1b. GRD Jaarstukken 2021.pdf

Wij ontzorgen onze opdrachtgevers en realiseren projecten binnen de gestelde kaders, waarbij wij de schakel vormen tussen de publieke opdrachtgevers en de marktpartijen. Het IBD schakelt tussen verschillende vormen van opdrachten en adviesvragen, in alle fasen van een project. Wij combineren opgaven in de openbare ruimte, die bij verschillende organisaties bestaan. Door het bevorderen van de samenwerking zijn wij in staat om binnen de daarvoor gestelde eisen qua geld, tijd en kwaliteit onze projecten te realiseren. Borgen van kwaliteit Het ISO 9001-2015 gecertificeerde kwaliteitsmanagementsysteem leidt tot een continue kwaliteitsverbetering volgens de Plan Do Check Act (PDCA) cyclus. In 2021 heeft een extern certificeringsbureau ons (remote) geauditeerd. Na deze audit is de ISO-certificering van het IBD voor 3 jaar verlengd. Het IBD kreeg na de audit complimenten van de auditeur over hoe wij kwaliteitsdata visualiseerden in een kwaliteitsdashboard.

37

Hoe hebben we dit gemeten? Het IBD stelt maandelijks een managementrapportage op, die gebruikt wordt als sturingsinstrument. De basis voor deze rapportage staat in Microsoft Power BI en wordt dagelijks bijgewerkt. In de maandelijkse managementrapportage beschrijven we de reguliere bedrijfsvoeringindicatoren; omzet, kosten, resultaat, productiviteit, orderportefeuille, ziekteverzuim. Daarnaast rapporteren we ook over kwaliteit, klantbeleving van onze dienstverlening (2x per jaar een klanttevredenheidsonderzoek) en de voortgang van de realisatie van het jaarplan. Iedere maand wordt het managementdashboard gedeeld met de eigenaren, de medewerkers en de medezeggenschapskamer van het IBD. COVID-19 De Covid pandemie was ook in 2021 bij het IBD merkbaar. Ondanks de afkondigde maatregelen van de overheid heeft het IBD zich staande kunnen houden. In 2020 is gestart met het werken vanaf huis en in 2021 is dit verder door gezet. Medewerkers van het IBD hebben zich aan afgekondigde maatregelen gehouden. Op het moment dat in de zomer meer was toegestaan, was in overleg een bezoek of afspraak op kantoor mogelijk. Al heeft het IBD de versoepelde maatregelen getemperd. Hiermee is voorkomen dat de afwisseling tussen thuiswerken en op kantoor te groot werden. Het IBD heeft altijd de voorzichtige kant van de voorgestelde overheidsmaatregelen gekozen.

Na de zomervakantie is het thuiswerken verlengd tot einde 2021 en was bezoek op kantoor niet meer mogelijk. De projectregisseurs en projectleiders sturen de teams aan en zorgen voor ondersteuning van het team bij het werk. Tevens was aandacht voor een goede werkverdeling en continuïteit aan productiviteit van de teamleden. Uiteraard zorgt deze wijze van werken voor wat inefficiënties. De dienstverlening kon in 2021 door blijven gaan. De extra gemaakte kosten zijn gering en betreffen alleen de herinrichting van de 1,5 meter kantooromgeving en de aanschaf van hygiëne middelen. Juist in deze periode was extra aandacht voor ons immateriële kapitaal erg belangrijk. Onze collega's missen de sociale contacten. Hier was vanuit het MT en binnen de teams aandacht voor. Een blijk van waardering en aandacht heeft het MT geuit in het achterliggende jaar. Het IBD heeft onder het personeel, voor het tweede achtereenvolgende jaar, een peiling gehouden rond de 1,5 meter kantooromgeving en thuiswerken. Vragen als 'wat is de belangrijkste reden om weer naar kantoor terug te willen keren' en welke verbeterpunten zijn nodig om optimaal thuis te kunnen werken' stonden hierin centraal. Met een respons van 80% hebben we een goed beeld kunnen vormen over wat er leeft onder het personeel.

Deze feedback van de medewerkers is inzet voor het ontwikkelen van IBDmaatwerk oplossingen om met de corona periode om te kunnen gaan. In vergelijking met de voorgaande peiling zagen we een stijging in het percentage van de medewerkers die de inrichting van hun werkplek thuis als goed beoordeelden. Governance / transitie Binnen het Ingenieursbureau is een projectteam ingericht die de transitie naar de servicegemeente Dordrecht voorbereid. Tot op heden zijn deze werkzaamheden met eigen middelen en capaciteit georganiseerd, waardoor geen extra kosten zijn gemaakt over 2021. Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)

Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat

Actuele begroting 2021 (2e burap) Lasten Baten Saldo 9.500 9.500 9.500

9.500

-

Realisatie 2021 Lasten 9.819

Baten 9.819

9.819

9.819

Afwijking Saldo -

Lasten 319

Baten 319

-

319

319

Saldo -

38

Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten Meer capaciteitskosten en directe projectA. kosten vanwege grotere productievraag Subtotaal Baten Meer omzet door extra productieve uren en doorbelasting van directe B. projectkosten Subtotaal Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat

I/S I

I

Voordeel

Nadeel

Saldo

-

319

-319

-

319

-319

319

-

319

319 319 319

319 319

319 -

Gemeente Dordrecht/Zwijndrecht/ Hardinxveld-Giessendam

Dordrecht/Zwijndrecht/ Hardinxveld-Giessendam

Toelichting: A. Meer capaciteitskosten en directe projectkosten vanwege grotere productievraag Samenhangend met de grotere productievraag (dan begroot) is extra personele capaciteit ingezet en zijn de directe projectkosten hoger uitgevallen. Deze kosten zijn financieel geheel vanuit de projectopbrengsten gedekt. B. Meer omzet door extra productieve uren en doorbelasting van directe projectkosten Bij de tweede bestuursrapportage is de verwachte omzet positief bijgesteld voor geheel 2021 van 9.25 mln tot 9.50 mln. Als gevolg van een in omvang toegenomen orderportefeuille en hogere gerealiseerde productie bedraagt de werkelijke omzet uiteindelijk 9.8 mln. Tegenover deze extra omzet staan extra capaciteit(inhuur)kosten en directe projectkosten (zie A).

2.3.2.

Servicecentrum Drechtsteden

Het SCD draagt zorg voor professionele bedrijfsvoering, zodat onze partners hun maatschappelijke opgaven kunnen waarmaken. Het SCD ontzorgt, zodat onze partners beter kunnen werken. Wat hebben wij bereikt?  Het SCD werkt vraaggericht, innovatief en klantgericht. Om dat te realiseren en dichter bij onze klanten te staan, focussen we ons op de Procesoptimalisatie, Partnerschap, Leren & Ontwikkelen en de implementatie van ICT Verandert / I-organisatie.  De opbouw en verdere inrichting van de (nieuwe) I-organisatie is gestart, nu de Drechtraad op 6 april 2021 heeft ingestemd met de voorstellen. De implementatiefase van ICT Verandert is 2 jaar.  Het SCD heeft zich voorbereid op de transitie per 2022 naar de servicegemeente Dordrecht. De servicegemeente verleent dan de service aan de afnemers in de Drechtsteden en contractpartners. Het SCD draagt zorg voor de bedrijfsvoering, zodat onze partners hun maatschappelijke opgaven waar kunnen maken. Wij ontzorgen, zodat de partners beter kunnen werken. Hieronder ziet u onze meerwaarde bij de going-concern-zaken kort samengevat.

39

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Naast de going-concerntaken focussen we ons op de volgende onderwerpen: Transitie naar servicegemeente Op de conferentie van 27 oktober 2020 hebben de colleges van de Drechtsteden de beslissing genomen om de regionale samenwerking op een andere manier voort te zetten. De afspraak van het principebesluit betreft op hoofdlijnen dat (i) in het kader van gedeeld eigenaarschap de huidige Gemeenschappelijke regeling (GR) wordt omgebouwd naar een klassieke GR voor de sociale dienst en (ii) voor de overige dochters van de Gemeenschappelijke regeling Drechtsteden (GRD) in principe wordt gekozen voor een service-gemeente vanuit Dordrecht met zakelijke dienstverleningsovereenkomsten. Het SCD heeft zich voorbereid op de transitie per 2022 naar de servicegemeente Dordrecht. In 2021 zijn alle relevante (raads)besluiten geëffectueerd. De rapportage "Samen bouwen aan de nieuwe Dordtse Organisatie" schetst een uitwerking van de nieuwe Dordtse organisatie. We behouden het goede in de samenwerking die we in de loop der jaren hebben opgebouwd, maar organiseren het wel anders om de opgaven en uitdagingen op een nieuwe manier vorm te geven. Dit vraagt het integreren en versterken van sturingsprincipes en waarden die de beoogde verbeteringen in slagkracht, flexibiliteit, innovatie en zakelijkheid werkelijkheid gaan maken.

