RIB 09 - Bijl1- Uitvoeringsprogramma PVTH 2023
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma PVTH 2023
2
Colofon Uitvoeringsprogramma Preventie, Vergunningen, Toezicht en Handhaving 2023
Bestuurlijke besluitvorming 31 januari 2023
Opdrachtgevers Ellen de Bonth
Auteurs Q. Cuppen W. Franssen
Dongen, 9 februari 2023
Gemeente Dongen Hoge Ham 62 5104 JJ Dongen 14 0162 info@dongen.nl www.dongen.nl
© Gemeente Dongen, alle rechten voorbehouden
3
Inhoud Wettelijk beleidskader..................................................................................................................... 7 Interbestuurlijk toezicht .................................................................................................................. 8 Leeswijzer ........................................................................................................................................ 8 DEEL I KADER PREVENTIE, VERGUNNINGVERLENING TOEZICHT EN HANDHAVING ____________ 10 1
Problemen, risico’s en doelen ....................................................................................................... 11 1.1
Doelen fysieke leefomgeving ............................................................................................ 11
1.2
Dienstverleningsdoelen ..................................................................................................... 14
2
Framework risicoanalyse ............................................................................................................... 15
3
Instrumentarium ........................................................................................................................... 16
DEEL II Evaluatie uitvoering 2022 ____________________________________________________ 18 4
5
6
7
8
9
Algemeen....................................................................................................................................... 19 4.1
Covid-19............................................................................................................................. 19
4.2
Implementatie Beleidsplan PVTH ...................................................................................... 19
Preventie ....................................................................................................................................... 20 5.1
Voorlichting ....................................................................................................................... 20
5.2
Onwetendheid lichte overtredingen ................................................................................. 20
5.3
Bibob.................................................................................................................................. 20
Vergunningverlening ..................................................................................................................... 21 6.1
Binnengekomen aanvragen ............................................................................................... 21
6.2
Tijdigheid van producten ................................................................................................... 21
6.3
Bezwaar, beroep en hoger beroep .................................................................................... 21
Toezicht ......................................................................................................................................... 22 7.1
Bouw/verbouwfase ........................................................................................................... 22
7.2
Gebruiksfase ...................................................................................................................... 22
7.3
Sloop/beëindigingfase ....................................................................................................... 22
7.4
Openbare orde .................................................................................................................. 22
7.5
Ondermijning ..................................................................................................................... 23
7.6
Projecten ........................................................................................................................... 23
Handhaving.................................................................................................................................... 24 8.1
Toepassing Landelijke Handhavingsstrategie .................................................................... 24
8.2
Bestuursrechtelijk optreden .............................................................................................. 24
8.3
Strafrecht ........................................................................................................................... 24
Inzet ............................................................................................................................................... 25
4
10
9.1
Inzet ................................................................................................................................... 25
9.2
Kritieke massa.................................................................................................................... 25
Conclusie en aanbevelingen ...................................................................................................... 26 10.1
Conclusie ........................................................................................................................... 26
10.2
Aanbevelingen ................................................................................................................... 26
DEEL III Uitvoeringsprogramma 2023 ________________________________________________ 28 11
12
Ontwikkelingen en opgaven ...................................................................................................... 29 11.1
Landelijk............................................................................................................................. 29
11.2
Regionaal ........................................................................................................................... 30
11.3
Lokaal................................................................................................................................. 30
Capaciteit en samenwerking ..................................................................................................... 31 12.1
Inzet van Mens en Taken ................................................................................................... 31
12.1
Kritieke massa.................................................................................................................... 31
12.2
Samenwerken .................................................................................................................... 32
12.3
Afstemmen strafrecht ....................................................................................................... 32
13
Prioriteiten ................................................................................................................................ 33
