RIB 24-93 Bijl-1 Uitvoerings- en Handhavingsstrategie fysieke leefomgeving gemeente Dongen 2025-2028

Uitvoerings- en handhavingsstrategie fysieke leefomgeving gemeente Dongen 2025 - 2028 Vastgesteld door het college van B&W op 17 december 2024.

1

Kerngegevens

Opstellers Leon Weeda, John Schellekens, Leen Augustijn Teams Openbare Orde en Veiligheid, Omgevingsbeleid en Vergunningen, Toezicht en Handhaving Datum 9 december 2024 Behandeling College van burgemeester en wethouders d.d. 17 december 2024 Planstatus Definitief Zaaknummer 2024 - 158 002

2

Inhoudsopgave Kerngegevens ................................................................................................................................................................. 2 Inhoudsopgave .............................................................................................................................................................. 3 Afkortingen .................................................................................................................................................................... 6 1.

Inleiding .................................................................................................................................................................. 7 1.1 Context .................................................................................................................................................................. 7 1.1 Beleidscyclus .......................................................................................................................................................... 7 1.2 Afbakening ............................................................................................................................................................ 8 1.3 Wettelijk kader ....................................................................................................................................................... 9 1.4 Definities VTH ........................................................................................................................................................ 9 1.5 Leeswijzer en opbouw .......................................................................................................................................... 10

2.

Terugblik en ontwikkelingen.................................................................................................................................. 11 2.1 Evaluatie beleidskader ......................................................................................................................................... 11 2.2 Toekomstige ontwikkelingen ............................................................................................................................... 11

3.Uitgangspunten en doelen ......................................................................................................................................... 13 3.1 Uitgangspunten ..................................................................................................................................................133 3.2 Doelen ................................................................................................................................................................. 14 3.3 Meetbare subdoelen ............................................................................................................................................ 14 4. Omgevingsanalyse en prioriteiten ............................................................................................................................ 177 4.1 Omgevingsanalyse.............................................................................................................................................. 177 4.1.1 Kenmerken ................................................................................................................................................... 177 4.1.2 Erfgoed .........................................................................................................................................................

17 4.1.3 De kern Dongen .......................................................................................................................................... 188 4.1.4 De kern ‘s Gravenmoer ................................................................................................................................ 188 4.1.5 De kernen Klein-Dongen en Vaart ................................................................................................................. 18 4.1.6 Het buitengebied .......................................................................................................................................... 18 4.1.7 Bedrijventerreinen ....................................................................................................................................... 199 4.2 Prioriteiten .......................................................................................................................................................... 20 4.2.1 Landelijke prioriteiten ................................................................................................................................... 20 4.2.2 Prioriteitstelling gemeente Dongen .............................................................................................................. 20 5.

Uitvoeringsstrategieën .............................................................................................................................................. 22 5.1 Inleiding ............................................................................................................................................................. 222 5.2. Preventiestrategie ............................................................................................................................................ 222 5.2.1 Communicatie en voorlichting ..................................................................................................................... 222 5.2.2 Bemiddeling/mediation ............................................................................................................................... 233 5.2.3 Deregulering ............................................................................................................................................... 244 3

5.3 Vergunningenstrategie ...................................................................................................................................... 244 5.3.1 Begrippen vergunning en vergunningverlening............................................................................................ 244 5.3.2 Doel van de vergunningenstrategie ............................................................................................................. 244 5.3.3 De procedures ............................................................................................................................................. 244 5.3.4 Uitgangspunten vergunningverlening ......................................................................................................... 255 5.3.5 Basiswerkwijze……………………………………………………………………………………………………………………………..25 5.3.6 Het bouwtechnisch toetsingskader ............................................................................................................... 26 5.4 Toezichtstrategie ............................................................................................................................................... 288 5.4.1 Begrippen toezicht en toezicht houden .......................................................................................................

288 5.4.2 Doel van de toezichtstrategie ........................................................................................................................ 28 5.4.3 Basiswerkwijze ............................................................................................................................................ 288 5.4.4 Toezichtprioriteiten algemeen ...................................................................................................................... 29 5.4.5 Toezicht bouwen ......................................................................................................................................... 299 5.4.6 Toezicht op de uitvoering van bouwwerken die onder de Wkb vallen…………………………………………………….30 5.4.7 Toezicht APV en bijzondere wetten …………………………………………………………………………………………………30 5.4.8 Toezicht op de Alcoholwet en exploitatievergunningen (APV)……………………………………………………………..31 5.4.9 Toezicht op ondermijning ............................................................................................................................. 31 5.5 Sanctiestrategie ...................................................................................................................................................

31 5.5.1 Begrip handhaving ……………………………………………………………………………………………………………………….31 5.5.2 Doel van een sanctiestrategie…………………………………………………………………………………………………………31 5.5.3 Basiswerkwijze……………………………………………………………………………………………………………………………..32 5.5.4 Basiswerkwijze toepassing handhavingsinstrumenten………………………………………………………………………..34 5.5 Gedoogstrategie ................................................................................................................................................ 355 6. Organisatie van vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht ........................................................ 36 6.1 U&H-organisatie .................................................................................................................................................. 36 6.2 Beschikbare capaciteit voor VTH-taken .............................................................................................................. 377 6.2.1 Team Vergunningen, toezicht en handhaving ............................................................................................... 37 6.2.2 Team Omgevingsbeleid ..............................................................................................................................

388 6.2.3 Team Openbare orde en veiligheid ................................................................................................................ 38 6.3 Beschikbare middelen ........................................................................................................................................ 388 6.4 Procescriteria....................................................................................................................................................... 40 6.4.1 Scheiding taken VTH: .................................................................................................................................... 40 6.4.2 Roulatiesysteem Toezichthouders: ............................................................................................................... 40 6.4.3 Taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheden vastgelegd: .......................................................................... 40 6.4.4 Buiten kantooruren bereikbaar: .................................................................................................................... 40 6.5 Kwaliteitscriteria ..................................................................................................................................................

40 6.6 Samenwerkingspartners ...................................................................................................................................... 41 6.6.1 Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) .................................................................................. 41 4

6.6.2 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB)................................................................................. 422 6.6.3 Politie ......................................................................................................................................................... 422 6.6.4 Openbaar Ministerie (OM) ............................................................................................................................ 42 6.6.5 Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) .................................................................................... 422 6.6.6 Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ..................................................................................... 433 6.6.7 Dierenbescherming ....................................................................................................................................... 43 6.6.8 De Nederlandse arbeidsinspectie (inspectie SZW) ........................................................................................ 43 6.6.9 Waterschappen ............................................................................................................................................. 43 6.6.10 Belastingdienst .........................................................................................................................................

433 6.6.11 Andere gemeenten .................................................................................................................................... 433 7. Monitoring, evaluatie en rapportage ........................................................................................................................ 444 7.1 Monitoringsindicatoren ...................................................................................................................................... 444 7.2 Tussentijdse verantwoordingsrapportages ......................................................................................................... 455 7.3 Evaluatie en rapportage ..................................................................................................................................... 466 8.Bijlagen .....................................................................................................................................................................477 Bijlage 1. Risicomatrices en Prioriteitenoverzicht .................................................................................................... 488 Bijlage 2. Toelichting risicoanalyse .......................................................................................................................... 544 Bijlage 3. Toelichting risicoscores.

