1b. GRD Jaarstukken 2021.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden
Concept 8 april 2022
VOORWOORD Met dit voorwoord sluiten we het laatste jaar van de GRD af. Een jaar waarin, ondanks beperkingen door Corona, hard is gewerkt aan de reguliere dienstverlening én de transitie. Een prestatie van formaat. Op 22 december 2021 hebben alle gemeenten de Samenwerkingsovereenkomst getekend. Hiermee is de overgang van de taken van het Servicecentrum, het Ingenieursbureau en Gemeentebelastingen en Onderzoekcentrum formeel afgerond. Zij zullen vanaf 1 januari onder vlag van de Servicegemeente Dordrecht hun dienstverlening continueren. De Sociale Dienst gaat als GR Sociaal verder, met een AB en DB bestaande uit wethouders. Het Bureau Drechtsteden en de Regiogriffie zijn per 1-1-2022 opgeheven. De medewerkers zijn ondergebracht bij de GR sociaal en de gemeente Dordrecht. Het Servicecentrum Drechtsteden heeft ook in 2021 de dienstverlening verzorgd op onder andere communicatie, juridische zaken, financiële zaken, personeel en organisatie, facilitair en vastgoed, inkoop en natuurlijk ICT. Daarbij is afgelopen jaar de opbouw en verdere inrichting van de (nieuw) I-organisatie gestart, een belangrijke en omvangrijke operatie. In de doorontwikkeling van het Servicecentrum is in 2021 ingezet op procesoptimalisatie, partnerschap, ICT Verandert/I-Organisatie, en Leren&Ontwikkelen. Deze doorontwikkeling past naadloos in de transitie naar de Servicegemeente.
Deze transitie was, naast alle reguliere dienstverlening, een zeer forse operatie die veel van onze medewerkers heeft gevraagd. Een transitie die met enorme inzet van iedereen ook volgens planning en binnen budget is verlopen. Daar zijn we zeer trots op. De servicegemeente verleent vanaf 1 januari de service aan de andere Drechtstedengemeenten en contractpartners. Vanuit een andere organisatie, maar met dezelfde professionaliteit en bevlogenheid! Ook het werk van de Sociale Dienst Drechtsteden is het afgelopen jaar geraakt door de voorbereiding op de transitie per 1 januari 2022. Vanaf dat moment is de Sociale Dienst verder gegaan als GR Sociaal. Mede door de inzet van de medewerkers van de Sociale Dienst hebben alle raden tijdig ingestemd met het aangaan van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GR Sociaal) en het uittreden uit de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden (GRD. Dat heeft ertoe geleid dat de transitie per 01-01-2022 een feit is. Voor de Sociale Dienst was 2021 ook nog steeds een jaar dat in hoge mate werd beïnvloed door Covid-19. De dienstverlening langs de drie programmalijnen bestaanszekerheid versterken, ontwikkelen naar werk en zorg voor ondersteuning liep zo veel als mogelijk gewoon door.
Enkele aansprekende voorbeelden van die dienstverlening zijn dat de TONK in 2021 is opengesteld, dat de SDD de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Wet Inburgering succesvol heeft afgerond en dat de SDD begonnen is met hulp te bieden aan de gedupeerden van de Toeslagenaffaire. In 2022 kent de Sociale Dienst weliswaar een andere bestuurlijke aansturing met een AB en DB, maar de ambities blijven even hoog! Het Ingenieursbureau Drechtsteden is sinds 2018 gecertificeerd in ISO 9001:2015 (kwaliteitsmanagement), met als doel om de organisatie en werkwijzen continu te verbeteren en te voldoen aan de door ons van toepassing verklaarde eisen. Daaronder vallen bijvoorbeeld wet- en regelgeving en de eisen van de belangrijkste stakeholders. Dit jaar is door een externe partij het kwaliteitssysteem geëvalueerd en hierbij is de certificering verlengd. Het IBD stelt een viertal belangrijke thema's (ontwikkelopgaven) centraal bij de ontwikkeling in de komende jaren. Deze thema's zijn: 1. 3D ontwerpen en modelleren 2. Klimaatadaptatie en klimaatbestendig ontwerpen 3. Circulair ontwerpen en materiaalgebruik 4. Data gestuurd werken. Het IBD levert sinds 1 januari 2022 de diensten onder de vlag van de gemeente Dordrecht.
Het hoge ambitieniveau, constante verbetering en de continue kwaliteit blijven ook in de nieuwe constructie gegarandeerd! Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) en Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) vallen onder dezelfde directie en worden door één managementteam aangestuurd. De GBD wordt gewaardeerd door de aangesloten gemeenten en verleent de diensten tot tevredenheid van de afnemers. Een groot gedeeld zorgpunt blijft de afhandeling van de bezwaarschriften. Vooral de WOZbezwaarschriften, ingediend via particuliere WOZ-bureaus legden ook afgelopen jaar weer een zware druk op proces- en personeelskosten. De GBD/OCD neemt maatregelen om deze stroom in te dammen. De positie van de GBD als betrouwbare uitvoeringsorganisatie is van belang. Daarbij gaat zij zich steeds meer ontwikkelen als een verlengstuk van de deelnemende gemeenten. Het OCD is beheerder van de centrale data voorziening in de regio. Het belang van het OCD voor de overige GRD-organisaties en gemeenten is het afgelopen jaar weer toegenomen. Data heeft de afgelopen jaren een grote vlucht genomen. Enkele jaren geleden is GBD/OCD onder de noemer SmartDataCenter (SDC) begonnen om de schat aan ruwe data waar men beschikt voor bredere toepassing om te zetten naar informatie.
Dit gebeurt door middel van een dataplatform, een centrale plek waar data wordt verzameld en samengevoegd en waarbinnen ook analyses op de data gedaan kunnen worden. 1
Daarnaast biedt het OCD vanuit het SmartDataCenter het ontwikkelen van dashboards aan als dienst. Vanaf 1 januari 2022 voeren GBD en OCD taken uit vanuit Servicegemeente Dordrecht. Het Bureau Drechtsteden heeft het afgelopen jaar hard gewerkt aan het vormgeven van de voorgenomen transitie van de GRD naar de GR Sociaal en de Servicegemeente Dordrecht. Mede dankzij de grote inzet van het Bureau Drechtsteden is de transitie per 1 januari 2022 succesvol afgerond. Naast de inzet op de transitie heeft het Bureau Drechtsteden in 2021 ook onverminderd de reguliere taken uitgevoerd, zoals bijvoorbeeld de ondersteuning van het Drechtstedenbestuur, MT van de Drechtsteden en de samenwerking als geheel, de uitvoering van de concerntaken, medezeggenschap en de toezichthoudende taken van de functionaris gegevensbescherming. Voor de regiogriffie geldt dat de werkzaamheden het afgelopen jaar, in afwachting van de transitie per 1-1-2022, gewoon doorliepen. Er heeft nog een aantal inhoudelijke Drechtraadsvergaderingen plaatsgevonden. Tijdens de laatste Drechtraad, op 7 december, is bovendien een boek verschenen als aandenken aan de Drechtraad. Hiermee is de Drechtraad op een positieve manier tot een eind gekomen. Alle medewerkers van Bureau Drechtsteden en de Regiogriffie hebben per 01-01-2022 een passende nieuwe werkplek gevonden bij de gemeente Dordrecht of de GR Sociaal.
We kijken terug op een intens jaar, door de coronabeperkingen én door de grote opgaven waar de organisatie voor stond. Niet alleen in termen van proces en uit te voeren taken maar ook bezien vanuit de menselijke kant: we hebben met elkaar afscheid moeten nemen van een organisatie die we samen hebben opgebouwd en waar we trots op waren en zijn! En nu zijn we met hetzelfde enthousiasme en met dezelfde kwaliteit en vakkennis aan de slag gegaan in de GR Sociaal en de Servicegemeente Dordrecht. Een nieuwe toekomst die we met vertrouwen tegemoet zien.
