2.1 2023.07.04 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

Nee, we hebben er bewust voor gekozen om dit soort expertise en specialisten op die plekken bij elkaar te brengen die dit voor Zuid-Holland en zelfs voor Zeeland voor al dit soort bedrijven doen. Zij weten wat ze moeten meten en hoe vaak ze dat moeten doen. En hen hebben we ook gevraagd van doe dat nu voor ons. Dus zij zijn ook in die zin beschikbaar via de aanvraag via de provincie. We kunnen nu een bureau gaan inhuren, ik zou niet weten of ze beschikbaar zijn, maar dat zijn waarschijnlijk dezelfde mensen als die nu al aan de slag gaan aan voor de provincie. Dus ik zou het ook echt via die kanalen willen laten lopen,

77

het is meten maar het is ook interpreteren en ja, dat moet je echt door specialisten laten doen. Mevrouw Stolk: Ja, ik hoor goed wat de wethouder zegt en ik neem het haar ook niet kwalijk hoor, wat er nu allemaal gebeurt. Alleen volgens mij kan je gewoon een bureau daarvoor inschakelen en een belletje plegen om te vragen kom dat drinkwater eens controleren. Ik ben misschien heel simpel maar dat zou mijn advies zijn. Een telefoontje, zijn ze beschikbaar en kunnen ze dat water controleren. Volgens mij hebben we genoeg wetenschappers hier of specialisten hier in Nederland, desnoods haal je ze uit België. De voorzitter: Mevrouw Stolk had het over zwemwater geloof ik. U noemde u noemde drinkwater, ja dat is weer echt wat anders. Wacht even, mevrouw, De Jonge gaat eerst nog antwoord op geven en dan is er nog een andere interruptie en dan komt de heer Mevrouw De Jonge: Voorzitter, ik neem het mee en wij menen met de provincie daar gewoon goed op te zitten, dat we hun specialisten kunnen gebruiken en dat zij daar ook nu mee aan de slag zijn. Ik neem het nog mee als suggestie, mochten we te horen krijgen dat zij geen capaciteit hebben. De voorzitter: Dat heeft denk ik toch ook te maken met het optreden als één overheid, het zou vreemd zijn als wij onze eigen metingen zouden doen en die naast die van de provincie krijgen. Dan krijg je heel rare beelden. Mijnheer Stam.

De heer Stam: Dank wel voorzitter, allerlaatste vraag van mijn kant. Het woord drinkwater is net al even gebruikt, we hebben vorige week in de krant kunnen lezen dat dat allemaal best wel meevalt maar naar aanleiding van Chemours heb ik daar niet zoveel vertrouwen meer in. Wordt dat nog nader onderzocht? Wordt er nog gekeken of dat ook klopt of krijgen we dan wellicht, en dat cynisch bedoeld, over twintig jaar ook te horen, die concentraties waren duizend keer te hoog? Mevrouw De Jonge: Dat laatste zal ik geen uitspraak over doen. Ook hierover, we hebben continu contact met in dit geval ons drinkwaterbedrijf, Evides. Zij doen al deze controles voor ons en zij hebben het hele systeem om het water zodanig te zuiveren dat wat er uiteindelijk in het drinkwater, dat dat zo schoon mogelijk is en echt onder de normen zit. Want dat controleren ze ook, zij geven echt aan het zit onder de normen die een mens mag binnenkrijgen via drinkwater. De voorzitter: Dank. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ja, dank u voorzitter. Waar het gaat om die verschillende gegevens denken wij dat het heel goed is als de instanties, zoals de wethouder het ook zegt, die erover gaan, dat die primair die metingen doen. Wat natuurlijk wel van belang is, is dat die gegevens inderdaad worden gepubliceerd, dat dat gedeeld wordt.

En de gedachte dat dat heel goed toegankelijk moet zijn en dat dat verzameld kan worden door de gemeente, of misschien ook wel gemeenten, er zijn natuurlijk andere gemeenten in onze directe omgeving die met precies dezelfde punten zitten, die delen we. Dus laten we eens kijken of we één toegangspoort kunnen creëren waarin we al die informatie die iedere instantie op zichzelf heeft goed ontsluiten. Maar ik weet niet of het handig is om

78

dubbele metingen te gaan doen, tenzij we anderen niet vertrouwen. Maar goed, dat is dan een ander iets. Mevrouw De Jonge: Voorzitter, dat is een fijne steun in onze rug om waar we mee begonnen zijn voort te zetten, om als gemeente te zorgen dat wij een regierol krijgen in al die verschillende kennisstromen die er zijn. En ja, zoals ook met uw afgesproken, we werken allemaal samen aan dit dossier want wij zijn het er ook allemaal over eens dat in Dordrecht we deze stoffen niet willen. U heeft ook gezegd, we willen geen uitstoot, moet echt nul uit de pijp zijn. Maar jullie hebben ook aangegeven, en daar werken we ook hard aan, om het verbod op het PFAS te krijgen. En uiteindelijk zeg ik ook altijd, ja dat is dan de toekomst en het heden, maar laten we ook kijken hoever we kunnen komen voor het schoon krijgen van onze gebieden. Want ook daar moeten we nog flink uitzoeken en aan de bak om te weten wie de rekening voor wat gaan betalen, hoe we dat gaan organiseren met elkaar. Voorzitter, dan ga ik door naar de moties die bij dit dossier nog zijn ingediend. Om te beginnen de gewijzigde motie 9 over, hij heette eerste loket, nu zie ik dat dat niet meer zo is. Ik bemerk dat er in mijn organisatie grote voorzichtigheid is bij deze motie en dat begrijp ik ook wel.

Want als je informatie wil geven en inschattingen of adviezen geven, ja het kan later in dit dossier zijn dat mensen zeggen, ja maar u heeft toch een advies gegeven? Er zit veel maatwerk in, zitten ook risico's in als je niet alle informatie hebt, dat je iets moet zeggen. Ik heb gezegd, volgens mij mag ik de motie zo interpreteren dat we de informatie, algemene informatie, informatief voorlichtend voor de inwoners, dat die we die bij elkaar gaan brengen, maar dat we ook aan u raad duidelijk aangeven van dit is een grens waarover je heen zou gaan en dan in een interpretatie zou kunnen gaan komen waar we in als gemeente niet moeten, maar dat we dan een hele goede doorverwijsfunctie naar andere juridische experts, ons juridisch loket gaan doen. En ik zie de indieners al knikken van interpreteren hem zo, dan denk ik dat ik er wel mee terug kan naar de organisatie. Motie 13 is ook aangepast, het is een motie die de raad vooral oproept, dus ik laat dat ook aan oordeel voor de raad hoe jullie willen reageren op de motie. Ten aanzien van de rol van de overheid, van het college hierin, voor ons is het logisch, wij bespreken alle opties in dit dossier met andere overheden, met andere partijen. En dat geldt ook voor de motie 20A, die is aangepast ook er staat nu in gesprek gaan over een borgstelling.