............................................................................................................................ 577 Bijlage 4. Werkwijze behandeling aanvraag voor een omgevingsvergunning ............................................................. 60 Bijlage 5. Werkwijze behandeling aanvraag voor een APV-vergunning .................................................................... 622 Bijlage 6. Werkwijze behandelen aanvraag voor een Alcoholwetvergunning ........................................................... 633 Bijlage 7. Werkwijze bezwaar en beroep .................................................................................................................. 644 Bijlage 8. Werkwijze toezicht en handhaving Omgevingswet .................................................................................. 666 Bijlage 9. Werkwijze toezicht Wet kwaliteitsborging ............................................................................................... 678 Bijlage 10. Werkwijze toezicht brandveilig gebruik .................................................................................................. 689 Bijlage 11. Werkwijze melding strijdigheid regelgeving………………………………………………………………………………….70 Bijlage 12. Leidraad handhavingsacties en begunstigingstermijnen ........................................................................... 71 Bijlage 13.

Categorieën van gevallen van verplichte participatie ……………………………………………………….…………….72

5

Afkortingen AMvB APV Awb Bal BAG Bbl BIT Bkl CenA Boa College GR Inspectie SZW KKC LHS LHSO Ministerie JenV MKC NVWA Ob OMWB OM OMG OOV Ow Raad RIEC SSiB U&H-strategie VRMWB VNG VTH Wet bibob Woo Wkb

Algemene maatregel van bestuur Algemene Plaatselijke Verordening Algemene wet bestuursrecht Besluit activiteiten leefomgeving Basisregistratie Adressen en Gebouwen Besluit bouwwerken leefomgeving Bestuurlijk Interventieteam Besluit kwaliteit leefomgeving Control en Advies Buitengewoon opsporingsambtenaar College van burgemeester en wethouders van Dongen Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant De Nederlandse arbeidsinspectie Klantcontact centrum Landelijke Handhavingsstrategie Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht Ministerie van Justitie en Veiligheid MilieuKlachtenCentrale Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Omgevingsbesluit Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant Openbaar Ministerie (Justitie) Omgevingsbeleid Openbare Orde en Veiligheid Omgevingswet Gemeenteraad van Dongen Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Samen Sterk in het Buitengebied Uitvoerings- en handhavingsstrategie Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Vereniging Nederlandse Gemeenten Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur Wet open overheid Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

6

1. Inleiding 1.1 Context Voor u ligt de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie fysieke leefomgeving gemeente Dongen 2025-2028 (hierna: U&H-strategie). Hierin zijn de bestuurlijke uitgangspunten en beleidskeuzes zijn opgenomen, met betrekking tot de regelgeving op het gebied van het omgevingsrecht en met name de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in werking is getreden. Hieronder vallen activiteiten in het kader van bouwen, ruimtelijke ordening en milieu 1. Daarnaast zijn in deze U&Hstrategie ook een aantal activiteiten opgenomen, die voortvloeien uit de APV en de zogenaamde bijzondere wetten, zoals de Alcoholwet en de Wet op de kansspelen. Hierdoor is een aantal van de hieraan verbonden werkzaamheden van de buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: de boa’s), ook in de uitvoerings- en handhavingsstrategie opgenomen. De U&H-strategie geeft invulling aan de wettelijke plicht van de gemeente om een vastgesteld beleid te hebben voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in het kader van het omgevingsrecht. Daarnaast geeft het de visie en ambities weer van het college van burgemeester en wethouders, ten aanzien van de VTH-taken van de gemeente Dongen en op welke wijze deze zijn vertaald naar doelen, prioriteiten en uitvoering.

Vanwege de snel veranderende samenleving is dit beleidsplan een dynamisch document, dat indien nodig door veranderingen in de wet- en regelgeving, andere bestuurlijke inzichten, evaluaties, et cetera, kan worden aangepast.

1.1 Beleidscyclus Met deze U&H-strategie legt het college de basis voor de programmatische uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van het omgevingsrecht. De uitvoerings- en handhavingsstrategie bevat daartoe een omgevings- en risicoanalyse met een prioritering, van taken op het gebied van omgevingsrecht, de APV en bijzondere wetten. Met vaststelling hiervan stelt het college van burgemeester en wethouders de uitgangspunten voor de VTHwerkzaamheden vast. Bijvoorbeeld zoals op welke wijze vergunningaanvragen worden getoetst, op welke punten wordt gecontroleerd bij verschillende bouwprojecten en welke toezichts- en handhavingsinstrumenten worden ingezet. Op het gebied van vergunningverlening zijn doelstellingen en prestatie-indicatoren opgenomen ten aanzien van de afhandeling. Daarbij zijn risico’s in kaart gebracht en is aan de hand daarvan en op basis van landelijke normen het niveau van toetsing vastgelegd. Ook voor toezicht en handhaving zijn prestatie-indicatoren vastgelegd. De U&Hstrategie is onderdeel van het zogenaamde BIG-8 model. Dit model is een dubbele plan-do-check-act cyclus, waarbij beleid en uitvoering twee cirkels vormen die in elkaar grijpen en daardoor verbonden zijn.

In de afbeelding hierboven is de bovenste cirkel de beleidscyclus en de onderste de uitvoeringscyclus. In het 1

Het taakveld milieu is ondergebracht bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant 7

navolgende wordt een korte toelichting gegeven op de hierin aanwezige termen. Strategisch beleidskader Het strategisch beleidskader bevindt zich in de uitvoerings- en handhavingsstrategie en is het begin van de beleidscyclus. Hierin stelt het college onder andere de doelen en prioriteiten van de organisatie op VTH-gebied vast. Het college legt de uitvoerings- en handhavingsstrategie ter kennisname voor aan de gemeenteraad. In ieder geval eens per 4 jaar, of zoveel eerder als nodig is, wordt het op zijn actualiteitswaarde beoordeeld en indien nodig aangepast. Operationeel beleidskader Het operationele beleidskader vloeit voort uit het strategisch beleidskader. Hierin wordt aangegeven op welke wijze een bijdrage wordt geleverd aan de realisatie van de doelen. De in het operationeel beleidskader gemaakte keuzes, worden gebruikt voor het opstellen van het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. Planning & control Dit onderdeel van de BIG 8 bevindt zich op het raakvlak van de twee cirkels en vormt hierdoor als het ware de verbinding hiertussen. Hierin vormt het toewijzen van de noodzakelijke capaciteit en financiële middelen - die nodig zijn om de gestelde doelen te kunnen bereiken – een belangrijk onderdeel. Rapportage & evaluatie Jaarlijks wordt een rapportage opgesteld met daarin de resultaten van de monitoring en de doelstellingen in de uitvoerings- en handhavingsstrategie.

