Document · PDF

RIB 44 - Bijl4 Finale versie rapportage Cammeleur 2 0 - Versterking Cultuurfunctie door nieuwe samenwerking

Besluitvormende raadsvergadering 29 september 2022, gemeente DongenBij agendapunt: Eindrapport Cultuurhuis De Cammeleur12.844 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Cultuurhuis De Cammeleur Versterking cultuurfunctie door nieuwe samenwerking 15 september 2022 | Baarn | Jeroen van Spijk/ Michiel Kleiss

Inhoud Inhoud 2 1. Inleiding

Context

Opdracht

Het traject

Analyse scenario B

Kenmerken scenario B

Schematische weergave huidige situatie

Schematische weergave scenario B

Conclusies t.a.v. scenario B

Alternatieve invulling scenario

Achtergronden van het nieuwe basismodel

Denkmodel: Drie assen

Een doelgerichte aansturing vanuit de gemeente

Fysieke aanpassingen

Samenwerking

Uitwerking van het nieuwe basismodel

Nieuwe Stichting Cultuurhuis de Cammeleur

Versterking programmeringsfunctie

Versterking marketingfunctie

Versterking samenwerking horeca

Gevolgen

Beleidskaders

Fysieke aanpassingen de Cammeleur

Uitbreiding eigen licht en geluid

Fictieve begroting Stichting Cultuurhuis de Cammeleur

Verzakelijking en transparantie

Inleiding

Geldstromen huidige situatie

Voorgestelde wijzigingen

Geldstromen nieuwe situatie

Nieuwe subsidierelatie

Budgetneutraal

Impact van de voorgestelde wijzigingen

Conclusies en Vervolgproces

Bijlage 1 Bouwstenennotitie Bijlage 2 Onderzoeksrapport beheer et cetera Bijlage 3 Beeld uit de gesprekken Bijlage 4 Innovatiefonds als instrument Bijlage 5 Berekening huurprijs Bijlage 6 Ruimtestaat Bijlage 7 Huurdersraad Bijlage 8 Voorbeeld Huurdersreglement Bijlage 9 Implementatie proceskosten Bijlage 10 Risico analyse

31 32 33 35 37 38 39 40 43 45

1. Inleiding Context De gemeente Dongen heeft samen met vier belangrijke partners gebouwd aan de huiskamer van Dongen: de Cammeleur. -

Theek5 is een organisatie die in de regio een aantal bibliotheken exploiteert ContourdeTwern is ook een regionale organisatie. Zij houden zich bezig met sociaal en jongerenwerk. De Stichting Donckhuys is een lang bestaande lokale stichting. Zij zijn de hoofdhuurder van de Cammeleur en zij houden zich bezig met beheer, exploitatie en programmering. Daarnaast is Donckhuys eigenaar van de Horeca B.V. die de horeca van de Cammeleur exploiteert. Ook Het Kunstpodium is een lokale organisatie. Het Kunstpodium heeft cultuureducatie en cultuurmakelaarschap als opdracht. Ook organiseren ze cursussen dans/muziekles etc.

Deze vaste partners werken samen in dit prachtige multifunctionele gebouw dat is gelegen aan het historische park Vredeoord. Het heeft een open moderne uitstraling met veel ruimte voor ontmoeting onder andere in het groot opgezette Grand Café. De Cammeleur is gedurende de week veel open en wordt goed gebruikt door de vele actieve verenigingen die Dongen kent. Na de opening van het gebouw in 2018 zijn veel positieve stappen gezet om van het gebouw een succes te maken. Dit is voor een groot deel ook gelukt. Toch zijn er ook grote aandachtspunten om de Cammeleur duurzaam succesvol te laten zijn. De samenwerking tussen de vaste partners verloopt niet altijd optimaal. Met name de samenwerking tussen de twee lokale partners is soms problematisch. Bij de vaste partners en bij de gemeente bestond de indruk dat een groot deel van de problematiek wordt veroorzaakt doordat er te veel taken (macht/rollen) liggen bij de Stichting Donckhuys. En dat functiescheiding zou kunnen leiden tot betere samenwerking. Daarnaast bleek, zoals niet ongebruikelijk bij een nieuw pand, dat een aantal ruimtes niet perfect geschikt zijn voor het voorgenomen gebruik. Met name met betrekking tot de danszaal heeft dat ook aanleiding gegeven tot een ongemakkelijke samenwerking.

Opdracht Samenwerking De kern opdracht is opdracht is om de samenwerking tussen de partners van de Cammeleur te verbeteren en daarmee de functie van de Cammeleur als ‘culturele huiskamer’ van Dongen te optimaliseren.

Bovenstaande gedachte met betrekking tot de achterliggende oorzaak voor de moeizame samenwerking was voor de partners en voor de gemeente mede aanleiding om bij deze opdracht uit te gaan van de samenwerkingsvorm ‘scenario B, tenzij’ uit het reeds uitgevoerde onderzoek naar beheersvormen uit 2021. De gedachten hierachter zijn omschreven in de notitie Cammeleur concept 3.0 van mei 2021 (bijlage 1). Scenario B beoogt een gelijkwaardig(er) speelveld tussen de vaste partners te creëren: de gebouwexploitatie, het gebruiksbeheer en/of de horeca worden in dit scenario uitbesteed. Waarbij met name “een scheiding van commerciële, dienstverlenende en inhoudelijke functies” wenselijk zou zijn. Met scenario B ‘tenzij’ als uitgangspunt zijn wij aan de slag gegaan om een nieuwe, duurzamere samenwerkingsvorm te formuleren in dit plan van aanpak. De toevoeging ‘tenzij’ geeft ruimte om nog een ander alternatief te onderzoeken vanuit de voorwaarde dat er draagvlak voor is en dat het leidt tot een vermindering van functiemenging. De gemeente heeft daarbij expliciet aangegeven bij de opdracht dat er gedurende het traject getoetst moet blijven worden of deze alternatieve oplossingen “de problemen oplossen en leiden tot een toekomstbestendige Cammeleur”. Stichting Donckhuys heeft aangegeven voor zichzelf een beslismoment te willen inrichten.

Als de uitwerking daartoe aanleiding geeft, wil het bestuur de mogelijkheid openhouden om alsnog te besluiten niet in te stappen. Verzakelijking en transparantie Bij de opening van de Cammeleur zijn alle bestaande (financiële) afspraken met de partners voorlopig doorgezet in een compleet andere situatie. De gemeente heeft aangegeven op dit moment ook de bestaande afspraken aan te willen passen aan de nieuwe realiteit. Bij deze opdracht behoort tevens onder de noemer ‘verzakelijking en transparantie’ een analyse van de veranderende geldstromen naar aanleiding van de wens van de gemeente om de huur en subsidie afspraken te stroomlijnen op basis van een reële huur en reële beheerskosten. Overige deelopdrachten Bij de opdracht horen ook een aantal kleinere deelopdrachten. O.a. een onderzoek naar de mogelijkheid van een huurdersraad, een huurdersreglement, onderzoek naar een innovatiefonds en de implementatie van de proceskosten. Deze onderdelen vindt u, inclusief een risicoanalyse, in de bijlagen

Het traject Uiteindelijk is in het voorjaar van 2022 een traject gestart om via drie stappen tot een oplossing te komen: 1. Plan van aanpak Het plan van aanpak omvat een tijdspad en de te zetten stappen (proces). In het proces zijn er twee aandachtsgebieden die extra prioriteit hebben en dat is de uitwerking van kansrijk beheerscenario B (bijlage) en het investeren in de onderlinge relaties. 5

2. Begeleiding van het proces en bijeenkomsten Ook worden er voorstellen gedaan om te komen tot werkvormen waarmee er tot uitwerking wordt gekomen. 3. Borgen van afspraken en uitwerking in dit (eind)document Het gaat hier om verschillende onderzoeken en voorstellen.