Dat is zijn één van die onderwerpen die wij serieus oppakken en gisteren mocht ik al met de minister en de staatssecretaris hierover spreken en dat was eigenlijk ook een heel fijn gesprek. Ze kennen onze vragen, ook waar de inwoners hun zorgen over hebben en ze hebben ook de hand uitgestoken, laten we hierin samen optrekken maar we moeten nog wel met zijn allen heel veel gaan weten over dit dossier om naar die doelstellingen te komen van geen uitstoot meer, geen PFAS meer en ervoor te zorgen dat Dordrecht en de andere regiogemeenten gewoon weer schoon worden, zodra dat allemaal weer kan met technieken. Voorzitter, volgens mij heb ik dan al mijn moties, nee, sorry de laatste, motie 30, goed dat u het gelijk even zegt. Dat is een nieuwe, het bevolkingsonderzoek, ik heb heel aandachtig ook naar de heer Van Dam-Timmers geluisterd want u geeft precies aan wat ik ook meekreeg, onze GGD adviseert ons ook hierop. De vraag komt namelijk regelmatig op en ook zelf stellen we hem weleens, wat kunnen we daar nou mee? En wat zij zeggen is, het meten van bloedwaarden zegt helemaal niks over gezondheidswinst. Er is namelijk op dit moment geen norm voor PFAS in bloed, er is geen zicht op de gezondheidsrisico's van PFAS in bloed en er zijn ook nog geen behandelingen om iets

79

aan PFAS in bloed te doen. En het is aan u raad of u zegt we willen zo'n onderzoek laten doen, maar dan denk ik wel dat je onze inwoners heel goed moet informeren wat de uitkomst daarvan betekent en wat ze daarmee kunnen en vooral ook eigenlijk nog niet kunnen op dit moment. De voorzitter: Dank. Daarmee is uw termijn ook afgerond, denk ik. Dan vraag ik aan de heer Schalken om het voorzitterschap even over te nemen. U komt dat hier doen. De plaatsvervangend voorzitter: portefeuillehouder Kolff, ga uw gang. De heer Kolff: Ja, dank voorzitter. Vanuit GroenLinks en vanuit de Partij van de arbeidt zijn er vragen gesteld naar aanleiding van de eerste Keti Koti-viering in Dordrecht, natuurlijk gerelateerd aan het slavernijverleden wat ook in onze stad zeker zich heeft afgespeeld. Ik heb gemeend om de beantwoording van die vragen even kort op te knippen in een paar blokjes. Mijn eerste blokje, dat geraakt ook de vragen die mevrouw Schnabel stelde, gaat over de rol die ik heb als burgemeester van deze stad. Een van die rollen is natuurlijk het burgervaderschap.

Ik mag nu elf jaar burgemeester zijn, waarvan bijna zes jaar in deze stad en ik vind zelf eigenlijk de belangrijkste rol die daar binnenvalt het burgervaderschap en in die hoedanigheid mag ik bij heel veel mooie en ook moeilijke of ingewikkelde momenten aanwezig zijn, soms alleen maar er zijn, maar soms ook echt woorden geven aan datgene wat er op dat moment speelt. En ik neem die rol buitengewoon serieus. Ik vind hem belangrijk, ik zie ook wat voor impact daarvan uit kan gaan en ik hecht er ook aan om daar altijd heel goede voorbereiding op te treffen. En zo hebben we natuurlijk allerlei herdenkingen in deze stad, vieringen, denk aan bijvoorbeeld 4 mei, dodenherdenking, een nieuwjaarstoespraak valt daar ook onder. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld een onthulling van een monument, het Nederlands-Indisch monument wat we deze week zien, een aantal weken geleden een Moluks monument en zo hebben we tal van momenten in de stad waarop je als burgervader daar duiding aan geeft en woorden aan geeft. Dat doe je altijd vanuit je rol, maar ook altijd als mens. Je bent natuurlijk toch niet te scheiden ik geef zelf invulling aan die rol en dat probeer ik naar eer en geweten te doen. Als het gaat om dit specifieke onderwerp, het slavernijverleden, dan is dat natuurlijk een heel gevoelig onderwerp.

Een onderwerp wat lang geleden zich heeft afgespeeld, waar de meningen in de samenleving sterk ook over verdeeld zijn als het gaat om bijvoorbeeld het aanbieden van excuses. Terwijl eigenlijk de meningen in de samenleving nauwelijks verdeeld zijn als het gaat om de onderliggende gedachte, namelijk het slavernijverleden had niet mogen plaatsvinden, het heeft enorm diepe sporen en wonden achtergelaten die nog steeds effect hebben. En racisme en discriminatie kun je echt wel beschouwen als uitwassen in de samenleving die nog steeds het gevolg zijn, onder andere van het slavernijverleden. En als ik de woorden van de heer Uysal aanhaal, die zegt ja, dat verleden dat moeten we erkennen, dat is belangrijk voor nazaten van mensen die tot slaaf gemaakt waren of voor andere mensen die zich daardoor geraakt voelen. En dat erkennen van het verleden, daar heb ik de afgelopen Keti Koti-herdenking ook woorden aan willen geven. Woorden overigens die ook nog gelardeerd zijn met teksten als de rol die Dordrecht heeft vervuld leiden bij mij tot plaatsvervangende schaamte, hoe de rol die Dordrecht heeft vervuld maakt me nederig. En ik snap dat dat nog geen excuses zijn, maar het zit er ook niet zo heel erg gek ver vanaf. Tegelijkertijd vind ik het ook belangrijk dat als je het hebt over excuses,

80

dat die excuses gemeend zijn, oprecht zijn, dat die overkomen bij degenen voor wie de excuses zijn bedoeld en dat die excuses ook in volle overtuiging kunnen worden gemaakt. Net zoals dat bijvoorbeeld afgelopen zaterdag door de koning is gedaan, eerder door de premier, door een aantal collega-burgemeesters in steden. En die dat zijn excuses geweest die door mensen zijn doorleefd, die gemaakt zijn in volle ruimte die zij hebben vanuit hun ambt of functie en die ook veelal zijn onderbouwd door grondig onderzoek. Nou is er in onze stad al het nodige bekend als het gaat over het slavernijverleden, dat ziet veelal op families, op ondernemers, voor een deel ook op de kerken. Er is nog eigenlijk heel weinig bekend als het gaat om de rol van het stadsbestuur. Nou besef ik dat ik als burgervader van deze stad ook aanspreekpunt, gezicht, ambassadeur ben van al die instanties die ik net noem maar ik vind de rol van het stadsbestuur wel heel belangrijk als het gaat om erkenning in het kader van het slavernijverleden. En dat is de reden dat het college besloten heeft om daar nader onderzoek naar te doen, onderzoek dat wetenschappelijk moet zijn wat ons betreft, onafhankelijk, waar geen twijfel over mag zijn als dat onderzoek een uitkomst heeft. Een onderzoek dat inmiddels in gang gezet is, in die zin dat er nu gekeken wordt naar de selectie van degene die dat onderzoek moet trekken.

De planning daarvan is dat zo'n onderzoek uiteindelijk de hele breedte van het slavernijverleden van Dordrecht beslaat, dus alles wat er al ligt kan daarin worden meegenomen maar krijgt ook een verdiepingsslag. De planning daarvan is dat zo'n onderzoek ongeveer twee jaar duurt. Daarbij geldt wel dat we dat onderzoek in fasen doen, in fasen doen en dat we hebben gezegd dat we het belangrijk vinden dat de rol van het stadsbestuur in dat onderzoek als eerste onderdeel aan de orde moet zijn. De verwachting is dat we dat, laat ik het zeggen, in het voorjaar 2024 kunnen hebben. Dus dat is driekwart jaar vanaf nu. En ik vind dat een belangrijk element als het gaat over woorden, duiding geven, in een stap, naar een stap die nu gezet is. En wat ik u dus eigenlijk vraag is, biedt uw burgervader, uw burgemeester, de ruimte om dit te doen, om dat zorgvuldig te doen, om dat ongemak wat ook door anderen weer wordt gevoeld te blijven benoemen, om burgervader, burgemeester van iedereen te blijven, biedt ruimte voor verschil, laat dat onderzoek toe en geef vervolgens de ruimte om daar verder een stappen op te zetten. De plaatsvervangend voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Uysal. De heer Uysal: Dank voorzitter.

