2.1 2023-06-20 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT, D.D. 20 juni 2023 Raadzaal Stadhuis Voorzitter: de heer Kolff raadsgriffier: mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (CU-SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (CU-SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Kwaak (VVD) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU-SGP) Dhr. Noldus (VVD) – aanwezig vanaf 20:00 uur Mevr. Pichel (FvD) Dhr. Portier (SP) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Schnabel (PvdA) Dhr. Van der Spoel (PvdA) Dhr. Stam (Fractie van Waardhuizen) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Struijk (CU-SGP) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. De Vries (VSP) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder C. van Benschop, wethouder R. van der Linden, wethouder P. Heijkoop, wethouder T. de Jonge, wethouder M. Merx. Opening

1

1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Neemt u uw plaats in, alstublieft. Geachte leden van de gemeenteraad, mensen op de publieke tribune, mensen die thuis met ons meekijken, leden van het college, de griffie, hartelijk welkom. Hierbij open ik de raadsvergadering van vandaag, dinsdag 20 juni. 2023. Als het goed is wordt het vanzelf stil. Allemaal van harte welkom. Ik heb bericht gekregen dat de heer Kuhlmann ietsje later is en ik heb begrepen een afmelding van de heer Van Leeuwen van Forum voor Democratie en de heer Van der Net van de VVD. Dat betekent dat we straks nog iets completer zullen zijn, maar niet het aantal van 39 zullen halen. Ik heb begrepen dat de heer Noldus ook nog ietsje verlaat is en zich straks bij ons voegt. We starten ook meteen met heugelijk nieuws van de kant van de heer Noldus, want hij en zijn vrouw zijn opnieuw vader en moeder geworden van zoon Koen. Vanmiddag is hij niet, maar vanavond is hij er wel bij – Koen niet bedoel ik dan, maar de heer Noldus. De kleine broer van Anne, of Anne is nu de grote zus van Koen, zo zou je het ook kunnen zeggen. Mooi nieuws. Voor zover hij dat nu hoort, van harte gefeliciteerd. We wensen de familie Noldus natuurlijk veel geluk en ik kom graag zoals we dat gewend zijn ook samen met onze griffier binnenkort Koen bewonderen. Zoals gezegd, een paar afmeldingen, een paar verlatingen.

Als we straks bij agendapunt 4 de heer De Vries hebben geïnstalleerd, die tijdelijk mevrouw Striebeck vervangt, dan zijn we als het goed is voor vandaag compleet. Dan ga ik over naar het vaststellen van de agenda, maar niet nadat ik gezegd heb dat het hier natuurlijk ongelooflijk warm is. Mijn advies zou zijn: drink vooral voldoende, zit vooral zo stil mogelijk en zorg ervoor dat de verhitte politieke debatten niet overslaan op uw lichaamstemperatuur. Dan de agenda. Een paar bijzonderheden. De Partij voor de Dieren heeft twee moties aangekondigd, eentje bij agendapunt 5, het hamerstuk over de Dordwijkzone Stadspark en eentje bij agendapunt 25, de raadsinformatiebrief over Deelname programma Regenboogsteden ’23-‘26. Ik kijk even naar de heer Groenewege, dat is het geval, hè? Ja, er wordt geknikt en dat betekent dat dat bespreekpunten zijn en waarbij we alleen spreken over de moties zoals die voorliggen straks en dan behandelen we dat na agendapunt 41. De VSP heeft een ordevoorstel gedaan, of doet een ordevoorstel als het goed is, dat gaat over agendapunt 22, de raadsinformatiebrief over de Terinzagelegging ontwerpbestemmingsplan woningen onder hoogspanningsleidingen.

Ik heb begrepen dat de VSP liever vandaag niet formeel kennis neemt van deze RIB, maar deze wil betrekken bij de behandeling van een andere raadsinformatiebrief over de nieuwe hoogspanningsverbinding tussen Geertruidenberg en Krimpen aan de IJssel of Crayestein. Wilt u dat nog toelichten, of zegt u: zo is het helder uitgelegd. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank. U heeft het uitstekend uitgelegd. Alleen, we zouden hem inderdaad bij de commissie die op 27 juni is, daar staat hij gepland, zouden we hem graag willen betrekken en dat geldt ook voor Fractie van Waardhuizen. Dus ja, ik stel dat even voor in de raad.

De voorzitter: De vraag is even of dan ook formeel wil dat we hem hier eraf halen, want u kunt natuurlijk altijd een RIB die gestuurd is gewoon alsnog betrekken bij die commissie van de 27e, maar uw voorstel is dus ook om hem echt nu hier eraf te halen en ondanks dat iedereen hem ongetwijfeld goed gelezen heeft toch formeel er nog geen kennis van te nemen, zullen we maar zeggen. Dat is uw voorstel, hè? Dan kijk ik even

2

rond in de raad of dat op weerstand stuit, dat voorstel van de VSP. Dat is niet het geval. Dan halen we hem van de agenda af bij de stukken die onder de ter kennisneming staan en dan betrekken we hem bij de commissie op 27 juni. Dan kijk ik naar de raad of de agenda zoals die dan nu voorligt, de gewijzigde agenda, of die zo kan worden vastgesteld. Mevrouw Koene, u heeft daar nog een vraag of opmerking bij, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Voorzitter, het reglement van orde staat volgens mij als hamerstuk en daar heb ik dan nog een technisch amendement op. Nou ja, heb ik niet voorbereid, dat heeft mijnheer De Boer gedaan. De voorzitter: Een technisch amendement, dus dat is meer dan een stemverklaring, zullen we maar zeggen. Dus dat betekent eigenlijk dat we daarmee agendapunt 13 ook als bespreekstuk agenderen, het dan alleen hebben over dat amendement. Is dat uw idee? Mevrouw Koene: Ja, met dan de hoop daarbij dat we het niet over hebben, dus dat we alleen stemmen. Mevrouw Koene: Maar goed, dat is aan de discipline van de ander. De voorzitter: Het is natuurlijk aan u om te zeggen: we lichten het verder niet toe, dit is het. Dan is het aan de rest om te kijken of daar toch nog op gereageerd wordt.

Dat zou het voorstel zijn om dat dan ook nog te doen dus, daarmee agendapunt 13 tot bespreekstuk te maken en het alleen te hebben over het amendement en zoals het voorstel ligt om daar alleen over te stemmen. Dan zie ik nog een vinger van de heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Voorzitter, ik had het idee dat er ook wat was aangekondigd op agendapunt 32, de RIB over actuele informatie dossier Chemours. Dus dat dat dan een bespreekstuk zou moeten worden. Niet door onszelf overigens, maar het is wel goed om het even helder te krijgen, denk ik. De voorzitter: Volgens mij is daar niet iets aparts op aangekondigd, het enige wat ik heb gezien is dat er een tweetal moties ligt die behandeld zullen worden bij de Kadernota op dit thema. Voor de rest heb ik ten aanzien van dit hamerstuk verder geen vragen of opmerkingen vooraf ontvangen. De heer Den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Is dat akkoord? De heer Den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Ja, gaat uw gang, mijnheer Den Hartog. De heer Den Hartog: Wat mij betreft is hier bij de motie die wij hebben ingediend wel haast bij en zou dat nu besproken moeten worden.