14
Preventie ................................................................................................................................... 34
15
16
14.1
Risicoanalyse ..................................................................................................................... 34
14.2
Strategieën ........................................................................................................................ 34
14.3
Preventie instrumenten .................................................................................................... 35
14.4
Inzet preventiecapaciteit ................................................................................................... 35
14.5
Restrisico’s ......................................................................................................................... 35
Vergunningverlening ................................................................................................................. 36 15.1
Verwachte aanvragen/meldingen ..................................................................................... 36
15.2
Risicoanalyse ..................................................................................................................... 36
15.3
Strategie ............................................................................................................................ 37
15.4
Vergunningstaken.............................................................................................................. 37
15.5
Projecten ........................................................................................................................... 38
15.6
Inzet vergunningencapaciteit ............................................................................................ 39
15.7
Restrisico’s vergunningverlening ....................................................................................... 39
Toezicht ..................................................................................................................................... 40 16.1
Risicoanalyse ..................................................................................................................... 40
16.2
Strategie ............................................................................................................................ 41
16.3
Taken vraaggestuurd toezicht ........................................................................................... 42
5
17
18
16.4
Cyclische toezichttaken ..................................................................................................... 43
16.5
Taken project toezicht ....................................................................................................... 44
16.6
Inzet toezichtcapaciteit ..................................................................................................... 45
16.7
Restrisico’s Toezicht .......................................................................................................... 46
Handhaving................................................................................................................................ 47 17.1
Risicoanalyse ..................................................................................................................... 47
17.2
Strategieën ........................................................................................................................ 48
17.3
Handhavingstaken ............................................................................................................. 48
17.4
Inzet handhavingscapaciteit .............................................................................................. 48
17.5
Restrisico’s handhaving ..................................................................................................... 48
Bijdrage aan doelen ................................................................................................................... 49
6
Inleiding Er is een onlosmakelijke samenhang tussen het beleidsplan, het jaarverslag en het uitvoeringsprogramma. Deze samenhang is inzichtelijk gemaakt in onderliggend document. Het kader, de evaluatie uitvoering vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) 2022 en het uitvoeringsprogramma VTH 2023 zijn samengevoegd tot één document, in figuur 1 grafisch weergegeven. Hierdoor worden de verbeterpunten van het lopende programma ook beter zichtbaar. Bovendien kunnen we de hieruit voorkomende resultaten gebruiken in het uitvoeringsprogramma van het komende jaar. Kortom, één document om beter inzicht te geven in de ‘Big 8’.
Wettelijk beleidskader In de Wet Vergunning Toezicht en Handhaving (Wet VTH) zijn artikelen opgenomen om de kwaliteit van de taken Vergunningsverlening Toezicht en Handhaving (VTH-Taken) te waarborgen. Deze eisen vinden hun grondslag in de VTH-kwaliteitscriteria 2.2. In de wet VTH zijn ook eisen opgenomen waarop wordt toegezien vanuit interbestuurlijk toezicht. De grondslag hiervan is opgenomen in de Wet revitalisering generiek toezicht.
7
De evaluatie 2022 wordt opgesteld als input voor het uitvoeringsprogramma 2023. In deze evaluatie zijn opgenomen; de inspanningen van het afgelopen jaar, de uitvoering van de activiteiten en de naleving van de gemaakte afspraken. Deze evaluatie omvat meer dan alleen de Wabo-taken. Deze evaluatie dient ook als input voor het jaarverslag 2022. De bijdrage aan de gestelde doelen wordt niet meegenomen, dit wordt behandeld in het Jaarverslag 2022. Dit VTH-jaarverslag wordt opgesteld op basis van het Besluit omgevingsrecht (Bor) artikel 7.7. In het voorjaar van 2022 wordt het jaarverslag VTH 2022 vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma 2023 wordt opgesteld op basis van het Besluit omgevingsrecht (Bor) artikel 7.3 Bor. Daarin is aangegeven dat het college van B&W voor de VTH-taken gerelateerd aan de Wabo een uitvoeringsprogramma dient te maken op basis van een probleem- en risicoanalyse.
Interbestuurlijk toezicht De provincie ziet er met interbestuurlijk toezicht (IBT) op toe dat de lokale overheden hun maatschappelijke taken goed uitvoeren. De provincie doet dit aan de hand van het provinciaal Beleidskader IBT 2020-2023. In 2022 heeft de provincie toezicht gehouden op de volgende prestaties: (1) tijdigheid bestuurlijke vaststelling en actualiteit van de vergunningverlening-, toezicht- en handhavingsdocumenten (VTH-documenten) op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo-beleidscyclus VTH); (2) naleving van een selectie uit de procescriteria VTH op basis van de Wabo met bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Op basis van het IBT van 2021 komt de provincie tot een eindoordeel dat de gemeente voldoet met een 90% score. Met de opmerking dat het onderdeel handhaving voorafgaand aan bestuurlijke vaststelling wordt afgestemd met de organen die zijn belast met strafrecht. Daarnaast dient hier periodiek over te worden gerapporteerd.
