2.1 2023.10.10 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

Of fijne parkeervoorzieningen. Al die andere dingen. Maar dit is echt een probleem, of laat ik het anders zeggen, een oplossing op zoek naar een probleem wat er volgens mij niet is. De heer De Feijter: Voorzitter, daar ben ik het roerend mee oneens. Twee punten daarover. Ik denk dat ten eerste de heer Kuhlmann zich daar lelijk in kan vergissen hoeveel mensen van oudere leeftijd, maar niet eens een oudere leeftijd, ook mensen die nog geen senior zijn, zulke afstanden fietsen. Dat gebeurt geregeld. En ten tweede, als je die mogelijkheid ook niet biedt, dan gaan ze ook niet komen. En we zeggen juist door dit voorstel aan te nemen, we willen die transitie inzetten. We willen naar een duurzamere vorm van mobiliteit en een vorm van mobiliteit die minder ruimte in beslag ook neemt. Zeker in zo’n mooie historische binnenstad als Dordrecht, fietsen nemen gewoon veel minder beslag in. Leggen een veel minder groot beslag op de ruimte dan auto’s. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Heel kort. Als u de suggestie zou willen opwekken alsof er daar nu helemaal geen gelegenheid is, dat is natuurlijk onzin. Er zijn natuurlijk bij de jeugdherberg, bij allerlei verschillende locaties in onze stad precies voor dat type bezoeker, waar denk ik er niet zo gek veel zijn, maar wel gelegenheden voor.

De vraag is, moeten we daar heel veel voor investeren om door onze hele stad openbare laadpunten te maken? Daar is natuurlijk denk ik even heel goed om stil te staan, voor wie doen we dat dan eigenlijk? De heer De Feijter: Voorzitter, ben ik even mijn punt kwijt.

83

De voorzitter: We vallen ook een beetje in herhaling. De heer De Feijter: Dat is voor een deel wel. Ik had nog een heel goed tegenargument, maar die houdt de heer Kuhlmann dan nog even tegoed. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Dan zie ik een interruptie van de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Vanuit Beter voor Dordt ook een vraag aan de ChristenUnie/SGP. De ChristenUnie/SGP wil heel graag ouderen en senioren tegemoetkomen. Zijn wij wel benieuwd of we die ouderen en die senioren meer tegemoet komen met het aanbieden van oplaadpunten voor elektrische fietsen of voor een gratis openbaar vervoervoorziening. De heer De Feijter: Ik denk dat het niet helemaal fair is om die twee tegenover elkaar te zetten. Wat betreft gratis ov, dat is ook weer een politieke afweging geweest. We hebben nou eenmaal geen geldboom. En wat de ChristenUnie/SGP betreft, vinden wij het een betere politieke afweging of in ieder geval eentje die wij ook onder andere hebben gemaakt om dan te zeggen, we bieden gratis ov aan, aan mensen die dat echt absoluut niet kunnen betalen. Er zijn een hoop ouderen in Nederland en in Dordrecht die niet zoveel geld ook hebben. Die vallen daar nog steeds onder. Er zijn ook een hoop ouderen in Nederland en in Dordrecht die wel genoeg vermogen hebben om het ov te kunnen betalen. De voorzitter: De heer Schalken.

De heer De Feijter: Dan nog even terugkomend op... De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, ik heb nog een korte vervolgvraag. De voorzitter: Houd u hem even vast. Mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Een vervolgvraag. U zegt, er zijn ook genoeg ouderen die wel voldoende te besteden hebben. Maar bent u niet met ons ook van mening dat wanneer er gratis of goedkoper openbaar vervoer is voor de seniorendoelgroep, dat we ze dan kunnen verleiden door de auto te laten staan en het openbaar vervoer gebruiken, zodat we ook de binnenstad ontlasten van extra autoverkeer. De heer De Feijter: Ben ik het helemaal mee eens. En als de heer Schalken daar ook voorstander van is, dan zou ik hem zeker aanraden om ook voor het voorstel te gaan stemmen. Waar een van de uitgangspunten is, we maken ov en deelvervoer betaalbaarder. Dat lijkt mij een heel goed idee. De heer Schalken-den Hartog: Maar, voorzitter, dat staat in het voorstel, alleen betaalbaarder maken voor mensen met een kleine beurs. En het gaat Beter voor Dordt betreft erom dat we het graag betaalbaarder willen maken voor iedereen, zodat het een goed alternatief is voor iedereen. Ook mensen die wel voldoende inkomen hebben.

84

De heer De Feijter: Waarvan akte. Tot slot nog heel eventjes terugkomend op wat de heer Kuhlmann zei. De heer Van der Kruijff: Voorzitter. De heer De Feijter: Het doel van de motie over openbare oplaadpunten is niet om opeens de hele stad te bezaaien met overal oplaadpunten. We hebben het al vaker gehad over karikaturen. Dat is niet de intentie van deze motie. De intentie is meer te kijken, op welke punten zou de dekking van wat betreft openbare oplaadpunten... Waar schort dat er nog aan en waar kunnen we dan wat toevoegen, dat het ook echt waarde heeft. Wij pleiten er helemaal niet voor om zinloos wat palen neer te zetten die vervolgens niemand gebruikt. Maar daarom ook dit onderzoek en niet direct zeggen, gooi er daar eentje neer. Een goed voorbeeld zou bijvoorbeeld kunnen zijn, de nieuwe fietsenstalling aan de achterzijde wijzigt de kant van het station wat wordt gebouwd. Ik kan me goed voorstellen dat mensen op de fiets naar het station gaan, zijn vergeten de batterij op te laden, de accu op te laden, snel daar weer aan de opladen zetten en aan het einde van de dag terugkomen uit hun werk, is dat ding vol. Dat lijkt mij ideaal. En daarmee faciliteer je mensen die die duurzamere keuze maken. De voorzitter: Dank u zeer. De heer Kuhlmann mag daarop reageren. En de heer Van der Kruijff staat nog even in de wacht.

De heer Kuhlmann: U probeert creatief allerlei scenario’s te bedenken. Wie gaat er met de accu, terwijl die bijna leeg is, dat stukje vanuit, weet ik veel, Stadspolders of Sterrenburg naar het station toe te fietsen? Iemand die een beetje ervaring heeft met een elektrische fiets, heeft die accu natuurlijk al eerder opgeladen. Ik vind het een nogal denkbeeldig scenario. Maar ga maar verder. De heer De Feijter: Bedankt voor de toestemming, via de voorzitter, aan de heer Kuhlmann. De voorzitter: Dank voor uw toestemming inderdaad. Mijnheer Van der Kruijff stond in de wacht. Gaat uw gang. De heer De Feijter: Overigens denk ik wederom dat de heer Kuhlmann zich hierop verkijkt. De voorzitter: De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, ik zal proberen niet in karikatuur en overdrijvingen te belanden, maar gewoon een feitelijke vraag te stellen. Want de heer Kuhlmann begon natuurlijk overal in de stad en de heer De Feijter zegt dan, maar bijvoorbeeld in de fietsenstalling. Begrijp ik goed dat uw voorstel is dat u denkt, eigenlijk zouden we dat vooral in fietsenstallingen moeten doen. Net zoals dat we in autoparkeergarages een oplaadpunt voor elektrische auto's vaak hebben, zou je in fietsenstallingen oplaadpunten voor elektrische fietsen moeten hebben. Dat is best een denkbare lijn. Zo schrijft u het alleen niet op.

