgoedcollectie en goed toezicht en handhaving op de monumentale waarde. En laten we daar vooral bij gebruikmaken van

5

de expertise van onder andere het Historisch Platform, de Vereniging Oud Dordrecht en andere organisaties. De heer Gündogdu: Voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Gaat uw gang, de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Vanuit Op Ons Eiland sluiten we aan bij de stemverklaring van Beter voor Dordt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk ook. Mevrouw Stolk: De VSP sluit zich ook aan bij de stemverklaring van Beter voor Dordt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Portier. De heer Portier: Wij dan ook. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het aangenomen, met inachtneming van hetgeen hierover is gezegd. 10.Vaststellen Verordening starterslening gemeente Dordrecht, 3e wijziging – Raadsvoorstel De voorzitter: Even kijken. Dan zijn we bij 10. Dat is een bespreekstuk geworden. 11.Vaststellen Routekaart Klimaatneutraal Dordrecht 2040 – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 11. Vaststellen Routekaart Klimaatneutraal Dordrecht 2040. De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, wat ons betreft is in deze Routekaart de visie op het autoluw maken van de binnenstad echt te mager. Er worden alleen wat kleine, losse projectjes gedaan. Maar echt hoe we het centrum met deze visie autoluw maken, dat missen wij. En ook de aangenomen motie voor het in kaart brengen van autoluwe kansen is nog steeds niet uitgevoerd.

En wij dringen er echt bij het college op aan daar nu werk van te maken. Dank u wel. De voorzitter: En dat is uw stemverklaring? Vooruit dan maar, omdat het uw laatste raadsvergadering is. De heer Portier: Dat is mijn stemverklaring. De voorzitter: Anderen nog? Gaat uw gang, de heer Van der Meer.

6

De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. We zijn heel blij met deze Routekaart, omdat daarmee robuuste en noodzakelijke stappen worden gezet voor klimaatneutraliteit. Tegelijkertijd is ons inziens snelle uitwerking van de aanpak voor de langere termijn urgent. En we blijven daar graag met het college, de andere fracties en de stad over in constructief gesprek, want alleen samen lukt het. De voorzitter: Zo is het. Dan mevrouw Boom, gaat uw gang. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel, voorzitter. Dit stuk kan wat ons betreft worden afgehamerd met twee duidingen. Wij zijn niet voor een lobby voor de snelheidsverlaging op de N3. Wat betreft de Dordtse VVD blijft de maximumsnelheid op de N3 gewoon 100 kilometer per uur, zoals ook het Rijk aangeeft. Daarnaast geven wij te allen tijde prioriteit aan het bouwen zelf, boven het stapelen van extra natuurinclusief en circulaire kostenverhogende eisen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen nog? Gaat uw gang, mevrouw Schnabel. Mevrouw Schabel: Dank u wel. Wij sluiten ons graag aan bij wat GroenLinks net aangaf. De voorzitter: Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Graag vragen we u kennis te nemen van onze waardering voor een aantal elementen in de Routekaart. Bijvoorbeeld gewoon slimme aanpakken die er zijn bij mobiliteit en woningbouw, et cetera. We zien goede innovatieve oplossingen die worden toegepast.

Omdat een groot deel van de plannen toch voortvloeien uit de klimaatreligie die niet alleen naar onze mening, maar ook vele experts zeer overtrokken maatregelen eisen, zullen wij niet instemmen met het raadsvoorstel Routekaart Klimaatneutraal. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank u wel. Ik sluit me aan bij de stemverklaring van mevrouw Boom. De voorzitter: Zijn we verder akkoord, met inachtneming van het hetgeen daarover is gezegd. 12.Vaststellen Startnotitie herijking hondenuitlaatbeleid – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 12. Vaststellen Startnotitie herijking hondenuitlaatbeleid. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Wij kunnen instemmen met deze Startnotitie over het hondenbeleid. Wat betreft de Dordtse VVD komen er meer controles en boetes voor de illegale dumping van hondenpoep, houden we de hondenbelasting op nul, inventariseren we de ernst en de omvang van bijtincidenten en kijken we het verbeteren van uitlaatvoorzieningen, waaronder in het centrum, de Staart en Crabbehof.

7

De voorzitter: Dank u wel. Dat was weer een mooi deel van uw partijprogramma. Even kijken. De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Ook vanuit Op Ons Eiland kunnen we instemmen met dit voorstel. Voorzitter, wel met de kanttekening, althans advies, bij de toekomstige inrichting van hondenuitlaatvoorzieningen is het mogelijk om die multifunctioneel in te richten. We merken dat er bijvoorbeeld traumahelikopters zijn die geen landingsplaats kunnen vinden. Dat allicht daar ook aan wordt gedacht bij de inrichting. De voorzitter: Dank u wel. Het lijkt steeds toch meer op zo’n hele eerste termijn, zo’n rondje stemverklaringen. Ik ben eigenlijk gewend dat u dan zegt, ik ben voor of tegen, want. En dan één zinnetje. Ik benadruk het nog maar even. Anderen nog? Niemand durft meer. 13.Vaststellen Tussentijdse wijziging precarioverordening met betrekking tot varende woonschepen – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we door. 13, vaststellen Tussentijdse wijziging precarioverordening met betrekking tot varende woonschepen. Is akkoord. 14.Vaststellen Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs – Raadsvoorstel De voorzitter: 14, Vaststellen Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs. Mevrouw Kruger.

Mevrouw Kruger: Voorzitter, wij zijn akkoord, omdat GroenLinks blij is dat de samenwerking tussen onderwijs en het samenwerkingsverband en de gemeente op deze manier in een visie op het voortgezet onderwijs wordt vastgelegd. Net als in de Dordtse Onderwijsvisie 0 tot 12 jaar kunnen de partners gezamenlijk werken aan een stevige basis voor de Dordtse jeugd vanaf 12 jaar, zodat zij een mooie toekomst tegemoet gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Dat is niet het geval. Mevrouw Boom. Dat is wel het geval. Ik kijk hier ook in mijn scherm. Want als u het knopje indrukt, dan zie ik uw naam verschijnen. Mevrouw Boom-Vos: U zei het al. Zo brutaal was ik nog niet. De voorzitter: Gaat uw gang.

Mevrouw Boom-Vos: Maar voorzitter, wij zijn akkoord en blij met deze visie, want onze jongeren worden zo goed mogelijk voorbereid op de toekomst. Wij maken ons echter nog wel zorgen om de hoeveelheid laaggeletterden die van school af komen. Daarom kijken wij uit naar de voorgenomen startfoto en de jaarlijkse monitoring op de referentieniveaus die in de visie toegezegd worden. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dat is niet het geval.