Voorzitter, laat ik allereerst beginnen dat dit onderwerp een diepingrijpend onderwerp is en ook een emotioneel beladen onderwerp en ik waardeer het aan de burgemeester, en ook mijn fractie waardeert het ook dat wij zien hoe de burgemeester zich inspant om de kloof te overbruggen. En ook hoe hij dit onderwerp met de nodige zorgvuldigheid en respect benadert. Dat menen wij echt serieus en dat zien wij ook en respecteren wij ook en wij hebben ook alle vertrouwen in onze burgemeester dat op het moment, dat als het zover is dat hij de juiste woorden hiervoor kan vinden, dat hij ook de verbinding weet te leggen met de samenleving en dat hij ook precies weet wat de gevoelens zijn van de samenleving en om daar ook op aan te sluiten. Maar waar wij wel een beetje moeite mee hebben, de hele Kadernota stond in het teken van niet stapelen, niet stapelen van informatie, niet stapelen van investeringen. En wij hebben in Dordrecht al heel veel bestaande informatie, de afgelopen week is er een stadswandeling georganiseerd door het centrum langs de

81

koloniale sporen die zichtbaar zijn in onze stad en is een tentoonstelling geweest van het onderzoek naar het koloniale verleden van onze stad, er is een boek gepresenteerd, Geraffineerd Dordrecht naar de rol van Dordrecht en ook de Dordtenaren bij het slavernijverleden. En ook het stadsbestuur, we weten dat bestuurders een dubbele functie hadden, bestuurders die in het stadsbestuur zaten en ook onderdeel uitmaakte van het bestuur van de VOC en de WIC. Dus ik vraag me echt oprecht af in hoeverre het college zich heeft ingespannen om zich te verdiepen in bestaand onderzoek en in bestaande informatie. En ik vraag me ook af waarom dan er een nieuw onderzoek nodig is wat voorwaardelijk wordt gesteld om excuses aan te bieden. De plaatsvervangend voorzitter: Ga uw gang, portefeuillehouder. De heer Kolff: Dank voorzitter. De heer. Uysal gaat over zijn eigen woorden en ik ook. En zoals u het nu zegt, het nieuw onderzoek wat voorwaardelijk wordt gesteld om excuses aan te bieden, die woorden heb ik niet gebruikt. Ik heb wel gezegd dat ik ze belangrijk vind in de ruimte die nodig is om een volgende stap te kunnen zetten. Dat is één. Natuurlijk ligt er al het nodige als het gaat om het slavernijverleden. Sommige van die boekwerken zijn opgesteld door zeer betrokken mensen uit onze eigen stad, geschriften zijn opgesteld, er is archiefwerk verricht.

Maar wat er eigenlijk niet ligt is een onafhankelijk wetenschappelijk onderbouwd verhaal ten aanzien van de rol van het stadsbestuur. En ik heb net gezegd dat in de ruimte die ik nodig heb om dit verder te brengen, dat voor mij een wezenlijk punt is, de rol van het stadsbestuur tijdens de slavernijverleden ten aanzien van een eventueel volgende stap. Dus dat is eigenlijk meteen ook daarop, voorzitter, het antwoord. Er ligt het nodige maar die stap ontbreekt nog en ik denk dat we daar echt zorgvuldig in moeten zijn. En niet alleen maar omdat ik die ruimte vraag, maar waarom vraag ik die ruimte? Niet voor mezelf. Die ruimte vraag ik om dit onderwerp zoveel mogelijk recht te doen. En ook iedereen die betrokken is en die hier wat van vindt, en dat zijn er velen, mijn mailbox staat vol met mensen die zeggen waarom heeft u het niet gedaan? Maar mijn mailbox staat ook vol met mensen die zeggen, goed dat u niet heeft gedaan. Ja, dat is buitengewoon complex. Ik wil daar recht aan doen, ik wil daar zorgvuldig mee omgaan. En dat betekent dat we uiteindelijk, als we een stap verder zetten, dat dat onomstreden moet zijn en dat dat ook eigenlijk niet belandt in de politieke arena of, erger nog, belandt in een polariserend gesprek in onze samenleving. De plaatsvervangend voorzitter: Ik ga naar een interruptie van mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter.

We zijn allereerst heel erg blij met de woorden van de burgemeester en ook hoe hij nu vertelt, of hoe hij vertelt over zijn zorgvuldige afweging om hier de juiste woorden voor te vinden. En we weten natuurlijk ook van andere momenten die in de stad spelen, dat daar altijd bezielde bewoording achter zit. Wat ons raakte was dat we niet op de hoogte waren, niet wisten van dat wat dan gezegd zou worden. Maar we begrijpen inderdaad nu de afweging, dat daar een zorgvuldig onderzoek aan ten grondslag ligt. En als ik het goed begrepen heb is het dan dus ook zo dat we eigenlijk kunnen uitkijken naar het voorjaar van 2024 waarin dus dan een momentum gaat zijn, of in ieder geval iets waarop we dan dus weten, of een soort van uitsluitsel zou hebben over onze rol of hoe we dat dan gaan verworden. Klopt dat? De plaatsvervangend voorzitter: Portefeuillehouder.

82

De heer Kolff: Ja dat is ongeveer wat ik heb gezegd. Daar kunnen we naar uitkijken. Ik kijk er ook naar uit want ik heb ook gezegd tijdens mijn toespraak dat als het gaat om het slavernijverleden, gaat het niet alleen maar om erkenning, het gaat ook om het blijvend doen van onderzoek, naar boven halen wat er gebeurd is. En wat er gebeurd is ook overbrengen aan de volgende generatie. Wat mij betreft ook, daar ga ik niet over, maar in lespakketten op scholen. De volgende generatie moet ook weten dat de middeleeuwen niet alleen maar bestond uit helden, maar dat de eeuwen de zestiende, zeventiende, achttiende eeuw, dat daar ook hele vervelende vieze vuile kanten aan zaten. Dus dat moet ook gewoon naar boven komen, het moet onderzocht zijn, het moet onderbouwd zijn en vervolgens moet het ook onderwezen worden zodat we er lessen uit kunnen trekken. Ik denk dat dat heel erg belangrijk is en wat mij betreft kan dit onderzoek daar enorm aan bijdragen en kan het dus ook een belangrijk ingrediënt zijn in een volgende stap. De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Schnabel nog. Mevrouw Schnabel: Een hele korte vervolgvraag. Dus dat zou dan eigenlijk, en daar doelde ik daarnet op, dus dat zou dan ook een moment kunnen zijn, als daar dus genoeg bewijs ligt, dat er excuses komen? De plaatsvervangend voorzitter: De portefeuillehouder.

De heer Kolff: Als ik daar nu ja op zeg, dan staat er morgen in de krant, u snapt het. Dat is niet zorgvuldig, dus daar ga ik geen ja op zeggen. Maar u heeft me goed kunnen beluisteren. De plaatsvervangend voorzitter: Mevrouw Pichel, gaat uw gang. Mevrouw Pichel: Dank u. Ik heb een vraag over heel ander onderwerp en als er verder geen vragen meer zijn dan zou ik graag van de gelegenheid gebruik willen maken. Ik realiseer me dat de heer Kolff niet verantwoordelijk is voor een motie 31 en toch zou ik hem heel graag een vraag willen stellen. Een jaar geleden, ja sorry Bellevue hotel, ja welvaart terug in Dordrecht. De heer Kolff: Ben ik trouwens voor, welvaart terug in Dordrecht. Mevrouw Pichel: Sorry? De heer Kolff: Ik ben daarvoor, welvaart terug in Dordrecht. Mevrouw Pichel: Wie zou er niet voor zijn? Dat snap ik. De heer Puper, de eigenaar van het pand heeft een jaar geleden een koninklijke onderscheiding gehad. Hij woont in Rotterdam, dus hij heeft hem daar gekregen, maar hij heeft van u als burgervader een videoboodschap ontvangen waarin u ook de boodschap had aan hem, zorgt u goed voor Bellevue. Mocht het pand nu te koop komen te staan, aan wie zou u het pand dan toevertrouwen?

83

De heer Kolff: Ik denk dat dat een vraag is voor bij de kop koffie die ik niet drink, maar waar ik u wel van harte voor uitnodig. Dat lijkt me niet goed als ik daar nu hier in de raad op in zou gaan. Ik ben het wel met u eens dat het een pand is om te koesteren, het is een van de pareltjes uit Dordrecht. Als je komt aanvaren en je ziet de skyline tussen aanhalingstekens van Dordrecht, dan is dit een aansprekend pand. Dus ik vind het mooi om te zien dat u dat zo'n warm hart toedraagt. Dat doe ik ook. Mevrouw Pichel: Dank u wel. En dan wil ik toch zeggen dat ik heel graag op dat aanbod inga. De heer Kolff: Van Harte welkom. De plaatsvervangend voorzitter: Had nog andere punten? Want u zei in blokjes. De heer Kolf: Nee, ik had geen andere punten, ik wou onderwerp wat ik behandelde in de blokjes behandelen. Dat was het, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Dan geef ik de voorzittershamer alweer terug. De voorzitter: Beste mensen, ik kijk even rond of er behoefte bestaat aan nog een korte schorsing, of dat we over kunnen gaan tot het stemmen op de amendementen, het voorstel en de moties. Ik zie geknik op een schorsing. Mijnheer Groenewege, hoe lang denkt u ongeveer nodig te hebben? Vijf minuten? Is vijf minuten voor iedereen genoeg? Het CDA, mevrouw Vugt.