En moet dat dan ook gratis zijn? Dat is het voor auto's namelijk niet. En een andere vraag. Want als je eenmaal van die oplaadpunten hebt, kunnen daar natuurlijk elektrische fietsen aan opladen. Maar voor je weet staan er ook fatbikes, staan

85

er ook elektrische scooters, staan er ook andere elektrische voertuigen die erin kunnen. Is het uw bedoeling die ook allemaal te faciliteren daarmee? De heer De Feijter: Bedankt voor de vragen de heer Van der Kruijff, via de voorzitter. Ik denk dat het zeker een goed denkbare mogelijkheid is dat we ze vooral in fietsenstallingen zetten. Minder in de openbare ruimte. Een fietsenstalling is vaak, of althans soms ook openbaar. Maar dat is precies iets wat ons ook goed lijkt om te onderzoeken. Wie weet blijkt wel uit het onderzoek dat het om allerlei denkbare redenen helemaal niet goed is om die overal zomaar op straat neer te zetten en dat ze beter in fietsenstallingen kunnen. Ik weet overigens dat er een beperkt aantal ook in fietsenstallingen inmiddels staat. Langs die lijn zou dat goed kunnen. Een ander voorbeeld zou bijvoorbeeld kunnen zijn bij Kinepolis. Heb je ook de parkeergarage natuurlijk met een gedeelte waar fietsen staan. Dat soort plekken. Als mensen uit de regio van wat verder weg een filmpje willen pakken hier, dan is dat een hele mooie plek denk ik daarvoor. En dan was ik geloof nog wat vraag vergeten. Gratis. Sorry. De heer Van der Kruijff: Mijnheer de voorzitter. Ik had twee vragen. Gratis inderdaad en of er ook anderen, bijvoorbeeld fatbikes of elektrische scooters allemaal... Dat we het daar ook voor moeten gaan doen.

De heer De Feijter: Zoals de heer Van der Kruijff ook in het dictum heeft kunnen lezen van de motie hebben wij het woord gratis er niet in opgenomen. Wat ons betreft maakt dat ook deel uit van het onderzoek. Daarover doet deze motie nog geen uitspraak in die zin. En over de andere vervoersmiddelen, die er ook aan zou kunnen staan, die laat ik nog een beetje in het midden of dat wel of niet wenselijk is. Ik kan me voorstellen, dit zijn de vervoersmiddelen die u noemt, zijn natuurlijk ook duurzamere vormen van mobiliteit die ik niet direct per definitie wil ontmoedigen. Misschien is het wel een goed idee dat die daar ook gebruik van kunnen maken. Maar misschien zijn er ook redenen te bedenken om dat niet te gaan doen. De voorzitter: Dan de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Aansluitend op dit laatste punt, opmerking van de heer De Feijter. U schetste zojuist een beeld, bij wijze van spreken, de elektrische auto versus de elektrische fiets. In uw motie, zou u er ook voor willen pleiten, met de wetenschap dat we om en nabij 400 laadpunten voor elektrische auto's tekort komen in deze stad, om tegelijkertijd ook te bezien of er laadpunten voor elektrische auto's in de stad zouden kunnen komen, versneld, in dat onderzoek? De heer De Feijter: Dank u wel voor de vraag. Ik denk dat oplaadpunten voor elektrische auto's...

En ik weet wat dat onder andere VVD hier al eerder ook aandacht voor heeft gevraagd. Waarschijnlijk zullen er inderdaad meer bij moeten komen. Ik zie dat wel echt als een apart onderwerp. Niet iets wat we nu bij deze motie moeten betrekken. De voorzitter: Gaat nu verder.

86

De heer De Feijter: Dan was ik aangekomen bij de moties en amendementen van de andere partijen. Even kijken, A15. Dat is van het CDA over expliciet STOMP toevoegen. Wij denken dat dat het echt wat duidelijker maakt, door dat expliciet erbij te benoemen. Wij zijn er voorstander van. In die zin hebben we het natuurlijk een soort van impliciet al vastgesteld met de Startnotitie en wordt het ook nog eens veranderd in de Omgevingsvisie. Maar we denken wel dat dit ook de plek is waar hij ook nog eens expliciet zou moeten worden benoemd. Zeker ook omdat de rest van de uitgangspunten daaruit volgen. Dan A13 van GroenLinks en SP en misschien anderen, weet ik even niet uit mijn hoofd, doorgaande fietsroutes slash ongelijkvloerse kruisingen, waar hij over ging. Wij zijn daar geen voorstander van om het op die manier te amenderen. Wij denken inderdaad, net als GroenLinks, dat waar fietsers en ander verkeer elkaar kruisen, dat de fietser en langzaam verkeer, zoals ook in de uitgangspunten is geformuleerd, zo mogelijk voorrang moet krijgen. Daar zijn wij ook voorstander van. Wij denken dat dat op sommige plekken, zeker op ontsluitingswegen, waarvan we hebben gezegd, hier bundelen we het autoverkeer en geven de auto voorrang. Wij zouden dat jammer vinden als dat voorrang wat we geven aan de auto ten koste gaat van de fietser of de voetganger. En dat lijkt ons een beetje fietsertje pesten.

Dat is flauw. Maar dat lijkt ons wel jammer als het daar ten koste van gaat. En op dat soort punten zou een ongelijkvloerse kruising echt een oplossing kunnen bieden. En wij denken niet dat het de intentie is van de wethouder om nu overal op elke vijftig of dertig weg een ongelijkvloerse kruising aan te leggen. Wij hebben geen steun op dit moment voor dat subamendement. Ik licht er nog even een aantal uit, want ik ben ook al door de tijd heen. De voorzitter: U bent al ruim door de tijd heen. De heer De Feijter: Excuus. De voorzitter: En u kunt ook misschien ervoor kiezen om voor een te kiezen voor een stemverklaring straks. De heer De Feijter: Ik wil er nog in ieder geval even één... Er zijn een aantal natuurlijk waarbij we mee hebben getekend. Die vinden we sowieso belangrijk. Zeker wat betreft het ontvlechten en meer parkeerplaatsen voor de bakfiets onder andere bieden. En het onderzoek naar eenrichtingsverkeer hebben we meegetekend. En dan is er nog eentje die door een groot aantal partijen al was ondertekend. Geen extra rood voor automobilisten. Hier zijn we fel op tegen. Vooral aangezien we niet kunnen zeggen met zijn allen, we gaan het STOMP-principe toepassen, maar we vinden niet dat het consequenties zou moeten hebben. Dat vind ik een beetje wegkijken voor de keuzes die je hebt gemaakt. Wij zeggen helemaal niet, we gaan autootje pesten.

Wat de ChristenUnie/SGP betreft, dat heeft VSP ook al gezegd, sommige mensen zijn aangewezen op de auto. De heer Safranti: Voorzitter. De heer De Feijter: Die wil je niet pesten. De auto zit ook in het STOMP-principe, zoals de woordgrap van de heer Kuhlmann geregeld aantoont, anders is het een stom principe. Die zit er zeker bij. Maar wij denken niet dat dat ten koste moet gaan van de fietser.

