2.1 2024.03.12 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 12 MAART 2024 Vergaderkamer Raadzaal Voorzitter: de heer Kolff Raadsgriffier: mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Laban (ChristenUnie/SGP) Dhr. Van Leeuwen (Fractie Van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland Van den Bosse (ChristenUnie/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Portier (SP) Dhr. Schalken-Den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Schnabel (PvdA) Mevr. Simon-Van Waardhuizen (Fractie Van Waardhuizen) Dhr. Stam (Fractie Van Waardhuizen) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. De Vries (VSP) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt)

1

Portefeuillehouders: de heer Burggraaf, mevrouw Van Benschop, de heer Heijkoop, heer Van der Linden, mevrouw De Jonge, de heer Merx

de

1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Dames en heren, neemt u uw plaatsen in alstublieft. De vergadering is geopend. Ik zou graag om stilte willen vragen. Dank u wel. De vergadering is geopend. Goedemiddag allemaal. Welkom aan de leden van de raad, aan de mensen op de publieke tribune, de mensen thuis die met ons meekijken. Van harte welkom bij de raadsvergadering van 12 maart 2024. Ik heb een afmelding ontvangen van de heren Safranti van DENK en van de heer Van der Spoel van de fractie Van der Spoel. En ik heb ook begrepen dat de heer Burakçin wat later is, heb ik zojuist begrepen. En zoals wij ook weten is de heer De Feijter afwezig. En wij zullen zo dadelijk besluiten zijn tijdelijk opvolger toe te laten tot de gemeenteraad. En dat maakt dat we vandaag dan met 37 raadsleden aanwezig zijn. Ik zie volgens mij ook nog wat hiaten bij de VVD-fractie. De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Die zal ik beiden toelichten, voorzitter. Eerste hiaat is mevrouw Boom die komt nu binnen. Was niet ingestudeerd. De voorzitter: Is bij deze geen hiaat meer. De heer Den Heijer: En de tweede is een ziektegeval. De mevrouw Van den Tol is geveld door een stevige griep. Die is niet aanwezig. De voorzitter: Dan wensen we haar vanaf deze plek natuurlijk beterschap. Dan zijn we vandaag met 36 raadsleden aanwezig, zo meteen.

We hebben ook een jarige, eigenlijk meerderen, in ons midden. Als eerste de heer In ‘t Veld van de SP-fractie. Heel hartelijk gefeliciteerd. Fijn dat u op uw verjaardag toch hebt gekozen voor de gemeenteraad. Heel fijn. En mevrouw Van Poppel, onze plaatsvervangend griffier is vandaag ook jarig. Ik heb haar net toegefluisterd dat zij het nieuwe 30 heeft bereikt. Van harte gefeliciteerd daarmee. Hartelijk gefeliciteerd. Dan kijk ik even naar de agenda, zoals deze voorligt. Ik heb gezien dat de VVD-fractie, bij monde van de heer Van der Net, een motie vreemd heeft gedeeld. Die wilde u ook indienen? Ja, er wordt geknikt. Dan stel ik voor die aan de agenda toe te voegen als agendapunt 45. En dat is dan ook meteen de enige wijziging op de agenda. Ik kijk even rond of u zich daarin kunt vinden. Ik zie dat mevrouw Stolk nog een microfoon aan heeft staan. Mevrouw Stolk: Voorzitter, hebben wij geen internet? Dat wilde ik eigenlijk even vragen. De voorzitter: Ik heb echt geen idee. Ik ga over heel veel, maar niet over de afdeling ICT. Mevrouw Stolk: Ik denk, voordat ik weer een gekke vraag stel. Maar volgens mij doet hij het niet. De voorzitter: De griffier heeft wifi. We vragen even of er achter de schermen naar gekeken kan worden. Kan ik de agenda zo vaststellen? Het is nog wat rumoerig. Ik wilde even u eraan herinneren dat de raadstweedaagse afgelopen is.

Was erg gezellig, maar de raadsvergadering is weer begonnen. Graag stilte. Ik stel de agenda zo vast. En dan

2

verzoek ik de heer Van der Net om de motie vreemd bij de griffier in te dienen, zodat we die kunnen uploaden bij het agendapunt 45 straks. 2. Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 6 februari 2024 en de Dordtse Dinsdag van 12 december 2023, 23 januari, 13 februari en 27 februari 2024 Vergaderzalen 1, 3, 5 De voorzitter: Dan kijk ik naar u voor agendapunt 2. Het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 6 februari jongstleden, de Dordtse Dinsdagen van 12 december, 23 januari, 13 februari en 27 februari van de vergaderzalen 1, 3 en 5. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Ik heb geconstateerd dat er wat verwarring is tussen twee mensen met een bijna dezelfde achternaam. De heer Schalken van Beter voor Dordt staat regelmatig genoemd bij mijn woordvoering en andersom. Misschien is het handig als de griffie daar nauwkeurig naar kan kijken. De voorzitter: Dank voor deze mededeling, die we natuurlijk ter harte nemen. Er moet geen onduidelijkheid over bestaan wie wat heeft gezegd. Alhoewel we het volgens mij prima met elkaar kunt vinden. Maar dat hoeft inhoudelijk niet altijd zo te zijn. Dan gaan we dat corrigeren. Zijn er nog andere vragen of opmerkingen naar aanleiding van of over de notulen? Zo niet, dan stellen we die vast, met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is.

Benoemingen De voorzitter: Dan komen we bij de benoemingen. 3. Onderzoek geloofsbrieven de heer C.M. Laban De voorzitter: Agendapunt 3. Als eerste onderzoek geloofsbrieven van de heer Laban. Zoals u weet heeft de heer De Feijter verlof in verband met ziekte. En de heer Laban zal hem gedurende dit ziekteverlof als gemeenteraadslid vervangen. En voordat ik overga tot de tijdelijke toelating, geef ik graag de geloofsbrievencommissie het woord. Ze hebben onderzocht of de heer Laban voldoet aan de vereisten uit de Gemeentewet en of er geen sprake is van onverenigbare betrekkingen. Commissie bestaat uit de raadsleden Van Waardhuizen, Gündogdu en Den Heijer. Waarbij de heer Den Heijer de rol van op zich heeft genomen. Ik wil hem graag het woord geven om de bevindingen met ons terug te koppelen. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. En er is hier ook sprake van een hele vervelende situatie. Wij willen ook als commissie, en ik denk namens de voltallige raad, de heer De Feijter van harte sterkte toewensen en beterschap in zijn situatie. En dat brengt ons ook bij het feit om uit te spreken dat we de heer Laban heel erkentelijk zijn en veel respect hebben dat hij in deze situatie instapt. En we willen hem eigenlijk ook welkom heten. En we hebben hem graag in ons midden. Die stoel mag wat ons betreft gevuld worden,

3

want de geloofsbrieven van de heer Laban zijn in orde bevonden. De commissie onderzoeken van de geloofsbrieven constateert dat er geen beletselen zijn om de heer Laban toe te laten treden als lid van de gemeenteraad. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer ook aan de commissie voor de gedane werkzaamheden. En dan constateer ik dat er geen beletselen zijn om de heer Laban toe te laten. En dan sluit ik me natuurlijk ook van harte aan bij de woorden die de heer Den Heijer net zei over de heer De Feijter. En we hopen dat hij spoedig weer hersteld en bij ons is. 4. Tijdelijke toelating van de heer C.M. Laban tot lid van de gemeenteraad – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 4. Tijdelijke toelating van de heer Laban tot lid van de gemeenteraad. Hij is al een bekende voor ons, omdat hij natuurlijk commissielid is. Fijn inderdaad dat hij tijdelijk tot de raad wil en kan toetreden. En ik kijk even rond of u daar ook mee instemt als gemeenteraad. Dat is het geval. Hartelijk dank. En dan verzoek ik de heer Laban naar voren te komen voor het afleggen van de eed. En verzoek ik alle aanwezigen, voor zover mogelijk, daarbij te gaan staan. Ik lees de tekst van de eed voor. U weet het, het enige wat u straks hoeft te doen, is twee vingers op te steken en te zeggen, zo waarlijk helpe mij God Almachtig.