In 2021 zijn de sturingsprincipes en waarden benoemd en hoe we de visie willen waarmaken. (Door)ontwikkeling binnen het SCD Procesoptimalisatie Een onderdeel van de SCD+ koers de optimalisatie van processen, met als doelstelling: 'Het laten aansluiten van onze processen op wat de klant wenst in producten en diensten die door het SCD in een vloeiende beweging geleverd worden'. In het (gerealiseerde) jaarplan 2021 zijn drie doelstellingen benoemd:  Inzicht in processen. Alle SCD-processen zijn in Mavim vastgelegd.  Ontwikkeling in processen. Significante verbeteringen in effectiviteit en efficiency creëren in (minimaal) de “Top 9” focusprocessen.  Regie op het ‘Wat’ goed beleggen, in samenhang met de regie op het ’Hoe’ (procesgericht werken). Partnerschap Om onze koers te realiseren, handelen we als partners. Samen realiseren we een gezamenlijke regie met onze klanten op de bedrijfsvoering. Doel van het partnerschap is het onderhouden van de relatie om de 40

klanttevredenheid en de kwaliteit van de dienstverlening te bewaken en vergroten. We treden daarin op als expert op de bedrijfsvoering in de rollen als uitvoerder, makelaar en regisseur. We schakelen makkelijk tussen maatwerk en gezamenlijkheid in het netwerk (klantgericht). ICT Verandert / I-organisatie De Drechtraad heeft op 6 april 2021 akkoord gegeven op het voorstel financiële effecten ICT Verandert. Onder meer is besloten om de kosten tijdens de transitie van het "ICT verandert!" traject en de frictiekosten te dekken door verrekening met de gemeenten. Daarmee kunnen we verder uitvoering geven aan het Transitieplan en het jaarplan 2021. De doelstelling is het snel kunnen inspelen op veranderingen middels een flexibele, efficiënte, kwalitatief hoogwaardige informatievoorziening. Het jaarplan 2021 kent drie sporen:  Spoor 1 – Versterken van de digitaliseringsketen Drechtsteden  Spoor 2 – Business implementatie Microsoft 365  Spoor 3 - ICT sourcing Per onderdeel van het jaarplan is de stand van zaken: 1. In het eerste spoor ‘Versterken digitaliseringsketen’ heeft Berenschot de rapportages opgeleverd met bevindingen en advies op de gestelde onderzoeksvragen: a) Mijlpaal 4 – advies lokale Informatievoorziening (IV) van Berenschot.

Berenschot heeft de rapportages opgeleverd met conclusies en aanbevelingen op de onderzoeksvragen: a) de realisatie van het advies uit 2017 b) de actualisering van het advies van 2017 naar de overige IV-functies c) de vertaling van de actualisering naar 2021. Daarbij is ook onderzocht wat het IV-ambitieniveau is van de Drechtsteden als geheel. De resultaten van het onderzoek Berenschot zijn besproken in ONS-D op 30 september. b) Mijlpaal 5 – verdieping digitaliseringsambitie en advies lokale IV (n.a.v.onderzoek Berenschot). ONS-D heeft ingestemd met vervolgstappen: per gemeente en GR dochter worden de digitale ambities en de lokale complexiteit in kaart gebracht en de daarbij passende omvang van de verschillende I-functies. Ook wordt geïnventariseerd op welke wijze de organisatie deze I-functie het liefst wenst in te vullen, rekening houdend met de service-gemeente. De gemeentesecretaris is opdrachtgever voor deze vervolgstappen in de eigen organisatie en informeert het ONS-D ten aanzien van de uitkomsten voor de eigen organisatie. De rapportages zijn opgeleverd en besproken in het IMO-D en staan geagendeerd voor het ONS-D. c) Mijlpaal 5 – Digitaliseringsagenda. In de stuurgroep ICT Verandert is besloten om de digitaliseringsagenda op te stellen in 2022 nadat de verdieping van de digitaliseringsambitie en het advies lokale IV is uitgevoerd. d) Mijlpaal 5 – regieprocessen.

De resultaten van de tot nu gehouden sessies geven nog onvoldoende invulling aan de verwachtingen en daarom is een gewijzigde aanpak opgesteld en besproken in het IMO-D. Op basis van deze aanpak worden gezamenlijk 6 processen uitgewerkt. Deze activiteit loopt verder in 2022. 2. Business Implementatie Microsoft 365. a) Mijlpaal 7 – Uitgangspuntennotitie Microsoft 365. Ten behoeve van de implementatie wil de Drechtsteden bepalen hoe het MS365 optimaal kan inzetten in de informatievoorziening en wat daarin de samenhang is met andere onderdelen zoals bijvoorbeeld KZA InProces. De notitie is besproken met en in het IMO. b) Mijlpaal 2 – bestek digitale werkruimte. Voor het opstellen van het bestek voor de digitale werkruimte is onderzocht hoe medewerkers hun werk uitvoeren en welke middelen daarvoor gebruikt worden en nodig zijn. Dit is als input gebruikt voor de aanbesteding van de Digitale Werkruimte. c) Mijlpaal 3 – Testen met Microsoft 365 functionaliteiten voor het faciliteren van online bijeenkomsten (whiteboard) en het online inplannen van afspraken (bookings) zijn afgerond. 3. Het derde spoor ‘ICT Transities naar externe leveranciers’ bepaalt grotendeels de doorlooptijd en het kritieke pad van het programma. In dit spoor worden ook de ICT-aanbestedingen voorbereid en uitgevoerd. a) Mijlpaal 1 – besluitvorming Centric.

In de stuurgroep ICT Verandert van 28 mei is besloten om Centric applicaties op te nemen in de aanbesteding en Transitie van het VDC-rekencentrum. De overwegingen zijn opgenomen in de stuurgroepstukken van 28 mei. In de maand juni is verder in kaart gebracht wat dit betekent voor de aanbesteding van het Rekencentrum en van de Digitale Werkruimte. b) Mijlpaal 10 – aanbesteding en contractering digitale werkruimte. De aanbesteding is afgerond en er is een contract gesloten met KPN voor levering van de Digitale Werkruimte. c) Mijlpaal 9 – aanbesteding VDC Rekencentrum. De selectiefase is afgerond en op basis daarvan zijn 3 leveranciers uitgenodigd om een offerte uit te brengen. De gunningsfase loopt door in 2022. 41

d) De VNG heeft besloten de aangekondigde aanbesteding van laptops, tablets en andere gebruikersapparatuur te beëindigen (end user devices). We zijn daarvoor nu zelf een aanbesteding gestart volgens de openbare procedure. Mijlpalenplanning 2021 Kwartaal 1

Spoor Digitaliseringsketen

Kwartaal 3

Kwartaal 2

Kwartaal 4

Mijlpaal 5

Visie en sturing Digitale Transformatie Mijlpaal 4

Advies lokale IV capaciteit

Spoor Business implementatie Microsoft 365

Mijlpaal 2

Mijlpaal 7

Bestek Digitale Werkruimte

Impact & Implementatieplan Microsoft 365

Mijlpaal 3

Microsoft 365 Quick Wins

Mijlpaal 1

Besluitvorming migratie Centric

Spoor ICT Sourcing

Mijlpaal 9

Aanbesteding Rekencentrum Mijlpaal 10

Contractering Digitale Werkruimte afgerond, Start transitie

Resultaat I-Organisatie Hieronder een tabel met toelichting over het financiële resultaat van de I-organisatie en het project ICTVerandert!: Personele kosten