2
Inhoud VOORWOORD .................................................................................................................................................... 1 JAARVERSLAG ................................................................................................................................................. 4 SAMENVATTING ................................................................................................................................................ 4 1.1. Algemeen ................................................................................................................................................... 4 1.2. Beleidsinhoudelijke samenvatting ...................................................................................................... 4 1.3. Financiële samenvatting ........................................................................................................................ 9 1.4. Voorstel resultaatbestemming per begrotingsprogramma ......................................................... 14 1.5. COVID-19 .................................................................................................................................................. 15 1.6. Transitie / Governance.......................................................................................................................... 16 1.7.
CAO akkoord 2021-2022 ....................................................................................................................... 16 2. PROGRAMMAVERANTWOORDING ................................................................................................................... 17 2.1. Beleid en bestuur ............................................................................................................................... 17 1.
2.1.1. 2.1.2.
2.2.
Sociale Dienst Drechtsteden........................................................................................................... 20
2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4.
2.3.
Beleid en bestuur ........................................................................................................................................ 17 Regiogriffie ................................................................................................................................................... 18 Bestaanszekerheid versterken ................................................................................................................ 20 Ontwikkelen naar werk .............................................................................................................................. 28 Zorgen voor ondersteuning ..................................................................................................................... 32 Bedrijfsvoering SDD................................................................................................................................... 35
Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 36
2.3.1. 2.3.2. 2.3.3.
Ingenieursbureau Drechtsteden.............................................................................................................. 36 Servicecentrum Drechtsteden ................................................................................................................. 39 Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden ................................................................. 45
2.4. Algemene dekkingsmiddelen ......................................................................................................... 50 2.5. Overhead .............................................................................................................................................. 50 2.6. Bedrag heffing vennootschapsbelasting..................................................................................... 50 3. PARAGRAFEN ................................................................................................................................................. 51 3.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................ 51 3.2. Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 54 3.2.1. 3.2.2.
3.3. 3.4. 3.5. 3.6.
Algemeen ...................................................................................................................................................... 54 Dienstverlening ........................................................................................................................................... 54
Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................... 59 Financiering......................................................................................................................................... 59 Verbonden partijen ............................................................................................................................ 63 Rechtmatigheid .................................................................................................................................. 69
JAARREKENING .............................................................................................................................................. 71 4.1. 4.2. 4.3.
Overzicht van baten en lasten en de toelichting........................................................................ 71 Wet normering topinkomens .......................................................................................................... 74 Balans en toelichting ........................................................................................................................ 79
4.3.1. 4.3.2. 4.3.3. 4.3.4.
Balans ............................................................................................................................................................ 79 Waarderingsgrondslagen ......................................................................................................................... 81 Toelichting op de balans ........................................................................................................................... 84 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .......................................................................................... 92
4.4. SiSa........................................................................................................................................................ 93 4. CONTROLEVERKLARING ............................................................................................................................... 100 5. VASTSTELLING ............................................................................................................................................. 101 BIJLAGEN ............................................................................................................................................................. 102
3
JAARVERSLAG 1.
Samenvatting
1.1. Algemeen De jaarstukken 2021 bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de samenvatting, de programmaverantwoording en de paragrafen. Dit hoofdstuk geeft inzicht in het gevoerde beleid en het financiële resultaat per programmaonderdeel van de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden (GRD). De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting worden verklaard. Ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2021 GRD bedraagt het jaarresultaat over 2021 in totaal € 3.482.000 positief. Het jaarresultaat bestaat uit twee onderdelen, namelijk (i) resultaatbestemming en (ii) resultaatbepaling. Het resultaat dat ter bestemming wordt voorgelegd is € 446.000 positief. Het AB GR Sociaal neemt een besluit over de bestemming van dit resultaat. In paragraaf 1.4 'Voorstel resultaatbestemming per begrotingsprogramma' wordt hiervoor een voorstel aan het AB GR Sociaal voorgelegd. Op de resultaat-bepalende onderdelen is een resultaat behaald van € 3.036.000 positief. Doordat hier met gemeenten op basis van voor- en nacalculatie wordt afgerekend, maakt dit geen onderdeel uit van het resultaat van de GRD waarover resultaatbestemming plaatsvindt. Het financieel effect van de 2e bestuursrapportage 2021 GRD voor de gemeenten was € 0,8 miljoen negatief. Het jaarresultaat 2021 is aanvullend ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2021.
Hieronder wordt per programmaonderdeel eerst een inhoudelijke samenvatting gegeven. Vervolgens wordt per programmaonderdeel kort het financieel resultaat toegelicht. Tot slot is een voorstel tot resultaatbestemming opgenomen.
1.2. Beleidsinhoudelijke samenvatting Bureau Drechtsteden Het jaar 2021 heeft vooral in het teken gestaan van de transitie. Dit op basis van het bestuurlijk op 27 oktober 2020 genomen besluit. Door Bureau Drechtsteden zijn alle noodzakelijke activiteiten verricht om als organisatie een doorstart te kunnen maken per 1 januari 2022. Door de gemeente Dordrecht is een substantieel bedrag voor alle transitiewerkzaamheden beschikbaar gesteld. De transitie richtte zich op enerzijds de gemeenschappelijke regeling Sociaal en anderzijds op het invlechten van de GRD dochters binnen de gemeentelijke organisatie van Dordrecht. Dit proces is in goede samenspraak met alle gemeenten die deel uitmaken van de Drechtsteden inhoud en vorm gegeven. Op 22 december 2021 hebben de colleges van b en w de samenwerkingsovereenkomsten voor de nieuwe situatie per 1 januari 2022 ondertekend. Regiogriffie Het coronavirus had niet alleen maatschappelijke betekenis maar betekende ook een aangepaste bestuurlijke werkwijze. De meeste fysieke vergaderingen konden geen doorgang vinden en moesten noodgedwongen digitaal worden gehouden. Dankzij de extra inzet van de medewerkers en de kwaliteit van de techniek is een ongestoorde voortgang in de bestuurlijke taakuitoefening gelukt.
Bijzondere aandacht is gegeven aan de externe communicatie over de bestuurlijke besluitvorming van de Drechtraad, waardoor burgers de processen en besluitvorming zo goed mogelijk konden blijven volgen.
4
Sociale Dienst Drechtsteden Dit jaarverslag 2021 is een verslag over een bijzonder jaar. Het werk van de SDD is het afgelopen jaar geraakt door de voorbereiding op de transitie per 1 januari 2022. Het is het laatste jaarverslag waarin de verantwoording van de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) onderdeel is van de verantwoording van de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden. Voor de Sociale Dienst was 2021 ook nog steeds een jaar dat in hoge mate werd beïnvloed door Covid-19. 2021 was een jaar waarin de impact van corona en de bijbehorende maatregelen vanuit het Rijk en de gevolgen voor de economie en arbeidsmarkt steeds een wisselend beeld liet zien. Dit heeft, net als voor vele andere organisaties die ondersteuning bieden aan inwoners uit de Drechtsteden, een beroep gedaan op de inzet, flexibiliteit en creativiteit van onze organisatie en medewerkers. De dienstverlening langs de drie opgaven bestaanszekerheid versterken, ontwikkelen naar werk en zorg voor ondersteuning liep zo veel als mogelijk gewoon door. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals de toeslagenaffaire, de grote stijging van de energieprijzen en de uitdagingen waar ondernemers door corona voor werden gesteld, maakten dat een stapje extra is gezet om de inwoners en ondernemers in de Drechtsteden die hierdoor geraakt zijn te ondersteunen.