Ik zweer dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in het ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen. De heer Laban: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig. De voorzitter: Dan wil ik u vanaf deze plek van harte feliciteren. En u krijgt ook een applaus. 5. Benoeming van de heer T.P.J. Aarden tot commissielid – Raadsvoorstel De voorzitter: Als u dan nog even wilt blijven staan, want we hebben nog een benoeming. De benoeming van een nieuw commissielid voor de Partij voor de Dieren, de heer Aarden. Ik kijk even rond of u kunt instemmen met deze benoeming. Dat is het geval. Dan verzoek ik de heer Aarden, en dat doet hij al, naar voren te komen voor het afleggen van de verklaring en belofte. En dan zullen we daarna ook in één keer schorsen ter felicitatie. Hartelijk welkom. Ik lees voor u de tekst van de verklaring voor, waarna u alleen hoeft te zeggen, dat verklaar en beloof ik.

Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen.

4

De heer Aarden: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. Hamerstukken De voorzitter: De vergadering is heropend. We zijn aangekomen bij de hamerstukken. Ik loop ze, zoals gebruikelijk, een voor een langs. En desgewenst heeft iedereen de ruimte om een korte stemverklaring af te leggen. 6. Vaststellen bestemmingsplan 7e herziening Schil, locatie Crownpoint – Raadsvoorstel De voorzitter: We beginnen met agendapunt 6. Vaststellen bestemmingsplan 7 e herziening Schil, locatie Crownpoint. Is akkoord. 7. Vaststellen bestemmingsplan 9e herziening Schil, locatie KromhoutKasperspad – Raadsvoorstel De voorzitter: 7, vaststellen bestemmingsplan 9e herziening Schil, locatie KromhoutKasperspad. Is akkoord. 8. Vaststellen bestemmingsplan 17e herziening Dubbeldam, locatie Loswalweg 20 – Raadsvoorstel De voorzitter: 8, vaststellen bestemmingsplan 17e herziening Dubbeldam, locatie Loswalweg 20. Is akkoord. 9. Vaststellen bestemmingsplan woningen onder hoogspanningslijnen – Raadsvoorstel De voorzitter: 9, vaststellen bestemmingsplan woningen onder hoogspanningslijnen. Is akkoord. 10.Initiatiefvoorstel woonwagenbewoners hebben recht op standplaatsen van de fracties VSP en Van Waardhuizen De voorzitter: 10, initiatiefvoorstel woonwagenbewoners hebben recht op standplaatsen van de fracties VSP en Van Waardhuizen. De heer Klerk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Klerk.

En dan kom ik bij de heer Van der Net. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Allereest dank voor de initiatiefnemers VSP en Fractie van Waardhuizen voor dit initiatiefvoorstel. Voor alle doelgroepen is het vinden van een woning een uitdaging. En daarmee is het een goed signaal dat ook voor deze groep van Dordtse inwoners creatief wordt gezocht naar mogelijkheden voor meer standplaatsen binnen de huidige locaties. En daarom stemmen wij ook van harte daarmee in. Dank u.

5

De voorzitter: Hartelijk dank. Dan de heer Van der Net. De heer Van der Net: Voorzitter, dit uiteindelijke voorstel kan ook de steun van de Dordtse VVD krijgen. Met daarbij de kanttekening inderdaad dat het de huidige locaties betreft en dat wij denken dat de 100.000 euro die hiervoor vrijgemaakt is, dat dat waarschijnlijk wel wat minder kan in deze moeilijke tijden. Maar daarmee stemmen wij in. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, dank u wel. Wij stemmen ook in met het initiatiefvoorstel. Beter voor Dordt zou graag zien dat de woonwagenbewoners zich op allerlei locaties in Dordrecht kunnen inschrijven, in plaats van maar op twee locaties. Verder sporen wij onze buurgemeentes aan om ook hun steentje bij te dragen om deze inwoners een woonplek te bieden. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Nieuwland had ik gezien. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Dank u wel, voorzitter. Zoals tijdens de commissievergadering aangegeven staat de ChristenUnie/SGP positief tegenover het onderzoeken van verdichtingsmogelijkheden en de verbetering van de toewijzingssystematiek. Echter, er hangt een prijskaartje van 100.000 euro aan dit voorstel. En gezien de bezuinigingsopgave die er ligt en de schaarste op de gehele woningmarkt is het prijskaartje voor ChristenUnie/SGP de reden om geacht te worden tegengestemd te hebben. De voorzitter: Dank.

Anderen nog? Gaat uw gang, de heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, ook wij stemmen in met dit voorstel. Wat ons betreft moet er ook gekeken worden naar behoud van het woonwagenterrein op het bestemmingsplan Maasterras. Want op bestaande locaties uitbreiden, terwijl er ook hele locaties worden opgeheven, dat is wat ons betreft tegenstrijdig. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Fijn. Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Nieuwland. De voorzitter: Nieuwland. Anderen nog? De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Ook wij kunnen dit initiatiefvoorstel steunen. Onze eerdere bedenking die we hadden, in goed overleg is dat aangepast. Hulde daarvoor. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Pichel had ik gezien. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Wij willen de fracties VSP en fractie van Waardhuizen bedanken voor dit initiatiefvoorstel. We zijn positief over de ontwikkeling en de aanpassingen. En stemmen van harte mee in.

6

De voorzitter: Dank. Anderen nog? Zo niet, dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. 11.Niet honoreren verzoek Vereniging Behoud Leefklimaat Tweede Tol (VBLTT) Wijziging Bestemmingsplan 2013 Dordtse Kil – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 11. Niet honoreren verzoek Vereniging Behoud Leefklimaat Tweede Tol Wijziging Bestemmingsplan 2013 Dordtse Kil. Iemand? De heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Voor bewoners is het zonder specifieke kennis en ondersteuning zo goed als onmogelijk om vroegtijdig de gevolgen van een bestemmingsplan te onderkennen. Vanuit de huidige situatie aan de Tweede Tol en de plaatsing van het azc is Fractie van Waardhuizen van mening dat hier geen sprake is van eenduidige benadering van het college. En het wat ons betreft niet goed is om te verwijzen naar inspraakmogelijkheden in het verleden. Desondanks stemmen wij wel in. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Is niet het geval, dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 12.Vaststellen Verordening tot wijziging van de Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Dordrecht (zevende wijziging) – Raadsvoorstel De voorzitter: 12, vaststellen Verordening tot wijziging van de Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Dordrecht, zevende wijziging. Akkoord.

13.Naar voren brengen van de Eerste wijziging begroting 2024 GR OZHZ – Raadsvoorstel De voorzitter: 13, naar voren brengen van de Eerste wijziging begroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. Akkoord. 14.Vaststellen Visie sociaal domein Dordrecht 2030 – Raadsvoorstel De voorzitter: 14, vaststellen Visie sociaal domein Dordrecht 2030. De heer Portier. Dan de heer Katif. De heer Portier: Voorzitter, wij kunnen instemmen met de visie sociale domein. Een opmerking. In de discussie in de commissie is naar voren gekomen dat er niet meer gewerkt zou worden met behoud van uitkering, waarbij mensen vaak zelfs onder het minimumloon zouden komen te werken. Toch is dat nog steeds iets wat ook vandaag de dag nog op de website van de Sociale Dienst staat. Wat ons betreft moet dat nu eindelijk echt snel aangepast worden. De voorzitter: Dank u wel. De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, dank u wel. Beter voor Dordt gaat akkoord met deze verordening, maar hecht eraan te vermelden dat wij hier opnieuw over in discussie willen als de nieuwe Participatiewet definitief geworden is.