Leeswijzer Het uitvoeringsprogramma bestaat uit drie delen die zowel tezamen als afzonderlijk te lezen zijn. Deel I Kader Beleid PVTH In deel I wordt het kader van het Beleid Preventie, Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2021-2024 (hierna: beleidsplan PVTH) samengevat. Hierin wordt toegelicht welke doelen worden nagestreefd en welke instrumenten worden ingezet om deze doelen te verwezenlijken. Deel II Evaluatie uitvoering 2022 De verslaglegging over 2022 van uitgevoerde VTH-taken gebeurt in deel II. In dit deel wordt ingegaan op de resultaten van de interventies uit het uitvoeringsprogramma van het lopende jaar (tot en met november 2022) voor zowel vergunningverlening als toezicht en handhaving. Alle instrumenten komen in dit deel aan bod. Vervolgens dienen de resultaten, conclusies en aanbevelingen die hieruit volgen als input voor het uitvoeringsprogramma van 2023 (deel III). Deel III Uitvoeringsprogramma 2023 In dit deel wordt de programmering voor het komende jaar uiteengezet. Er wordt ingegaan op de inzet vanuit Preventie, Vergunningen, Toezicht en Handhaving (PVTH), welke keuzes er worden gemaakt en waarom. De aandachtspunten die volgen uit deel II worden meegenomen om de uitvoering verder te verbeteren.
8
Deel I
9
DEEL I KADER PREVENTIE, VERGUNNINGVERLENING TOEZICHT EN HANDHAVING In deel I wordt het PVTH-kader samengevat. Hierin is toegelicht welke doelen worden nagestreefd en welke instrumenten worden ingezet. Ook is aangegeven hoe wordt gemeten of er een bijdrage is geleverd aan de doelen
10
1 PROBLEMEN, RISICO’S EN DOELEN Het ‘VTH-beleid 2018-2021’ is opgesteld voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Omdat preventie nauw verbonden is met vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: PVTH-taken), is gekozen voor een integraal beleidsplan waarin alle onderdelen (en dus ook preventie) zijn opgenomen. Hiermee is zorg gedragen voor een goede, samenhangende kwaliteit van de uitvoering van de taken. Met het beleidsplan PVTH 2021 – 2024 houden we rekening met toekomstige ontwikkelingen. In 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking en de Wet Kwaliteitsborging. Een andere toekomstige ontwikkeling is datagestuurd werken binnen onze gemeente. Deze ontwikkelingen hebben grote impact op de inhoud van ons werk en op onze dienstverlening van de toekomst, één van de rode draden door het PVTH-beleidsplan.
1.1
Doelen fysieke leefomgeving
De constateringen uit de Omgevingsscan en de ambities van de gemeente Dongen zijn vertaald naar doelen. Hieronder zijn de ambities en doelen per resultaatgebied weergegeven. We onderscheiden de volgende resultaatgebieden: Gezondheid, Landschappelijke Kwaliteit, Stedenbouwkundige Kwaliteit, Klimaat, Mobiliteit en Openbare Orde en Ondermijning. Aanpassingen in PVTH-ambities Eind 2022 is de ontwerp Omgevingsvisie Dongen vastgesteld. In een bestuurlijke bijeenkomst op 8 november 2022 is overeengekomen de doelen en ambities van het beleidsplan PVTH in overeenstemming te brengen met de doelen en ambities van de betreffende onderwerpen zoals deze zijn opgenomen in de Omgevingsvisie. Vooruitlopend op de aanpassing van het PVTHbeleidsplan na vaststelling jaarverslag 2022 zijn de ambities onderstaand weergegeven. Aanvullend wordt de ambitie op ondermijning uitgebreid met inzet op repressie. Gezondheid De inrichting van de leefomgeving beïnvloedt de gezondheid van inwoners. Een goede kwaliteit van water, bodem en lucht bevordert de kwaliteit van leven en de gezondheid van de inwoners. De thema’s uit de Omgevingswet zijn van invloed op het algehele welbevinden van onze inwoners, niet alleen via blootstelling, maar ook door faciliteiten in de fysieke leefomgeving te creëren die een gezonde leefstijl mogelijk maken.