2. Analyse scenario B Kenmerken scenario B Scenario B gaat onder meer uit van de verzelfstandiging van de horeca en/of het uitbesteden van het beheer van het pand. Uitbesteden beheer Kort na de opening openbaarden zich een aantal onevenwichtigheden die de verhoudingen tussen de partners in meer of mindere mate hebben verstoord. Met name was duidelijk dat de kosten van beheer en exploitatie waren onderschat. Wij verwijzen hierbij naar het onderzoeksrapport beheer Cammeleur van september 2021 (bijlage 2). De Stichting Donckhuys was als hoofdhuurder volledig aansprakelijk voor de snel oplopende verliezen. De Stichting Donckhuys achtte het vervolgens noodzakelijk om in te grijpen om de verliezen te beperken met als belangrijkste maatregel het beperken van de openingstijden. Die maatregel is een belangrijke reden geweest voor de verstoorde verhoudingen. Ondertussen heeft de gemeente vanaf 2022 een extra subsidie versterkt voor de exploitatie en het beheer en zijn de openingstijden weer zoals iedereen die wenst. Wat dit punt betreft zijn er geen onderlinge spanningen meer. Het lijkt erop dat de wens om het beheer uit te besteden zoals staat beschreven in scenario B voor een deel zijn oorsprong vindt in de spanningen rond de openingstijden. Daar is het beeld ontstaan dat het beheer wellicht beter en goedkoper kan worden uitgevoerd door een externe partij.

Naar de mening van de Galan Groep is dat niet zo. De Stichting Donckhuys is juist bij uitstek een degelijke, zorgvuldig werkende, partij die het beheer van het pand keurig regelt en qua kosten zeker marktconform is. De Stichting Donckhuys heeft ook veel kennis en ervaring met dit pand. Een externe partij is in de huidige markt moeilijk te vinden, en zal zich moeten inwerken en zal waarschijnlijk duurder zijn. Ook is een externe partij meer ‘op afstand’ wat de serviceverlening er niet makkelijker op zal maken. Ook zal een complex en langdurig aanbestedingsproces moet worden opgetuigd. Verzelfstandiging Horeca Scenario B gaat er ook van uit dat de horeca zou kunnen worden uitbesteed aan een externe commerciële partij. Naar de mening van de Galan Groep is dat in de huidige marktomstandigheden waarschijnlijk onmogelijk. Een commerciële partij zal met de huidige restricties wat betreft de exploitatiemogelijkheden niet willen instappen. Zou de gemeente besluiten om alle huidige exploitatierestricties te laten varen dan zou een externe partij wellicht interesse hebben maar dat zou waarschijnlijk leiden tot een onaanvaardbare aantasting van het concept van de Cammeleur.

Dat wil niet zeggen dat het nu goed gaat met de horeca van de Cammeleur. De huidige horeca exploitatie is verlieslatend op reguliere openingstijden. Dat wordt enigszins gecompenseerd met de opbrengsten van feesten en evenementen. De Stichting Donckhuys is naar eigen zeggen geen ‘ervaren horecatijger’ en er is waarschijnlijk ruimte voor verbetering van de exploitatie. Maar de exploitatie overdragen aan een commerciële partij is in de huidige markt heel moeilijk en zou waarschijnlijk te kostte gaan van het Cammeleurconcept. Naar de mening van de Galan Groep is het op dit moment de beste route om samen met de Stichting Donckhuys te onderzoeken hoe de horeca inhoudelijk en qua winstgevendheid kan worden versterkt door samenwerking te zoeken met de lokale horeca en de programmering en de marketing meer te laten samenwerken met de horeca.

Schematische weergave huidige situatie In tabel 1 geven we de huidige situatie schematisch weer qua functieverdeling. Op de verticale as zien welke functies er in het gebouw worden uitgevoerd. Vervolgens laten we op de verticale as zien welke partij die functie uitvoert. We gebruiken daarbij de namen van de partners en gebruikers. ContourdeTwern is afgekort met CdT. We plaatsen een kruisje in de kolommen als de partner de functie uitvoert. In de laatste kolom tellen we de scores op. Deze laatste score laat dan zien hoeveel partners de functie uitvoert. Tabel 1 Huidige situatie Functies

Donckhuys

Gebouwbeheer Verhuur zalen Horeca zakelijk Horeca inhoudelijk Cultuureducatie Cultuurmakelaar Muziek/danslessen Bibliotheek Informeren Lezen en leren Sociaal werk Maatschappelijk werk Ontmoeting Verenigingsactiviteiten Programmering Marketing Samenwerking locale partners

X X X X

Kunstpodium

Theek5

CdT

Verenigingen

X X X X X X

X X X

(minimaal)

X X

Externe partij

Cultuurstichting # partijen

nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt

1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 5 1 4 0 1

De meeste functies worden nu maar door 1 partij ingevuld. Alleen ontmoeten en programmering hebben wat dat betreft een hoge score. Overigens zou de functie marketing uiteraard ook een hoge score behoren te hebben. Samenwerking op de terreinen van Programmering en Marketing ligt daarmee voor de hand. Maar op deze terreinen wordt nauwelijks samengewerkt binnen de Cammeleur. Het is deze omissie die naar de mening van de Galan Groep de hoofdoorzaak is van het suboptimale gebruik van het pand. En het zijn tevens de functies binnen de Cammeleur waarop volgens de Galan Groep de beoogde betere samenwerking vorm zou moeten krijgen. 8

Schematische weergave scenario B In tabel 2 geven we een schematische weergave van scenario B. Tabel 2 Uitwerking met scenario B Functies

Donckhuys

Kunstpodium

Theek5

CdT

Verenigingen

Externe partij X

X X X X X X X X X

X X X

(minimaal)

X X

Cultuurstichting # partijen nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 5 1 4 0 1

In het voorgestelde scenario B wordt een aantal functies dat nu door Donckhuys wordt vervuld, overgedragen aan een externe partij. Daarmee wordt de rol van Donckhuys beperkt en worden de Programmering en Marketing functies niet versterkt. Tevens wordt de samenwerking op de functies Programmering en Marketing niet versterkt.

Conclusies t.a.v. scenario B Eén van de essenties in scenario B is het creëren van een gelijkwaardiger speelveld. De gedachte daarbij is dat het scheiden van functies daarbij gaat helpen. In scenario B wordt met name gekeken naar het uitbesteden van functies bij stichting Donckhuys op het gebied van horeca of beheer. Onze hoofdconclusie is dat het nog meer oplevert als niet horeca of beheer uitbesteed wordt, maar programmering (en bijhorende marketing). Wij stellen daarom een andere invulling van scenario B voor. Deze alternatieve invulling zal in de huidige marktsituatie en volgens onze analyse van de Cammeleur tot een beter eindresultaat leiden, zonder daarbij afbreuk te doen aan het creëren van een gelijkwaardiger speelveld. Overwegingen bij oorspronkelijk voorgestelde functiescheiding horeca of beheer Beknopt samengevat zien wij de volgende risico's en bezwaren om horeca of beheer weg te halen bij Stichting Donckhuys: • Het is in de huidige markt van sterke prijsstijgingen en extreem personeelstekort niet realistisch dat er een horeca-aanbieder geïnteresseerd is in het opstarten van een nieuwe onderneming in een cultureel centrum. • Als er al een andere horeca-ondernemer gevonden zou worden zullen de opbrengsten van de Horeca mogelijk verbeteren door de focus op Horeca, maar inhoudelijk zal dit minder goed aansluiten bij het concept van de Cammeleur.

• •

In de combinatie van beheer, zalenverhuur en horeca zit een synergievoordeel en als dat wordt losgelaten bij de uitvoering van scenario B zal dat verloren gaan. Een externe partij voor het beheer is meer ‘op afstand’ wat de serviceverlening er niet makkelijker op zal maken. Ook zal een complex en langdurig aanbestedingsproces moet worden opgetuigd.

Samenwerking bij marketing en programmering Functiescheiding op het gebied van horeca of beheer heeft dus een aantal negatieve gevolgen maar veel belangrijker is dat het niet de cruciale factor is voor het gewenste resultaat van meer samenwerking en een optimaler gebruik van het pand. Dat doel kan wel worden bereikt door te gaan samenwerken op de terreinen die nu niet (gemeenschappelijke marketing) of niet goed genoeg (programmering) worden ingevuld. Hieronder wordt een alternatieve invulling van scenario B aangedragen dat onzes inziens wel het beoogde resultaat kan opleveren. Van belang is dat deze alternatieve invulling van het scenario bij alle partners als een mogelijk alternatief is geaccepteerd.