7

De voorzitter: Dank u wel. De heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. De visie is wat Fractie van Waardhuizen betreft niets meer en minder dan een startnotitie die de komende jaren vorm moet worden gegeven via diverse beleidsnota's. Fractie van Waardhuizen wacht met meer dan grote interesse de diverse gekoppelde beleidsvoorstellen af, met specifieke aandacht vanuit inhoudelijk en financieel oogpunt en de daarbij, wat ons betreft, noodzakelijke kaders en grens bepalen die een vorm van openeinderegeling moeten voorkomen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Gaat uw gang, mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen instemmen met de visie sociaal domein 2030. Daarbij zijn we ook blij met de toezegging van de wethouder in de commissie over cultureel sensitief en cultureel specifiek werken. Ze gaf aan dat cultureel sensitief werken het uitgangspunt is en dat cultureel specifiek werken alleen in uitzonderlijke, individuele gevallen gebruikt zou worden en niet op structurele basis. En volgens mij zie ik daar ook weer, ik heb mijn bril niet op, bevestiging. De voorzitter: Daarvan geen akte. Dat is geen onderdeel van de beraadslagingen. Mevrouw Schnabel, gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. In de commissie spraken wij onze zorgen uit. We stemmen natuurlijk wel in, maar we hopen dat onze zorgen te snel zijn geweest.

En we kijken per uitvoeringsprogramma uit naar een goed uitgewerkte monitor, die in overleg met onder andere de Wmo Adviesraad tot stand komt. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 15.Geen zienswijze uitbrengen Verlenging incidentele middelen Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2024 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we naar 15. Geen zienswijze uitbrengen Verlenging incidentele middelen Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten ’24. Gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. De voorzitter: Wederom mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: We vinden het goed dat er door middel van extra capaciteit wordt ingezet op LVS. In het artikel van het AD van afgelopen week spreekt de wethouder de vraag uit dat ze niet precies weten hoe dat komt. Dat vinden we jammer, want door het goed te weten, kunnen we preciezer en effectiever ingrijpen. En op deze vraag willen we in de commissie verder het gesprek voeren wanneer we voortgang glansrijke toekomst Dordtse jongeren bespreken. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer De Heer.

8

De heer De Heer: Voorzitter, schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten baart onze fractie zorgen. Omdat de cijfers nog altijd niet dalen, stemmen we van harte in met de inzet van deze middelen. De voorzitter: Hartelijk dank. Mevrouw Koene zag ik. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Op zich prima dat er extra middelen zijn. Alleen wij zien graag veel meer inzet op de voorkant. En daar zetten wij ook ons voor in. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dan is het aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 16.Kennisnemen van draagvlakonderzoek naar winkeltijdenverruiming – Raadsvoorstel De voorzitter: 16, kennisnemen van het draagvlakonderzoek naar winkeltijdenverruiming. Mijnheer Katif. De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. Beter voor Dordt neemt kennis van de resultaten van het draagvlakonderzoek wijziging winkeltijdenverordening en roept het college op door te pakken en voor de zomer te komen met een raadsvoorstel voor ruimere openingstijden op zondag en feestdagen. Anders komen wij zelf met een voorstel via de griffie. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dan is het aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 17.Aanpassen besluitvormingsproces jaarrekening 2023: verschuiven raadsbehandeling naar 9 juli 2024 – Raadsvoorstel De voorzitter: 17, aanpassen besluitvormingsproces jaarrekening 2023: verschuiven raadsbehandeling naar 9 juli 2024.

De heer Stam: Voorzitter. De voorzitter: Eerst de heer Stam. U wilt wat zeggen? De heer Stam: Ja, een stemverklaring. De voorzitter: Een stemverklaring. Gaat uw gang. De heer Stam: Dank u wel. Fractie van Waardhuizen hoopt dat de verschuiving inderdaad effectief zal zijn en de jaarrekening daadwerkelijk, voorzien van een accountsverklaring, behandeld zal worden op de nu voorgestelde datum. Mocht dit echter niet lukken, dan wil fractie Van Waardhuizen graag een aangepast procesvoorstel met betrekking tot de Kadernota vanuit het college voorgelegd krijgen, om vanuit het juiste financieel perspectief voorstellen te kunnen doen en indienen. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Venderbos.

9

De heer Venderbos-Lambinon: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren vertrouwt erop dat de data, zoals genoemd in het raadsvoorstel, gerespecteerd zullen worden. En kan dan ook instemmen met dit raadsvoorstel. De voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan is het akkoord met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 18.Vaststellen Controleprotocol en normenkader 2023 – Raadsvoorstel De voorzitter: 18, vaststellen Controleprotocol en normenkader 2023. Is akkoord. Dank. 19.Vaststellen fractievergoedingen 2021 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we naar 19. Vaststellen fractievergoedingen 2021. De heer Groenewege. De heer Groenewege: De Partij voor de Dieren wordt geacht hiertegen te hebben gestemd. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Dan is het aangenomen met inachtneming van hetgeen daarvoor gezegd is. 20.Vaststellen herziening Reglement van Orde gemeenteraad en commissies Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 20, vaststellen herziening Reglement van Orde gemeenteraad en commissies Dordrecht. Is akkoord. Stukken ter kennisname De voorzitter: Dan hebben we nog de stukken ter kennisname. Dat zijn de agendapunten 21 tot en met 39.

21.Raadsinformatiebrief over Wensen en bedenkingen op Initiatiefvoorstel 230314/Br2: ‘Fijn fietsen in Dordrecht’ – Raadsinformatiebrief 22.Raadsinformatiebrief over Vaststellen wijzigingsplan Merwelanden 15 – Raadsinformatiebrief 23.Raadsinformatiebrief over Voortgangsrapportage bouw Dordthuis januari 2024 – Raadsinformatiebrief 24.Raadsinformatiebrief over Benoemen openbare ruimte – Toekennen straatnamen ‘Polderslootpad’ en ‘Arie Schaapweg’ – Raadsinformatiebrief 25.Raadsinformatiebrief over het 3e voortgangsbericht Stadsas Dordt – Raadsinformatiebrief 26.Raadsinformatiebrief over Beantwoorden motie 231219/M5 Neem besluiten over toepassen Wvg tijdig – Raadsinformatiebrief

10

27.Raadsinformatiebrief over Beantwoord initiatiefvoorstel “woonwagenbewoners hebben recht op standplaatsen” – Raadsinformatiebrief 28.Raadsinformatiebrief over Besluit tot wijziging van het omgevingsplan inzake cultureel erfgoed e.a. – Raadsinformatiebrief 29.Raadsinformatiebrief over Nieuwe Dienstverleningsovereenkomst Afvalinzameling – Raadsinformatiebrief 30.Raadsinformatiebrief over Nieuw hoogspanningsverbinding 380kV tussen Geertruidenberg en krimpen aan den IJssel of Crayestein – Raadsinformatiebrief 31.Raadsinformatiebrief over Afkondiging netcongestie elektriciteitsnet – Raadsinformatiebrief 32.Raadsinformatiebrief over Navorderen leges door OZHZ – Raadsinformatiebrief 33.Raadsinformatiebrief over Uitvoeringsprogramma Inclusieve Stad, inclusief advies Wmo adviesraad; beantwoorden motie 230919/M10 Dordrecht Toegankelijk – Raadsinformatiebrief 34.Raadsinformatiebrief over Herstelgerichte ondersteuning als nieuwe maatwerkvoorziening Wmo – Raadsinformatiebrief 35.Raadsinformatiebrief over Verlenging huurcontract Crabbehoeve – Raadsinformatiebrief 36.Raadsinformatiebrief over Voortgang Glansrijke Toekomst Dordtse jongeren – Raadsinformatiebrief 37.Raadsinformatiebrief over Evaluatie Fixi 2023 – Raadsinformatiebrief 38.Raadsinformatiebrief over Stand van zaken In Control programma: Fundament op orde – Raadsinformatiebrief 39.Raadsinformatiebrief over Voortgang gesprekken