Indien noodzakelijk kan op grond hiervan dit document worden aangepast. De rapportage en evaluatie van het beleid worden opgenomen in het jaarverslag dat door het college wordt vastgesteld. Voorbereiden De eerste stap in de uitvoeringscyclus is het “voorbereiden”. Deze stap is noodzakelijk om ervoor te zorgen, dat de VTH-werkzaamheden op een juiste en uniforme wijze worden uitgevoerd. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het werken op basis van vooraf vastgestelde procedures, processen en protocollen. Uitvoeren De handhavings-en uitvoeringsstrategie vormt de basis voor het jaarlijks op te stellen uitvoeringsprogramma, waarin indien van toepassing ook specifieke activiteiten voor dat jaar worden vastgesteld. Dit met inachtneming van de beleidskeuzes die in dit operationeel beleid zijn gemaakt. Kortom: de uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden. Monitoring Onder monitoring wordt in dit kader het verzamelen, analyseren, gebruiken en communiceren van informatie, met betrekking tot de uitvoering van het beleid en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden verstaan. Het VTH-beleid betreft de eerste drie stappen van de BIG 8 (strategisch beleidskader, operationeel beleidskader en rapportage & evaluatie).

1.2 Afbakening De fysieke leefomgeving kent veel activiteiten die de kwaliteit ervan kunnen beïnvloeden. Het beleid in deze nota richt zich op de activiteiten, die een relatie hebben met de VTH-taken die voortvloeien uit het omgevingsrecht. Daarnaast is in dit beleid een aantal activiteiten opgenomen, die ook invloed uitoefenen op de fysieke leefomgeving, maar door de APV en bijzondere wetten worden gereguleerd. Sinds 2012 heeft de gemeente Dongen vrijwel al haar VTH-milieutaken ondergebracht bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna: OMWB). Deze adviseert de gemeente Dongen ook bij o.a. ruimtelijke ontwikkelingen en andere vergunningprocedures, bijvoorbeeld ten aanzien van geluid bij evenementen, externe veiligheid en bodemkwaliteit. De OMWB voert ook VTH-taken uit voor de provincie Noord-Brabant en voor een aantal andere gemeenten in Noord-Brabant. 8

Het beleid op milieugebied is opgenomen in het Gemeenschappelijk uitvoeringskader OMWB 2024-2027 (hierna: het gemeenschappelijk uitvoeringskader). Het omgevingsrecht gebied milieu is daarom geen onderdeel van de U&Hstrategie. Het gemeenschappelijk uitvoeringskader bevat ook een preventie-, toezicht-, sanctie- en gedoogstrategie.

1.3 Wettelijk kader De grondslag voor de U&H-strategie is niet enkel de landelijke wet- en regelgeving. Een deel hiervan is ook afkomstig uit de bestaande beleidscontext zoals de voor de gemeente Dongen gemaakte omgevingsvisie. Hierin zijn de ambities, doelen en prioriteiten voor de fysieke leefomgeving vastgelegd. Deze vormen de basis voor het omgevingsplan, waarmee de U&H-strategie een aantal raakvlakken heeft. In de U&H-strategie is daarom op strategisch niveau aansluiting gezocht bij beleidsdocumenten en regels die de gemeente Dongen heeft en die het VTH-taakveld raken. Het hierin opgenomen beleid wordt in dit document vertaald naar een voor de VTH-taken operationeel niveau. De U&H-strategie richt zich op de volgende taakvelden:

Bouwen Ruimtelijke ordening Bestaand gebruik bouwwerken Brandveilig gebruik Openbare ruimte en veiligheid

1.4 Definities VTH In de U&H-strategie wordt gebruik gemaakt van de begrippen preventie, vergunningverlening, acceptatie van meldingen, toezicht en handhaving. In dit kader worden deze begrippen als volgt gedefinieerd. Preventie De gemeente zoekt in een vroeg stadium het contact met inwoners en organisaties. Dit is nog niet in de vorm van toezicht maar om met hen informatie te delen en te betrekken bij de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Hiermee wordt bevorderd dat doelen worden bereikt en wordt de kans op een overtreding van wettelijke voorschriften verkleind. Vergunningverlening Onder vergunningverlening wordt in deze context het toetsen van aanvragen aan geldende landelijke en lokale weten regelgeving verstaan. Belangrijk is dat men zich hierbij realiseert, dat bij de landelijke regelgeving er vaak weinig ruimte is voor bestuurlijke afwegingen. Uiteindelijk moet dit resulteren in een kwalitatief goed besluit, eventueel onder voorwaarden of voorschriften. Acceptatie van meldingen Voor bepaalde activiteiten geldt geen vergunningplicht maar wel een meldingsplicht. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het maximaal twee weken plaatsen van een container op de openbare weg. Maar ook voor 9

milieubelastende activiteiten kan het zijn dat deze meldingsplichtig zijn. Dit is terug te vinden in hoofdstuk 4 en 5 van het Besluit activiteiten leefomgeving (hierna: Bal). In het kader van de Wet kwaliteitsborging (hierna: de Wkb) is ook sprake van de verplichting tot het indienen van een melding. Degene die een meldingsplichtige activiteit wil uitvoeren, dient de melding te doen vóórdat hij of zij de hierin genoemde activiteit gaat uitvoeren. Het is dus verboden de betreffende activiteit uit te voeren zonder dat een melding is gedaan. Een melding dient over het algemeen vier weken van tevoren gedaan te worden aan het bevoegd gezag. De melding leidt overigens niet tot een besluit van het bevoegd gezag. Zodra de melding is gedaan, kan met de activiteit worden gestart. Door de melding weet het bevoegd gezag dat de melder de activiteiten gaat uitvoeren en kan het bevoegd gezag, zo nodig, controleren of de melder zicht houdt aan de algemene regels die hiervoor gelden. Het bevoegd gezag moet de melding publiceren, zodat derden daar ook van op de hoogte kunnen raken. Toezicht Onder toezicht wordt in dit kader verstaan het uitvoeren van controles en het naar aanleiding van klachten of meldingen verzamelen van informatie. Dit om te beoordelen of een handeling of zaak voldoet aan de daaraan in weten regelgeving gestelde eisen.

Er kan sprake zijn van preventief en repressief toezicht. Bij preventief toezicht wordt beoogd een overtreding te voorkomen, terwijl repressief toezicht plaatsvindt als de overtreding al geheel of gedeeltelijk heeft plaatsgevonden. Het resultaat van preventief toezicht kan zijn dat voorschriften, zonder inzet van verdere handhavingsmiddelen, worden nageleefd. Het resultaat van repressief toezicht is vaak een voorwaarschuwing waarin de overtreder, binnen een bepaalde termijn wordt verzocht om de overtreding ongedaan te (laten) maken. Als dit niet het gewenste effect heeft of een snelle beëindiging van een overtreding is gewenst dan wordt overgegaan tot handhaving. Het is de verwachting dat als het huidige omgevingsplan wordt aangepast aan de mogelijkheden die de Omgevingswet biedt, de rol van de vergunningverlening minder zal worden en de rol van toezicht en handhaving zal toenemen. Handhaving Bij handhaving wordt gebruik gemaakt van de bestuursrechtelijke instrumenten die de gemeente, op grond van artikel 125 van de Gemeentewet, tot haar beschikking staan om de overtreding ongedaan te (laten) maken. Dit zijn: • • •

Het opleggen van een last onder dwangsom, het opleggen van een last onder bestuursdwang; Het geheel of gedeeltelijk intrekken van een vergunning of ontheffing; Het stellen van nadere voorwaarden en - waar dit mogelijk is - het opleggen van een bestuurlijke boete.