De inrichting van de leefomgeving heeft effect op het lopen, fietsen, sporten en spelen. De fysieke inrichting kan een gezonde levensstijl zowel stimuleren als belemmeren. Als gemeente vinden we dat: De fysieke leefomgeving mensen moet uitnodigen om gezonde keuzes te maken. Iedere inwoner, van jong tot oud, aan passende beweging toe moet kunnen komen. In moeten zetten op het behoud en het versterken van de speel- en sportplekken.
11
Landschappelijke Kwaliteit Waarbij bij Gezondheid de mens centraal staat, staan in Landschappelijke Kwaliteit de natuur centraal. Elk landschap is het resultaat van natuurlijke factoren en menselijke ingrepen. Dus is het landschap dynamisch van karakter. Dit ingrijpen van de mens is in de afgelopen decennia toegenomen. De waarde die aan een landschap wordt gegeven is een zogenaamde zachte waarde. Deze waarde is namelijk moeilijk in geld uit te drukken maar heeft wel degelijk een economische betekenis. Zo kan de waarde van een woning, juist door de ligging in een groene omgeving, veel hoger zijn dan een vergelijkbare woning in een minder groene omgeving. De beoordeling van de kwaliteit van een landschap is altijd specifiek vanuit verschillende invalshoeken. Het gaat daarbij om de waardering van aanwezige kenmerken zoals verkavelingen, oude waterlopen, bodemschatten of soortenrijkdom van planten en dieren. Vaak wordt bij die beoordeling de cultuurhistorische waarde1, belevingswaarde2 en ecologische waarde3 van landschappen gehanteerd. Als gemeente: Verkiezen we vergroening boven verstening. Willen we een ‘groene’ gemeente zijn met een voldoende groene buffer aan de gemeentegrenzen. Leggen we nieuw groen aan en zorgen voor compensatie wanneer natuur verloren gaat. Blijven we ons inzetten voor een vitaal buitengebied met een groen karakter.
Behouden we het agrarische karakter van het buitengebied. Stimuleren we de transitie naar duurzame/circulaire landbouw. Worden ondernemers in het buitengebied waar mogelijk geholpen om een goede balans te vinden tussen agrarische ontwikkelingen, landbouwfuncties, landschappelijke waarden en ontwikkelingen zoals recreatie. Achten we zonneweides in buitengebied niet mogelijk wanneer hiervoor onbebouwde grond moet worden opgeofferd. Zien we mogelijkheden voor zonnepanelen op daken en zonnepanelen in het buitengebied in combinatie met multifunctioneel ruimtegebruik. Zien we in het buitengebied ook ruimte voor natuur/natuurinclusieve landbouw Stedenbouwkundige Kwaliteit De Stedenbouwkundige Kwaliteit is de kwaliteit van de gebouwde omgeving en de openbare ruimte. De belevings- en gebruikswaarde bepaalt de stedenbouwkundige kwaliteit van een gebied. De kwaliteit wordt beïnvloed door (maatschappelijke) ontwikkelingen als de druk op de woningmarkt, verdichting van stedelijke gebieden en energietransitie. De waardering van een stedenbouwkundige omgeving wordt onder andere bepaald door: de maat en schaal van de bebouwing, afwisseling tussen bebouwd en onbebouwd, het materiaalgebruik et cetera. Als gemeente: Blijven we ons inzetten voor het behoud en de versterking van onze cultuurhistorie.