Alternatieve invulling scenario Uit de gesprekken met de vaste partners (bijlage 3) en de daaropvolgende analyse van de Galan Groep tekende zich haast onvermijdelijk een alternatieve invulling van scenario B af die geschikter lijkt om de problematiek structureel op te lossen. In dit alternatief wordt niet het beheer of de horeca uitbesteed, maar wordt de programmering verbijzonderd in een aparte stichting waarin alle vaste partners een rol krijgen. Deze stichting zal ook de marketing van de Cammeleur gaan verzorgen. Essentieel is dat dit scenario bij alle partners als een mogelijk alternatief is geaccepteerd. Daarmee worden ‘twee vliegen in een klap geslagen’: 1. De ondergeschoven rol van wat de hoofdfunctie van de Cammeleur zou moeten zijn krijgt eindelijk de (van alle partners gecombineerde) aandacht die noodzakelijk is, en 2. De gewenste gelijkwaardigheid van scenario B wordt op een alternatieve wijze gerealiseerd. Op deze wijze ontstaat een logische rol voor de Stichting Donckhuys met grotendeels beheersfuncties (pandbeheer, zalenverhuur en de administratief/zakelijke aspecten van de horeca) en zijn de inhoudelijke functies verbijzonderd. De alternatieve invulling van scenario B ziet er qua verdeling van functies als volgt uit (zie tabel 3).

Tabel 3 Alternatieve invulling scenario B Functies

Donckhuys

Gebouwbeheer X Verhuur zalen X Horeca zakelijk X Horeca inhoudelijk X Cultuureducatie Cultuurmakelaar Muziek/danslessen Bibliotheek Informeren Lezen en leren Sociaal werk Maatschappelijk werk Ontmoeting X Verenigingsactiviteiten Programmering (minimaal) Marketing Samenwerking locale partners X

Kunstpodium

Theek5

CdT

Verenigingen

X X X X X X

X X X

(minimaal)

X X

Externe partij

nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt

Cultuurstichting # partijen

1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 5 1 5 1 1

X X X

De oprichting van een programmeerstichting voor de samenwerking op de terreinen programmering, marketing en horeca is het cruciale deel van het advies van de Galan Groep. Hiermee samenhangend adviseert de Galan Groep tevens onderstaande maatregelen die later in het rapport worden toelicht: • Een aantal fysieke aanpassingen te doen aan het gebouw waardoor er beter kan worden samengewerkt • Voor wat de horeca betreft samenwerking te zoeken met de lokale horeca om het gebouw beter te kunnen benutten als ontmoetingsplek en sociaal kloppend hart.

3. Achtergronden van het nieuwe basismodel Denkmodel: Drie assen In onderstaande figuur wordt de basis van dit denkmodel van het voorgestelde advies voor de Cammeleur zichtbaar gemaakt. De drie assen in het model zijn slechts een hulpmiddel om de dimensies van de mogelijke aanscherpingen in de relaties zichtbaar te maken. Er worden hierbij extremen zichtbaar gemaakt, maar uiteraard is de werkelijkheid genuanceerder.

Samenwerkingsrelatie partners Klef

Slechte relatie Gescheiden

Aansturing van gemeente

Detailsturing

Vrijblijvend

Jin Yang

Fysieke structuur Wij hebben met de partijen verschillende opties besproken op welke wijze wij tot een nieuwe balans kunnen komen. Daarbij streven wij naar een middenweg op alle drie de assen. Dit betekent dat wij recht willen doen aan de unieke positie van de individuele partners waarbij wij tegelijkertijd zoeken naar mogelijkheden om de samenwerking te verbeteren. Een heel breed scala, tot en met de extreme opties als fusie en een bedrijfsverzamelgebouw, is besproken maar alle opties die zijn afgevallen zijn in deze notitie niet meer meegenomen.

Een doelgerichte aansturing vanuit de gemeente Vanuit het perspectief van de gemeente zijn er twee extremen in de aansturing: een te vrijblijvende aansturing of juist een te gedetailleerde aansturing. Wij stellen een model voor waar de gemeente op hoofdlijnen betrokken blijft, maar de uitvoering zoveel mogelijk aan de verschillende partners overlaat. Dit is mogelijk als er duidelijke kaders zijn of heldere opdrachten zijn. Vanuit deze kaders kan de gemeente op hoofdlijnen toetsen of de afspraken worden nagekomen.

Het is daarbij wenselijk dat de gemeente investeert in het maken van heldere kaders op de korte termijn zodat de gemeente ook in de positie komt om de uitvoering los te laten. De kaders geven duidelijkheid wat de gemeente verwacht van de partners. Voorbeelden van elementen die in de kaders kunnen worden opgenomen zijn: voor welke doelgroepen wordt er gewerkt, samenwerking met de partners en de samenleving, openingstijden, gebruiksmogelijkheden, maatschappelijke doelen, et cetera. Deze manier van denken is in algemene zin in lijn met het beleid van de gemeente op andere beleidsterreinen, maar vergt voor de Cammeleur in de komende periode tijd nog wel een extra investering van de gemeente in het formuleren van deze kaders. Deze kaders gelden ook als uitgangspunt voor het innovatiefonds. In bijlage 4 wordt hier verder op in gegaan. Vanuit de partners wordt aangegeven dat het ook goed is duidelijk te krijgen wie welke rol heeft en hoe deze rol moet worden ingevuld. Dit kan ook via opdrachtgeverschap vanuit de gemeente. Denk hierbij aan doelgroepenbeleid, gewenste openingstijden et cetera. Los van dit alles is het goed om de afspraken met betrekking tot huur en subsidies te rationaliseren. De nieuwe Cammeleur is ontstaan vanuit al bestaande cultuurpartners binnen de gemeente Dongen.

Veel subsidie-afspraken en rollen zijn historisch gegroeid en deze afspraken zijn vooralsnog doorgezet in de compleet nieuwe situatie in de Cammeleur.

Fysieke aanpassingen Fysieke as/ Meer onafhankelijkheid Daarnaast zoeken wij in dit voorstel ook naar een nieuwe balans op de fysieke as. Dat wil zeggen dat wij de afhankelijkheden van de partners met de vermenging van taken, rollen en verantwoordelijkheden verkleinen en tegelijkertijd een meer gelijkwaardige relatie ontstaat. Dit is vooral mogelijk door de afhankelijkheden tussen stichting Donckhuys en Kunstpodium te verkleinen. Dit advies gaat over verbetering van de samenwerking. Dat kan ook worden bereikt op sommige terreinen juist minder samen te (moeten) werken. De partners willen juist minder samenwerken als het gaat om de uitvoering van ieders zijn eigen kernactiviteiten. Er bestaat de wens om zich onafhankelijker en gemakkelijker op zijn eigen kernactiviteit te kunnen richten. Dit gaat om fysieke maar ook organisatorische elementen waar meer onafhankelijkheid denkbaar is. Het is onzes inziens mogelijk om een deel van de spanningen tussen Kunstpodium en Stichting Donckhuys weg te nemen door middel van een beperkte aanpassing van het gebouw. Een kleine aanpassing van een nieuw gebouw nadat in de praktijk blijkt dat het niet zo werkt als gehoopt, is zeker niet ongebruikelijk. De jaarlijkse extra lasten zullen zeer beperkt zijn.

Samenwerking Tot slot stellen wij op de samenwerking as een nieuw model voor: het scenario met een Cultuurhuis. Wij stellen voor om de samenwerking op het cultuuraspect en de marketing stevig te versterken. Binnen het gebouw de Cammeleur worden een aantal functies door de verschillende partijen uitgevoerd. In de eerder gepresenteerde tabel 1 is op hoofdlijnen een samenvatting gegeven van de rollen die door de partners worden uitgevoerd. Wat opvalt is dat ontmoeten en programmering de hoogste scores hebben en door bijna alle partijen worden uitgevoerd. De andere functies zijn meer specialistische functies. Samenwerking op de punten waar een hoge score op is, ligt daarmee voor de hand. Voor de specialistische functies is dit minder belangrijk. Uit de gesprekken met de partners (bijlage 3) kwam naar voren dat er voor wat programmering betreft geen noemenswaardige samenwerking bestond. Stichting Donckhuys doet zijn best vanuit een onzes inziens te beperkt blikveld. Waarbij de functie van de Cammeleur voor het verenigingsleven voorop staat en de functie als cultureel centrum op de tweede plaats komt. De overige partners doen relatief weinig aan programmering. Het was als snel duidelijk dat er veel te winnen zou zijn door juist de samenwerking te zoeken op dit terrein. Datzelfde geldt haast a fortiori voor de functie marketing.