Bestuursrechtelijke handhaving is, met uitzondering van de bestuurlijke boete, niet gericht op straffen maar op het geheel of gedeeltelijk herstellen van de overtreding. Als dat nodig is, kan met de daarvoor bevoegde samenwerkingspartners worden besloten om, naast het bestuursrechtelijke traject, ook strafrechtelijk op te treden.

1.5 Leeswijzer en opbouw - In hoofdstuk 2 wordt een terugblik gegeven op de vorige beleidsperiode en vooruit gekeken naar ontwikkelingen in de komende tijd. - In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de uitgangspunten en doelen voor de uitvoering van de VTH-taken. - In hoofdstuk 4 zijn voor de gemeente Dongen voor het VTH-taakveld een omgevings- en risicoanalyse gemaakt (= een probleemanalyse) en zijn de VTH-prioriteiten beschreven. - In hoofdstuk 5 worden de in de gemeente Dongen te hanteren uitvoeringsstrategieën besproken. - In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de VTH-organisatie in Dongen en de beschikbare capaciteit en middelen. - In hoofdstuk 7 is de wijze van monitoring en evaluatie van en rapportage over de U&H-strategie beschreven.

10

2. Terugblik en ontwikkelingen 2.1 Evaluatie beleidskader De inhoud van het beleidsplan PVTH 2021-2024 (hierna: het beleidsplan) is geëvalueerd waarbij naar voren kwam, dat het plan theoretisch goed in elkaar zit, maar op een aantal punten te complex is. Hierdoor is een vertaling naar de praktijk niet altijd goed te maken. Ook de omschrijving van de in het beleidsplan gestelde doelen is vrij algemeen. Hierdoor is het lastig om na te gaan of de doelen in voldoende mate werden behaald. Het meten van de outcome ten gevolge van de VTH-werkzaamheden is ook lastig. Dit wordt veroorzaakt doordat er meer factoren dan enkel de VTH-werkzaamheden, van invloed zijn op het behalen van de gestelde doelen. Er kan wel op basis van de output van de VTH-werkzaamheden worden gesteld, dat een bijdrage aan de doelen is geleverd, maar dat deze slecht in absolute zin is aan te geven. Voor de U&H-strategie is daarom behoefte aan een concretere omschrijving van de doelen, waarbij deze zo moeten zijn gekozen en geformuleerd, dat de invloed van externe factoren op het behalen hiervan zo min mogelijk aanwezig is. Ook moeten voor de jaarlijkse evaluatie van het uitvoeringsprogramma en het beleid, de output en outcome van de VTH-werkzaamheden goed meetbaar zijn. Op deze punten is de U&H-strategie ten opzichte van het beleidsplan aangepast.

Ook is het beleidsplan aangepast door het op 1 januari 2024 in werking treden van de Omgevingswet (hierna: Ow) en de Wkb. Het beleidsplan is namelijk nog gebaseerd op de oude wetgeving en bijbehorende terminologie. Door de invoering van de voornoemde nieuwe wetten is een aantal werkzaamheden van het VTH-taakveld gewijzigd, waardoor een aanpassing van het beleidsplan noodzakelijk is. Daarnaast heeft de wereld de afgelopen jaren niet "stilgestaan”, waardoor ook een actualisatie en aanpassing van de probleemanalyse noodzakelijk blijkt.

2.2 Toekomstige ontwikkelingen Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging De gevolgen van de inwerkingtreding van de Ow en de Wkb, waren op 1 januari 2024 bij vergunningverlening in de praktijk niet direct merkbaar. Dit is bij vergunningverlening een gevolg van het feit dat veel opdrachtgevers, nog voor 1 januari 2024 hun aanvraag voor een omgevingsvergunning hebben ingediend. Ook is de Wkb alleen nog van toepassing op nieuwbouw. Hierdoor worden de effecten van de invoering van deze wetten voor de voornoemde taakvelden vermoedelijk pas medio 2025 of later duidelijker. Voor wat betreft het effect op de verlening van omgevingsvergunningen, is op 14 augustus 2021 voor de gemeente Dongen een impactanalyse uitgevoerd. Hieruit bleek dat met betrekking tot de verlening van omgevingsvergunningen ongeveer 25% van de benodigde uren zal vrijvallen. Bij het toezicht zal dit ongeveer 30% zijn. Hierin zijn echter niet de uren verwerkt die voor de uitvoering van de Wkb zijn benodigd. Dit omdat er nog onvoldoende ervaring mee is. Hoewel met de invoering van de Wkb de verantwoordelijkheid voor de controle op de naleving van bouwvoorschriften meer naar de bouwsector verschuift, blijft de gemeente het bevoegd gezag met betrekking tot het voldoen aan de eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl). Hierin is het voormalige Bouwbesluit 2012 opgenomen.

In dit kader kan gericht toezicht worden uitgevoerd op bouwprojecten met een verhoogd risico, terwijl voor “standaardprojecten” administratief toezicht kan plaatsvinden. Door deze wettelijke bevoegdheid blijft de gemeente ook het bevoegd gezag, voor wat betreft de handhaving op het punt van het voldoen aan de eisen van het Bbl. De praktijk zal moeten uitwijzen in hoeveel gevallen een kwaliteitsborger geen gereedmelding aan de gemeente kan verstrekken, wat de reden hiervan is en in hoeverre dit tot handhaving leidt. In het komende jaar zal worden gemonitord of en hoeveel situaties zich voordoen waarbij toezicht en handhaving door de gemeente nodig is. Afhankelijk van deze ervaringen wordt eventueel aanvullend beleid geformuleerd. Vooralsnog wordt de handreiking van de VNG (handreiking toezicht en handhaving onder de Wkb 2024,) gehanteerd. 11

De komende jaren wordt gewerkt aan een gemeente dekkend omgevingsplan en diverse programma’s. Gewijzigd gemeentelijk beleid zal veelal hierin een plek krijgen. Gedurende de overgangsperiode is sprake van een tijdelijk omgevingsplan waarin gemeentelijk beleid is opgenomen. Vooralsnog is het effect van een nieuw omgevingsplan en de programma’s op de taakuitvoering door VTH niet bekend. In deze beleidsperiode zal worden gemonitord wat deze effecten zullen zijn en in hoeverre dit tot bijstelling van de U&H-strategie leidt. Wet goed verhuurderschap Een minder ingrijpende wijziging is de in 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap. Dit is een wet die gemeenten meer mogelijkheden geeft om ongewenst verhuurgedrag tegen te gaan. Dit door bijvoorbeeld het in de verhuurverordening opnemen van een vergunningplicht. In de gemeente Dongen is dit nog niet het geval, maar is wel een meldpunt ingericht waar huurders terecht kunnen met klachten over ongewenst verhuurdergedrag. Als een melding over een verhuurder wordt ontvangen dan wordt door de toezichthouder een onderzoek gestart. Van dit onderzoek wordt een controleverslag gemaakt en afhankelijk van de uitkomst hiervan, kan een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom worden opgelegd. Wat de invoering van deze wet voor de capaciteit m.b.t. de uitvoering van de VTH-werkzaamheden betekent zal in 2025 worden gemonitord.