Extra inspanningen waren nodig voor de openstelling in 2021 van de TONK, de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Wet Inburgering, de openstelling van het Ondernemersloket Drechtsteden en het beginnen met hulp te bieden aan de gedupeerden van de Toeslagenaffaire. Daarnaast is er samen met gemeenten veel werk verzet om de nieuwe GR-sociaal, die inmiddels van kracht is, vorm te geven, vast te leggen en van een soepel besluitvormingsproces te voorzien. Mede door de extra inzet van medewerkers van de Sociale Dienst hebben alle raden tijdig ingestemd met het aangaan van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GR Sociaal) en het uittreden uit de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden (GRD). Dat heeft ertoe geleid dat de transitie per 01-01-2022 een feit is. Tot slot hebben een aantal ontwikkelingen ook op zich laten wachten in 2021, doordat het kabinet pas in december tot een coalitieakkoord is gekomen. Bij de 2e bestuursrapportage 2021 werd het positieve exploitatiesaldo SDD over 2021 ingeschat op € 3,2 mln. Door de Drechtraad is besloten om nog niet bij de 2e bestuursrapportage 2021 af te rekenen met gemeenten, maar te wachten op de definitieve cijfers over 2021 en af te rekenen bij de jaarrekening 2021 GRD (DR 7 december 2021). Ten opzichte van de prognose bij de 2e bestuursrapportage 2021 is het positieve resultaat gestegen met € 1,1 mln.
en bedraagt het jaarresultaat SDD over 2021 in totaal afgerond € 4,3 mln. positief. Hiermee sluiten we het jaar vanuit financieel perspectief dus positief af. Deels is dit te danken aan het effect van de extra middelen die vanuit het RIjk beschikbaar zijn gesteld, zowel aan inwoners als ten behoeve van (extra) ondersteuning. Daarnaast kon een klein deel van de ondersteuning ook niet (volledig) geleverd worden in verband met contactbeperkende maatregelen en een tekort op de arbeidsmarkt in met name de zorg. In de financiële deel van deze samenvatting wordt per opgave weergegeven wat het resultaat is. De (grootste) afwijkingen worden toegelicht. Samenvatting per opgave Bestaanszekerheid versterken Het effect van de economische schommelingen is met name zichtbaar op de inkomensvoorzieningen, die – met kleine vertraging – eenzelfde golfbeweging laten zien als de economische ontwikkelingen.
5
Dit geldt zowel voor de algemene bijstand als het beroep op de corona-specifieke steunmaatregelen in het jaar 2021: de derde, vierde en vijfde tranche van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en – na de beëindiging van Tozo per 1 oktober 2021 – het tijdelijk lichtere regime voor het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen 2004 (Bbz). We constateren bij deze steunmaatregelen dat het Rijk ook zoekende is en pendelt tussen 'werken volgens de bedoeling' en het zoeken naar controle op rechtmatigheid. Dit levert financiële onzekerheid op voor inwoners en gemeenten. De ontwikkelingen op de minimavoorzieningen en schuldhulpverlening vertonen een ander patroon. Het beroep op de minimavoorzieningen – inclusief de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) die in maart als aanvullende landelijke steunmaatregel werd ingevoerd –bleven juist het gehele jaar wat achter bij de verwachtingen. Ontwikkelen naar werk Binnen deze opgave is in 2021 extra ingezet op preventie van instroom. Met acties en programma's zoals WerkFit, het Ondernemersloket, doorbetalen van loon van mensen die werken binnen BaanBrekend Drechtsteden is het gelukt om de instroom in de bijstand te beperken. Ook de steunmaatregelen vanuit het Rijk hebben hier invloed op gehad. Er stroomden dit jaar 1.448 inwoners in en 1.478 inwoners uit de bijstand.
Hiermee is er sprake van een lichte daling van het aantal inwoners in de bijstand. Net als eerdere jaren is succesvol ingezet op het gebruik van LKS. 2021 is tevens gebruikt voor het opzetten en verder door ontwikkelen van leer- en werklijnen die helpend zijn voor inwoners om stappen te zetten richting de arbeidsmarkt. Het werken met ontwikkelbedrijven, zoals Opnieuw&Co en Stroomlijn is een voorbeeld van hoe ook partners daarbij betrokken zijn. Voor sommige onderdelen is het niet gelukt om deze volledig volgens planning uit te voeren, gezien de contactbeperkende maatregelen die een deel van het jaar van kracht waren. Dit heeft invloed gehad op de uitstroom naar de arbeidsmarkt. Voor de participatieplekken geldt dat 2021 het laatste jaar is dat deze onder de verantwoordelijkheid van de regio vallen. Vanaf 1 januari 2022 valt dit onder de lokale verantwoordelijkheid. Zorgen voor ondersteuning Conform verwachting is het aantal inwoners dat met een indicatie voor maatschappelijke ondersteuning gestegen. Een uitschieter is dit jaar de stijging van het aantal indicaties voor dagbesteding. Dit hangt echter mogelijk samen met de grote daling van het aantal indicaties dagbesteding van vorig jaar. De ontwikkeling van de lasten loopt niet altijd een op een mee met de ontwikkeling van de aantallen. In de programmaverantwoording wordt per voorziening ingegaan op de ontwikkelingen.
Voor sommige voorzieningen geldt dat in verband met personeelstekort bij de zorgaanbieders inwoners er wachttijden ontstaan. We staan hierover in nauw contact met de zorgaanbieders. De oorzaken liggen bij de krapte op de arbeidsmarkt en personeelsuitval door corona. Een positieve ontwikkeling is dat de ontwikkeling van blended care, een combinatie van fysieke begeleiding en begeleiding op afstand via beeldzorg, juist in een versnelling terecht is gekomen, met positieve ervaringen. 6
Dienstverlening Zoals benoemd vroegen de omstandigheden ook dit jaar van onze organisatie en medewerkers de nodige creativiteit en flexibiliteit. In deze dynamiek hebben we de aandacht voor het blijven verbeteren van de dienstverlening, onze corebusiness, kunnen vasthouden. Dit heeft geresulteerd in een verhoging van de klanttevredenheid op meerdere aspecten van de dienstverlening. We zien ook de positieve resultaten van de actie om de digitale aanvraagformulieren leesbaarder en begrijpelijker te maken. Dit stemt ons positief. Ingenieursbureau Drechtsteden 2021 was het jaar waarin het Ingenieursbureau Drechtsteden verder heeft gewerkt aan de ontwikkeling van onze centrale visie: “Het IBD is de schakel tussen de publieke opdrachtgevers en private marktpartijen". De visie van het ondernemingsplan IBD 2018-2020 is in het jaarplan 2021 in concrete acties uitgewerkt en – ondanks corona - voor het overgrote deel ook uitgevoerd. Het ISO 9001:2015 gecertificeerde kwaliteit managementsysteem leidt tot een continue verbetering van de kwaliteit volgens de Plan Do Check Act (PDCA) cyclus. Wij zijn de betrouwbare partner als het gaat om het meedenken en uitwerken van oplossingen van civieltechnisch vraagstukken. Daarnaast zoeken wij de verbinding met de gezamenlijke opgaven in de regio. Voorbeelden hierbij zijn: duurzaamheidsvraagstukken en hergebruik van materialen en grondstoffen.
Wij zijn een essentiële schakel tussen de gemeentelijke opgaven en de uitvoering door de markt. Servicecentrum Drechtsteden Het SCD draagt de zorg voor professionele bedrijfsvoering, zodat onze partners hun maatschappelijke opgaven kunnen waarmaken: Wij ontzorgen, zodat onze partners beter kunnen werken.
Het SCD werkt vraaggericht, innovatief en klantgericht. Om dat te realiseren en dichter bij onze klanten te staan, focussen we ons op Procesoptimalisatie, Partnerschap, Leren & Ontwikkelen en de implementatie van ICT Verandert / I-organisatie. De opbouw en verdere inrichting van de (nieuwe) I-organisatie is gestart, nu de Drechtraad op 6 april 2021 heeft ingestemd met de voorstellen. De implementatiefase van ICT Verandert is 2 jaar. Het SCD heeft zich voorbereid op de transitie per 2022 naar de servicegemeente Dordrecht. De servicegemeente verleent dan de service aan de afnemers in de Drechtsteden en contractpartners.
Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) en Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) worden gezamenlijk door één managementteam aangestuurd. De COVID-uitbraak heeft op het werk van GBD/OCD aanmerkelijke impact gehad. De belastingopbrengsten van de deelnemende gemeenten stonden ook in 2021 onder grote druk. Dat betekende meer alertheid en inzet op aanslagverzending en invordering. Vanaf het begin van de COVIDcrisis heeft GBD/OCD uitstelregelingen en maatwerk-betalingsregelingen aangeboden aan inwoners en bedrijven. Bij de verzending van de belastingaanslagen 2021 zijn de mogelijkheden om via automatische incasso in 10 termijnen voor nog meer bedrijven opengesteld. Wanneer de aanslag niet op tijd is betaald, krijgt iedereen eerst een kosteloze betalingsherinnering waarin alle betalingsmogelijkheden op een rijtje worden gezet. Aangezien de gemeentebalies lange tijd gesloten waren voor belastingvragen is het aanvraagproces voor kwijtschelding ingrijpend vereenvoudigd. We verzonden het aanvraagformulier voor kwijtschelding standaard mee naar inwoners in een huurwoning. Inwoners met een eigen woning troffen een standaard WOZ-bezwaar formulier bij de aanslag aan. Sinds dit jaar kunnen belastingzaken ook digitaal geregeld worden.
Hiermee wordt het niveau van dienstverlening voor inwoners en bedrijven zo effectief mogelijk georganiseerd. In tegenstelling tot landelijke ervaringen is voor de deelnemende Drechtstedengemeenten de belastingopbrengst 2021 niet in gevaar gekomen. Beperkte extra investeringen hebben aldus het COVIDeffect op de opbrengsten geminimaliseerd. 7
Primair gemeentebegrotingen € 125.630.000
Gerealiseerd € 126.373.000
Meeropbrengst € 743.000
De GBD/OCD verzorgde voor de belastingopbrengsten als gebruikelijk de jaarrekeningen 2020 van de deelnemende gemeenten, inclusief de accountantsverklaring. Ook droeg de GBD/OCD bij aan de verplichte paragrafen in de gemeentelijke jaarstukken en het formuleren van nieuw belastingbeleid. De uitgebreide verantwoordingen over de belastingopbrengsten 2021 worden nog afzonderlijk en volledig met de gemeenten gedeeld. De GBD/OCD had een belangrijke rol voor het in beeld brengen van de maatschappelijke effecten van de virusuitbraak via de coronamonitor. Dit resulteerde wel in een vermindering van de uit te voeren reguliere aanvullende dienstverlening. Dit risico is vermeld in de 2e bestuursrapportage. GBD/OCD is ook verantwoordelijk voor de centrale datavoorziening voor de Drechtsteden. De voortdurende zorg over de financiering van deze voorziening gaf aanleiding voor maatregelen. De inzet van deze voorziening binnen het sociaal domein is nu structureel geregeld en er is een extra budget ter beschikking gesteld. Bij de verdere ontwikkeling van deze activiteit gaan de kosten vaak voor de baat. Dat betekent dat de financiering van deze functie afhankelijk is van de bereidheid van afnemers. Met de inzet van professionals op het gebied van de dataverwerking en –analyse wordt er aan gewerkt aan te sluiten op ontwikkelingen rondom data-gestuurd werken en zogeheten "Smart Communities".
De stroom aan WOZ-bezwaarschriften blijft groeien. De oproep van de zogenaamde No Cure-No Paybureaus (NCNP-bureaus) aan woningeigenaren en bedrijven "gratis" in bezwaar te gaan, levert een aanzienlijk hogere inzet van de organisatie op. Daarnaast zijn de claims die deze bureaus doen op de vergoeding van proceskosten aanzienlijk. Inmiddels zijn voor deze situaties extra middelen vrijgemaakt. We zien echter dat de toename van deze activiteit nog steeds gaande is. Voor 2021 geldt opnieuw een stijging van de proceskosten en meer werk voor de bezwaarafhandeling. Voor de personeelsbegroting van het GBD/OCD was geen automatische indexering of toevoeging voorzien. De begrote kosten worden elk jaar afgezet tegen de werkelijke kosten, op grond van de toegestane formatie. Hiervoor is een risico gemeld. Voor de gemeenten heeft GBD/OCD ingevolge het kabinetsbesluit inzake de Toeslagenaffaire Kinderopvang de slachtoffers van deze affaire via aparte dossiervorming de reguliere belastingen kwijtgescholden. Zowel de kwijtgescholden belastingen, als de uitvoeringskosten kunnen bij de Rijksoverheid gedeclareerd worden.
8
1.3. Financiële samenvatting Het jaarresultaat bij de jaarrekening 2021 bedraagt € 3.482.000 positief. In onderstaande tabel is per programmaonderdeel weergegeven wat het resultaat is. Vervolgens worden de (grootste) afwijkingen toegelicht. Voor een uitgebreide analyse per programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 2. (bedragen x € 1.000) Jaarresultaat 2021
Resultaatbestemming
Resultaatbepaling
Totaal resultaat
Paragraaf
Beleid en bestuur Beleid en bestuur Regiogriffie
-
250 169 81
250 169 2.1.2. Beleid en bestuur 81 2.1.3. Regiogriffie
Sociale Dienst Bestaanszekerheid versterken Ontwikkelen naar werk Zorgen voor ondersteuning Bedrijfsvoering
446 149 131 90 76
3.822 360 2.752 710 -
4.268 509 2.883 800 76
Bedrijfsvoering Ingenieursbureau Servicecentrum Gemeentebelastingen / OCD
-
-1.123 -172 -951
-1.123 2.3.1. Ingenieursbureau Drechtsteden -172 2.3.2. Servicecentrum Drechtsteden -951 2.3.3. Gemeentebelastingen Drechtsteden
Algemene dekkingsmiddelen
-
87
Totaal
446
3.036
2.2.1. Bestaanszekerheid versterken 2.2.2. Ontwikkelen naar werk 2.2.3. Zorgen voor ondersteuning 2.2.4. Bedrijfsvoering
87 2.4. Algemene dekkingsmiddelen 3.482
Toelichting: Resultaatbepaling Bij de programmaonderdelen is sprake van resultaatbepaling (DR 4 december 2018). Bij deze onderdelen worden de vaste financieringsafspraken, inclusief de afrekening met de gemeenten, reeds in de jaarrekening verwerkt, bij wijze van resultaatbepaling. Er is dan geen te bestemmen resultaat meer. De met de gemeenten af te rekenen bedragen worden als schuld of als vordering op de balans van de GRD opgenomen. Gemeenten nemen lokaal dezelfde bedragen, maar dan gespiegeld, in hun balans op. Resultaatbestemming In bijzondere situaties kan het AB GR Sociaal worden gevraagd een besluit te nemen over de bestemming van het resultaat in verband met budgetoverheveling/ reservevorming. Niet-bestede budgetten kunnen tot een voordelig resultaat leiden bij de jaarrekening. Aan het AB GR Sociaal kan worden voorgesteld om het benodigde budget bij de bestemming van het rekeningresultaat in het volgende jaar opnieuw ter beschikking te laten stellen. Bureau Drechtsteden Bureau Drechtsteden sluit het jaar af met een positief saldo van € 169.000 , doordat de nadruk in 2021 vooral lag op de transitie van de GRD en hierdoor de afbouw van Bureau Drechtsteden. Ook wordt dit deels veroorzaakt door Corona, doordat er minder kosten zijn gemaakt aan personeels gerelateerde activiteiten, reiskosten e.d.
Regiogriffie De Regiogriffie heeft de haar toegekende budgetten niet geheel benut. Het positieve saldo van € 81.000 wordt via resultaatbepaling afgerekend met de gemeenten.
9
Sociale Dienst Drechtsteden Het jaarresultaat van de SDD over 2021 is afgerond € 4,3 mln. positief. Het financieel effect voor gemeenten is € 3,7 mln. in verband met de overheveling van € 0,6 mln. naar 2022. Dit ligt in de lijn van de verwachting zoals geschetst bij de 2e bestuursrapportage 2021. Het verschil wordt vooral verklaard door een voordeel bij de opgaven Bestaanszekerheid versterken, Ontwikkelen naar werk, Zorgen voor ondersteuning en een voordeel op de apparaatskosten. (bedragen x € 1.000)
Opgaven
Actuele begroting 2021
Realisatie 2021
Afwijking Fin. effect
Lasten Bestaanszekerheid versterken Apparaat bestaanszekerheid versterken Budgetadvies en schuldhulpbemiddeling Inkomensondersteuning Bestemmingsreserve uitv.kn. Tozo Maatwerkv. inkomenssteun CZG Minimabeleid Ontwikkelen naar werk Apparaat ontwikkelen naar werk Participatie Wsw Impuls Statushouders Zorgen voor ondersteuning
Apparaat zorgen voor ondersteuning Huishoudelijke ondersteuning Hulpmiddelen Begeleiding en kortdurend verblijf Innovatiereserve leertuinen SDD Vervoer Overhead Apparaat overhead Innovatiereserve SDD Totaal Generaal
148.249 13.530 118 121.211 2.024 11.366 46.050 9.148 8.062 28.420 420 70.277 6.807 23.265 4.557 27.780 7.868 21.366 21.366 285.941
Baten 161.463 26.744 118 119.799 1.412 2.024 11.366 54.144 7.858 16.794 28.792 700 70.125 6.654 23.265 4.557 27.602 178 7.868 209 209 285.941
Saldo 13.214 13.214 -1.412 1.412 8.094 -1.290 8.732 372 280 -153 -153 -178 178 -21.157 -21.366 209 -
Lasten 147.991 13.664 114 121.037 1.948 11.229 43.525 8.794 5.310 29.001 420 69.459 6.763 22.448 4.503 27.753 7.992 21.972 21.972 282.948
Baten 161.714 27.027 118 119.446 1.412 2.024 11.687 54.503 7.635 16.794 29.374 700 70.106 6.701 23.307 4.578 27.663 178 7.679 892 683 209 287.215
Saldo 13.723 13.363 4 -1.591 1.412 76 459 10.977 -1.159 11.484 372 280 647 -63 859 75 -89 178 -313 -21.080 -21.289 209 4.268
Lasten
Baten
-258 134 -4 -174 -76 -137 -2.525 -354 -2.752 581 -818 -44 -817 -54 -27 124 606 606 -2.993
251 283 -353 321 359 -223 0 582 -18 47 42 21 61 -189 683 683 1.274
Saldo 509 149 4 -179 76 459 2.883 131 2.752 0 800 90 859 75 89 -313 76 76 4.268
-149 -149 -236 -131 -105 -90 -90 -76 -76 -551
gemeenten 360 -0 4 -179 76 459 2.647 0 2.647 0 710 0 859 75 89 -313 0 0 3.717
Hierna worden de belangrijkste financiële ontwikkelingen per opgave nader toegelicht: Resultaat opgave Bestaanszekerheid versterken Het resultaat bij inkomensondersteuning is per saldo € 0,2 miljoen negatief. Dit wordt vooral veroorzaakt door lagere bijstandslasten, lagere lasten IOAW/ IOAZ, hogere lasten BBZ en meer verstrekte loonkostensubsidie. Daarnaast is de voorziening dubieuze debiteuren Inkomensondersteuning herijkt, daaruit volgt een vrijval van de voorziening ter grootte van € 0,1 mln. Per saldo lagere lasten ter grootte van € 0,7 mln. Hier tegenover staan echter lagere baten ter grootte van € 0,9 mln. Ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2021 loopt het tekort op de BUIG voor gemeenten in 2021 per saldo op naar afgerond € 3,0 mln.: Tekort bij 2e bestuursrapportage 2021 Lagere definitieve Rijksbudgetten BUIG 2021 Resultaat inkomensondersteuning 2021 Totaal tekort op de BUIG voor gemeenten in 2021
€ 1,8 mln. € 1,1 mln. € 0,3 mln. € 3,1 mln. (afgerond)
Tozo: voor de uitvoering van de Tozo zijn door het Rijk budgetten toegekend voor de uitkeringslasten (levensonderhoud en bedrijfskapitaal) en de uitvoeringslasten. Ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2021 stijgen de lasten van de Tozo per saldo met € 0,4 mln. tot € 15,0 mln. Dit wordt veroorzaakt doordat bij de jaarrekening de werkelijke lasten Tozo zijn geboekt, terwijl bij de bij de 2e bestuursrapportage de bevoorschotte budgetten, voorlopige verrekening met de gemeenten en de balansboeking vanuit 2020 waren verantwoord. De baten in 2021 van € 15,9 mln. (t.w. Rijksbudgetten, terugvorderingen, voorlopige verrekening en de balansboeking vanuit 2020) minus de uitkerings- en uitvoeringslasten van € 15,0 ml. geven een restant van € 0,9 mln. Dit restant is op de balans verantwoord en heeft als zodanig geen effect op het resultaat. Conform de prognose bij de 2e bestuursrapportage 2021 bedraagt het positieve resultaat op het minimabeleid € 0,5 miljoen. Het voordeel bestaat uit een voordeel van € 0,4 miljoen op de lasten en een voordeel € 0,1 miljoen op de baten.
10
Het overschot op de maatwerkvoorziening inkomenssteun bedraagt € 0,1 mln. (lagere lasten van € 0,1 miljoen ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2021). De kosten bijzondere bijstand voor indirecte medische kosten zijn lager dan begroot. Resultaat opgave ontwikkelen naar werk Het resultaat op participatie is € 2,3 mln. positief. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in het afgelopen jaar diverse malen instrumenten/ initiatieven zoals bijvoorbeeld Perspct (deels) zijn stilgelegd. Conform afspraak, is het tekort van afgerond € 0,1 mln. op de Sw detacheringen gedekt uit het overschot van het participatiebudget. Er was afgerond € 0,3 mln. minder cofinanciering nodig voor impuls statushouders. Overschotten van projecten die zijn afgrond worden terugbetaald aan de deelnemende gemeenten, per saldo € 0,3 mln. Per saldo is het resultaat van de opgave ontwikkelen naar werk circa € 2,8 mln. Er is € 0,1 mln. overgeheveld naar 2022, € 2,6 mln. wordt afgerekend met gemeenten. Resultaat opgave zorgen voor ondersteuning Het resultaat op de Wmo wordt op een later moment definitief. De realisatiecijfers Wmo zijn nog in concept. De definitieve cijfers van de zorgverleners zijn medio maart 2022 beschikbaar en zullen mogelijk leiden tot een bijstelling van de huidige prognose van de Wmo.
Het verwachte effect voor gemeenten (resultaat lasten en baten) op de Wmo bij deze jaarrekening bedraagt in totaal circa € 0,7 miljoen positief (excl. apparaat). Als gevolg van lokaal meer-minder gebruik kan het individuele resultaat per gemeente onderling verschillen. Apparaatskosten Bij de 2e bestuursrapportage 2021 was de verwachting dat de apparaatskosten binnen de begroting zouden blijven. Ten opzichte van de 2e bestuursrapportage bedraagt het totale voordeel 2021 op de apparaatskosten € 0,4 mln. Per saldo bedraagt het resultaat, ten opzichte van de 2e bestuursrapportage 2021, dus afgerond € 4,3 mln. positief. Van dit positieve resultaat wordt voorgesteld om € 3,7 mln. terug te betalen aan gemeenten.