Vanuit deze observaties ontstaat de gedachte/het voorstel van een model waarbij de samenwerking in hart van de Cammeleur juist wordt versterkt. Cultuurhuis de Cammeleur, met een boeiende programmering voor jong en oud voor de gemeente Dongen. Maatschappelijke en culturele instellingen met zalenverhuur hebben in Nederland vaak een profiel waarbij de identiteit van het culturele centrum voorop staat. Veelal worden deze cultuurhuizen geleid door een bestuur met een culturele instelling met daarnaast zakelijke ondersteuning. Dat zorgt voor een (cultureel) profiel wat de aantrekkelijkheid van de instelling vergroot en daarmee ook de zalenverhuur stimuleert. Voorbeelden zijn Podium Mozaïek in Amsterdam, Theater Castellum in Alphen aan den Rijn en de Verkadefabriek in Den Bosch. Voor al deze centra geldt dat ze professioneel en zakelijk zalen verhuren aan commerciële partijen en maatschappelijke instellingen en de opbrengsten daarvan ten goede laten komen aan de culturele programmering. Cultuurhuis de Cammeleur kan zorgdragen voor een ander perspectief en meer dynamiek qua programmering en kan daarmee een synergetisch effect tussen de commerciële en culturele activiteiten bewerkstelligen.

Binnen dit cultuurhuis kan wellicht ook de functie cultuurmakelaar1 van Dongen vorm krijgen. Dat sluit aan bij een opdracht die de gemeente aan Kunstpodium heeft verstrekt om vraag en aanbod op het gebied van cultuur op elkaar af te stemmen. Horeca Niet toevallig wordt de horeca onder het kopje samenwerking behandeld. Horeca is een belangrijk onderdeel van de totale uitstraling van de Cammeleur. Alle partners hebben er mee te maken. Met name is de samenwerking met de horeca van belang voor voormalig ondergeschoven functies van de Cammeleur: Programmering en Marketing. De horecafunctie wordt in het nieuwe basismodel als een integraal onderdeel van het concept van de Cammeleur gezien.

Het gaat dan met name om de verbindende functie tussen doelgroepen en cultuur waarbij er kansen liggen bijvoorbeeld door het organiseren van evenementen en optredens in de grote zaal. Bijvoorbeeld voor leerlingen van middelbare scholen die hierdoor kennis kunnen maken met theater, muziek, dans, et cetera

4. Uitwerking van het nieuwe basismodel Nieuwe Stichting Cultuurhuis de Cammeleur De Cammeleur is het bruisend sociaal-cultureel hart van gemeente Dongen. Een plek waar ontmoeten, meedoen, ontwikkelen en verbinden centraal staan. Stichtingen, verenigingen, werkgroepen, ondernemers, maar ook individuele bezoekers van alle leeftijden, vinden hier een prettig 'thuis'. De Cammeleur is de huiskamer van Dongen. Een manier om de culturele programmering te versterken, is om een nieuw op te richten stichting verantwoordelijk te maken voor de versterking van de cultuurfunctie en een identiteit van de Cammeleur. Binnen dit model wordt een aparte entiteit in de vorm van een stichting opgericht. Dit kan bij voorkeur via een op te richten Stichting Cultuurhuis De Cammeleur2 om de programmering te verzorgen inclusief de aanvraag van subsidies en de marketing van activiteiten. De stichting heeft een aantal hoofdtaken: • Programmering • Marketing • Samenwerking Horeca Er komt een apart bestuur waar de bestaande partijen Stichting Donckhuys en Kunstpodium gelijkwaardig lid zijn via een kwaliteitszetel. Dit bestuur stelt de kaders vast van de programmering en ook eventuele (iets grotere) conflicten worden afgehandeld door het bestuur.

In ieder geval Stichting Donckhuys en Kunstpodium zijn lid van het bestuur aangevuld met bijvoorbeeld drie externe leden die een specifieke achtergrond hebben in de cultuur- en theatersector. Eventueel kan een bestuurslid van Theek5 worden toegevoegd. Er komt een directie met een artistiek directeur en een zakelijk directeur voor één dag per week vanuit de bestaande partners. Op langere termijn kan gekozen worden om een specifieke directeur voor het cultuurhuis te benoemen (in overleg).

Versterking programmeringsfunctie In eerste instantie wordt gewerkt met de bestaande medewerkers (via detachering) en wordt als eerste een programmeringsbeleid opgesteld samen met de programmeur en de bestaande partners gericht op meer culturele producties en te definiëren doelgroepen die passen bij de gemeente Dongen. Hierbij kan de programmeur van Stichting Donckhuys een belangrijke rol hebben. Het kan gaan over een laagdrempelige brede programmering theater, literatuur, cabaret, muziek, film, jeugdcultuur, dans, maar eventueel ook populaire en actuele programmering zoals het gezamenlijk kijken naar belangrijke sportwedstrijden.

Er zijn lichtere samenwerkingsverbanden denkbaar zoals een programma-organisatie of een permanente stuur- en projectgroep maar tot dusver werkten deze lichtere modellen niet. We stellen daarom een stichting voor om het goed te borgen. Wel pleiten we de nieuwe stichting nog geen eigen personeel te geven, maar om mensen te detacheren.

Binnen deze programmering wordt ook gekeken welke doelgroepen nog gemist worden en waar aparte activiteiten voor kunnen worden georganiseerd. Vanuit de business case moet rekening gehouden worden met betaalbare programmering maar additionele inkomen genererende activiteiten bieden ook kansen. Zoals voor alle theater- en cultuurstichtingen geldt, heeft het bestuur een taak om ook meer aan fondsenwerving te doen. Accenten vanuit het cultuurbeleid van de gemeente, bijvoorbeeld via het innovatiefonds, kunnen hier ook aan bijdragen. Ook komt er een regulier programmeringsoverleg met alle vier partners. Binnen het programmeringsoverleg wordt jaarlijks en per kwartaal de planning besproken plus de praktische zaken voor de programmering via een maandelijks overleg.

Versterking marketingfunctie Het cultuurhuis krijgt ook de rol om de marketing van de Cammeleur verder te versterken. Hierbij wordt actief met de gemeenschap van Dongen gecommuniceerd. Enerzijds om te vertellen wat er allemaal gebeurt en anderzijds om de Cammeleur over de hele breedte ook vol te krijgen. De marketing van de Cammeleur zal eveneens integraal worden verzorgd door Stichting Cultuurhuis de Cammeleur. Voor de marketingstrategie en de uitvoering wordt de programmacommissie aangevuld met de manager van de horeca van de Cammeleur. De manager van de horeca spant zich in om in samenwerking met de programmeerstichting meer evenementen te organiseren meer groepen en partijen naar de Cammeleur te brengen. Marketing en sales dus. Twee punten zijn hierbij van belang: 1. De exploitatiemogelijkheden Onder voorwaarde van punt 2 zou de Cammeleur meer ruimte moeten krijgen om evenementen te organiseren en ook om besloten feesten en bijeenkomsten te mogen organiseren. De uitgangspuntennotitie biedt daar ruimte voor. Het is tijd om de randvoorwaarden te concretiseren. 2. De samenwerking met de lokale horeca Voor wat betreft de extra te organiseren commerciële omzet is het van belang dat daarbij wordt samengewerkt met lokale horecapartijen.

Op die wijze die ervoor moet zorgen dat de Cammeleur door de lokale horeca wordt gezien als een extra kans in plaats van een bedreiging of een oneerlijke concurrent. Tot slot zijn er diverse voordelen om het cultuurhuis op termijn een rol te geven in afstemmingsvraagstukken binnen de Cammeleur zoals de huurdersraad.