Begroting 2021 na Realisatie 2021 Burap 2 € 10.068.000 € 10.630.000 €

Kosten VDC

€

769.000 €

-

€

769.000

Vaste kosten

€

3.096.000 €

3.282.000 €

186.000-

Variabele kosten

€

2.629.000 €

2.629.000 €

-

Kapitaallasten

€

2.789.000 €

2.789.000 €

-

€

19.351.000 €

19.330.000 €

21.000

projectkosten

€

1.500.000 €

1.200.000 €

300.000

transitiekosten

€

500.000 €

-

€

500.000

€

21.351.000 €

20.530.000 €

821.000

Verschil 562.000-

Toelichting

In het tweede kwartaal 2021 is er bestuurlijk een akkoord gegeven op de financiële invulling van ICT Verandert en is gestart met de vorming van de I-Organisatie. Naar aanleiding van het verwachte resultaat 2021, zijn bij de 2e Burap, de budgetten voor 2021 verlaagd met € 291.000 en zijn deze teruggegeven aan de eigenaren. We hebben in 2021 een continue druk gezien op de personeelskosten omdat we geen nieuwe medewerkers kunnen aantrekken maar wel veel met ingehuurd personeel wordt uitgevoerd, wat relatief duur is. Ook zien we naar het eind van het jaar dat er meer materiële kosten komen om de huidige ICTomgeving veilig en robuust in de lucht te houden. Aan het eind van het jaar laat de I-organisatie toch een klein overschot van € 21.000 zien. Dit bedrag wordt afgerekend met de eigenaren via het totale SCD resultaat over 2021. Een aantal activiteiten binnen het programma ICT-Verandert! zal pas in 2022 gestart kunnen worden. Denk hierbij o.a. aan de transitie naar onze leveranciers van de Digitale Werkruimte (DWR) en Virtuele Datacenter (VDC). Het resterende projectbudget 2021, ad € 800.000, is voor deze activiteiten in 2022 nodig. We stellen dan ook voor om in lijn met de Burap, deze middelen in de reserve ICT-V op te nemen 42

zodat er in 2022 ook dekking is voor deze kosten. We blijven daarmee binnen de financiële kaders voor het programma waarbij er een verschuiving plaats vindt binnen de looptijd van de transitie. Verder resteert er in deze reserve budget voor de te verwachten frictiekosten bij het vervroegd afschrijven van de ICT-activa eind 2022. Leren & Ontwikkelen (L&O) Teams en medewerkers krijgen meer en nieuwe verantwoordelijkheden, ander eigenaarschap en kijken verder dan het eigen vakgebied. We borgen de kernwaarden (het kompas) in de organisatie om de koers te realiseren. In 2021 deden we dat door:  Vasthouden en stimuleren: Vanuit kracht en groeikansen verbinding maken, verdiepen, leren van elkaar en de kernwaarden verder in de haarvaten van de organisatie integreren (ook in nieuwe onderdelen als de I-organisatie en het thema processen). Met een gerichte communicatiestrategie als speerpunt.  Zwaluwstaarten en verbinden: Tussen de Dordtse sturingsprincipes (wat) door te reflecteren op de kernwaarden (hoe), samen met medewerkers en verbinding leggen met Ons Nieuwe Verhaal.  Leiderschapsontwikkeling: Met onze ambitie de klanttevredenheid te verhogen en tegelijkertijd de transitie naar de servicegemeente soepel te laten verlopen steunt het succes van het SCD meer dan ooit op de ontwikkeling van het leiderschap.

Alle leidinggevenden binnen het SCD zijn hiermee een belangrijke factor omdat zij de kaders creëren waarbinnen medewerkers binnen teams en over teams heen effectief werken, het gewenste werkklimaat stimuleren en zorgen voor kansen en ontwikkeling zodat wij met elkaar onze doelen en ambities bereiken. COVID-19 De coronacrisis heeft een grote invloed op het werk, zo ook bij het Servicecentrum Drechtsteden. Voor de kritische bedrijfsprocessen is een impactanalyse opgesteld die inzicht geeft in de risico's en de daarbij behorende acties om de kans op het risico te verkleinen. De maatregelen die genomen zijn hebben met name te maken met de voortzetting van de dienstverlening aan de klantorganisaties, die voor de bedrijfsvoering afhankelijk zijn van het functioneren van het SCD. In 2021 zijn de volgende kosten gemaakt voor onze klantorganisaties. Onderdeel

Kosten

ICT

€

17.250 WOA meerkosten a.g.v. thuiswerken

€

Inzet extra personeel voor: - Juridische ondersteuning Veiligheidsregio - Juridische ondersteuning Zwijndrecht 112.262 - Inkoopondersteuning GGD (DG&J)

€

124.080

€

373.916 heeft nu veel meer fte voor testen en inenten.

€

De nieuwe leaseauto's zijn met grote vertraging geleverd tgv corona (productiestop/chiptekort). De leasekosten zijn hierdoor hoger uitgevallen, vanwege doorzetten van de gehanteerde 14.094 leaseovereenkomsten tegen hogere tarieven.

JKC&I

COM P&O

Alle corona uren zijn in rekening gebracht bij de klant, middels een aparte DVO of trekkingsuren.

T.l.v. klantorganisaties

T.l.v. SCD €

€

112.262 €

€

124.080

€

373.916

36.750

-

Inzet extra personeel voor dienstverlening aan DG&J. DG&J

FZ

-

€

20.000

610.258 €

56.750

Indirecte kosten door herprioritering van de werkzaamheden of het later in moeten lopen van achterstanden.

SCD Totaal

Korte omschrijving

€

641.601

€

43

Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000)

Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat

Actuele begroting 2021 Realisatie 2021 Afw ijking Lasten Baten Saldo Lasten Baten Saldo Lasten Baten 58.037 58.037 0 60.792 61.616 824 -2.755 3.579 0 996 -996 -996 0 58.037 58.037 0 61.788 61.616 -172 -3.751 3.579

Saldo 824 -996 -172

Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Om schrijving afw ijking Lasten A. Extra dienstverlening B. Doorberekende middelen: materieel C. Lagere kosten bedrijfsvoering D. ICT-V t.b.v. reserve E. CAO F. Vrijval voorziening

I/S I I I I S I

Subtotaal

A. B.

Baten Extra dienstverlening Doorberekende middelen: materieel

Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat

Nadeel

I I

Saldo

2.219 1.360 243 996 418 3 1.242

Subtotaal

D.

Voordeel

3.997

2.219 1.360

Gem eente

-2.219 -1.360 243 996 -418 3 -2.755

2.219 1.360

3.579

-

3.579

4.821

3.997 996 4.993

824 -996 -172

I 4.821

ja

Toelichting: A. Extra dienstverlening Doordat klanten van het SCD meer dienstverlening vragen dan begroot, worden extra kosten gemaakt. Deze extra kosten worden gedekt door extra inkomsten. B. Doorberekende middelen: Materieel Dit betreft met name de extra middelen (devices) die via ICT worden afgenomen tezamen met de stijgende kosten van de MS licenties. Deze extra kosten worden gedekt door extra inkomsten. C. Lagere kosten bedrijfsvoering Dit is een saldo van alle materiele budgetten bedrijfsvoering. Hierop zijn beperkte verschillen per individueel budget zichtbaar. Per saldo resulteert dit in lagere uitgaven. D. ICT verandert! tbv reserve Voor het transitieplan ICT verandert! heeft SCD project geld ontvangen voor het uitvoeren van het project. Dit project is circa 4 maanden later gestart waardoor een deel van het projectbudget beschikbaar moet blijven voor de uitvoering van het project. Dit budget is dan ook gestort conform BBV verantwoordingsregels in de ICT verandert! reserve. E. CAO Op eind 2021 is een principeakkoord voor de Cao Gemeenten en de Cao SGO gesloten. De loonkostenstijging per 1 december 2021 en de eenmalige kosten zijn hier opgenomen. F. Vrijval voorziening De hoogte van de twee voorzieningen voor boven formatief personeel is opnieuw vastgesteld bij de jaarrekening. Per saldo voorzieningen valt een beperkt bedrag deel vrij.

Een en ander is conform de bestendige gedragslijn en afspraken met de accountant.

44

2.3.3.

Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden

Algemeen Gemeentebelastingen en Basisinformatie (GBD) en het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) vallen onder dezelfde directie en worden door één managementteam aangestuurd. De organisatie heeft in 2021 de activiteiten voor de inrichting en het beheren van een centrale datavoorziening van de Drechtsteden verder vorm gegeven. Dat vroeg ook een robuuste financiering. Inmiddels is de financiering voor de activiteiten rondom het sociaal domein afgestemd. Daarnaast is bij de 2e bestuursrapportage nog een bedrag van € 212.000,- opgenomen om deze taak naar behoren uit te voeren. Het OCD heeft voorgaande jaren bewezen binnen de begroting hun taken uit te voeren. Dit jaar is er echter sprake van een daling van de inkomsten. Deze daling wordt voornamelijk toegeschreven aan de extra capaciteit die nodig was voor het ontwikkelen van monitoren (waaronder corona). Dit was reeds als risico opgenomen in de 2e bestuursrapportage. Diverse activiteiten rond het Smart Data Center bleken niet declarabel bij partners. Dit veroorzaakte een hogere personeelslast, waartegenover geen inkomsten stonden. Een groot zorgpunt bleef ook dit jaar de afhandeling van de bezwaarschriften. Vooral de WOZ-bezwaarschriften, ingediend via particuliere WOZ-bureaus (No Cure No Pay) legden wederom een zware druk op proces- en personeelskosten. De GBD/OCD zet veel maatregelen in deze stroom in te dammen.

Actieve informatieverstrekking en specifieke actuele acties (bijvoorbeeld de WOZ-waarde versus VvE-reserves en de WOZ-effecten Covid-19, slimme organisatie hoorzittingen) zijn met goed gevolg uitgevoerd. Het WOZ-project 'Van m3 naar m2' werd in 2021 succesvol afgerond. Hierdoor voldoen we aan de instructies van de Waarderingskamer. De positie van de GBD als betrouwbare uitvoeringsorganisatie is van belang. Daarbij gaat zij zich op het gebied van de belastingtaken steeds meer ontwikkelen als een verlengstuk van de deelnemende gemeenten. In de bedrijfsvoering van de GBD/OCD zijn de eerste maanden van dit jaar flinke stappen gezet met het realiseren de digitale belastingbalie. Deze is nu volledig operationeel. Een inhoudelijke scan op de vele geschriften, die jaarlijks worden verzonden heeft geleid tot verbeteringen in helderheid en duidelijkheid. Ook het werk aan de taxatieverslagen heeft een moderner product opgeleverd. Vanzelfsprekend worden ook hier de voorschriften van de Waarderingskamer gevolgd. De formatie is 70,39 fte voor alle drie de hoofdtaken van de GBD/OCD (belastingen/WOZ, GEOinformatie en OCD/ SDC). Kenmerkend voor al die taken is dat data vaak geautomatiseerd worden omgevormd tot producten. In die zin werkt de GBD/OCD data-gestuurd.

Naast de uitvoering van een soepele transitie naar de gemeente Dordrecht bleef het zaak de kerntaken van GBD/OCD op hoog niveau en met goed resultaat uit te voeren. Wat hebben we bereikt? Heffing Invordering en Dienstverlening Uitgangspunt hier is een eerlijk en transparant heffen en innen van lokale belastingen, conform de regelgeving van de deelnemende gemeenten. Dit onderdeel van GBD/OCD is verantwoordelijk voor het realiseren van lokale belastingopbrengsten in overeenstemming met de gemeentelijke begrotingen. De inrichting van een digitale balie is inmiddels afgerond. Als gevolg van de Toeslagenaffaire Kinderopvang heeft GBD/OCD gewerkt aan de kwijtschelding van de lokale heffingen van de slachtoffers. De kosten hiervan zijn volledig declarabel bij de rijksoverheid. Kerncijfers prognose 2021 Productie Totale te verwachten opbrengst 2021 Totaal aantal gecombineerde aanslagen Aantal aanmaningen Aantal dwangbevelen Maandelijkse automatische incasso's Verzoeken kwijtschelding Aanslagen Naheffing Parkeren

Bedrag/aantal € 125 miljoen 135.000 12.000 6.000 880.000 10.500 9.500

Afnemers 5 gemeenten idem Idem idem Idem idem Dordrecht/Zwijndrecht 45

Bezwaar en Beroep Bezwaar en beroep heroverweegt beslissingen die zijn genomen op het gebied van de lokale heffingen en de WOZ-waarden. Primair staat het waarborgen van rechtsgelijkheid van inwoners, ondernemers en instellingen. Hier worden ook signalen afgegeven voor het verbeteren van de primaire besluiten en de aanpassing van procedures. Kerncijfers 2021(basisprognose 2019) Type bezwaar Heffingsbezwaren Waardebezwaren Bezwaren Parkeerheffingen

Aantal 750 1.500 1.400

Afnemers 5 gemeenten idem Dordrecht/Zwijndrecht

De al eerder genoemde NCNP-bureaus leggen een claim op ons personeel. Onze indruk is dat bij een gelijkblijvend juridisch kader dit een structureel karakter krijgt. Daarnaast merken wij dat er zowel via mail en flyers als via radio en televisie veel reclame wordt gemaakt om in bezwaar te gaan tegen de WOZbeschikking via deze bureaus. Vanzelfsprekend zijn er stappen gedaan het risico in te dammen (overleg NCNP-bureaus, doeltreffende afhandeling). Op dit moment tellen wij 4941 WOZ-objecten onder bezwaar, waarvan er 2645 ingediend door NCNP-bureaus. Dat is meer dan drie keer de basisprognose. Zowel de wettelijke betalingen aan de NCNP-bureaus als de kosten van extra personele inzet is onderdeel van onze risicoparagraaf geweest. Onderzoekcentrum Drechtsteden Het OCD is onderdeel van deze deelbegroting. Om het zelfstandige en waardevrije karakter van dit onderdeel te onderstrepen wordt de naam en de logovoering van het OCD naar buiten toe gehandhaafd. Het OCD is een echte kennispartner binnen het netwerk. Zij werkt ondernemend en vraaggestuurd aan het geven van inzicht op relevante vraagstukken binnen de Drechtsteden. Het OCD kan snel inspelen op uiteenlopende beleidsonderwerpen en heeft een proactieve werkwijze en een signaalfunctie voor maatschappelijke ontwikkelingen. Met de inzet van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden geven wij inzicht in de effecten van beleid.

Het OCD deed dit ook dit jaar in de eerste plaats via de basisdienstverlening. Dit zijn onderzoeken en producten die periodiek voor alle zeven gemeenten worden uitgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan de Monitor Economie, de Banenmonitor, de Veiligheidsmonitor en de Monitor Sociaal. Ook beheerden zij voor de gemeenten de bewonerspanels waar vragen aan kunnen worden voorgelegd en leverde zij een breed pakket aan statistische informatie. Tot slot omvat de basisdienstverlening van het OCD ook de datadistributie via de Centrale Distributievoorziening (CDV). Naast basisdienstverlening voor de gehele regio bood het OCD ook aanvullende maatwerkproducten voor afzonderlijke gemeenten en organisaties in de regio en af en toe daarbuiten. Het gaat hierbij om een zeer breed palet aan producten en diensten binnen de verschillende beleidsdomeinen, waaronder beleidsverkenningen en -evaluaties, adviestrajecten en het leveren, maar ook steeds vaker het koppelen en duiden van een sterk groeiende stroom aan gegevens. Het OCD is beheerder van de centrale data voorziening in de regio. Het gewicht dat de activiteiten van dit bedrijfsonderdeel heeft voor de overige GrD-organisaties en de regiogemeenten neemt snel toe. Data heeft de afgelopen jaren een grote vlucht genomen. Zowel in beschikbaarheid van data als in de verwerking ervan. De potentie van data valt niet te onderschatten.