8

15.Beschikbaar stellen van een krediet voor Ruimte voor Banen – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 15. Beschikbaar stellen van een krediet voor Ruimte voor Banen. Is akkoord. 16.Beschikbaar stellen van Gereserveerde middelen Programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jeugd 12-27 jaar in 2024 (Agenda 2030) – Raadsvoorstel De voorzitter: 16, beschikbaar stellen van Gereserveerde middelen Programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse jeugd. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Steun. Met de hoop dat we zoveel mogelijk dingen leren om meer dan vijftig jongeren te helpen. De voorzitter: Anderen nog? Gaat uw gang, mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij sluiten ons graag aan bij hetgeen mevrouw Koene erover heeft gezegd. De voorzitter: Dank u wel. Verder akkoord, met inachtneming van hetgeen erover gezegd is. 17.Vaststellen Geactualiseerde bestuurlijke planner 2024/2025 – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 17. De Geactualiseerde bestuurlijke planner. Is akkoord. 18.Geen Zienswijze indienen op ontwerpbegroting 2025 GR Gevudo – Raadsvoorstel De voorzitter: 18, geen Zienswijze op de ontwerpbegroting 2025 van de GR Gevudo. Is akkoord. 19.Indienen Zienswijze Begroting 2025 Wegschap Tunnel Dordtse Kil (Gemeenschappelijke Regeling) – Raadsvoorstel De voorzitter: 19, indienen Zienswijze Begroting 2025 Wegschap Tunnel Dordtse Kil.

20.Indienen Zienswijze begroting 2025 Omgevingsdienst (Gemeenschappelijke Regeling OZHZ) – Raadsvoorstel De voorzitter: 20, indienen Zienswijze begroting 2025 Omgevingsdienst. 21.Indienen Zienswijze gemeente Dordrecht op Begroting 2025 en Bestemming Jaarresultaat 2023 Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (GR VR ZHZ) – Raadsvoorstel

9

De voorzitter: 21, Zienswijze gemeente Dordrecht op de Begroting 2025 en Bestemming Jaarresultaat van de Veiligheidsregio. Is akkoord. 22.Indienen Zienswijze Concept Jaarstukken 2023, Concept Voorjaarsbrief 2024 en Concept begroting 2025 – 2028 Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GR Sociaal) – Raadsvoorstel De voorzitter: 22, Zienswijze Concept Jaarstukken, de Concept Voorjaarsbrief 2024, Concept begroting 2025-‘28 van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal. Mevrouw Kruger, gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Voorzitter, wij stemmen in met de zienswijze op de jaarstukken, Voorjaarsbrief en begroting van GR Sociaal. En in tijden waar veel mensen het water aan de lippen staat, is het van belang dat de middelen voor de energietoeslag, die niet besteed zijn, snel maar in ieder geval dit jaar een nieuwe bestemming kunnen krijgen. En we rekenen er dan ook op een goede samenwerking tussen het college en de raad om een nieuwe bestemming te vinden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Is niet het geval. 23.Indienen Zienswijze jaarstukken 2023 en begroting 2025 Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ (DG&J) – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we naar 23. De Zienswijze jaarstukken en begroting Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd. Is akkoord.

24.Vaststellen van de Nota Grondbeleid 2024 – Raadsvoorstel De voorzitter: 24, Vaststellen van de Nota Grondbeleid 2024. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Wij gaan akkoord met deze nota. We hebben nog een opmerking. Dat de aanpassing in de tekst van paragraaf 4.5 vraagt om een mandaat, zonder tussentijdse sturing vanuit de raad. Omdat dit past bij de keuze van de raad voor actief grondbeleid maken we hier geen bezwaar tegen. We willen echter wel benadrukken om voorzichtig te zijn met het feit dat er al iets kan worden aangekocht binnen een plan wat nog niet is goedgekeurd door de raad. Ondanks dat het college de ruimte krijgt, wordt de raad wel gepasseerd. Graag aandacht hiervoor bij raad en college bij de informatieverschaffing. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? De heer Katif: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Katif. De heer Katif: Ik sluit me volledig aan bij de stemverklaring van mevrouw Pichel. De voorzitter: Verder nog? Zo niet, dan is het akkoord, met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is.

10

25.Vaststellen Prognose Grondbedrijf 2024 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan tot slot 25. Vaststellen Prognose Grondbedrijf. Is akkoord. Stukken ter kennisname De voorzitter: Dan de stukken ter kennisname, 26 tot en met 38. Kunt u daarvan kennisnemen? Mijnheer Portier, gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, wij hebben een aantal opmerking bij de raadsinformatiebrief over de plaagdierenbestrijding. Er worden eigenlijk een aantal maatregelen voorgesteld om de ratten die er al zijn te bestrijden. Wat ons betreft is dat aan de verkeerde kant. We moeten voorkomen dat er allemaal zwerfafval op straat komt, zodat er geen ratten op af komen. En we vragen ons af wat er gebeurd is met de motie om een proef te beginnen met pasloze containers. En wat ons betreft wordt die proef zo snel mogelijk uitgevoerd in Crabbehof. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, een opmerking bij raadsinformatiebrief, bij punt nummer 30. We hebben tot onze spijt moeten constateren dat Stroomlijn bij klachten aangaande de Drechthopper vrijwel nooit de hand in eigen boezem steekt. Deze handelswijze heeft veel weg van ‘wij van WC-Eend vinden WC-Eend de beste’. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk, gaat uw gang. Mevrouw Stolk: Sluiten we bij aan. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie de heer Groenewege.