Mevrouw Van Vugt-Roose: Wij willen gratis schorsing, maar is er ook mogelijkheid om eventueel moties nog aan te passen? Naar aanleiding van de tweede termijn. De voorzitter: Het is mogelijk om ze aan te passen, dan zijn we buitengewoon coulant, zeg ik dan maar eventjes. Maar dan is het echt alleen indienen en dan gaan we niet weer opnieuw bespreken. Dan is dat een mogelijkheid. Dan schors ik nu, laten we dan voor tien minuten schorsen, want als dat nodig is dan doen we dat meteen. Tot negen uur. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, de vergadering is heropend. Ik kijk even rond om mijn belofte van zojuist gestand te doen. Zijn er nog raadsleden die moties of amendementen willen intrekken dan wel her indienen? Ik zie de heer Groenewege, ik zie mevrouw Van Vugt, ik zie de PvdA. Anderen nog? En mijnheer Stam. Dan begin ik bij, maakt niet uit waar ik begin, ik begin bij de CDA-fractie. Gaat uw gang De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ten aanzien van motie M19, dat gaat over de impact van de komst van het azc, die willen we aanpassen. Daar staan nu een aantal wijken in genoemd en die willen we aanpassen, het tweede bulletpoint onder verzoekt het college een maatschappelijke impactanalyse uit te voeren van het azc op de voorzieningen in Dordrecht. Dus niet meer de genoemde wijken noemen. En dat is in lijn ook met hoe het door de wethouder werd geschetst. Dank u wel

84

De voorzitter: Dus motie 19 wordt ingetrokken en daar komt een nieuwe, mensen mag ik even nog stilte? We zijn er bijna. Motie 19 wordt ingetrokken en daar komt een nieuwe motie voor in de plaats, die noemen we dan motie 19A. Mevrouw Van Vugt, was dat het voor wat betreft de CDA-fractie? Ja. Ga ik naar mevrouw Schnabel, gaat uw gang? Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wij trekken … De voorzitter: Stilte graag, mensen, aan alle kanten van deze tafel. Ja, gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij trekken allereerst de motie voor Jongeren Perspectief Fonds in omdat de wethouder een toezegging heeft gedaan dat er een voorstel naar de raad komt. Daar zijn we erg blij mee. De voorzitter: Hoe het deze motie in ons termen? Mevrouw Schnabel: M14. De voorzitter: M14. Mevrouw Schnabel: En daarnaast trekken Fractie van Waardhuizen en Partij van de Arbeid, wij trekken het amendement A1 in. Sorry, excuus, dat was al ingetrokken, maar we trekken de motie in omdat we net begrijpen, of althans we hebben begrepen van wethouder dat er eigenlijk al wel vorm wordt gegeven aan de inhoud van de motie. En we lezen in de hervormingsagenda dat er geld beschikbaar komt via het gemeentefonds. Dus we begrijpen inderdaad dat er genoeg dan, en hopen dat daar genoeg geld voor beschikbaar is. De voorzitter: Dank. Dat is M26, die wordt ingetrokken. Ja dank.

Dan had ik nog de heer Groenewege beloofd, gaat uw gang. De heer Groenewege: Ja, dank u wel voorzitter. De Partij voor de Dieren is blij met de toezegging vanuit het college om aan de slag te gaan met emissieloos gereedschap en daarom trekken we motie M17 in. De voorzitter: Die was al ingetrokken, maar dat is M17A denk ik. Ja, dank u wel, dat gaat over de benzinebladblazer, mooi scrabblewoord. De heer Den Heijer, gaat uw gang. De heer Den Heijer: Voorzitter, door de toezegging van het college in tweede termijn om financiële, maatschappelijke en personeelseffecten van mogelijke keuzes inzichtelijk te maken bij het integraal beleidsplan en verordening sociaal domein is dit voor ons voldoende en kunnen wij deze motie intrekken. Dat betreft motie 6A. En dat geldt ook voor motie, even uit mijn hoofd, 7a, dat was de motie #Dordtbouwtdoor, daar is ook een toezegging gedaan door het college, dus ook die motie trekken wij in. De voorzitter: M6A en M7A ook ingetrokken. Dan ga ik naar de heer De Heer, gaat uw gang

85

De heer De Heer: Voorzitter, heerste hier en daar nog wat onduidelijkheid maar door de toezeggingen van de wethouder kunnen wij motie M 27, transparante Dordtse groeiambities intrekken. De voorzitter: Dat is M27. De heer Stam, gaat uw gang. Wacht even, M27 was al weg. De heer De Heer: Voorzitter, er heerste hier en daar wat onduidelijkheid en er waren wat vragen. Dus om die reden nog even de bevestiging daarvan om onduidelijkheid weg te nemen. De voorzitter: Hij was bij ons al weg. Maar dank daarvoor. Dan de heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Motie 23, Parkeren is een echte zorg, hebben we inmiddels afspraken gemaakt met de wethouder, die worden verder uitgewerkt. Dus die motie trekken we in. Motie 24, Inclusie in Dordrecht is nu nog een illusie, we hebben de woorden van de wethouder geïnterpreteerd als zijnde een toezegging en als dat zo is, dan trekken we deze motie ook in. Ze knikt ja, dus deze motie trekken we ook in. De voorzitter: M24A, ook ingetrokken. Wie biedt meer? Eenmaal andermaal? Dan is dit wat voorligt. Dan wachten we alleen nog op de nieuwe motie van de CDA-fractie, dat wordt dan dus M19A, als ik het goed heb. Zodra we die hebben kunnen we daartoe komen. Maar we kunnen wel vast aan de slag, want voordat we daar zijn zal die motie er zijn.

We gaan eerst kijken naar amendement A2 van Partij voor de Dieren, amendement Niet nog meer recreatiedruk in de Biesbosch. Zijn een stemverklaringen op dat amendement? De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ja, dank u wel voorzitter. Zoals in de discussie al gezegd zijn wij het eens met het tegengaan van extra recreatiedruk in het natuurgebied de Biesbosch. Het onderzoek is daar in onze ogen op gericht. Daarom hebben wij op dit moment geen behoefte aan het amendement en ook niet aan motie 28, maar we moeten natuurlijk goed naar de uitkomsten van het onderzoek kijken en daar verstandig mee omgaan. De voorzitter: Dank altijd verstandig. Dan gaan we, kijk ik nog verder of nog andere stemverklaringen zijn. Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen op amendement A2 van de Partij voor de Dieren, als u voor bent drukt uw plus, als u tegen bent drukt min. Gaat uw gang. Amendement is verworpen, 33 stemmen tegen, 5 stemmen voor. Voor waren SP, Partij van de Arbeid en uiteraard Partij voor de dieren. De andere fracties tegen, daarmee is het amendement verworpen. Dan kom ik bij de Kadernota 2024 zelf, het voorstel. Zijn daar stemverklaringen? De heer Groenewege. De heer Groenewege: Ja, dank u voorzitter.

De Partij voor de Dieren kan zich voor een groot deel aansluiten bij de bezwaren die GroenLinks tegen de Kadernota heeft uitgesproken, namelijk dat structurele lasten niet structureel worden gedekt, waaronder de grote aandachtspunten klimaatadaptatie en groenonderhoud. En daar kan maar één conclusie uit volgen, de Partij voor de Dieren stemt tegen de Kadernota. De voorzitter: Andere stemverklaringen? De heer Portier, verras ons.