1 Archeologische, bouwkundige en historisch-landschappelijke elementen 2 De kwaliteit van onze leefomgeving, waarbij onder andere de bruikbaarheid en toegankelijkheid van belang zijn voor de beleving ervan 3
Natuurgebieden en landschapselementen, zoals houtwallen of waterlopen
12
Borgen we de bescherming van ons erfgoed structureel in ruimtelijke plannen zo vroeg mogelijk. Zetten we in op de samenwerking met en het begeleiden van monumenteigenaren om maatwerk bij verduurzaming te bieden. Klimaat De gemeente Dongen ziet zich als ieder ander geconfronteerd met een veranderend klimaat. Dat komt doordat er steeds meer broeikasgassen zoals CO2 in de lucht komen. Wetenschappers zijn het erover eens dat de activiteiten die door de mens zijn uitgevoerd hiervan grotendeels de oorzaak zijn. Om te bepalen of activiteiten toelaatbaar zijn is het noodzakelijk te bepalen wat de te ambiëren regels zijn op het gebied van klimaat. Pas dan kan worden bepaald of het effect van een activiteit toelaatbaar is. Als gemeente: Dragen we zorg dat klimaatadaptatie een integraal onderdeel van alle beleidvorming wordt. Gaan we voor klimaatbestendige openbare locaties. Leggen we wadi’s aan in het groen en benutten we het groen als infiltratiemogelijkheid voor regenwater. Mobiliteit Verkeersstromen en ruimtelijke functies zijn niet los van elkaar te zien. De opmars van duurzame vervoersmiddelen en parkeren op afstand betekent minder auto’s op straat en meer ruimte voor voetgangers en fietsers.
Voor Mobiliteit zien we de komende jaren verschillende ontwikkelingen op het gebied van vernieuwende kleinschalige vormen van vervoer en mogelijkheden voor het reizen van deur tot deur, zoals Mobility as a Service (MaaS). De gemeente zal moeten bepalen of activiteiten een positieve of negatieve invloed hebben op haar ambities. Als gemeente:
Hechten we waarde aan een goede bereikbaarheid voor iedereen. Blijven we ons inzetten op de bereikbaarheid van het centrum van kern Dongen. Gaan we duurzaam, alternatief vervoer stimuleren: Blijven we de realisatie van laadpalen voor elektrische auto’s faciliteren; Vinden we het belangrijk dat er voldoende parkeerplaatsen aangelegd worden bij nieuwe ontwikkelingen. Kijken we naar de multifunctionele inzetbaarheid van parkeerplaatsen. Openbare orde en Ondermijning Openbare orde en Ondermijning richt zich op de randvoorwaarden/condities waarbinnen de ondermijnende activiteit kan plaatvinden. In onderstaande tabel zijn de relaties tussen Openbare orde en Ondermijning, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.
13
1.2
Dienstverleningsdoelen
We werken voor en met de samenleving: onze inwoners, ondernemers en instellingen. We streven naar een samenleving die veel dingen zelf kan en verantwoordelijkheid neemt, en de samenleving kan rekenen op een dienstverlenende en faciliterende gemeente Dongen. Onze kernwaarden zijn dat we in vertrouwen samenwerken. We zijn verantwoordelijk, doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. We hebben hierin de ruimte om zelf te bepalen hoe we dit aanpakken. Deze kernwaarde is vertaald naar doelen die we aan onze producten en diensten hebben gekoppeld. Hieronder zijn de doelen per product of dienst weergegeven. Producten
Doelen
Algemeen Preventie
Kwaliteitsniveau binnen de bestaande formatieruimte. Betere kwaliteit van aanvragen. Betere spontane naleving. Spoedige duidelijkheid bij aanvragen. Adequate kwaliteit van vergunningen. De resultaten van toezicht zijn geborgd in de organisatie. Aanspraak maken op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en bedrijven. Adequate kwaliteit van beschikkingen Voltooien handhavingstrajecten
Vergunningen Toezicht Handhaving
14
2 FRAMEWORK RISICOANALYSE Als gemeente hebben we de taak en de verantwoordelijkheid om het effect van nadelige activiteiten op de fysieke leefomgeving te beperken. De taken die we als gemeente hebben binnen de fysieke leefomgeving kunnen worden onderverdeeld naar Thuistaken (taken die we als gemeente zelf uitvoeren) en OD-taken (taken die we gemandateerd hebben aan de Omgevingsdienst Midden-West Brabant). De thuistaken zijn ondergebracht binnen de teams: “Openbare orde en veiligheid” (team OOV), “Vergunning, toezicht en handhaving” (team VTH) en “team Omgevingsbeleid” (team OB). Hieronder is de onderverdeling van thuistaken weergegeven. Team VTH •
sloop
•
APV-taken Wabo
•
Bouwen
•
Brandveiligheid
• •
Ruimtelijke ordening Houtopstand
•
Team OOV Werkzaamheden boa (APV, DHW, afvalstoffenverordening, openbare ruimte).