Wet betaalbare huur Meest recent is de invoering van de Wet betaalbare huur. Deze is per 1 juli 2024 in werking getreden en de toezichthoudende taak van de gemeente gaat in per 1 januari 2025. Deze wet geeft gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden op de huurprijzen van woningen en te handhaven waar nodig. Dit betekent extra taken voor het toezicht, doordat de kwaliteit van een woning moet worden beoordeeld en aan de “Huurcommissie” advies moet worden gevraagd over de daarbij behorende maximale huurprijs. Als dit niet in overeenstemming is kan door middel van handhaving, een waarschuwing worden gegeven of een boete worden opgelegd. Wat dit gaat betekenen voor de VTH-capaciteit moet nog in beeld gebracht worden. De gemeente Dongen houdt in haar beleid rekening met de toekomstige ontwikkelingen. De voornoemde wetten hebben invloed op de VTH-taken van de gemeente en kunnen tussentijds leiden tot aanpassingen in de U&Hstrategie. De gemeente blijft hierdoor flexibel om in te spelen op veranderingen in wet- en regelgeving. Huisvestingsverordening De verwachting is dat in de loop van 2025 een Huisvestingsverordening door de raad wordt vastgesteld. In een huisvestingsverordening kan worden opgenomen dat de woonruimtevoorraad op een bepaalde wijze moet zijn en blijven samengesteld. De regels beogen de woonruimtevoorraad te beschermen.

De gemeenteraad kan bijvoorbeeld een vergunningplicht opleggen voor: - Het onttrekken en samenvoegen van woonruimte; - Het omzetten van zelfstandige woonruimte in onzelfstandige woonruimte; - Het vormen van twee of meer zelfstandige woonruimten in een zelfstandige woonruimte; - Het splitsen van een gebouw in appartementsrechten. Een vergunning kan worden geweigerd in het belang van het behoud of de samenstelling van de woonruimtevoorraad. Bescherming van die belangen kan ook om andere redenen, zoals de leefbaarheid, wenselijk zijn. Het aspect leefbaarheid maar echter niet het hoofddoel zijn. Afhankelijk van de inhoud van de verordening heeft dit net zoals de voornoemde wetten, gevolgen voor de VTH-capaciteit.

12

3. Uitgangspunten en doelen 3.1 Uitgangspunten De gemeente Dongen past bij het uitvoeren van de VTH-taken de volgende uitgangspunten toe: Efficiënte, heldere en transparantere uitvoering van taken Vergunningverlening, toezicht en handhaving vinden zoveel mogelijk gestandaardiseerd plaats. Dit betekent dat bij deze activiteiten gebruik wordt gemaakt van werkprocessen. Hierdoor is een proces transparant en is een uniforme werkwijze gegarandeerd. Door hierover op een actieve manier te communiceren, draagt dit bij aan het draagvlak voor de regelgeving en de mate van het naleefgedrag. Integraal werken Door de steeds complexer wordende maatschappij neemt de hoeveelheid regels toe. Hierdoor is integraal werken een belangrijk element bij de uitvoering van de VTH-taken. Dit bevordert de efficiëntie en effectiviteit van de uit te voeren werkzaamheden. Daarnaast werkt het lastenverlichtend voor inwoners en organisaties. Om deze reden wordt waar nodig en mogelijk, op basis van verschillende wet- en regelgeving met in- en externe partners samengewerkt. Hierbij kan worden gedacht aan interne samenwerking op de gebieden verkeer, ruimtelijke ordening, groen, economische zaken, etc. Externe samenwerking vindt onder andere plaats met de OMWB, de VRMWB, waterschappen, provincie en politie. Mogelijk maken Door de huidige technologie verlopen ontwikkelingen in de samenleving vaak snel.

Hieruit ontstaan initiatieven waarbij de bestaande wet- en regelgeving soms in de weg staat, terwijl er soms wel de intentie is om ruimte aan initiatieven te geven. Met de inwerkingtreding van de Ow wordt beoogd om beter op deze initiatieven in te kunnen spelen. Bij de uitvoering van de VTH-taken betekent dit een omslag in de wijze van denken en het aannemen van een andere grondhouding. Van het enkel toetsen van een initiatief aan geldende wet- en regelgeving, naar het meedenken om het mogelijk te maken. Hierin zit echter wel een spanningsveld. Wet- en regelgeving is er uiteraard niet om initiatieven onmogelijk te maken, maar om in het kader van het algemeen belang, derden te beschermen en rechtszekerheid te bieden. Daarnaast blijft de landelijke wetgeving altijd maatgevend en bepalend. Goede naleving Een goede naleving van de wet- en regelgeving is belangrijk, voor het beperken van het ontstaan van risico’s in de maatschappij. Naleving wordt bevorderd door inzet van diverse middelen. Hierbij kan worden gedacht aan een combinatie van preventieve (communicatie, vooroverleg, vergunningverlening en toezicht) en repressieve instrumenten (handhaving). Preventieve instrumenten hebben in de gemeente Dongen de voorkeur boven repressieve instrumenten.

Als het toch komt tot een handhavingstraject dan volgt de gemeente Dongen de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (hierna: LHSO). Door de vaststelling van dit document wordt ook de LHSO vastgesteld. Er kunnen echter omstandigheden of belangen zijn waardoor het gerechtvaardigd is om af te wijken van deze strategie. Dit zal dan draagkrachtig moeten worden gemotiveerd. Eigen verantwoordelijkheid Initiatiefnemers zijn altijd zelf verantwoordelijk voor het ontwerp, de uitvoering en de gevolgen van een initiatief. Dit betekent dat zij ook verantwoordelijk zijn voor de naleving van de regels. Dit kan op gespannen voet staan met de in het kader van de Ow gewijzigde rol van de gemeente, met betrekking tot het mogelijk maken van initiatieven vanuit de samenleving. Hier is binnen de integrale belangenafweging die de gemeente Dongen moet maken, bij initiatieven die niet voldoen aan het omgevingsplan voldoende aandacht voor.

13

Integratie van de U&H-strategie met andere gemeentelijke programma's De U&H-strategie is nauw verbonden met andere gemeentelijke programma’s, zoals het klimaat- & energiebeleid en het woningbouwprogramma. Door de U&H-strategie hierop waar mogelijk af te stemmen, zorgt de gemeente Dongen ervoor dat het beleid zowel op het gebied van duurzaamheid als op het gebied van leefbaarheid effectief wordt uitgevoerd.