De heer Groenewege: Dank u wel. Wat betreft de Pilot integrale aanpak plaagdierbestrijding sluiten we ons aan bij de SP. We vinden het ook erg cynisch dat de beschrijving van de smart rattenval die in Crabbehof wordt ingezet, die ratten plet door staven, als ze er onderdoor lopen, waarna hun lijk wegspoelt met het rioolwater, dat we die beschrijving vinden onder het kopje efficiënt en duurzaam. En we hebben ook een opmerking over de raadsinfobrief over Inzet van dieren tijdens evenementen. Daar constateren we dat het college niet op de hoogte was van de inzet van paarden bij Dordt in Stoom. Niet alle diergebruik bij evenementen is in beeld, waardoor het welzijn van de dieren ook niet gewaarborgd kan worden. En dat betreurt de Partij voor de Dieren ten zeerste. De voorzitter: Anderen nog bij de stukken ter kennisname? Dat is niet het geval. Dan nemen we daar kennis van. 26.Raadsinformatiebrief over Omgevingsvisie 2.0 | Ruimtelijke keuzes (uitgangspunten) voor participatie en consultatie – Raadsinformatiebrief

11

27.Raadsinformatiebrief over Nota Erfpachtbeleid 2024 – Raadsinformatiebrief 28.Raadsinformatiebrief over Inzet van dieren tijdens evenementen 2024 – Raadsinformatiebrief 29.Raadsinformatiebrief over Beantwoorden motie 220705/M4 Balanceren in de Biesbosch – Raadsinformatiebrief 30.Raadsinformatiebrief over Klachtenprocedure van Stroomlijn – Raadsinformatiebrief 31.Raadsinformatiebrief over Jaarverslag 2023 Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid – Raadsinformatiebrief 32.Raadsinformatiebrief over Voortgang Uitvoeringsprogramma Visie Opvang naar Wonen en besluit Regie Opvang – Raadsinformatiebrief 33.Raadsinformatiebrief over Ontwikkelen doelgroepenvervoer Dordrecht – Raadsinformatiebrief 34.Raadsinformatiebrief over Jaarverantwoording toezicht kinderopvang 2023 – Raadsinformatiebrief 35.Raadsinformatiebrief over Bedelarij – Raadsinformatiebrief 36.Raadsinformatiebrief over Pilot integrale aanpak plaagdierbestrijding Crabbehof – Raadsinformatiebrief 37.Raadsinformatiebrief over Drechtsteden GroeiAgenda 2030 – Jaarverantwoording 2023 – Raadsinformatiebrief 38.Raadsinformatiebrief over Jaarlijkse Monitor Agenda Dordrecht 2030 – Raadsinformatiebrief

Stukken ter bespreking De voorzitter: En dan gaan we naar het eerste agendapunt. 39.Vaststellen Perspectiefnota 2025 – Raadsvoorstel De voorzitter: Meteen de hoofdschotel van vandaag, zou je kunnen zeggen, de Perspectiefnota 2025. Vandaag behandelen we de eerste termijn in de gemeenteraad, oftewel de algemene beschouwingen. En hierbij geldt voor de spreekvolgorde dat eerst de grootste oppositiepartij het woord krijgt, dan de grootste coalitiepartij en zo andersom verder. De grootte wordt bedoeld het aantal stemmen bij de verkiezingen in 2022. Iedere fractie krijgt een spreektijd van zeven minuten, exclusief interrupties, waarbij volgens ons Reglement van Orde vanachter het spreekgestoelte wordt gesproken. En er kunnen ook eventuele moties en amendementen worden ingediend. Als alle partijen hun inbreng

12

hebben gehad, krijgt het college tijd te reageren, waarschijnlijk na een korte schorsing, op hetgeen ze hebben gehoord. Waarbij de wethouder financiën tien minuten spreektijd heeft en de andere portefeuillehouders vijf. En dan zou ik graag willen beginnen bij Beter voor Dordt. En het woord willen geven aan de heer Schalken. Gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Alsof het de eerste keer is. Beste aanwezigen, luisteraars en kijkers, natuurlijk allereerst een woord van dank aan iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan deze Perspectiefnota. Ook dit jaar constateert Beter voor Dordt met genoegen dat veel zaken die in vorige periodes zijn besloten en in gang zijn gezet nu doorlopen en in uitvoering komen. Vorig jaar was Beter voor Dordt teleurgesteld. Teleurgesteld dat het college niet aan de voorkant de raad had meegenomen om te komen tot een voorstel voor de reservering van het positief saldo van 2022. Dit terwijl het college en de coalitiepartij met veel woorden aangeven dat ze het belangrijk vinden dat de raad toch echt meer aan de voorkant in positie moet worden gebracht. Deze oproep van vorig jaar is helaas niet blijven hangen, want ook nu ligt er weer een voorstel waar we als raad niet aan de voorkant bij zijn betrokken. Deze raad en zeker ook Beter voor Dordt heeft wensen en ideeën voor mogelijke bestedingen van dat positief saldo van 2023.

Voorzitter, onze bijdrage komen een aantal punten daarover aan de orde. In de inleiding van de Perspectiefnota staat al dat de voorbereidingen voor een omvangrijk bezuinigingspakket, in combinatie met lastenverzwaringen, voor de jaren 2026 en verder in volle gang zijn. Beter voor Dordt heeft als één van de speerpunten dat lokale lasten zo laag mogelijk moeten blijven voor inwoners, ondernemers en organisaties. Lastenverzwaringen zijn wat onze fractie betreft voorlopig zeker nog niet aan de orde. En ik kan me ook zomaar voorstellen dat er meer partijen in deze raad zijn die dat met ons eens zijn. En voorzitter, Beter voor Dordt is zich ervan bewust dat er grote bezuinigingen aankomen vanaf 2026. Maar met het grote positieve resultaat van 2023, plus het feit dat de accountant structureel twee tot vier miljoen in de begroting heeft gevonden, vindt Beter voor Dordt dat we ook vooral moeten blijven investeren in onze mooie stad.

En voorzitter, om te komen op een aantal punten die we de afgelopen tijd vanuit de stad hebben gehoord, en dat is weer niet ook de eerste keer dat ik het zeg, ik denk al zeker tien, vijftien jaar, heel veel mensen ergeren zich nog dood aan de troep op straat en de vele afvaldumpingen. Nog steeds de hele week die zakken plastic afval die overal het straatbeeld ontsieren. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Uysal. Gaat uw gang. De heer Uysal: Voorzitter, ik wil nog terugkomen op het punt van Beter voor Dordt om de lasten zo laag mogelijk te houden. Ik denk dat iedere partij hier wel de lasten voor onze burgers laag wil houden, maar we staan wel voor een immense en een historische opgave. Historisch in die zin dat we nog nooit, voor zover ik weet, voor zo een grote uitdaging hebben gestaan. En is het dan niet de moeite waard om eventuele lastenverhoging in de discussie te betrekken bij de totale afweging die we volgend jaar gaan maken?