87

De voorzitter: Dank u zeer. De heer Safranti. De heer Safranti: Ik begin me een beetje te ergeren, voorzitter. Want dat heb ik net begin van de avondsessie ook aangeven, laten we alsjeblieft ophouden met fietsers pesten, automobilisten pesten. Want dat woord hoor ik constant. En dan denk ik, om wie gaat het? Het gaat allemaal over onze eigen burgers. En laten we niet van wij en jullie en fietsers, automobilisten. Laten we dat alsjeblieft een beetje normaal oppakken. De heer De Feijter: Ik denk dat dat een heel terecht punt is van de heer Safranti. Het was een beetje met een knipoog, maar u heeft helemaal gelijk. Het gaat om Dordtenaren die gewoon van A naar B willen. En dat is wat we voor ogen moeten houden en wat de ChristenUnie/SGP ook met die bril op naar dit voorstel heeft gekeken. Tot zover. De voorzitter: Dank u zeer. Dan ga ik naar de CDA-fractie. De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, laat duidelijk zijn, we hebben het hier over schaarse ruimte in Dordrecht. We hebben een hoop ambities en we gaan groeien. En dan vergt het echt om prioriteiten te stellen hoe je daarmee omgaat, ook voor wat betreft het verkeer. En dat is wat we vandaag doen, richtinggevend met onze uitgangspunten. En dan kun je niet zeggen dat er niets moet veranderen. En daar zijn we het allemaal denk ik wel over eens.

En wat we ook zien, een aantal partijen zei het al, dat het nu al, en zeker in de toekomst als we gaan groeien in Dordrecht, vastloopt. Ik noemde in de interruptie op de heer Kuhlmann al de files die voor de parkeergarage staan. Maar we weten ook allemaal wel andere plekken waar het af en toe vaststaat. En als je op de fiets gaat, weet je ook waar je vastloopt dan wel waar het gevaarlijk is. Er moet echt wat veranderen. En dan zijn wij het er zeer mee eens, zeker in onze binnenstad, maar ook in de wijken, dat je gaat stimuleren dat mensen zich op een schone manier, duurzame manier en veilige manier gaan verplaatsen boven de auto. Maar dat wil niet zeggen dat mensen die van de auto afhankelijk zijn of daar gebruik van moeten maken dat niet meer kunnen. Sterker nog, als wij naar de uitgangspunten kijken, en ik begin maar eens bij de auto, dat zal u misschien verrassen, dan zie je dat daar ook uitgangspunten staan die daar aandacht voor hebben. Er staat bij punt C, autoverkeer wordt zoveel mogelijk gebundeld en krijgt prioriteit op belangrijke verkeersaders. Dat zou echt winst zijn, want ook daar loopt het nu al vast af en toe. Dit bevordert de doorstroming. Ook dat zou winst zijn. Waar hier een karikatuur wordt gemaakt van, we staan allemaal voor het stoplicht met stinkende uitlaatgassen, hier staat als uitgangspunt dat we dat proberen te voorkomen.

Overigens een hoop benzineauto's slaan dan vanzelf af, als ze stilstaan. Voorzitter, en als je zo verder gaat, vind je wel meer van die punten. Er staat ook dat we proberen onnodige autoverplaatsingen te voorkomen. Er staat niet voor niets het woord onnodig bij. Dat betekent dat als het wel nodig is dat je met de auto gaat, om welke reden dan ook, dat het gewoon blijft kunnen. En even verderop staat over de binnenstad, slimmer organiseren van auto parkeren maakt ruimte vrij in de stad. Dat willen we graag allebei. Er staat niet, we maken auto parkeren onmogelijk, maar we willen het slimmer organiseren. En minder blik op straat. Wie wil dat niet? Volgens ons, als je naar deze uitgangspunten kijkt, lees je echt op alle punten voldoende aandacht ook voor de auto. Al staat de P misschien achteraan in die vijf letters, maar echt voldoende zinvolle aandacht voor de auto terug. En als ik dan het af tranentrekkende betoog van de VVD

88

hoorde over auto's, ik zal het woord niet meer gebruiken na de heer Safranti, denk ik, dan zijn we echt terug in de jaren 80. Toen hadden we het nog over auto’s, zoals op het Scheffersplein en op het Statenplein en de hele binnenstad vol. En dat willen we toch echt niet meer. Zeker toen het voorbeeld erbij werd gehaald van Bassie en Adriaan, wist ik zeker dat we weer terug waren in de jaren 80. En dat moet je niet willen. We moeten vooruit. En wij denken dat deze principes goed vooruitgaan. En wij zijn helemaal niet onder de indruk van alle hoeveelheid moties en amendementen die zijn ingediend. Er zijn weinig amendementen die deze uitgangspunten op zijn kop zetten. Volgens mij is er een breed draagvlak in de raad. Ik zal niet zeggen unaniem, maar wel breed. En de moties zijn bijna allemaal niet tegen dit voorstel ingaand, maar erop aanvullend en versterkend. Het valt wel mee met hoe deze raad hier tegenaan kijkt. We proberen het met elkaar alleen beter te maken. Voorzitter, dat gezegd hebbende, wil ik op een paar moties en amendementen ingaan. Wat betreft de bewonersparkeerplekken, amendement van de VVD, wij vinden ook dat je moet monitoren hoe dat met bewoners parkeren op straat gaat. Alleen wat wij jammer vinden, is dat gemonitord wordt tegen het huidige aantal parkeerplekken.

Want dit beleid is er juist op gericht dat er minder geparkeerd gaat worden en dat er minder auto's komen. Je zou het vooral moeten monitoren op de knelpunten die al dan bestaan. De heer Kuhlmann: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ik maak toch bezwaar tegen het beeld, zoals de heer Van der Kruijff dat schets, dat het alleen zou gaan om het huidige aantal parkeerplaatsen. Want het is iets meer dan dat. Het omvat twee elementen. Aan de ene kant inderdaad de ontwikkeling van de groei van het aantal alternatieve plekken in parkeergarages. En daarbij ook de ruimte die ontstaat door de afname van tweede parkeervergunningen. De natuurlijke beweging wanneer je die niet meer verstrekt aan nieuwe bewoners. En daar staat tegenover het aantal plekken dat je nodig hebt. En die balans, om die goed te vinden, je kunt, even kort gezegd, natuurlijk best die 500 plaatsen schrappen op het moment dat er aan de ene kant ruimte ontstaat, omdat er minder tweede parkeervergunningen zijn. Op een natuurlijke manier. En aan de andere kant, omdat er meer plekken zijn in garages. Maar als je dat rücksichtsloos nu meteen doet, zonder dat die ruimte is ontstaan, dan komen bewoners in de binnenstad in de knel. Dat is van belang om dat goed te monitoren, dat die twee bewegingen gelijk opgaat. De heer Van der Kruijff: Ik heb geen vraag gehoord, voorzitter.

De voorzitter: Het is een stellingname waar u wel of niet op kunt reageren. De heer Van der Kruijff: Het is een herhaling van wat de heer Kuhlmann ook is zijn eerste termijn heeft gezegd. In die zin niet zo nieuw. Er staat gewoon in dat amendement, ergens bij de overwegingen, dat het gelijke tred moet houden met de afname van het aantal bewonersparkeerplekken. En ook in het voorgestelde punt twaalf staat dat de toename van de nieuwe bewonersparkeerplekken op alternatieve locaties gemonitord moeten worden.