Maar data op zich heeft nog geen meerwaarde. Meerwaarde krijgt data pas als deze wordt verwerkt tot informatie en vervolgens met de juiste duiding als betekenisvolle kennis en uiteindelijk inzicht kan worden gepresenteerd. Enkele jaren geleden is GBD/OCD onder de noemer SmartDataCenter (SDC) begonnen om de schat aan ruwe data waar we over beschikken voor bredere toepassing om te zetten naar informatie. Dit gebeurt door middel van een dataplatform, een centrale plek waar data wordt verzameld en samengevoegd en waarbinnen ook analyses op de data gedaan kunnen worden gedaan. Daarnaast bieden we vanuit het SmartDataCenter het ontwikkelen van dashboards aan als dienst. Vaak gaan hier de kosten voor de baat. Dit jaar bleef vooral de financiering van de extra dienstverlening ver achter op de gemaakte personeelskosten. 46

De realisatie van een dataplatform en dashboards vormen de eerste stappen richting datagedreven sturing. Echte toegevoegde waarde wordt pas geleverd wanneer kaders, definities en context worden toegevoegd, zodat informatie geduid kan worden en zo omgezet naar kennis en inzicht. Kerncijfers 2021 Activiteiten Basisdienstverlening Opbrengst extra opdrachten (minimum) Smart Data Center (gemeenten) Smart Data Center (Sociaal domein)

Waardevolume € 775.000 € 200.000 € 370.000 € 200.000

Afnemers 7 Drechtsteden Idem Idem Idem

Basisregistraties, Ruimtelijke informatie en Waardebepaling (BRIW) Dit bedrijfsonderdeel kent drie basistaken: objectenbeheer (wettelijke basisregistraties), GEO-producten en diensten (Drechtmaps, landmeetkunde, themakaarten) en het waarderen van onroerende zaken (uitvoeren Wet WOZ). Uitgangspunt daarbij is zoveel mogelijk eenmalig data verzamelen voor meervoudig gebruik in de verschillende registraties. Kerngegevens 2021 Activiteiten BAG-mutaties Raadplegingen Drechtmaps WOZ-waarden

Aantal 20.833 443.250 133.000

Afnemers Dordrecht, HIA, Zwijndrecht Alle 7 gemeenten 5 gemeenten

Procesondersteuning en Control Bij Procesondersteuning en Control is de brede control op de bedrijfsvoering belegd. Ook de verschillende voorgeschreven administraties, de procesbeschrijvingen en het contractbeheer is hierin begrepen. Daarnaast is deze unit verantwoordelijk voor het op orde houden van de verschillende geautomatiseerde systemen en draait zij producties ten behoeve van de aanslagoplegging. Kerncijfers 2021 Activiteiten Werkplekkenbeheer GBD/OCD Voorgeschreven P&C-producties Toetsing verordeningen Aanslagregels

Aantal 70 33 61 612.000

7 gemeenten idem Idem 5 gemeenten 5 gemeenten

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Bij de ontwikkeling van de strategische visies zijn ook succes-indicatoren benoemd die tot de voornoemde productiecijfers moeten leiden. Deze indicatoren worden periodiek in het MT van de GBD/OCD besproken en vormen de basis van de resultaatverantwoording in de 2e Burap en het jaarverslag.

47

Succesfactor

Indicator

Resultaat 2021

Belastingopbrengsten realiseren

Percentage oninbaar

Maximaal oninbaar 0,5 % (excl. parkeren 3,5 %)

WOZ-beschikkingen verzenden

Percentage beschikkingen

Aanslagen verzenden

Aantal verzonden aanslagen

100 % binnen 6 maanden na ontstaan belastingschuld

Basisregistraties op orde

Voldoen wettelijke normering

100 %

Kwijtscheldingsverzoeken

Termijn afdoening

Bezwaarschriften

Termijn afdoening

100 % totale voorraad

100 % binnen 90 dagen 25 % binnen 3 maanden 100 % binnen wettelijke termijn

Actualiteit Drechtmaps

Beschikbaarheid/tijdige verwerking

100 % beschikbaar op alle werkdagen, actueel maximaal 3 maanden na signalering

Beschikbaarheid en actualiteit Basisinformatie OCD

Beschikbaar op werkdagen

Inzicht trend en ontwikkelingen monitoren

Rapportagemomenten Tevredenheid

Tenminste 80 % tevredenheid

Dashboards

Aantal

Minimaal 1 per themagebied

Geen klachten

Minimaal 1 monitor per themagebied

Tenminste 80 % tevredenheid Kennisateliers

Aantal

Minimaal 3 met externe experts Opkomst 60 % van de genodigden Tevredenheid tenminste 75 %

Infographics

Percentage tevredenheid

Bewonerspanels

Aantal Tevredenheid

Tenminste 75 % tevredenheid Minimaal 2 per gemeente Tenminste 80 % tevredenheid

COVID-19 Voor de belastingheffing en –inning zijn extra inspanningen gedaan het effect van Covid-19 op de opbrengsten zo klein mogelijk te houden en tegemoet te komen aan de problemen van ondernemers via betalingsregelingen en het verzenden van extra informatie aan belastingplichtigen. Daarnaast is er beleid vastgesteld (in overleg met de Waarderingskamer) de WOZ-waarde in lijn te brengen met de verminderde waarde (toestandsdatum 1-1-2020) van onroerende zaken in de specifiek getroffen sectoren. Voor de hoeveelheid afzonderlijke onderzoekprojecten van het OCD werd een afname verwacht in verband met verschillende activiteiten rondom de COVID-19-crisis. Beide zaken zijn reeds in de financiële samenvatting gemeld. Governance / transitie Het besluit van de onderscheidenlijke gemeentebesturen over de opheffing van de huidige gemeenschappelijke regeling wordt uitgevoerd. De impact van dit besluit is onderzocht. Extra aandacht is daarbij voor: 1. De fiscaal juridische aspecten rondom belastingheffing en –inning 2. De certificering en aansluitingen van de systemen van GBD/OCD Inmiddels zijn de aanwijsbesluiten voor de heffings- en invorderingsambtenaar aan alle betrokken colleges van burgemeester en wethouders ter besluitvorming aangeboden. De aansluiting van de systemen (a.o, DigiD) is afgerond en de certificaten zijn vrijwel allen op orde.

Daar waar nog actie nodig is, is afgesproken met de leveranciers dat de lopende certificaten valide zijn voor het gebruik door de gemeente Dordrecht. 48

Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Actuele begroting

Totaal baten en lasten Mutatie reserves Totaal resultaat

Toelichting A. B. C. D.

A/D B/D/C A/C D

Resultaat 2021

Afwijking

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

8.953

8.953

0

9.904

9.904

0

951

951

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

8.953

8.953

0

9.904

9.904

0

951

951

0

Omschrijving afwijking Lasten P-last conform nacalculatie belastingen Niet declarabele SDC P-lasten No Cure No Pay (WOZ-bezwaar) Covideffect Belastingen Covideffect OCD CAO effect 2021 GBD CAO effect 2021 OCD Subtotaal

Baten Bijdragen gemeenten belastingen Bijdrage gemeenten WOZ/Covid Bijdrage gemeenten OCD/SDC/Covid Bijdrage gemeente OCD/CAO Subtotaal Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Geraamd resultaat

I/S*

Voordeel

S I I I I S S

S I I S

Nadeel 112 178 309 90 180 63 19 951

175 399 358 19 951

Saldo

Gemeente** Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

951

Ja Ja Ja Ja 951

951

951

0

951

951

0

A. Nacalculatie P-lasten De personeelsbegroting van GBD/OCD wordt op basis van nacalculatie van de toegestane formatie berekend, er is geen automatische verhoging als gevolg van bijvoorbeeld functiewaardering of formatiewijziging. Voor het OCD gaat het in 2021 om niet declarabele Pkosten. Dit is als risico gemeld. B. No Cure No Pay In de risicoparagraaf van de actuele begroting is dit inmiddels een vast issue. Het ziet er niet naar uit dat de wetgever hier in 2022 actie onderneemt. C, Covid-19 Deze extra lasten zijn onontkoombaar het gevolg van de pandemie. Deze zijn opgenomen in de risicoparagraaf, Voor belastingen geldt dat de relatief kleine extra investering de belastingopbrengsten heeft veiliggesteld, D. CAO-2021-2022 Deel van de nieuwe CAO dat op 2021 moet worden geboekt.

49

2.4.

Algemene dekkingsmiddelen

(bedragen x € 1.000) Actuele begroting 2021 Lasten Baten Saldo Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat

Lasten

Realisatie 2021 Baten Saldo

Afwijking Baten

Lasten

Saldo

-215

-215

-

-302

-302

-

-87

-87

-

-215

-215

-

-302

-302

-

-87

-87

-

Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten A. Bedrijfsvoering Subtotaal A.

Saldo resultaatbepaling/ lagere bijdragen gemeenten Subtotaal

I/S

Voordeel

I

87 87

-

87 87

Alle zeven

I

-

87

-87

Alle zeven

-

87

-87

87 87

87 87

-

Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat

Nadeel

Saldo

Gemeente

Toelichting: A. Bedrijfsvoering Op diverse bedrijfsvoeringsbudgetten is op de lastenkant per saldo een voordeel ontstaan van € 87.000. Dit is het gevolg van diverse kleinere posten. Als gevolg van dit overschot wordt via resultaatbepaling € 87.000 terug betaald aan de gemeenten.

2.5.