13

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Even voordat de heer Schalken antwoord geeft. Misschien goed als u even van uw fractiegenoot het andere pasje aangereikt krijgt, want dit is het pasje van de plaatsvervangend voorzitter. Het is een detail misschien. Iedereen weet wel wie u bent, maar het is net iets zuiverder. Dank daarvoor. De heer Schalken-den Hartog: En ik vond het pasje er al anders uitzien. Het was niet voor niks dat ik net een beetje in de war was. De voorzitter: Komt goed. De heer Schalken-den Hartog: In reactie op GroenLinks. Voorzitter, wat ons betreft gaan we ons vooral richten op waar we kunnen bezuinigen en ombuigen. En gaan we niet nu al kijken waar wij de lasten kunnen verzwaren. Dat is voor ons het uitgangspunt. En voorzitter, ik was gebleven bij alle afvaldumpingen. Kortgeleden ben ik zelf met iemand meegelopen vanuit de organisatie op dit hoofdpijndossier. En wat mij betreft kan ik het beleid tot nu toe nog niet slagvaardig genoeg noemen. Want kijken we bijvoorbeeld naar de smartcamera’s waar we het vorig jaar over hadden, we hebben daar niets meer over terug gehoord. Ik ben benieuwd wat de stand van zaken daarvan is. En later vandaag dienen wij nog een motie mee in met betrekking tot het afval. En voorzitter, op het gebied van leefbaarheid, een actueel punt met betrekking tot overlast.

Het Beverwijcksplein en het centrum bij het Achterom/Bagijnhof. Wat Beter voor Dordt betreft maken we voor de komende periode incident geld vrij voor extra handhaving. En met betrekking tot leefbaarheid en veiligheid kom ik ook nog even op onze vragen over de snelheidscontrole van de fatbikes en de straatintimidatieapp. Want hoe is het toch mogelijk dat bijna niemand bekend is met deze app? Op verschillende momenten van het jaar hangt de stad vol met reclameborden over de Dordtpas. En zo’n actie zetten we niet in voor de veiligheid van onze Dordtenaren. Zo’n app zou toch bij iedereen bekend moeten zijn. Wat gaat de gemeente op zeer korte termijn doen om ervoor te zorgen dat iedereen in Dordt weet dat de straatintimidatieapp er is, waar mensen hun klachten kunnen melden. Voorzitter, eerder heeft wethouder Merx ons beloofd dat we met elkaar zouden komen te spreken over preventief kinderwerk. Vanuit bewoners en op en rond het Lijnbaangebied komen op dit moment alweer zorgelijke signalen over kinderen. En dit staat los van de vreselijke brandstichting bij het Mini Praathuis, vorige week. Ook hier kan het toch niet zo zijn dat we pas iets gaan inzetten op het moment dat het te laat is.

Beter voor Dordt vindt dat zo lang we er nog niet met de wethouder over hebben gesproken en er eigenlijk ook geen beleid is, dat we toch preventief kinderwerk moeten inzetten bij het Houthavenplein om te voorkomen dat we straks weer verder van huis zijn. Wat ons betreft beter safe than sorry op dit punt. Met betrekking tot wonen is het mooi dat we kennis hebben kunnen nemen van het feit dat er binnenstedelijk nog voldoende mogelijkheden zijn om te bouwen, als we gaan verdichten. En daarmee kunnen we zeggen dat onze polders groen kunnen blijven. En dat is mooi. Maar net als andere fracties maken we ons wel zorgen om de realisatiekracht. Er liggen voldoende plannen, maar er zijn vaak veel factoren die voor vertraging zorgen en ook de prijs opdrijven. We zijn verder ook blij met alle inspanningen voor de verduurzaming van onze stad. Maar we zouden de mogelijkheden met waterstof, als een vervanger van het huidige gas, nog meer verkend willen zien. Vorig jaar dienden

14

we de motie Alles werkt beter op batterijen in. En het is mooi dat we vorige week in de krant hebben kunnen lezen dat de grootste batterijenopslag van Nederland in Dordrecht komt. Maar voorzitter, dit is pas een eerste stap. Dordrecht heeft meer nodig. Het zou mooi zijn wanneer we naast de batterijenopslag een twintig megawatt elektrolyser kunnen plaatsen voor het duurzaam opwekken van groene waterstof. We hebben een motie op dit punt. Vorig jaar sprak ik ook over de verjonging in onze fractie. De voorzitter: Bij interruptie, voordat u verder gaat. De heer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Mijn vraag is of de heer Schalken dan ook incalculeert dat er meer duurzame stroom opgewekt zou moeten worden om die waterstof te kunnen produceren? De heer Schalken-den Hartog: Ja, dat klopt. En daar hebben wij wellicht andere ideeën bij, maar dat is nu niet de discussie, volgens mij. Voorzitter, ik kwam bij de verjonging in onze fractie. We hebben inmiddels meer nieuwe, waaronder ook jonge Dordtenaren, aan tafel. En ik moet u zeggen, het is verfrissend om samen met jonge en andere enthousiaste Dordtenaren met het raadswerk en in onze stad bezig te zijn. Het geeft op punten soms echt nieuwe inzichten. Mede ingegeven door onze jonge fractieleden dienden we vorig jaar een motie in voor een nieuw jongerenevenement, zoals bijvoorbeeld de vroegere Dancetour.

Beter voor Dordt zou hem flauw nu weer kunnen indienen, maar het zou wel heel mooi zijn wanneer we een toezegging kunnen krijgen dat hier nu echt werk van gemaakt gaat worden. Voorzitter, het is mooi dat er vooraf al heel wat moties en amendementen zijn gedeeld. Het maakt dat ik ermee kan volstaan dat we een aantal steunen en mee indienen en ik er in mijn woordvoering geen aandacht aan hoef te besteden. En we wachten de discussie in de commissie graag af. En wellicht levert dit ook weer wat punten voor de tweede termijn aan moties of amendementen. De voorzitter: Dank u wel. Eén motie die u indient. Motie M2. En die heet Onderzoek naar de mogelijkheid om groene waterstof op te wekken in Dordrecht. Dan komen we bij de VVD-fractie. Of is er nog een interruptie, mevrouw Koene? Mevrouw Koene: Voorzitter, ik wilde eigenlijk nog aan de heer Schalken vragen, maar dat kan hij natuurlijk ook gewoon beantwoorden vanaf zijn plek. De voorzitter: Zeker. Gaat uw gang. Mevrouw Koene: Omdat hij het heeft over een jongerenevenement wat er nog niet is. En ik was erg fan van de Dancetour overigens, ook als oudere. Maar er staat mij iets bij dat er toch ook iets georganiseerd wordt voor jongeren in de Biesboschhal. Is hij daarmee bekend? En zo niet, moeten we dat dan niet even uitzoeken. Want dat gebeurt ook al. Dat is volgens mij ook gedeeltelijk vanuit gemeentelijk initiatief.

De heer Schalken-den Hartog: Als ik daarop mag reageren, voorzitter. Dat klopt. Daar zijn onze jonge leden ook mee bekend. Maar het is niet het evenement waarvan zij ook aangeven dat daar een heel groot bereik aan Dordtse jongeren mee bereikt wordt.