•
Team OB Ruimtelijke ordening
•
Monumenten
Ambities doelen en activiteiten Ambities en doelen binnen de fysieke leefomgeving door middel van thema’s worden verbonden met activiteiten4. Deze activiteiten hebben een bruto-effect dat een positieve of negatieve bijdrage levert aan de doelen en ambities. Om het risico te berekenen wordt gebruik gemaakt van de risicotool: SHERPAL®Lite. Van bruto-effect naar netto-effect Om het bruto-effect van activiteiten te beperken worden (reducerende) Figuur 1: framework SHERPAL®Lite maatregelen opgelegd. Deze maatregelen worden door middel van vergunningen, meldingen of rechtstreeks werkende regels aan de activiteiten verbonden. De reductie van het bruto-effect resulteert in een netto-effect als een maatregel wordt nageleefd. In figuur 1 is dit schematisch weergegeven. Om te controleren of opgelegde maatregelen worden nageleefd wordt toezicht gehouden. Om te borgen dat regels worden nageleefd wordt corrigerend opgetreden bij niet naleving (handhaving). Om te bepalen waar de middelen (onder andere tijd, geld, menskracht) voor vergunningverlening en toezicht worden ingezet wordt gekeken naar de risico’s die een activiteit heeft. Risico wordt hierbij gedefinieerd als: ‘Het effect van een activiteit met inachtneming van het naleefgedrag van de initiatiefnemer’
4 Eén of meerdere activiteiten vinden altijd plaats binnen een inrichting, initiatief of locatie.
15
3 INSTRUMENTARIUM De bescherming van de fysieke leefomgeving voor de huidige en de toekomstig generatie is de kerntaak van de gemeente. Uitvoering van deze kerntaak doen we door middel van de voor ons beschikbare instrumenten: preventie, vergunningverlening, toezicht en handhaving. In de strategieën staat beschreven welke instrumenten worden ingezet om een bijdrage te leveren aan deze doelen en ambities. De keten die vergunningverlening vormt samen met preventie, toezicht en handhaving zorgt ervoor dat het gedrag van de initiatiefnemers wordt gemonitord en waar mogelijk positief wordt beïnvloed om het effect op de fysieke leefomgeving te minimaliseren. Dit gebeurt in samenspel met de overige kerntaken5 waar de gemeente uitvoering aan geeft. Preventie Met het Beleidsplan-PVTH is preventie toegevoegd aan ons instrumentarium, naast toezicht en handhaving. Door preventie heeft de gemeente contact met burgers en initiatiefnemers voordat er een overtreding plaatsgevonden heeft. Graag zien we dat burgers en initiatiefnemers betrokken zijn bij de door de maatschappij geformuleerde doelen en zorgtaken op het gebied van de fysieke leefomgeving. Op deze wijze kunnen we als gemeente voorafgaand aan initiatieven vanuit onze deskundigheid informatie delen of advies geven.
Vergunningverlening Om de effecten van activiteiten op de fysieke leefomgeving zoveel mogelijk te beperken zijn activiteiten verbonden aan regels. Deze regels kunnen rechtstreeks werken, maar kunnen ook met een vergunning of maatwerk worden opgelegd. Toezicht Het doel van toezicht is het controleren of de initiatiefnemers de betreffende wet- en regelgeving naleven bij het uitvoeren van activiteiten. Om te bepalen waar we toezicht moeten uitvoeren maken we gebruik van een probleem- en risicoanalyse, zie paragraaf 1.3. Handhaving Als gemeente opereren we binnen de kaders van de LHS. Met het vaststellen van het Beleid PVTH wordt op basis van de LHS bepaald welke vorm van handhaving passend is en wordt bepaald in hoeverre deze wordt opgevolgd en toegepast. Niet alleen de ernst van de overtreding wordt beoordeeld maar ook het gedrag van de overtreder.
Informeren, stimuleren, motiveren, initiëren, etc. Preventie
Toezicht op wet- en regelgeving bij activiteiten Toezicht
Bestuur- of strafrechtelijk optreden bij overtredingen
Handhaving
Figuur 2: Nalevingsketen
5
Overige kerntaken betreffen onder andere: sociale veiligheid, economische stabiliteit, et cetera.