89

De heer Kuhlmann: Voorzitter, beiden. Het staat er duidelijk in. Twee elementen. De afname van de tweede parkeervergunningen en de ruimte die daardoor ontstaat en de toename van de alternatieve plekken, die heb je aan de ene kant. En door die twee bewegingen, ontstaat er ruimte om op straat plekken te schrappen. Het gaat om die balans. Als u het alleen heeft over plekken die erbij komen in garages, dan kan ik niet anders concluderen dat u niet leest wat er staat. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, ik heb het van A tot Z gelezen, maar ik lees het toch anders. Dan moet de heer Kuhlmann het misschien toch duidelijker formuleren in zijn amendement. Voorzitter, ik ga door naar een aantal, ik zal niet allemaal doen, andere amendementen. Wat betreft veilig verkeer, motie dertig, is al veel over gepraat in deze raad. Het CDA is helemaal niet zo'n tegenstander van dertig kilometer per uur in de binnenstad. Maar wij weten dat er ook aan vast hangt dat je dan de weginrichting moet veranderen, wil het OM gaan handhaven. En wij zien die wegveranderingen niet voor ons op de doorgaande routes. En zolang dat in Den Haag niet opgelost is, dat kunnen wij hier niet, vinden we niet dat we lokaal dertig moeten gaan instellen zonder de bijbehorende weginrichtingsveranderingen door te gaan voeren. Over doorgaande fietsroutes heb ik bij interrupties al iets gezegd, voorzitter.

Ik zal nog een paar punten aanstippen wat betreft fijnstof en milieu en milieuzones. Daar is ook over gepraat. En natuurlijk is het zo, als je het over mobiliteit hebt, dat je ook naar het milieu kijkt. Tegelijkertijd het milieu. Tegelijkertijd hebben wij ook het idee als je naar de mobiliteitsuitgangspunten van vandaag kijkt, dat het vooral gaat over weginrichting en gebruik voor ruimtelijke ordening. En natuurlijk moeten we kijken naar fijnstofproblematiek, naar geluidsproblematiek, maar wij zouden dat eigenlijk een keer in breder perspectief als commissie, misschien ook wel naar aanleiding van de informatie van de raad, heeft de Partij van de Arbeid wat over gevraagd, gewoon eens apart bespreken. Want het gaat niet alleen over verkeer. Het gaat ook in samenhang met de A16, de A15, de N3, de binnenvaart die langs ons heen gaat, de industrie die we om ons heen hebben. Om in samenhang te kijken van, wat voor ingrepen dan als Dordt we zouden kunnen doen. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Een vraag hierover. Ik ben het helemaal met het CDA eens dat we breder moeten kijken naar luchtkwaliteit dan alleen milieuzones en dan alleen verkeer. Zoals ik al zei, roept... Welke organisatie was dat ook weer? Uit mijn hoofd weet ik dat niet. Dat was TNO. TNO roept op tot een lokale bronaanpak van fijnstof.

En dat is breder dan alleen verkeer. Maar ik neem aan dat dat het CDA er niet van belet om vandaag te stemmen voor een onderzoek naar een milieuzone. Want dat kan de wethouder dan mooi meenemen in het Mobiliteitsplan. En dan kan je het altijd nog later hebben over aanvullende maatregelen. Klopt dat? De heer Van der Kruijff: Voorzitter, wij hebben niet het idee dat je ze moet verbinden. Als je kijkt naar de huidige voorstellen, gaan die vooral over ruimtegebruik. We hebben ook niet het idee, of je wel of niet een milieuzone instelt, dat het iets verandert aan de weginrichting of fietspaden of autowegen, et cetera, anders als dat je bepaalde borden

90

neerzet wie er wel of niet in mag met zijn auto, gezien de vervuiling. Het heeft niet de urgentie voor de weginrichting. Het heeft wel urgentie vanuit gezondheid. We zouden het echt integraal vanuit gezondheid separaat vanuit mobiliteit willen bespreken. En als we daar een keer een agenderingsverzoek voor moeten doen om ons voor te laten lichten, kunt u me daar zeker voor benaderen. De heer Groenewege: Voorzitter, dat zullen we zeker doen. Maar het CDA geeft aan, een milieuzone heeft urgentie qua gezondheid en toch stuurt het CDA nu op het uitstellen van een milieuzone. Die twee dingen kan ik niet met elkaar rijmen. Kan het CDA dat nog eens toelichten? De heer Van der Kruijff: Voorzitter, u doet een aanname dat dit tot uitstel leidt. Het hoeft niet tot uitstel te leiden als wij binnenkort daar hier met elkaar over gaan praten. Dan niet over milieuzones, maar ook wat we willen voor binnenvaart, ook wat we willen voor anderszins wat allemaal vervuiling en geluidsoverlast geeft. We hebben meer van die dossiers hier in Dordrecht, die je integraal zou kunnen bekijken. En dat willen we graag doen. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van der Kruijff: Dat over die punten. En vervolgens een laatste punt, voorzitter, dat is de motie van de SP over fijn fietsen en wandelen langs het Wantij.

Dat is best een aardig idee, maar het is een beetje jammer dat de SP daar niet een maand geleden mee kwam, toen we het fietsuitvoeringsprogramma bij ons hadden. Toen ging dat over fietsen en niet over wandelen, maar dan gaat het over een uitvoeringsprogramma. En nu hebben we het over uitgangspunten voor een Mobiliteitsplan. En dat vinden we echt niet de drager waar je opeens een operationeel uitvoeringsvoorstel doet waar het college iets mee moet gaan doen. De voorzitter: Dat roept bijna als vanzelfsprekend een reactie op van de heer Portier. Gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, even naar de motie kijken, dan vragen om een onderzoek om te kijken naar de mogelijkheden, zodat het uiteraard dan in het uiteindelijke Mobiliteitsplan meegenomen kan worden. Want we zijn bang dat het anders gewoon vergeten gaat te worden en helemaal niet meer aan de orde komt. We vragen met deze motie gewoon aandacht om deze mogelijkheid te bekijken. En uiteraard moet het dan in het uiteindelijke plan opgenomen worden. Als blijkt uit een onderzoek dat het totaal onmogelijk is, dan zullen we ons daarbij neerleggen. Maar wij hopen dat het toch echt wel mogelijk is en dat het dan in het uiteindelijke uitvoeringsplan opgenomen kan worden. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, uw bedoeling is mij wel helder.

Wij vinden alleen niet bij een Mobiliteitsplan een individuele wandel- of fietsroute thuishoort. Dat hadden we echt vorige maand met elkaar moeten doen. En trouwens die gelegenheden komen er toch zat. Dan kunnen we alles tegen elkaar afwegen wat we aan fietspaden, wandelpaden et cetera willen aanleggen. Want dat vinden wij wel, als je deze voorstellen

91

doet, moet je ze ook afwegen tegen andere fietspaden en wandelpaden die je zou willen en welke je dan het belangrijkste vindt. Dat ontbreekt nu volkomen, die afweging. De voorzitter: Dank u zeer. We gaan naar mevrouw Schnabel, namens de Partij van de Arbeid. Gaat uw gang? Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. We sluiten ons graag aan ook bij de woordvoering van CDA. We willen graag nog kort ingaan op de auto. Het geeft de mogelijkheid om ver en veel te reizen. En het geeft enorme vrijheid en comfort. Dat vinden wij ook. En tegelijkertijd brengt het autoverkeer ook veel nadelen met zich mee. Niet iedereen beschikt over een auto. Benzine- en dieselauto’s stoten veel CO2 uit. En alle auto's produceren bij elkaar ook veel fijnstof. De auto neemt veel ruimte in de stad in en laat daardoor weinig ruimte voor zaken, zoals groen, wandelen en spelen. De auto zorgt er ook voor dat je ver komt, maar tegelijkertijd ook dat je weinig beweegt. Meer gebouwde parkeerruimte is zeer kostbaar en al snel kost dat rond de 50.000, 60.000 euro per plaats. De kosten toerekenen aan autobezitters vinden wij op zich een redelijk uitgangspunt. Al betekent dat snel dat alleen mensen met een stevig inkomen een auto kunnen veroorloven.