15

De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaat uw gang, de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, toch ook een heel korte ter interruptie. Ben ik toch een klein beetje verbaasd. We hebben natuurlijk een hoop gemeentelijke taken. En de gemeente kan een hoop dingen ook uitbreiden. Maar wat me toch wel een klein beetje verbaast in deze vraag die hier net als vorig jaar ook weer opnieuw oppopt, het staat jongeren natuurlijk vrij om zelf een event te organiseren. Ik begrijp niet zo goed waarom de gemeente dat hier in deze moet organiseren. Ik geloof juist in het maatschappelijk middenveld. Hoe kijkt de heer Schalken daarnaar? De heer Schalken-den Hartog: O, mijn pasje. Ik zit wel te rommelen met die pasjes. In reactie op de heer Van Dam Timmers. Zeker is het mogelijk dat jongeren ook zelf met initiatieven kunnen komen. En ik weet van mensen die ook bij ons aan tafel zitten dat ze weleens ideeën hebben gehad, maar dat ze toch heel gauw eigenlijk stranden en er tegenaan lopen dat ze het niet echt van de grond krijgen. En ik kan me zo voorstellen dat heel veel andere evenementen ook eigenlijk niet van de grond zouden kunnen komen, zonder dat er wat ondersteuning vanuit onze gemeente is. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, mevrouw Schnabel.

Mevrouw Schnabel: Dan ben ik wel benieuwd, want we hebben natuurlijk een Cultuurmakelaar die heel goed helpt. Zijn dan de jongeren die bij jullie aan tafel zitten daarmee bekend, dat ze hulp kunnen vragen van Judith Frederiks? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, in reactie daarop. Zeker, onze jongeren zijn bekend met mensen die ook actief zijn met betrekking tot het betrekken van jongeren. Maar ze geven vooral aan dat ze het niet van de grond krijgen. Ze worden wel aangehoord en o, wat leuk dat je met een initiatief komt, maar het blijft allemaal een beetje hangen. Ik denk dat er gewoon een extra slinger vanuit de gemeente nodig is. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Eigenlijk komt het erop neer dat ze net dat extra zetje nodig hebben om hun eigen plan uit te voeren? De heer Schalken-den Hartog: Ja, wellicht. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de eerste termijn van de VVD-fractie. Het woord is aan de heer Den Heijer. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. Allereerst een woord van dank aan het college en de ondersteuning, ook hoe zij de komende tijd onze stad mee laten praten over hoe we weer grip krijgen over onze te grote uitgaven, om zo onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. En met Dordt in Stoom, Wantijlive, Wantijpop zijn we lekker van start. En dankzij het beste publieksevenement van Nederland, Big Rivers en Tour de Femmes...

16

Nee, Femmes. Ik ben gecorrigeerd. Het is nog niet eens begonnen. En ook op dit EK zoeken we elkaar gezellig weer op. En voorzitter, wij kregen te horen van een aantal ondernemers dat zij geen tv-scherm op hun terras mogen zetten. Dat de gemeente dat niet toestaat. En dan denk ik bij mezelf, wat betuttelend. En kan het college toezeggen dat dit zo snel mogelijk onder voorwaarden wel mogelijk wordt? Het liefst voor vrijdag. Er gaat gelukkig ook een hoop goed in Dordrecht. Hard aan de slag met het gezelliger maken van onze binnenstad. Het bouwtempo ligt hier hoger dan in de rest van Nederland. Steeds meer ondernemers vestigen zich hier. En steeds meer Dordtenaren zijn ook aan de slag in hun eigen stad. We gaan eindelijk wat doen aan de fraude in de zorg. Een stevige aanpak van afvaldumpers. Gratis festivals zijn hier wel behouden en voor iedereen toegankelijk. En de resultaten van Agenda 2030 worden steeds zichtbaarder. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Schalken, bij interruptie. De heer Schalken-den Hartog: Ik werd even getriggerd door de opmerking, de stevige aanpak van de afvaldumpers. Ik weet dat er inzet wordt gepleegd op de aanpak van afvaldumpingen. Maar voorlopig hebben we vooral ook moeten constateren dat het naar ons idee niet echt heel veel effect heeft.

Wat vindt de heer Den Heijer daarvan? De heer Den Heijer: Ik vind dat het college in ieder geval een aantal eerste goede stappen heeft gezet. Betere stappen dan in de afgelopen vier jaar hiervoor zijn gezet. Daar moet ik ook eerlijk over zijn. Als je ziet hoe wij nu hier die rattenstamper hebben ingevoerd, waar echt een aantal partijen van zeggen, dat zien wij niet zitten. Ik ben ook erg tevreden dat wij een collegelid hebben dat hier op toeziet en zegt, wij gaan gewoon keihard hierop handhaven. Geen waarschuwingen meer. Je krijgt gewoon meteen een boete als je afval op straat gooit. Volgens mij is dat een goed begin. Ik ben met u samen benieuwd hoe het staat met die camera's naast de afvalbakken. Dat is natuurlijk een punt wat wij met elkaar delen. Ook op dat punt zien wij graag verbeterstappen. En deze stad is helaas nooit schoon. En het kan veel schoner. En wij zien de voorbeelden ook voorbijkomen. En het is allereerst ook aan de mensen zelf om deze rotzooi gewoon niet op straat te gooien. En de mensen die dat wel doen, die moeten er niet mee wegkomen. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, nog een korte vervolgvraag daarop. Eens met wat u aangeeft dat we een stevig programma hebben om proberen ervoor te zorgen dat de straat schoner wordt. Ik noemde net ook de slagkracht vanuit de organisatie.