86

De heer Portier: Behalve dat we ons aansluiten bij deze stemverklaring geldt voor ons ook inderdaad dat er weinig gedaan wordt of in het vooruitzicht gesteld wordt qua begroting voor lastenverdeling. Dat er wat ons betreft ook te weinig duidelijkheid gegeven wordt over wat we gaan doen aan dreigende tekorten en dat er überhaupt te weinig inzicht gegeven wordt in hoe de begroting er straks uit gaat zien. En daarom zullen wij, bijna traditiegetrouw, ook hier weer tegen stemmen. De voorzitter: Daarom zei ik, verras ons. Andere stemverklaringen? Ja, mevrouw Stolk Mevrouw Stolk: Voorzitter toch even een winstwaarschuwing vanuit de VSP. De VSP zal ondanks onze kritische noot met de Kadernota 2024 instemmen en laten we de kritische noten zoals wij ook aan hebben gegeven in de tweede termijn dan maar kraken richting het intensieve traject is toegezegd door het college. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen nog? Zo niet dan gaan we stemmen op het voorstel Kadernota 2024, voor is plus, tegen is min. Het voorstel is aangenomen, 35 stemmen voor en 3 stemmen tegen. Tegen SP en Partij voor de Dieren en de overige fracties voor. Daarmee is het voorstel aangenomen. Dan gaan we naar de moties en dan begin ik bij motie M3A van Beter Voor Dordt, Alles Werkt Beter Op Batterijen. Zijn daar stemverklaringen bij motie M3A? Dat is wel het geval, mevrouw Koene, gaat uw gang.

Mevrouw Koene: Voorzitter, ik zat even zoeken in al mijn krabbels, maar voor zover ik heb begrepen staat er nog steeds niks echt geregeld over de veiligheid. En daarnaast vinden wij dat dit echt niet aan de overheid is, omdat de zonneparken worden beheerd of in eigendom zijn van particulieren. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Dan gaan we stemmen, motie M3A. Voor is plus, tegen is min. De motie is aangenomen, 31 voor, 7 tegen. Tegen de Fractie van Waardhuizen, Partij van de Arbeid, Gewoon Dordt en Forum voor Democratie, overige fracties voor. M3A is aangenomen. Dan gaan we naar motie M4A, Beter Voor Dordt, het Jongerenevenement, ja gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Ik had zelf een korte stemverklaring. Wij wilden deze motie in stemming brengen omdat we heel graag peilen hoe belangrijk onze raad de wens van de Dordtse jongeren vindt. De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, zeker na dit demagogisch geluid die de indruk wekt dat iedereen hier die tegen de motie is, tegen een evenement van jongeren zou zijn. Er gebeurt heel veel op het gebied van evenementen voor jongeren. Wat ons betreft is deze motie daarom volstrekt overbodig en stemmen wij tegen De voorzitter: Hartelijk dank. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ik sluit me aan bij de heer Portier. De voorzitter: De heer Groenewege.

87

De heer Groenewege: Dank u wel. Veel taken die deze motie bij het college wil neerleggen, vindt de Partij voor de Dieren een taak van de organisator van een evenement en niet van de overheid. We zullen daarom tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Dank. Mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Portier en de GroenLinks-fractie kijkt heel erg uit naar het evenement van ‘…’-event. De voorzitter: Dank. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Het CDA sluit zich aan bij de woorden van de SP, maar ook van de Partij voor de Dieren. De voorzitter: Dat was ongeveer hetzelfde, toch? Dan ga ik naar mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Wij sluiten ons inderdaad ook aan bij de woorden van de heer Portier en van GroenLinks, van mevrouw van Engelen. Daarnaast willen we ook aangeven, er zijn heel veel jongeren in de stad met heel veel goede ideeën die ook festival als willen organiseren, zoals bijvoorbeeld het monumentfestival. Dus daar is ook genoeg animo voor. Alleen het geld ontbreekt soms. Maar dat is een andere discussie. De voorzitter: Dank. Dan ga ik naar de overkant, de heer Safranti. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Ook wij sluiten ons aan bij de woorden van mijnheer Portier. De voorzitter: Andere stemverklaringen nog? De heer Den Heijer.

De heer Den Heijer: Wij zullen niet voor deze motie stemmen, maar onze honger is net zo groot als bij Beter Voor Dordt en volgens mij de hele raad. Er mag been een tandje bij en we zien dat daar hard aan gewerkt wordt en deze motie voegt daar verder niet zoveel aan toe. De voorzitter: Mevrouw Van Waardhuizen. Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Dank voorzitter, ook wij sluiten ons aan bij de woorden van de heer Portier. De voorzitter: Dank. Ik denk dat we dan vrijwel iedereen hebben gehad voor wat betreft stemverklaringen. Dan gaan we stemmen op M4A. Voor is plus, tegen is min. De motie is verworpen, 31 tegen, 7 voor. Voor de fracties Beter Voor Dordt en VSP en de andere fracties tegen. Gaan we naar motie M8A van GroenLinks, Kunst in de openbare ruimte is van en voor iedereen. Zijn er nog stemverklaringen? Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ja, dank u wel. Gehoord hebben dat deze motie ook wordt meegenomen in de bespreking van de Cultuurnota zullen wij voor stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer Schalken.

88

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter korte, dank u wel. En ook een aanvulling op wat het CDA aangeeft, dat wat ons betreft het ook niet zo kan zijn dat kunst moet of kan worden afgedwongen in de openbare ruimte. De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, in de aangepaste vorm waarin geen sprake meer is van een percentageregeling, in ieder geval niet in het dictum, waarin in overleg met bewoners van wijken gekeken wordt van hoe kunst in de openbare ruimte kan verbeteren, zijn wij voor deze motie. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ja, gewoon omdat het leuk is voorzitter, om nogmaals aan te sluiten bij de heer Portier. De voorzitter: Misschien kunt u een permanente aansluiting overwegen. De heer Struijk. De heer Struijk: Dan kan ik het niet laten om ook even bij de heer Portier aan te sluiten, voorzitter. De voorzitter: Ik geef voortaan de heer Portier als eerste het woord, dat scheelt een hoop spreektijd. Gaat uw gang, mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij sluiten ons ook graag aan bij de woorden van de heer Portier, ook omdat we het heel goed vinden dat er inderdaad nu met buurtbewoners, met kunstenaars en in wijken gekeken gaat worden. De voorzitter: Anderen nog? Mevrouw Stolk: Ja voorzitter, wij sluiten niet aan bij de heer Portier, maar we zullen wel voor deze motie stemmen. De voorzitter: Dank, dat was mevrouw Stolk.

En dan mevrouw van Waardhuizen. Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Ja voorzitter, wij sluiten wel aan bij de heer Portier. De voorzitter: Zo ziet het er ook wel uit. Goed. Verder niet? Dan gaan we stemmen op motie M8a, voor is plus, tegen is min. De motie is unaniem aangenomen. Dan gaan we naar motie M9A, Gemeente en inwoners samen sterk tegen Chemours door GroenLinks, VVD, Op ons Eiland en Partij voor de Dieren en DENK en de VSP en Beter Voor Dordt, ingediend. Ik kijk even rond of er nog behoefte is aan stemverklaringen. De heer Van Dam-Timmers. De heer Van Dam-Timmers: Dank voorzitter. Wij zullen voor deze motie stemmen, we vinden het heel belangrijk dat die informatievoorziening voor onze inwoners actiever en productiever is en ook volgen daarin de wethouder. De voorzitter: Anderen? Mevrouw Koene.

89

Mevrouw Koene: Voorzitter, ik kan me nu niet aansluiten bij de heer Portier, daar zijn we het ook waarschijnlijk niet over dit eens. Wij zullen tegen deze motie stemmen en dat is met name omdat wij er veel vertrouwen in hebben dat wat de wethouder heeft zegt en de vorderingen die zij maakt in dit dossier voldoende zijn. De voorzitter: Anderen nog? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, Forum voor Democratie gaat verdeeld stemmen deze keer. Dus ik zal voor de motie stemmen en mevrouw Pichel tegen. De voorzitter: Waarvan akte. Anderen nog? Dat is niet het geval. Gaan we stemmen op motie M10, voor is plus, tegen is min. Excuus, ik had hem al voorliggen, 9A, de motie over Chemours, M9A. De motie is aangenomen, 36 stemmen voor, 2 stemmen tegen. Tegen mevrouw Koene van Gewoon Dordt en mevrouw Pichel van Forum voor Democratie en de overige leden voor. Gaan we nu toch echt naar motie M10, breng verkoeling waar het echt nodig is, ingediend door de Partij van de Arbeid. Als je hem ziet lijkt het alsof iedereen hem indient, maar het is echt alleen de Partij van de Arbeid. Stemverklaring, mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter.