Overhead

Op basis van het BBV wordt in de financiële begroting de post overhead afzonderlijk opgenomen. De opbouw per begrotingsprogramma is als volgt: Begrotingsprogramma Beleid en bestuur Regiogriffie

Actuele begroting 2021 Lasten Baten Saldo 2.114 -2.114

Realisatie 2021 Lasten Baten Saldo 2.022 11 -2.011

Lasten 92

Afwijking Baten 11

Saldo 103

57

-

-57

49

-

-49

8

-

8

21.365

-

-21.365

21.972

683

-21.289

-607

683

76

Ingenieursbureau

2.000

-

-2.000

1.953

60

-1.893

47

60

107

Servicecentrum

56.891

58.587

1.696

60.792

61.788

996

4.601

3.901

-700

Gemeentebelastingen

2.281

2.281

-

2.205

2.205

-

76

-76

-

Subtotaal bedrijfsvoering

61.172

60.868

-304

64.950

64.053

-897

4.478

3.885

-593

Totaal

84.708

60.868

-23.840

88.993

64.747

-24.246

4.985

4.579

-406

Sociale Dienst Bedrijfsvoering:

2.6.

Bedrag heffing vennootschapsbelasting

In samenwerking met onze fiscalist zijn de aangiftes vennootschapsbelasting voor 2016 tot en met 2019 ingediend. We verwachten geen vennootschapsbelasting te hoeven betalen over de jaren 2020 en 2021. De definitieve aanslag vennootschapsbelasting kan afwijken van het nu ingeschatte bedrag.

50

3.

Paragrafen

3.1.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die de GRD heeft om deze niet-begrote kosten te kunnen dekken. Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als de mate waarin de GRD in staat is om materiële tegenvallers op te kunnen vangen binnen de eigen begroting zonder dat het beleid behoeft te worden aangepast. De weerstandscapaciteit dient dus de continuïteit van de GRD te waarborgen. Reguliere risico’s maken geen deel uit van de risico’s die zijn opgenomen in deze paragraaf. Dit omdat hiervoor verzekeringen kunnen worden afgesloten dan wel door middel van het treffen van een voorziening ondervangen kunnen worden. Uitgangspunt is echter dat het weerstandsvermogen voor de risico's bij de GRD wordt georganiseerd bij de deelnemende gemeenten. De GRD beschikt daarbij zelf niet over weerstandsvermogen in de vorm van reserves. De drie belangrijkste redenen hiervoor zijn: 1. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de financiering van de gemeentelijke taken, ook voor de taken die aan de GRD zijn overgedragen. Gemeenten zijn dan ook beter in staat het benodigde weerstandsvermogen integraal en efficiënt te bepalen en daarbij in te passen in het lokale beleid daarvoor. Hierbij wordt tevens onnodige reservevorming en daarmee onnodig beslag van financiële middelen voorkomen; 2.

De keuze weerstandsvermogen op één plaats, bij de gemeenten, te organiseren geeft duidelijkheid. Indien bij de GRD ook reserves worden aangehouden blijft onzeker of die reserves wel nodig zijn, of ze groot genoeg zijn en/of wanneer gemeenten toch aangesproken gaan worden wanneer risico's zich voordoen; 3. Besluitvorming is eenvoudiger. Door de keuze bij de GRD geen reserves aan te houden voor het organiseren van weerstandsvermogen, zullen bij positieve exploitatieresultaten de overblijvende middelen terugvloeien naar de gemeenten. Bij negatieve exploitatieresultaten volgt een aanvullende gemeentelijke bijdrage. In bijzondere situaties blijft de mogelijkheid van reservevorming bestaan, maar dan niet als onderdeel van het organiseren van weerstandsvermogen. Voorbeelden hiervan zijn fondsvorming, budgetoverheveling, tijdelijke negatieve reserves. Het AB GR Sociaal beslist op individuele basis over het vormen van zo'n bestemmingsreserve en over de omvang, opbouw en aanwending. (bedragen x € 1.000) 2017

2018

2019

2020

2021

-700

-294

-269

-223

-223

Exploitatiereserves

164

-

-

-

-

Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden

164

-

-

-

-

Bestemmingsreserves

596

964

587

1.156

1.765

Reserve Groeiagenda

110

400

200

-

-

Innovatiereserve SDD

209

209

209

209

-

Innovatiereserve Leertuinen SDD

246

208

178

178

-

Frictiereserve IBD

-366

-

-

-

-

Frictiereserve SCD

397

147

-

769

1.765

Totaal reserves

60

670

318

933

1.542

Algemene reserve

In de tabel op de volgende bladzijde zijn de risico's opgenomen die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. In de derde kolom is de kans waarop een risico zich kan voordoen weergegeven. Indien de kans zeer groot is, dan is de kans dat een risico zich voordoet 90%, 80% bij een grote kans, 50% bij een gemiddelde kans, 30% bij een kleine kans en 10% bij een zeer kleine kans. 51

(bedragen x € 1.000.000) Dochter Omschrijving

Kans

Impact

SDD

Wmo huishoudelijke ondersteuning

Middel

0,6

SDD

Wmo begeleiding

Middel

0,3

SCD

Transitie ICT Verandert en de I-Organisatie

Groot

1,5

Totaal

Opmerking en sturing Door de vergrijzing van de bevolking en de aanzuigende werking als gevolg van de invoering van het abonnementstarief, is de afgelopen jaren het aantal klanten met een voorziening huishoudelijke ondersteuning sterk gestegen. Ook in 2021 zien we opnieuw een verdere stijging van het aantal nieuwe klanten. Deze stijging sluit niet aan bij het beeld van achterblijvende uitgaven. De vraag is dan ook of alle toegekende zorg daadwerkelijk wordt verzilverd. Om aan de aanhoudende vraag te kunnen blijven voldoen moeten zorgaanbieders nieuw personeel aantrekken. Inmiddels komt van verschillende zorgaanbieders het signaal dat door de krapte op de arbeidsmarkt het steeds lastiger wordt om aan nieuw personeel te komen. Gevolg hiervan is dat klanten moeten wachten alvorens zij daadwerkelijk zorg ontvangen. Dit effect wordt nog eens versterkt doordat de zorgaanbieders nog steeds te maken hebben met een hoger ziekteverzuim als gevolg van Corona. Impact: 50% * € 1.100.000 In 2018 is een aantal maatregelen genomen om de groei van de uitgaven voor Wmo Begeleiding en kortdurend verblijf te beperken. Op dit moment lijkt het dat deze maatregelen toereikend zijn om op dit programmaonderdeel binnen het beschikbare budget te blijven. Onduidelijk is nog of op langere termijn deze maatregelen stand zullen houden.

Door de vergrijzing van de bevolking is de verwachting dat in de toekomst het beroep op de Wmo alleen maar verder zal toenemen. Impact: 50% * € 500.000. Het SCD gaat ervan uit dat we de transitie voltooien in 2022. Er zullen risico's in 2022 zich voordoen die ertoe leiden kunnen dat de transitie mogelijk langer kan duren en daarmee kostenverhogende effecten met zich meebrengt. Dat geeft druk op het krediet en budget. Er zijn immers sterke afhankelijkheden in deze transitiefase met externe leveranciers. In deze complexe en omvangrijke transitie wordt strak gestuurd en gemonitord op de voortgang van het programma, de projectgelden, (meerjarig) kaderstellende (extra) budgetten, teneinde de risico's te beperken. Maar de risico's zijn hoog. In 2020 is een financiële analyse uitgevoerd en drie scenario's doorgerekend met verschillende doorlooptijden van de transitie. Op basis van het financiële verschil tussen scenario A (24 maanden) en scenario C (30 maanden) zouden de extra kosten bij uitloop van 6 maanden indicatief € 1,9 miljoen bedragen. Impact: 80% = € 1,5 milj. De indicatie van de (financiële) impact bij een langere doorlooptijd van de transitie is gemeld in de carrousel van de Drechtraad bij de behandeling van de technische vragen over de financiële effecten van ICT Verandert.

Het SCD heeft niet de beschikking over een weerstandsvermogen dus indien het risico zich voordoet zullen de afnemers dekking moeten verzorgen.