tussen vier gemeenten en Chemours na het tussenvonnis van 27 september 2023 – Raadsinformatiebrief De voorzitter: Is er nog iemand die iets over de stukken ter kennisname wenst te zeggen? Mevrouw Van Engelen zie ik. Gaat uw gang. Mevrouw Van Engelen: Ik moest even mijn microfoon installeren, voorzitter. Dank u wel. Kleine positieve opmerking bij agendapunt 33, mede namens onze commissielid de heer bootsman. GroenLinks Dordrecht is blij dat de door ons geïnitieerde motie Dordrecht toegankelijk zo goed verankerd wordt in de toegankelijkheidsagenda. Ook zijn we blij met de aandacht voor een herstelbudget, om locaties die nu nog ontoegankelijk zijn aan te pakken en met het inclusief spelen en sporten, zodat kinderen met en zonder beperking samen kunnen opgroeien.

11

De voorzitter: Hartelijk dank. Anderen nog? De heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Gaat over punt 29, Nieuwe Dienstverleningsovereenkomst Afvalinzameling. Fractie van Waardhuizen is meer dan verbaasd over de beantwoording met betrekking tot gescheiden tariefstelling, zoals opgenomen in de bijlage, behorend bij dit agendapunt. De inhoudelijke koppeling is naar onze mening wel degelijk aanwezig, waarbij vanuit, naar onze mening, het causale verband er logischerwijs wel is in de tariefstellingen. Wij komen hier nader op terug via artikel 40-vragen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog ten aanzien van de stukken ter kennisname? Dan kunnen we daar verder kennis van nemen, met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. Stukken ter bespreking 40.Initiatiefvoorstel Fijn fietsen in Dordrecht fractie CDA (gewijzigd initiatiefvoorstel) De voorzitter: Dan gaan we naar het eerste bespreekstuk. En dat is eigenlijk geen bespreekstuk, maar een stuk waarvan we hebben afgesproken daar slechts over te stemmen met mogelijk een stemverklaring. Dat is het initiatiefvoorstel Fijn fietsen in Dordrecht, van de CDA-fractie. Gewijzigd initiatiefvoorstel moet ik erbij zeggen. We zullen niet meer inhoudelijk over het stuk spreken, maar alleen stemmen en een stemverklaring. Het initiatiefvoorstel komt van de CDA-fractie. En daar is meermaals over gesproken in de commissie.

Het voorstel is ook nog even recent aangepast. En daar gaat u over stemmen. En ik weet dat er hier en daar behoefte is aan een net iets ruimere stemverklaring. In plaats van de gebruikelijke één of twee zinnen zullen we twee of drie zinnen toestaan. Gul vandaag achter deze tafel. Ik heb begrepen dat de heer Klerk als eerste graag het woord wil voeren. En dan kijk ik even wie er een stemverklaring... Maar ik begreep dat de heer Kuhlmann ook van tevoren had aangegeven een stemverklaring te hebben. De heer Klerk, gaat uw gang. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Het CDA waardeert het dat veel, natuurlijk niet alle, maar behoorlijk wat punten uit het initiatiefvoorstel Fijn fietsen in Dordrecht zijn gerealiseerd in de behandeling ook van het uitvoeringsplan fiets en de mobiliteitsnota. Ook naar de inwoners van de stad van wie wij veel input ontvangen, is dit een mooi signaal. Door het stuk nu in stemming te brengen, kan de raad zich uitspreken dat het initiatiefvoorstel voldoende in beleid is verwerkt en wordt ook recht gedaan aan de input van de Dordtse inwoners die hebben gereageerd. Dank u wel. De voorzitter: Dank. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u wel, voorzitter. Allereerst waardering voor de inspanningen van het CDA. Het stuk waar we vandaag over stemmen is maar liefst 30 pagina’s dik. En ook waardering voor de vasthoudendheid waarbij zij hun voorstel verdedigen.

Ook al vond de Fietsersbond het een slecht idee om CDA groene fietspaden te introduceren,

12

deze volhouders laten zich niet van de wijs brengen en het staat nog steeds op pagina 8 van het stuk waar we over gaan stemmen. En zelfs nadat slechts 3 raadsvergaderingen geleden het amendement van het CDA om het STOMP-principe expliciet vast te leggen werd verworpen door een raadsmeerderheid, doen deze fanatiekelingen er nu in hun gewijzigde voorstel nog een schepje bovenop door te stellen dat het STOMP-principe vergaand moet worden ingevoerd. De Dordtse VVD houdt vast aan de pragmatische koers die we met de meerderheid van de raad al hebben uitgezet, met het vaststellen van de uitgangspunten van het mobiliteitsplan en het Uitvoeringsprogramma Fiets. En wij zullen daarom tegen het initiatiefvoorstel stemmen, maar wel met respect voor de gedrevenheid en het fanatisme waarmee het CDA onverstoord volhoudt, vasthoudt aan dit initiatiefvoorstel. De voorzitter: Dank. Andere stemverklaringen? Ik denk dat ik gewoon even het rijtje afga, want volgens mij wil iedereen hier kort iets over zeggen. Wilt u hier iets over zeggen. De heer Stam, gaat uw gang. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Wij volgen de woordvoering en de stemverklaring van de Dordtse VVD. De voorzitter: Dank u wel. De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, ook hulde voor het initiatiefvoorstel, wat wij van harte ondersteunen. Behalve natuurlijk dat de fietspaden gewoon SP rood moeten zijn.

De voorzitter: Dat is wel heel rood. Gaat uw gang, de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, ook natuurlijk vanuit Beter voor Dordt waardering voor het initiatiefvoorstel. Vorig jaar hebben we ingestemd met het Uitvoeringsprogramma Fiets, waar wat ons betreft ook voldoende elementen al inzitten die ook terugkomen in het voorstel van het CDA. Maar dit initiatiefvoorstel bevat daarnaast een aantal elementen waar wij minder positief over zijn, zoals bijvoorbeeld die groene fietspaden, meer eenrichtingsverkeer en de dominantie van het STOMP-principe. Wij stemmen niet in met het voorstel. De voorzitter: Dank u zeer. Gaat uw gang, de heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Ook van onze kant waardering voor het voorstel van het CDA en de gedrevenheid waarmee zij inderdaad, zoals Kuhlmann zei, dit volgehouden hebben allemaal. We hebben de debatten gevolgd die erover waren in de commissie en de aanpassingen gezien. En dat is voor ons aanleiding ook, als we kijken hoe het verwerkt is in het Uitvoeringsprogramma Fietsen, dat we in kunnen stemmen. Waarbij we ervan uitgaan dat niet alles letterlijk overgenomen wordt. En dat geldt onder andere voor de kleur van de fietspaden. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, laat ik het kort houden. Wij stemmen tegen. De voorzitter: De heer Groenewege, u wil graag groene wegen?