De noodzaak om de nadelen van het autoverkeer te ondervangen en tegelijk mobiliteit voor iedereen beschikbaar te houden, is op hoofdlijnen voor ons vertaald in de uitgangspunten, zoals ze geformuleerd zijn in het CDA amendement. En wat betreft ons zijn er enkele fracties die toch wel hun oog sluiten voor de ernstige nadelen van het autoverkeer. En dan met name betreft de aantasting van de gezondheid door fijnstof en overlast door geluidshinder. En wij hebben daarom een motie ingediend om daar een duidelijk inzicht in te verkrijgen op het moment dat we volgend jaar het Mobiliteitsplan 2040 gaan vaststellen. Dat is de reden van onze motie. Dan willen we graag nog, er is al heel veel gezegd, ingaan op de moties en amendementen die we steunen. Het STOMP-principe steunen we. We vinden het goed dat dit expliciet als uitgangspunt genomen wordt. Even kijken. Het amendement fijner fietsen en wandelen. We zijn het inderdaad met het CDA eens dat dit meer thuis hoort in het uitvoeringsplan, maar we zijn er tegelijkertijd ook warm voorstander van. En daarom steunen we het graag. Even kijken. En dan is nog het amendement veilig... De heer Van der Kruijff: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Kruijff, bij interruptie. De heer Van der Kruijff: U begon zo aardig dat u het met ons eens was. En vervolgens steunt het toch.

Bent u het dan niet eens met ons argument dat je zo'n initiatief zou moeten afwegen tegen andere wensen die er zijn voor wat betreft fiets- en wandelroutes in plaats van dat je er nu eentje uitlicht en zegt, die moeten we gaan doen, zonder te weten wat je daarvoor moet laten? Want je kunt je geld maar één keer uitgeven. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wat we daarin lastig vinden, we vinden namelijk dit idee gewoon een heel goed idee, omdat we Park XXL een hele dure aangelegenheid vinden. En we vinden dit een hele mooie route. In principe ben ik het met CDA eens dat dit meer in het uitvoeringsplan hoort, maar we dragen het wel een warm hart toe. De voorzitter: Gaat u verder.

92

Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Even kijken. En dan is er nog de motie voor onderzoek naar milieuzones van Partij voor de Dieren. Wat we daar lastig in vinden, en we hopen daar misschien ook dan nog meer uitleg over te krijgen, maar dat we de prioriteiten niet helemaal zien. Omdat we vinden dat je juist zou moeten ingrijpen in gebieden zoals Crabbehof, Wielwijk en Krispijn. En op dit moment toch vooral de focus ligt op de binnenstad. En dat vinden we jammer. En in die zin kunnen we het vanwege de prioriteiten niet steunen. En dan hebben we nog, even kijken, het... De heer Kuhlmann: Voorzitter. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Voor wat betreft de mogelijke steun van PvdA voor die milieuzones, en dan zeker in de wijken die mevrouw Schnabel nu noemt, Crabbehof, Krispijn, Wielwijk, dan ben ik toch benieuwd hoe de PvdA... Ik had het toch altijd in mijn hoofd als nog een soort van arbeiderspartij. Althans, dat beeld blijft toch een beetje hangen. Hoe is dat te rijmen met dat dan uitgerekend die wijken, voor wat betreft de PvdA, alleen maar toegankelijk zouden zijn met peperdure nieuwe elektrische auto's? Bij deze volkspartij gaat dat in elk geval niet echt lekker erin, kan ik zeggen. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Het is fijn dat de VVD zich een volkspartij inderdaad noemt. Daar zijn we heel blij mee.

Wat we horen en ook zien, is dat bijvoorbeeld in een wijk als Wielwijk, daar is echt een enorme overlast aan fijnstof. Althans, in de vorm van dat mensen die daar wonen, en daar hebben we het net ook al kort over gehad, dat daar gewoon verminderde longcapaciteit is, omdat ze dicht bij de snelweg zitten. En wij vinden het goed dat daar de prioriteiten liggen. De heer Kuhlmann: Nog een punt. Ik hoop dat u zich realiseert dat juist de mensen die daar wonen dat dat mensen zijn die zich niet zo'n hele dure auto kunnen veroorloven en vaker in een wat ouder model rondrijden, waarvan u ze kennelijk zegt dat dat een goed idee als ze die wijk niet in mogen. Dat is dan zo. Mevrouw Schnabel: Om daar nog heel kort even op in te gaan. Er zijn heel veel mensen daar die geen auto hebben. Het argument wat de heer Kuhlmann aanvoert dat daar allemaal mensen nadeel van zullen ondervinden, dat zou beter te ondervangen zijn met openbaar vervoer. De heer Kuhlmann: Nou komen we met de Dordtse VVD regelmatig in verschillende wijken. Ik kan u vertellen in Krispijn, in Wielwijk en in Crabbehof, ook daar zijn veel auto's van bewoners op de straat te vinden. Niet altijd de nieuwste modellen. Maar als u denkt dat daar geen auto's te vinden zijn, zou ik zeggen, ga er een keertje kijken. Mevrouw Schnabel: Daar ga ik alleen nog even kort op in. Dat is ook niet wat we zeggen.

We zeggen niet dat daar geen auto’s zijn. We zeggen alleen dat er veel mensen zijn die geen auto hebben. En om verder te gaan, dan hebben we nog de motie van het CDA over eenrichtingsverkeer. We gingen er eigenlijk vanuit dat dit gebeurt en ook de bedoeling is. En we begrepen niet helemaal dat dit dan nog niet van toepassing is. We steunen het onderzoek van harte. En dan zijn er nog een aantal moties die we niet steunen en waarvan we ook het commentaar van de wethouder willen horen. Maar waar

93

we in ieder geval al kort iets over willen zeggen, is parkeren doe je in garages. Dat is het amendement van de SP. We vinden dat heel kostbaar als je dit systematisch zou doorzetten. En we vinden niet dat je dit als hard uitgangspunt zou moeten nemen. Want voor de prijs van parkeerplaatsen kun je ook bijvoorbeeld een mooie fietsbrug bouwen. De voorzitter: De heer Portier, bij interruptie. De heer Portier: Voorzitter, mevrouw Schnabel heeft het over een enorm kostbare voorziening. Maar beseft ze wel dat een flink deel van onze begroting gesteund wordt door de opbrengst uit de parkeervoorzieningen die we als stad hebben. In verre van kostbaar te zijn, verdienen we als de stad heel veel aan in deze parkeergarages. Mevrouw Schnabel: Jazeker. Het is alleen dat als we er meer van bouwen, dat dat natuurlijk ook meer gaat kosten. Even kijken. De heer Portier: Voorzitter, maar op het moment dat iedere euro die je er insteekt 1,50 euro oplevert, uiteraard niet als je er oneindig van blijft bouwen, want dan krijg ik ze niet meer vol, dan is het gewoon goed voor de financiën van de stad. Mevrouw Schnabel: Dat zou heel fijn zijn. En dan horen we daar graag ook de wethouder over. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Schnabel: En wat betreft de bakfiets, meer stallingsruimte. We vinden ook dat dat iets is wat bij de uitvoering hoort. En het trappen valt voor ons ook onder bakfietsen.