Versterking samenwerking horeca Een koppeling met de horeca BV ligt voor de hand omdat het de horecafunctie (gedeeltelijk) los zou koppelen van Stichting Donckhuys (Scenario B) en bovendien de juiste incentives zal geven voor de samenwerking tussen programmering, marketing en horeca. Dit gaat allemaal vanuit een integrale aansturing in de bestaande Horeca BV. Er zijn voordelen om de risico’s te splitsen. Enerzijds moet er een link worden gelegd met de culturele activiteiten voor zowel de verdienmomenten als de momenten die minder rendabel zijn. Anderzijds is het goed om de ervaring met de bedrijfsvoering van Stichting Donckhuys aan boord te houden, zodat Stichting Cultuurhuis de Cammeleur zich kan richten op inhoudelijke zaken. De aandelen zouden bijvoorbeeld kunnen worden gesplitst (in overleg). Het heeft de voorkeur van de Galan Groep om de Stichting Cultuurhuis de Cammeleur voor een deel (49%) eigenaar te maken van de horeca B.V. Het is in verband met de (personeels)administratie en de HR-verplichtingen met betrekking tot het in de horeca B.V. in dienst zijnde personeel verstandig om een kleine meerderheid van de aandelen (51%) te laten bij de voor dat soort zaken veel beter ingerichte Stichting Donckhuys.

Los van de financiële kansen en uitdagingen van dit eigenaarschap zullen de gebruikelijke afspraken worden gemaakt met betrekking tot omzetbonussen aan de organiserende partij uit Dongen die evenementen organiseren.

Gevolgen Binnen dit model zal de Stichting Donckhuys een kleinere rol krijgen in de programmeringsfunctie, want dat ligt formeel dan bij het cultuurhuis. Via de personele invulling blijft Donckhuys wel intensief betrokken. Uiteraard staat het Stichting Donckhuys wel vrij om ook inhoudelijke activiteiten te programmeren binnen het totaal van de programmering. Dit geldt overigens voor alle partners. Voorgesteld wordt om een organisatie op te zetten waar de bestaande medewerkers ook een formele functie krijgen. Het gaat dan wel om een kleine aanstelling qua formatie. Hierbij kan gedacht worden om in de directie de artistieke kant door Kunstpodium in te vullen en de zakelijke kant door Stichting Donckhuys. Daarnaast komt er een bestuur met in ieder geval een ‘sterke’ voorzitter/ster die de directie kan sturen en kan beslissen bij staken der stemmen en de directie kan begeleiden in nieuwe rol. Deze voorzitter komt niet vanuit Stichting Donckhuys of Kunstpodium, maar is onafhankelijk. Daarnaast krijgt het bestuur twee kwaliteitszetels vanuit Stichting Donckhuys en Kunstpodium. Als Theek5 wil aansluiten, is dat wenselijk, maar dit is nog te bepalen of Theek5 dit wil en kan. Voor deze nieuwe leden geldt iemand met kennis van fondsenwerving en ook iemand die ervaring heeft als bestuurder van theater en cultuurhuizen en mee kan praten over programmering en marketing.

Vaste medewerkers/programmacommissie • Programmeur Stichting Donckhuys. Gedetacheerd • Programmamedewerkster Kunstpodium. Gedetacheerd Dit in samenwerking met: • Hoofd horeca de Cammeleur • Theek5 • ContourdeTwern Hierdoor blijft Donckhuys wel verantwoordelijk van de gebouwexploitatie en het gebruiksbeheer, maar worden juist andere rollen zoals die in de programmering (onder andere de theaterfunctie) anders georganiseerd. Ook de horecarol wordt in dit voorstel gedeeld met de cultuurstichting. Een verzelfstandiging van de horeca wordt op dit moment sowieso niet opportuun geacht. Vanuit de budgetkaders wordt op dit moment niet voorgesteld om nieuwe mensen aan te stellen, maar met het huidige team door te gaan maar dan wel vanuit nieuwe rollen. Er is positieve feedback vanuit de betrokkenen om op deze wijze aan de slag te gaan.

Beleidskaders Er worden nieuwe beleidskaders vastgesteld voor het cultuurhuis de Cammeleur. Dit is gedeeltelijk de verantwoordelijkheid van de gemeente als subsidiegever. Hier kunnen naast culturele doelen ook sociale en/of onderwijsdoelen aan worden toegevoegd, maar ook het naar laagdrempelige programmering. Daarnaast is het belangrijk dat de Stichting Cultuurhuis Cammeleur zijn eigen beleidsplan opstelt en dat dit door het bestuur wordt vastgesteld. Deze kaders geven duidelijkheid over de ambities, de doelgroepen (leeftijden zoals kinderen, jongeren 12 tot 16 jaar, 40 plus, eventueel inkomensgroepen, specifieke doelgroepen), definities wat wel en niet onder programmering valt, betrokkenheid van partners en inwoners van Dongen, het aantal programma’s en het type programma (cabaret, theater, film, dans, klassiek en moderne muziek, literatuur, onderwijs, lokale programmering, et cetera, evenementen). Dit beleidsplan zal elementen meenemen vanuit de huidige programmering, maar zeker ook nieuwe elementen moeten toevoegen. Uit de gesprekken lijkt een hoofdambitie met 36 grote zaal programma’s per jaar voor 2023 e.v. haalbaar. Dit is een flinke groei ten opzichte van het huidige aanbod.

Fysieke aanpassingen de Cammeleur Aanpassing danszaal De overtuiging van de Galan Groep is dat een aanpassing van de danszaal een belangrijk hulpmiddel is om de samenwerkingsrelatie te herstellen. De danszaal wordt dan uitgebreid. Er is de optie genoemd om de naastgelegen opslag te verplaatsen naar elders op die etage. Dit creëert dan een ruimte die even groot is als de soms betwiste zaal 8.

Deze ruime heeft een betere indeling dan zaal 8 en kan permanent voor dans worden ingericht. Het is aan te raden om deze zaal permanent door Kunstpodium te laten huren (en niet naar behoeven) om nieuwe conflictsituaties te voorkomen. Opslagruimte Opslag op de tweede verdieping is essentieel voor Kunstpodium. Er moet dan een nieuwe opslag worden gecreëerd. De Galan Groep is een voorstander van deze aanpassing. Maar er moet nog wel worden onderzocht of en waar dit mogelijk is en wat de kosten hiervan zullen zijn. Deze beide ingrepen maken de exploitatie van de Cammeleur veel eenvoudiger. Het zijn relatief bescheiden ingrepen en zoiets is niet ongebruikelijk vlak na een opening. Eventueel wordt ook een aparte kantoorruimte gecreëerd voor Kunstpodium.

Uitbreiding eigen licht en geluid De exploitatie van de grote zaal kan aanzienlijk worden gestimuleerd indien de Cammeleur over zou gaan tot de uitbreiding van het licht- en geluidssysteem. Doordat bij wat grotere evenementen nu steeds extern extra moet worden bij gehuurd is de Cammeleur onnodig duur en inflexibel. Dat zou een investering moeten zijn die zichzelf snel terugverdient. Een deel van de investering zou kunnen worden gefinancierd.

Fictieve begroting Stichting Cultuurhuis de Cammeleur In het voorstel wordt nu een nieuwe stichting opgericht. De stichting die integraal verantwoordelijk wordt voor de programmering en marketing van Cultuurhuis de Cammeleur. Deze nieuwe stichting wordt in eerste instantie budgetneutraal gefinancierd door een herverdeling tussen de partners. Deze stichting kan vervolgens zelfstandig op zoek naar extra subsidies (fondsenwerving) en overige extra inkomsten (deelneming in lucratieve evenementen). De initiële financiering kan relatief pijnloos worden ingevuld omdat er door de nieuwe zakelijker structuur ook een paar “positieve” effecten optreden. Deze positieve effecten worden in deze fictieve begroting van het Cultuurhuis de Cammeleur zichtbaar gemaakt. Theek5 en ContourdeTwern worden sowieso buiten deze herverdeling gehouden. Vooral Kunstpodium en Stichting Donckhuys zullen een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van het Cultuurhuis de Cammeleur. Zowel qua directievoering als qua programmering. De bedragen die onderstaand worden genoemd kunnen ook eenvoudig worden aangepast als het wenselijker is om een bepaalde begrotingspost te vergroten of juist te verkleinen. Het budget van het Cultuurhuis de Cammeleur kan worden opgebouwd uit de volgende onderdelen: 20

1. Tot op heden programmeert Stichting Donckhuys in de Cammeleur voor een inkoopbedrag van ongeveer € 60.000,-- per jaar. De inkomsten die daar tegenover staan (voornamelijk kaartverkoop) komen in de huidige situatie bij Stichting Donckhuys terecht en zijn ongeveer gelijk aan die uitgaven. In de nieuwe situatie gaat de Cultuurstichting die rol (minimaal) overnemen. 2. De extra huurinkomsten van Stichting Donckhuys uit de danszaal en de muziekzalen. Verhuur van de danszaal en verhuur van de muziekzalen zijn in de nieuwe structuur extra inkomsten voor de Stichting Donckhuys. Die kunnen worden overgeheveld naar het budget van het Cultuurhuis de Cammeleur. De Stichting Donckhuys heeft aangegeven dit te overwegen. In onderstaande fictieve begroting zijn die geschat op € 20.000,-- voor de danszaal en € 10.000,-- voor de muziekzalen. 3. De zaalhuur die het Cultuurhuis de Cammeleur voortaan aan Stichting Donckhuys gaat betalen. Dit is echter vestzak broekzak en levert geen programmeergelden op. 4. De formatie van het Cultuurhuis de Cammeleur zal voornamelijk bestaan uit gedetacheerde medewerkers van Stichting Donckhuys en Kunstpodium.