Toelichting: De landelijke discussie van afgelopen jaar over de verantwoording/ controle van de uitvoering van de Tozo-regeling is nog steeds gaande. De eisen die gesteld worden aan de verantwoording sluiten nog niet geheel aan op de bedoeling van de regeling. Dat is een landelijke discussie waarvan in april 2020 al is ingebracht in de gesprekken met het ministerie SZW dat als de control eisen hoog zijn dat dan het bedrag wat uitgegeven moet worden aan de controle de vergoeding gaat overstijgen. Gezien het risico op onrechtmatigheid en de daarmee corresponderende terugbetaling, stellen we voor het bedrag vanuit het resultaat op het apparaat over te hevelen naar 2022 ter dekking van de kosten die nog gemaakt moeten worden om de controle en verantwoording van de Tozo goed af te ronden. Dit in afwijking op het advies wat we in de Raadsinformatiebrief 'Steunpakket in de Drechtsteden' van 13 december 2021 aan de Drechtraad hadden voorgesteld de gemeenten te adviseren om een gedeelte van de overblijvende TONK-gelden daarvoor te reserveren. Het overschot van de TONK-middelen die niet zijn opgehaald bij de gemeenten (grofweg nog € 2 mln. over bij gemeenten) zijn vrij besteedbaar en kunnen in de jaarrekening 2021 van de gemeenten vrijvallen. Het totale voordeel 2021 op de apparaatskosten bedraagt € 446.000.
Aan het Algemeen bestuur wordt voorgesteld om dit bedrag toe te voegen aan een bestemmingsreserve ter dekking van de kosten die in 2022 gemaakt moeten worden voor de uitvoering van de Tozo. Daarmee volgen wij dezelfde methodiek als bij de jaarrekening 2020 met betrekking tot de overlopende Tozo- kosten. 11
Vervolgens wordt voorgesteld om het (resterende) bedrag van het project verlengde ondersteuning regionale samenwerking GGZ (€ 30.000) over te hevelen naar 2022. Het project is niet gerealiseerd vanwege de beperkte mogelijkheden tijdens de crisis. Er is bij Centrumgemeente Dordrecht subsidie Regiodeal aangevraagd van jaarlijks € 500.000 ten behoeve van het (door)ontwikkelen van programma's en leerlijnen. Het project is gerealiseerd voor € 425.000 (2021). Het verschil van € 75.000 bij de Regiodeal wordt niet afgerekend, maar verrekend met gemeente Dordrecht. Voor een uitgebreidere beschrijving van de opgaven én een uitgebreidere analyse per opgave, verwijzen wij u naar hoofdstuk 2 'Programmaverantwoording'. Ingenieursbureau Drechtsteden In 2021 heeft het IBD, in lijn met de vastgestelde begroting, een financieel resultaat behaald van nihil. Het IBD heeft, als publieke organisatie, geen winstdoelstelling. Positieve bedrijfsresultaten vloeien direct terug naar de projecten van de eigenaren. Op grond van projectopdrachten en gerealiseerde projecturen wordt omzet gerealiseerd.
Per 2017 is (na vaststelling in het bestuurlijk overleg) een nieuwe verrekensystematiek ingevoerd binnen de organisatie, waarbij verwachte positieve exploitatieresultaten aan de eigenaren (in 2021 Dordrecht, Zwijndrecht en Hardinxveld-Giessendam) terugvloeien naar de civieltechnische projecten in de vorm van een korting op het uurtarief. Hoe meer productie wordt gerealiseerd des te meer korting op het uurtarief verstrekt kan worden. Gezien de omvangrijke productie in 2021 kon totaal € 1.5 mln. (2020: € 1.7 mln.) korting terugvloeien naar de eigenaren. Servicecentrum Drechtsteden Het Servicecentrum Drechtsteden sluit 2021 af met een incidenteel negatief resultaat van € 172.000 Dit resultaat is opgebouwd als volgt: - Exploitatieresultaat voor onttrekking aan reserves t.b.v. exploitatie: € 243.000 - Vrijval frictievoorziening: € 3.000 Totaalresultaat SCD 2021 t.o.v. burap 2: € 246.000 Definitief akkoord CAO 2021-2022 / extra loonkosten voor 2021: € - 418.000 Totaal resultaat SCD 2021 € - 172.000 a. Exploitatieresultaat SCD Het incidentele exploitatieresultaat 2021 SCD van € 243.000 ligt geheel in de lijn van de prognose uit de 2e Bestuursrapportage. In die rapportage werd een incidenteel saldo geprognotiseerd van tussen € 100.000 en € 200.000 wijkt derhalve nauwelijks af van het werkelijke exploitatieresultaat. In paragraaf 2.1.3 wordt het resultaat op hoofdlijnen toegelicht. b.
Vrijval vanuit de frictievoorziening De hoogte van de frictievoorziening wordt bij elke jaarrekening opnieuw vastgesteld, conform de afspraken met de accountant. De voorzieningen frictiekosten omvatten de volledige geschatte kosten voor de periode van boventalligheid en WW-uitkering als gevolg van ombuigingsmaatregelen uit eerdere jaren. Over 2021 is er een vrijval vanuit de frictievoorzieningen van € 3.015. c. Resultaat principe akkoord CAO 2021-2022 Eind 2021 is een principeakkoord voor de Cao SGO (waar de GRD onder valt) gesloten dat naar verwachting eind januari zal worden bekrachtigd. De nieuwe cao loopt van 1 januari 2021 tot en met 1 januari 2023. Een deel van de kosten, zijnde € 418.000, heeft betrekking op 2021, zoals ook benoemd in de Burap 2. Deze kosten zijn in de cijfers van 2021 verwerkt. Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden In de 2e bestuursrapportage heeft GBD/OCD de volgende drie grote risico's gemeld. 1. Gevolgen bezwaarschriften No-Cure No-Pay bedrijven Opnieuw zagen we in 2021 een aanmerkelijke toename van het aantal bezwaarschriften die via de NoCure No-Pay bedrijven zijn ingediend. De effecten hiervan op de belastingopbrengsten zijn nauwelijks zichtbaar. Voor de bedrijfsvoering van de GBD/OCD is dit echter een aanmerkelijk last. De wettelijke 12
betalingen aan deze bureaus zijn ook dit jaar weer gestegen en we zijn genoodzaakt geweest extra capaciteit in te huren om al die bezwaarschriften ordentelijk af te handelen. In totaal heeft dit risico zich voorgedaan voor een bedrag van € 309.000,-. Signalen vanuit de VNG hebben nog niet geleid tot maatregelen op Rijksniveau. Deze last wordt als incidenteel beschouwd en zal ook in de toekomstige Dordtse begroting als risico opgenomen moeten worden. 2. Loonkosten Al eerder is aangegeven dat de loonkosten GBD/OCD op basis van nacalculatie worden berekend. In de 2e BURAP is een deel van deze nacalculatie gehonoreerd. Hierbij is een risico opgenomen voor het restant. Bij deze jaarrekening is dit restant voor de uitvoering van de belastingen € 112.000,-. Tevens is gebleken dat een deel van de kosten van het Smart Data Center niet declarabel waren. Het gaat hier om een bedrag van € 178.000,-. Wij scharen dit onder het gemelde risico ten aanzien van de loonkosten. Het definitieve CAO-akkoord over 2021 en 2022 betekent voor GBD € 63.000 en voor OCD € 19.000 extra loonkosten over 2021. 3. Effecten Covid-19 Voor de belastingheffing en –inning zijn extra inspanningen gedaan om het effect van Covid-19 op de opbrengsten zo klein mogelijk te houden en tegemoet te komen aan de problemen van ondernemers.