Ondanks dat we dit een heel erg sympathieke motie vinden, omdat we ook graag voor vergroening en verkoeling zijn, hebben we gezien dat er nog zoveel onuitgevoerd plannen liggen op dit terrein, dat we op dit moment tegen stemmen. De voorzitter: De heer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Ja, dank u wel, voorzitter. Vergroening van de stad, onder andere van de pleinen die in de motie worden genoemd is dringend nodig. Maar dat is van belang om dat mee te nemen het integraal bomenplan en goed te kijken naar de fysieke mogelijkheden en misschien ook naar de kosten. Daarom zullen we in deze vorm niet voor deze motie stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank voorzitter. Wij zijn van mening dat de aanpak hittestress iets anders nodig heeft En we willen alleen nog even benadrukken dat we het met een bewegend bos zeker niet gaan redden. De voorzitter: Dank u wel. Dan kom ik bij de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, op zich een hele sympathieke motie, alleen we sluiten ons wel aan bij de woordvoering van het CDA dat andere plannen een hogere prioriteit hebben. De voorzitter: Dan de ChristenUnie/SGP, de heer Struijk.

90

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de wijze woorden van de heer Van der Meer. De voorzitter: Dank, dan de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja voorzitter, dank u wel. Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van mevrouw Van Vugt van het CDA De voorzitter: Dank u wel. Verder niet? Dan gaan we stemmen op motie M10, voor is plus, tegen is min. De motie is verworpen, 30 tegen, 8 voor. Voor de fracties DENK, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SP en Fractie van Waardhuizen, overige fracties tegen. Motie M10 is verworpen. Dan gaan we naar motie M11A van Partij van de Arbeid, de motie van afvalstress naar afvalZEN. Zijn er stemverklaringen? De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, kort. Wij zijn ervan overtuigd dat veel meer afval in de container zal komen als de pasjes eraf gaan. We zijn niet overtuigd door het idee dat mensen uit andere steden naar onze stad zullen gaan rijden met een vuilniszak achterin hun auto, of in ieder geval niet dat dat een belangrijke bijdrage zal zijn aan wat er in de container komt. Daarnaast zijn wij zeer gekant tegen de toch min of meer voorgenomen invoering van diftar en zonder pasjes geen diftar. Dus dat is voor ons nog een extra argument om voor deze motie te stemmen. De voorzitter: Anderen? Willen mensen zich daarbij aansluiten? Dat scheelt weer tijd. De heer Kuhlmann, gaat uw gang.

De heer Kuhlmann: Wij zullen voor deze motie stemmen omdat we in de strijd tegen het afvalprobleem in onze stad er wat betreft de Dordtse VVD geen taboes zijn en zeker in deze vorm, in een beperkte proef in een buurt, we weten dat daar voors en tegens zijn aan dit idee, maar laten we het op die manier gewoon even uittesten. De voorzitter: Dank. Wie nog meer? De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, het CDA zal tegen deze motie stemmen. De ervaringen in het verleden hebben geleerd dat dit toch echt geen verbetering oplevert. Het is eerder geprobeerd, ook elders. En wij denken ook niet dat het goed is dit voor een jaar te doen en over een jaar weer in een buurt uit te moeten leggen dat het weer anders wordt. Het is toch al gebleken dat buurten moeilijk omgaan met steeds meer veranderingen in het afvalophaalsysteem. De voorzitter: Dank. Dan gaan we naar de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: De PvdA sluit zich aan bij de woorden van de heer Kuhlmann. De voorzitter: Anderen? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Gewoon Dordt ook. De voorzitter: Verder nog? De heer Stam. De heer Stam: Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van het CDA.

91

De voorzitter: Dank. Anderen nog? Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank voorzitter. Wij zullen voor deze motie stemmen, niet omdat we het nou het ultieme plan vinden, maar zeker omdat de problemen nog niet zijn opgelost willen we dit wel een kans geven. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Gaan we stemmen, voor is plus, tegen is min, motie M11A. De motie is aangenomen, wat een commotie, 20 voor, 18 tegen. Tegen de Fractie van Waardhuizen, Partij voor de Dieren, GroenLinks, ChristenUnie/SGP en CDA en de overige fracties voor. Zeg ik dat goed? Ja, daarmee is de motie aangenomen. Gaan we naar motie, het is een beetje rumoerig, u wilt ook allemaal naar de borrel of naar huis. Dat gaat bijna gebeuren, maar nog even eerst een paar moties. Motie M12, Stop de groene grootheidswaanzin, ingediend door Partij van de Arbeid. Stemverklaringen? De heer Portier. De heer Portier: Ik denk niet dat nu iedereen zich bij mij aan gaat sluiten. Er zijn vergelijkingen gemaakt met Central Park in New York, dus dat is misschien een beetje de grootheid. Maar we staan voor hele lastige opgaven in onze stad. We zeggen altijd dat we te weinig geld en mensen hebben voor alle projecten. Laten we dan kijken of we dit inderdaad een beetje in kunnen perken. Dus wat dat betreft voor deze motie. De voorzitter: Dank. Anderen nog? De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter.

Dordtwijk als een groene long in de stad is voor ons erg belangrijk, ook in ecologisch opzicht en er blijkt in antwoord op onze vragen daarnaast geld te zijn voor vergroening in de rest van de stad. Het zou kunnen blijken, maar dat is mij op dit moment niet duidelijk, dat dat geld te kort is. Zo ja, dan moeten we daar goed naar kijken. Maar op dit moment geen aanleiding om te tornen aan de mooie plannen voor de Dordtwijkzone. De voorzitter: De heer Safranti. De heer Safranti: Ik sluit aan bij de woordvoering van GroenLinks. De voorzitter: Anderen nog? De heer Van Leeuwen: We kijken er heel open naar deze motie en we zijn benieuwd naar de informatie die we krijgen in oktober, november van dit jaar om er verder over na te denken. We stemmen dus voor deze motie. Dank wel. De voorzitter: Anderen nog? Nee. Dan gaan we stemmen, voor is plus, tegen is min, motie M12. De motie is verworpen, 29 tegen, 9 voor. Voor de fracties Forum voor Democratie, Partij van de Arbeid, SP en VSP, overige fracties tegen. Gaan we naar motie 13A van Partij voor de Dieren, stopt de giftige uitstoot, stop DuPont Chemours. Stemverklaringen? De heer Groenewege, u bent voor? De heer Groenewege: Voorzitter, dat was de motie van de PvdA. Maar we zijn wel voor.

92

De voorzitter: U heeft helemaal gelijk. Uw partijnaam staat erboven, dat is het verwarrende van de moties van de PvdA. Excuus, het was de motie van de Partij van de Arbeid. M13, u bent voor. Anderen? De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, er waren wat twijfels bij het dictum, want ik denk dat we al heel veel bij het partijgenoten in de Tweede Kamer opgeroepen hebben. We vinden hem in ieder geval als teken, dat we vinden dat deze uitstoot echt moet stoppen, dat er alles aan gedaan moet worden, stemmen wij toch inderdaad voor deze motie. De voorzitter: Anderen nog? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank voorzitter. Wij zullen tegen stemmen en dat doen wij niet omdat wij niet denken dat, want ik heb straks ook al gezegd dat we vinden dat iedereen die provinciaal of landelijk een fractie heeft, dit best mag uitdragen en zich daar hard voor mag maken. Dat doen wij ook waar mogelijk, maar wij zijn tegen gedwongen sluiting van bedrijven en daar wordt hier wel toe opgeroepen. De voorzitter: Anderen nog? Mijnheer Van Leeuwen De heer Van Leeuwen: Ook voor deze motie gaan wij verdeeld stemmen. Ik zal voor deze motie stemmen, mevrouw Pichel stemt tegen. Dank u wel De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u. GroenLinks Dordrecht strijdt al jaren tegen de schadelijke uitstoot door Chemours en haar voorgangers.