We denken dat dat daarmee ook gedekt is. En dan zijn er nog een aantal andere moties die ingaan op ontvlechting en op doorgaande fietsroutes. Wat we daar lastig aan vinden, is dat we dat te absoluut geformuleerde amendementen vinden, omdat het natuurlijk per punt afhankelijk is over hoe je het beste kan omgaan met de openbare ruimte. En dat vraagt complexiteit. Daar wachten we ook eventjes de reactie van de wethouder op af. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Er zijn een aantal dingen van de PvdA die ik niet snap. Maar laat ik op eentje inzoomen. De te absoluut geformuleerde motie over ontvlechten. Wat is er absoluut geformuleerd aan een motie die het college oproept om te onderzoeken welke locaties wellicht geschikt zouden zijn om te ontvlechten? Daar is niks absoluut geformuleerd aan. Dat laat alle ruimte bij het college om per locatie een afweging te maken. Kan de PvdA nader toelichten wat hun bezwaar is? Mevrouw Schnabel: Excuus. U heeft helemaal gelijk. Ik noemde een verkeerde, wat was het, motie. We vinden inderdaad om daarop in te gaan... Want we dachten dat dit al gebeurde en dat het ook staand beleid was. En we wilden even de reactie van de wethouder afwachten. Excuus.

94

De voorzitter: Dank. Dat was uw termijn? Ja, mevrouw Schnabel? Mevrouw Schnabel? Dat was uw termijn? Mevrouw Schnabel: Ja, zeker. De voorzitter: Dank u zeer. Dan ga ik naar de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren is te spreken over de veertien uitgangspunten die ten grondslag gaan liggen aan het nieuwe Mobiliteitsplan. We delen het enthousiasme van wethouder Van der Linden over het STOMP-principe, waarbij duurzame vervoerswijzen zoals wandelen, fietsen en het openbaar vervoer prioriteit krijgen. Paradoxaal genoeg is het ook voor automobilisten zelf beter dat andere vervoerswijzen prioriteit krijgen. Een stad die alle ruimte biedt aan auto's, zoals sommige partijen in deze raad willen, staat binnen de kortste keren vol met auto's en vast met auto's. In je auto is er dan geen doorkomen meer aan. Hoe meer auto's, hoe minder mobiliteit. De Partij voor de Dieren zal de amendementen van de VVD en van de VSP dan ook niet steunen. Tegenover alle andere amendementen en moties staan we positief, behalve de motie van de SP die oproept tot een doorgaande fietsroute aan de noordzijde van het Wantij. Fietsen door het groen. Leuk, zal de SP hebben gedacht. Maar wat blijft er van het groen over als je er een doorgaand fietspad doorheen trekt.

Ook wil de SP met deze motie Natuurvriendenhuis De Kleine Rug ontsluiten. Nu een besloten hostel midden in het groen, waar je alleen met een bootje kan komen. Voorzitter, ik heb vanochtend met De Kleine Rug gebeld. Ze waren volledig verrast door dit voorstel van de SP. En zitten er ook niet op te wachten, omdat het hun eigen rustige plekje verpest. Ook zien ze vele praktische bezwaren. Er zou een dure, hoge brug moeten worden aangelegd over de Westergoot naar het haventje. Waterbedrijf Evides wordt niet blij van de drukte langs hun spaarbekken, waar mensen nu alleen met toestemming mogen komen. En de smalle strook tussen het Wantij en het spaarbekken, waar dit fietspad zou moeten komen volgens de SP, wordt door Staatsbosbeheer beheerd als stiltegebied waar bijzondere vogels voorkomen. Voorzitter, u snapt dat de Partij voor de Dieren niet kan instemmen met dit ondoordachte voorstel van de SP. En sterker nog, we zijn teleurgesteld dat de SP dit voorstel überhaupt heeft ingediend. De SP heeft altijd haar mond vol over participatie, over burgers aan de voorkant betrekken. Maar ze dienen een motie in over Natuurvriendenhuis De Kleine Rug, zonder daarmee contact te hebben gezocht. En daarbij heeft de SP in haar verkiezingsprogramma staan, ik citeer. “Het Wantij wordt erkend als een belangrijke ecologische verbinding tussen de Merwede en de Biesbos.

De natuurlijke oevers worden hier zoveel mogelijk behouden of hersteld.” Einde citaat. En wat doet de SP met deze motie? Er een doorgaande fietsroute doorheen trekken, dwars door het groen waar je nu niet eens kan komen als mens. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Portier. De heer Groenewege: Verrassend. De heer Portier: Voorzitter, het overgrote gedeelte van de route dat in de motie benoemd wordt, heeft betrekking op wat nu eigenlijk grasvelden zijn langs het Wantij,

95

tussen de flats en het water. Het is een totale karikatuur om te doen alsof dat een gigantisch belangrijk natuurgebied zou zijn. Er is nu ook al een mogelijkheid om te fietsen. Alleen zitten fietsers en voetgangers daar regelmatig in de weg. Dan wat betreft het spaarbekken. We hebben alleen gekeken van, kijk naar wat daar mogelijk is. We hebben niet gezegd van, daar moet nu per se die fietsroute komen. Er wordt met een kanon op een muggen geschoten, in de woordvoering van de heer Groenewege. De heer Groenewege: Voorzitter, ik lees opnieuw voor. “De natuurlijke oevers van het Wantij worden zoveel mogelijk behouden of hersteld.” Het omgekeerde is nu het voorstel van de SP. En ik heb alle praktische bezwaren van Natuurvriendenhuis De Kleine Rug genoemd. De SP kan beweren dat dit maar een onderdeel is van hun motie, maar het is er wel een onderdeel van. En als wij hier als raad mee instemmen, dan geven we het college deze onmogelijke opdracht. En de Partij voor de Dieren wil de raad oproepen om dat niet te doen. Ik had nog een aantal vragen gehoord... De heer Kuhlmann: Voorzitter. De voorzitter: U heeft ook nog een interruptie van de heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Het kan natuurlijk een leuk spel zijn om een beetje de SP te bashen. En wij zijn ook zeker nog benieuwd naar het oordeel van het college over deze motie. En dat vind ik echt een beetje gek om dat zo te stellen.

Wat de heer Groenewege zojuist deed, is te stellen alsof het in niemands belang is als zo'n fietspad wordt aangelegd, dat er niet is geluisterd. Als het zo is, en dat wil ik best van u aannemen als u gebeld heeft met de mensen van dat Natuurvriendenhuis, dat die het misschien niet zo'n aardig idee vinden. Dat betekent natuurlijk niet dat er nog heel veel andere Dordtenaren kunnen zijn die profijt kunnen hebben van zo'n fietspad. Nogmaals, ik ben erg benieuwd naar het oordeel van het college hierover, maar het beeld wat u schetst alsof niemand erop zit te wachten, dat lijkt me gek en doet ook denk ik niet recht aan de tijd en energie die de SP heeft gestoken in deze motie. De heer Groenewege: Voorzitter, ik weet niet waar de heer Kuhlmann heeft gehoord dat ik beweerde dat niemand erop zit te wachten, want volgens mij heb ik dat niet beweerd. Ik heb gezegd dat het Natuurvriendenhuis er niet op zit te wachten. Ik heb gezegd dat het Natuurvriendenhuis een aantal praktische bezwaren naar voren heeft gebracht. Ik heb gezegd dat de SP het Natuurvriendenhuis, die het betreft, niet heeft betrokken. En dat is het. Dan wilde ik ingaan op een aantal vragen die ik heb gehoord. Er werden wat vragen gesteld over openbare fietsoplaadpunten. Dat is een motie die wij mede indienen als Partij voor de Dieren. En dat doen we mede omdat het een onderzoeksmotie is.