16
Deel II
17
DEEL II Evaluatie uitvoering 2022 In Deel II vindt de verslaglegging over de evaluatie van VTH plaats. In dit deel wordt ingegaan op de resultaten van de interventies uit het Uitvoeringsprogramma 2022 voor zowel vergunningverlening als toezicht en handhaving. De resultaten, conclusies en aanbevelingen die hieruit volgen dienen zowel als input voor het Uitvoeringsprogramma 2023 (deel III). Als voor het jaarverslag dat voor mei 2023 wordt opgesteld.
18
4 ALGEMEEN 4.1
Covid-19
In 2022 heeft als gevolg van de naweeën van Covid-19 pandemie een her-prioritering van de activiteiten plaatsgevonden. De inzet die hiervoor nodig is wordt geleverd vanuit alle disciplines (vergunningverlening, toezicht en handhaving) van beide teams.
4.2
Implementatie Beleidsplan PVTH
In januari 2021 is het nieuwe Beleidsplan PVTH 2021 – 2024 vastgesteld. Het Beleidsplan PVTH geeft rekenschap van de veranderde doelen en taken door ze samen met een nieuwe probleem- en risicoanalyse te borgen in het vastgestelde beleid en daarmee voorbereid te zijn op onder andere de komst van de Omgevingswet. Vaststelling van dit PVTH-beleid was slechts stap één. De noodzakelijke tweede stap was de implementatie van dit beleid in de organisatie en in ons dagelijks werk. Omdat in 2021 niet alle stappen van de implementatie van de PVTH-beleid zijn doorlopen is ook in 2022 hier uitvoering aan gegeven. 2022 is dan ook gebruikt om het beleidsplan PVTH verder te implementeren. Concreet hebben we in 2022 het risicogestuurd werken verder geprofessionaliseerd. Hiervoor hebben we verschillende stappen ondernomen te weten: het borgen van de registratie van monitoringsgegevens, verbeteren van werkprocessen en werkafspraken herzien, invoeren van tijdschrijven en de herijkte Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) inbedden in onze organisatie. De medewerkers registreren de tijd die ze besteed hebben aan bepaalde producten. Deze weekstaten geven een beeld van de hoeveelheid tijd die besteed is aan bepaalde producten. In het systeem worden de producten geregistreerd.
Hiervan kan dan, indien ingericht, een overzicht geven van de productie en de gemiddelde tijd die per product besteed wordt op medewerker niveau. Hiermee kan de bezetting afgestemd worden op de hoeveelheid werk. Voor het verbeteren van de werkprocessen en werkafspraken is een werkafspraken document opgesteld waarin o.a. alle werkprocessen beschreven zijn. Hierin staan ook de functies met bijbehorende taken beschreven. Dit geeft de organisatie een beeld welke taken er binnen het team VTH uitgevoerd worden en hoe het desbetreffende proces loopt. Hierdoor ontstaat ook het gesprek met teams waarmee samengewerkt wordt en kunnen processen doorlopend aangepast worden aan ontwikkelingen of wensen. De Landelijke Handhavingsstrategie is onderdeel van het controlerapport sjabloon. Hiermee kan per situatie de juiste strategie bepaald worden. De bovenvermelde onderdelen worden nu door het team VTH gewaarborgd en periodiek beoordeeld. Dit is ook onderdeel van het teamplan wat periodiek gepresenteerd wordt aan de directie.
19
5 PREVENTIE In 2022 hebben we nadere inzet gepleegd op onze preventieve activiteiten. Dit heeft voornamelijk plaatsgevonden met de inzet van communicatie en voorlichting.
5.1
Voorlichting
Door actief met burgers, bedrijven, opleidingen en sectoren in gesprek te gaan worden de belangen van onze gemeente uitgedragen en kan onwetendheid over geldende wet- en regelgeving worden weggenomen. Bij de start van controles op kamerverhuur aan arbeidsmigranten is er preventief via de site informatie gedeeld over de mogelijkheden om een omgevingsvergunning hiervoor aan te vragen of te melden wanneer men van mening is dat een woning onterecht voor kamerverhuur wordt gebruikt.