€ 2,4

Openstaande positieve risico's (kansen) (bedragen x € 1.000.000) Dochter

Omschrijving

SDD

Rijkstoezegging vergoeding terugvorderingen Tozo

SCD

Openstaande vordering fraudezaak

Totaal

Kans

Groot

Klein

Impact

0,5

0,1

Opmerking en sturing Door het Rijk is een vergoeding toegezegd van terugvorderingen Tozo. Dit geldt voor Tozo-voorschotten die zijn verstrekt voor 22 april (voor bekendmaking AMvB) en waarop moest worden teruggevorderd. Hiervan wordt 30% door het Rijk vergoed. Dit bedrag wordt gebaseerd op de verantwoording via de SiSa. Impact: 80% * € 600.000. Er is een openstaande vordering naar aanleiding van de rechtszaak van € 500.000. Bij vonnis van de Rechtbank Rotterdam, en daarna in hoger beroep, bij arrest van het Gerechtshof Den Haag is betrokkene veroordeeld tot betaling van ruim € 500.000 aan Drechtsteden. De termijn om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad is - ongebruikt - verstreken, zodat de uitspraak daarmee definitief is. Naar verwachting wordt slechts een fractie van het bedrag uitgekeerd na gelegd beslag (< € 5.000). De fraudeverzekering van Drechtsteden keert vooralsnog niet uit, omdat zij de strafzaak wil afwachten. Pas als sprake is van een vaststaand strafbaar feit, zou er reden zijn om uit te keren. De strafzaak is echter nog steeds aanhangig, mede vanwege het feit dat betrokkene er alles aan doet om deze zaak te traineren.

€ 0,6

52

Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten en gemeenschappelijke regelingen voortaan een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. Het betreft hier schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Gezien het feit dat de GRD geen grondexploitatie heeft en gemeentelijke belastingen heft, zijn deze kengetallen niet opgenomen. Naast de door de BBV voorgeschreven kengetallen, is tevens de weerstandsratio toegevoegd. Realisatie 2020

Begroting 2021

Realisatie 2021

Netto schuldquote

2%

3%

1%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

2%

3%

1%

4%

0%

9%

Structurele exploitatieruimte

0,4%

0,0%

-0,3%

Weerstandsratio

3,11

Niet bekend

6,43

Solvabiliteitsratio

Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de GRD ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een percentage tussen de 0% en 100% is voldoende. Een quote boven de 130% is een indicatie voor een te hoge schuld. De norm houdt in dat de netto schuldquote ruim onder de 130% dient te zijn wanneer zij voornemens is een grote investering te doen. De GRD heeft een netto schuldquote van 2%. Dit geeft aan dat de GRD in staat is om met haar eigen middelen aan de verplichtingen te kunnen voldoen. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote weergegeven zonder en met correctie voor verstrekte leningen. Met correctie voor leningen bedraagt de netto schuldquote van de GRD 1%. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de GRD in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsrisico wordt verstaan: het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Normaal bevindt het solvabiliteitsratio zich tussen de 30% en 80%. De GRD heeft een ratio van 9% wat zou aangeven dat het bezit van de GRD relatief zwaar belast is met schuld. Kijkende naar de wijze waarop de GRD is gefinancierd, is een lage solvabiliteitsratio conform de verwachtingen.

Immers, conform het beleidskader risicomanagement en weerstandsvermogen mag de GRD een beperkte structurele weerstandscapaciteit in de vorm van reserves aanhouden. Hierdoor heeft de GRD een beperkt eigen vermogen. Wel heeft de GRD relatief hoge bezittingen in de vorm van ICT-activa. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten met in achtneming van beperkingen en verruimingen van de exploitatie door dotatie en onttrekking aan reserves. De maatstaf geeft aan welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Er is geen VNG norm voor het niveau van dit kengetal. Weerstandsratio Het weerstandsratio geeft de verhouding tussen de risico's en het weerstandsvermogen van de GRD. Het weerstandsvermogen bestaat uit het totaal van de reserves, post onvoorzien en de stille reserves. De GRD heeft geen post onvoorzien en stille reserves. Dit betekent dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan de omvang van de reserves, ofwel € 1.542.000. Het totaal van de risico's bedraagt afgerond € 240.000. Hiermee is de weerstandsratio gelijk aan 6,43. De ratio is voldoende. Uitgangspunt is dat het weerstandsvermogen voor de risico's bij de GRD wordt georganiseerd bij de deelnemende gemeenten.

In de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen van de GRD is vastgelegd dat de weerstandscapaciteit van de GRD een incidenteel karakter heeft en op zeer beperkte basis structurele capaciteit (in de vorm van reserves) wordt georganiseerd. In bijzondere situaties blijft de mogelijkheid van reservevorming bestaan, maar dan niet als onderdeel van het organiseren van weerstandsvermogen. Gevolg hiervan is dat gemeenten direct aangesproken worden indien financiële tegenvallers van enig omvang zich voordoen.

53

3.2. Bedrijfsvoering 3.2.1.

Algemeen

Bureau Drechtsteden en Regiogriffie In de transitie hebben Bureau Drechtsteden en Regiogriffie een ander pad gelopen dan de andere dochters van de GRD en zijn niet "as-is" over gegaan. Dat betekent dat vanaf 2022 beiden ophouden te bestaan. Taken en ambities worden voortgezet door de GR Sociaal en de gemeente Dordrecht Ingenieursbureau Drechtsteden De (uren)omzet (inclusief verrekende korting aan eigenaren) 2021 van het IBD bedraagt in totaal € 8,9 miljoen en is onder te verdelen volgens onderstaande tabel. Gerealiseerde urenomzet per opdrachtgever 2021 2020 Opdrachtgevers omzet omzet Dordrecht 6.019.000 5.568.000 Zwijndrecht 1.163.000 1.156.000 Hardinxveld-Giessendam 104.000 207.000 Derden 1.377.000 1.243.000 Overige Drechtsteden 260.000 270.000 Eindtotaal 8.923.000 8.444.000

Garantieomzet 3.776.000 802.000 142.000

4.720.000

De grootste opdrachtgever "derden " was Wegschap Tunnel Dordtse Kil met € 977.000, gevolgd door ROM-D Dordtse Kil III C.V. met € 223.000. Bij de Overige Drechtsteden was gemeente Hendrik-IdoAmbacht de opdrachtgever die voor de meeste omzet zorgde met € 215.000 omzet. Servicecentrum Drechtsteden In de paragraaf programmaverantwoording (paragraaf 2.3.2.) 'Wat hebben wij bereikt?' wordt de ontwikkeling van de producten, diensten en bedrijfsvoering vermeld. Die onderwerpen geven een beeld van de ontwikkeling van de organisatie en de bedrijfsvoering.

3.2.2.

Dienstverlening

Regiogriffie De dienstverlening door de Regiogriffie wordt verleend aan de leden van de Drechtraad en de bijbehorende commissies. Die hebben veelal digitaal vergaderd. Er zijn geen klachten binnen gekomen over de dienstverlening. Sociale Dienst Drechtsteden De klanttevredenheid is in 2021 verder gestegen naar een 7,9 gemiddeld (gewogen gemiddelde van alle gemeten onderdelen). Dat is ruim boven de norm van 7,5 (grafiek 1). Alle gemeten onderdelen scoren een 8 of hoger met uitzondering van de dienstverlening per email, die onder de norm scoort. De meest gehoorde klacht is dat klanten niet tijdig een reactie krijgen op hun email of niet het juiste antwoord. Naar de precieze oorzaak van dit probleem wordt onderzoek gedaan zodat in 2022 gericht verbeterd kan worden. Wat in positieve zin opvalt is dat de tevredenheid over het aanvragen van een bijstandsuitkering in het 4e kwartaal van 2021 is gestegen naar een 8. Dat is een mijlpaal te noemen. In het najaar van 2021 zijn de poortgesprekken aangepast, waarbij een bredere uitvraag plaatsvindt. Dit wordt door klanten duidelijk gewaardeerd.