We willen graag dat het college eens nader kijkt van, wat is de meerwaarde en waar kunnen die komen? En wat dat betreft wil ik me ook aansluiten bij het betoog van de heer Gündogdu van eerder vandaag, dat het goed zou zijn om een aantal aspecten van het Mobiliteitsplan beter tegen het licht te houden. Ik denk dat dat heel verstandig is. Wat ik niet deel met de heer Gündogdu en waarom ik tegen zijn amendement heb gestemd, is dat we die veertien uitgangspunten op die manier moeten benaderen. Want daarvoor vind ik ze te vaag. Maar zo'n concreet idee als waar kunnen fietsoplaadpunten worden gerealiseerd, is iets wat je prima in onderzoeksvorm als opdracht aan het college kan meegeven. En dat willen we met deze motie, samen met ChristenUnie/SGP en, bij mijn weten, GroenLinks doen. Ik vind het ook zorgwekkend dat de raad zo lacherig doet over

96

luchtkwaliteit. En daarom steunen we ook de motie van de PvdA over dit onderwerp. En wellicht komen we met een agenderingsverzoek, in samenwerking met het CDA. Maar dan moeten we maar eerst eens zien hoe dit loopt vandaag. Ik wil ook reageren op een vraag van de PvdA, direct aan mij gesteld, over onze motie over milieuzones. De PvdA stelde namelijk dat ze moeite hebben met de focus die wij hebben op de binnenstad. Nou moet ik zeggen dat ik dat commentaar niet begrijp. Want in de motie wordt helemaal niet gesteld waar de milieuzone zou moeten komen. Sterker nog, het is een heel open motie die het college oproept om te onderzoeken waar hij zou kunnen komen. Of dat in de binnenstad is of elders. Volgens mij ligt dat helemaal open en is daarmee de weg vrij voor de PvdA om voor deze motie te stemmen. Een laatste vraag die aan mij is gesteld, is een vraag van GroenLinks over de betaalbaarheid van het vervoer als we een milieuzone instellen. De heer Safranti: Voorzitter. De voorzitter: De heer Safranti, bij interruptie. De heer Safranti: Toch even over die milieuzone. Waarom zou je in een wijk waar weinig auto’s zijn, en als we naar grotere steden kijken, ook een beetje in vergelijking met de gemeente Dordrecht, dan zijn de milieuzones met name in de binnenstad. Mijnheer Groenewege geeft aan, dat benoemen we juist niet in de motie.

Mijn vraag is, waar ligt die voorkeur dan wel? Is dat de binnenstad of een andere wijk of een gebied in Dordrecht? De heer Groenewege: Voorzitter, wat de Partij voor de Dieren betreft, doen we het in de hele stad. Maar waar we over stemmen, is deze motie. En daarin geven we geen locatievoorkeur aan. We geven het college de opdracht om eens te kijken waar het kan. En wat de meerwaarde is van een milieuzone, is dat je de luchtkwaliteit verbetert. Dat is de meerwaarde van de milieuzone. Of je hem in de binnenstad instelt of in Crabbehof of waar dan ook, die mensen die daar wonen knappen ervan op. Dat is de meerwaarde van een milieuzone. De heer Safranti: Voorzitter, even ter aanvulling. U komt met de motie. U heeft iets kunnen constateren of signaleren en u wilt dat dat onderzocht wordt. Dan ga ik er wel vanuit dat u ongeveer weet welk gebied qua luchtkwaliteit achteruit is gegaan of achteruit gaat. Heeft u daar ook nog naar gekeken? De heer Groenewege: Zeker. In heel Dordrecht is de luchtkwaliteit beroerd. Er zijn verschillende kaartjes. Ik heb ook in de motie gelinkt naar een kaartje, die u zelf kunt openen, waarop u kunt zien hoe het met de luchtkwaliteit in Dordrecht gesteld is. Het is trouwens, wat u eerder zei, niet waar dat alle milieuzones zich beperken tot de binnenstad.

Want bijvoorbeeld de milieuzone die gaat over brommers in Den Haag, die beslaat de hele gemeente Den Haag. Dat is ook nog een optie waar je voor zou kunnen kiezen. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Groenewege: Een laatste vraag. Dat ging erover, als we een milieuzone instellen, hoe zorgen we er dan voor dat mensen nog betaalbaar die zone kunnen

97

binnenrijden? En de Partij voor de Dieren zet in op betaalbare alternatieven voor mensen die geen privéauto kunnen betalen. Want die mensen bestaan nu al. Laten we wel beseffen dat het geen probleem is dat we introduceren als we een milieuzone instellen. Het probleem dat er mensen zijn die zo arm zijn dat ze nu al geen privéauto kunnen betalen, is gewoon een actueel probleem. Daar moet je nu al rekening mee houden. En daarom zet de Partij voor de Dieren ook in op betaalbaar deelvervoer. Daarom steunen wij en hebben wij mede ingediend de motie van GroenLinks over betaalbaar deelvervoer. Maar ook ov, ook fietsen, ook wandelen vinden we in dat licht belangrijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de eerste Safranti van DENK. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, misschien is het wel een herhaling, maar heel veel partijen hebben natuurlijk wel de nodige discussie gehad vanavond rondom de fietser, maar ook rondom de automobilist. Alleen wil ik wel onderstrepen dat wij de woordvoering van VVD en met name ook VSP onderschrijven en ons ook daarin herkennen. Zeker als het gaat om de groeiambities die we hebben voor de komende periode en dat auto niet altijd een luxe is, maar soms ook wel een noodzaak. Dat heb ik dan ook volgens mij van een aantal partijen gehoord, die wil ik nog benadrukken.

Wat ik ook goed vond van de VVD, was dat zij aangaven dat wij juist niet alleen voor de fietser of voor de automobilist, maar ook gewoon voor de burger toegankelijk moeten maken, of ze met de trein komen, bus komen, boot komen. We moeten wat breder kijken dan alleen de fietser en de automobilist. Tot slot, burgemeester of voorzitter. Sorry. De voorzitter: Ik luister naar beide. De heer Safranti: Een autoluw binnenstad. Wij zijn daar zeker niet tegen. Alleen volgens mij heeft mevrouw Stolk het daar ook over gehad, laten we dan wel aan alternatieven denken. Laten we dan wel met alternatieven komen. Natuurlijk, we willen gaan groeien, maar laten we ook nu al gaan kijken hoe we dat straks kunnen gaan inrichten. En dat is volgens mij ook een van de belangrijkste punten. Er is natuurlijk ook gesuggereerd vanuit mijn buren over ov, 65-plussers of gratis of goedkoper, live verbinding. Er zijn heel veel alternatieven waar we nu al over kunnen nadenken. Maar zolang we dat niet voor elkaar gekregen hebben, denk ik dat dat lastig zal worden om een autoluwe binnenstad te krijgen. Nu richting de amendementen en de moties. A10 zijn we natuurlijk voor, omdat we ook mede hebben ingediend. A11, daar twijfelde ik. Alleen daar ga ik nu wel voorstemmen. A12 en A13, daar twijfel ik nog steeds, maar ik wil daar tegenstemmen. A14 gaan we voorstemmen. A15 zijn we ook positief.

A16 wil ik op de reactie van de wethouder wachten of van het college. Moties. M5 zijn we tegen. Motie M6. Volgens mij heeft de wethouder tijdens de commissie aangeven dat dit voor de gemeente Dordrecht een hele lastige post zou zijn. Dat weet ik nog me te herinneren dat deze vraag ook daar is gesteld en dat de wethouder had aangegeven dat dat een enorme klus zou zijn als wij dit straks in Dordrecht willen gaan doen. In principe ben ik er tegen, maar als de wethouder daar anders over denkt, dan hoor ik dat graag. 7, daar heb ik nog steeds mijn twijfels. Ik ga ook nog even de reactie van de wethouder over horen. M8, M9 en 10. Ik vind ze wel sympathiek. M11 stem ik voor. Dank u wel, voorzitter.

98

De voorzitter: Dank. Dat waren meteen ook de stemverklaringen. Dan gaan we naar Gewoon Dordt. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, dank. Het is best wel bijzonder dat wij toch wel heel sterk zoiets hebben, ook door de gang van zaken, van, wat moeten we met dit verhaal? En dan wel vanuit een soort bewustzijn, als je naar dat STOMP-principe kijkt bijvoorbeeld, dat ik dan bedenk van, ik doe aan stappen, ik doe aan trappen, ik gebruik heel veel het ov, ik heb een abonnement op een deelauto. En ik heb geeneens meer een eigen auto. Dat is niet zielig, maar dat is gewoon ook een bewuste keuze. En toch zijn er een heleboel mensen die wel een auto hebben en die twee auto's hebben of misschien zelfs wel drie auto's hebben. En wij vinden dat je hoe dan ook moet zorgen dat iedere voordeur in de stad bereikbaar blijft met de auto. Betekent overigens niet dat hij voor je deur hoeft te staan, maar je moet wel in de buurt kunnen parkeren. En zolang er geen alternatieven zijn... Want dan kan je gaan zeggen van, we gaan die tweede parkeervergunning afschaffen. Allemaal hartstikke nobel. Maar het is een soort wensdenken waar je bijna niet tegenop qua naïviteit. Je zal eerst moeten zorgen dat er voldoende alternatieve plekken zijn. En bijvoorbeeld een parkeergarage aan de aan de Grote Markt willen aanleggen, terwijl wij bijvoorbeeld Wolwevershaven hadden geopperd.

De Grote Markt, voordat dat gerealiseerd is, ben je vele jaren verder. En in de tussentijd kan je gewoon weet ik veel waar je auto zetten die je wel nodig hebt om bijvoorbeeld naar je werk te gaan. Maar als de meerderheid dat wil, en dat schijnt het geval te zijn, dan kunnen we daar ook niet zoveel tegen doen. En waar we dan ook nog wel aandacht voor willen vragen, is al dat gepromoot. Bakfietsen moeten een plek hebben. Noem allemaal maar op. Ik heb een gewone ouwe Gazelle fiets. Die weegt een ton, zo ongeveer. Ik kom bijna niet vooruit. Ik word aan alle kanten ingehaald door elektrische bakfietsen vooral, elektrische fietsen. Ik word ingehaald door mensen die gemiddeld twintig jaar ouder zijn dan ik. Er gebeurt van alles en nog wat waardoor dat verkeer wat we nu zo aan het promoten zijn steeds onveiliger wordt. En dan denk ik bij mezelf van, is dat dan de inzet? Is dat dan onze redding? Dat denken wij van niet. De heer Groenewege: Voorzitter. Mevrouw Koene: En mijn buurman wil wat zeggen. De voorzitter: Zeker. De heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Ik vraag me af of bakfietsen, want er zijn ook gewoon niet elektrisch bakfietsen, de reden zijn dat mevrouw Koene ervaart dat het verkeer onveiliger wordt. Meent zij dat echt dat het bakfietsen zijn die haar een onveilig gevoel geven in het verkeer? Mevrouw Koene: Zeker.

De ervaring is, en zeker als je in de ochtend, als een heleboel mensen op de bakfiets hun kind naar school brengen, dan gebeurt er van alles en nog wat waarvan ik dan denk, jongens, je kind, je kinderen die je erin hebt zitten, leer ze misschien ook eens dat er gewoon een bepaalde etiquette nog in het verkeer is. Want dat gaat allemaal als een jekko voorbij. Serieus. Kijk, als je op de fiets zit, dan is dat al een lastige, maar als jij gewoon als voetganger ergens loopt, er wordt gewoon echt bijna... Ze gaan zo snel. Er wordt bijna geen rekening mee gehouden dat er ook nog

99

langzame verkeersgebruikers zijn. Ik vind het best wel gek. Ik weet, mijnheer Groenewege zit nu heel hard na te denken of hij het zinvol vindt om nog wat te zeggen. Ik geloof het niet. De heer Van der Meer: Voorzitter. Mevrouw Koene: Maar ik geef het even aan als ervaring vanuit mij, vanuit ons. De voorzitter: Dank. Mevrouw Koene: Waar wij het in de fractie ook over hebben gehad. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Ik zie nog een interruptie van de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter. Ik begrijp heel goed dat al die verschillende verkeersmodaliteiten en snelheden door elkaar problemen met zich meebrengt. Dat pleit bijvoorbeeld voor op een aantal plekken ontvlechting. Dat betekent voor regulering. Betekent denk ik ook op sommige plekken minder autoverkeer, want die kunnen ook onveiligheid realiseren. De vraag is van, betekent dat dat we bepaalde vervoersmodaliteiten eigenlijk moeten uitsluiten? Of gaan we het inderdaad proberen te regelen door de mix in een goede richting te duwen en de snelheden waar nodig te beperken? Mevrouw Koene: Dat is het aardige, voorzitter, want je kan de snelheid van auto's beperken naar 30 kilometer per uur en vervolgens rijdt de gemiddelde elektrische fiets bijna 35.

Als we dan iets aan die snelheid gaan doen, laten we dan ook gewoon zorgen dat er tegelijkertijd, want een van de punten in een van de uitgangspunten, is dat we ook inzetten op het informeren van mensen hoe je bijvoorbeeld voor duurzaam vervoer kan kiezen enzovoort. Gedragsverandering. Dan moeten we daar ook flink op inzetten. Dat betekent niet dat je zomaar klakkeloos jouw gang kan gaan Weet je, wij zeggen dan, ik zal het niet precies zeggen zoals ik het zeg... Er zijn ook een heleboel mensen die brengen bij wijze van spreken hun kinderen naar school. Die gooien de auto dubbel neer of die gooien de bakfietsen half over de stoep of wat dan ook. En vervolgens rijden ze bij wijze van spreken een ander gewoon bijna te pletter, doordat er gewoon altijd haast is en noem maar op. Er moet heel wat gebeuren in het gedrag van verkeersgebruikers om gewoon zich tot elkaar te kunnen verhouden. De heer Van der Meer: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Als ik nog even kort mag reageren. Daar zijn we het helemaal over eens, dat er een heleboel verkeersgedrag ongewenst is en meer etiquette nodig is om dat op een goede manier te doen. De vraag is, heeft dit consequenties voor de uitgangspunten van het Mobiliteitsplan, zoals we dat formuleren? En zo ja, welke? Mevrouw Koene: Ik kan hem niet aan een van de uitgangspunten specifiek koppelen, voorzitter.

Maar de veertien die er genoemd zijn, kijk, dat heb ik in het begin al gezegd, als we het houden bij de vier uitgangspunten, de A, B, C, D, dan kunnen we daar nog in

100