3.2 Doelen Het hoofddoel van de Ow is het behoud van een veilige, gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Dit hoofddoel is op zichzelf nog geen uitvoerings- en handhavingsdoel. Het is daarvoor niet concreet en meetbaar genoeg, waardoor het noodzakelijk is om dit in specifieke, meetbare, acceptabele, realistische en tijdgebonden (SMART) uitvoerings- en handhavingsdoelen uit te werken. Hoofddoelen Om bij te dragen aan de hoofddoelen van de Ow stelt de gemeente Dongen, bij de uitvoering van de VTH-taken de volgende hoofddoelen, zodat aan het einde van deze beleidsperiode: 1. Risicogestuurd wordt gewerkt door de uitvoering en handhaving te richten op die activiteiten die de prioriteit “Hoog” toegekend hebben gekregen. Bij de uitvoering van de VTH-taken wordt risicogestuurd gewerkt op basis van de prioriteiten die zijn bepaald in de omgevingsanalyse. Hierop wordt in het vervolg van dit document nader ingegaan. De inzet van mensen en middelen binnen de uitvoeringspraktijk wordt zodanig ingezet, dat de (sub-)doelen die zijn gesteld aan de hoog geprioriteerde activiteiten kunnen worden bereikt. De toetsings- en toezichtstrategie is ingericht op basis van de prioriteiten en bij handhaving worden de toegekende hoge prioriteiten altijd met voorrang opgepakt. 2.

De uitvoeringsorganisatie dusdanig is geprofessionaliseerd dat wordt voldaan aan de (wettelijke) kwaliteitseisen voor de uitvoering van de U&H-taken. Er wordt invulling gegeven aan de kwaliteitseisen die zijn opgenomen in de wet en de Verordening kwaliteit VTH van de gemeente Dongen. De verplichte kwaliteitseisen liggen vast in de landelijke “Kwaliteitscriteria VTH 2.3” (en versies hierna). Door deze kwaliteitscriteria na te streven wordt zorggedragen voor een goede uitvoering van de U&H-taken met een professionele uitvoeringsorganisatie. Voor zover niet aan de kwaliteitseisen kan of behoeft te worden voldaan, wordt dit uitgelegd of worden maatregelen genomen om dit te verbeteren. Jaarlijks wordt hierover verantwoording afgelegd (aan de raad). Daarnaast wordt gezorgd voor een goede kwaliteit van dienstverlening door toe te zien op behandeltermijnen en de (juridische) kwaliteit van de besluiten. De doelen worden hieronder uitgesplitst naar meetbare subdoelen voor Vergunningen, Toezicht en Handhaving. Bij de subdoelen zijn percentages vermeld waaraan volgens het college minimaal moet worden voldaan. Voor elk subdoel is aangegeven aan welk hoofddoel van de strategie wordt bijgedragen.

3.3 Meetbare subdoelen Op basis van de hiervoor genoemde hoofddoelen onderscheiden we de navolgende meetbare subdoelen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Vergunningverlening

Toezicht

100% van de aanvragen omgevingsvergunningen worden volgens de juiste diepgang beoordeeld (hoofddoel 1).

In alle gevallen wordt het toezicht op de verleende omgevingsvergunningen volgens de in de U&Hstrategie opgenomen prioritering uitgevoerd

Handhaving

14

(hoofddoel 1). Aanvragen omgevingsvergunning voor publiek toegankelijke gebouwen en kamergewijze verhuur worden altijd volledig getoetst op brandveiligheidsaspecten (hoofddoel 1).

100% van de gebouwen waarvoor een meldingsplicht brandveilig gebruik geldt worden jaarlijks gecontroleerd op de naleving van de brandveiligheidsvoorschriften (hoofddoel 1).

Bij 100% van de overtredingen van de voorschriften brandveilig gebruik wordt handhavend opgetreden (hoofddoel 1).

Minimaal 80% van de monumenten wordt één keer per 2 jaar gecontroleerd op de instandhouding van de monumentale waarden en zonder vergunning uitgevoerde wijzigingen (hoofddoel 1).

Bij 100% van de geconstateerde overtredingen van de instandhoudingsplicht en/of het verbod tot wijziging van een monument wordt handhavend opgetreden (hoofddoel 1).

Minimaal 90% van de bekende locaties voor huisvesting van arbeidsmigranten wordt gedurende deze beleidsperiode gecontroleerd op brandveiligheid en leefbaarheid (hoofddoel 1).

In 100% van de geconstateerde overtredingen op het gebied van brandveiligheid bij huisvestingslocaties van arbeidsmigranten wordt handhavend opgetreden (hoofddoel 1).

Bij minimaal 90% van de meldingen van illegale bewoning in het buitengebied vindt toezicht plaats (hoofddoel 1).

Minimaal 90% van het aantal geconstateerde situaties van illegale bewoning in het buitengebied wordt opgevolgd met een handhavingstraject of door een legalisatietraject (hoofddoel 1).

Op minimaal 90% van de aanvragen voor een omgevingsvergunning waar de reguliere procedure van toepassing is, wordt binnen 8 weken na de ontvangst hiervan beslist (hoofddoel 2).

In minimaal 90% van de gevallen krijgt de inwoner die een (mogelijke) overtreding van de wet- en regelgeving heeft gemeld, binnen zeven dagen na ontvangst bericht of de melding kan worden opgepakt (hoofddoel 2).

In 90% van de gevallen zijn de besluiten met betrekking tot handhavingsprocedures voldoende draagkrachtig en juridisch houdbaar (hoofddoel 2).

In minimaal 80% van de

Bij meldingen en signalen 15

gevallen is een vergunning op inhoudelijke kwaliteit getoetst voordat een besluit wordt genomen (hoofddoel 2)

over ondermijning wordt in alle gevallen toezicht uitgevoerd (hoofddoel 2).

Bij ondermijningstoezicht hebben de toezichthouders een signaleringsfunctie en geven zij ondermijningssignalen door aan OOV (hoofddoel 1).

16

4. Omgevingsanalyse en prioriteiten In dit hoofdstuk wordt op basis van een omgevingsanalyse (beschrijvend gedeelte) en een risicoanalyse (cijfermatig gedeelte) een probleemanalyse opgesteld. Het doel van de probleemanalyse is om sturing te geven aan de inspanningen van het toezicht en de handhaving. De probleemanalyse vormt daarmee de basis voor het stellen van prioriteiten.