En dat was meer ook een voorbeeld uit eigen ervaring, waarbij gewoon iemand vanuit de organisatie, eind april volgens mij, bij mij gewoon eens een rondje was gaan lopen en we een aantal echt zinnige aandachtspunten hadden. En het is nu half juni, maar van die aandachtspunten is niks van opgepakt. De heer Den Heijer: Wij spreken om de twee weken mensen aan de deur in de stad. En het is een punt wat gewoon echt heel nadrukkelijk naar voren komt. Het punt wat u naar voren brengt, ik ben er niet specifiek mee bekend wat u precies daarmee bedoelt. Maar we kunnen misschien er later even over doorpraten. Wij delen wel de zorg met u. Want als het gaat om handhaving, en handhaving op afvaloverlast, maar ook handhaving op hardrijdende scooters, handhaving op mensen die met die knalpijpen door die straten

17

heen tieren, dat staat wel onder druk. En dat is natuurlijk ook iets wat in de komende periode een keuze gaat zijn die op tafel gaat liggen. We hebben nu vijf miljoen incidenteel extra uitgegeven om het veilig en leefbaar houden van onze stad, waar ook extra handhavers in zitten. Ook dat soort punten na deze periode wordt lastig om te behouden, omdat het ongelooflijk krap is. En het is ook onze insteek dat veiligheid een belangrijke component moet zijn in de afweging die wij als totale raad maken bij de bezuinigingsopgave. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, de laatste hoor. De voorzitter: Tot slot, de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Op dit punt ook, u geeft terecht aan dat handhaven onderdeel moet zijn van het beleid. En we hebben er vanuit Beter voor Dordt geen motie of iets op ingediend. Maar als we kijken naar veiligheid en handhaving, wat ik net bijvoorbeeld noemde rondom de aanpak van de overlast bij het Beverwijcksplein, Achterom/Bagijnhof, zou het wellicht een idee zijn om te kijken of we met het positief saldo van 2023 een bedrag incidenteel vrij kunnen spelen om bijvoorbeeld weer extra handhavers voor een jaar in te zetten? De heer Den Heijer: Ik zou ze liever veel langer inzetten, eerlijk gezegd. Ik vind dat u nog wat dunnetjes inzet. De heer Schalken-den Hartog: Deze ga ik even onthouden.

De heer Den Heijer: En waar het gaat om de aanpak van de plekken die u benoemt, daar wilde ik later in mijn betoog op terugkomen. Ik denk dat er ook andere nuttige instrumenten zijn die we daar kunnen inzetten. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Schnabel, gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij hebben vorig jaar gezamenlijk een motie ingediend om zonder pas je afval weg te kunnen gooien. Is het niet een goed idee om even te wachten met extra inzet van handhaving totdat we de resultaten hebben van die motie. De heer Den Heijer: Ik moet eerlijk zeggen, voorzitter, een terecht punt dat mevrouw Schnabel maakt. Want ik heb de resultaten tot dusverre niet gezien. Sterker nog, ik denk dat we er nog niet eens mee begonnen zijn. Ik leg die graag terug bij het college. Wat is de stand van zaken daarmee? Het is een motie die aangenomen is door u en onze partij, met steun van andere partijen als initiatief. Het is een en-en aanpak. Het is gestoeld op uiteindelijk het gedrag van mensen. En als mensen gedrag vertonen wat onacceptabel is, dan moet het aangepakt worden. De voorzitter: De heer Gündogdu zag ik nog. Gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voorzitter, ik heb een vraag over het punt wat zojuist is ingebracht over fraude in de zorg. Ter inleiding, voorzitter, ik heb recent vragen gesteld aan het

18

college. Ik heb daar ook antwoorden van gekregen. Maar hoe kan de VVD beweren dat dit college keihard optreedt tegen fraude met zorgbudgetten? Op de vraag, kunt u aangeven hoeveel zorgfraude wij de afgelopen jaren hebben ontdekt, daar is het antwoord, de SOJ beschikt niet over een dergelijk overzicht. Terwijl we in 2023 bij de Jeugdwet als bij Wmo ruim vier miljoen euro hebben besteed aan die budgetten. En de organisatie zelf zegt geen inzicht te hebben. En u geeft aan, we zijn keihard bezig om die fraude te bestrijden. Sterker nog, het college stelt voor om vijf ton te bezuinigen op de post bestrijding van criminele activiteiten, zou ik zeggen. Graag uw reactie. De heer Den Heijer: Wil ik allereerst een shout out doen naar mijn kameraad Luca van Ballegooijen, die helaas om persoonlijke omstandigheden teruggetreden is als commissielid namens onze partij. En dat was echt de eerste, maar echt wel de eerste in deze periode die aandacht had voor de extra kosten die voortkomen op het foutief invoeren bijvoorbeeld van meldcodes. Als het gaat om zorgaanbieders die met een vork de facturen schrijven. En dat we daar eigenlijk weinig overzicht over hebben. Ik heb ook technische vragen vanuit de ChristenUnie/SGP hierop gezien. Het is heel moeilijk geweest sinds de decentralisatie dat heel veel taken bij ons zijn komen te liggen.

En mijn fractie is van mening dat wij inderdaad, en het college beaamt dat kennelijk nu ook, onvoldoende overzicht hebben over hoe we erop toezien dat deze middelen rechtmatig verstrekt worden. En rechtmatigheid is wel wezenlijk iets anders dan per se fraude. Want soms kunnen mensen ook gewoon een foutje maken en dan moet je dat herstellen en dan moeten we dat met elkaar accepteren en weer door. Maar als er sprake is van fraude, en dat is op grote schaal, al was het maar goed voor de boeken, dan moeten we daar werk van maken. En ik ben blij dat het college dat inziet en daarmee aan de slag gaat. Mevrouw Kruger: Voorzitter. De heer Gündogdu: Voorzitter, aanvullend. De voorzitter: De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Maar het college wil juist vijf ton bezuinigen op aanpak van fraude. De heer Den Heijer: Misschien is het verwarrend voor u, maar ik ben representant van de Dordtse VVD. En ik ben gelukkig geen onderdeel van het college. En dat bevalt me prima. De voorzitter: Mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Voorzitter, dank u wel. Ik hoor de heer Den Heijer aangeven dat de zorginstellingen met een vork schrijven, enzovoort. We gaan weer uit van wantrouwen. Waarom geven we instellingen niet het vertrouwen en de verantwoordelijkheid om het geld te besteden waar het aan gegeven moet worden.

Nemen we af en toe, hoe noem je zoiets, een steekproef om te kijken het allemaal wel klopt. En maken we ook de systemen voor de instellingen wat makkelijker, zodat er misschien ook minder fraude gedaan wordt per ongeluk. Ik vraag me af of de heer Den Heijer het op die manier met

19

mij eens kan zijn als alleen maar straffen, straffen, straffen, zodat mensen uit angst gewoon helemaal niks meer kunnen doen. De heer Den Heijer: Ik vind dat u interessante suggesties aandraagt. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. De voorzitter: Spreektijd mag weer aan. De heer Den Heijer: Als je in Dordrecht iets van je leven wil maken, dan werken sommige dingen gewoon hier in je nadeel. En dat moet echt beter. Allereerst in de portemonnee. Sinds 2018 zijn de lasten nu bijna 300 euro gestegen. Onze inwoners betalen meer dan in Alkmaar en in Breda. Veel van onze stadsgenoten met een koophuis komen, naar nu blijkt, rond van een bescheiden salaris. Al deze gezinnen, leraren, politieagenten en startende ondernemers, hebben moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. En de grens wat we van deze mensen kunnen vragen, is wat ons betreft bereikt. De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Struijk. De heer Struijk: Ik heb een vraagje aan de heer Den Heijer. Ik hou ook niet van belasting betalen, laat ik dat voorop zeggen. Maar dat wij meer betalen dan in Alkmaar en Breda, prima. Kan de heer Den Heijer soms ook gemeentes noemen die aan de andere kant zitten of kan het rijtje aangevuld worden van Alkmaar en Breda? De heer Den Heijer: Niet zozeer het interessegebied van de heer Den Heijer.