54

Grafiek 1

Digitale aanvragen De tevredenheid over het digitaal aanvragen van voorzieningen stijgt ook gestaag; van een 7,9 in 2020 naar een 8 in 2021. In de 2e helft van 2021 zijn alle digitale aanvraagformulieren verbeterd op leesbaarheid en duidelijkheid. Ook deze verbeteractie heeft een positief effect op de klanttevredenheid. Klachten Hoewel het aantal klachten in omvang klein is, gezien de hoeveelheid klantcontacten, zijn klachten belangrijke klantsignalen die we zorgvuldig behandelen. In 2021 is het aantal klachten iets gestegen ten opzichte van 2020, maar het aantal blijft opvallend lager dan in eerdere periodes (zie grafiek 2). Grafiek 2

De meeste klachten gaan over de werkwijze (36%). Dat betreft vooral de betaling van de uitkering (bv. opschorting, onderzoek, inhouding of terugvordering) en zaken rondom Tozo (bv. de jaaropgave of de dienstverlening). Het aandeel bejegeningsklachten is met 18% toegenomen ten opzichte van 2020 (toen 13%). Het aandeel klachten over niet nakomen van afspraken bedraagt ook 13%. In 2021 was 56% van de afgehandelde klachten geheel of gedeeltelijk gegrond. Dat wijkt niet af van het gebruikelijke beeld (5055%). Tijdige afhandeling van klachten is een speerpunt. De wettelijke afhandeltermijn is 6 weken, het streven is om klachten zoveel mogelijk binnen 3 weken af te handelen. In 2021 bedroeg de gemiddelde behandeltijd 21 dagen. Tabel 1 geeft een beeld afhandeling binnen 3 weken en 6 weken. Tabel 1 Afgehandeld binnen 6 weken waarvan binnen 3 weken

2017 87% 52%

2018 94% 64%

2019 92% 64%

2020 95% 72%

2021 89% 68%

55

Bezwaarschriften Sinds 2016 daalt het aantal bezwaarschriften gestaag. Deze dalende trend zette zich voort, zie grafiek 3. Van de ingediende bezwaarschriften nam het aandeel bezwaren op grond van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) wel toe. In 2021 werd in 166 gevallen bezwaar gemaakt, tegenover 137 bezwaarschriften Tozo in 2020. Om het in perspectief te zetten: van het totaal aantal Tozo besluiten (8.300 in 2020 en 2021) heeft 4% tot een bezwaarschrift geleid. Grafiek 3

Tabel 2. Aantal bezwaarschriften in vergelijking met aantal primaire besluiten Periode Aantal primaire Aantal besluiten bezwaarschriften

Besluiten P-wet, Wmo en schuldhulp

2017 2018 2019 2020 2021

99.965 103.116 94.124 79.182

692 688 483 585

Bezwaarschriften in verhouding tot het aantal primaire besluiten 0,7% 0,7% 0,5% 0,7%

Van de behandelde bezwaarschriften in 2021 was 31% geheel of gedeeltelijk gegrond. Dit percentage is hoger dan in 2020 (26%) en in 2019 (23%). Wat opvalt is dat het aantal gegronde bezwaren op grond van de Tozo-regeling (42%) relatief groot is. Hierbij moet worden opgemerkt dat de kwaliteit van de besluiten in het kader van deze regeling in de loop van 2021 is verbeterd door uitgebreider en zorgvuldiger onderzoek te doen. Ook zijn nadere beleidsinstructies vanuit het Ministerie van Sociale Zaken afgegeven wat deze besluitvorming ondersteunt. In lijn met de daling van het aantal bezwaarprocedures werden het afgelopen jaar minder beroepen ingesteld bij de Rechtbank. Er werd 57 maal beroep ingediend, een vermindering van 15% ten opzichte van 2020. Het aantal gevraagde spoedvoorzieningen bleef met in totaal 20 verzoeken ongeveer gelijk. Er werd wel vaker tegen uitspraken van de rechtbank hoger beroep ingesteld, namelijk in 24 gevallen. Zie voor de ontwikkeling van het aantal rechtbankprocedures grafiek 4 op de volgende bladzijde.

56

Grafiek 4. Ontwikkeling in aantallen procedures bij de rechtbank

Ingenieursbureau Drechtsteden Onze klanten hebben in 2021 Klant Tevredenheid Onderzoeken (KTO's) ingevuld die helaas niet tijdens lunchbijeenkomsten door opdrachtgevers en projectleiders besproken konden worden. Aangezien deze uitwisseling positief ervaren wordt, zal dit weer toegepast worden zodra dat mogelijk is. Deze KTO wordt tweemaal per jaar uitgezet. Onderstaande resultaten zijn gebaseerd op de 2e KTO van 2021 welke is uitgezet in december 2021.

We leren van onze goede punten, maar we leren ook van onze ontwikkelpunten. De respons op de door het IBD uitgezette enquêtes is laag (32%). Het gemiddelde rapportcijfer van het 2e KTO van 2021 was 7,6. Ons normcijfer is minimaal een 7.5. Het gemiddeld cijfer in 2020 was 7,6. De scores uit de KTO zijn dus behoorlijk stabiel. Ook in 2022 zal worden aangesloten bij overleggen van opdrachtgevers om terugkoppeling te geven van ondernomen acties naar aanleiding van de evaluatiebesprekingen en verbetervoorstellen te bespreken. Zie onderstaande infographic voor de resultaten van de KTO per deelvraag (KTO 2021 t.o.v. 2020).

57

Servicecentrum Drechtsteden Het SCD monitort de kwaliteit van onze dienstverlening op verschillende manieren. Bij onze partners halen we feedback op in periodieke gesprekken over de dienstverlening. De ingezette doorontwikkeling van het SCD, in samenspraak met de klantorganisaties, moet bijdragen aan een betere dienstverlening en klanttevredenheid. 58

3.3. Onderhoud kapitaalgoederen De kapitaalgoederen van de GRD bestaan enerzijds uit investeringen in ICT-middelen. Eind 2016 is er door de Drechtraad een notitie vastgesteld in het kader van de verdeling van ICT-kosten over de eigenaren. Een onderdeel van de systematiek is het Meerjaren investeringsplan (MIP). Het MIP beschrijft de methodiek, hoe structuur gegeven wordt aan de noodzakelijke vervangingen van de onderdelen uit de ICT-infrastructuur. En verder ook hoe de strategische keuzes en ambitie op het ICT-domein vertaald worden in de daarvoor noodzakelijk investeringen. Het MIP werkt met jaarschijven die jaarlijks herijkt zullen worden in afstemming tussen SCD, CIO en eigenaren. Het is van belang dat we met deze ICT-investeringen de continuïteit van de ICT-voorzieningen borgen. In de periode 2018-2021 is beperkt uitvoer gegeven aan de investeringsplanning uit het MIP. Dit heeft met name te maken met de resultaten uit een tweetal onderzoeken die er liepen in 2017 en 2018 in het kader van de IT-sourcing. Uitkomsten van deze onderzoeken zijn in 2018 vertaald in een Transitieplan 'ICT Verandert!' en dit plan heeft consequenties voor de investeringen in ICT-middelen van de Drechtsteden. Het transitieplan is in april 2021 vastgesteld door de Drechtraad. Hierbij is er voor gekozen om ICT als een dienst extern af te nemen (outsourcing).

In 2021 zijn de voorbereidingen voor de aanbestedingen verder uitgewerkt en daadwerkelijk in de markt gezet. De eigen investeringen in de ICT-infrastructuur zullen verder worden afgebouwd tot de noodzakelijke vervangingen om de continuïteit te borgen. Daarnaast heeft de GRD kapitaalgoederen in de vorm van investeringen (verbouwingen) in de kantoorpanden die ook gebruikt worden voor huisvesting van de dochters. De GRD heeft voor die panden met de eigenaar, de gemeente Dordrecht, een huurcontract afgesloten. De onderhoudskosten van deze panden worden opgevangen binnen de exploitatie van de GRD.

3.4. Financiering Algemeen De rente op de kapitaalmarkt vertoonde over in 2021 een iets opwaartse lijn lijn. De rente van een 10jarige staatslening bedroeg begin januari 2021 ongeveer -/-0,26%. Eind december 2021 bedroeg de rente van een 10-jarige staatslening -0,04%. De 3-maands Euribor begon het jaar met een rente van circa -/- 0,54%. Gedurende het jaar is dit rentetarief bijna gelijk gebleven en eind december 2021 bedroeg de 3-maands Euribor ongeveer -/0,57%. De constantheid van dit rentetarief ligt in lijn met de beleidsrente van de ECB die gedurende het jaar niet is aangepast. Onder de huidige marktomstandigheden blijft het uitgangspunt bij het aantrekken van vermogen, de kasgeldlimiet zoveel mogelijk optimaal te benutten en kort te financieren. De financieringsfunctie van de GR Drechtsteden dient uitsluitend de publieke taak. Zij voert een prudent beleid binnen de kaders die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). De ontwikkeling van de rente gedurende 2021 kan als volgt worden weergegeven: