RIB 67 - BIJL1- Jaarverslag leerplicht RMC 2021-20 Jaarverslag Team Leerplicht-RMC Midden-Brabant 2021-2022
Tekst van het document
JAARVERSLAG 2021-2022
Leerplicht-RMC Midden-Brabant
inhoud 1. Voorwoord 2. Leeswijzer 3. Regionale samenwerking 4. Werkwijze 5. Uitgelicht: De gevolgen van anderhalf jaar corona voor het onderwijs 6. Nieuwe ontwikkelingen 2021-2022 Programma Hoogbegaafdheid Handle with Care Versterken start Entree Versterking regionale samenwerking Leerplicht-RMC en R-newt Samenwerking programma Ondermijning Regionale website Leerplicht-RMC 1 Loket 1 Voordeur 7. Leerplicht en RMC 8. Leerplicht Leerplichttaken Verzuim Preventie Vrijstelling Thuiszitters 9. RMC RMC-taken Verzuim 18+ Voortijdig schoolverlaters Oud voortijdig schoolverlaters Jongeren in kwetsbare positie 10. VSV cijfers Landelijke cijfers Regionale cijfers Gemeentelijke cijfers 11. Actiepunten schooljaar 2022-2023 Bijzondere Maatregel Wijkrechtspraak Werkwijze vrijstellingen 5 onder b Evaluatie en herijking regionale samenwerking Verhuizing
2
4 8 11 13 16 18 19 19 20 21 22 23 24 25 31 32 36 42 46 49 53 54 58 61 62 62 74 77 77 78 82 83 83 84 85 87
3
VOORWOORD
4
1
Voor u ligt het jaarverslag van het regionale team Leerplicht-RMC Midden-Brabant van het schooljaar 2021-2022. Wij beschrijven hierin onze inspanningen en resultaten gedurende schooljaar 2021-2022 met betrekking tot het bestrijden van verzuim en voortijdig schoolverlaten. De vsv-cijfers van het ministerie van Onderwijs worden elk jaar in maart gepubliceerd over het schooljaar ervoor, de vsv-cijfers van schooljaar 2021-2022 zijn begin april 2023 bekend geworden. Omdat wij deze cijfers belangrijk vinden om op te nemen in het jaarverslag, kunnen we het jaarverslag pas opmaken nadat deze cijfers bekend zijn. We hebben twee schooljaren achter de rug die sterk werden beïnvloed door corona en de coronamaatregelen. Online onderwijs moest in korte tijd opgezet worden en was niet altijd van goede kwaliteit. De schoolmotivatie had te lijden onder de afwezigheid van contact met andere leerlingen en docenten. De maatregelen hebben echter ook positieve inzichten gebracht, voor sommige leerlingen bleek thuis- en online onderwijs juist gunstige effecten te hebben. Door onder andere de inzet van gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs worden leerlingen en scholen ondersteund om coronavertragingen aan te pakken. Sinds 1 augustus 2021 worden vanuit centrumgemeente Tilburg de leerplichttaken uitgevoerd voor 7 gemeenten in de regio.
Gemeente Tilburg was daarnaast al verantwoordelijk voor de uitvoering van de RMC-taken voor 8 gemeenten uit de regio. Er wordt gehandeld vanuit één visie en één werkwijze waarbij de eigen lokale invulling van het beleid gewaarborgd blijft. Voor jongeren tussen 5 en 23 ontstaat op deze manier een doorlopende lijn van ondersteuning op het gebied van (passend) onderwijs, arbeid, zorg en dagbesteding. Mogen zijn wie je bent, ieder op zijn of haar eigen unieke manier. Mogen leren zoals je leert, waarbij talenten en behoeften worden gezien. Mee kunnen doen op school en kunnen groeien naar een toekomst met perspectief. Dit vraagt om maatwerk, adequaat onderwijs en passende ondersteuning. Voor Leerplicht en RMC betekent dit vooral een benadering vanuit de gedachte van leerrecht. Signalerend, sturend, adviserend en helpend. Meestal gaat het goed op school en ligt een diploma binnen handbereik. Toch is dit niet altijd voor iedereen vanzelfsprekend. Soms zitten kinderen thuis of verlaten jongeren voortijdig de schoolbanken. Aan ons de waardevolle taak om samen met het onderwijsveld en het sociaal domein ervoor te zorgen dat er passend onderwijs en passende ondersteuning wordt geboden. Ieder kind en iedere jongere heeft immers recht op onderwijs en een ononderbroken ontwikkelingsproces.
5
Team Leerplicht–RMC Midden-Brabant wensT u veel leesplezier!
6
LEESWIJZER
7
2
In het jaarverslag geven we inzicht in de inspanningen en behaalde resultaten van team Leerplicht-RMC Midden-Brabant. Cijfers en doelgroep De cijfers die zijn opgenomen in het verslag komen, tenzij anders aangegeven, uit het jeugdvolgsysteem (JVS). Gedurende een schooljaar kan het aantal personen in de doelgroep variëren, omdat personen bijvoorbeeld door een verhuizing buiten de regio of hun leeftijd, niet meer tot de doelgroep behoren. De cijfers in dit verslag hebben betrekking op personen die in de meetperiode 01-08-2021 tot 31-07-2022 tot de doelgroep behoorden. In het jaarverslag wordt in het kader van de leerplicht gerapporteerd over personen binnen de doelgroep 5 tot en met 17 jaar die in de meetperiode 01-08-2021 tot 31-07-2022 in de gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk of Tilburg hebben gewoond. Gemeente Waalwijk voert de leerlichttaken zelf uit, de cijfers van leerplicht Waalwijk staan niet in dit verslag. In het kader van RMC wordt er gerapporteerd over personen binnen de doelgroep 18 tot en met 22 jaar die in de meetperiode 01-08-2021 tot 31-07-2022 in de gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg of Waalwijk hebben gewoond. De vsv-cijfers zijn afkomstig van DUO. Deze worden ieder jaar rond maart gepubliceerd.
De cijfers tonen het aantal onderwijsdeelnemers bij de start van de meting (01-10-2021) en van die zgn. ‘startpopulatie’ het aantal voortijdig schoolverlaters dat een jaar later, in dit geval 0110-2022 geen schoolinschrijving èn geen startkwalificatie heeft. Jaarverslag en Leerplichttelling Gemeenten leveren jaarlijks hun verzuimcijfers aan bij DUO voor de Leerplichttelling Artikel 25. Branchevereniging Ingrado voorziet het Ministerie van Onderwijs van informatie om de ingediende cijfers uit de landelijke leerplichttelling te duiden. Waarna de minister van onderwijs de Tweede Kamer met de zgn. ‘Verzuimbrief’ informeert over de verzuimcijfers. De gegevens uit de leerplichttelling en gegevens van DUO worden door DUO en Ingrado geleverd aan de VNG ten behoeve van publicatie op het dashboard www.waarstaatjegemeente.nl.
8
Het jaarverslag en de cijfers uit de leerplichttelling / uit het dashboard zijn niet met elkaar te vergelijken. Een belangrijk verschil tussen de cijfers in het jaarverslag en de cijfers in de leerplichttelling, is dat de leerplichttelling op alle indicatoren van verzuim het aantal unieke personen telt dat verzuimt, terwijl we in het jaarverslag uitgaan van het meten van meldingen. Een persoon met meer dan 1 melding wordt in de leerplichttelling maar 1 keer geteld en in het jaarverslag zo vaak als de persoon meldingen had. Het jaarverslag rapporteert daarnaast over een groter aantal indicatoren en geeft ook kwalitatieve informatie over de inspanningen en behaalde resultaten, ‘het verhaal achter de cijfers’.
Het jaarverslag wordt digitaal verstrekt binnen het netwerk en is voor iedereen te downloaden via onze website www.leerplichtrmcmiddenbrabant.nl
9
regionale samenwerking
10
3
Gemeenten in Midden-Brabant hebben gezamenlijk bouwstenen benoemd die ervoor moeten zorgen dat de jeugd zich goed ontwikkelt en gelukkig is. De uitdagingen zijn ‘het kind echt zien’, ‘verbinding in werken’, ‘aandacht’, ‘erbij zijn’ en ‘veiligheid voorop’. De bouwstenen gaan ervan uit dat snelle en vroegtijdige samenwerking en ingrepen binnen de leefwereld van het kind bijdragen aan betere ontwikkelkansen voor dat kind en leiden tot minder problematiek op latere leeftijd. Er wordt veel nadruk gelegd op doen in plaats van beleid maken: de gezamenlijke uitvoering staat centraal. Leerplicht is een wettelijke taak van gemeenten die sterk in de uitvoering zit en waarbij vroegtijdige samenwerking en ingrepen essentieel zijn voor de verdere ontwikkeling van het kind. Met zeven gemeenten in de regio Midden-Brabant is begin 2021 besloten per 1-8-2021 verregaand samen te gaan werken wat betreft leerplichttaken en RMC-taken. Hierbij is er voor zeven gemeenten 1 team en 1 taak, met regionale afstemming op bestuur, beleid, management en uitvoering om iedereen betrokken te houden en integraal te kunnen werken.
11
werkwijze regionaal team leerplicht-rmc
12
4
“Regionale aanpak leerplicht – RMC met aandacht voor lokale vragen! Sinds augustus 2021 is ook gemeente Dongen aangesloten bij de regionale aanpak leerplicht – RMC. Deze regionale opzet geeft houvast en continuïteit. Doordat de leerplichtambtenaren elkaar kunnen vervangen of aan kunnen vullen, vallen er geen gaten in de ondersteuning en signalering. Omdat leerlingen en jongeren zich in hun onderwijs niet beperken tot hun eigen gemeente is de natuurlijke samenwerking van betrokken regionale medewerkers een fijne aanvulling. Door onderling contact is er oog voor de lokale situatie en kan snel lokaal geschakeld worden.
Denise Kunst, wethouder gemeente Dongen
De veranderende rol van controleur naar preventief meedenker vind ik een mooie omslag om te zien. Leerlingen en jongeren die uit dreigen te vallen om welke reden dan ook kunnen zo eerder gezien en ondersteund worden. Steeds meer scholen, ouders en leerlingen ervaren dat vroeg ingrijpen erger voorkomt. Ook hier maken we samen de stap van oplossen naar voorkomen!”
Door de regionale samenwerking zijn Leerplicht en RMC meer als één team gaan samenwerken. De versterking van de samenwerking zorgt ervoor dat voor jongeren onder de 18 de expertise van RMC kan worden ingezet en jongeren zodra zij 18 worden warm kunnen worden overgedragen van Leerplicht aan RMC. Voor de jongere ontstaat er een doorlopende lijn van ondersteuning op het gebied van onderwijs en ontwikkeling. Team Leerplicht-RMC beschikt zelf over instrumenten en middelen om de studieloopbaantrajecten van jongeren te ondersteunen. Testen Huisbezoeken Maatwerktrajecten Testen Het testaanbod bestaat uit beroepskeuze-, capaciteiten- en persoonlijkheidstesten. De testen geven inzicht in de capaciteiten en wensen van de jongere. Het zijn waardevolle instrumenten om de jongere te ondersteunen bij het maken van keuzes en het uitstippelen van een passende studieloopbaan. In het schooljaar 2021-2022 zijn er in totaal 223 testen afgenomen. 13
Het volledige testaanbod bestaat uit: Icares: studie- en beroepskeuze, studievaardigheid en inzicht in talenten en competenties DilemmaManager: persoonlijkheidstest Pearson DAT: capaciteitentest AMN Talentscan: capaciteitentest, taal- en rekenvaardigheid, persoonlijke vragenlijst Your Evolving Self (YES): ontwikkelassessment voor (hoog)begaafden Eigen Wijs: instrument voor hoogbegaafden Huisbezoeken Huisbezoeken kunnen worden ingezet om met jongeren en ouders in contact te komen. In principe zijn gesprekken op school of op de locatie van de gemeente. Maar als het niet goed lukt om op die manier in contact te komen, kan een huisbezoek van meerwaarde zijn. De leerplichtconsulenten en RMC-trajectbegeleiders kunnen, afhankelijk van de situatie, zowel aangekondigde als onaangekondigde huisbezoeken inzetten. Bij de doelgroep van voortijdig schoolverlaters worden veelal huisbezoeken ingezet, omdat deze jongeren niet meer staan ingeschreven op een school en een huisbezoek voor hen veel laagdrempeliger is dan een gesprek op het gemeentehuis. Maatwerktrajecten Om jongeren binnenboord te houden op school en thuiszitten of uitval te helpen voorkomen, kunnen maatwerktrajecten vanuit Leerplicht-RMC worden ingezet. De maatwerktrajecten zijn afgestemd op de ontwikkelbehoefte, leeftijd en zorgvraag van het kind of de jongere.
Het aanbod van zowel interne als externe maatwerktrajecten bestaat onder andere uit: Boost013 Boost Impact Uit de Verf Activeringshuis Kabergroep Stronk Aan het interne maatwerktraject Boost013 hebben in schooljaar 20212022 20 deelnemers mee gedaan. In totaal zijn 65 maatwerktrajecten ingezet. Voor de jongeren zijn hieraan geen kosten verbonden. Voor meer informatie over het actuele aanbod maatwerktrajecten in de regio Midden-Brabant kunt u contact opnemen met Leerplicht-RMC Midden-Brabant.
14
uitgelicht: DE GEVOLGEN van anderhalf jaar corona voor het onderwijs
15
5
Uitgelicht: De gevolgen van anderhalf jaar corona voor het onderwijs De maatregelen die vanwege corona in het onderwijs werden getroffen hebben geleid tot extra zorgen om kwetsbare kinderen en jongeren. Dit gaat bijvoorbeeld om kinderen en jongeren die te maken hebben met een onveilige thuissituatie, psychische problemen of armoede. Leerplicht en RMC hebben scholen ondersteund om deze kinderen en jongeren in beeld te krijgen. Niet vanuit een handhavende rol, maar vanuit een gedeelde zorg. Deurbezoeken zijn ingezet om het contact met ouders, kinderen en school te herstellen. Tijdens de bezoeken kwamen verschillende redenen naar voren waarom leerlingen de aansluiting met school verloren waren. Leerplicht-RMC, school, GGD, het sociaal wijkteam, en waar nodig Veilig Thuis, hebben samengewerkt om de leerling weer te kunnen laten deelnemen aan het onderwijsprogramma. De gevolgen van de coronamaatregelen voor het onderwijs werden dit jaar duidelijk. Een onderzoek door de Inspectie van Onderwijs bracht deze gevolgen in alle sectoren van het onderwijs eind schooljaar 20202021 in kaart. Uit de onderzoekresultaten die in oktober 2021 werden gepubliceerd, blijkt dat er over de hele linie minder zorgen waren over cognitieve achterstanden dan in het begin van de pandemie. Naar sociaal-maatschappelijke en sociaal-emotionele vaardigheden van leerlingen en studenten ging minder aandacht uit.
Stages vervielen gedeeltelijk en de beroepspraktijkvorming in het mbo kon deels niet plaatsvinden of moest op een andere wijze worden vormgegeven. De gevolgen voor oudere leerlingen en studenten waren groter dan voor jonge leerlingen. De eerste groep kampte vaker met een negatief welbevinden, een gebrek aan (ver)binding en contact en motivatie- en concentratieproblemen. Dit kwam onder andere doordat zij veel langer op afstand les kregen. Binnen team Leerplicht-RMC Midden-Brabant werden de onderzoeksresultaten van de Inspectie dagelijks in de praktijk ervaren. De gevolgen van de pandemie zijn zichtbaar in de verzuimcijfers. In de schooljaren 2021-2022 tot en met 2024-2025 zijn er extra financiële middelen beschikbaar die ingezet kunnen worden voor herstel van coronagerelateerde problematiek, de zogenaamde NPO-middelen van het Nationaal Programma Onderwijs.
16
NIEUWE ontwikkelingen 2021-2022
17
6
Programma Hoogbegaafdheid: bewustwording en relaties leggen Vorig schooljaar is vooral bekendheid gegeven aan het onderzoek en de ervaringen van meer- en hoogbegaafde kinderen en hun ouders. Er zijn diverse berichten geplaatst op de LinkedIn-pagina van de gemeente met oproepen om mee te praten en denken. Augustus 2021 is gestart met een programmatische aanpak om vorm en inhoud te geven aan de aanbevelingen uit het voornoemde onderzoek naar de Hoogbegaafdheidsketen binnen de regio. Ook is een uitgebreide raadsinformatiebrief naar de gemeenteraad gegaan en zijn er veel verkennende gesprekken gevoerd met tal van partners uit het onderwijs, de arbeidsmarkt, het SBB, sociaal ondernemers, hulpverleners, professionals en ouders. In het voorjaar van 2022 zijn drie themabijeenkomsten georganiseerd. Wethouder Marcelle Hendrickx van gemeente Tilburg sprak met kinderen, jongeren, ouders, experts, het onderwijs en het bedrijfsleven. Van deze bijeenkomsten zijn sfeerimpressies gemaakt die bekeken kunnen worden via een link op de regionale website Leerplicht en RMC Midden-Brabant (www.leerplichtrmcmiddenbrabant.nl). Ook het eerder genoemde onderzoeksrapport is via de website te downloaden.
Esmah Lahlah, wethouder gemeente Tilburg
“Ik vind talentontwikkeling van groot belang, in de breedste zin van het woord. Iedereen doet ertoe. Langere tijd werd er bijvoorbeeld gedacht dat het met kinderen met een hoog IQ allemaal vanzelf wel goed kwam, maar nu is duidelijk dat dat niet automatisch zo is. Ik draag het programma voor meer- en hoogbegaafdheid vanzelfsprekend een warm hart toe en neem met veel plezier het stokje van Marcelle Hendrickx over!”
Handle with Care Handle with Care is een initiatief om kinderen die thuis betrokken zijn bij huiselijk geweld snel te steunen om zo de korte en lange termijneffecten van huiselijk geweld tegen te gaan. In schooljaar 2021-2022 is Handle with Care in de regio Midden-Brabant van start gegaan. Het is een samenwerking tussen politie, veilig thuis, leerplicht en scholen om zo snel mogelijk sociale steun op school te realiseren voor kinderen van vier tot achttien jaar, die slachtoffer zijn van huiselijk geweld en/of kindermishandeling. 18
Versterken start Entree Het aantal leerlingen dat de entreeopleiding (mbo niveau 1) voortijdig verlaat is relatief hoog. Het betreft met name jongeren in een kwetsbare positie met problematiek op meerdere leefgebieden. Het schooljaar 2021-2022 is het eerste volledige schooljaar waarin het project Versterken start Entree compleet is uitgerold, om uiteindelijk het aantal voortijdig schoolverlaters binnen de Entree-opleiding binnen twee jaar met minimaal 10% te verminderen. Het begint voor de jongere met een goede start op de opleiding. De partners in het project zorgen voor goede voorlichting over Entree, een uitgebreide kennismaking leidt tot een profielschets met actiepunten vastgelegd in een Persoonlijk Actie Plan. Het kennismakingsteam bestaat uit de aanjager, de medewerkers van Entree en de betrokken mensen vanuit de ondersteunende Instanties; R-Newt, Sterkhuis en IMW. Op basis van het plan van dit team van professionals wordt de ondersteuningsbehoefte van de jongere bepaald. Door deze integrale aanpak kan vóór de inschrijving worden bepaald of Entree de best passende vorm van onderwijs is voor de jongere en of voldoende kan worden voorzien in de ondersteuning van de jongere tijdens de opleiding.
Tijdens de opleiding is het traject van de student gebaat bij goede monitoring en bijsturing, dit gebeurt in nauwe samenwerking met de coördinerend studieloopbaanbegeleider en het zorgteam. Hierdoor worden meer kwetsbare jongeren in staat gesteld de Entree-opleiding af te sluiten met een diploma niveau 1 richting vervolgopleiding of arbeid. De aanjager Entree van de gemeente Tilburg heeft de regierol voor het aansturen van de integrale aanpak. De partners in de pilot zijn o.a. de samenwerkingsverbanden (vo), de vmbo- en vso-scholen, OPDC Track013, de afdeling Sociaal en Veiligheid en Wijken van gemeente Tilburg, Veilig Thuis, GGD, R-newt, Sterk Huis en IMW- de Toegang. Het openbare dashboard ‘Voortijdig schoolverlaten RMC-regio’s’ van DUO laat voor Entree ROC een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van het landelijk gemiddelde van niveau-1 opleidingen over schooljaar 2021-2022.
19
30%
20%
10% 2017/2018
25LZ-ROC Tilburg
2018/2019
2019/2020
2020/2021
2021/2022
Alle instellingen
Versterking regionale samenwerking Leerplicht- RMC en R-newt Corona en de coronamaatregelen hebben impact gehad op school- en studiestress van jongeren. De risico’s van schoolverzuim en schooluitval zijn daardoor groter geworden. De gemeenten in de regio Midden-Brabant hebben aangegeven behoefte te hebben aan extra ondersteuning voor jongeren om uitval van leerlingen in de leeftijd van 18-23 jaar terug te dringen. In het schooljaar 2021-2022 hebben RMC Midden-Brabant en jongerenwerk R-newt de ondersteuningsbehoeften en signalen van leerlingen èn scholen in de regio in beeld gebracht. Dit heeft geresulteerd in concrete aanbevelingen die in schooljaar 2022-2023 ten uitvoer worden gebracht. Zo zullen RMC en R-newt op de betrokken scholen (in ieder geval Entreecollege ROC Tilburg, Cambreurcollege Dongen en 2College Durendael Oisterwijk) vanuit het preventief kader inzetten op de ondersteuning van eindejaarsleerlingen bij de overgang van vo naar mbo. En een verdere versterking tussen RMC, jongerenwerk, onderwijs en netwerkpartners moet een bijdrage leveren aan het creëren van een breed sociaal vangnet voor jongeren en het verbinden van de leefwerelden van jongeren zowel binnen als buiten de school.
20
Samenwerking programmateam Ondermijning In het Preventie met Gezag plan (onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid & Veiligheid) heeft Gemeente Tilburg een belangrijke rol ingeruimd voor Leerplicht-RMC. Hierbij wordt voornamelijk ingezet op een preventieve aanpak, deze richt zich op jongeren in de leeftijd van 10 tot 23 jaar om te voorkomen dat zij (verder) afglijden naar de criminaliteit of verder opklimmen op de weg naar ondermijning. In de invulling van deze preventieve aanpak heeft Leerplicht-RMC de volgende rollen: Regierol binnen Programma Onderwijs & Ondermijning Coachingsrol binnen de integrale familieaanpak Deelname aan het netwerk Veilige School Samenwerkingspartner van het project wijkrechtspraak Samenwerkingspartner voor de interventie ‘laagdrempelige coaching’ voor het inbeeld brengen van jongeren uit Tilburg Noord en West Kartrekker preventie jonge criminele aanwas die in de focuswijken Tilburg- West,Noord en Zuid naar school gaan en/of in deze focuswijken woonachtig zijn. Kartrekker preventie voortijdig schoolverlaters project Boostimpact, bedoelt voor alle jongeren die in de focuswijken Tilburg-West, Noord en Zuid naar school gaan en/of in deze focuswijken woonachtig zijn. Dat kunnen dus ook jongeren zijn die in de regio woonachtig zijn maar wel in deze focuswijken op school zitten.
Programma Onderwijs & Ondermijning: preventie jonge criminele aanwas In dit project werken de teams Veiligheid Intelligence en Beleid (VIB), team Leerplicht-RMC, team Stadstoezicht en team Wijken samen. Uit onderzoek blijkt een tendens van verharding en verjonging van de jeugdcriminaliteit. Meer jeugdigen zijn in het bezit van illegale wapens en zijn betrokken bij gewelds- en drugsmisdrijven. Het algemene beeld van experts is daarnaast dat de online criminaliteit is toegenomen, ook onder jeugdigen. Professionals geven aan dat de jonge criminele aanwas met name bestaat uit 15- en 16-jarige jongens, maar dat het ook 12-jarigen betreft. Om die reden zijn interventiemomenten op het moment dat jeugdigen van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs gaan en van voortgezet onderwijs naar het middelbaar beroepsonderwijs, van groot belang. Leerplicht-RMC, VIB (veiligheid intelligence en beleid), po- en vo-scholen, politie, jeugdboa’s en
21
andere ketenpartners hebben de handen ineengeslagen om de aanwas van jonge criminelen tegen te gaan. Samen met scholen worden interventies ingezet die passend zijn bij de problematiek, zoals: preventieve en systeemgerichte coaching, transitiecoach po naar vo, voorlichting aan scholieren en trainingen / handelingsperspectief voor professionals. Boost Impact
Boost Impact is het empowermenttraject voor jongeren van 15 tot 23 jaar zonder startkwalificatie en zonder schoolinschrijving. Boost Impact is ontwikkeld door Leerplicht-RMC Midden-Brabant en tevens een deelproject van het programma ‘Preventie met Gezag’. Tijdens het traject van ongeveer 10 weken wordt er gewerkt aan activatie, motivatie en oriëntatie, en gaan we samen met de deelnemers op zoek naar kansen, kwaliteiten en mogelijkheden die aansluiten bij een passende studie, werkplek of stageplek. Door het programma krijgen de jongeren meer zelfinzicht en zij leren hun kwaliteiten beter benutten. Ze gaan een strategie bepalen om in actie te komen, met als doel een schoolinschrijving en/of werk. Na het traject van 10 weken blijven de deelnemers een heel schooljaar begeleiding krijgen van een leerplichtconsulent dan wel RMC-trajectbegeleider en andere betrokken ketenpartners, tot de jongere zijn loopbaan verder heeft opgepakt en start met een nieuwe opleiding, baan of zorgtraject.
Ontwikkeling regionale website Leerplicht-RMC In samenwerking met een ontwerpbureau zijn dit schooljaar een naam, logo en huisstijl ontwikkeld. Daarna is gestart met de ontwikkeling van de regionale website voor Leerplicht-RMC Midden-Brabant. De website moet een bijdrage leveren aan onze taken in het kader van leerplicht en RMC. Waarbij elke jongere in de regio passend onderwijs en/of passende ondersteuning krijgt. Op de website kunnen kinderen, jongeren en ouders, scholen en ketenpartners informatie vinden over leerplicht en RMC en de website biedt de mogelijkheid om direct met ons in contact te komen. In schooljaar 2022-2023 is de website online gekomen. De link naar de regionale website Leerplicht en RMC Midden-Brabant is: www.leerplichtrmcmiddenbrabant.nl
22
1 Loket 1 Voordeur Het Jongerenpunt is een centraal punt voor jongeren uit de gemeente Tilburg, Oisterwijk en Dongen die vragen hebben op het gebied van onderwijs, werk, inkomen, uitkeringen en zorg. Er wordt invulling gegeven aan Jongerenpunt Midden-Brabant door middel van het principe ‘1 loket 1 voordeur’. RMC-trajectbegeleiders (Leerplicht-RMC Midden-Brabant) en klantregisseurs jongeren (Werk en Inkomen) bemannen het loket. Jongeren uit Tilburg kunnen zonder afspraak bij gemeente Tilburg binnenlopen en worden dan direct geholpen door een RMC-trajectbegeleider of een klantregisseur. In de gemeenten Dongen en Oisterwijk wordt er gewerkt op afspraak. In de andere gemeenten in de regio is een RMC-trajectbegeleider aanwezig, maar wordt de klantenregie lokaal uitgevoerd.
23
leerplicht en rmc
24
7
Leerplichtwet
In de Leerplichtwet zijn de leerplicht en de kwalificatieplicht geregeld. De wet is bedoeld om het recht op onderwijs te garanderen voor alle kinderen en jongeren in Nederland tussen de 5 en de 18 jaar. Ook kinderen met een niet-Nederlandse nationaliteit, kinderen met een lopende asielprocedure of personen zonder verblijfsstatus vallen hieronder. Het doel van de Leerplichtwet is het beperken van schoolverzuim om de kansen van het kind om zich te ontwikkelen op school te versterken. De leerplichtconsulent ziet erop toe dat er voor alle kinderen passend onderwijs en passende ondersteuning wordt ingezet. Leerplicht De meeste kinderen gaan naar school als ze 4 jaar worden. Ze zijn dan nog niet leerplichtig. De leerplicht begint op de 1e dag van de maand, nadat het kind 5 jaar is geworden. De leerplicht eindigt aan het einde van het schooljaar waarin de jongere 16 jaar is geworden. Een schooljaar loopt van 1 augustus tot en met 31 juli. De leerplicht eindigt ook nadat 12 volledige schooljaren zijn doorlopen. Kwalificatieplicht Als een jongere op z’n 16e geen startkwalificatie heeft dan is de jongere kwalificatieplichtig totdat de jongere 18 jaar is geworden. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of een diploma op mboniveau 2 of hoger. De kwalificatieplicht is een maatregel om de kansen van jongeren op de arbeidsmarkt te vergroten.
RMC-wetgeving Jongeren vanaf 18 jaar vallen niet meer onder de Leerplichtwet, maar onder RMC, de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdige Schoolverlaten. RMC is vastgelegd in drie onderwijswetten en niet in een speciale RMC-wet. Met ingang van 1 januari 2002 is de ‘Wet houdende regels inzake de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdige Schoolverlaten’ in werking getreden. In de wet is vastgelegd dat het bestrijden van voortijdig schoolverlaten een gezamenlijke taak is van de schoolbesturen en de gemeente. Vanaf 1 januari 2002 zijn de schoolbesturen verplicht om voortijdig schoolverlaters te melden bij de gemeente. Deze regels maken het mogelijk om jongeren van 18 tot 23 jaar die het onderwijs voortijdig, dus zonder startkwalificatie, hebben verlaten in beeld te krijgen en om hen vervolgens te begeleiden naar opleiding, werk of zorg/hulpverlening.
25
Vanuit de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig school verlaten (RMC) Midden-Brabant worden jongeren van 18 tot 23 jaar zonder startkwalificatie begeleid om waar mogelijk weer te starten met een opleiding, zodat ze een startkwalificatie kunnen halen. Dit vergroot hun kansen op de arbeidsmarkt. Dit is een taak van de RMC-trajectbegeleider. De naam ‘Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC)’ zal per 01-01-2024 veranderen in ‘Doorstroompunt’. De medewerkers die de taken van het Doorstroompunt uitvoeren heten dan niet meer ‘RMC-trajectbegeleiders’, maar ‘doorstroomcoaches’. En de ‘RMC-coördinator’ wordt ‘Doorstroomcoördinator’. Het Ministerie van OCW heeft deze nieuwe naam reeds doorgevoerd. Meer over de taken van RMC is te lezen in het hoofdstuk ‘Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC)’. Bovenleerplichtigen: Jongeren tussen de 18 en 23 jaar die geen startkwalificatie hebben en niet op een school zijn ingeschreven. Kwalificatieplichtigen: Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald. Een startkwalificatie is (minimaal) een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger). Algemene cijfers totale populatie De totale populatie kinderen en jongeren die in de meetperiode 01-08-2021 tot 31-07-2022 tot de doelgroep behoorden, weergegeven naar gemeente en leerplichtstatus.
DONGEN LEERPLICHTIG
LICHTIG KWALIFICATIEP
1084
525
2868
2 TOTAAL 487 4966 G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
26
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
N GILZE en RIJE LICHTIG KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
1071
663
3493
2 TOTAAL 715 5944 G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
GOIRLE
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
IG
LICHT KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
876
523
3176
1 TOTAAL 390 4966 G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
ND LOON OP ZA IG
LICHT KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
926
477
2608
2 TOTAAL 443 4456
G ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
TILBURG
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
HTIG
LIC KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
4232
24025
35
G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
PLICHTIG BOVEN LEER
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
HTIG
LIC KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
TOTAAL
5229 46326
TOTAAL
20501
7549
41602
G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
27
12805
57
TOTAAL
9428 79137
EK HILVARENBE LICHTIG KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
723
353
1758
0 TOTAAL 208 3042 G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
OISTERWIJK IG
LICHT KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
1345
776
3674
8 TOTAAL 956 6759 G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
WAALWIJK HTIG
LIC KWALIFICATIEP
LEERPLICHTIG
ICATIE STARTKWALIF BEHAALD
1671
-
-
G
ICATIEPLICHTI
NIET KWALIF
HTIG
PLIC BOVEN LEER
7
TOTAAL
1000 2678
Als gevolg van de gemeentelijke herindeling is Haaren bij gemeente Oisterwijk gevoegd en Biezenmortel bij gemeente Tilburg. Met name de populatie in gemeente Oisterwijk is hierdoor relatief flink gestegen van 5848 in 2020-2021 naar 6759 in schooljaar 2021-2022. Er worden geen leerplichtigen en kwalificatieplichtigen voor de gemeente Waalwijk getoond, omdat de gemeente Waalwijk de leerplichttaken zelf uitvoert. Waar zitten leerlingen uit mijn gemeente op school? De leerplicht- en RMC-taken zijn woonplaatsgebonden. De dienstverlening is voor alle jongeren die in één van de regiogemeenten wonen, ongeacht of zij binnen of buiten de regio op school zitten of hebben gezeten. Met scholen binnen de regio zijn goede werkafspraken die de samenwerking en eenduidige werkwijze richting leerlingen en ouders bevorderen. Onderstaande cijfers laten zien waar leerlingen uit de gemeente op peildatum 01-10-2021 op een school stonden ingeschreven: binnen de eigen gemeente, binnen de regio (niet de eigen gemeente) of buiten de regio. Gemeente Waalwijk maakt geen onderdeel uit van de leerplichtregio. Voor de gemeente Waalwijk worden alleen de schoolinschrijvingen getoond van personen boven de 18 jaar.
DONGEN 65%
Binnen de eigen gemeente
14%
Binnen de regio
21%
Buiten de regio
GILZE EN RIJEN 21%
14%
GOIRLE
65%
28
Binnen de regio
5%
Buiten de regio
Binnen de eigen gemeente
32%
Binnen de regio
22%
Buiten de regio
22% 46% 32%
HILVARENBEEK
5 %
15%
Binnen de eigen 62% gemeente 33%
46%
Binnen de eigen 47% gemeente
33% 62%
38%
Binnen de regio
15%
Buiten de regio
47%% 38%
LOON OP ZAND
OISTERWIJK
Binnen de eigen 50% gemeente
Binnen de eigen 65% gemeente
18%
Binnen de regio
32%
Buiten de regio
TILBURG 89%
29
32% 50% 18%
6 5 % %
Binnen de eigen gemeente
5%
Binnen de regio
6%
Buiten de regio
18%
Binnen de regio
17%
Buiten de regio
18% 65%
WAALWIJK 3%
89%
17%
3 %
Binnen de eigen gemeente
28%
Binnen de regio
69%
Buiten de regio
28% 69%
LEERPLICHT
30
8
Taken en verantwoordelijkheden De leerplichtconsulent In de regio Midden-Brabant wordt in plaats van de wettelijke term ‘leerplichtambtenaar’, de term ‘leerplichtconsulent’ gebruikt. De leerplichtconsulent vervult een belangrijke schakelrol en onderhoudt het contact met de school, met de leerling en met de ouders. Samen met school zet de leerplichtconsulent zich in om schoolverzuim en uitval te voorkomen. Na een verzuimmelding wordt een onderzoek opgestart en wordt gezocht naar oplossingen en passende acties. Als een melding van de school aanleiding geeft tot zorgen over de ontwikkeling van de leerling, worden ouders en/of leerling doorverwezen naar de vrijwillige hulpverlening. De leerplichtconsulent werkt volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) nauw samen met partners in de zorg. De leerplichtconsulent heeft taken op het gebied van preventie, advies, voorlichting en handhaving. Ouders, verantwoordelijke personen en de jongere In de Leerplichtwet is vastgelegd dat ouders ervoor moeten zorgen dat hun leerplichtige kinderen bij een school staan ingeschreven en dat zij die school ook daadwerkelijk bezoeken volgens het door de school vastgestelde rooster. Leerlingen die ouder zijn dan 12 jaar, zijn zelf medeverantwoordelijk voor verzuim. De school Scholen hebben de verplichting om leerlingen op de juiste manier en tijdig in- en uit te schrijven.
Als een kind niet op school is op de momenten dat hij aanwezig moet zijn, dan is er sprake van schoolverzuim. School registreert het verzuim en heeft een verzuimbeleid dat gericht is op preventie en het voorkomen van verzuim. Als een leerling niet naar school komt of te laat komt zonder geldige reden dan bespreekt de school dit met de leerling en de ouders en maken zij afspraken over wat nodig is om het verzuim te stoppen. In overleg met de leerplichtconsulent kan een preventief verzuimgesprek worden ingezet. Scholen zijn verplicht om aanhoudende afwezigheid te melden bij de leerplichtconsulent via het landelijke verzuimloket van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Ook als er zorgen zijn over de ontwikkeling of het welbevinden van het kind kan een school een melding doen om tijdig hulp in te zetten en ketenpartners te betrekken.
31
De onderwijsinspectie Het houden van toezicht op het naleven van de Leerplichtwet bestaat uit twee delen. Erop toezien dat de scholen de Leerplichtwet naleven èn erop toezien dat individuele leerlingen en hun ouders voldoen aan de Leerplichtwet. De eerste taak behoort toe aan de Inspectie van het Onderwijs en de tweede taak is de taak van de leerplichtconsulent.
Registratie De leerplichtadministratie De leerplichtadministratie wordt gedaan in het jeugdvolgsysteem (JVS). Met behulp van de leerplichtadministratie wordt gecontroleerd of leerplichtige en kwalificatieplichtige kinderen die in de regio wonen bij een school staan ingeschreven. Het jeugdvolgsysteem krijgt hiervoor gegevens uit de BRP en gegevens van DUO over in- en uitschrijvingen, verzuim en zorgmeldingen (overig verzuim). Op basis van deze gegevens trekt het systeem conclusies over schoolgang en verzuim en krijgen leerplichtconsulenten een signaal om het verzuim te onderzoeken. De hele schoolloopbaan van leerlingen wordt in de administratie gevolgd. Ook wordt bijgehouden of een jongere een startkwalificatie heeft behaald. De verplichting voor de gemeente om dit te registreren geldt voor personen in de leeftijd van 5 tot en met 22 jaar. De jongeren die niet meer leerplichtig of kwalificatieplichtig zijn worden in dit verslag ‘bovenleerplichtigen’ genoemd. Bovenleerplichtigen: Jongeren tussen de 18 en 23 jaar die geen startkwalificatie hebben en niet op een school zijn ingeschreven. Kwalificatieplichtigen: Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald. Een startkwalificatie is (minimaal) een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger).
32
Algemene cijfers populatie Leerplicht De totale populatie kinderen en jongeren die in de meetperiode 01-08-2021 tot 31-07-2022 tot de doelgroep behoorden, weergegeven naar gemeente en leerplichtstatus.
DONGEN LEERPLICHTIG
2868
ICHTIG
PL KWALIFICATIE
525
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
GOIRLE LEERPLICHTIG
3176
PLICHTIG KWALIFICATIE
523
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
3457
N
GILZE en RIJE LEERPLICHTIG
3493
64
PLICHTIG KWALIFICATIE
663
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
EK
TOTAAL
HILVARENBE
3770
LEERPLICHTIG
1758
71
PLICHTIG KWALIFICATIE
353
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
ND LOON OP ZA
TOTAAL
OISTERWIJK
PLICHTIG KWALIFICATIE
3134
LEERPLICHTIG
LEERPLICHTIG
2608
477
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
33
TOTAAL
49
3674
PLICHTIG KWALIFICATIE
776
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
TOTAAL
4221 65 TOTAAL
2154 43 TOTAAL
4548 98
TILBURG LEERPLICHTIG
24025
ICHTIG
PL KWALIFICATIE
4232
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
TOTAAL
28711
TOTAAL LEERPLICHTIG
41602
454
TOTAAL
49995
ICHTIG
PL KWALIFICATIE
7549
LD ICATIE BEHAA STARTKWALIF
844
Aantal contactmomenten Leerplicht Bij de behandeling van verzuimmeldingen, vrijstellingsaanvragen en informatie verzoeken hebben in het schooljaar 2021-2022 bijna 16.000 contactmomenten plaatsgevonden.
Gesprek
Overleg
7712
1844
688 Mailverkeer
Brief
2099
SOORT MENT CONTACTMO
Telefonisch contact Huisbezoek
Totaal
34
88
15960
3529
Verzuim Als een kind niet naar school gaat, terwijl dat volgens de Leerplichtwet wel zou moeten, dan is er sprake van schoolverzuim. Als een kind zonder geldige reden niet naar school gaat dan heet dat ongeoorloofd verzuim. Als een kind een geldige reden heeft om niet naar school te gaan dan heet dat geoorloofd verzuim. Verzuim is geoorloofd als de school toestemming heeft gegeven of als het bijvoorbeeld tijdelijk niet mogelijk is om naar school te gaan vanwege ziekte. Er zijn een aantal soorten verzuim: Absoluut verzuim Een leerplichtig of kwalificatieplichtig kind staat niet ingeschreven op een school of onderwijsinstelling en er is geen sprake van een vrijstelling. Relatief verzuim Een leerplichtig of kwalificatieplichtig kind staat wel ingeschreven op een school of onderwijsinstelling, maar gaat zonder geldige reden niet naar de lessen of de praktijkuren. Er is geen sprake van een vrijstelling. Relatief verzuim wordt onderverdeeld in: Wettelijk verzuim: een leerling is in een periode van 4 weken, 16 uur of meer zonder geldige reden afwezig. Langdurig relatief verzuim: een leerling is langer dan 4 weken aaneengesloten zonder geldige reden afwezig. Luxe verzuim: een leerling is zonder toestemming met vakantie. Overig verzuim: een leerling is minder dan 16 uur in 4 weken afwezig.
Ook geoorloofd verzuim vanwege geldige redenen, waarbij school zorgen heeft over de schoolloopbaan, wordt als overig verzuim gemeld bij Leerplicht. Vanuit het Thuiszitterspact Midden-Brabant wordt zowel het ongeoorloofde als geoorloofde verzuim serieus genomen. Scholen worden gestimuleerd om altijd melding te maken als zij zich zorgen maken over de ontwikkeling of het welbevinden van een kind.
35
Bij langdurig of veelvuldig ziekteverzuim kan de school in overleg met de ouders de hulp van de jeugdarts van de GGD inschakelen. De school volgt dan de M@ZL-methode, Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen. Als het ziekteverzuim onnodig voortduurt en school zich zorgen maakt over het kind kan de school een melding doen bij Leerplicht onder ‘overig verzuim’. De leerplichtconsulent kan dan meedenken over wat nodig is om het verzuim te stoppen. Aantallen absoluut verzuim Het aantal afgehandelde meldingen van absoluut verzuim in schooljaar 2021-2022 naar gemeente en resultaat.
DONGEN (TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
30
3
6
-
1
40
GILZE en RIJEN (TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
85
159
68
6
2
320
GOIRLE
36
(TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
26
6
10
7
3
52
HILVARENBEEK (TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
25
2
5
5
-
37
LOON OP ZAND (TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
17
2
10
1
3
33
OISTERWIJK (TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
65
21
24
8
5
123
TILBURG (TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
188
65
131
34
30
448
TOTAAL
37
(TERUG) NAAR SCHOOL
BUITEN DE REGIO VERHUISD
ONTERECHTE MELDING
VRIJSTELLING VAN INSCHRIJVING
WARME OVERDRACHT RMC
TOTAAL
436
258
254
61
44
1053
Voor elke leerling binnen de doelgroep, waarvan bij Leerplicht geen schoolinschrijving of vrijstelling bekend is, wordt bij Leerplicht een absoluut verzuim melding aangemaakt. Alle verzuimmeldingen worden onderzocht. In ongeveer 25% van de gevallen blijkt na onderzoek door de leerplichtconsulent dat de melding van absoluut verzuim onterecht was. Leerlingen blijken bijvoorbeeld een diploma - gelijk aan een startkwalificatie - in het buitenland te hebben behaald, staan ingeschreven bij een particuliere school die geen inschrijvingen met DUO uitwisselt of de inschrijving is simpelweg nog niet door school bij DUO doorgegeven, waardoor deze bij Leerplicht niet bekend is. Een melding wordt pas afgesloten als het onderzoek door de leerplichtconsulent is afgerond. Een verklaring voor de toename van het aantal meldingen van absoluut verzuim is de uitbraak van de oorlog in Oekraïne en een stijging van het aantal (Oekraïense) vluchtelingen in de regio. Het lukte niet overal om het aantal onderwijsplekken voor deze doelgroep tijdig op te schalen. Dit is een ontwikkeling die landelijk in veel gemeenten voor een toename van absoluut verzuim zorgt. Leerplicht-RMC is deelnemer aan het zgn. ‘Oekraïneoverleg’ van het opvangteam Oekraïne om een bijdrage te leveren aan een oplossing voor het te kort aan onderwijsplekken voor deze doelgroep.
Immers alle kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs en ontwikkeling. Leerplicht-RMC Midden-Brabant ziet erop toe dat ook binnen deze doelgroep zo min mogelijk kinderen thuiszitten en dat er (passend) onderwijs wordt geboden.
38
Aantallen relatief verzuim Het aantal afgehandelde meldingen van relatief verzuim in het schooljaar 2021-2022 naar gemeente en soort melding.
DONGEN 16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
62
1
80
8
151
GILZE en RIJEN 16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
155
3
110
6
274
GOIRLE 16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
75
2
61
11
149
HILVARENBEEK
39
16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
25
-
25
4
54
LOON OP ZAND 16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
61
-
81
3
145
OISTERWIJK 16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
124
-
47
3
174
TILBURG 16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
1038
3
1023
63
2127
TOTAAL
40
16 UREN PER 4 WEKEN
LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
OVERIG VERZUIM
LUXE VERZUIM
TOTAAL
1540
9
1427
98
3074
Het aantal meldingen is ten opzichte van vorig jaar toegenomen met 22%. Opvallend is de toename van zowel overig verzuim als luxe verzuim. Beide stijgingen zijn niet onverwacht. De toename van overig verzuim is toe te wijzen aan het melden van zorgelijk verzuim (in het kader van het Thuiszitterspact). De toename van luxe verzuim is zeer waarschijnlijk te wijten aan het opheffen van de reisbeperkingen in verband met corona. Dit schooljaar was er meer vraag naar vrije dagen buiten de normale schoolvakanties om op vakantie te gaan. Er was meer mogelijk qua reizen naar andere landen en ouders wilden daar gebruik van maken. Ook als ze geen toestemming kregen van school en de leerplichtconsulent.
Preventie Het voorkomen van schoolverzuim is de meest effectieve manier om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan. Schoolverzuim is vaak een signaal van achterliggende problematiek. Scholen en leerplichtconsulenten werken samen aan het terugdringen van verzuim en voorkomen van schooluitval. Dit gebeurt onder andere door de inzet van preventieve spreekuren op scholen voor primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Tijdens de spreekuren worden gesprekken gevoerd met leerlingen die beginnend verzuim laten zien. Het doel is om te voorkomen dat het verzuim uit de hand loopt. Verzuim melden Op grond van de Leerplichtwet is de directeur van een school verplicht om een melding te doen van wettelijk verzuim. Dit staat vermeld in de schoolgids. Een directeur kan ook eerder een melding doen van ongeoorloofd verzuim onder de noemer overig verzuim. Onder overig verzuim valt verzuim van een leerling die minder dan de wettelijke termijn verzuimt, maar wel lesuren of dagdelen overslaat of te laat komt. Ook verzuim dat samenhangt met achterliggende problemen, valt onder deze categorie verzuim. Scholen gaan met ouders/verzorgers en leerlingen over het verzuim in gesprek en informeren hen over de melding bij Leerplicht. Waarschuwing Een leerling die ouder is dan 12 jaar is ook zelf verantwoordelijk om naar school te gaan.
Na een melding van verzuim gaat de leerplichtconsulent met de leerling, ouders en school in gesprek om te onderzoeken wat er aan de hand is en wat nodig is om het verzuim
41
te stoppen. Ongeoorloofd schoolverzuim is een overtreding van de Leerplichtwet en is in principe strafbaar. Bij een eerste melding krijgen leerling en ouders een waarschuwing. Wanneer de inzet van leerplicht, school en eventueel hulpverlening niet helpt om het schoolverzuim te stoppen dan kan de leerplichtconsulent Halt inzetten of een proces-verbaal opmaken. Halt Als een leerling regelmatig zonder geldige reden niet op school is of te laat komt dan kan de leerplichtconsulent de leerling doorverwijzen naar Halt. Bureau Halt heeft een speciale straf voor schoolverzuim. Bij de Halt-straf worden ook de ouders betrokken. Als de Halt-straf goed wordt afgerond, dan komt de leerling niet in aanraking met Justitie. Proces-verbaal Als de leerling en/of de ouders niet voldoende meewerken aan het oplossen van het ongeoorloofd schoolverzuim dan kan de leerplichtconsulent een proces-verbaal opmaken. Het proces-verbaal kan worden opgemaakt tegen de leerling en/of de ouders/verzorgers. De Raad voor de Kinderbescherming onderzoekt waarom een leerling niet naar school gaat. De Officier van Justitie beslist hoe het procesverbaal wordt afgehandeld. Dit kan betekenen dat de leerling en ouders bij de rechter moeten voorkomen. De rechter bepaalt of er een straf moet komen en welke straf dat is.
De rechter kan verschillende straffen opleggen, zoals een boete, een taakstraf of verplichte hulpverlening. In schooljaar 2022-2023 worden twee nieuwe initiatieven vormgeven die kunnen worden ingezet om schoolverzuim te stoppen: Wijkrechtspraak (zie ‘Actiepunten schooljaar 2022-2023, Wijkrechtspraak’) Begeleiding zonder maatregel (BZM) (zie ‘Actiepunten schooljaar 2022-2023, Begeleiding zonder maatregel’)
42
Aantal ingezette handhavingsinstrumenten Het betreft het aantal handhavingsinstrumenten dat is ingezet naar aanleiding van relatief verzuim dat is gemeld in het schooljaar 20212022. Het onderzoek naar aanleiding van een melding kan over de grens van het schooljaar lopen en de duur van de behandeling van een zaak tot aan de uitspraak kan enkele maanden in beslag nemen.
GILZE en RIJEN
DONGEN PREVENTIE GESPREK
45
PREVENTIE GESPREK
44
PREVENTIE GESPREK
24
PREVENTIE GESPREK
11
PROCES VERBAAL
6
PROCES VERBAAL
4
PROCES VERBAAL
5
PROCES VERBAAL
-
L
PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
43
HILVARENBEEK
GOIRLE
-
2
L PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
-
3
L
PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
-
-
L PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
-
-
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
21
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
46
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
26
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
10
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
38
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
118
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
65
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
25
TOTAAL
112
TOTAAL
215
TOTAAL
120
TOTAAL
46
D
LOON OP ZAN
OISTERWIJK
TOTAAL
TILBURG
PREVENTIE GESPREK
25
PREVENTIE GESPREK
41
PREVENTIE GESPREK
400
PREVENTIE GESPREK
590
PROCES VERBAAL
4
PROCES VERBAAL
2
PROCES VERBAAL
68
PROCES VERBAAL
89
L
PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
1
4
L
PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
-
1
L
PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
7
36
L
PROCES VERBAA NA NEGATIEVE HALT
VERWIJZING HALT
46
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
26
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
19
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
379
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
527
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
65
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
74
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
881
OFFICIELE NG WAARSCHUWI
1266
TOTAAL
125
TOTAAL
137
TOTAAL
1771
TOTAAL
Het aantal preventiegesprekken is wederom toegenomen met ruim 20%. Door het melden van beginnend verzuim kunnen leerplichtconsulenten samen met de school beter inzetten op preventie van langdurig verzuim en schooluitval. Ook het handhavend optreden (officiële waarschuwing, Halt-verwijzing en proces-verbaal) is toegenomen met bijna 24% ten opzichte van vorig schooljaar. In het geval van ‘geen sanctie’ is de melding bijvoorbeeld afgedaan met een kennisgevingsbrief (zie: ‘Contactmomenten leerplicht’) of was er geen sprake van verwijtbaarheid, maar van een geoorloofde reden van afwezigheid.
44
8
2526
Vrijstellingen Kinderen die leerplichtig zijn moeten op een school ingeschreven staan en deze school ook bezoeken. Toch kunnen er belangrijke redenen zijn waarom een kind niet naar school kan. Kinderen kunnen dan worden vrijgesteld van de inschrijvingsplicht of (tijdelijk) worden vrijgesteld van geregeld schoolbezoek. Daar zijn wel strikte voorwaarden aan verbonden. De voorkeur gaat altijd uit naar het vinden van een passende onderwijsplek en/of passende ondersteuning. Ouders kunnen een vrijstelling aanvragen als: Een kind door psychische of lichamelijke beperkingen niet in staat is om onderwijs te volgen (artikel 5 onder a). Een kind onderwijs volgt op een school in het buitenland (artikel 5 onder c). Een kind ouder is dan 14 jaar en geen volledig dagonderwijs kan volgen (artikel 3a en 3b). Een kind 16 of 17 jaar is en ergens anders onderwijs volgt (artikel 15). Geen enkele school in de buurt past bij de levensovertuiging van het gezin (artikel 5 onder b). Ouders een trekkend bestaan hebben als kermisexploitant of circusmedewerker (artikel 5a). Verlof Leerlingen hebben in een schooljaar 12 weken vakantie. Alleen in een aantal uitzonderlijke situaties kan verlof worden aangevraagd buiten deze vakanties. Het kan gaan om: Verlof vanwege bijvoorbeeld een huwelijk of begrafenis. Verlof vanwege een religieuze feestdag of verplichting. Extra vakantieverlof (maximaal 10 schooldagen).
Verlof moet schriftelijk worden aangevraagd bij de schooldirecteur. In de schoolgids van de school staan de regels en hoe de aanvraag moet worden gedaan. Tot en met 10 schooldagen beslist de schooldirecteur over de aanvraag voor dit verlof. Als het over meer dan 10 schooldagen gaat, dan beslist de leerplichtconsulent of vrijstelling van geregeld schoolbezoek kan worden toegekend op grond van artikel 11 onder g van de Leerplichtwet 1969. Binnen één gezin kunnen kinderen op verschillende scholen zitten. Om in de regio uniform en consequent te handelen op het gebied van het verlenen van verlof is een eenduidig beleid en goede voorlichting op scholen belangrijk.
45
Aantal verleende vrijstellingen De cijfers m.b.t. de verleende vrijstellingen zijn overgenomen uit de Leerplichttelling artikel 25. Geteld worden alle jongeren die op 01-08-2022 woonachtig waren in de genoemde gemeente en over een vrijstelling beschikten, en de jongeren waar de gemeente na die datum een vrijstelling heeft afgegeven die geldt voor het schooljaar 20212022. Enkel de genoemde soorten vrijstellingen zijn opgenomen in de Leerplichttelling.
DONGEN VRIJSTELLING 5 ONDER A
7 VRIJSTELLING 5 ONDER C
VRIJSTELLING 5 ONDER B
0 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
1
0
TOTAAL
8
GOIRLE VRIJSTELLING 5 ONDER A
2 VRIJSTELLING 5 ONDER C
4 TOTAAL 46
VRIJSTELLING 5 ONDER B
1 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
1
8
N
GILZE en RIJE VRIJSTELLING 5 ONDER A
7 VRIJSTELLING 5 ONDER C
5 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER B
2 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
0
14
EK HILVARENBE VRIJSTELLING 5 ONDER A
2 VRIJSTELLING 5 ONDER C
4 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER B
0 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
0
6
ND
LOON OP ZA VRIJSTELLING 5 ONDER A
3 VRIJSTELLING 5 ONDER C
3 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER B
1 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
0
7
TILBURG VRIJSTELLING 5 ONDER A
48 VRIJSTELLING 5 ONDER C
50 TOTAAL
47
VRIJSTELLING 5 ONDER B
25 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
2
125
OISTERWIJK VRIJSTELLING 5 ONDER A
11 VRIJSTELLING 5 ONDER C
3 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER B
0 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
0
14
TOTAAL VRIJSTELLING 5 ONDER A
80 VRIJSTELLING 5 ONDER C
70 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER B
29 VRIJSTELLING ARTIKEL 15
3
182
De relatieve toename van vrijstelling 5 onder a in Oisterwijk ten opzichte van voorgaande schooljaren is toe te schrijven aan de wijze van registreren van leerlingen die verblijven op P.I. de Hondsberg. Deze leerlingen worden voor de duur van hun verblijf ingeschreven in de gemeente Oisterwijk, het betreft in dit geval leerlingen die door de gemeente van herkomst reeds een vrijstelling toegewezen hebben gekregen en deze vrijstelling moet in onze regio opnieuw worden toegekend en geregistreerd. Daarnaast valt de toename op van vrijstellingen vanwege richtingsbezwaren (artikel 5 onder b) in de gemeente Tilburg. Dat aantal is meer dan verdubbeld. Dit betekent dat steeds meer ouders geen school vinden voor hun kind, die past bij hun levensovertuiging en binnen redelijke afstand tot de woning gelegen is. (zie ook: ‘Werkwijze Vrijstellingen 5 onder b’) Thuiszitters Een leerling die langdurig niet naar school gaat wordt een thuiszitter genoemd. Dit kunnen leerlingen zijn die wel zijn ingeschreven, maar langdurig afwezig zijn. Of kinderen die helemaal niet zijn ingeschreven op een school. Vaak hebben deze kinderen specifieke problematiek waardoor deelname aan onderwijs in een reguliere setting (tijdelijk) niet mogelijk is.
Thuiszitterspact primair onderwijs en voortgezet onderwijs In het voorjaar van 2017 hebben schoolbesturen en samenwerkingsverbanden van primair en voortgezet onderwijs, GGD, IMW (de Toegang) en Leerplicht-RMC de handen ineengeslagen om een verzuimaanpak vast te leggen gericht op verzuimpreventie en het voorkomen van thuiszitten. De thuiszittersaanpak sluit aan bij de ambitie van het Landelijk Thuiszitterspact. In juni 2021 zijn het Thuiszitterspact en de bijbehorende werkagenda’s herzien en het convenant opnieuw getekend. In het Thuiszitterspact staan afspraken tussen het onderwijs (de schoolbesturen en samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs), Leerplicht-RMC, de GGD, schoolmaatschappelijk werk en het sociale wijkteam, die ervoor moeten zorgen dat thuiszitten zoveel mogelijk wordt voorkomen of dat de periode van thuiszitten zo kort mogelijk is.
48
Dit doen de samenwerkende partijen door voor elk kind een passend aanbod te doen voor onderwijs en/of zorg. De regierol voor het aansturen van de integrale aanpak voor thuiszitters is weggelegd bij de Aanjager Thuiszitterspact van de gemeente Tilburg. Sinds augustus 2021 is er een regionale aanpak Leerplicht en wordt ook het Thuiszitterspact primair onderwijs en voortgezet onderwijs op een uniforme wijze door alle betrokken partijen uitgevoerd. In het schooljaar 2021-2022 is de registratie van thuiszitters verbeterd en is afgesproken dat alle thuiszittende leerlingen moeten worden geregistreerd. Ook als de reden van thuiszitten geoorloofd is. Dit maakt het mogelijk om leerplicht vroegtijdig en preventief te betrekken en thuiszitten te voorkomen of de periode van thuiszitten te verkorten. Het streven voor het schooljaar 2022-2023 is om alle thuiszitters in beeld te hebben, zowel ongeoorloofd als geoorloofd. In het schooljaar 2022-2023 wordt geïnvesteerd in de samenwerking met alle samenwerkingsverbanden binnen de regio en het uniformeren van de werkwijze. De ambitie is dat de thuiszitperiode voor ieder kind in de regio zo kort mogelijk wordt gehouden en er altijd een passend aanbod op onderwijs en/of zorg wordt gedaan. De evaluatie van de werkwijze en de samenwerking is aan het begin van het schooljaar 2023-2024.
Aantal Thuiszitters De cijfers van het aantal thuiszitters zijn afkomstig uit de kwartaalrapportage Thuiszitters van peildatum 15-06-2022. In de tabel staan het aantal thuiszitters, unieke personen, die op de peildatum geen onderwijs volgden.
49
DONGEN ABSOLUUT VERZUIM
15 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
2 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER A
5 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
20 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
4 TOTAAL
50
ABSOLUUT VERZUIM
67 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
VRIJSTELLING 5 ONDER A
6 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
0
1
2
22
TOTAAL
76
GOIRLE ABSOLUUT VERZUIM
N
GILZE en RIJE
VRIJSTELLING 5 ONDER A
1 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
1
26
EK
HILVARENBE ABSOLUUT VERZUIM
9 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
0 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER A
1 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
0
10
D
N LOON OP ZA ABSOLUUT VERZUIM
2 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
0 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER A
3 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
0
5
TILBURG ABSOLUUT VERZUIM
91 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
VRIJSTELLING 5 ONDER A
29 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
6
31
TOTAAL
157
OISTERWIJK ABSOLUUT VERZUIM
18 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
0 TOTAAL
VRIJSTELLING 5 ONDER A
4 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
3
25
TOTAAL ABSOLUUT VERZUIM
222 LANGDURIG UIM RELATIEF VERZ
VRIJSTELLING 5 ONDER A
49 GEOORLANGDURIG UIM LOOFD VERZ
13
37
TOTAAL
321
Het hoge aantal absoluut verzuim wordt in belangrijke mate veroorzaakt door personen uit Oekraïne die op de peildatum nog in afwachting waren van een onderwijsplek. Over het geheel genomen zien we een toename in het aantal geregistreerde thuiszitters ten opzichte van het jaar ervoor, omdat er meer aandacht is voor het in beeld brengen van deze groep bij Leerplicht middels de registratie van meldingen.
51
RMC
52
RMC-taken RMC staat voor ‘Regionale Meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten’. Vanaf 1 januari 2024 wordt de naam Doorstroompunt en verdwijnt de verwijzing naar RMC. In verschillende onderwijswetten is vastgelegd wat scholen en gemeenten moeten doen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen en om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie halen (zie: ‘ RMC-wetgeving’). De kansen voor de toekomst zijn beter met een diploma op zak. De trajectbegeleiders van het RMC stimuleren jongeren om een opleiding af te ronden en een startkwalificatie te halen. Gemeenten werken samen met scholen in het voortgezet onderwijs en het mbo om ervoor te zorgen dat jongeren de juiste hulp krijgen richting onderwijs, werk en zorg. Gemeente Tilburg is contactgemeente voor de RMC-regio Midden-Brabant (RMC-regio 35). Tot deze regio behoren de volgende 8 gemeenten: Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk. De kerntaken van de RMC-regio zijn: Melding en registratie van alle jongeren tussen 18 en 23 jaar die niet op school zitten en nog geen startkwalificatie behaald hebben. Benaderen van en zorg dragen voor begeleiding van jongeren die zijn uitgevallen, gericht op terugleiden naar school, werk of een combinatie daarvan.
Het opstellen van een regionaal programma samen met scholen, instellingen en organisaties voor de periode van 4 jaar, met daarin maatregelen ter voorkoming en bestrijding van voortijdig schoolverlaten van jongeren tussen de 12 en 23 jaar. Het monitoren van jongeren met een getuigschrift van het praktijkonderwijs of het speciaal onderwijs, dan wel een diploma van een entreeopleiding. Het maken van afspraken met ketenpartners over begeleiding en ondersteuning naar opleiding, (leer)werk of dagbesteding.
53
RMC Midden-Brabant richt zijn begeleiding op de volgende doelgroepen: Verzuim 18+: Jongeren tussen de 18 en 23 jaar die staan ingeschreven op een school en door school gemeld worden bij RMC vanwege het verzuimen van de les of praktijktijd en/of dreigen uit te vallen. Voortijdig schoolverlaters (VSV): Jongeren tussen de 18 en 23 jaar, die geen startkwalificatie hebben en in het lopende schooljaar na 1 oktober zijn uitgeschreven bij een school. Oud voortijdig schoolverlaters (OUD VSV): Jongeren tussen de 18 en 23 jaar, die geen startkwalificatie hebben en vóór 1 oktober van het lopende schooljaar zijn uitgeschreven bij een school. Jongeren in kwetsbare positie (JIKP): Jongeren tussen de 16 en 23 jaar die de overstap maken van het praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, vmbo (basisberoepsgerichte leerweg) en de entreeopleiding naar het (vervolg) mbo of de arbeidsmarkt. Naast de kerntaken kenmerkt de werkwijze van RMC-regio MiddenBrabant zich door de outreachende en preventieve aanpak. Er worden huisbezoeken ingezet om in contact te komen met jongeren die geen schoolinschrijving en geen startkwalificatie hebben (voortijdig schoolverlaters). Voor de verzuimers van 18 jaar en ouder mèt een schoolinschrijving worden preventieve spreekuren gehouden op school om uitval te voorkomen.