Inkomsten Extra inkomsten uit extra evenementen Kaartverkoop Vanuit directiebudget Donckhuys Vanuit directiebudget Kunstpodium Vanuit programmeurs-budget Donckhuys Vanuit programmeurs-budget /cultuureducatie Kunstpodium Extra huuropbrengst Danszaal Extra huuropbrengst Grote zaal Muziekzalenverhuur

Uitgaven PM 60.000

Programmering

75.000

10.000 10.000 15.000

Directievoering Programmeurs Verhuur zalen

20.000 30.000 25.000

15.000

Marketing

10.000

20.000

Algemene kosten Eigen uitgaven

5.000

25.000 10.000 165.000

Plus extra inkomsten

165.000

Tabel 4: Fictieve begroting Cultuurhuis de Cammeleur

De vraag is hierbij of de detachering vanuit Stichting Donckhuys en Kunstpodium budgetneutraal is. Dat wil zeggen blijft de totale hoeveelheid werk gelijkt? Ook moet er een oplossing gevonden worden voor de voorfinanciering van de programmering.

5. Verzakelijking en transparantie Inleiding Het is belangrijk om zich te realiseren dat onderstaande grotendeels los gezien moet worden van de hierboven voorgestelde maatregelen. Bovenstaande moet leiden tot een betere structuur en samenwerking en daarmee tot een beter functionerende Cammeleur. Onderstaande maatregelen hebben met name tot doel de verdeling van de kosten helder te krijgen. Bij de opening van de Cammeleur zijn in feite alle bestaande (financiële) afspraken met de partners voorlopig doorgezet in een uiteraard compleet andere situatie. De gemeente heeft aangegeven op dit moment ook de bestaande afspraken aan te willen passen aan de nieuwe realiteit. Het is de bedoeling dat de partners voortaan een huurprijs gaan betalen die gebaseerd is op een reële huurprijs per m2 en het daadwerkelijk gehuurde aantal vierkante meters. Vermeerderd met de reële servicekosten per m2. Uitgangspunt van de gemeente daarbij is dat deze exercitie budgetneutraal verloopt. In onderstaand overzicht is ervan uitgegaan dat de inkomsten van de partners uit andere bronnen gelijk blijven.

Geldstromen huidige situatie In figuur 1 worden de huidige geldstromen weergegeven. Figuur 1

Toelichting op figuur 1 Huur De gemeente is eigenaar van het pand. De gemeente ontvangt huur van de Stichting Donckhuys. De Stichting Donckhuys is de hoofdhuurder. In de huidige situatie betaald de Stichting Donckhuys 119.652 euro huur aan de gemeente. Donckhuys ontvangt huur van de vaste partners en van de Horeca B.V. De vaste partners betalen in de huidige situatie onderstaande bedragen aan huur aan de Stichting Donckhuys. Teek5 Kunstpodium ContourdeTwern De horeca B.V.

57.888 euro 78.459 euro 12.960 euro 31.827 euro

Totaal ontvangt de Stichting Donckhuys dus 181.134 euro per jaar aan huurinkomsten van vaste partners en van de horeca in de huidige situatie. Subsidie De vaste partners ontvangen allen subsidie van de gemeente. Alleen de Horeca B.V. ontvangt geen subsidie van de gemeente. Dit is ook wettelijk niet toegestaan. De subsidies die de partners ontvangen voor huisvesting zijn gelijk aan de huur die ze moeten betalen. De subsidie voor huisvesting is uiteraard slechts een deel van de totale subsidie die de partners ontvangen. In tabel 5 wordt een overzicht gegeven van de totale subsidie die de partners ontvangen van de gemeente en welk deel daarvan bestemd is voor huisvesting. Tabel 5

Voorgestelde wijzigingen De voorgestelde wijziging kom erop neer dat de partners voortaan een huurprijs gaan betalen die gebaseerd is op een reële huurprijs per m2 en het daadwerkelijk gehuurde aantal vierkante meters. Vermeerderd met de reële servicekosten per m2. Reële huurprijs De huidige huurprijs is in het verleden op basis van de kapitaallasten van het huidige gebouw vastgesteld (waarin een stuk wordt aangevuld vanuit de reserve MFA). De gemeente heeft de wens uitgesproken te willen uitgaan van een kostprijs dekkende huur in lijn met de gebouw- en exploitatiekosten die passen bij het gebouw. Vanuit de kostendoorberekening wordt er een nu vierkante meterprijs van 160 euro per m2 voorgesteld. De huurprijs is dan gebaseerd op de totale jaarlijkse kosten van de Cammeleur voor de gemeente Dongen inclusief onderhoud, verzekeringen en afschrijvingen. Een en ander is afgestemd met de afdeling financiën van de gemeente Dongen. (Bijlage 5) Servicekosten Daarnaast worden er voortaan door de Stichting Donckhuys aan de partners servicekosten in rekening gebracht op basis van de reële servicekosten per vierkante meter. De servicekosten zijn gebaseerd op de totale jaarlijkse kosten voor het beheer op basis van het jaar 2021. Eén en ander is afgestemd met de Stichting Donckhuys. De servicekosten per m2 worden hier vastgesteld op 70 euro per m2.

Verhuurbare vierkante meters De verhuurbare vierkante meters zijn gebaseerd op de ruimtestaat zoals die ter beschikking is gesteld door de gemeente Donckhuys (Bijlage 6)

Geldstromen nieuwe situatie In tabel 6 wordt een overzicht gegeven van de huurbedragen + servicekosten in euro’s van de partners in de nieuwe situatie op basis van het aantal gehuurde vierkante meters met daarbij de verschillen ten opzichte van de huidige situatie. Tabel 6

Extra subsidie voor beheer 100.000

In figuur 2 worden de geldstromen in euro’s weergegeven in de nieuwe situatie. Figuur 2

N.B. Dit zijn de nieuwe geldstromen op basis van de subsidies van 2022. In 2023 wordt de subsidie van Kunstpodium met 75.000 euro verlaagd.

Toelichting Stichting Donckhuys In de nieuwe situatie moet Stichting Donckhuys 335.360 euro huur betalen aan de gemeente. In de oude situatie was dat 119.652 euro. Het verschil is dus 215.708 euro. In de nieuwe situatie ontvangt Stichting Donckhuys 201.940 euro van de vaste partners en de horeca In de oude situatie was dat 181.134 St. Donckhuys ontvangt dus per saldo 20.806 euro meer per jaar aan huur en servicekosten Dus moet Stichting Donckhuys 215.708 -/- 20.806 = 194.902 euro extra compensatie krijgen voor huisvestingskosten krijgen om de transitie budgetneutraal te laten verlopen.

Dat bedrag wordt (samen met de extra ontvangen gelden voor huur en servicekosten van de partners) direct terugbetaald aan de gemeente in de vorm van een hogere huur. Partners De vaste partners worden voor de verschillen gecompenseerd door de subsidiebedragen aan te passen. Voor hen verloopt de transactie budget neutraal. Horeca De horeca mag niet worden gesubsidieerd. De extra huur en servicekosten moeten uit eigen middelen worden betaald. Gemeente De extra subsidies vloeien rechtstreeks terug in de vorm van hogere huuropbrengsten.