Het lijkt erop dat er nu eindelijk voorzichtig wat resultaten geboekt kunnen gaan worden. We vinden het daarom wenselijk dat de ingezette weg voortgezet kan worden met de rechtszaken namens onze gemeente, het ondersteunen van de inwoners door middel van de motie M9 zojuist, Europees de ingezette weg op een verbod van gebruik van PFAS en we denken dat die ingezette weg doorgezet moet worden. Deze motie gaat daar tegenin. Dus wij zullen daar tegen stemmen. De voorzitter: Andere nog? Gaat uw gang, de heer Van Dam-Timmers. De heer Van Dam-Timmers: Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van GroenLinks. De voorzitter: Dank. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank voorzitter. De heer Van leeuwen zei het net al. Ik zal tegen gaan stemmen en de reden is omdat Chemours de afgelopen jaren al een hele sterke reductie heeft van de uitstoot en dat nog verder aan het reduceren is. Dus in dat opzicht vindt deze helft van FvD de motie overbodig. De voorzitter: Het is allemaal lekker transparant bij jullie. We gaan naar de heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Ook wij sluiten ons aan bij de woorden van GroenLinks.

93

De voorzitter: Dank. Anderen nog? Zo niet, jawel de heer Kuhlmann, gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Ook de Dordtse VVD sluit zich aan bij de stemverklaring van GroenLinks. De voorzitter: Anderen nog? Nee, gaan we stemmen, M13A voor is plus, tegen is min. De motie is verworpen, 23 tegen, 15 voor. Voor de fracties. Beter Voor Dordt, de heer Van Leeuwen van Forum voor Democratie, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SP, Fractie van Waardhuizen, VSP en de overige fracties tegen. Gaan we een motie M15A, stimuleren van weerbaarheid jongeren op het mbo van Partij van de Arbeid. Stemverklaringen? Ja, mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Voorzitter, wij delen de zorg van PvdA over de weerbaarheid van onze jongeren op het mbo, zeker ook omtrent het passend onderwijs. In de commissie heeft de wethouder echt een mooie toezegging gedaan om daar actief aandacht aan te gaan geven. En door deze toezegging en ontbreken van dekking zullen wij tegenstemmen. De voorzitter: Mevrouw Stolk, gaat uw gang Mevrouw Stolk: Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van de VVD. De voorzitter: Anderen nog? Mijnheer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, wij sluiten ons ook aan bij de stemverklaring van de VVD. De voorzitter: Mevrouw Koene.

Mevrouw Koene: De wethouder heeft denk ik duidelijk genoeg aangegeven dat zij alles doet wat in haar vermogen ligt om dit mee te nemen in de aanpak over de volle breedte van 12 tot 27. En daarnaast vinden wij dat het echt een eerste verantwoordelijkheid is van de scholen zelf. Dus wij stemmen tegen deze motie. De voorzitter: Gaat uw gang, mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Ja dank u wel, wij kunnen ons helemaal aansluiten bij zowel de woorden van de VVD als van mevrouw Koene van Gewoon Dordt. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van de VVD. De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij vinden dat dit, we hebben niet de toezegging aangenomen omdat we denken dat dit juist heel erg belangrijk is voor het mbo en omdat we willen dat dit ook een oproep is om meer ook aandacht te besteden aan het mbo. De voorzitter: Ja, maar we zijn bij stemverklaringen en dit lijkt een beetje op een derde termijn om toch nog mensen te overtuigen. Mijnheer Portier.

94

De heer Portier: Ja voorzitter, ondanks de toezeggingen die er gedaan zijn vinden wij het toch belangrijk dat het inderdaad aandacht krijgt in het mbo en wij zullen voor stemmen. De voorzitter: Anderen nog? Nee. Zo niet, jawel? Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Voorzitter, ik wil even laten weten dat de heer Van Leeuwen en ik dit keer niet verdeeld zullen gaan stemmen. De voorzitter: Wat heerlijk. Nou dan hebben we dat vast genoteerd. We gaan stemmen. Motie M15A, voor is plus, tegen is min, 32 tegen, 6 voor, de motie is verworpen. Voor de fracties SP, Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren en DENK, de overige fracties tegen. Dan gaan we naar motie M18, ik zeg het maar even, één uit de reeks van twee van het CDA, want motie M29 hoort daar een beetje bij. Deze is iets verdergaand, motie raad bij ombuigingen en bezuinigingen goed in positie. Zijn er stemverklaringen? Gaat uw gang, de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ja voorzitter, de VVD-fractie is van mening dat in de andere motie de positie van de raad beter zeker gesteld wordt. Dus om die reden zullen we voor die motie stemmen en tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Anderen? De heer Struijk. De heer Struijk: Ja voorzitter, datzelfde geldt voor ons ook, hier tegen, straks voor. De voorzitter: Anderen? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, dat geldt voor Gewoon Dordt ook.

De voorzitter: Ik dacht wat heeft mevrouw Koene ineens een gekke stem, maar dat was de heer Stam. Gaat uw gang. De heer Stam: Datzelfde geldt voor ons, wat VVD zegt. De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Zal ik me dan vandaag maar eens bij de VVD aansluiten? De voorzitter: De heer Den Heijer heeft zijn hoogste doel bereikt. Anderen nog? Zo niet dan gaan we stemmen op M18. Jawel, de heer Uysal, gaat uw gang. De heer Uysal: Wij sluiten ook ons aan bij de SP die zich aansluit bij de VVD. De voorzitter: Goed, we gaan stemmen, voor is plus, tegen is min, M18. 25 tegen, 13 voor, de motie is verworpen. Voor waren de fracties CDA en DENK, Partij voor de Dieren en de VSP en de overige fracties tegen. Dan gaan we, die andere motie komt straks. We gaan naar motie M19A van het CDA, impact van de komst van het azc inzichtelijk maken. Zijn er stemverklaringen? Gaat uw gang, mijnheer Van der Net. De heer Van der Net: Ja, dank u wel voorzitter. Met betrekking tot het financiële gedeelte heeft de wethouder al aangegeven dat er inderdaad gewoon verantwoording wordt

95

afgelegd van alle kosten die we maken met betrekking tot de toevoeging nu. Van het CDA zullen wij niet meegaan omdat wij gewoon vinden dat we het college eerst de tijd moeten geven om aan te geven van welke plannen zij hebben met betrekking tot leefbaarheid en veiligheid en daarna pas gaan oordelen. Dat was hem, voorzitter De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, financiën is inderdaad beantwoord. Mij is volstrekt onduidelijk wat er dan straks allemaal gemonitord en gemeten moet gaan worden. Gaan we iedere asielzoeker die door de stad rondloopt in de gaten houden waar hij is, of wat er gebeurt? Wat mij betreft, we stemmen tegen. De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Ja, dank voorzitter. Eens met de strekking over de financiën en we vinden het overbodig dat de nulmeting moet uitgevoerd worden over de hele stad. Dus we stemmen tegen deze motie. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, er zijn stevige discussies geweest over de komst van een azc. We hadden liever gezien dat dit vooraf was gebeurd, deze motie, maar om de impact toch met de stad te delen zullen wij voor deze motie stemmen. De voorzitter: Anderen? De heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, we hebben vertrouwen in de huidige aanpak van het college op dit punt en achten daarom deze motie overbodig. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Koene.

Mevrouw Koene: ik dacht dat ik nooit aan de beurt zou komen. Voorzitter, volgens mij was de wethouder hier heel erg duidelijk over. En als je iets budgetneutraal wil houden, moet je niet om een onderzoek gaan vragen waarmee dat gelijk al mislukt. De voorzitter: Bedankt. De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja voorzitter, dank u wel. Beter Voor Dordt sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Stolk van de VSP. De voorzitter: Anderen nog? Zo niet, dan gaan we stemmen op motie M19A. De heer Stam. De heer Stam: Wij sluiten ons ook aan bij de stemverklaring van de VSP. De voorzitter: Waarvan akte. We gaan stemmen, plus is voor, tegen is min, M19A. De motie is verworpen, 24 tegen, 14 voor. Voor waren de fracties Beter Voor Dordt, het CDA, Forum voor Democratie, althans de heer Van Leeuwen, Fractie van Waardhuizen en de VSP, de overige leden tegen. We gaan door naar motie M20A, borgstelling door de

96

BDO-bedrijven zoals Chemours in verband met PFAS-vervuiling. Zijn er stemverklaringen? De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, zoals van ons gewend staan we ook hier zeer genuanceerd in. We hebben ze niet helemaal exact, van hoe je van tevoren een inschatting kan maken van de kosten van vervuiling, et cetera, maar wij vinden het wel belangrijk het principe te onderstrepen dat de vervuiler moet betalen. Liefst zouden we ook gewoon zien, dat dit soort dingen gewoon in overheidshanden zouden zijn, maar in ieder geval vanwege het principe de vervuiler betaalt wat hier en naar voren komt zullen wij voor stemmen. De voorzitter: Dank u wel. En ik wil toch nog even tot het eind van de vergadering iedereen verzoeken stilte te betrachten als iemand het woord heeft. Dank aan de heer Portier. Anderen nog? Gaat uw gang, mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Op dit dossier Chemours stemmen we dus ook weer verdeeld. Mijn eigen motivatie is, ik stem voor, mijn eigen motivatie is dat ik niet wil dat inwoners met eventueel kosten blijven zitten. Dank u wel. De voorzitter: Anderen nog? Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank voorzitter. Voorzitter wij zullen tegenstemmen omdat dit ook weer is het ingrijpen in de uitvoering. De wethouder heeft al gesprek gehad, is goed bezig, we hebben er alle vertrouwen in. Dus tegen. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Dat is niet het geval.

Gaan we stemmen op M20A, voor is plus, tegen is min. De motie is 36 voor, 2 tegen. Wethouder Heijkoop, nou snap ik heel goed dat u heel vrolijk bent dat uw voorstel met 35 stemmen voor is aangenomen. Dus ik snap uw vrolijkheid. Maar er liggen nog wat moties voor waar raadsleden hard aan gewerkt hebben, dus laten we die nog eventjes met elkaar goed behandelen. 36 voor, 2 tegen. Tegen was mevrouw Koen en mevrouw Pichel, de overige leden voor. Gaan we naar motie M21A, toeristische borden. Gaat uw gang, mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. Zoals u al in ons betoog heeft kunnen horen is de Partij voor de Dieren er geen voorstander van om meer recreanten naar de Biesbosch te lokken. De natuur heeft juist rust en ruimte nodig om te herstellen. Daarom stemt de Partij voor de Dieren tegen deze motie. De voorzitter: Andere stemverklaringen? Dat is niet het geval. Gaan we stemmen M21A, voor is plus, tegen is min. 34 voor, 4 tegen. Tegen Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren, de overige fracties voor. Gaan we naar motie M28A van Partij voor de Dieren, geen paden of steigers erbij in Natura 2000-gebied. Zijn er stemverklaringen? Mevrouw Koene, je hoeft er niet lang te wachten. Mevrouw Koene: Met risico dat ik weer, ik zal vast een stukje opschuiven.

Voorzitter, wat ons betreft is dit geen Natura 2000-gebied, gaat het hier om de Nieuwe Dordtse Biesbosch en de Merwelanden en dat mag prima, mag daar gebruik gemaakt worden voor recreatie.

97

De voorzitter: Andere stemverklaringen? Nee. Dan gaan we stemmen, voor is plus, tegen is min, M28, 35 tegen, 3 voor. Voor Partij voor de Dieren en SP, de overige fracties tegen. Gaan we naar M29, CDA Dordrecht en DENK Dordrecht, de motie raad bij ombuigingen en bezuinigingen goed in positie. Zijn er stemverklaringen? De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, ik raad aan om toch eens te kijken naar begrotingen en dergelijke uit het verleden, hoe inzichtelijke die waren. Daar moeten we eigenlijk naar toe terug, of liefst nog wat beter, dus van harte steun voor deze motie. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, deze motie is eigenlijk best wel een open deur. Sterker nog, we hadden geconstateerd dat er misschien helemaal geen deur in zit. Maar je kan hier bijna niet tegen zijn. Dus we stemmen voor. De voorzitter: Oké, dank. Ik heb hem begrepen. Anderen nog? Ja, de heer Uysal. De heer Uysal: Eigenlijk hetzelfde als mevrouw Koene. We kunnen natuurlijk niet tegen deze motie stemmen, ook niet tegen de strekking. Wij hebben alle vertrouwen in het college dat we op een zorgvuldige manier meegenomen worden met betrekking tot ombuigingen en bezuinigingen. Maar voor de beeldvorming gaan we toch wel voor stemmen. De voorzitter: U gaat voor de beeldvorming voor stemmen. Ik zie dat de massaal toegestroomde pers dat meteen aan het noteren is.

Andere stemverklaringen nog? Dat is niet het geval. Gaan we stemmen, voor is plus, tegen is min. De motie is unaniem aangenomen, waarvan akte. We gaan we naar motie M30 van Op ons Eiland en SP Dordrecht over het bevolkingsonderzoek onder alle Dordtenaren. Zijn de stemverklaringen? De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Voorzitter, dit is een motie die pas later is ingediend, die ook niet is kunnen bespreken in een commissieverband en waar wel heel veel verschillende punten aan zitten. We hebben goede argumenten tegen gehoord, je kunt ook argumenten voor bedenken. Op dit moment vinden wij het niet verstandig om hier nu zo die stap te nemen. Wij zullen tegen stemmen. Maar ik kan me wel goed voorstellen dat we bijvoorbeeld nog eens in een beeldvormende sessie experts uitnodigen om hier nog eens wat dieper in te gaan wat voors en tegens zijn, zodat we daar zorgvuldiger naar kunnen kijken. We willen dit niet onzorgvuldig nu snel doen en daarom zullen wij op dit moment tegen stemmen. De voorzitter: Hartelijker dank. De heer Van Dam-Timmers. De heer Van Dam-Timmers: Ja dank u, voorzitter. Wij zullen ook tegen stemmen, niet omdat we per se tegen bloedonderzoek zijn, maar vooral omdat bloedwaarden, volgens de informatie die er nu is, niet helpen om het gezondheidsrisico van inwoners tegen te gaan. Om die reden stemmen we nu tegen. De voorzitter: Dank. De heer Portier.

98

De heer Portier: Afgezien van het feit dat we natuurlijk zelf hebben ingediend of medeingediend, wij vinden dat mensen, gezien alle PFAS in de omgeving is gekomen, die misschien in hun lichaam is gekomen, het recht hebben om te weten wat er in hun lichaam zit. Op vrijwillige basis, want we begrijpen ook de bezwaren die er kunnen zijn om er wel of niet aan deel te nemen. Maar dit is op basis van vrijwilligheid, maar we willen wel dat mensen ook geen financiële belemmering hebben om zo'n onderzoek te laten doen. Vandaar deze motie. De voorzitter: Dat was de stemverklaring van de heer Portier. Anderen nog? Ja, mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja voorzitter, de VSP sluit zich aan bij de stemverklaring van de heer Portier. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar de heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van het CDA, het zegt niets over de gezondheid. De voorzitter: Anderen nog? Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel. FvD sluit zich aan bij de woordvoering van de heer Van Dam-Timmers en wij ondersteunen ook het idee van de heer Kuhlmann om daar op een later moment misschien wat meer aandacht aan te besteden. De voorzitter: Hartelijk dank. Gaat uw gang, mevrouw Van Waardhuizen. Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Voorzitter, wij sluiten aan bij de woordvoering van de VVD. De voorzitter: En de heer Struijk.