4.1 Omgevingsanalyse Door middel van een omgevings- en probleemanalyse wordt inzicht verkregen in de problemen en risico’s die zich in de gemeente Dongen op het gebied van het omgevingsrecht kunnen voordoen. Ook de rol van VTH bij het aanpakken en beheersen van deze risico’s komt met behulp van een dergelijke analyse in beeld. Deze analyse vormt de basis voor het stellen van prioriteiten, het formuleren van doelstellingen en uiteindelijk het hieruit voortvloeiende jaarlijkse uitvoeringsprogramma. De omgevingsanalyse bestaat uit een beschrijving van de gemeente Dongen: uit welke kernen bestaat deze gemeente en wat is daarbij kenmerkend? Hoe ziet het woningen- en bedrijvenbestand eruit, is er sprake van veel horecagelegenheden, wat is de kwaliteit van de omgeving en is er sprake van agrarische activiteiten? Het beeld dat deze beschrijving oplevert geeft een indruk van de huidige situatie. Dit wordt gevolgd door een beschrijving van welke problemen er in de fysieke leefomgeving spelen en welke ontwikkelingen er worden verwacht. Hierdoor is het mogelijk om de aanwezige capaciteit in te zetten waar deze het meest nodig is. 4.1.1 Kenmerken De gemeente Dongen telde in augustus 2024 ongeveer 27.195 inwoners die in 11.374 woningen woonden. Het grootste gedeelte hiervan (70%) zijn koopwoningen. Het aantal huurwoningen is daardoor in relatie tot andere gemeenten laag.

Ruim 84% van de woningen in de gemeente Dongen is een eengezinswoning. Stedenbouwkundig gezien kent de gemeente Dongen verschillende gebieden. Ieder gebied ziet er anders uit en er vinden andere activiteiten plaats. Zo wordt er in het ene gebied gewoond en in het andere gebied gewerkt. Ook zijn er gebieden met een gemengd functiepatroon. De activiteit die in een gebied plaatsvindt, bepaalt in grote mate wat in een gebied belangrijk wordt gevonden en vaak ook wat de gewenste toekomstige ontwikkelingen zijn. In de gemeente Dongen worden op basis van het gebruik de volgende gebieden onderscheiden: -

Kernen Dongen, ’s Gravenmoer, Klein-Dongen en Vaart; Buitengebied; Bedrijventerreinen.

De kernen van de gemeente Dongen zijn weer onder te verdelen in gebieden met een historisch bebouwingslint en uitbreidingsgebieden. In het buitengebied is ook sprake van de aanwezigheid van historische bebouwingslinten. Binnen deze linten is behoud en versterking van de ruimtelijke en (cultuur)historische kwaliteiten van deze lintstructuren en het tegengaan van ongewenste ontwikkelingen (functieveranderingen en nieuwe bebouwing) van belang. 4.1.2 Erfgoed De gemeente Dongen heeft een rijke historie, die tot op de dag van vandaag door het erfgoed in de gemeente wordt verteld. Zonder voldoende aandacht hiervoor gaat een deel van de tastbare geschiedenis mogelijk verloren en eenmaal weg, komt deze niet meer terug. Actieve controle en handhaving zorgen ervoor dat monumenten in goede staat blijven en hun historische en culturele waarde wordt beschermd. Dit draagt bij aan het behoud van de identiteit en geschiedenis van de gemeente, wat essentieel is voor het culturele landschap. Verder zorgt het in stand houden van monumenten ervoor dat de gemeente educatieve programma's en activiteiten kan ontwikkelen, die inwoners en bezoekers bewust maken van het belang van cultureel erfgoed. Dit helpt niet alleen om de geschiedenis van de gemeente te waarderen, maar ook om de kennis hierover door te geven aan toekomstige generaties. Toezicht en 17

handhaving hebben ook nog een positieve uitwerking op een ander vlak: monumenten kunnen een belangrijke trekpleister zijn voor toeristen, wat de lokale economie kan stimuleren. Actieve controle en handhaving dragen bij aan een aantrekkelijk en authentiek historisch landschap, wat bezoekers aantrekt en de gemeente op de kaart zet als een bestemming voor cultureel erfgoed. 4.1.3 De kern Dongen De kern Dongen had in augustus 2024 een inwoneraantal van 22.595 en is daarmee de grootste kern van de gemeente Dongen. De woningvoorraad bedroeg in augustus 2024 ongeveer 9.963 woningen. De voorzieningen zoals winkels en openbare gebouwen bevinden zich voornamelijk in het centrum in het daar aanwezige historische bebouwingslint. In het centrum, grenzend aan het historische lint, vinden ook relatief veel evenementen plaats. Dit betekent in veel gevallen dat belangen moeten worden afgewogen en/of maatregelen moeten worden genomen, om de kwaliteit van het aanwezige woonklimaat te beschermen. Van de tien in de gemeente Dongen aanwezige basisscholen bevinden zich er zeven in deze kern. Ook bevindt zich één middelbare school (het Cambreur College) in de nabijheid van het centrum van de kern. Hierop volgen ongeveer 1.300 scholieren middelbaar onderwijs. In de kern Dongen bevindt zich een aantal potentiële inbreidingslocaties.

Een aantal locaties is in voorbereiding en voor andere potentiële inbreidingslocaties zijn/worden gebiedsvisies opgesteld om de ontwikkelingsmogelijkheden in beeld te brengen. De uitbreidingslocatie voor woningen “Noorderbunder” is aan de noordzijde van de kern gelegen. De bouw van de eerste woningen op deze locatie zal in 2025 plaatsvinden. Daarnaast wordt onderzocht of ten noorden van de Berlagestraat een toekomstige uitbreidingslocatie voor woningen realiseerbaar is. In deze kern zijn de aandachtspunten illegale huisvesting van arbeidsmigranten en de leegstand van woningen. 4.1.4 De kern ‘s Gravenmoer 's Gravenmoer had in augustus 2024 ongeveer 2.225 inwoners en dit aantal blijft redelijk stabiel. De woningvoorraad in 's Gravenmoer bedroeg in augustus 2024 ongeveer 987 woningen. Deze bevinden zich voor een groot gedeelte langs de aanwezige historisch bebouwingslinten. Verder zijn woningen in een kleinschalig uitbreidingsbied aan de noordzijde van de kern aanwezig. In de bebouwde kom bevindt zich een klein aantal winkels voor de primaire levensbehoeften, een kledingwinkel en een aantal horecavoorzieningen. Er is geen bedrijventerrein aanwezig waardoor de bedrijfsactiviteiten in de kern ‘s Gravenmoer relatief kleinschalig zijn. Het sociaal culturele leven vindt plaats in het dorpshuis dat in het centrum van de kern is gelegen.

Voor het volgen van onderwijs zijn twee basisscholen aanwezig. Deze worden binnen enkele jaren samengevoegd in een kindcentrum op een nieuwe locatie. Omdat er een uitbreidingslocatie voor ongeveer 130 woningen aan de Waspikse Weg in voorbereiding is, zullen de bouwactiviteiten de komende jaren toenemen. In deze kern zijn de aandachtspunten illegale bewoning van bijgebouwen en illegaal gebruik van bouwwerken voor bedrijfsactiviteiten. 4.1.5 De kernen Klein-Dongen en Vaart De kernen Klein-Dongen en Vaart telden in augustus 2024 ongeveer 1.065 inwoners. De woningvoorraad in deze kernen bedroeg in augustus 2024 ongeveer 333 woningen. Dit aantal zal de komende tijd enigszins toenemen omdat er, gedurende de periode waarvoor de uitvoerings- en handhavingsstrategie is geschreven, een woningbouwplan zal worden ontwikkeld voor ongeveer 35 woningen. Vaart heeft een klein aantal winkels, waaronder een biologische supermarkt, meerdere cafés en een aantal kleine maatschappelijke voorzieningen. In Klein-Dongen bevindt zich een enkele winkel. In Vaart is een basisschool aanwezig. De bedrijfsactiviteiten in Vaart en Klein Dongen zijn kleinschalig en divers. In deze kernen zijn de aandachtspunten illegale bewoning van bijgebouwen en illegaal gebruik van bouwwerken voor bedrijfsactiviteiten. 4.1.6 Het buitengebied In het buitengebied waren in augustus 2024 432 woningen aanwezig.

Net als in de rest van Nederland is er de 18

afgelopen jaren veel veranderd in het buitengebied van de gemeente Dongen. Het is niet meer het exclusieve domein van de landbouw, maar het is een multifunctionele ruimte waar wordt gewerkt, gewoond en gerecreëerd. De maatschappelijke betekenis van het buitengebied is verbreed. Daarnaast zijn er binnen de verschillende gebruiksfuncties in het buitengebied diverse ontwikkelingen gaande, die ruimtelijke gevolgen hebben. Een duidelijk voorbeeld is de afname van het aantal landbouwbedrijven. Deze afname zal zich verder voortzetten, waardoor nog meer agrarische bedrijfsgebouwen zullen vrijkomen. Als tegenhanger van de afname van het aantal agrarische bedrijven spelen binnen de landbouw ontwikkelingen als schaalvergroting, specialisatie en verbreding een belangrijke rol. Daarnaast krijgen andere functies, zoals maatschappelijke dienstverlening (zorg) steeds vaker een plaats in het buitengebied. De veranderende betekenis van het buitengebied roept – sterker dan voorheen – vragen op. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het behoud van de agrarische ontwikkelingsruimte (zonder de waardevolle kenmerken van het landschap aan te tasten), de gebruiksmogelijkheden van vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen, de ontwikkelingsmogelijkheden voor landschap en natuur en ontwikkeling van het recreatieve medegebruik van het buitengebied.

Het buitengebied, met zijn uitgestrekte natuur, landbouwgrond en afgelegen locaties, is steeds vaker een broedplaats voor ondermijnende activiteiten. Ondermijning is een vorm van criminaliteit waarbij de onderwereld zich mengt met de bovenwereld, met als doel maatschappelijke en economische structuren te verzwakken. In het buitengebied draait ondermijning vaak om illegale activiteiten die zich verborgen afspelen in gebieden waar toezicht beperkter is. Voorbeelden hiervan zijn drugshandel, illegale afvaldumping, hennepteelt, en de opzet van zogenaamde 'dark kitchens' (illegale productielocaties voor drugs of andere verboden goederen). Deze criminaliteit vindt vaak plaats op afgelegen locaties, zoals boerderijen, loodsen, of industrieterreinen, waarop de politie en andere instanties moeilijker zicht hebben. Ook in de gemeente Dongen zijn ondermijnende activiteiten in het buitengebied een punt van aandacht. Er zijn aandachtspunten in de vorm van illegale bedrijfsactiviteiten in voormalige agrarische gebouwen, illegale bewoning van voormalige bedrijfswoningen, huisvesting van arbeidsmigranten, ondermijnende activiteiten in (voormalige) agrarische gebouwen en illegale dumpingen van (drugs)afval. 4.1.7 Bedrijventerreinen De twee grootste bedrijventerreinen liggen ten zuiden en zuidoosten van de kern Dongen. Dit zijn Tichelrijt 1, 2, 3 en zuid en De Wildert.

Hier zijn de meeste grote bedrijven van de gemeente Dongen gevestigd. Hier woonden in augustus 2024 ongeveer 45 inwoners in 19 woningen. Het bedrijventerrein Tichelrijt 1 ligt ten zuiden van de kern Dongen, is ongeveer 85 ha groot en er zijn ongeveer 70 bedrijven gevestigd. Meer dan de helft van de hier gevestigde bedrijven heeft een nationale of zelfs internationale afzetmarkt. Ruim driekwart van deze bedrijven valt onder de sectoren bouwnijverheid en groothandel. De hier gevestigde bedrijven bieden samen werkgelegenheid aan ongeveer 2.000 mensen. Dit bedrijventerrein heeft in de afgelopen jaren een sterke positie in de regio weten te verwerven. Met name de ligging dichtbij Tilburg en de goede aansluiting op het regionale en landelijke wegennet dragen daaraan bij. Doordat er geen ruimte is voor nieuwe bouwactiviteiten, is er sprake van een terrein dat zich niet meer sterk ontwikkelt. Het bedrijventerrein Tichelrijt 2 is ongeveer 20 ha groot, ligt ook ten zuiden van de kern Dongen en sluit aan op Tichelrijt 1. Op Tichelrijt 2 zijn inmiddels zo'n 25 bedrijven gevestigd. Deze bedrijven behoren voornamelijk tot het midden- en kleinbedrijf. Er zijn nog vestigingsmogelijkheden voor nieuwe bedrijven. Het bedrijventerrein Tichelrijt 3 ligt ten oosten van Tichelrijt 1 en 2 en wordt momenteel ontwikkeld. Hier komt ruimte voor twee tot drie nieuw te vestigen bedrijven.

In de toekomst vindt nog uitbreiding plaats met het naastgelegen Zonnepark Tichelrijt dat eveneens tot bedrijventerrein wordt omgevormd. Het bedrijventerrein Tichelrijt zuid ligt ten zuiden van Tichelrijt 1 en 2 en biedt ruimte voor een of twee bedrijven. Er is nog een mogelijkheid voor een beperkte uitbreiding naar het oosten. 19

Het bedrijventerrein De Wildert ligt ten zuidoosten van de kern Dongen en is ongeveer 40 ha groot. De ligging is door de realisatie van de Noordwesttangent gunstig ten opzichte van het hoofdwegennet. De Wildert biedt plaats aan vier grote bedrijven, waarvan Coca-Cola de bekendste is. De bedrijven zijn duidelijk op een grote afzetmarkt georiënteerd. Hoewel het zich niet op aantoonbaar grote schaal voordoet, zijn de bedrijventerreinen aantrekkelijk voor criminelen die onder de radar willen opereren. Zij zoeken locaties voor dekmantelbedrijven, drugsproductie- en opslaglocaties met goede aansluitingen op het logistieke netwerk in binnen- en buitenland. Ondermijnende activiteiten zijn dan ook het belangrijkste aandachtspunt voor de bedrijventerreinen.

4.2 Prioriteiten 4.2.1 Landelijke prioriteiten Landelijk zijn er een aantal aandachtspunten benoemd die bij de uitvoering van de VTH-taken in aanmerking moeten worden genomen. Deze landelijke prioriteiten komen deels voort uit incidenten die zich hebben voorgedaan. In de uitvoeringspraktijk wordt rekening gehouden met deze prioriteiten. De landelijke prioriteiten zijn: • • • • • • •