Nieuwe subsidierelatie In tabel 7 wordt de nieuwe subsidierelatie weergegeven in euro’s: Tabel 7

N.B. Dit zijn de nieuwe geldstromen op basis van de subsidies van 2022. In 2023 wordt de subsidie van Kunstpodium met 75.000 euro verlaagd.

In tabel 7 wordt de berekening van de nieuwe subsidiebedragen zichtbaar gemaakt. Het huidige budget van 1.619.813 euro wordt opgehoogd met de extra huurinkomsten die de gemeente zelf ontvangt. Zoals eerder gemeld moet er wel een correctie op de verrekening van de horeca plaatsvinden omdat dit niet mag worden gesubsidieerd volgens landelijke regelgeving. Dit leidt tot een totaal subsidiebedrag van 1.819.048 euro Naast bovenstaande subsidie is voor 2022 een extra subsidie voor de beheerskosten gemaakt. Deze staat apart vermeld onder de tabel. Dit is een zinvolle interventie geweest die ook positieve effecten heeft op de onderlinge relaties van de partners en tegemoetkomt aan de wens om de Cammeleur de huiskamer van Dongen te laten zijn.

Budgetneutraal Voor de gemeente geldt dat zij straks 199.235 euro extra compensatie voor huisvestingskosten uitkeert. Dat bedrag is opgebouwd uit 194.902 euro voor Stichting Donckhuys en 4.333 euro voor het totaal van de partners. Daar staat tegenover dat de gemeente straks 335.360 (nieuwe huur) -/- 119.652 (oude huur) = 215.708 meer huur gaat ontvangen. Het saldo zijnde 215.708 -/- 199.235 = 16.473 euro is gelijk aan de niet voor compensatie in aanmerking komende extra huur van de horeca aan de Stichting Donckhuys. 27

Impact van de voorgestelde wijzigingen Gevolgen voor Stichting Donckhuys De wens van de gemeente is om deze exercitie geheel budgetneutraal te laten verlopen. Dat is echter onmogelijk. Want de Horeca B.V. huurt ook van de hoofdhuurder en moet in de nieuwe situatie ook een hogere huur gaan opbrengen. De Horeca B.V. mag hiervoor echter niet worden gecompenseerd. De hoofdhuurder moet de meer ontvangen huur rechtstreeks doorbetalen aan de gemeente. Dat betekent dat de Stichting Donckhuys aan haar nieuwe subsidiebedrag voor huisvesting ongeveer 16.000 euro te kort zal komen. Extra exploitatiemogelijkheden Stichting Donckhuys uit de Danszaal en de Muziekzalen Deze wijzigingen kunnen echter ook een positief effect hebben op de inkomsten van Stichting Donckhuys want: 1. De te realiseren danszaal is in feite nieuw want deze werd tot nu toe vrijwel niet gebruikt. 2. Stichting Donckhuys huurt ook deze zaal als hoofdhuurder van de gemeente. 3. Stichting Donckhuys wordt ook voor deze zaal gecompenseerd voor de extra op te brengen huurprijs. 4. Deze zaal werd tot nog toe niet verhuurd dus alles wat er vanaf dit jaar aan huur binnenkomt van deze zaal is voor Stichting Donckhuys extra inkomsten. Muziekzalen Dezelfde redenatie geldt voor de muziekzalen. Deze werden tot nu toe verhuurd door Kunstpodium.

De huurprijs voor die zalen aan Stichting Donckhuys zat ergens in ‘het mandje’ van afspraken in de oude subsidieregeling. Ook hier geldt voor Stichting Donckhuys dat zij wordt gecompenseerd voor de extra op te brengen huurprijs en dat wat er voortaan aan huur binnenkomt extra inkomsten zijn. Wij hebben begrepen dat tussen Stichting Donckhuys en Kunstpodium is afgesproken dat deze ruimtes voortaan rechtstreeks door Stichting Donckhuys zullen worden verhuurd aan de muziekleraren en -leraressen. De Galangroep vindt dat een logische ontwikkeling. Verhuren van ruimten is immers één van de kerntaken van Stichting Donckhuys. In de berekening van de vierkante meterprijs is er rekening mee gehouden dat de muziekzaaltjes kunnen worden verhuurd tegen een prijs die realistisch is voor muziekdocenten. De ruimten zijn door de isolatie en het gebrek aan ramen alleen voor muziek te gebruiken en over het algemeen geldt in Nederland dat ook vanuit de markt muziekruimten betaalbaar worden aangeboden. De marges binnen het muziekonderwijs zijn beperkt omdat veel lessen individueel worden gegeven.

Overige zalen Bovenstaande met betrekking tot de danszaal en de muziekzalen geldt niet voor alle overige verhuurbare ruimtes van de Cammeleur. Voor alle overige ruimtes verandert de situatie niet. Verhuur daarvan levert geen extra geld op voor Stichting Donckhuys. Bestemming extra inkomsten Kunstpodium zal de verbouwde danszaal waarschijnlijk apart huren van Donckhuys. Ook zullen de muziekruimten via een nieuwe regeling door Donckhuys waarschijnlijk rechtsreeks worden verhuurd aan de muziekdocenten. De Stichting Donckhuys heeft aangegeven dat zij overweegt deze extra inkomsten ter beschikking stellen aan de op te richten Stichting Cultuurhuis de Cammeleur. Sociale verhuur In de nieuwe situatie is nog steeds ruimte voor Stichting Donckhuys om voor sommige verenigingen een lagere huur te vragen als dat belangrijk is voor het verenigingsleven van Dongen. De exercitie is immers budgetneutraal en die ruimte was er voorheen ook. . Gevolgen voor Kunstpodium Voor Kunstpodium vallen deze veranderingen samen met een vanaf 2023 compleet andere subsidieregeling. In deze nieuwe situatie ontvangt Kunstpodium geen subsidie meer voor muziek- en danslessen maar uitsluitend voor cultuureducatie inclusief de kantoorkosten en kosten van opslag. Dat verklaart waarom Kunstpodium in de nieuwe situatie zo veel minder ruimtes huurt en dat het subsidiebedrag voor huisvesting zo veel lager wordt.

Tot nu toe subsidieerde de gemeente door middel van een totaalbedrag aan de hoofdhuurder (Stichting Donckhuys) een ‘mandje’ van gebruik met onder andere het recht op gebruik van diverse zalen ook voor vrijetijd cursussen. In de nieuwe situatie zal Kunstpodium de zalen voor cursussen uit hun eigen budget moeten bekostigen. Kunstpodium moet zich realiseren dat zij voortaan binnen de Cammeleur tegen de reële huurprijs moet huren indien zij bijvoorbeeld een ruimte wil huren voor een fotografiecursus. Dit mag niet tot nieuwe conflicten leiden. Het is daarom wat de Galan Groep betreft noodzakelijk om de danszaal op permanente basis te huren zodat ‘de angel uit het conflict gehaald wordt’. Uiteraard kan Kunstpodium aan de Stichting Donckhuys vragen de zaal te verhuren als Kunstpodium de ruimten zelf niet nodig heeft.

6. Conclusies en Vervolgproces Samenwerking Voor een optimaal gebruik van het pand is samenwerking op de functies programmering en marketing vereist. Op basis van onze analyse en afstemming met partijen is onze conclusie dat dit het beste georganiseerd kan worden in een nieuw op te zetten stichting die als hoofdtaak heeft om deze functies uit te voeren. Afstemming van programmering en marketing met de horeca is daarbij van zelfsprekend belang. Daarom wordt tevens voorgesteld om de stichting voor 49% eigenaar te laten worden van de horeca B.V.,Stichting Donckhuys behoudt dan 51%. Fysieke maatregelen In onze analyse hebben we geconcludeerd dat de samenwerking tussen partijen ook bevorderd kan worden door een aantal praktische maatregelen te treffen in het gebouw. Deze maatregelen betreffen kleine fysieke aanpassingen om het zaalgebruik te optimaliseren. Verzakelijking De wens van de gemeente is om de onderlinge verhoudingen te verzakelijken en op reële gronden te baseren. Reële huur, servicekosten en daadwerkelijk gebruik van m2. Uitgangspunt hierbij is dat dit plaatsvindt op budget neutrale basis voor de partijen die verenigd zijn in de Cammeleur, inclusief de gemeente. Wij komen tot de conclusie dat dit mogelijk is op basis van aangepaste subsidies.

In de rapportage is uiteengezet wat de nieuwe huurprijzen en subsidiestromen moeten zijn om de verzakelijking budgetneutraal te laten verlopen. Nieuwe mogelijkheden Door de samenwerking van de partners, -en de integratie van programmering, marketing en horeca-, in de cultuurstichting, ontstaan nieuwe mogelijkheden voor een succesvolle exploitatie van de Cammeleur, als bruisend sociaal-cultureel hart van gemeente Dongen. Vervolgstappen • Besluitvorming over het nieuwe alternatief. Door alle partners te accorderen. • Visie op de Cammeleur opstellen door het bestuur en de organisatie van het Cultuurhuis (uiteraard in overleg met alle berokkenen). • Governance vaststellen (oprichting stichting, uitwerking operationele samenwerkingsafspraken tussen partijen). Inrichting stichting partijen en inrichting stichting (bestuur en organisatie), opzet systemen/administratie) (zie bijlage 7). • Operationeel plan vaststellen door cultuurhuis (inclusief betrokkenheid partners) Intensivering programmering en marketing en samenwerking met de horeca. • Operationele verbouwing de Cammeleur (Kan eventueel ook in 2023). • Samenwerking positief monitoren en impulsen bieden.

Bijlage 1

Bouwstenennotitie

Bijlage 1 is als pdf toegevoegd.

Bijlage 2

Onderzoeksrapport beheer et cetera

Bijlage 2 is als pdf toegevoegd.

Bijlage 3

Beeld uit de gesprekken

Iedereen is vol lof over het gebouw. Afgaand op het eerste jaar 2019 zijn er veel meer bezoekers dan verwacht. Ruim 290.000 bezoekers. De waardering onder bezoekers is hoog. Het is een mooi ruim licht gebouw en ‘het werkt als ontmoetingsplek’ voor de bezoeker. Vanuit de gesprekken met de actieve partijen blijkt dat iedereen betrokken is en iedereen wil graag vooruit. Er is bij geen enkele gebruiker een gebrek aan motivatie te ontdekken. Wel is er sprake van een aantal spanningen in de samenwerking. Vanuit de partners wordt open en eerlijk over deze spanningen gesproken. De spanningen spelen met name tussen Stichting Donckhuys en Het Kunstpodium. De spanningen zijn toe te wijzen naar bepaalde momenten in de recente ontstaansgeschiedenis van De Cammeleur. Het is goed te begrijpen waarom beide partijen vanuit hun perspectief verschillend naar de situatie kijken. Ook is er inderdaad sprake van een structureel achterliggend probleem; de samenwerkingsrelatie tussen de twee lokale partners is te ongelijkwaardig ingericht. Dit is eerder ook nadrukkelijk benoemd door Bureau Culturele Zaken (september 2021) en in de uitgangspuntennotitie 3.0 (mei 2021). Zowel Stichting Donckhuys en het Kunstpodium hebben hier op een verschillende manier last van. Het is cruciaal om deze ongelijkwaardigheid op te lossen om tot een succesvol functionerende Cammeleur te komen.

Deze ongelijkwaardige samenwerkingsrelatie heeft uiteindelijk ook een impact op alle participerende partijen in het gebouw. Vanuit de positieve insteek om naar voren te kijken achten wij het wel haalbaar om tot een werkbare oplossing te komen. Belangrijk is om naar een samenwerkingsmodel te gaan dat meer evenwicht en daarmee meer gelijkwaardigheid biedt. Wij redeneren bij onze keuzes daarbij vanuit de gedachten zoals omschreven in scenario B waarin de wens wordt verwoord om de vermenging van taken rollen en verantwoordelijkheden te verkleinen en tevens dat “taken, rollen en verantwoordelijkheden strakker en duidelijker worden beschreven”. In de onderstaande samenvatting wordt per organisatie kort beschreven wat wij uit de gesprekken het opgehaald. Vanuit het gesprek met de directie en het bestuur van Stichting Donckhuys is het beeld naar voren gekomen van een zeer betrokken organisatie. Het bestuur is actief en evenwichtig opgebouwd en het bestuur heeft sterke wortels in de samenleving van Dongen. Ook de directeur staat stevig in zijn schoenen met een heldere en praktische visie op de vraagstukken die spelen. Binnen het totstandkomingstraject van de Cammeleur is er zeker aandacht geweest voor de samenwerkingsrelatie, maar uiteindelijk heeft ook door tegenvallers in de bouw en andere praktische zaken de samenwerkingsrelatie vooraf toch te weinig aandacht gekregen.

Uiteindelijk is er het model uitgekomen zoals dat nu is waar Stichting Donckhuys verschillende rollen heeft (beheerder, horeca, programmering en zij zijn verantwoordelijk voor de reserveringen van de ruimte). Meteen na de opening werd voor Stichting Donckhuys duidelijk dat ze contractueel risicodragend zijn en dat dit grote financiële risico’s voor de stichting met zich meebrengt. De manier waarop dit verliep en destijds is afgehandeld is nog steeds een belangrijk moment geweest voor Stichting Donckhuys waar nog steeds met gemengde gevoelens op wordt teruggekeken. 33

In het gesprek gaven ze aan moeite te hebben met scenario B om verschillende redenen. Ze hebben daarom eerder bij de gemeente aangegeven dat ze voor zichzelf een beslismoment te willen inrichten om wel of niet akkoord te gaan met het voorstel. Impliciet zijn zij daarmee dus, weliswaar met een voorbehoud, akkoord gegaan met scenario B ‘tenzij’. Dit is ook formeel vastgelegd in verschillende documenten van de gemeente. In het gesprek met de Galan Groep gaf Stichting Donckhuys tegelijkertijd ook aan dat zij wel begrijpen dat er ergens een doorbraak moet worden gecreëerd en zij graag verder willen denken aan oplossingen. Ook het gesprek met Kunstpodium was positief en constructief. De directeur/manager gaf aan dat het Kunstpodium in een groot veranderingsproces zit waarbij binnen het takenpakket cultuureducatie een prominentere rol gaat krijgen. Zij heeft daar een duidelijke en heldere visie op. Ook het bestuur van Kunstpodium is veelzijdig en actief en goed verankerd in de Dongense samenleving. Zij hebben veel uitdagingen maar kijken positief naar de toekomst. In het gesprek werd duidelijk dat voor het Kunstpodium er een grote teleurstelling zit in de ongelijkwaardigheid van het partnerschap. Ook zijn er vele praktische discussie tussen de partners zoals die van de openingstijden maar ook om bijvoorbeeld de beschikbaarheid van zaal 7.

Het Kunstpodium mist in de huidige samenwerkingsrelatie het partnerschap en de gelijkwaardigheid. Ook ziet het Kunstpodium nog veel kansen in het versterken van het cultuurmakelaarschap. Dit betekent dat de partners in de Cammeleur een actief verbindende rol hebben om verbindingen te leggen tussen vraag en aanbod op cultureel terrein. Denk aan bijvoorbeeld onderwijsinstellingen. Het gesprek met Theek5 was inspirerend; de bibliotheek in Dongen is een groot succes! Het gebouw is multifunctioneel en heeft zeer ruime openingstijden. Mooi is ook te zien dat de bibliotheek veel wordt gebruikt door jong en oud. De leiding van de bibliotheek heeft een ruime taakopvatting en is ook een actieve partner met veel aanvullende activiteiten en programmering. De bibliotheek ziet dat de samenwerking binnen het pand een aandachtspunt is. Ze kunnen zelf met alle partijen goed samenwerken, maar er liggen kansen voor aanvullende samenwerking. De bibliotheek geeft aan zeker open te staan voor nieuwe impulsen. Een aandachtspunt blijft daarbij de openingstijden. Zij hebben begrip voor de financiële motieven om minder vaak open te zijn, maar ze hopen wel dat dit om een tijdelijke situatie gaat. Tot slot spraken we ook met het management van ContourdeTwern. De organisatie is zeer actief in de regio en zet zich vol overgave in voor de kwetsbaren van Dongen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11856736/1