2.1 2023.09.19 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT, D.D. 19 SEPTEMBER 2023 Vergaderkamer Raadzaal Voorzitter: De heer Kolff Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam-Timmers (CDA) Dhr. Droog (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van Leeuwen (Fractie Van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Portier (SP) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-Den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Schnabel (PvdA) Mevr. Simon-Van Waardhuizen (Fractie van Waardhuizen) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. De Vries (VSP) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt)

1

Portefeuillehouders: Mevrouw Van Benschop, De heer Heijkoop, De heer Van der Linden, Mevrouw De Jonge, De heer Merx. Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Hierbij open ik de gemeenteraadsvergadering van dinsdag 19 september 2023 en ik heet u allemaal van harte welkom. Ik zou graag willen vragen om stilte, ook achterin de zaal. Eerste raadsvergadering weer na het zomerreces. Zo voelt het natuurlijk niet, want we hebben alweer wat Dordtse dinsdagen gehad en ook een barbecue om het politieke jaar weer af te trappen. Ik heet graag mevrouw Van den Tol van de VVD weer terug welkom in ons midden. Na haar ziekteverlof is dit weer uw eerste vergadering. Wat fijn dat u er weer bent. Ik heb begrepen dat u af en toe nog wel even de vergadering moet verlaten vanwege het druppelen. Aan de raadsleden aan mijn linkerkant daarmee wederom het verzoek om te zorgen dat het gangpad achter u goed begaanbaar is voor mevrouw Van den Tol. Nogmaals fijn dat weer in ons midden bent. En veel succes en ook plezier bij het bij het raadswerk. Nieuw deze vergadering en dat lijkt ogenschijnlijk tot geen enkele verandering te leiden, maar dat is niet helemaal waar, want de heer Van Leeuwen heeft zich afsplitst van Forum voor Democratie en gaat de rest van de periode verder als fractie Van Leeuwen.

Daarmee zijn er 15 fracties in onze raad en overleg met betrokkenen heeft ons geleerd dat de zitplaatsen ongewijzigd konden blijven. Dus vandaar dat gewoon daar blijft zitten. Ik heb in ieder geval een afmelding ontvangen van de heer Van der Spoel van Partij van de Arbeid. Dat betekent dat we met 38 zijn, maar ik zie ook dat de heer Stolk er nog niet is dus ik kijk even naar mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, klopt. De heer Stolk is een uurtje later. Dus die komt wel. Die schuift zo aan. De voorzitter: Dan hoop ik dat weet wat hij mist, want het eerste uur is natuurlijk altijd al buitengewoon nuttig en belangrijk, maar goed dat u het even zegt. Dan kom ik bij het vaststellen van de agenda. Daar hebben we een paar bijzonderheden. Agendapunten 6 en 7. Die behandelen we om half zes dan hebben we daar een half uur de tijd voor en dan kunnen we de vergadering, want we gaan het waarschijnlijk niet redden in een middag, dan kunnen we de vergadering om zes uur schorsen. Dus dan weet u dat de agendapunten 6 en 7 stipt om half zes beginnen en dat we de vergadering dan eigenlijk de reguliere vergadering daar even voor schorsen. Dat gaat om het afscheid van de huidige kinderburgemeester en de verwelkoming van de nieuwe. Die zitten nu nog op school, zoals u begrijpt en vandaar dat we dat om half zes doen.

Dan is er een amendement van de Partij voor de Dieren aangekondigd bij agendapunt 10, krediet evenementen december. Ik kijk even naar de Partij voor de dieren. Dat is correct. Ook tijdig gedeeld, wat inhoudt dat het een bespreekstuk wordt waarbij we alleen over dit amendement zullen spreken. En mijn voorstel is om dat te behandelen na het laatste geagendeerde agendapunt dus dat wordt na agendapunt 42.

2

Dan is er nog een tweetal moties vreemd aangekondigd. Eerste van CDA. Die gaat over verkeerssituatie rondom een nieuwe school te Crabbehof. Ik kijk even naar de CDAfractie, die wordt ingediend? De heer Van der Kruijff: Jazeker, voorzitter. Mede namens ChristenUnie-SGP en VSP overigens. De voorzitter: En de tweede motie is afkomstig van de fractie Van Waardhuizen heb ik begrepen en heet ontdoe HVC van de sluier van geheimhouding en die wilt u ook indienen? Mevrouw Van Waardhuizen-Simon: Klopt, voorzitter. En dat zullen we samen doen met Gewoon Dordt en Op Ons Eiland. De voorzitter: Met Gewoon Dordt en Op Ons Eiland. Dan stel ik voor dat we die twee moties vreemd aan de orde, die allebei overigens ruim 48 uur van tevoren zijn gedeeld, dat we die ook behandelen en dat te doen, even kijken, als laatste punt van de agenda en daarmee worden het agendapunten 43 en 44 en het zou mooi zijn als u die moties ook nu vast bij de griffie kunt indienen dan zorgen we dat we die in het systeem zetten. En dan kijk ik even rond of u allemaal kunt instemmen met de wijzigingen op de reeds rondgestuurde agenda. Gaat uw gang, de heer Safranti. De heer Safranti: Ik had een opmerking bij agendapunt 39. Tijdens de commissie hadden wij afgesproken dat we alleen de moties zouden bespreken en ik lees hier ieder fractie heeft twee minuten spreektijd en daarnaast staat er eventueel moties en amendementen.

Dus dat was de verwarring even bij mij. De voorzitter: De griffier fluistert mij in, want ik had het van tevoren ook gezien, dat dat niet de terugkoppeling is, zoals die vanuit de commissie is gegeven. Dus daar is gezegd daar kunnen we in principe over alles van dat agendapunt spreken, waaronder de moties en amendementen. Dat wordt bevestigd ook zie ik ook door een aantal mensen die daarbij … Mevrouw Pichel: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Safranti, want zo heb ik het ook gezien, teruggekeken en dus anders gelezen dan dat hier staat. Niet dat ik per se een voorkeur heb hoe we het gaan doen, maar even voor punt van orde heb ik dat wel zo begrepen.

De voorzitter: In zijn algemeenheid geldt sowieso dat in de raadsvergadering proberen nooit de commissievergadering over te doen. Dus daar zou ik sowieso voor willen waken en dat u zich dan vooral richt op de moties aan de amendementen, maar dat is niet zoals het teruggekoppeld is geworden vanuit de commissievergadering, krijg ik door. Gaat uw gang.

3

Mevrouw Koene: Voorzitter, ik was voorzitter van die commissie en er is inderdaad wel af gesproken om het aan de hand te doen van eventuele moties of amendementen, met daarbij de opmerking dat er in de geest van de bespreking nog iets aan toegevoegd kon worden. De voorzitter: Lijkt dan al meer op, zoals ik het net ook samenvatte dus zullen we dat maar op die manier insteken? Dus moties en amendementen daar gaat het vooral om, in de geest van, et cetera. Goed, prachtig. Kunnen we mee leven. Dan stellen we voor de rest de agenda vast, volgens mij. Ik zie daar verder geen vragen, opmerkingen of brandende interrupties meer op. Dan gaan we dat doen en dan gaan we naar agendapunt twee het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 4 juli en de Dordtse dinsdagen van 27 juni en 29 augustus. In de vergaderzalen een, drie en vijf. Kunnen we die zo vaststellen? Dat is het geval. En dan zijn we aangekomen bij de benoemingen en de aanwijzingen. Als eerste staat hier de vervanging van mevrouw Striebeck van de VSP op de agenda. Zij heeft aangegeven graag gebruik te maken van een tweede periode ziekteverlof.