Maar het is wel zo dat de belastingcapaciteit was toen wij begonnen 93 procent. En uit de jaarstukken blijkt nu dat het tussen de 98 en 90 procent schommelt. Betekent dat we gewoon het landelijk gemiddelde aanraken, terwijl wij inwoners hebben waar bijvoorbeeld ook uit stukken blijkt dat 30 procent van de verkochte woningen in de afgelopen 2 jaar is verkocht onder een vraagprijs van 250.000 euro. En volgens mij bijna 80 procent zit zelfs nog binnen de betaalbaarheidsgrenzen. Dan zegt mevrouw Stolk, dat is niet betaalbaar. Ben ik ook voor een deel wel met mevrouw Stolk eens, maar dat zit wel onder die grens. Dat betekent dat we hier te maken hebben met mensen, waar eerder ook uit de stukken blijkt, normaliter misschien zelfs nog in aanmerking zouden kunnen komen voor een sociale huurwoning en toch in een koophuis zitten. En dan vind ik het echt wel behoorlijk gortig worden dat wij die lasten van die mensen steeds verder laten oplopen in een tijd dat alles gewoon steeds duurder wordt. En dat is niet alleen bij de overheid zo, maar dat is natuurlijk ook voor de boodschappen van die mensen zo. En als ze aan de pomp staan om hun auto te tanken. Ik vind dat we daar echt reëel in moeten zijn en rekening ermee moeten houden voor mensen met een bescheiden inkomen, want ook hun bestaanszekerheid, van werkende mensen, is van belang. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter.

20

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik vroeg me af of dit nog steeds een antwoord was op de vraag of er nog meer plaatsen zijn? De heer Den Heijer: Google staat u vrij om daar een mooi onderzoekstraject van te maken. Ik baseer me gewoon op de stukken van het college staat in de jaarstukken. Daar staan deze steden vermeld. De heer Struijk: Voorzitter, dan heel kort aan de heer Den Heijer. Klopt het dat wij net onder het landelijk gemiddelde zitten wat lasten betreft? De heer Den Heijer: Zeker, maar daarin meewegen... De mensen die hard lachen zullen er verder niet over peinzen om de knoppen waarschijnlijk aan te raken. Maar we hebben hier te maken met een hele grote bevolkingsgroep met een bescheiden inkomen voor wie een aantal tientjes of misschien honderden euro's, waar ik het nu over heb, 300 euro het afgelopen jaar... Je kunt er hard om lachen. Ik vind het een hoop geld. Voor die mensen is dat echt veel geld? Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Met alle respect, bekruipt me toch enigszins een soort ongemakkelijk gevoel dat de heer Den Heijer een beeld schetst over politieagenten, verpleegsters die niet kunnen rondkomen, omdat ze in een koophuis wonen en dat koophuis eigenlijk te duur is geworden.

Maar heel veel beginnend verpleegsters, politieagenten en andere beroepsgroepen kunnen niet eens in huis kopen, laat staan überhaupt een huis vinden. Zou de heer Den Heijer het niet eens zijn met het feit dat sociale woningbouw uitvergroten juist de oplossing is voor dit probleem? De heer Den Heijer: Ik ben inmiddels bekend, voorzitter, dat elk probleem bij de Partij van de Arbeid altijd uiteindelijk eindigt bij het bouwen van sociale huurwoningen. Dat heeft u sinds de oorlog hier in deze stad kunnen doen. En daar zijn de resultaten zichtbaar van. Over de bouw van sociale huurwoningen kom ik later terug in mijn betoog. En ik voel met u overigens ook dat ongemak, maar ik denk dat wij een andere oplossing ervoor hebben. Dan de hondenbelasting. Die is gelukkig op 0 euro gebleven. En die willen we ook zo houden. En als we kijken naar de rioolheffing, de parkeertarieven en vooral de ozb, die zijn niet alleen omhoog gegaan, maar uit de stukken blijkt ook dat we zelfs meer geld ophalen dan we vooraf begrootten. En daarom dienen we twee moties in om de ozb niet onnodig te verhogen en behapbaar te houden en de Wmo-zorg ook voor deze groep bereikbaar en betaalbaar te maken. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. We hebben hier toch wel als CDA een vraag aan de heer Den Heijer.

Die ozb willen wij ook graag betaalbaar houden. Laat dat

21

duidelijk zijn. Maar hoe willen we dat? U haalt de dekking uit de areaaluitbreiding. En dat verbaast ons wat. Want daar worden normaal gesproken toch parkeerplaatsen, hondenuitlaatveldjes, veiligheid, handhaving allemaal uit betaald. Maar daar is dan niks voor over. En waarom niet uit de algemene reserve? De heer Den Heijer: We hebben ons stinkende best gedaan om een dekking te zoeken. En ik ben blij dat het CDA ook openlijk steun verleent aan het betaalbaar houden van de ozb. Daar zijn we ongelooflijk blij mee. En als we kijken naar de ontwikkeling van de ozb, in de afgelopen drie jaren hebben we structureel meer resultaat geboekt op onze begroting dan vooraf begroot op de ozb. Dat geldt voor 2021, 2022 en nu ook 2023. 2023 met een forse uitschieter, bijna 2,4 miljoen. En wat wij zeggen, is dat hier eigenlijk bijna sprake is van een structurele meeropbrengst in de ozb. En dat we meer geld uit de belasting ophalen dan we vooraf begrootten. En wat doen we dan, als mensen terecht in bezwaar gaan, terecht, want de helft wordt toegekend van het aantal bezwaren, dat we zeggen, die meerkosten gaan we ook nog eens verder bovenop in rekening brengen bij de ozb-betaler. Dat vinden wij onrechtvaardig, omdat mensen gebruikmaken van hun recht. En we mensen daar geen boete voor op moeten leggen als ze dat uiteindelijk doen.