Dit gebeurde via betalingsregelingen en het verzenden van extra informatie aan belastingplichtigen. Totaal worden deze inspanningen becijferd op € 90.000,-. De risico-effecten op de afname van onderzoekinkomsten in verband met de nodige capaciteit voor de corona is € 180.000.-. Toeslagenaffaire Kinderopvang Ten slotte heeft de rijksoverheid in verband met de Toeslagenaffaire Kinderopvang compensatie toegezegd voor zowel de belastinginkomsten als de werkzaamheden van de GBD/OCD voor de dossiervorming en kwijtschelding voor de slachtoffers van deze affaire. De gemeenten kunnen beide tegemoetkomingen aanvragen. De tegemoetkoming voor de GBD/OCD is voorlopig becijferd op €.115.000,-. Deze middelen worden door de deelnemende gemeenten bij het Rijk gedeclareerd. Dat geldt overigens ook voor de gederfde belastinginkomsten. Samenvattend sluit GBD/OCD dit jaar af met een negatief resultaat van in totaal € 951.000.
13
1.4. Voorstel resultaatbestemming per begrotingsprogramma Het te bestemmen resultaat bij de jaarrekening 2021 bedraagt € 446.000. In onderstaande tabel is per programmaonderdeel weergegeven wat het te bestemmen resultaat is; of het voorstel een mutatie in een reserve met zich mee brengt of dat wordt voorgesteld om het resultaat met gemeenten af te rekenen. (bedragen x € 1.000) Reserves Begrotingsprogramma
Saldo
Toevoegen
Afrekenen met gemeenten
Onttrekken
Sociale Dienst Drechtsteden Bestaanszekerheid versterken
149
149
-
-
Ontwikkelen naar werk
131
131
-
-
Zorgen voor ondersteuning
90
90
-
-
Bedrijfsvoering (overhead)
76
76
-
-
446
446
-
-
Totaal
Toelichting: In bijzondere situaties kan het Algemeen bestuur worden gevraagd een besluit te nemen over de bestemming van het resultaat in verband met budgetoverheveling/ reservevorming. Niet-bestede budgetten kunnen tot een voordelig resultaat leiden bij de jaarrekening. Aan het Algemeen bestuur kan worden voorgesteld om het benodigde budget bij de bestemming van het rekeningresultaat in het volgende jaar opnieuw ter beschikking te laten stellen. De landelijke discussie van afgelopen jaar over de verantwoording/ controle van de uitvoering van de Tozo-regeling is nog steeds gaande. De eisen die gesteld worden aan de verantwoording sluiten nog niet geheel aan op de bedoeling van de regeling. Dat is een landelijke discussie waarvan in april 2020 al is ingebracht in de gesprekken met het ministerie SZW dat als de control eisen hoog zijn dat dan het bedrag wat uitgegeven moet worden aan de controle de vergoeding gaat overstijgen. Gezien het risico op onrechtmatigheid en de daarmee corresponderende terugbetaling, stellen we voor het bedrag vanuit het resultaat op het apparaat over te hevelen naar 2022 ter dekking van de kosten die nog gemaakt moeten worden om de controle en verantwoording van de Tozo goed af te ronden.
Dit in afwijking op het advies wat we in de Raadsinformatiebrief 'Steunpakket in de Drechtsteden' van 13 december 2021 aan Drechtraad hadden voorgesteld de gemeenten te adviseren om een gedeelte van de overblijvende TONK-gelden daarvoor te reserveren. Het overschot van de TONK middelen die niet zijn opgehaald bij de gemeenten (grofweg nog € 2 mln. over bij gemeenten) zijn vrij besteedbaar en kunnen in de jaarrekening 2021 van de gemeenten vrijvallen. Het totale voordeel 2021 op de apparaatskosten bedraagt € 446.000. Aan het Algemeen bestuur wordt voorgesteld om dit bedrag toe te voegen aan een bestemmingsreserve ter dekking van de kosten die in 2022 gemaakt moeten worden voor de uitvoering van de Tozo. Daarmee volgen wij dezelfde methodiek als bij de jaarrekening 2020 is gevolgd met betrekking tot de overlopende Tozo kosten. Voor een uitgebreidere beschrijving van de opgaven én een uitgebreidere analyse per opgave, verwijzen wij u naar hoofdstuk 2 'Programmaverantwoording'.
14
1.5. COVID-19 De coronacrisis en de -maatregelen hebben een groot effect op de samenleving en de economie, ook in de Drechtsteden. In het hele jaar 2021 waren de gevolgen van de pandemie zichtbaar. Door het toenemend aantal besmettingen, die bovendien vaker dan gewenst een ernstig verloop kenden, kwam de volksgezondheid onder druk te staan en kwam de regering met maatregelen. Nederland was ook in 2021 een 1,5 meter-samenleving met beperkingen, waaronder zoveel mogelijk thuiswerken, sluiting van horeca, winkels, evenementen en dergelijke. De samenleving kreeg in het najaar ook nog te maken met stijgende inflatiecijfers, waardoor zelfstandig en volwaardig leven, werken en wonen voor steeds meer mensen een uitdaging werd. De coronacrisis heeft ook grote invloed op de organisatie, het werk en uitvoering. Met name de sociale dienst, het servicecentrum en de gemeentebelastingen hebben de effecten van corona ondervonden. Denk hierbij aan de uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), waarmee duizenden zelfstandig ondernemers in de regio direct financiële ondersteuning konden ontvangen. Het servicecentrum zorgde ervoor dat medewerkers van de GRD en gemeenten ook in 2021 probleemloos digitaal konden werken en vergaderen, terwijl de dienstverlening aan de klantenorganisaties werd voortgezet.
Bij de gemeentebelastingen heeft de coronacrisis impact op het heffen en innen van lokale belastingen voor de deelnemende gemeenten en kampt het Onderzoekcentrum met lagere inkomsten uit projecten. In het afgelopen jaar is de Drechtraad regelmatig op de hoogte gehouden van de inhoudelijke en financiële ontwikkelingen, met waar nodig met een voorstel voor de wijziging van de begroting. In deze jaarstukken zijn de inhoudelijke en financiële gevolgen van de coronacrisis verwerkt. In onderstaande tabel zijn de effecten 2021 van de coronacrisis opgenomen. (bedragen x € 1.000) Programma SDD Bestaanszekerheid versterken SDD Bestaanszekerheid versterken SDD – Ontwikkelen naar werk SDD – Ontwikkelen naar werk SDD – Ontwikkelen naar werk SDD – Ontwikkelen naar werk SDD – Zorgen voor ondersteuning SCD GBD/ OCD GBD/ OCD Totaal
Omschrijving Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo), inclusief uitvoeringskosten Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK)
Lasten 15.050
Baten 15.050
1.170
Lagere lasten door stilleggen activiteiten i.v.m. lockdown Lagere lasten project Kinderopvang gemeente Dordrecht en Zwijndrecht
Saldo -
Verwijzing p. 26
1.170
-
p. 27
-2.342
-2.342
-
p. 30
-162
-162
-
p. 31
Overschot Impuls statushouders Wsw o.b.v. decembercirculaire
-277
-277
-
p. 31
713
713
-
p. 31
Meerkosten i.v.m. corona
100
100
-
p. 35
Hogere lasten/ lagere opbrengsten i.v.m. corona Hogere lasten GBD i.v.m. corona Lagere opbrengsten OCD i.v.m. corona
642
610
-32
p. 43
90
-
-90
p. 49
-
-180
-180
p. 49
14.384
14.903
519
In hoofdstuk 2 'Programmaverantwoording' worden voor elke GRD-dochter de corona-effecten verder beschreven.