De heer de Vries is bereid om haar in die periode wederom te vervangen en formeel zijn we dan verplicht, omdat het gaat om vervanging gedurende bepaalde periode binnen de raadstermijn om nogmaals naar de geloofsbrieven te kijken en besluit te nemen en ook opnieuw de verklaring en belofte af te nemen. Dus dan brengt ons eigenlijk bij agendapunt drie, commissie tot onderzoek geloofsbrieven die over de toelating van de heer De Vries heeft geoordeeld. Dat is de heer Noldus van de VVD, de heer Venderbos van de Partij voor de Dieren en mevrouw Van Vugt van de CDA fractie en de commissie onderzoekt of door de voorzitter van het centraal stembureau benoemde kandidaat voldoet aan de eisen. En ik heb begrepen dat de heer Noldus voorzitter is en ik vraag hem naar de bevindingen van de commissie. De heer Noldus: Voorzitter, dank. De geloofsbrievencommissie is bij elkaar geweest. Hebben alle documenten aangaande de beoogde benoeming van de heer De Vries bekeken en geconstateerd dat er geen belemmeringen dan wel beletselen zijn om de heer De Vries toe te laten tot de gemeenteraad. De voorzitter: Dank u wel. Dan constateren we dat we geen beletselen zijn en kunnen we door naar agendapunt vier. En dat is de vraag die ik aan u stel of u kunt instemmen met het tijdelijk toelaten van de heer De Vries tot lid van de gemeenteraad als vervanging van mevrouw Striebeck. Dat is het geval.

Dan wil ik de heer De Vries naar voren vragen voor het afleggen van de belofte en ik verzoek u allen om daar zoveel mogelijk bij te gaan staan. Voordeel van deze situatie is dat u ook opnieuw bloemen krijgt, zeg ik er dan maar even bij. Ik lees de tekst voor. Het enige wat u hoeft te zeggen is dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot raadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in het ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enige geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plicht als raadslid naar eer en geweten zal vervullen. De heer De Vries: Dat verklaar en beloof ik.

4

De voorzitter: Dan wil ik u opnieuw vanaf deze plaats van harte feliciteren. Volgens mij kunnen we wel weer. Ik verzoek iedereen te gaan zitten. De vergadering is heropend. En ik wil nogmaals de heer De Vries feliciteren en succes wensen in zijn tijdelijke rol. En natuurlijk ook mevrouw Striebeck een spoedig herstel. 5. Benoeming van de heer R.R.C. den Heijer tot voorzitter van de vergaderingen van de adviescommissies – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 5. Benoeming van de heer R.R.C den Heijer tot voorzitter van de vergaderingen van de adviescommissies. En de vraag is even of daarmee kunt instemmen. Dat is het geval. Dank. Dan wil ik ook de heer Den Heijer succes wensen. Ik wil graag wel iedereen om stilte vragen, want de zaal is gehorig, zoals u weet en het is belangrijk dat we elkaar goed kunnen verstaan in de gesprekken. Agendapunt zes en zeven. Daar wachten we dus mee tot half zes en dat betekent dat we nu doorgaan naar agendapunt acht. 8. OUD- Vaststellen jaarstukken 2022 - Raadsvoorstel De voorzitter: En agendapunt 8 is een zogenoemd negatief hamerstuk. Mooie noviteit, deze zijn naam. Het college heeft een aangepast voorstel gestuurd en verzoekt u daarom de eerder verstrekte stukken af te voeren. Het aangepaste voorstel staat bij agendapunt 39 en om de oude stukken af te voeren hamert u bij dit agendapunt dus negatief.

Dus u stemt er dus niet mee in dat de stukken verder wordt behandeld en teruggaan naar het college. Dat is eigenlijk wat hiervan wordt gevraagd. Eigenlijk meer een formaliteit. Is dat akkoord? Ja. Dan gaan we naar de overige hamerstukken. Die loop ik zoals u weet, één voor één langs en dan kunt u een korte stemverklaring geven, als u daar behoefte aan heeft. Negen is het vaststellen van de herbenoeming van twee leden van de raad van toezicht van het Stedelijk Dalton Lyceum. Is akkoord. Tien, daar hebben we volgens mij van gezegd dat we dat geen hamerstuk meer laten zijn dus dat behandelen we na agendapunt 42. Kom ik bij elf, vaststellen startnotitie Dordtse visie voortgezet onderwijs. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Een kleine stemverklaring. Als CDA hadden we ietsje moeite met het derde speerpunt. We zullen overigens wel voorstemmen, maar we vinden de vorm waarin het nu verwoord is dat talentontwikkeling toch vooral bij het primair onderwijs moet blijven liggen of als taak primair bij het onderwijs ligt en pas daarna bij de gemeente. Dus dat wilden we graag even meegeven. De voorzitter: Dank u wel. Ik hoorde nog anderen. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, daar sluit de VSP zich bij aan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks Dordrecht zal ook voor stemmen.

We hebben wel een extra opmerking en dat is dat de plannen uitgevoerd moeten worden en dat er voldoende docenten moeten zijn. En daarom verzoeken we de

5

wethouder om al het mogelijke te doen, om een bijdrage te leveren aan het verminderen van het lerarentekort. De voorzitter: Dank u wel. Kunnen wel goochelen, maar niet toveren. Gaat uw gang, de heer De Heer. De heer De heer: Dank u wel. Steun voor de startnotitie, maar we hebben de afgelopen tijd in de commissie ook wel veel zorgen van ouders en organisaties gehoord. Begrijpelijk dat die nu niet direct konden worden verwerkt in de startnotitie, maar we rekenen erop dat dit wel straks terug te lezen valt in het uitvoeringsprogramma dat volgt. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan stellen we hem vast met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. Dertien, verhogen van het investeringsgeld voor nieuwbouw Drechtse college en de bijbehorende gymzaal en het toekennen van het krediet voor het inrichten van de openbare ruimte. Ik vergeet twaalf. Ik had al een krul gezet. We gaan eerst naar twaalf. Instemmen met de garantstelling grootschalige renovatie stichting CKV Oranje Wit hal. Is akkoord. Dertien, dat is dat investeringskrediet voor de nieuwbouw Drechtse college gymzaal en openbare ruimte. Is ook akkoord. Veertien, vaststellen voorbereidingsbudget Knoop Leerpark gezondheidspark Dordtse Spoorzone. Mijnheer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen hiermee instemmen.

Het CDA wil daar alleen wel een kanttekening bij maken dat het niet vanzelfsprekend is dat twee tennisverenigingen wijken voor woningbouw. Als conclusies die kant opgaan, verwachten we dat de raad daar, conform de aangenomen motie van 16 mei 2023, vroegtijdig op geconsulteerd wordt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: De VSP sluit zich aan bij de stemverklaring van het CDA. De voorzitter: Dank u wel. De heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Wij stemmen in met het voorstel, maar we vragen wel expliciet aandacht voor positie van het schippers internaat. Zit op een heel cruciale plek en het is voor het schippers internaat van groot belang dat ze in de buurt van scholen zitten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ik sluit me aan bij het CDA. De voorzitter: Dank u wel. De heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren wordt geacht tegen dit voorstel te hebben gestemd. De wethouder heeft tijdens de commissie toegezegd aanvullende informatie te sturen over de functie van station Leerpark. Die hebben we nooit ontvangen, dus kunnen we niet instemmen. Dank u wel.

6

De voorzitter: Dank u wel. De heer Schalken. De heer Schalken-Den Hartog: Voorzitter, Beter voor Dordt sluit zich aan bij de stemverklaring van het CDA. De voorzitter: Anderen nog? Dan is het aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. Dan gaan we naar vijftien. Indienen zienswijze op begroting 2024 en wegschrap tunnel Dordtsche Kil. Akkoord. Zestien, geen wensen en bedenkingen kenbaar maken met betrekking tot geactualiseerde bestuurlijke planner. De heer Groenewege. De heer Groenewege: Voorzitter, de Partij voor Dieren kan instemmen met de bestuurlijke planner, maar we zijn wel wat verbaasd dat we de dierenwelzijnsnota er niet op terugzien. Hopelijk is het college die niet vergeten. Dank u wel. De voorzitter: Waarvan akte. Anderen nog? Is aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. Zeventien, beschikbaar stellen van aanvullende investeringskredieten voor de gymzalen Het Kristal en de Pius 10. Is akkoord. Achttien, herstellen van onjuist vastgestelde versie winkeltijden verordening Dordrecht 20 juni 2023. Is akkoord. Negentien, aanwijzen contact functionaris voor de wet open overheid. Gaat uw gang, de heer De Heer. De heer De Heer: Vorige keer, toen de tijdelijke contact functionaris WO langskwam als hamerstuk. Toen hebben we gevraagd of de naam van de contactfunctionaris op de website kon worden vermeld. We zien dat dat nu ook is gebeurd.