En als het gaat om die bureautjes, waar mensen zich terecht boos om maken. Zelfs ik ook. Ik vond het heel raar dat dat zo oploopt. Dan zie je dat inmiddels we 65 procent minder bezwaren hebben. En van de 83 procent wat afgehandeld is, is bijna 50 procent toegekend. De voorzitter: Dank u wel. De voorzitter: Dat zijn wel serieuze aantallen. En wij vinden het onrechtvaardig dat die rekening dan ook weer bij de belastingbetaler neergelegd wordt. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Mevrouw Van Vugt, gaat uw gang. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik kan u redelijk volgen. Maar het gaat hier op dit moment nog om iets eenmaligs. En dat wordt normaal gesproken uit de algemene reserve gehaald. Ik heb niet echt een sluitend antwoord waarom daar nu deze keer van afgeweken zou moeten worden. Of ik zie iets over het hoofd. De heer Den Heijer: Het is maar net hoe je naar de portemonnee van de inwoner kijkt, voorzitter. En het is maar net hoe je ook je begroting daarop disciplineert. En wat ons betreft, als jij 2,4 miljoen euro meer ozb ophaalt dan vooraf begroot en vervolgens een incidentele tegenvaller direct weer neerlegt bij de ozb-betaler e niet gewoon bij iedereen in deze stad, dan vinden wij dat onrechtvaardig. De voorzitter: Dan de heer Portier.

De heer Portier: Voorzitter, de heer Den Heijer houdt een heel betoog inderdaad voor rechtvaardiger belastingen en vraagt aandacht voor de werkende mensen met een lager inkomen. In onze stad zijn de ozb-tarieven voor vastgoedeigenaren relatief laag ten opzichte van andere steden. Ziet u niet wat in een verschuiving van de lasten van gewone huisbewoners en huisbezitters naar inderdaad de vastgoedsector? Dat om te beginnen. En ten tweede, juist de mensen die net boven het minimum zitten en die niet in aanmerking komen van kwijtschelding van rioolheffing en afvalstoffenheffing, die

22

worden door die belastingen extra getroffen. Terwijl een verschuiving van die lasten naar ozb, die in ieder geval nog naar de waarde van het huis gaat, voor juist de werkende armen een forse belastingverlichting zou kunnen betekenen. Wat vindt u daarvan? De heer Den Heijer: Op uw eerste vraag, nee, ben ik niet met u van mening. En in de eerste plaats, omdat wij op een andere punt het denk ik met elkaar wel eens zijn. Doordat wij onvoldoende zicht hebben op wat de WOZ-waarde van onze bedrijven in de stad is, weten wij eigenlijk ook niet goed wat de waarde van dat pand is. Waardoor het zomaar zou kunnen dat er te weinig belasting wordt betaald door die bedrijven, wat u en ik onrechtvaardig vinden. U denkt misschien van mij dat ik dat niet vind, maar dat vind ik echt. En als we nu kijken naar de meeropbrengst per jaar, dan komt dat voor een deel ook uit de hertaxatie van die bedrijven, dat we geconstateerd hebben dat die gewoon meer waard zijn die panden. En dat we daardoor ook gewoon meer ozb binnenhalen dan begroot. En dan is vervolgens ons voorstel, die 2,4 miljoen die je meer binnenhaalt dan vooraf begroot, zorg dan dat je daar die incidentele tegenvaller van die bezwaren uit kunt halen. En al was het maar omdat mensen gewoon voor 50 procent terecht in bezwaar zijn gegaan. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt, tot slot.

Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik heb eigenlijk een vraag over de andere motie. En ik zie dat de heer Portier nog een vervolgvraag had. Misschien moet dat eerst? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Portier: Wat mij betreft kunnen we inderdaad praten over hoe de incidentele tegenvallers opgevangen worden. Maar u heeft niet mijn vraag beantwoord van het percentage wat de eigenaren betalen. Zou dat niet wat omhoog kunnen? Want dat gaat tenslotte in ieder geval over de getaxeerde waarde, die natuurlijk juist vastgesteld moet worden. En u heeft ook niet geantwoord op de mogelijkheid om de lasten juist voor de werkende armen te verlagen, door een verschuiving van vaste lasten, die niet gerelateerd zijn aan inkomsten of bezit, naar ozb, wat wel gerelateerd is aan in ieder geval de waarde van je bezit. Zodat de mensen die een huis van 500.000 of van een miljoen bezitten iets meer gaan betalen. De heer Den Heijer: Ik ben er altijd toe geneigd als de heer Portier een voorstel doet, wat op zich redelijk klinkt, dat je dan vervolgens wel dat langs de meetlat legt van, zijn we hier niet lokaal inkomenspolitiek aan het bedrijven? En als de ene huiseigenaar categorisch al meer betaalt dan de ander, zonder dat daar per se een meetmethodiek aan ten grondslag ligt, dan ben ik daar geen voorstander van. Ik weet dat u dat heel prettig vindt. Wij kijken daar echt anders naar.

De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Over de andere motie over de zorg betaalbaar houden voor iedereen. U noemt daar een modaal inkomen. Dat is wel 2,5 keer het sociaal minimum.

23

Wordt dit dan niet een onbetaalbare motie als straks de helft van de bevolking hier gebruik van kan maken?

De heer Den Heijer: Ik heb even opgezocht, voorzitter, wat modaal precies is. En ik hoop dat we tot hetzelfde uit zijn gekomen. Ik kwam op een getal van 44.000 euro bruto uit. En gezien wat er in de stad gebeurt met de boodschappen, de pomp waar ik het net over heb, de stijgende lokale lasten met 300 euro, wordt het allemaal wel erg krapjes. En als jij zegt, wij gaan een eigen bijdrage vragen in de Wmo en we maken toch onderscheid in bepaalde groepen en in de anderen niet, dan ben ik gewoon bang dat we de werkende armen, de startende politieagent, startende ondernemers, gezinnen, dat die straks meer gaan betalen en ook die kosten weer meer kwijt zijn. En ik denk dat we daar gewoon terughoudend in moeten zijn. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter, ik merk dat we een groot verschil hebben in opvatting over wat werkende armen zijn. Of dat tot 300 procent van het sociaal minimum is of dat dat zich beperkt tot 130, waar wij het graag op wilden houden, 130 procent van het minimum inkomen. We vrezen echt dat dit een onbetaalbare motie wordt en ook dat moet betaald worden door werkende mensen. Vindt u dat niet een ontzettend grote zorg? De heer Den Heijer: Nee, want daarin veronderstelt u dat het kortingsregime, het percentage korting wat je geeft op de eigen bijdrage van de Wmo, een vaststaand percentage is.