13

De heer Groenewege: Nee, we sluiten ons wat dat betreft aan bij de SP. Geloof het of niet. We kunnen ons in grote lijnen vinden bij het initiatiefvoorstel, op een paar punten na. We delen de nieuwe conclusie in het initiatiefvoorstel dat het voldoende is verwerkt in het beleid. Namelijk een aantal punten niet. En stemmen daarom voor. De voorzitter: Dank u zeer. De VVD-fractie hebben we al gehad. GroenLinks, de heer Van der Meer of mevrouw Kruger, mag allebei hoor. U bent allebei raadslid. Zegt u het maar. De heer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Wij sluiten ons aan bij het punt van de Partij voor de Dieren. De voorzitter: De heer Gündogdu: De heer Gündogdu: Voorzitter, onze waardering uiteraard richting onze collega's van het CDA. En vooral voor die volhardendheid. Wij gaan helaas tegenstemmen tegen dit initiatiefvoorstel. En dat heeft een eenvoudige reden. Wij hebben enige tijd geleden ook tegen het voorstel van het college gestemd rondom mobiliteit, de mobiliteitsvisie. Wij zijn nog steeds van mening dat het proces rondom het ontstaan van die mobiliteitsvisie niet de juiste is en dit zou daarop voortborduren. Onze stem heeft het CDA helaas niet. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Stolk.

Mevrouw Stolk: Voorzitter, wij kunnen ons in grote lijnen vinden in wat de heer Kuhlmann van de VVD net heeft aangegeven, want ook de VSP is geen voorstander van het STOMPprincipe. Nou staat er wel in dat initiatiefvoorstel, geeft een stevige impuls aan het bevorderen van het hoog in de prioriteit staande trappen, oftewel fietsen. Voor het vervoer binnen de stad krijgt het fietsgebruik een prominente plaats. Daar zijn wij op zich niet tegen. Maar doordat erin gezet is, niet doen door automobilisten te ontmoedigen. Want de auto is voorlopig nog niet uit ons straatbeeld verdwenen. En dat willen we ook graag zo houden. Maar omdat er zoveel werk inzit in een initiatiefvoorstel en daar zoveel aanpassingen zijn gedaan, met de kanttekeningen die wij net hebben gemaakt, zullen we instemmen met het initiatiefvoorstel. De voorzitter: Dank u zeer. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Ik zal tegen het voorstel stemmen. En ik sluit me aan bij de woordvoering van de VVD. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. CDA-fractie heeft denk ik... Sla ik zomaar u over. Gaat uw gang, mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij stemmen ook in met het voorstel. We willen wel nog de noot meegeven dat we graag zien dat er ook kleine verbeteringen worden aangebracht in het huidige fietsnetwerk.

En dat we benieuwd zijn hoe we burgers de mogelijkheid geven om deze kleine knelpunten laagdrempelig te melden.

14

De voorzitter: Hartelijk dank. Dan hebben we denk ik alle stemverklaringen gehad. Of wilt u nog een stemverklaring geven? Nee? Hoeft niet. Nee? Dan gaan we stemmen. Als u voor bent, dan drukt u plus. Als u tegen bent, dan drukt u min. En het gaat om het initiatiefvoorstel Fijn fietsen in Dordrecht. Initiatiefvoorstel van de CDA-fractie. Voorstel is aangenomen. 22 stemmen voor, 13 stemmen tegen. Tegen de fracties Beter voor Dordt, Gewoon Dordt, Op Ons Eiland, Fractie van Leeuwen, Van Waardhuizen en de VVD-fractie. En de overige fracties voor. En daarmee is het voorstel aangenomen. Gefeliciteerd daarmee. En sowieso ook van deze kant waardering voor het feit dat er een initiatiefvoorstel ingediend is. Dat is een mooi middel wat de raad heeft. En goed dat daar ook gebruik van wordt gemaakt. Dan gaan we naar agendapunt... Dank. Dat was bij de woonwagens ook. Dat was een hamerstuk natuurlijk. Dat is ook zo. Inderdaad. Dat geldt natuurlijk ook voor de fracties die het vorige stuk... Dat is ook zo. Helemaal waar. Mevrouw Stolk, gefeliciteerd. Heel goed. 41.Vaststellen en beschikbaar stellen van een krediet voor Bomenprogramma – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan zijn we nu bij agendapunt 41, vaststellen en beschikbaar stellen van een krediet voor het Bomenprogramma. Hierover heeft u op 23 januari beeldvormend gesproken en op 13 februari oordeelsvormend.

En de commissie heeft besloten dat het onderwerp als bespreekstuk naar de gemeenteraad gaat, waarbij voor het debat twee zaken centraal staan. Eén, de politieke vraag, biedt het voorstel voldoende ruimte voor een toekomstbestendig bomenbeleid? En twee, moties en amendementen. Ik heb een aantal moties en amendementen gezien. Twee amendementen van Beter voor Dordt en de SP. Vijf moties van Partij voor de Dieren, GroenLinks, ChristenUnie/SGP, VVD, CDA. Die hebben er twee. En Partij voor de Dieren drie. Samen vijf. Ik kijk even rond of dat klopt. Dat is het geval. Ik verzoek u allen zich tot de politieke vraag te beperken en tot een reactie op de amendementen en de moties. De heer Wringer: Voorzitter. De voorzitter: De heer Wringer. De heer Wringer: U gaf net aan dat wij twee amendementen hebben, maar we hebben er maar één. De voorzitter: Dat klopt. Sorry. Eén van Beter voor Dordt en één van de SP. Ik zei twee amendementen van Beter voor Dordt en SP, maar dat is een terechte correctie. Klopt het dan dat dit het is? Het zijn toch wel veel amendementen en moties. Ik stel voor dat we, ondanks de politieke vraag, toch ook eerst de moties en amendementen aan de voorkant kort toelichten, zodat iedereen daar goed op in kan gaan in de woordvoeringen. En we hebben natuurlijk ook buiten de demonstratie gezien die dit onderwerp raakt. Fantastisch.

En hartstikke goed dat er op deze manier gebruik gemaakt wordt van het demonstratierecht. En ik hecht eraan om toch nog even in deze zaal ook te herhalen dat dat demonstratierecht uiteraard in de openbare ruimte geldt, maar expliciet niet in de gemeenteraadzaal. Dat is een vergadering van de gemeenteraad. En daar moet de gemeenteraad zonder afkeuring of goedkeuring over kunnen spreken met elkaar. Ik geef

15

graag de indieners van de amendementen en de moties het woord. En ik begin dan bij de fractie Beter voor Dordt. Mijnheer Wringer, gaat uw gang. De heer Wringer: Dank voorzitter. We hebben een amendement. En ik denk dat het amendement zichzelf wel verklaart. We willen graag een beter onderhoudsprogramma voor de bomen. We willen het van scenario C opkrikken naar scenario B. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. En als u die dan ook wilt inleveren bij de griffier, dan is dat daarmee afgehandeld. Het is amendement A1. Dan kom ik bij de heer Portier, namens de SP, voor het tweede amendement. Gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, ook wij kiezen voor een ander scenario. Er zijn een flink aantal scenario's op een rijtje gezet, waarbij dan het enige scenario dat voldoet aan de visies die we met elkaar hebben vastgesteld A+ heeft gekregen, alsof het iets heel extreems zou zijn. Maar wat ons betreft is dit inderdaad het scenario dat gekozen moet worden. En daarom dien ik een amendement in, samen met de Partij van de Arbeid. De voorzitter: Dank u zeer. Dan hebben we de amendementen gehad. Dan heb ik de moties. Als eerste de drie moties van de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. Drie moties. Specifiek gericht alle drie op het kapbeleid.

Want naar onze mening komt het te vaak voor dat grote beeldbepalende bomen zomaar vergunningsvrij worden gekapt. Daar is ook regelmatig gedoe over tijdens het vragenhalfuur, omdat keer op keer blijkt dat omwonenden verrast worden. We willen bomen en omwonenden daarom beter beschermen door de vergunningplicht uit te breiden. En zoals u heeft kunnen zien in onze aangepaste motie doen we dat alleen binnen de bebouwde kom. Onze motie Betere bescherming voor bomen is dat. onze tweede motie gaat over herplant. Voor iedere gekapte boom een nieuwe planten. We vinden dat de bestaande herplantplicht niet soms, maar standaard moet worden toegepast bij bomen waarvoor een kapvergunning is vereist. Met een bomenfonds voor wanneer herplant niet mogelijk is. Excuus. Dit bomenfonds draagt vervolgens weer bij aan het Dordtse bomenareaal. Wat ook goed is om aan te stippen, is dat die herplantplicht inhaakt op de uitbreiding van de vergunningplicht in onze eerste motie. Want voor al die bomen die je nu vergunningsvrij kan kappen binnen de bebouwde kom, geldt nu natuurlijk ook geen herplantplicht. Dat is win-win. Dat is onze motie Herplantplicht en bomenfonds. Dan de laatste. Ten slotte merken we op dat kapvergunningen in Dordrecht nog steeds gratis zijn, terwijl de gemeente geld tekort komt voor het bomenprogramma.

Dat vinden wij gek, omdat tegenover een kapvergunning wel degelijk reële kosten van de gemeente staan. De leges die je normaal gesproken daarvoor betaalt, alleen niet in Dordrecht, zijn bedoeld om die kosten te dekken. En omdat kapvergunningen nu gratis zijn, subsidiëren we nu eigenlijk als gemeente organisaties die bomen willen kappen in plaats van organisaties die bomen willen planten. Daarbij vindt de Partij voor de Dieren dat grotere vergunningaanvragen duurder zouden moeten zijn. En dat is ook gerechtvaardigd, omdat daar meer inzet van de gemeente mee gemoeid is. En dat is onze motie Meer kappen is meer betalen. En ik

16

wil ook nog even mijn dank uitspreken voor ons commissielid Irma van Herwijnen, die veel heeft bijgedragen aan de totstandkoming van deze drie moties. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan zijn dat de moties M2, 3 en 4. Die mag u indienen bij de griffier. Dan kom ik voor de laatste twee moties. Dat zijn moties van de fracties GroenLinks, ChristenUnie/SGP, VVD en CDA. Wie gaat deze toelichten? De heer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Bomen zijn van levensbelang voor een aantrekkelijke, leefbare en gezonde stad, voor het tegengaan van hittestress en voor het voorkomen van verdere opwarming van het klimaat en voor het behoud en versterking van natuur en biodiversiteit. We kunnen ons simpelweg niet veroorloven ons bomenbestand achteruit te laten gaan. Het moet verbeteren. In de eerste motie, die ik namens alle coalitiepartijen indien, vragen we de raad om uit te spreken dat in elk geval het huidige niveau niet naar beneden mag gaan. Niveau C als strikt minimum gehanteerd moet worden bij de komende begrotingen en meerjarenbegrotingen. Maar dat is naar ons oordeel niet genoeg. En ook niet in dat van de VVD en de ChristenUnie/SGP. Deze drie partijen dienen daarom een tweede motie in met de titel, Meer investeren in bomen. Om tot voorstellen te komen bij de Kadernota, die in elk geval structureel tot niveau B leiden. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Ik dacht dat het allebei ook door de CDA-fractie was ingediend, maar dat geldt voor één van de twee moties. En dat zijn de moties M5 en M6. Dan geef ik het in beraadslaging aan de raad voor de eerste termijn. Ik begin bij de VVDfractie. De heer Van der Kruijff: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Kuhlmann. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, een punt van orde. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, een punt van orde. Ik weet niet of meer het hebben, maar de wifi doet het niet. Wij kunnen de moties niet lezen in onze apparatuur. Bij ons niet. Als ik de enige ben... De voorzitter: Als het goed is, is er net een andere code, vraag mij niet wat het allemaal is, doorgestuurd, waardoor hij het zou moeten doen. Klopt dat? Ja. Dan gaan we nu beginnen. Dan geef ik het woord aan de Kuhlmann voor de eerste termijn. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Bomen zijn belangrijke aankleding van onze openbare ruimte, van onze straten en buurten. Als alle bomen morgen uit onze stad zouden verdwijnen, dan zou de straten er kil en leeg uitzien als een huis zonder meubels. Het bomenbestand onderhouden is een kostbare zaak. Hoe ouder bomen worden, hoe meer zorg ze nodig hebben. Oude bomen hebben grote, zware takken die plotseling

17

kunnen afbreken, soms met dodelijke ongelukken tot gevolg. Het is daarom alleen verantwoord om oude bomen te houden in een stad met meer dan 121.000 inwoners, wanneer die bomen goed worden gemonitord en onderhouden. Elke boom komt vroeg of laat aan zijn einde. Ook bomen hebben niet het eeuwige leven. We moeten blijven investeren in nieuwe bomen. We willen daarom dat het bomenonderhoud tenminste op niveau C plaatsvindt, ook in 2026. En we zouden het heel mooi vinden als het zelfs zou lukken om richting niveau B te gaan. Daarom onze moties, die we samen met GroenLinks en ChristenUnie/SGP en deels ook met het CDA hebben ingediend. Ook het voorstel van Beter voor Dordt wil naar niveau B. We vinden elkaar, denk ik, in dat streven. Het verschil zit in de financiële onderbouwing. Het lijkt ons niet verstandig om uit te MOP-pot voor meerjarig onderhoud te graaien. Dat geld is nodig om bijvoorbeeld het riool te vervangen bij het Kromhout. En ik vind het niet uit te leggen als drollen uit de wc omhoog komen, omdat we dat onderhoudsgeld hebben uitgegeven aan bomen. De voorstellen van de Partij voor de Dieren kunnen we niet steunen, omdat die diep ingrijpen in de vrijheid om je eigen tuintje in te richten. Bijzondere bomen worden al beschermd. Maar deze moties stellen voor dat elk boompje in elke Dordtse tuin een kapvergunning nodig heeft. Dat je daar grif voor moet betalen.

En als je al een vergunning krijgt, dat je dan ook nog eens verplicht wordt om een nieuwe boom te planten in je tuin. Alsof je bij de aankoop van een relaxfauteuil in de woonkamer te horen krijgt dat je hem voor altijd in de woonkamer moet laten staan, hoe versleten het ding ook wordt. Dat je alleen kans maakt om ervan af te komen als je toestemming krijgt van de gemeente. Dat je daar grif voor moet betalen. En als dat dan al lukt, dat je dan ook nog eens verplicht bent om een nieuwe relaxfauteuil in je woonkamer te zetten. Iedereen begrijpt dat dat een bizarre inbreuk zou zijn op de vrijheid om je huis naar eigen inzicht in te richten. Waarom zouden we die inbreuk dan wel accepteren bij het inrichten van je tuin? Tot slot, het amendement van de SP steunen we niet, omdat deze extra uitgave van vier miljoen per jaar op geen enkele manier wordt gedekt. Er staat immers geen geldboom in onze tuin, in onze stad. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie een interruptie of een aantal interrupties. Voordat ik de interrumpanten het woord geef. Achter in de zaal zie ik een bord van demonstranten. Dat bord moet weg. Wilt u dat alstublieft laten zakken? Dat is meteen de laatste waarschuwing. Daarna gaat degene die nog een uiting geeft van ongenoegen of van genoegen meteen de zaal uit. Dank u wel. Ik ga naar de heer Groenewege. Gaat uw gang.

De heer Groenewege: De heer Kuhlmann slaagt er zoals altijd in om de voorstellen van de Partij voor de Dieren tot op het bot te ridiculiseren. Wat wel interessant is, is dat wat de heer Kuhlmann zegt dat iedereen begrijpt dat dat regels zijn die gewoon in een hoop gemeenten nu al gelden. En zelfs in Dordrecht geldt dat in sommige particuliere tuinen. Als je boom daar op de bomenlijst staat, dan heb je een vergunning nodig om hem te kappen. Het is heel normaal dat je leges betaalt voor een kapvergunning. Wij zijn juist een beetje de gekkie in Nederland dat kapvergunningen bij ons gratis zijn. En een herplantplicht is ook een heel gewoon ding in bomenland. Is de heer Kuhlmann daarmee bekend? De heer Kuhlmann: Jazeker. Waar het gaat om bijzondere bomen, dat noemde ik ook, daar hebben we bijzondere regels voor. Echter wat de Partij voor de Dieren voorstelt,

18

dan heeft iedereen in elke tuin daarmee te maken. Wij vinden dat veel te ver gaan. Ik ben ook benieuwd of de Partij voor de Dieren zich realiseert dat het misschien eigenlijk weleens heel erg averechts zou kunnen werken, als we nu besluiten om dit te gaan doen. Die regels komen eraan. Dan zou het best eens kunnen zijn dat mensen die toch al twijfelen over de inrichting van de tuin nog eventjes snel vergunningsvrij en kosteloos die bomen gaan kappen, waar ze dat misschien anders niet hadden gedaan. En dat iets in sommige andere steden, gemeenten zo is, hoeft nog niet te betekenen dat we dat hier zo doen. We zijn weliswaar schapenkoppen, maar als de één schaap over de dam is, gaan we natuurlijk niet allemaal er achteraan springen. De voorzitter: Dank u zeer. Ik zag nog een interruptie van de heer Portier. Gaat uw gang. De heer Portier: De heer Kuhlmann zegt misschien uit gewoonte over onze voorstellen dat wij er geen enkele dekking aangeven. Maar de dekking staat gewoon in het amendement. Wij zeggen, kijk naar de middelen die gereserveerd zijn voor Stadspark XXL, waar iets van vijftig miljoen nog in de pot zit en waar plannen gemaakt zijn voor grote investeringen, die helaas niet alleen maar naar groen gaan, maar ook inderdaad veel naar asfaltwegen, beton et cetera. Kijk gewoon naar die pot. Dat is de dekking die wij aangeven.

En het staat gewoon in het amendement, maar misschien heeft u die vanwege de ontbrekende wifi inderdaad nog niet kunnen lezen. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Het is goed dat de heer Portier daarop wijst. Sowieso is het denk ik van belang om ook te investeren in dat Stadspark. Maar nog eigenlijk veel belangrijker, het één is een eenmalige investering, om dat Stadspark voor elkaar te krijgen. En voor wat betreft het bomenonderhoud, dat is natuurlijk iets wat we voor altijd doen. Dat zijn structurele uitgaven. En wat denk ik iedereen die een beetje nadenkt over gemeentefinanciën wel snapt, is dat je niet uit een eenmalige pot structurele uitgaven kunt doen. Dat is een extra reden waarom we dit niet verstandig vinden. De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, ik heb ook nog een amendement waarin gevraagd wordt structureel geld daarvoor vrij te maken. Maar het klopt dat we het liefst dit structureel willen hebben. We weten ook allemaal dat er een grote dip in de financiën aankomt, omdat dat zo werkt met het kabinet. Het geld dat ze het vooruitzicht hebben gesteld voor het Gemeentefonds. Daarom zeggen we, pak het voor de komende vier jaar uit deze reserve. Daar blijft dan nog een heleboel geld in zitten om mooie dingen te doen, als we daar eenmaal aan toekomen bij dat Stadspark XXL.

Maar we roepen inderdaad ook op, zoals ook in de toelichting staat, om te gaan kijken hoe we het geld dat benodigd is structureel kunnen maken. Maar dat is dan voor een volgende gemeenteraadsperiode. De voorzitter: Dank. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Reagerend daarop. Het gaat om een heel groot bedrag. We weten tegelijkertijd dat er moeilijke tijden aankomen. En met name bomenonderhoud is iets

19

van de lange duur. Om nu echt op te plussen en te doen alsof de bomen tot aan de hemel groeien, met het ravijn in zicht, lijkt ons niet een hele verstandige financiële keus. Maar dat is aan de SP. De voorzitter: De heer Portier, tot slot. De heer Portier: Voorzitter, in ons voorstel krijgen de bomen in ieder geval kans om een stukje dichter bij de hemel te gaan groeien dan in de voorstellen die de VVD ondersteunt. Wij stellen juist voor om nu naar de reserves te kijken, omdat we beseffen dat er een zware tijd aankomt. Maar investeren in bomen is ook een investering. Want als je ze verwaarloost, dan is er straks veel meer onderhoud nodig, zoals we ook gezien hebben met de vorige bezuinigingen die in de bomenprogramma’s zijn doorgevoerd. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Heel kort. Het is niet slim om van hoog naar laag, van laag naar hoog te gaan. Een consistente lijn is veel logischer, om bomen eerst een tijdje A+ te geven en daarna weer terug te gaan. Laten we kiezen voor een realistische benadering. En ik denk dat we met de moties, die we mede met andere partijen indienen, dat dat op die manier echt goed gaat. De voorzitter: Dank. Dan is daarmee de eerste termijn van de VVD geweest. Dan ga ik naar GroenLinks. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter.

Het voorstel van het college betekent achteruitgang van het bomenbestand, zeker in kroonvolume. Nu al, maar zeker vanaf 2026. Dat moeten we niet willen. En het is naar onze overtuiging ook zeker te vermijden. Ik noem een paar denk- en zoekrichtingen. Een slimmere aanpak en prioriteitstelling binnen de beschikbare budgetten voor groenonderhoud. In de Dordtse Dinsdag besprekingen zijn daar suggesties voor gedaan. Onder andere het inzetten van bewoners voor boomspiegel onderhoud en het inzetten van deskundige vrijwilligers voor bomenonderhoud, maar er zijn meer mogelijkheden. Ten tweede, het beleidsprogramma groen, duurzaam en ruimtelijk kent ook budgetten voor andere doelen dan groenonderhoud, zoals klimaatbestendigheid, klimaatneutraliteit, veilige openbare ruimte, kwaliteit leefomgeving. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De heer Van der Meer: Bomen zijn voor al die doelstellingen van belang. Er zijn slimme combinaties mogelijk. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Schalken. De heer Schalken. Dank u wel. De heer Schalken-den Hartog: Dank u wel, voorzitter. Het is al eventjes terug. Er werd net aangegeven dat er meer mogelijkheden zijn dan bijvoorbeeld het inzetten van vrijwilligers voor het onderhoud van boomspiegels. Maar ik ben benieuwd naar die andere dingen die er dan zijn volgens de heer Van der Meer.

20

De heer Van der Meer: We zijn gewend om de commissievergaderingen hier niet over te doen. Maar daarin is onder andere iets genoemd over accentverlegging van het onderhoud van ander groen naar meer onderhoud van bomen. Ik noem alleen maar mogelijkheden die er zijn waar we naar kunnen kijken, omdat onze moties het college oproepen, en wij denken daar natuurlijk graag over mee, om creatief te zoeken naar betere oplossingen. Er zijn, als u de commissievergaderingen en ook de inspraak naluistert, een heleboel suggesties op dit punt gedaan. Voorzitter, de derde mogelijkheid die ik wil noemen, is dat ook in andere programma's dan groen en duurzaam, bijvoorbeeld gezond, sociaal en zorgzaam het belang van bomen van belang is. Misschien kunnen daar ook slimme combinaties voor gemaakt worden. Kunnen we een klein deel van de toenemende ozb-opbrengsten voor het leefbaar houden van de stad reserveren. Goed bomenonderhoud helpt ook mee om in de toekomst grote maatschappelijke kosten door hittestress, door ongezondheid, door aangetaste natuur te voorkomen. Dat zou investeringen uit reserves in feite als een soort van voorfinanciering moeten rechtvaardigen. In de tijd van structurele krapte moeten we creatief zijn en goede prioriteiten stellen. En bomen horen zeker bij die prioriteit. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Schalken, bij interruptie.

De heer Schalken-den Hartog: Ik dacht, de heer Van der Meer is ook aan de tijd. Ik heb even gewacht. Maar ik wil nu toch inderdaad een korte interruptie richting de heer Van der Meer. De heer Van der Meer geeft aan dat ze van alles willen onderzoeken en bekijken. Maar ik had toch eigenlijk gehoopt dat de heer Van der Meer zich ook wat steviger zou willen uitspreken voor beter bomenonderhoud dan alleen maar het vooruitschuiven en verder kijken naar mogelijkheden. De heer Van der Meer: Voorzitter, ik denk niet dat wij alleen vooruitschuiven. Om te beginnen hebben we een motie ingediend om C als minimumniveau te definiëren. Ten tweede hebben we een motie ingediend om bij de Kadernota te praten en keuzes te maken, zodat we niveau B kunnen realiseren. Ik kom daarmee ook graag op de, als dat mag... Maar de heer Schalken wil geloof ik nog reageren. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, van mij wel. Volgens mij is de voorzitter degene die daarover gaat. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, ik had geen interruptie meer. De heer Van der Meer vroeg aan mij of hij verder mocht gaan, maar dat gaat volgens mij via u. De voorzitter: Er is een misverstand. Maar gaat u verder, de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Een misverstand. Ik kom van daaruit graag op de motie van Beter voor Dordt.

21

De heer Van der Kruijff: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Als de heer Van der Meer nu toch naar het volgende overgaat, heb ik nog een vraag over zijn eigen motie 6, Meer investeren in bomen. Ik probeer nu helder te krijgen, is het nu zo dat GroenLinks en de andere twee indieners vragen om dat te onderzoeken en bij de Kadernota dat af te wegen of dat kan? Of zegt u, bij de Kadernota willen wij gewoon dat er een voorstel in zit voor scenario B? Of is het niet zo stellig? Hoe moeten we dat precies duiden? Wat is uw verzoek? De heer Van der Meer: Het verzoek is om een voorstel neer te leggen, zodat wij op scenario B kunnen uitkomen. En natuurlijk snap ik heel goed dat er een afweging moet worden gemaakt. Wij hebben al extra in deze periode in bomenonderhoud geïnvesteerd. Daar kunt u ook de handtekening van GroenLinks mede in zien in het geheel. Maar dat is niet structureel. En wij willen het structureel maken. Wij vragen om na te denken over voorstellen te doen hoe we op niveau B minimaal kunnen komen structureel in de komende jaren. Dat zal niet gemakkelijk zijn. En daar zullen we afwegingen in moeten maken. En ik heb er alle begrip voor dat een aantal partijen die afweging niet op dit moment kunnen maken. Maar bij de Kadernota is een heel geschikt moment om die afweging wel te maken en dan echt prioriteiten te stellen.

Maar dat kan alleen als er ook voorstellen liggen over hoe we het zouden kunnen doen. De voorzitter: Dan nog een keer de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, toch graag nog een vraag aan de heer Van der Meer met betrekking tot dat hij wel graag, tenminste GroenLinks wel graag niveau B zou willen, maar dat dat afhangt van een aantal factoren. En natuurlijk is het altijd keuzes maken. Maar zover mij bekend, is GroenLinks de partij geweest die zich altijd sterk heeft gemaakt voor een groener Dordrecht. En denk ik dat ze eigenlijk daarmee ook nu wel kunnen zeggen dat zo’n niveau B, wat ze eigenlijk wensen, dat dat er tenminste zou moeten komen. Dan zie ik helemaal geen reden waarom GroenLinks niet mee zou kunnen gaan met ons amendement. De heer Van der Meer: Voorzitter, niveau B is absoluut gewenst. Sterker nog, eigenlijk is niveau A of A+ gewenst, als je vanuit het dossier bomen, hittestress, klimaatadaptatie en dat soort dingen naar het geheel kijkt. Wij voelen ook andere verantwoordelijkheden. We moeten daar zorgvuldig naar kijken. Maar onze inzet is inderdaad om het uiterste te doen om op dat niveau B uit te komen. Wij staan op zichzelf sympathiek tegenover het amendement van Beter voor Dordt om de komende twee jaar niveau B te realiseren, met in feite incidentele middelen. Maar we vragen ons af hoe handig dat is.

Dat je daarna bij wijze van spreken weer terugvalt naar niveau D lijkt ons niet aantrekkelijk. We wachten graag eerst de reactie van de wethouder op dat punt af, voordat we een definitief oordeel over het amendement van Beter voor Dordt hebben. De voorzitter: Dank u wel Dan zie ik nog een interruptie van mevrouw Koene. Mevrouw Koene: En daarna van mijnheer Groenewege. We zitten een beetje in de verkeerde kant van het gebouw vandaag. Even concreet dan, voorzitter. Biedt het

22

voorstel voldoende ruimte voor een toekomstbestendig bomenbeleid? Hoor ik mijnheer Van der Meer nee zeggen? De heer Van der Meer: Ik begrijp de vraag niet Mevrouw Koene: De politieke vraag aan de hand waarvan we dit onderwerp behandelen op dit moment. De heer Van der Meer: Dat klopt. Het voorstel zoals het er nu ligt, als het daarbij zou blijven... Mevrouw Koene: Dan stemt u als GroenLinks tegen? De heer Van der Meer: Over de stemming heb ik het op een later moment, want de vraag is wat dat betekend. Mevrouw Koene: Ik niet. De heer Van der Meer: Nee, dat is een vraag aan de wethouder. Wat het betekent als de raad tegen dit voorstel zou stemmen. Welk budget is er dan voor bomenonderhoud? Wij hebben er wel voor gezorgd dat er in elk geval meer budget is voor bomenonderhoud dan in het verleden het geval geweest is. En we zoeken naar mogelijkheden om dat te continueren. We zijn niet tegen het raadsvoorstel om die extra gelden inderdaad aan te wenden voor het behoud van bomen, maar we willen dat verder uit gaan bouwen. Overigens niet wij alleen, maar ChristenUnie/SGP en VVD willen dat ook. Dat is de inzet. Maar als uw vraag is, is het huidige programma toereikend om toekomstbestendig te zijn, dan is ons antwoord als GroenLinks nee. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Anders gezegd misschien.

Is het voorstel vanuit het college, wat er nu ligt, hetgeen waar GroenLinks mee in gaat stemmen? Volgens mij is dat nee. En dat is alleen maar wat ik wilde horen. De heer Van der Meer: Ik denk niet dat u helemaal begrepen heeft wat ik zei, want... Sorry, ik geloof niet dat mevrouw Koene helemaal begrepen heeft wat ik zei, voorzitter. Mevrouw Koene: Ik geloof dat ik best begrijp wat u zegt. Alleen we zitten hier in een politieke arena. Er zijn al weet ik hoeveel commissies over gegaan. Er wordt een concurrente vraag aan u gesteld, aan de heer Van der Meer. Sorry, voorzitter. En ik vraag alleen maar of daar ja of nee op gezegd wordt. En het klinkt als een nee. Dat is dan mijn vertaling, maar ik begrijp het wel. De heer Van der Meer: Mijn antwoord op de politieke vraag die op de agenda staat, is inderdaad nee. Maar dat betekent niet automatisch dat wij tegen het voorstel stemmen, omdat dat zou kunnen betekenen dat... Dat is de vraag, wat betekent dat? Want dan