Alleen staat mevrouw Kahn, de nieuwe contactfunctionaris, al op de website voordat we daar eigenlijk hier nu een besluit over nemen. Dus dat is een opmerking met een knipoog, want we zijn natuurlijk vooral dat het is opgevolgd, alleen wel erg voortvarend. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan is het akkoord met inachtneming van de knipoog. Dan was hij ook echt. Heel goed. Dan hebben we daarmee de hamerstukken gehad en dan gaan we naar de stukken te kennisname. Agendapunt 25, zoals u weet, behandelen we alsnog op het eind. Dus dat is niet, nee dat is niet waar. Die behandelen we niet op het eind. Dus de agendapunten 20 tot en met 38 zijn alle stukken ter kennisname en de vraag is even of daar nog vragen of opmerkingen bij zijn. De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Dank u voor deze informatiebrief. Maar wat we willen meegeven is dat in de raadsinformatiebrief staat dat we een doelstelling hebben voor 2030 om 30 procent minder energieverbruik dan 2020 te hebben. De voorzitter: Heel even, de heer Gündogdu. Over welke raadsinformatiebrief heeft u het, want er staan er vrij veel op. De heer Gündogdu: 24. De voorzitter Nummer 24. De heer Gündogdu: En dus in de raadsinformatiebrief hebben we een ambitie uitgesproken om 30 procent minder energie bereikt hebben in 2030 dan in 2020, maar in

7

het vervolgdocument staat dat daar 20 procent minder energieverbruik dan in 2020. Dus dat scheelt nogal wat. Is het nou 20 of 30 procent? De voorzitter: Dat weet ik niet. Is wel een beetje een technische vraag voor een stuk ter kennisname. Ik weet niet of de wethouder daar direct antwoord op kan geven, dan hebben we dat maar opgehelderd. Mevrouw De Jonge: Dat wil ik zeker doen, voorzitter. U heeft inderdaad twee documenten. Het eerste is de gemeente Dordrecht die in de versnellingen intensivering gekozen heeft voor 30 procent. En het tweede document wat te lezen is de regionale energiestrategie en die is vastgesteld op 20 procent. En die blijft voorlopig op 20, maar dat neemt niet weg dat wij als Dordrecht voor 30 procent gaan. De voorzitter: Helder. Andere vragen of opmerkingen? De heer Portier. De heer Portier: Even over agendapunt 25. De geheime gratie van wereld ‘…’ over Chemours, waar ik uiteraard inhoudelijk niks over kan zeggen. Maar niet inhoudelijk. Wat ons betreft hoeft het niet geheim te zijn. Wat hier instaat. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? De heer Van Dam-Timmers. De heer Van Dam-Timmers: Voorzitter, bij agendapunt 32 gaat het over de raadsinformatiebrief over de wijkaanpak zwem veiligheid op de basisschool en we zijn erg blij met deze informatie, omdat dit bijdraagt aan een de zwemveiligheid en we hier ook een verkiezingsbelofte mee hebben ingelost.

De voorzitter: Waarvan akte. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben een stemverklaring bij punt 28. In de commissievergadering hebben we meegegeven dat we het belangrijk vinden dat jeugd … Althans … Dat criminaliteit of dat er niet op handhaving wordt ingezet. Toen werd duidelijke dat handhaving het sluitstuk is en dat willen we graag nog meegeven, omdat we zien staan dat er op preventie met gezag wordt ingezet. De voorzitter: Oké. Waarvan akte. Laten we daar nu niet al te veel op ingaan, maar dat helderen we nog wel eens op. Anderen nog? Gaat uw gang. Mevrouw Van Waardhuizen-Simon: Voorzitter, vanuit fractie Van Waardhuizen een opmerking bij agendapunt 27 de ‘…’ over de vestiging azc in Dordrecht. Waar wij toch een beetje moeten bij blijven houden is het toegezegde budget naar neutraliteit. In onze eerder gestelde artikel 40 vraag en antwoord daarop evenals de begrotingsstukken over 2024, blijkt dat wat ons betreft in ieder geval niet. Dus enige openheid, transparantie hadden we zeer gewaardeerd. Dank u wel. De voorzitter: Die laatste zin die u zei, kunt u die nog een keer zeggen, want die verstond ik niet. Mevrouw Van Waardhuizen-Simon: Enige openheid en transparantie daarover hadden we zeer gewaardeerd.

8

De voorzitter: Oké, maar nu wordt er gesuggereerd dat er geen openheid en transparantie was. Op welk punt dan niet? Want ... Mevrouw Van Waardhuizen-Simon: Ik refereer naar onze artikel 40 vragen. Het antwoord daarop. Daar hebben we concrete vragen gesteld, waarop het antwoord wat minder concreet was als dat we gedacht en gehoopt hadden. De voorzitter: Ik vind het wel lastig hoor dat we nu zoiets hier in het midden leggen, zonder dat dat verder wordt onderbouwd en dat daar iemand zich op kan verweren. Dit zijn eigenlijk meer stukken ter kennisname, waarvan u kunt zeggen nou ik heb nog een vraag of een opmerking dit is ook een opmerking. Dat snap ik. Ik denk dat het wel goed is als de wethouder daar ook even een zin aan wijt. Mevrouw Van Benschop: Dank u wel, voorzitter. Wat er in de artikel 40 vragen vooral gevraagd werd, was wat het mogelijk niet doorgaan van de spreidingswet in verband met de val van het kabinet zou betekenen voor de financiële consequenties. Die zijn er niet. En dat komt omdat wij afspraken maken met het COA, we sluiten een bestuursovereenkomst en een huurovereenkomst met het COA. En het COA gaat dus met ons die privaatrechtelijke overeenkomst aan dat zij die verplichting hebben om die kosten te maken. Dus dat heeft niets te maken met wel of niet het hebben van een demissionair kabinet. Dat is hoe we de vraag hebben beantwoord.

Als u daar een ander antwoord op had gewild, dan had u wellicht even moeten kijken of u de vragen anders konden stellen, want dit is het antwoord wat daarbij past. De voorzitter: Oké. Voor nu, denk ik, even genoeg en anders moeten we misschien nog aanvullende vragen krijgen en die beantwoorden. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ik heb ook nog een paar stemverklaringen, als dat mag vanuit de VSP. De voorzitter: Het zijn geen stemverklaringen. Het zijn stukken ter kennisname. Mevrouw Stolk: Maar daar mag ik toch een opmerking bij maken? De voorzitter: Ja, dat is wat and… Maar dat is geen stemverklaring. Mevrouw Stolk: Kan mij het schelen wat het is. De voorzitter: Ik zeg het maar even. Mevrouw Stolk: Voorzitter, bij agendapunt 27 ook raadsinformatiebrieven over de vestiging azc in Dordrecht. De VSP vindt dat wij te hard vooruitlopen. De spreidingswet is er nog niet en het besluit is al genomen. Zelfs de randvoorwaarden zijn al besproken. Bijvoorbeeld het OV. Er komt mogelijk een buslijn en halte, terwijl andere lijnen en haltes worden opgeheven. Dat was agendapunt 27. Dan nog een opmerking, geen stemverklaring, maar een opmerking bij agendapunt 28. Dat is voortgang nationaal programma Dordt West. Het nationaal programma 2023-2043 komt met meerdere aansluitende programma's. De agenda Dordrecht 2030, het ontwikkel Crabbehof en de sportvisie 2030.

Waarom maakt met daar niet een plan voor? Op deze wijze is het totaalplaatje moeilijker te overzien. En dan agendapunt 32. Daar maakte het CDA een

9

opmerking over. Daar sluiten wij ons gedeeltelijk bij aan. Daarbij gezegd dat de grondlegger van ieder kind een zwemdiploma bij de VSP vandaan komt. Waarvan akte. De voorzitter: Dank u wel. Gaat uw gang, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, mijn fractie sluit zich aan wat betreft punt 27. Bij de uitspraak, laat ik het even zo noemen, van mevrouw Stolk. De voorzitter: Dank u wel. Hebben we nu genoeg ingebracht bij de stukken ter kennisname? Ja. Dan gaan we naar de stukken ter bespreking. 39. Vaststellen Jaarstukken 2022 - Raadsvoorstel De voorzitter: Als eerste de jaarstukken 2022, agendapunt 39. Die hebben wat voeten in aarde gehad, omdat het controleproces niet binnen de wettelijke termijn was afgerond of het proces. Heeft het college een aantal RIP’s gestuurd om u te informeren en onze auditcommissie heeft het proces kritisch gevolgd en u ook voorzien van een advies dat bij de stukken zit. Dank daarvoor. Vorige week zijn de jaarstukken besproken in een oordeelsvormende commissie. Hier heeft de commissie besloten het onderwerp te agenderen voor bespreking met een spreektijd van twee minuten. De bespreking richt zich, zoals gezegd, primair op de amendement emoties, maar wel indien gewenst met een iets bredere uitleg daarvan.

Dus ik stel voor dat we gewoon de fracties, dat we gewoon beginnen bij de fracties op volgorde, zoals we dat altijd doen en dat we dan zien wanneer de amendementen en moties worden ingediend. Ik start bij de VVD-fractie. Wie mag ik het woord geven. Gaat uw gang, mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn blij dat het college en de wethouder financiën hebben geluisterd naar onze geuite zorgen rondom de kwaliteit van de jaarrekeningen de toekomstige pc-producten. Het is belangrijk dat de rechtmatigheid en de verantwoording van de gemeente op orde is en de raad in positie kan blijven. Daarom is goed dat het college zich de bestuursopdracht organisatie beter in control voorgenomen heeft. Via deze bestuursopdracht verwachten wij dat zowel binnen financiën als in de lijn de mogelijkheid tot verbetering kan ontstaan. Wetende dat het college voldoende aandacht en commitment voor onze zorgen heeft, stemmen wij in met het vaststellen van de jaarrekening. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de volgende fractie. Dat is de fractie GroenLinks. Wie mag ik het woord geven? Gaat uw gang. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter.

We zijn blij dat de jaarstukken een getrouw beeld geven van het financiële beleid en bedanken daarvoor de organisatie, de wethouder en ook de accountant die daar de nodige moeite voor hebben moeten doen om dat voor elkaar te krijgen. Dat heeft te maken met onder meer en vooral de personele onderbezetting. De wethouder heeft aangekondigd een bestuursopdracht te geven om de problematiek die daaraan vastzit, waardoor ook het hele proces vertraagd is en kunnen zorgen dat in de toekomst de raad tijdig van informatie wordt voorzien door een bestuursopdracht te formuleren. Ik zou de wethouder willen vragen om nog enigszins toe te lichten, omdat daar ook kennelijk moties over worden ingediend.

10

Waarom en hoe we kunnen verwachten dat die bestuursopdracht in de raad tot een verbetering van de situatie leidt? Ik heb andere dingen in mijn woordvoering staan, maar die reageren eigenlijk op moties die officieel nog niet ingediend zijn dus daar wacht ik even mee, voorzitter. Wij kunnen dus instemmen ondanks het feit dat helaas door de hele gang van zaken de accountant niet een positief oordeel over de rechtmatigheid van de uitgaven en aanbestedingen heeft kunnen formuleren, gaan ervanuit vooralsnog, totdat problemen in de toekomst opgelost wordt. En gezien het getrouwe beeld kunnen we instemmen met de vaststelling van de jaarrekening. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie een interruptie van de heer Safranti. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Ik wil mijnheer Van der Meer bedanken voor zijn pleidooi. Afgelopen anderhalf jaar heb ik GroenLinks natuurlijk gekend met transparantie en daar ben ik eigenlijk blij mee dat ik dat elke keer ook mag zien in de commissies. Ook de fractievoorzitter heeft daar ook diverse keer uitspraak over gedaan. En u geeft de nodige kritiek, maar u geeft wel aan van ik ga toch wel meestemmen. Dat stukje begrijp ik even niet. De heer Van der Meer: Voorzitter, we krijgen straks naar aanleiding van amendementen, denk ik, nog een discussie over aspecten van de resultaatbestemming.

Wat ons betreft is voldoende duidelijk uitgelegd hoe die onrechtmatigheden, met name in de aanbestedingen, tot stand gekomen zijn. En we gaan ervan uit, maar wachten het antwoord van de wethouder af, dat dat in de toekomst er beter geregeld kan worden. En verder geeft de jaarrekening wel een adequaat beeld van wat er gebeurd is. En daar kunnen wij ons verderop baseren als we straks over begroting, bezuinigingen en kadernota gaan praten, want dat is denk ik het moment waarop we reële afwegingen moeten maken. De voorzitter: Dank. Dan hebben we daarmee de inbreng van GroenLinks gehad. Gaan we naar Beter voor Dordt. Gaat uw gang. De heer Wringer: Dank, voorzitter. De afgelopen maanden heeft de commissie regelmatig gesproken over de achterstand en slordigheden en de P&C-cyclus. Hoewel wij als Beter voor Dordt begrijpen dat het niet eenvoudig is om personeel te werven die direct bij kunnen dragen aan de P&C documenten, verzoeken wij het college om de achterstanden zo snel mogelijk weg te werken en verbeteringen door te voeren, zoals voorgesteld door de accountant. Het college moet zich nu wel bewustzijn dat de raad niet tevreden is over hoe een en ander is gelopen. Dus graag een grondige aanpak van alle issues die spelen en dit in samenwerking met de accountant en de raad en ook kennisnemen van het memo zoals die is opgesteld door de voorzitter van de auditcommissie, de heer Katif.

Beter voor Dordt heeft kennisgenomen van een ruim 38 miljoen positieve resultaat uit 2022, als wij daar bij de kadernota, eerder dit jaar, hadden geweten dat we 38 miljoen zouden overhouden, dan hadden, denk ik, alle partijen meer beleidsmensen ingediend. Beter voor Dordt kan zich grotendeels wel vinden in de reserveringen die het college voorstelt, maar is wel teleurgesteld dat de raad niet gevraagd is hoe deze 38 miljoen te besteden. Beter voor Dordt heeft wel een issue met de reserve van 9,3 miljoen voor toekomstige kosten opvang ontheemden. Het Rijk en COA hebben aangeven dat alle onkosten voor opvang worden vergoed en ook dit jaar houden we een bedrag over volgens de wethouder. Beter voor Dordt heeft dan ook een

11

amendement samen met DENK een amendement en een motie ingediend om dit geld te besteden in Dordrecht voor onze Dordtenaren. En die kan ik nu indienen. De heer Van der Meer: Voorzitter? De voorzitter: Even kijken. Wie roept? De heer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Over het feit dat de raad niet eerder geïnformeerd is, dat komt door de wijze waarop het proces gelopen is. Hadden wij dan met een andere bestemming en al dat geld kunnen geven? Ik neem aan dat de heer Wringer ook kennis heeft genomen van de opmerking van de accountant dat een heleboel van de gelden die nu overschieten in feite tot uitgaven verplicht in 2023 of misschien wel volgende jaren. Dus niet zomaar kunnen worden besteed. Dat is een. En de andere vraag die ik heb, is of hij niet met mij van mening is dat het goed is om eventuele beleidsmensen niet ad hoc vorm te geven, maar om die in het kader van het reguliere begrotings- en kadernota proces af te wegen tegen andere belangen, tenzij daar natuurlijk een geweldige urgentie mee gemoeid is. De voorzitter: De heer Wringer, gaat uw gang. De heer Wringer: Om met de tweede vraag te beginnen. Als we eerder op de hoogte waren geweest van de resultaten van 2022, dan hadden we meer kunnen doen, denk ik, want bij de kadernota van dit jaar was er maar heel weinig geld beschikbaar voor beleidsmensen. En dat is wel jammer.

Nu blijkt er heel veel over te zijn. En uw eerste vraag, die was wel erg lang. Kunt u die nog even kort samenvatten? De voorzitter: Mijnheer Van der Meer, graag met microfoon. De heer Van der Meer: Dat gaat over het feit dat het overgeschoten geld, om het zomaar te zeggen, niet zomaar vrij besteedbaar is. U heeft het bijvoorbeeld over het geld voor de Oekraïense oorlogsvluchtelingen. Daar staan mogelijkerwijs en vrijwel zeker ook in het komend jaar grote uitgaven tegenover. Dus zomaar doen alsof we 38 miljoen over hebben, dat is denk ik niet helemaal de juiste voorstelling van zaken. De heer Wringer: Nee. Dat begrijp ik. Ik heb het ook nog niet over die 38 miljoen. Ik heb over de 9,3 miljoen die wel volgens mij vrij besteedbaar zijn door het college en die zouden we graag gedeeltelijk anders willen besteden in Dordrecht en aan onze Dordtenaren. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie nog een vraag van mevrouw van mevrouw Stolk en van mevrouw Boom, klopt dat? Mevrouw Stolk: Mag ik een vraag stellen aan mijnheer Van der Meer? De voorzitter: Nee, laten we dat nou niet doen. Dan gaan we meteen in het begin ontsporen. Mevrouw Boom gaat uw gang.

12

Mevrouw Boom-Vos: Voorzitter, ik vraag me af of de heer Wringer bedoelt dat die in de kadernota niks heeft kunnen doen, dat ook niks in met begroting qua plannen vanuit de algemene middelen reserves wil halen? De heer Wringer: De begroting komt natuurlijk nog aan voor volgend jaar. We hoeven niks uit de reserves te halen als we deze 9,3 miljoen aanspreken die gereserveerd is voor opvang van ontheemden, die we niet nodig hebben, want alles wordt vergoed door het Rijk en het COA. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij hebben we daarmee de termijn van Beter voor Dordt gehad. Ze hebben een amendement ingediend en een motie. Amendement steun Marokko en Libië met meer dan een fooitje, dat is A1. En motie M3, aantal beleidswensen voor Dordrecht en de Dordtenaren. Dan ga ik door naar de fractie VSP. Niet mevrouw Stolk, maar mijnheer In ’t Veld. Gaat uw gang. De heer In ’t Veld: Voorzitter, de VSP heeft kennis genomen van de jaarstukken 2022. Alles overzien zijn we behoorlijk geschrokken van de staat waarin de organisatie verkeerd met betrekking tot de procesbeheersing. Hoe betrouwbaar is de financiële informatie waarop we in de loop van een jaar als gemeenteraad onze besluiten moeten baseren? Verontrustend is zeker ook de trend met betrekking tot de beheersing van processen in 2022, die zelf nog een verslechtering laat zien ten opzichte van de voorgaande jaren.

De ‘…’ heeft bij de controle van de jaarrekening zo'n vijftigtal fouten laten herstellen. Daarnaast nog een aantal fouten die niet meer gecorrigeerd zijn, omdat de tijd daarvoor ontbrak. Als resultaat hebben we dan ook een control verklaring met een beperking voor betreft de rechtmatigheid. Een geprononceerd overschot van 2 a 3 miljoen blijkt opeens 38 miljoen te zijn. Het is zonde dat we daar als gemeenteraad bij de buraps of anderszins hierover maar enig signaal hebben ontvangen. Het niet in control zijn bij de processen, betekent dat besluiten van de gemeenteraad niet altijd genomen kunnen worden op basis van betrouwbare informatie. Daarbij komt dat indien de gemeenteraad wel tijdig over de juiste informatie had beschikt, er wellicht andere keuzes gemaakt hadden kunnen worden. Het kan zomaar zijn dat we de burgers waar we het toch allemaal voordoen, tekort hebben gedaan. Als gevolg van een gebrekkige informatievoorziening. Zijn we als gemeenteraad in staat onze kaders stellende en controlerende taak goed in te vullen? De VSP vindt van niet. Het voelt alsof we op een schip varen, midden op zee in dichte mist zonder radar, met als koers Jelle zal wel zien. Vervelende bijkomstigheid is dat de vooruitzichten voor 2023 niet veel beter zijn.

Het is namelijk niet te verwachten dat de processen nu opeens wel goed beheerst worden en dat de jaarstukken 2023 wel tijdig, inclusief een afgeronde accountantscontrole, opgeleverd kunnen worden. Een extra complicerende factor hierbij is dat de college zelf, in plaats van de accountant, de rechtmatigheid verklaring moet afgeven. Hierdoor zou de druk op de interne organisatie alleen maar toenemen. Een zeer stevig, verbeterd traject binnen de hele organisatie is in de commissievergadering toegezegd door de wethouder. Graag horen we van de wethouder wanneer we de verbeterplan tegemoet kunnen zien. De voorzitter: Komt tot een afronding, want uw tijd is op.

13

De heer In ’t Veld: Ja. Ik ben er bijna. Tot slot hebben we nog een aantal vragen voor de voor de wethouder. Welke invloed heeft het stevige resultaat overschot 2020 voor de aangekondigde bezuinigingen 2024? Tweede vraag, waarom een nieuwe bestemming reserve Dordthuis van 700.000 euro? Er is toch al voldoende dekking voor? Is toch vrij recent medegedeeld. En als laatste, waarom een nieuwe bestemming reserve van 9,3 miljoen voor toekomstige kosten opvang ontheemden? Daar zou toch voldoende dekking voor zijn vanuit de overheid? Hier laat ik het dan bij. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie geen vragen of opmerkingen in uw richting. Dan ga ik naar de ChristenUnie-SGP fractie. Gaat uw gang. De heer Droog: Dank u wel, voorzitter. Het voordeel van de accountant is duidelijk. De jaarcijfers over 2022 zijn getrouw. Er zijn geen schulden en in zoverre staan de financiële indicatoren op groen. Wel is het ten aanzien van de jaarrekening een beperking op rechtmatigheid. Het voordeel van het positieve saldo maskeert dat het onderliggende proces zorgen baart. De gemeentelijke organisatie heeft haar best gedaan alle informatie correct en tijdig aan te leveren, maar heeft te maken met een capaciteitsprobleem. Er is inzet, tegelijkertijd is er een tekort aan slagkracht. Veel mensen zijn de achterliggende jaren vertrokken uit de organisatie. Zorgen zijn er over het traject.

Zo is er een te lange doorlooptijd en is het van belang de basis van de organisatie te verstevigen en inrichting voor processen te verbeteren. We uiten onze zorg over de planning en control cyclus van volgend jaar. Extra inspanningen zijn nodig om ervoor te zorgen dat de rechtmatigheidstoets voor 2023 wel gehaald wordt. En de zorgen hierover zijn groot, want de eerste drie kwartalen van 2023 zit er bijna op. We begrijpen dat het college bovenstaande onderkent. Er worden dingen erkend en op toegezegd. Er is een bestuursopdracht vastgesteld die verbetering moet gaan geven. De essentie blijft om de organisatie beter in control te krijgen, kennis te borgen en scherpte in te brengen. Resumerend, we maken ons zorgen over proces stemmen echter in met het vaststellen van de jaarrekening, we benadrukken de extra inspanningen die nodig zijn en geven het college de ruimte de bestuursopdracht op te pakken en informatie qua voortgang en uitvoering te delen met de raad. We komen straks nog terug op de moties en amendementen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. En de heer Droog is inmiddels vertrouwd in ons midden, daarom had ik het niet vooraf aangekondigd, maar dit was zijn maidenspeech in onze raad. Dank. Even kijken. We gaan door naar de CDA fractie. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw van Vugt, gaat uw gang. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter.

Geld overhouden lijkt goed, maar het is beter om het uit te geven. In 2022 ging het financieel nog goed en hielden we geld over, maar er liggen dus zorgen aan ten grondslag van plannen die niet doorgang hebben gevonden. Over de organisatie is voldoende gezegd. Maar in de accountsverklaring staan ook bevindingen die nog losstaan van de onderbezetting. We horen dus als CDA graag welke aanbeveling het college overneemt uit het accountantsverslag. Als CDA vinden we wonen een topprioriteit. En dat zullen velen met ons eens zijn. In hoeverre is het college bezig met het mogelijk maken van andere woonvormen, zoals mantelzorgwoningen of aanpassing aan huizen of het herbestemmen van leegstaande winkelpanden die nu verwaarloosd worden. Horen graag van het

14

college hoe u denkt de woningbouw en dan met name de sociale woningbouw goed op gang te krijgen. We zijn dan ook blij dat binnenkort de huisvestingverordening aan de orde komt, want daar heeft het CDA veel goede ideeën over. Eerder heeft CDA aangegeven dat op de moment dat de commerciële woningbouw niet lukt, dat er dan maar flink moet worden ingestoken op de sociale woningbouw. Projectontwikkelaars geven bovendien ook dit advies. Verder willen we wijzen op de motie M4 van 22 februari 2022, budget overheveling. Daar is duidelijk in verwoord dat alle budgetoverhevelingen goed aan de raad moeten worden voorgelegd. En nu worden we weer geconfronteerd met budget overheveling die niet echt goed worden uitgelegd. Waarom is een grondbedrijf 15 miljoen en niet 5 of 25? Die keuzes hadden we graag met de raad gemaakt. We roepen het college op om de raad continu op de hoogte te houden. En ik vat het even samen nu. Welke aanbevelingen neemt het college over uit het verslag van de accountant? Hoe wordt er gewerkt aan het woonproblemen? Kunnen bestemmingen alsnog beter worden beargumenteerd? Houdt u de raad vaker en eerder op de hoogte en hoe en wanneer gaat u de motie budget overhevelingen uitvoeren? Dus geld overhouden lijkt goed, maar het is beter om het uit te geven. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we door naar mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid. Gaat uw gang.

Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. We hebben het in de commissie uitgebreid gehad over de jaarrekening en het accountantsverslag. We vonden de reactie van de wethouder in de commissievergadering over het minister van de deadline van de jaarrekening en de problemen die spelen in de organisatie oprecht en eerlijk, in die zin dat er problemen spelen die niet zomaar opgelost kunnen worden. We horen graag reactie van de wethouder op de aanbevelingen van het accountantsverslag en de moties en amendementen. En wat betreft de maatschappelijke resultaten we willen de effecten van onze inspanningen beter in beeld krijgen en vinden dat er vaker SMART geformuleerd moet worden op maatschappelijke opgaven als onderwijs voorschoolse opvang, armoede en huisvesting. Kan de wethouder ons toezeggen dat in het vierde kwartaal aangegeven wordt hoe maatschappelijke resultaten beter SMART en meetbaar in beeld gebracht worden? En daar laten we het graag even bij voor nu. De voorzitter: Hartelijk dank. Steek ik over naar de Partij voor de Dieren. De heer Venderbos. Gaat uw gang. De heer Venderbos: Voorzitter, dank u wel. Ik wil beginnen met onze waardering uitspreken voor het vele werk dat de betrokken ambtenaren onder zeer moeilijke omstandigheden hebben verricht.

Helaas heeft het alles geleid tot een controleverklaring van de accountant met ons oordeel goedkeurend, hoe wat betreft de getrouwheid met een beperking als oordeel over de rechtmatigheid. Met in achtneming van de adviezen van de auditcommissie staat de Partij voor de Dieren positief tegenover de jaarstukken 2022. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik ga over naar mijnheer Safranti, namens DENK. Gaat uw gang.

15

De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Dit gaat echt heel snel. Voorzitter, zorgelijke dossier waar rechtmatigheidsfouten zijn gemaakt. Dat heeft volgens mij alle partijen zo'n beetje ook benoemd.. Ook dit hebben we tijdens de commissie duidelijk aangeven, maar nodig ook kritiek geuit. Vinden dat dit niet kan en maken ons zorgen over de gang van zaken. Het schip waar we in zitten wordt namelijk niet goed bestuurd, onze kapitein, de wethouder, moet voldoende rekening houden met wind, regen, storm, zeilen en de koers. Hierin is hij tekortgeschoten en ons een verkeerde richting gegeven. Tijdens de commissie heeft de wethouder duidelijk aangeven dat het fout zat. Voorzitter, het is nu van belang dat de onderliggende probleem zo snel mogelijk onderzocht en opgelost wordt. Met aanvoer van fractie Waardhuizen en andere partijen komen wij met twee moties. De heer Stam zal de moties verder toelichten. Hierbij wil ik het even bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik naar Gewoon Dordt. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Gaat zeker snel, voorzitter. Dank. Lelijk proces gewoon, net als vorig jaar niet in control om het in goed Nederlands te zeggen. Wat ik teleurstellend vind, is dat ondanks dat de wethouder wel aangeeft dat er dingen niet goed zijn gegaan ik weinig het idee krijg dat hij daar dan ook zelf nog wat van vindt. Het is een beetje technisch allemaal.

En ik denk dat het terecht is dat een heleboel mensen zich zorgen maken over hoe we hier nu mee om moeten gaan. En daar wil ik toch wel nog wat tekst op. Verder met betrekking tot veranderingen in de organisatie enzovoort. Ik ben blij dat ik daar als raadslid niks van hoef te vinden. Laat dat nou lekker bij de organisatie. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de inbreng van Gewoon Dordt. Gaan we naar Op Ons Eiland, de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Zonder in herhaling te vallen. Voorzitter, we hebben allemaal kennisgenomen wat de accountants vindt van de stukken die hem zijn voorgelegd en hij geeft aan een beperking van de rechtmatigheid. We hebben ons namelijk afgevraagd van wat betekent dat nou concreet? We hebben ook nog eens even voor de zekerheid de stukken van 2020 en 2021 erbij gehaald, ook bekeken door de account. En wat blijkt? De accountant heeft reeds in 2020 en 21 zo ongeveer dezelfde constatering van beste organisatie, de manier waarop u rapporteert dat is niet oké. Dit gaat naar grote problemen of gaat leiden naar grotere problemen. Dus datgene waar we nu voorstaan dat is niet nieuw. Dat hebben we allemaal zien aankomen. De wethouder heeft aangegeven dat hij keihard zijn best gaat doen om daar verandering in te brengen. Ik ben benieuwd hoe dat zijn vervolg gaat krijgen. Maar voorzitter, waar ik ook wel benieuwd naar ben.

Het is allemaal gemeenschapsgeld en de rechtmatigheid dat is heel belangrijk, maar daar zitten we allemaal op. En ik vroeg me af en dat is dan kijk ik even direct mijn collega's van de VVD aan. U heeft jarenlang als partijbestuurders geleverd die de portefeuille financiën op zich hebben genomen. En dan krijg je met de ervaring van de afgelopen jaren mee, als er iets op financieel gebied aan de hand zou zijn, Vooral als we het hebben over een accountantsverklaring met beperkte rechtmatigheid, Zou u vanuit uw partij hemel en aarde bewegen om daar iets van te vinden. Ik vind de manier waarop U NU reageert of inbreng in ieder geval heel anders. Heel subtiel, heel zachtjes, terwijl het om vele miljoenen gaat. En ik vraag me dan af, nu dat u geen portefeuillehouder financiën heeft, wat is er veranderd in uw opstelling? Dat is even een vraag, ik ben benieuwd naar het antwoord. Vervolgens voorzitter, waar wij ook zeker benieuwd naar zijn. We kunnen ons namelijk niet voorstellen, voorzitter, dat pas ergens

16

in eind augustus bleek dat we al die miljoenen zouden overhouden. Dus concreet de vraag wanneer was het college bekend met het bedrag wat we zouden overhouden? Ik zeg maar even overhouden en vanuit actief informatieplicht, wanneer had het college ons dan willen informeren? Behalve eind augustus. Dank u wel. De voorzitter: Dank, heer Gündogdu. De tijd zat er ook op. De heer Van der Net had de behoefte volgens mij of mevrouw Boom, namens de VVD te reageren op hetgeen u tegen hen zei. Gaat u gang Mevrouw Boom-Vos: Ik wil eigenlijk de heer Gündogdu bedanken dat wij altijd zo streng zijn geweest voor onze eigen wethouder, in de vorige periodes. Dat zijn wij nu ook geweest in de commissies nu. Wij hebben onze zorgen geuit. Wij hebben gezegd wat er aan de hand is. Daarnaast is er uitgebreid besproken met de wethouder waarom er rechtmatigheid is en wij delen echt wel de zorgen dat er veel fouten in zitten, wat de wethouder zelf ook zegt. Daar zit soms beetje gemakzucht, soms beetje onwetendheid, maar er zit ook een heleboel in vanuit voorgaande jaren. Dus wij hebben echt keihard in de vorige periodes en ook nu ons best gedaan dat de wethouder hier wat aan gaat doen. En daar is die bestuursopdracht, volgens mij, een goede uitkomst van. De voorzitter: Dank. Volgens mij hebben we dan de inbrengen van Op Ons Eiland gehad. We gaan naar de SP, de heer Portier.

De heer Portier: Voorzitter, heel kort. Wij delen natuurlijk ook de zorg over hoelang het allemaal geduurd heeft en over de rechtmatigheid, et cetera. Er is een punt waar ik op in wil gaan en dat is het geld dat overgehouden is aan de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne. Het is natuurlijk ergens een beetje cynisch dat daar een gigantische oorlog woedt met alle dode gewonden en ellende van dien en dat wij er als stad ineens neggen komma zoveel miljoen aan overhouden. En ik begrijp dan ook het idee van dat bestemmen aan vluchtelingen. Aan de andere kant vraag ik me af bestemmingsreserves, hoe goed werken die? Is het te verwachten dat we in de toekomst dat geld ook daarvoor nodig gaan hebben? Ik denk een van de zaken die het moeilijkst ligt in de opvang van vluchtelingen en de duurzame opvang van vluchtelingen en het draagvlak daarvoor is de enorme woningnood. Dus ik zou vooral inzetten, als het geld in de toekomst ergens besteed aan gaat worden, om dat veel meer mogelijk te maken, zodat de capaciteiten en het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen in stand blijft. En daar wou ik het voor nu even bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik naar Forum voor Democratie, mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u, voorzitter. Voorzitter, wij kunnen instemmen met het vaststellen van de jaarrekening. Zojuist is een amendement voorbijgekomen en een motie van Beter voor Dordt.

Daar zou ik dan nog wel even op willen reageren. Ik vind het stukje van de motie waarin we kijken naar de constatering en de overwegingen heel terecht. Waar ik nog een beetje moeite mee heb, is uiteindelijk datgene wat het college wordt verzocht aan alle punten die daar staan, want die zijn al vrij concreet en directief. Ik merk dat ik daar zelf wel iets meer ruimte in zou willen hebben of wat meer overleg in zou willen hebben. Dus dat maakt het op zich lastig om nu meteen ja te zeggen, dus ik hoor graag verder de reacties. En dat geldt eigenlijk ook zo voor het amendement. Dus als daar nog een andere toelichting op kan komen dan hoor ik dat uiteraard graag. En

17

verder zijn er nog dingen die nog niet ter tafel zijn gekomen, dus dat hou ik nog even voor me. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan snel oversteken naar de fractie Van Waardhuizen. Dan geef ik het woord aan de heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. À la Max Verstappen schuiven wij een plekje door naar voren, dus van 15 naar 14. De voorzitter: Max zit wat meer in de kopgroep, meestal. De heer Stam: Dat is ons dat is ons streven ook, voorzitter dus wie weet. Maar goed, op dit moment weinig woorden voor de inhoud van de jaarstukken. Dat hebben we al uitgebreid gedaan in de auditcommissie en in de commissiebehandeling. We hebben lang nagedacht hoe we onze zorg, die breed is uitgesproken in de commissies, stevig kunnen benoemen en formaliseren. Hiertoe hebben we toch met een aantal partijen motie van treurnis opgesteld. Jammer genoeg raakt de motie dan niet de rol van accountant, omdat we daar ook vragen over hebben. Tegelijkertijd en dat kan als tegenstrijdig worden gezien, heeft het ons verbaasd dat, naast alle uitgesproken zorg, er tot op heden nog geen partij en ook geen coalitiepartij is geweest die dan ook de daad bij het woord heeft gevoegd en steun biedt aan het college om de problematiek op te pakken. Fractie Van Waardhuizen heeft hiertoe aangekondigd in de commissie die handschoen wel te willen oppakken.

En we hebben dan ook een amendement opgesteld om binnen de resultaatbestemming een bedrag te reserveren om de cultuur, de werkgeverschap van de gemeente Dordrecht aan te kunnen pakken. Daarnaast hebben wij nog een motie ingediend die eigenlijk uitgaat van een plan van aanpak opstellen, omdat meerdere partijen in de commissies hebben aangegeven dat ze de vingers strak aan de pols willen houden. En dit doen wij niet op basis van de woorden die de wethouder in de commissie uitgesproken, maar omdat onze stad vooruit moet en er veel te doen is, waardoor we genoodzaakt zijn om de financiële kolom zo spoedig mogelijk weer op niveau te krijgen, omdat dit anders de inhoudelijke opgave en zaken in de stad gaan raken, die onze inwoners nodig hebben en verdienen. En daarnaast verdient de gemeenteraad en elke partij om vanuit zijn ‘…’middelen uit 22 de mogelijkheid om eventueel extra incidentele wensen te kunnen realiseren. Zie het als een compensatie voor de late informatievoorziening. En als laatste voor de resultaatbestemming hebben wij een motie ingediend om een second opinion met betrekking tot het drinkwater onderzoek bij HVC. De voorzitter: Maar het is al helemaal niet te verstaan als er doorheen gepraat wordt dus als die ramen dicht zijn, wil ik de heer Stam … Mag dat raam dicht? Wij wisten ook niet dat er een slijptol zou worden ingehuurd om hier voor de nog vragen resteren.

De heer Stam: Dat is goed, voorzitter. Dan begin ik bij het stuk dit doen wij niet op basis van de woorden die de wethouder in de commissie heeft gesproken, maar omdat onze stad vooruit moet en er veel te doen is, waardoor we genoodzaakt zijn om de financiële kolom zo spoedig mogelijk weer op niveau te krijgen, omdat dit anders de inhoudelijke opgave in de stad gaan raken, die onze inwoners nodig hebben en verdienen. En daarnaast verdient de gemeenteraad en elke partij om vanuit zijn ‘…’middelen uit 22 de

18

mogelijkheid om eventueel incidentele wensen alsnog te kunnen vervullen. En als laatste hebben wij een motie ingediend om een second opinion op het drinkwater onderzoek, om die te kunnen bekostigen uit de resultaatbestemming. Dus nogmaals een drietal moties en een amendement. De voorzitter: Dank u. Die mag u straks ook indienen, want dat is nog niet gebeurd. Ik zie een interruptie van de heer Kuhlmann. Ik had u gehoord. Gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Voor wat betreft de motie over het drinkwater voorzien. Laat ik beginnen met een compliment tuurlijk aan de heer Stam voor zijn betrokkenheid bij de gezondheid van onze inwoners. En ik begrijp natuurlijk ook zijn vragen rond de drinkwatervoorziening. Wat ik alleen niet zo goed begrijp, is dat hij die vragen niet heeft gesteld op 27 september, bijvoorbeeld aan professor De Boer of aan de GGD in de commissievergadering toen. Of op 15 november toen het RIVM in de commissievergadering was of op 21 februari aan het drinkwaterbedrijf, toen zij daar waren.

Bij al die vergaderingen heeft u die vraag niet gesteld, sterker nog, u of uw fractie fractiegenoot was er niet eens bij die commissievergaderingen en als u daar wel was geweest dan had u kunnen horen dat er niemand is van al die deskundigen die zegt dat het onderzoek van de RIVM niet te vertrouwen is, dat er niemand vraagt om een second opinion van deze deskundigen en dat niemand van deze deskundigen ontraadt om ons drinkwater te drinken. Dan ben ik toch benieuwd, want we hebben hier uitgebreide commissievergaderingen over gehad. Er zijn er meer geweest waar u overigens ook niet bij bent geweest. Ik ben benieuwd, heeft u de moeite genomen om die notulen te lezen van die vergaderingen toen u deze motie op stelde? De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Allereerste opmerking richting de heer Kuhlmann, dat ik het best wel pittig vind om te vragen of ik de notulen wel heb gelezen, want die lezen wij allemaal. Punt twee, als u allerlei data noemt waarin vragen gesteld hadden kunnen worden, dan kijk ook even, wat had de afgelopen 30 jaar kunnen gebeuren? Is ook niet gebeurd. En natuurlijk hebben wij ook geluisterd naar al die deskundigen, maar we hebben ook 30 jaar lang deskundigen gehoord rondom Chemours waarin werd gezegd het valt allemaal best wel mee, het gif valt best wel mee, grond is niet vervuild. U kunt gewoon zwemmen.

En nu zitten we in een situatie dat alles naar boven komt, wat blijkbaar in het verleden toch andere zaken aan de orde zijn geweest dan dat nu het geval is. En ook met betrekking tot drinkwater hebben we ook een discussie gehad met andere partijen. Tuurlijk zien wij ook de RIVM cijfers en wij zien ook die onderzoeken en we zien niemand de vraag stellen van moet daar een second opinion opkomen? Wat wij eigenlijk zoeken is wel die second opinion om de bewoners verder gerust te stellen. Een onderzoek is geen onderzoek, daarnaast is het vertrouwen van de inwoners in de overheid op een aantal fronten, zeker met betrekking tot Chemours is gewoon onder het nulpunt gedaald. En als je dat kan wegnemen met een second opinion, een klein onderzoek waarmee je wellicht kan bevestigen wat het RIVM ook zegt, dan kom je denk ik tegemoet aan heel veel wensen van onze inwoners en als u daar anders naar kijkt, dan bent u waarschijnlijk minder betrokken als ik op dit onderdeel. De heer Kuhlmann: Voorzitter.

19

De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ik twijfel toch of de heer Stam die notulen gelezen heeft van die vergadering, want dan had hij gewoon kunnen zien. Hij kan trouwens ook terugkijken dat daar vragen over gesteld zijn, dat daar ook antwoorden op gekomen zijn. En zeker, we hebben het nu specifiek over die drinkwatervoorziening. Ik vraag me af als hij het RIVM niet vertrouwt, DCMR, de heer Vollenbroek, chemicus, een milieuadviseur, professor De Boer ook scheikundige en milieuonderzoeker, de GGD, drinkwaterbedrijf. Als al die partijen, in zijn ogen, daar niet iets zinnigs over zeggen. Wie zou dan die second opinion moeten doen? Oom Joop die ook een Teleac scheikunde heeft gedaan?

De heer Stam: Voorzitter, mijnheer Kuhlmann trekt het op het vlak van vertrouwen. En daar gaat het helemaal niet om. Wij willen gewoon richting onze inwoners laten zien dat al die cijfers die nu op de site staan, die RIVM heeft onderzocht, dat we daar gewoon een nog een onafhankelijke partij tegen over willen zetten om alles en verder uit te sluiten. En alle partijen die mijnheer Kuhlmann noemt, allemaal gezien en allemaal gelezen, maar onze inwoners die zitten nu in een situatie dat ze al die onderzoeken tot nu toe, want er zijn een heleboel partijen die u genoemd heeft die ook met Chemours allerlei onderzoeken hebben gedaan, maar daar is de wereld nu ook veranderd. Maar blijkbaar verschillen waar daarover van mening. De voorzitter: Ik zag de heer Portier al een tijdje met zijn vinger omhoog zitten. Gaat uw gang. De heer Portier: Ik haak even aan op de woorden van de heer Stam dat een second opinion nodig zou zijn om het vertrouwen in de overheid te herstellen.

Nu heb ik ook wel eens kritiek gehad op het RIVM, maar dan niet omdat zij slecht onderzoek gedaan zouden hebben, maar omdat zij ja normen hanteren die in Europa nog wel golden, maar die in andere landen allang achterhaald waren, maar de feitelijke onderzoekgegevens die zijn altijd betrouwbaar gebleken, wat mij verbaasd en daar is mijn vraag aan de heer Stam, u wilt het vertrouwen van de overheid herstellen door een second opinion, die aangevraagd wordt of betaald zal moeten worden door de gemeente Dordrecht. Dat is toch ook de overheid. Waarom zouden mensen daar dan wel vertrouwen in hebben? Ik begrijp uw redenering niet. De heer Stam: Als gemeente heb je een rol in de volksgezondheid en je kan een derde partij niet zijn in de overheidsinstantie te vragen om die cijfers die RIVM heeft gedaan, nog een keer te checken. En dat is op sommige fronten helemaal niet zo erg, mijnheer Portier. Ik bedoel, we hebben allerlei onderzoeken die we door andere partijen laten checken. Dus waarom in dit geval zou je dat niet doen? Als je gaat kijken naar heel de situatie daar. Chemours vervuild, het zwemwater is niet goed, Merwelanden wordt gesloten. Terwijl er twee, drie jaar geleden werd gezegd het valt allemaal mee.

Surfplas is vervuild, eieren in de ‘…’ en ons drinkwater zou dan goed kunnen zijn, maar als je dan reacties hoort van mensen uit de wijk die zeker op De Staart wonen die zeggen dan

20

kloppen die cijfers dan wel? Ik heb daar … Ik lees ze, ik zie ze, maar ik zou dan graag van een derde onafhankelijke partij willen weten of die cijfers ook inderdaad kloppen. De voorzitter: Oké, de heer Portier nogmaals. De heer Portier: Ja, heel kort. Het blijft altijd dan gaan om een onderzoek dat ingekocht wordt door de gemeente Dordrecht. En voor de rest, ik heb geen enkele reden om te twijfelen aan de onderzoekscijfers van deze instituten. Je kan je wel afvragen tegen welke normen aan worden gehouden, maar dat is echt een hele andere kwestie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Stam. Er waren nog wat interrupties, zag ik. Even kijken. Even de vingers helder in de lucht. Ik zag mevrouw Boom, mijnheer Van DamTimmers, mijnheer Van der Meer. Ik begin met mevrouw Boom en dan ga ik het rijtje af. Mevrouw Boom-Vos: Voorzitter, ik heb een interruptie over een andere motie dus als andere mensen nog hier over deze motie hebben dan is dat bete, denk ik. De voorzitter: Ik heb het gevoel dat zo is. Dat is heel vriendelijk van u. Ha ik naar de heer Van der Meer. Gaat uw gang. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. In het amendement zitten twee elementen. Een gaat over het verbeteren van de financiële kolom. Laat ik het maar even zo zeggen en ik ben erg benieuwd naar de reactie van de wethouder daarop of hij aan 2,5 miljoen iets zou hebben om het probleem op te lossen.