15
1.6. Transitie / Governance In deze jaarrekening rapporteren de GRD-dochters waarmee rekening wordt gehouden bij de transitie van de GRD per 1 januari 2022 naar de GR Sociaal en serviceorganisatie van de gemeente Dordrecht. De totale (extra) kosten die worden gemaakt in verband met de transitie komen uit op € 3,8 miljoen. Hier zijn financieringsafspraken over gemaakt en deze kosten lopen niet via de begroting van de GRD.
1.7. CAO akkoord 2021-2022 Op 3 november 2021 is een principeakkoord voor de Cao Gemeenten en de Cao SGO gesloten. De nieuwe cao's lopen van 1 januari 2021 tot en met 1 januari 2023. Het akkoord is op 27 januari 2022 definitief geworden na de ledenraadplegingen van de afzonderlijke partijen en bekrachtiging door de afzonderlijke besturen. De salarissen stijgen per 1 december 2021 met 1,5% en per 1 april 2022 met 2,4%. Daarboven krijgt elke werknemer die op 3 november 2021 in dienst is over het jaar 2021 een eenmalige uitkering van € 1.200 naar rato van de arbeidsduur op genoemde datum. Daarvan is € 300 een corona onkostenvergoeding. De loonkostenstijging per 1 december 2021 en de eenmalige uitkering hebben nog betrekking op boekjaar 2021 en zijn daarom per GRD-dochter verwerkt in deze jaarrekening.
16
2.
Programmaverantwoording
2.1.
Beleid en bestuur
Voor de programmaverantwoording dient het bij de begroting vastgestelde beleid als uitgangspunt. Per programma wordt ingegaan op de drie 'w-vragen': Wat hebben we bereikt? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost? 2.1.1.
Beleid en bestuur
Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Alle lopende taken en zaken van het bureau zijn in 2021 conform begroting uitgevoerd. Dat is een prestatie die het vermelden waard is. De "winkel" is tijdens de verbouwing open gebleven. Het uitvoeren van de reguliere taken heeft onverminderd doorgang gevonden, naast de vele activiteiten in het kader van de transitie. Samen met gemeente Dordrecht en de andere gemeenten in de Drechtsteden is een nieuw beeldmerk van start gegaan. De smart delta Drechtsteden, met een eigen logo. Overheden en bedrijfsleven hebben hierbij nauw samengewerkt. Ook heeft de regio actief geïnvesteerd in relatiemanagement, richting provincie en rijksoverheid. Bureau Drechtsteden heeft op actieve en positieve wijze mede bijgedragen aan het positioneren van de Drechtsteden. Ook is nadrukkelijk aandacht gegeven aan de ontwikkeling van informatievoorziening/ICT en dataontwikkeling. De samenwerking met de gemeenten was constructief, ook op spannende momenten in de transitie was en bleef er sprake van onderlinge verbondenheid. COVID-19 Bureau Drechtsteden heeft vooral ondersteunende werkzaamheden geleverd. Wat heeft het gekost? Hieronder is de programmaverantwoording van Beleid en Bestuur opgenomen. Beleid & Bestuur (x € 1.000) Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
Actuele begroting 2021 (2e burap) Lasten Baten Saldo
Realisatie 2021 Lasten
Baten
Afwijking Saldo
Lasten
Baten
Saldo
3.129
3.129
-
2.974
2.975
-
155
154
0
3.129
3.129
-
1 2.975
2.975
-
-1 154
0 154
-1 0
I/S
Voordeel
Nadeel
Saldo
I
169 169
Resultaatanalyse programma Beleid & Bestuur (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten A. Bedrijfsvoering GRD en BDS Subtotaal
B.
Baten Saldo resultaatbepaling Subtotaal Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
I
169
Gemeente
0 0
169 169
Alle zeven
-168 -168
-168 -168
Alle zeven
-1 169
-1 -
17
Toelichting: A. Bedrijfsvoering GRD en Bureau Drechtsteden Doordat de nadruk in 2021 vooral lag op de transitie van de GRD en hierdoor de afbouw van Bureau Drechtsteden zit er vrijval op de budgetten. De vrijval wordt deels ook veroorzaakt door Corona, doordat er minder kosten zijn gemaakt aan personeels gerelateerde activiteiten, reiskosten e.d. B. Saldo resultaatbepaling (afrekenen met gemeenten) Het bovenstaande positieve saldo wordt via resultaatbestemming afgerekend met de gemeenten. Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam wordt het positieve resultaat bijgestort naar het algemene reserve conform afspraken.
2.1.2.
Regiogriffie
Wat hebben we bereikt en wat hebben we gedaan? Het is gelukt om alle taken binnen het beschikbare begrotingsbudget uit te voeren. Door het omzetten van fysiek naar digitaal kon een besparing worden bereikt op de uitgaven. Ook de regiogriffie heeft een actieve en positieve bijdrage geleverd aan alle noodzakelijke werkzaamheden in het kader van de transitie. Op 7 december 2021 in de laatste –digitale- vergadering van de Drechtraad is afscheid genomen van de leden. In de toespraken van de voorzitter, de vice voorzitter en de secretaris-genereaal van BZK is stilgestaan bij de ontstaansgeschiedenis en de resultaten van de Drechtraad. Aan twee leden is vanwege hun bijzondere verdiensten de Drechtsteden Dukaat uitgereikt. Ter gelegenheid van het expireren van de Drechtraad is een speciale publicatie gemaakt, ter herinnering maar ook ter lering waar het gaat om nut en noodzaak van regionale samenwerking. In het kader van de transitie is het archief van de Drechtraad op orde gebracht; ook is er voor gezorgd dat de wettelijk verplichte zaken ook na 1 januari 2022 voor het publiek toegankelijk zijn en blijven. COVID-19 Er zijn geen extra taken of risico's voor de Regiogriffie als gevolg van COVID-19. Wat heeft het gekost? De dekking voor de budgetten van de regiogriffie is opgehaald bij de zeven Drechtstedengemeenten.
Aan het einde van 2021 is er nog een voordelig resultaat ontstaan op de budgetten van de regiogriffie van € 81.000. Het voorstel is om genoemd bedrag terug te betalen aan de gemeenten. Hieronder is de programmaverantwoording van Beleid en Bestuur opgenomen. Beleid & Bestuur (x € 1.000) Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
Actuele begroting 2021 (2e burap) Lasten Baten Saldo
Realisatie 2021 Lasten
Baten
Afwijking Saldo
Lasten
Baten
Saldo
344
344
-
263
344
-
81
0
81
344
344
-
263
344
-
81
0
81
18
Resultaatanalyse (bedragen x € 1.000) Toelichting Omschrijving afwijking Lasten A. Bedrijfsvoering en Drechtraad Subtotaal
C.
Baten Saldo resultaatbepaling Subtotaal Saldo van baten en lasten Mutaties reserve Resultaat
I/S
Voordeel
I
81 81
I
81 81
Nadeel
Saldo
Gemeente
81 81
Alle zeven
0
-81 -81
-81 -81
Alle zeven
-81 0 -81
0 0 0
Toelichting: C. Bedrijfsvoering en Drechtraad Zoals hierboven al vermeld is de Regiogriffie binnen de begroting gebleven. Door het niet meer invullen van vacatures en het digitaal vergaderen is er een positief saldo ontstaan. D. Saldo resultaatbepaling (afrekenen met gemeenten) Het bovenstaande positieve saldo wordt via resultaatbestemming afgerekend met de gemeenten. Voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam wordt het positieve resultaat bijgestort naar de algemene reserve conform afspraken.
19
2.2.
Sociale Dienst Drechtsteden
2.2.1.
Bestaanszekerheid versterken