3

De voorzitter: Jawel, dat snap ik, maar u heeft hem ingediend als motie bij de Kadernota en niet als motie vreemd aan de orde. De heer Den Hartog: Nee, bij agendapunt 32 voor vandaag. De voorzitter: Oké, dat is dan ook nog een wijziging op de agenda. Dat betekent dat daarmee agendapunt 32 ook een bespreekstuk wordt. Wordt overigens behandeld dan aan het eind van de vergadering, dat zeg ik er wel bij en dat betekent dus dat het geen motie is die bij de Kadernota wordt ingediend. Ik kijk even naar de heer Den Hartog. Mijnheer Den Hartog, hier is uw voorzitter. De heer Uysal: Hallo. Dank, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Uysal. De heer Uysal: Nee, wij hadden de motie ingediend inderdaad bij de Kadernota en wij willen hier ook geen bespreekstuk van maken. De voorzitter: Oké, dus we laten het zoals het nu is? Dat betekent dat de raadsinformatiebrief gewoon een hamerstuk blijft en dat u de moties, motie of moties, indient bij de Kadernota. Mevrouw Koene nog. Mevrouw Koene: Betekent dat ook dat het reglement van orde dan als laatste op de vergadering komt te staan? In dat geval ga ik iemand anders zoeken om het in te dienen, maar dat komt goed. De voorzitter: Akkoord. Dan wens ik u succes bij deze queeste. Andere zaken nog ten aanzien van de agenda? Dat is niet het geval.

Het enige nog, we hebben net de griffier en ik in de appgroep van de fractievoorzitters gevraagd of alle fractievoorzitters bereid zijn na afloop van de vergadering vandaag, of die nou eindigt door beëindiging of door schorsing omdat we morgen verder gaan – dat hoop ik niet overigens – nog even vijf minuten bij elkaar kunnen komen in de Jachtkamer. Dat zeg ik nog eventjes ter herhaling voor de volledigheid. 2. Vaststellen van de notulen van de Gemeenteraad van 16 mei en de Dordtse Dinsdag van 9, 23 en 30 mei 2023 Vergaderzalen 1,3,5 De voorzitter: Dan, als we verder geen mededelingen hebben en de agenda zo kunnen vaststellen, dan ga ik naar agendapunt 2, het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 16 mei en de Dordtse Dinsdag van 9, 23 en 30 mei in de vergaderzalen 1, 3 en 5. Kunnen deze notulen zo worden vastgesteld? Dat is het geval. Benoemingen / Aanwijzigingen 3. Onderzoek geloofsbrieven de heer A. de Vries De voorzitter: Dan komen we bij agenda punt 3, het toelaten van de heer De Vries tot de gemeenteraad namens de VSP. Mevrouw Striebeck maakt gebruik van de mogelijkheid tot het nemen van ziekteverlof. Wel fijn om te zien dat zij vandaag op de publieke

4

tribune zit. Als gevolg hiervan wordt u voorgesteld de heer De Vries tijdelijk toe te laten als lid van de gemeenteraad. Geen vreemde voor ons, want de heer De Vries is al commissielid voor de VSP. Voor we over het toelaten besluiten, geef ik graag het woord aan de geloofsbrievencommissie die deze keer bestaat uit mevrouw Van Engelen, de heer Katif en de heer Van Dam Timmers. Mevrouw Van Engelen is voorzitter, dus ik geef haar graag het woord om de bevindingen van de commissie met ons te delen. Mevrouw Van Engelen, aan u het woord. Mevrouw Van Engelen: Dank u wel, voorzitter. De geloofsbrievencommissie heeft heel grondig onderzoek gedaan net en wij hebben geen reden gevonden om de heer De Vries niet toe te laten. De voorzitter: Dat is een dubbele ontkenning, maar ik beschouw hem als een aanbeveling om hem toe te laten. Ik kijk even rond of de raad hem dan ook daadwerkelijk wil toelaten. Dat is het geval, zo te zien. Daar stemt u dus mee in. 4. Tijdelijke toelating van de heer A. de Vries tot lid van de gemeenteraad – Raadsvoorstel 1 De voorzitter: Dan wil ik u vragen om te gaan staan en dan wil ik de heer De Vries vragen om naar voren te komen voor het afleggen van de verklaring en belofte. Mag ik stilte in de zaal? Welkom, mijnheer De Vries. Ik lees de tekst voor. Het enige wat u straks hoeft te zeggen is “Dat verklaar en beloof ik”.

Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer De Vries: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dan wil ik u vanaf deze plaats als eerste van harte feliciteren en veel succes. Terwijl de bos bloemen wordt gehaald en we nog een foto gaan maken met de massaal toegestroomde media, schors ik de vergadering kort voor een moment ter felicitatie. Schorsing De voorzitter: Neemt u uw plaatsen weer in, alstublieft. De vergadering is heropend. Nogmaals van harte gefeliciteerd aan de heer De Vries en heel veel succes en plezier ook de komende tijd. In de tussentijd wensen we natuurlijk mevrouw Striebeck het allerbeste toe. Hamerstukken De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij de hamerstukken. Ik loop ze een voor een langs, waarbij u uiteraard ruimte heeft voor het afleggen van een korte stemverklaring. Agendapunt 5 bespreken we dus straks na agendapunt 41.

5

6. Vaststellen Verordeningen parkeerbelastingen Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij 6, vaststellen verordeningen parkeerbelastingen Dordrecht. Zijn er nog stemverklaringen? Niet het geval, dan is het daarmee aangenomen. 7. Verbreden openingstijden winkel op gestelde feestdagen – Raadsvoorstel De voorzitter: 7, verbreden openingstijden winkel op gestelde feestdagen. De heer De Heer, gaat uw gang. De heer De Feijter: Een andere heer, maar excuus. Nee, wij hebben al genoeg argumenten erbij gegeven bij de behandeling van de motie waar dit een consequentie van is, dit raadsvoorstel. Dus we laten het daar even bij, maar de ChristenUnie-SGP wordt geacht tegen te hebben gestemd. De voorzitter: Waarvan akte, dank u wel. De heer Portier, gaat uw gang. De heer Portier: Dat geldt ook voor de SP. De voorzitter: Geldt ook voor de SP. Anderen nog? Dat is niet het geval, dan is daarmee het voorstel aangenomen, met inachtneming van de stemverklaringen van ChristenUnieSGP en de SP. 8. (Her)benoemen en vervangen leden Welstands- en Monumentencommissie – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij 8, het (her)benoemen en vervangen van de leden van de Welstands- en Monumentencommissie. Stemverklaring vanuit het CDA, volgens mij. De heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter.

Het CDA Dordrecht stemt van harte in met deze benoemingen, omdat er gehandeld is conform het amendement waar het belang van de Dordtse binding is benadrukt en we hebben er vertrouwen in dat ook het andere amendement alsnog zal worden toegepast in de toekomst. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van der Meer van GroenLinks. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Het is jammer dat niet van de gelegenheid gebruik is gemaakt om nu al de groenblauwe deskundigheid in de commissie te verankeren, waartoe de raad op 29 november heeft besloten. Maar we gaan ervan uit dat het alsnog voor 1 januari, als de Omgevingswet ingevoerd wordt, gaat gebeuren. Onder die veronderstelling stemmen wij in met het voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer Schalken nog, van Beter Voor Dordt. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Wij kunnen ons aansluiten bij de woorden van het CDA. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koene.

6

Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Het zal u niet verbazen, maar wij stemmen tegen dit raadsvoorstel en dat komt omdat wij hele andere ideeën hebben van waarop gelet moet worden en welke adviezen gegeven moeten worden dan zoals de laatste jaren worden gedaan vanuit de welstandscommissie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen nog? Dat is niet het geval, dan is het … Mevrouw Stolk: Voorzitter? Dat geldt ook voor de VSP. De voorzitter: Dat geldt ook voor de VSP. Dank, mevrouw Stolk. Dan is het voorstel aangenomen, met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 9. Vaststellen Huisvestingsverordening Dordrecht per 1 juli 2023 De voorzitter: Dan gaan we naar 9, het vaststellen van de Huisvestingsverordening Dordrecht per juli 2023. Het CDA, de heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het CDA is akkoord met deze beleidsarme aanpassing van de Huisvestingsverordening, omdat we de deadline van 1 juli hebben te halen, dan verloopt de huidige. Het CDA – en staat daar niet alleen, hebben we wel gemerkt – heeft echter wel heel aantal ideeën over de beleidswijzigingen voor wat betreft huisvesting. We zijn dan ook tevreden met de afspraak die is gemaakt dat we als raad komend najaar onze kaders kunnen meegeven richting een beleidsrijke aanpassing van deze verordening in 2024. De voorzitter: Dank.

Anderen nog? De heer Groenewege. De heer Groenewege: Kortheidshalve sluit ik me namens de Partij voor de Dieren aan bij de woorden van het CDA. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Gaat uw gang, de heer De Feijter. De heer De Feijter: Hetzelfde geldt ook voor ChristenUnie-SGP. De voorzitter: Anderen nog? Nee? Dan is daarmee het voorstel aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 10. Beschikbaar stellen nabetaling energietoeslag 2022 en energietoeslag 2023 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij 10, beschikbaar stellen nabetaling energietoeslag 2022 en ’23. Zijn er nog stemverklaringen? Dat is niet het geval. Aangenomen. 11. Beschikbaar stellen van een krediet voor Inzet Versterken Sociale Basis voor het verlengen van de warme ontmoetingsplek Bibliotheek voor de rest van 2023 – Raadsvoorstel

7

De voorzitter: 11, beschikbaar stellen van een krediet voor Inzet Versterken Sociale Basis voor het verlengen van de warme ontmoetingsplek Bibliotheek voor de rest van 2023. De heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. De ChristenUnie-SGP stemt hier van harte mee in. Dat de bibliotheek een plek is geworden waar Dordtenaren en jongeren zich thuis voelen is echt heel kostbaar en iets waar veel gemeenten van zouden dromen. Uitstekend dat we met dit voorstel verder bouwen aan de continuïteit van een bibliotheek waar zo dankbaar gebruik van wordt gemaakt. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Anderen? Zo niet, dan is dit voorstel aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 12.Vaststellen Verordening gemeentelijke rekenkamer Dordrecht en (her)benoeming leden Rekenkamer Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: 12, het vaststellen van de Verordening gemeentelijke rekenkamer Dordrecht en de herbenoeming van leden van de Rekenkamer. Is akkoord. 13.Vaststellen herzien Reglement van Orde gemeenteraad en commissies Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: 13 behandelen we dus na de bespreekstukken. 14.Instemmen met doorontwikkeling raadsondersteuning – Raadsvoorstel De voorzitter: 14, instemmen met doorontwikkeling raadsondersteuning. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank u wel, voorzitter.

Voorzitter, wij stemmen tegen dit raadsvoorstel en ik denk dat ik me daar maar toe beperk. Dank u wel. De voorzitter: Anderen nog? Is akkoord met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 15.Indienen geen zienswijze Wijziging financiële- en controleverordening GR Sociaal – Raadsvoorstel De voorzitter: 15, indienen geen zienswijze Wijziging financiële- en controleverordening de GR Sociaal. Is akkoord. 16.Indienen Integrale zienswijze Jaarrekening 2022, Voorjaarsbrief 2023, Begroting 2024-2027 GR Sociaal en Jaarrekening 2022 Drechtwerk – Raadsvoorstel De voorzitter: 16, indienen Integrale zienswijze Jaarrekening ’22, Voorjaarsbrief ’23, Begroting ’24-‘27 van de GR Sociaal en de Jaarrekening 2022 van Drechtwerk. Is akkoord. Mevrouw Boom-Vos: Voorzitter?

8

De voorzitter: Toch niet. Mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Ik had mijn vinger niet hoog genoeg opgesteld. Wij willen graag stemverklaring voor zowel punt 16 als agendapunt 18 indienen. Wij voeren bij deze zienswijze geen wijzigingen door. Wel zullen we bij de Kadernota een motie gaan indienen waarbij we het college verzoeken weer grip te krijgen op de financiële ontwikkelingen via het bijstellen van het ambitieniveau, of andere beheersing van de gestegen kosten. De voorzitter: Dank u wel. Die bij 18 noteren we vast. Anderen nog bij agendapunt 16? Dat is niet het geval. Is aangenomen met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 17.Indienen Zienswijze gemeente Dordrecht op Begroting 2024 en Bestemming Jaarresultaat 2022 VRZHZ – Raadsvoorstel De voorzitter: 17, de zienswijze van de gemeente Dordrecht op de Begroting ‘24 en Bestemming van het Jaarresultaat 2022 van de veiligheidsregio. Is akkoord. 18.Uitbrengen Concept Zienswijze Jaarstukken '22, Herziene begroting '23 en Begroting '24 Dienst Gezondheid en Jeugd – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan 18. Daar heeft de VVD al een stemverklaring op gegeven, die is genoteerd. Ik zie ook nog mevrouw Van Vugt van de CDA-fractie. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Het CDA stemt in met deze zienswijze, maar wel maken we ons zorgen over een soort van gelatenheid, zowel bij wethouder als raad, over de kostenstijgingen bij DG&J.

We roepen de wethouder met klem op om hier scherper op te zijn om ook in de toekomst de zorg te kunnen blijven leveren die nodig is. Mevrouw Stolk: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: De VSP sluit zich aan bij de stemverklaring van het CDA. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dat is akkoord met inachtneming van hetgeen daarover gezegd is. 19.Vaststellen Verordening tot wijziging van de Verordening werk en inkomen Dordrecht (eerste wijziging) als gevolg van Breed Offensief De voorzitter: Dan tot slot 19, het Vaststellen van de Verordening tot wijziging van de Verordening werk en inkomen Dordrecht eerste wijziging als gevolg van Breed Offensief. Stemverklaringen? Is akkoord. Stukken ter kennisname 20.Raadsinformatiebrief over Voortgang aanpak verkeersonveilige locaties – Raadsinformatiebrief

9

21.Raadsinformatiebrief over Stand van zaken inzet middelen Crisis- en Herstelfonds 1e kwartaal 2023 – Raadsinformatiebrief 22.Raadsinformatiebrief over Terinzagelegging ontwerpbestemmingsplan woningen onder hoogspanningslijnen – Raadsinformatiebrief 23.Raadsinformatiebrief over Zienswijzennota Startdocument Omgevingseffectrapportage Maasterras – Raadsinformatiebrief 24.Raadsinformatiebrief over Nieuwe ronde Regio Deal (5e tranche) Drechtsteden – Gorinchem – Raadsinformatiebrief 26.Raadsinformatiebrief over Tijdelijke toepassing hardheidsclausule Verordening ontheffingen autovrij – Raadsinformatiebrief 27.Raadsinformatiebrief over Beëindiging Ontwikkelovereenkomst fasen 0 en 1 Gezondheidspark Middenzone – Raadsinformatiebrief 28.Raadsinformatiebrief over Afhandelen motie M30 Keti Koti – Raadsinformatiebrief 29.Raadsinformatiebrief over Dordtse Spoorzone / StadsAs Dordt – Raadsinformatiebrief 30.Raadsinformatiebrief over Niet invoeren van parkeerregulering LeerparkNoord – Raadsinformatiebrief 31.Raadsinformatiebrief over Actuele informatie dossier Chemours t.b.v.

oordeelsvormende raadsvergadering – Raadsinformatiebrief 32.Raadsinformatiebrief over Vervolg Chemours-Dupont-DOW – Raadsinformatiebrief 33.Raadsinformatiebrief over Terinzagelegging ontwerpbestemmingsplan 15 e herziening Dubbeldam, locatie Prunuslaan 25 – Raadsinformatiebrief 34.Raadsinformatiebrief over Evaluatie besluitvorming rondom nachtelijke werkzaamheden Laan der Verenigde Naties – Raadsinformatiebrief De voorzitter: Dan ben ik bij de stukken te kennisname, 20 tot en met 34, waarbij geldt dat 22 terug gaat naar de commissie, zoals net besproken met de VSP-fractie. 25 behandelen we later in de vergadering naar aanleiding van een motie. Voor de rest staan ze ter kennisname hierop. Wil iemand daar nog iets over zeggen? Nee? Dan nemen we daar kennis van. Stukken ter bespreking 35.Vaststellen Kadernota 2024 - Raadsvoorstel

10

De voorzitter: Dan komen we bij de bespreekstukken. Het eerste bespreekstuk is denk ik meteen de hoofdschotel van vandaag, de Kadernota 2024. Op 18 april heeft de agendacommissie besloten over het besluitvormingsproces rondom de Kadernota. Inmiddels heeft over de Kadernota een technische sessie plaatsgevonden, heeft de auditcommissie erover gesproken en is er ook een eerste ronde technische vragen geweest en die is ook beantwoord. Vandaag de eerste termijn in de gemeenteraad, ook wel de algemene beschouwingen genoemd. Hierbij geldt voor de spreekvolgorde dat eerst de grootste oppositiepartij zoals tijdens de verkiezingen gekozen het woord krijgt, dan de grootste coalitiepartij, dan de tweede oppositiepartij et cetera, et cetera. Met grootte wordt dus bedoeld het aantal stemmen bij de verkiezingen vorig jaar. Iedere fractie krijgt een spreektijd van zeven minuten, exclusief interrupties, waarbij volgens afspraak in ons reglement van orde van achter het spreekgestoelte wordt gesproken en hier kunnen ook meteen eventuele moties en amendementen worden ingediend. Als alle partijen hun inbreng hebben gehad, krijgt het college gelegenheid te reageren. De wethouder Financiën krijgt dan tien minuten spreektijd en eventuele overige portefeuillehouders vijf. Dan wil ik graag beginnen bij Beter Voor Dordt en geef ik graag de heer Schalken het woord.

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, normaal gesproken zou ik naar voren lopen, maar ik ben door mijn rug gegaan, dus ik kan daar echt niet blijven staan, ook geen zeven minuten. De voorzitter: Nee, snap ik. De heer Schalken-den Hartog: Dus ik doe het echt vanaf deze plek. De voorzitter: Dan heeft u permissie natuurlijk. De heer Schalken-den Hartog: Ik kan jammer genoeg dus niet het goede voorbeeld geven. U had het over de hoofdschotel en de bijdrage voor Beter Voor Dordt met betrekking tot deze hoofdschotel. Beste aanwezigen en luisteraars, allereerst natuurlijk zoals gebruikelijk een woord van dank aan iedereen die aan deze documenten heeft gewerkt. Er zit heel veel werk in en dat heeft iedereen met heel veel inzet gedaan, zo hebben we kunnen lezen ook. We bespreken vandaag de eerste beleidsrijke Kadernota van deze periode. Met genoegen moeten we als Beter Voor Dordt constateren dat heel veel zaken die in de vorige periode zijn besloten en in gang zijn gezet, verder in de uitvoering komen en ook gewoon doorlopen. Beter Voor Dordt kreeg bij het aantreden van dit nieuwe college het gevoel dat er een hele andere wind zou gaan waaien, maar de realiteit is wat ons betreft eigenlijk anders, want vooralsnog is het naar onze mening nog niet echt meer dan een voorzichtig briesje wat we ervaren.

We constateren dat er tot nu toe ook heel veel zaken weinig voortvarend worden opgepakt. Wanneer ik dan voorbeelden noem, dan denk ik aan het inclusiviteitsbeleid en het hondenbeleid, waarbij we tot op heden na meer dan een jaar niet verder zijn gekomen dan een startnotitie. Hetzelfde geldt wat ons betreft voor het Dordtse huishoudboekje. We wisten ook vorig jaar al dat het er de komende tijden echt anders uit zou gaan zien, maar voorlopig nemen we nu nog tot de Kadernota van 2025 de tijd om op zijn vroegst in 2026 echt in te grijpen. Of wacht het college zo lang in de hoop dat de Rijksoverheid nog met een reparatie komt om het financiële ravijn van 2026 en later te dichten? Voorzitter, er zijn heel veel onzekerheden. We maken ons daar als fractie zorgen over. Kijken we naar de

11

jaarstukken die er nu liggen, de jaarstukken, ze zijn laat. De meicirculaire is daardoor ook qua effecten niet meegenomen in de Kadernota en de financiële afdeling doet, zien we, echt zijn stinkende best, maar de bemensing is ook kwetsbaar. Verder werkt de Rijksoverheid ook steeds vaker met incidentele middelen in plaats van structurele middelen, wat vooruit plannen ook niet eenvoudiger maakt. Wij kunnen als raad alleen goed onze taak uitvoeren wanneer we op tijd beschikken over alle relevante en actuele cijfers. We kijken als Beter Voor Dordt dan ook uit naar de begroting van 2024 waar we verwachten dat we meer details krijgen over de geplande investeringen voor het komende jaar en de vooruitzichten voor de jaren daarna. Beter Voor Dordt heeft eerder aan het college al een reactie gevraagd op de memo van BDO waarin zij reflecteren op deze Kadernota, maar daarin naar onze mening ook een aantal treffende punten. We hoeven de reactie niet nu vanuit de wethouder Financiën, maar die verwachten we wel voor de commissievergadering van volgende week. Dan kunnen we daar nog wellicht op terugkomen.

We willen verder ook een evaluatie van de incidentele uitgaven die al drie jaar of langer worden verleend, om daarmee ook met elkaar te kunnen bespreken of we daarmee op dezelfde manier moeten doorgaan, of dat we meer zekerheid aan die incidentele uitgaven aan die beleidswensen moeten geven door het structureel te maken. Het doel daarvan is om ons meer bewust te worden van de keuzes die we daarin maken. Voorzitter, als laatste met betrekking tot de financiële cyclus. Het uitbrengen van de bestuursrapportage, de Kadernota en de jaarrekening zitten echt dicht op elkaar en daardoor klopt ook die P&C-volgorde eigenlijk niet. Normaal gesproken is het eerst de jaarrekening, dan de Kadernota en niet andersom. Zoals we het nu doen, heeft de raad eigenlijk onvoldoende mogelijkheden om haar controlerende taak en kaderstellende taak goed uit te voeren. We zijn als laatste wel blij met het vaststellen van de nieuwe financiële verordeningen, die is aangepast aan de huidige wet- en regelgeving. Ik ga over op een ander onderwerp, want wat krijgen we als Beter Voor Dordt de laatste tijd terug van de Dordtenaren en de Dordtse ondernemers die wij hier in onze raad mogen vertegenwoordigen? Heel veel mensen – en ja, we maken het allemaal mee, denk ik – ergeren zich nog steeds dood aan alle troep op straat.

Ook de hele week die zakken plastic afval die overal het straatbeeld ontsieren zijn iedereen een doorn in het oog. Naast die vreselijke zakken op straat zijn ook al die bakken een sta-in-de-weg in de tuinen van mensen en zorgen de verschillende ophaalmomenten voor veel verkeersbewegingen van zwaar materieel door onze Dordtse straten. Niet voor niets gaan ook steeds vaker steden over op nascheiding. Kwaliteit van de grondstoffen die met nascheiding ontstaat zijn zover wij begrepen ook van betere kwaliteit dan na bronscheiding. Wij hebben een motie en vragen daarin om een extern onderzoek op die nascheiding. Een ander punt wat we regelmatig terugkrijgen is het feit – ja, daar komt die weer terug – dat veel 65-plussers het gratis OV missen. Ze kiezen er nu steeds als ze erop uitgaan toch vaker voor om de auto te pakken en dan vanwege de parkeerkosten vaak niet naar het centrum gaan, maar doorrijden naar een winkelcentrum, of dat nou binnen of buiten het centrum is en buiten onze stad is. Maar ja, ze gaan onze binnenstad voorbij en dat is erg jammer wat ons betreft. We willen toch ook eigenlijk juist graag dat ook deze groep Dordtenaren als trotse ambassadeurs van onze stad genieten van onze voorzieningen. We zijn ook erg benieuwd naar de eerste evaluatie van dit nieuwe beleid. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter?

12

De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Van Vugt, CDA. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor een aantal dingen over processen en over ergernissen. Die ergernissen deel ik deels, maar als je die nou aanpakt, wat laten we dan, welke keus maakt u dan? De heer Schalken-den Hartog: Even via de voorzitter. Ik bedoel, ik snap uw vraag niet zo goed. Er is nu, als we het hebben over het voorstel van het OV is het zo dat dit college ervoor heeft gekozen om het op een andere manier in te richten. De doelgroep eigenlijk aan de ene kant uit te breiden en aan de andere kant te beperken, waarbij dus niet meer alle 65-plussers van het gratis OV gebruik kunnen maken. Ik sloot af met het feit dat wij graag in een eerste evaluatie willen zien wat de effecten zijn. Dus welke mensen missen we nu, welke mensen gaan er nu inderdaad minder naar de stad? Maar we zijn ook erg benieuwd naar hoeveel mensen we met het nieuwe beleid nu echt blij hebben gemaakt. Ik denk dat we daar dan een goede discussie en met elkaar een goede bespreking in de raad of in de commissie over kunnen hebben. Ik hoop dat het zo voldoende antwoord is op de vraag van mevrouw Van Vugt. Na die evaluatie, het is ook verder natuurlijk een feit dat ons OV-netwerk de afgelopen jaren echt verschraald is. Veel Dordtenaren hebben daar last van en dat maakt dat wij aan het zoeken zijn gegaan naar mogelijke oplossingen.

Wij komen met een motie Mobility as a Service, die we graag in de commissie verder toe willen lichten. Veel mensen – ik ga naar een volgend punt – zijn nog steeds erg gefrustreerd dat het bijna onmogelijk is om een betaalbare huur- of koopwoning te vinden. Met nu het wegvallen van de geplande woningen bij het Gezondheidspark, de stijgende rente, de stijgende bouwkosten, zal die frustratie niet snel minder worden. Natuurlijk, er blijven ook nog steeds zoektochten naar mogelijke locaties waar we kunnen bouwen. Daarbij kom ik op een punt wat ik altijd en nu ook hier vandaag weer wil benoemen, het feit dat wat Beter Voor Dordt betreft, ook in alle nieuwe studies die er zijn, dat onze polders gewoon onbebouwd en groen blijven, ook de randen van die gebieden. Voorzitter, we ondersteunen de ambitie om te groeien, waarbij wij alleen ook echt altijd blijven zeggen dat dat nooit ten koste mag gaan van de leefbaarheid. We zijn blij met alle inspanningen op het gebied van de verduurzaming van onze stad. We zouden alleen wel nog graag wat meer mogelijkheden met waterstof verkend willen zien als een vervanging van het huidige gas. Ook vragen we via een motie, en die motie heet Alles werkt beter op batterijen, naar een onderzoek voor de mogelijkheden voor het plaatsen van batterijen voor de opslag van de opgewekte stroom bij zonneparken en windturbines op ons eiland.

Een ander punt is eigenlijk wel heel erg leuk en dat heeft te maken met de verjonging binnen onze fractie. Juist met die verjonging horen we steeds vaker en steeds beter ook en krijgen we steeds meer terug wat jongeren belangrijk vinden. De voorzitter: Mijnheer Schalken, ik onderbreek u even. De tijd zit erop. Ik heb u niet gewaarschuwd een minuut van tevoren, maar maakt u nog even kort uw betoog af, maar wat mij betreft wel richting een afronding. De heer Schalken-den Hartog: Nou, dat komt mooi uit. Ik ben naar het laatste stukje en dat is de aankondiging van twee moties die we hebben. Eén die betrekking heeft op jongeren en een jongerenevenement, en een motie waarbij wij heel graag zien dat er een nieuw topsportevenement aan onze stad moeten zien te verbinden. Daarnaast zijn

13

er een aantal zaken die bij de beleidswensen stonden waar wij in de commissie graag op terugkomen. De voorzitter: Dank. De moties en amendementen zullen bij u worden opgehaald, dus u kunt rustig blijven zitten. Dat scheelt wat geloop vandaag en dat maakt het in het kader van de algemene beschouwingen wat gestructureerder. Dank voor uw betoog. Dan gaan we over naar de VVD-fractie, de heer Den Heijer, die komt naar voren. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. Allereerst een woord van dank aan de ambtelijke organisatie en het college voor het opstellen van deze Kadernota. Voordat ik verder kom te spreken over de Kadernota, hecht mijn fractie er waarde aan om iets te zeggen over de recente berichtgeving rondom Chemours DuPont. Ik denk dat ik namens veel Dordtenaren spreek als ik zeg dat we geschokt en verontwaardigd zijn over hetgeen wat naar buiten is gekomen. Het is misdadig en zeer kwalijk dat er bewust informatie achter lijkt te zijn gehouden. En natuurlijk, we wisten al langer dat die stoffen niet gezond zijn, dat we geen groenten uit eigen tuin meer konden eten, zelfs dat mensen ziek zijn geworden.

Maar al zou maar 50 procent van deze uitzending waar zijn, dan lijkt het er stellig op dat dit bedrijf decennialang willens en wetens door is gegaan met het afwentelen van verderfelijke keerzijden van de enorme winsten op de gezondheid van medewerkers, inwoners, grondwater en eigenlijk de hele omgeving, zich verschuilend achter vergunningen van een overheid die mogelijk niet alle informatie had die ze had moeten hebben. Dat er nog steeds niet op inhoudelijke vragen van journalisten wordt gereageerd maakt de zaak alleen maar ernstiger. We doen dan ook een klemmend beroep op Chemours DuPont om openheid van zaken te geven, het tapijt weg te trekken, de vragen van de journalisten te beantwoorden, die ook leven in onze stad. We moeten als raad samen op blijven trekken en vragen ook het college om een eerste reflectie en of zij dit appel aan Chemours DuPont overbrengt. Tot zover, voorzitter, nu naar de Kadernota. Koersvast, dat is nodig om te blijven bouwen aan een sterke toekomst voor onze stad. Dus niet omkeren bij straffe tegenwind, hoe verleidelijk ook, maar juist de knopen erbij en de doelen van Agenda 2030 halen. Want die koers loont, Dordt groeit en het wordt steeds leuker hier. Meer Dordtenaren kunnen hier ook blijven wonen en sterke ondernemers vestigen zich op ons eiland. Daardoor zijn we krachtiger en dat betaalt zich nu al uit aan extra en broodnodige inkomsten.

En voorzitter, helaas voelen we de tegenwind nu ook opsteken. Een oorlog in Europa, de gevolgen van inflatie, stijgende energierekening. De tijden van bestuurlijke melk en honing lijken voorbij te zijn en we zien de financiële tekorten ontstaan door met name tegenvallers van het Rijk en de verbonden partijen. In deze veranderde omstandigheden is het niet de sterkste, niet de slimste, noch de snelste die overleeft, maar het is wel degene die zich het beste aanpast. Dat doen we door financieel streng te zijn naar onze gemeentelijke budgetten en ons voor te bereiden op het maken van harde keuzes. En ook de moed om die keuzes aan onze stad uit te leggen. We dienen daarom ook een motie in waarin we de eerste stap willen zetten om meer grip te krijgen op de financiële ontwikkelingen bij verbonden partijen. Want voorzitter, bezuinigen en versoberen, dat doe je niet voor de lol, dat doen we in de eerste plaats om onze financiën op orde te houden en daarmee onze doelen te bereiken, voor al die gelukkige Dordtenaren die inmiddels werk vinden en aan de slag gaan, aan de vernieuwde en moderne bedrijventerreinen. Al dat plezier door het waarmaken van de plannen op Wantij-West,

14

waar we stevig gaan voor groene looproutes creëren en een extra stadsstrand aanleggen. Al die blije gezichten bij de oplevering van die broodnodige nieuwe huizen in het groene Amstelwijck, nieuwe Spuiboulevard en andere bouwproject in onze stad. Maar we zien helaas ook dat bouwprojecten stevig onder druk komen te staan. Daarom dienen we een motie in om ervoor te zorgen dat er een Dordt bouwt door-akkoord wordt gesloten en bij projecten hierover wordt gecommuniceerd. De boodschap moet zijn: wij willen ongeconditioneerd doorbouwen, juist in moeilijke tijden. Voorzitter, we passen ons ook aan … De heer Uysal: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Uysal, GroenLinks. De heer Uysal: Dank, voorzitter. In de motie van de VVD lees ik het over – helemaal eens trouwens met het betoog van de heer Den Heijer dat we gewoon nu moeten doorpakken, de woningmarkt staat inderdaad onder druk. Maar in de motie lees ik wel dat we een akkoord moeten gaan sluiten met de bouwers, de investeerders en de projectontwikkelaars. Eigenlijk wat ik daar mis is onze inwoners, want het is heel belangrijk om ook onze inwoners te betrekken bij gebiedsontwikkeling.

Niet alleen maar omdat het kan leiden tot langere procedures en daarmee dus ook tot vertraging van projecten, maar juist omdat we ook bij gebiedsontwikkeling rekening willen houden met de behoeften, de wensen, de verlangens van onze eigen inwoners. Hoe kijkt de VVD naar de inwonersparticipatie als het gaat om gebiedsontwikkeling? De heer Den Heijer: Terecht punt wat de heer Uysal aansnijdt. Dat is natuurlijk uiteindelijk een van de, nou, silver bullets mag ik dan niet zeggen, maar wel een van de routes naar succes. Dat je bewoners meeneemt in de plannen die er gaan komen door ze allereerst ook te laten zien. Mensen willen zien wat er op die plek komt. We zien nu gebouwen die gesloopt worden, dat komt misschien best wel heftig over, terwijl mensen niet zien wat ervoor terugkomt op die plaats. Dat zijn ontzettend mooie gebiedsontwikkelingen en bovendien zijn dat ontzettend veel huizen die keihard nodig zijn voor mensen die ook hard op zoek zijn om hier in Dordrecht te kunnen blijven wonen, of mensen die nu op zolder wonen en als starter graag een woning willen vinden in Dordrecht. Daar rust op ons allemaal volgens een grote opgave om ervoor te zorgen dat mensen daarin meegenomen worden. Dat is voor de ontwikkelaar uiteraard ook een opdracht namens ons, want dat moet gewoon goed geregeld zijn. Want dat helpt namelijk, wat u ook zegt, in de voortgang van de projecten.

Want het helpt niet om in allerlei procedures verstrikt te raken en dan zijn we tien, twintig jaar verder en is er nog geen huis gebouwd. Dat is volgens mij ook iets waar GroenLinks niet op zit te wachten, als ik u zo hoor. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Oké, dank. Dan was er nog een interruptie van de heer Van der Spoel en dan kom ik bij de heer Schalken.

15

De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij hoorde ik in het pleidooi van de VVD zeggen dat ze zich vooral inzetten voor de gelukkige Dordtenaren. Nu weet ik dat er ook wel eens mensen wat minder gelukkig zijn op dit eiland, kan ik hieruit concluderen dat de VVD eigenlijk dan, ook omdat ik ze heel vaak hoor over een gaaf eiland en een fantastische stad, vooral bezighouden met de positieve dingen en wat minder investeert in de mensen die het wat minder goed hebben? De heer Den Heijer: Hier maak ik toch bezwaar tegen, voorzitter. Dit college, deze coalitie – en dat is ook met dank aan de samenstelling van deze coalitie, dus daar kan ik ook anderen op aankijken – die hebben we ervoor gezorgd dat er nog nooit, maar dan ook nog nooit, ook niet in de tijd van de Partij van de Arbeid, zoveel geld uit wordt getrokken om de armoede in deze stad te bestrijden. Ik ben het met u eens, het is echt geen makkelijke tijd om dat op een goede manier te doen en we moeten ook kritisch kijken en grip houden op wat we doen, zodat we dat in de toekomst ook kunnen doen. Maar door ons in die hoek te duwen alsof wij niet sociaal zouden zijn, ja, dat is natuurlijk geen realistische voorstelling van zaken, voorzitter. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Schalken, Beter Voor Dordt. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel.

Ik hoor de VVD zojuist over het feit dat, met de aankondiging van die motie was dat, ook vooral wordt gekeken om overal de vertraging en zo eruit te halen. Maar volgens mij is het ook niet zo lang geleden dat we hier hetzelfde gesprek met elkaar hadden en dat vanuit het college werd aangegeven dat de afgelopen jaren heel veel geïnvesteerd is om iedere mogelijke vertraging er ook maar uit te halen en dat dus eigenlijk nu niet aan de orde moet zijn. De heer Den Heijer: Dat klopt, die herinnering heb ik ook zoals u die heeft. Maar het gaat ons er ook om bullet dat vooral vast te houden, want je ziet alleen maar aanvullende regels komen. Ook vanuit het Rijk worden misschien op andere beleidsterreinen, misschien op klimaat, misschien op biodiversiteit, worden er allemaal goede plannen verzonnen. Die raken wel aan onze woningbouwambitie, dus we moeten lokaal altijd kijken waar we slagkracht, doorbouwen overeind kunnen houden. Tegelijkertijd zie je het er ook een beetje insluipen.

Er ligt straks ook een amendement bij een ander voorstel voor de zienswijze bij de Omgevingsdienst dat het toch net in die zienswijze niet goed stond dat we absoluut als de wind tegen financieel is, dat we dan absoluut niet gaan bezuinigen op de mensen die zich bezighouden met de vergunningverlening, met de mensen die ervoor moeten zorgen dat er snel een groene lamp komt te verschijnen, zodat we de woningen kunnen bouwen. Dus op dat soort zaken kunnen we als raad wel degelijk invloed blijven houden en moeten we uiteraard met de mensen die het doen – want de gemeente bouwt geen woningen, dat zijn de ontwikkelaars en de bouwers zelf – volgens mij is het goed om voortdurend het gesprek te voeren en om te kijken hoe we dat kunnen verbeteren. De voorzitter: Dank. Interruptie van de heer Stam, of had u nog een vervolgvraag? De heer Schalken-den Hartog: Ik had nog een vervolgvraag op de reactie die net werd gegeven. Dat is het feit, u gaf aan dat het vooral ook dan nieuwe regeltjes die komen. Maar dan bent u volgens mij als lokale Dordtse VVD volgens mij wel mens genoeg om er ook voor te zorgen dat daar landelijk niet van die regeltjes komen die ons ook in de weg

16

zitten. Daarnaast, het laatste punt wat de heer Uysal ook aangaf, ik kan daarbij aansluiten bij wat de heer Uysal aangaf dat het ook vooral is de bewoners die je moet meenemen. Ik heb nog niet echt kennisgenomen van de motie, maar dat zou wel iets zijn wat nadrukkelijk terug zou moeten komen in die motie dan. De voorzitter: Ik hoorde u overigens allebei een aantal keren de term u gebruiken. Graag via de voorzitter. Gaat u nog even in op de vraag en opmerking van de heer Schalken. De heer Den Heijer: Om in te gaan op het eerste punt, daar moeten we natuurlijk altijd scherp op toezien. Maar we hebben onze raad uiteindelijk ook met elkaar de verantwoordelijkheid om als er losse woningbouwprojecten bijvoorbeeld in onze raad passeren, dat we altijd heel kritisch kijken: vragen we dan niet te veel, gaan we niet extra met ambities lopen stapelen, wat we ook de afgelopen jaren ook discussies over hebben gehad. Dus het is ook volgens mij een werkwijze waar we met elkaar scherp op kunnen zijn, waar wij ook scherp op zullen toezien, omdat je uiteindelijk het verschil tussen wel of geen huis bouwen, dat gaat de aankomende jaren steeds groter worden, omdat best wel een, u noemde het een briesje, dat briesje zou zomaar een orkaan kunnen worden. Dan noopt dat door gewoon door te bouwen. De voorzitter: Dan een interruptie van de heer Stam. De heer Stam: Dank wel, voorzitter.

Even een stapje terug in pleidooi van de VVD. U begon volgens mij met een motie over verbonden partijen, grip op verbonden partijen. Nou heb ik het geluk – of de pech – dat ik twintig jaar in deze regio werkzaam ben geweest en dan weet ik niet beter als twintig jaar dat er niks anders als werkgroepen bestuurlijk en ambtelijk zijn geweest op grip op verbonden partijen. Wat geeft u nu de illusie dat met deze motie dat nu opeens wel gaat lukken? De heer Den Heijer: U schetst hem, voorzitter, de heer Stam schetst hem als een illusie. Ik schets hem als een noodzakelijkheid. Als je ziet hoe de ontwikkelingen afgelopen jaren zijn gegaan is dat 80 procent van de knelpunten binnen dit domein zitten en dat we ook zien dat een stijgende toename is binnen onze begroting, dat een derde van de begroting ongeveer hier naartoe gaat en dat kannibaliseert automatisch op andere punten die ik hier al zojuist vanuit bijvoorbeeld Beter Voor Dordt heb gehoord. Die ook hartstikke belangrijk zijn: dat de straten schoon zijn, dat de wijken veilig zijn, dat bussen rijden.

Dus dat is uiteindelijk een keuze in schaarste en ik denk, als je een overschrijding hebt van elf miljoen, elf miljoen extra kosten maakt, dan noopt dat tot het inzichtelijk maken van: wat doen we nu en wat voor maatschappelijk effect heeft dat, en hoe kunnen we daarin bijsturen of dingen misschien net iets anders doen? We hoeven niet per se met dingen te stoppen en dat hoeft ook niet per se een hele gure, kille boodschap te zijn, maar volgens mij hebben we als raad wel de taak als we dit zien opsteken, deze wind, om ons daarnaar te verhouden en ook het college aan het werk te zetten om dat inzichtelijk te maken en dat wij uiteindelijk daar ook keuzes op kunnen maken. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Voorzitter, een keurig antwoord van de heer Den Heijer, maar ik heb nou nog steeds niet gehoord wat dan het verschil is met de afgelopen twintig jaar, waarin

17

dezelfde vraagstukken op dezelfde manier zijn benaderd, maar op dezelfde manier nog niet zijn opgelost. Maar goed, ik snap uw motie, dus wat dat betreft wel prima zo. De heer Van der Kruijff: Voorzitter? De voorzitter: Even kijken, wie roept mij? De heer Van der Kruijff, gaat uw gang. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, ik heb ook nog twee vragen aan de heer Den Heijer. Hij sprak in zijn woordvoering over: we moeten ongeconditioneerd doorbouwen. Ongeconditioneerd betekent dat je alles overal mag bouwen op dit eiland. Ik kan me niet voorstellen dat de VVD dat bedoelt, maar dan vraag ik me wel af: wat bedoelt u dan wel als u zegt we moeten ongeconditioneerd doorbouwen? Dat is de ene vraag. Voorzitter, de andere vraag is, er wordt veel in de motie gevraagd over commitment met bouwers, ontwikkelaars en investeerders en daar een platform voor te ontwikkelen. Wat ik daar mis zijn de wooncorporaties. Volgens mij zijn die ook essentieel, dus ik zou aan de VVD willen vragen of die bewust zijn weggelaten. Ik wil daarbij nog meegeven dat we dit voorjaar met een aantal ontwikkelaars een benen op tafel-sessie hebben gehad met dank aan mevrouw Koene en dat daar het advies van een van de ontwikkelaars kwam dat je in economisch mindere tijden juist meer sociaal met wooncorporaties dat kunt compenseren. Ik ben benieuwd hoe de VVD daar tegenaan kijkt.

De heer Den Heijer: Dat was even uit mijn drie vragen, voorzitter. Om bij de eerste te beginnen, is het ook een appel om politiek ongeconditioneerd te willen bouwen. Dus ik ben het met u eens, er ligt ook een politiek akkoord waar volgens mij een heel groot deel van deze raad dat ook fijn vindt dat dat zo daar staat, dat we bouwen op de plekken waar we kunnen bouwen, maar er mag in de in de extra wensen of stapeling van ambities, of de regels die wij met zijn allen hier bespreken, of de zienswijzen die wij naar Omgevingsdiensten sturen, mag eigenlijk wat ons betreft niks in staan of niet iets staan wat onnodig beletsel is om door te kunnen bouwen. Dus dat is de oproep. Dan is de tweede vraag: waarom zie ik de woningcorporaties er niet staan? Nou, ik denk dat u daar een terecht punt maakt. Onze insteek is geweest bij deze motie om te kijken wie er echt in de uitvoering zitten, degenen die echt die huizen bouwt. Dat zijn bouwers, dat zijn ontwikkelaars en dat zijn vaak geen corporaties die dat echt zelf doen. Als het helpt om toch meer die synergie te pakken en dit soort tafels ook in dit soort gesprekken daar afspraken over te kunnen maken, dan willen we best met u het gesprek voeren hoe we dat beter in de motie bijvoorbeeld op kunnen schrijven, dus laten we daar de commissie ook voor benutten. Dan het derde punt is over het aandeel sociaal.

Daar zijn ook afspraken over in het politiek akkoord en wat ons betreft is dat ook de lijn die we moeten volgen, dus het moet ook een brede samenstelling van woningen zijn. Wat dat betreft maken we een inhaalslag voor die 30 procent en voor die overige 70 procent moet dat uit andere segmenten bestaan, zodat we daar in de bestaande behoefte voorzien. De voorzitter: De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, toch één verduidelijking. Het was niet mijn bedoeling om te morrelen aan de afspraken in het politiek akkoord, maar u begon zelf over ongeconditioneerd. Ik denk, nou, dan kunnen we het overal over hebben en dan zou ik dit mee willen geven. Juist de ontwikkelaars zelf gaven aan: het is verstandig om met de

18

economische conjunctuur mee te bewegen, dat bij een hoogconjunctuur doe je het meer commercieel en bij een laag conjunctuur kun je wat meer sociaal doen, zonder aan je getallen te morrelen, maar dan kun je wel je bouwproductie op peil houden. Dus ik zou dat toch in overweging mee willen geven. De heer Den Heijer: Ja, wij zijn bekend met die wens en als je ook kijkt naar, dat ziet u ook in de stukken over hoe we met onze grondposities omgaan, hoe het ook moeilijker en duurder wordt om gebieden ook binnenstedelijk bouwen bouwrijp te maken, zie je dat inderdaad ontwikkelaars zo risicoloos mogelijk willen opereren. Wat dat betreft leidt dat er ook toe dat ze dan ook daarnaar gaan handelen. Daar hebben we ons ook naar te verhouden, maar we hebben uiteindelijk ook een opgave voor de hele stad en daar wensen wij ook aan vast te houden. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. De heer Den Heijer: Nou ja, Charles Darwin hè, dus we passen ons aan en dat doen we ook zodat de lokale lasten niet door het dak gaan, voorzitter, en Dordtenaren genoeg geld in de portemonnee overhouden om ook nog iets leuks te kunnen doen. Dus daarom behouden we ook onze evenementen die Dordrecht zo gezellig maken en bovendien toegankelijk. Het is niet gaaf, maar gezellig is het, mijnheer Van der Spoel.

Ondanks de stijgende kosten willen we dus ook dat Big Rivers, Wantijpop en Dordt in Stoom op ons eiland blijven. Op dit moment … De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Ik kom daar straks ook nog op terug, maar ik mis eigenlijk, wij missen als fractie een heleboel mensen waar evenementen voor georganiseerd worden en ik vroeg me af of mijnheer Den Heijer nou vindt dat de evenementen die hij nu noemt – die natuurlijk prima zijn – of dat nou de lading dekt voor de hele stad, voor alle doelgroepen. Of missen we nou nog wat? De heer Den Heijer: Voorzitter, ik veronderstel dat mevrouw Koene een doelgroep mist, dus wellicht kan mevrouw Koene die doelgroep toelichten. Mevrouw Koene: Het gaat mij daarom dat de heer Den Heijer heeft dus gewoon echt zijn mond vol over hoe fantastisch de evenementen zijn. Alleen vraag ik me dus af of hij dus snapt dat een heleboel mensen hier helemaal niet bediend worden met een evenement. Als je dus jong bent en je wilde altijd naar de Dancetour, ja, dan heb je nu pech. Maar er is ook geen alternatief voor, om er maar eentje te noemen. Dus nieuwsgierig gewoon naar wat de VVD vindt of we het hier maar bij laten, of dat we misschien eens wat anders uit moeten gaan stralen, zodat er ook voor andere mensen evenementen komen. De heer Den Heijer: Dit maakt de vraag van mevrouw Koene helderder. Dank daarvoor.

Daar heeft mijn fractiegenoot Jeanine Lammens samen met echt bijna de gehele raad schriftelijke vragen ingediend hoe we uiteindelijk meer jongerenevenementen in Dordrecht kunnen realiseren. Omdat we inderdaad het met mevrouw Koene eens zijn dat sinds het vertrek van Dancetour het wel erg karig werd. Ik weet niet of het met die vraag te maken heeft, dat zou op zich mooi zijn, maar we zien sinds die tijd wel wat meer

19

bewegen. Het Monument Festival wat zich verbindt aan Big Rivers, dat is een festival waar jongeren naartoe gaan. Wij zagen laatst BOD Events die nieuwe evenement wil gaan organiseren driedaags voor jongeren. Wat mij betreft denk ik dat meerderen van u hier de evenementen bezoeken in onze stad, er plezier aan beleven, zie ik een heel erg divers gezelschap daar rondlopen van alle leeftijden, van mensen met kinderen, tot aan de wat oudere, tot aan studenten, tot aan noem het maar op. Wat daar zo mooi aan is, is dat we ook zien dat die evenementen vrij toegankelijk zijn. Dat ook mensen die misschien even krap bij kas aan het eind van de maand zitten, of niet op vakantie kunnen, toch een vakantie in eigen stad kunnen vieren en van die evenementen kunnen genieten. Dus wat dat betreft hebben wij een vrij uniek aanbod en wat ons betreft houden we dat overeind. De voorzitter: De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Ik hoor mijnheer Den Heijer bewust de Kerstmarkt niet als zijnde een evenement, wat helaas is geschrapt. Ik ben even benieuwd naar de mening van de VVD. We hebben jarenlang geïnvesteerd in een evenement wat mede ertoe heeft geleid dat Dordrecht in 2019 zelfs evenementenstad is geworden en twee keer daarvoor ook nog. Het college heeft besloten om dat evenement niet meer te houden.

U heeft het over een gezellige stad waarbij evenementen belangrijk zijn, daar zijn we het volledig mee eens. Maar de kerstmarkt die ontbreekt. Kunt u nou het standpunt van de VVD, niet van het college, maar van de VVD geven over het niet meer toestaan, of niet meer subsidiëren van dit evenement, wat toch een enorm belangrijk onderdeel is geweest voor de positionering van onze stad, zowel landelijk als internationaal. De heer Den Heijer: Voorzitter, ik hoorde de woorden niet meer toestaan, niet meer subsidiëren. Dat is natuurlijk absoluut niet het geval. Wat op dit moment gebeurt, en dat kan op steun rekenen van de Dordtse VVD en daar zullen we ook later in de commissie na de zomer volgens mij daarover met elkaar te spreken komen, is dat we een doorstart moeten maken. Dus de kerstmarkt hoe wij het allemaal van vroeger kennen – wat ook een hele andere kerstmarkt was dan hoe we het ooit oorspronkelijk, heel kleinschalig, heel gezellig, ooit begon – dat is best een hele grote braderie geworden waarin heel veel randzaken werden voorzien. Je kon er sokken kopen, zeepproducten, weet ik het allemaal. De kern van dat kerst, dat houden we overeind en tegelijkertijd is mijn fractie heel tevreden dat we dat nu ook gaan combineren met een betere samenwerking met lokale ondernemers die lokale producten kunnen aanbieden en tegelijkertijd komt er een kerstijsbaan.

Daar zijn we hartstikke tevreden mee, want dat is iets waar de stad al jaren om vraagt. De voorzitter: De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Toch even een opmerking. Volgens mij is het standpunt van het college om de kerstmarkt niet meer toe te staan en dat te vervangen door de Dordtse kerstdagen. Dus ik weet niet waarop mijnheer Den Heijer doelt als het gaat over een stukje evaluatie of doorontwikkeling van de kerstmarkt, maar zo heb ik het niet gelezen.

20

De heer Den Heijer: Ik stel voor dat we na de zomer in de commissie daar gewoon over verder praten, voorzitter. Mevrouw Kruger: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Kruger, gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Dank u wel. Want ik hoor nu de heer Den Heijer zeggen: na de zomer in de commissie over verder. Want dan bedoelt de heer Den Heijer waarschijnlijk de discussie over het evenementenbeleid, dat we daar verder gaan. Want ik denk, u noemt nu een paar dingen, we moeten vooral jongeren ook erbij betrekken, we moeten meer voor jongeren doen. Ik zou het heel graag door de jongeren zelf laten doen, want ik wil niet zo graag iets organiseren voor jongeren. Maar het gaat mij ook om het punt betaalbaar. Bent u het ermee eens dat we ook dat stukje vooral mee moeten nemen in het evenementenbeleid? Want ik denk dat we daar met zijn allen ook nog wel eens over vallen, de betaalbaarheid van gratis evenementen. Ja, dat klinkt heel tegenstrijdig. De heer Den Heijer: Dit is een hele cryptische vraag, voorzitter. Ik hoop dat ik een antwoord erop kan geven. De betaalbaarheid van gratis evenementen. De voorzitter: Ik heb de vraag van mevrouw Kruger zo gehoord dat het gaat over de kosten die we als gemeente aan evenementen hebben, maar vooral ook de kosten die een deelnemer aan een evenement moet betalen. Mevrouw Kruger: Precies, voorzitter.

Dan niet alleen aan het evenement zelf, maar vooral als je je op het evenement begeeft. We hebben het dan ook bijvoorbeeld over consumpties. Nou ja, goed, ik hoef dat nu niet te doen, want dat gaan we in het evenementenbeleid, maar dat we vooral ook kijken naar de betaalbaarheid voor de bezoekers van evenementen. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. Dat is uiteindelijk wil ik het toch even een stap terugnemen. Wat denk ik wij kunnen doen als raad is een soort klimaat scheppen waarbinnen evenementorganisatoren, dus laten we het absoluut niet vanuit de gemeente doen – of natuurlijk als politieke partijen kunnen we dat natuurlijk wel zelf doen – maar laten we vooral de mensen die hier specifiek verstand van hebben evenementen laten organiseren. Want daarom zijn de evenementen in Dordrecht van zo'n ontzettend hoog niveau dat heel veel mensen daarvan kunnen genieten. Dan is het uiteindelijk volgens mij gewoon een kosten-baten afweging. Als je evenementen vrij toegankelijk wil houden, dan zul je terrasprijzen voor een biertje moeten vragen. Ik heb, zoals u al hoort, niet enorm veel verstand ervan, maar uiteindelijk zal er natuurlijk wel uiteindelijk, de gemaakte kosten zullen ook uiteindelijk gecomponeerd moeten worden.

Maar ik denk dat het verstandig is dat we als raad met elkaar gaan kijken: hoe houden we überhaupt onze evenementen aantrekkelijk, zijn we gevarieerd genoeg, is het alleen nodig om vrij toegankelijke evenementen te doen, of kunnen we bijvoorbeeld ook ruimte maken voor waar je een kleine entree betaalt, maar dat je dan een goedkoper biertje kunt bestellen? Volgens mij valt daar best nog wel een beetje in te schuiven. Dus wat dat betreft staat de VVD daar constructief in om te kijken wat we kunnen doen, zolang we daarmee er wel voor zorgen dat het realiseerbaar blijft, dat er gewoon evenementen kunnen blijven bestaan in onze stad.