5.2
Onwetendheid lichte overtredingen
Bij de afhandeling van lichte overtredingen wordt ingezet op het wegnemen van onwetendheid. In 2022 hebben we hier uitvoering aan gegeven door tijdens de controle de overtreding en het doel van de reducerende maatregel (voorschrift) toe te lichten.
5.3
Bibob
De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Middels Bibob wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Om de mate van gevaar te bepalen, kan de overheidsinstantie een advies aanvragen bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB). Blijkt uit het advies dat er een gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, dan kan de bevoegde overheidsinstantie de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. In 2022 is elf keer Bibob ingezet als bestuursrechtelijk instrument. Dit heeft in 2022 niet geleid tot een weigering.
20
6 VERGUNNINGVERLENING In onderliggend hoofdstuk is op hoofdlijnen het resultaat van 2022 verwoord. In het jaarverslag wordt nadere invulling en onderbouwing gegeven over de resultaten van 2022 en de bijdrage die is geleverd aan de gestelde doelen. Het proces Vergunningverlening staat grotendeels in het teken van dienstverlening. In de meeste gevallen wil de klant een initiatief ontplooien en dient deze een aanvraag of melding in om dit initiatief te realiseren. In het proces van initiatief tot en met het eindproduct (vergunning, maatwerkvoorschriften, etc.) staat bij ons een goede dienstverlening centraal.
6.1
Binnengekomen aanvragen
Ten opzichte van 2021 is dit jaar bij nagenoeg alle producten een nagenoeg gelijk aantal aanvragen binnengekomen. Wel lopen de aantallen per product uiteen. In onderstaand overzicht zijn het aantal aanvragen weergegeven. In het jaarverslag wordt ingegaan op de onderbouwing van de uiteenlopende aantallen. Product
Aantal aanvragen 2021
Aantal aanvragen 2022
Bouwen Ruimtelijke ordening Natuur en houtopstand Sloop APV
304 26 55 30 26
165 30 29 95 121
6.2
Tijdigheid van producten
Voor het nemen van een besluit op een ontvangen vergunningaanvraag geldt een wettelijke termijn van acht weken (reguliere procedure) of zesentwintig weken (uitgebreide procedure), die verlengd kan worden als dat nodig is om de vergunning te kunnen afhandelen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de vergunningaanvraag zeer complex is. In 2022 is eenmaal een Lex silencio Positivo (een van rechtswege verleende vergunning) afgegeven. De overige aanvragen zijn behandeld binnen de wettelijke termijn
6.3
Bezwaar, beroep en hoger beroep
Op een vergunningaanvraag dient een besluit te worden genomen. Belanghebbenden hebben beschikking over rechtsmiddelen, zoals bezwaar en beroep, wanneer zij tegen een besluit zijn. Er zijn in 2022, 23 bezwaarschriften in behandeling genomen en vijf beroepszaken geweest.
21
7 TOEZICHT Toezicht vindt plaats op basis van de vastgestelde risicoprioritering 2022, die deel uitmaakt van het Uitvoeringsprogramma 2022. Hierin staat hoeveel uur beschikbaar is voor toezicht en handhaving en waar deze uren aan worden besteed. Ons toezicht is risicogericht. Net als voorgaande jaren hebben wij dit jaar toezicht gehouden op de aspecten die in de risicoprioritering zijn geprioriteerd als ‘hoog’ en ‘gemiddeld’. Wanneer er aanleiding voor is zal her-prioritering plaatsvinden wat kan leiden tot een verschuiving van taken.
7.1
Bouw/verbouwfase
Toezicht in de bouw en verbouwfase is vraaggestuurd. Dit houdt in dat toezicht wordt uitgevoerd naar aanleiding van een vraag. Dit kan een melding voor het controleren van constructieve onderdelen betreffen, maar het kan ook om een klacht gaan. Tot nov 2022 zijn 126 controle uitgevoerd wat heeft geleid tot 3 hercontroles en 1 handhavingstraject. De constateringen tijdens toezicht geven geen aanleiding om het naleefgedrag aan te passen. Er zijn nog 277 af te handelen controles.
7.2
Gebruiksfase
Toezicht in de gebruiksfase vindt primair plaats met cyclisch toezicht. Dit houdt in dat op basis van een probleem- en risicoanalyse6 en toezichtstrategie7 wordt bepaald met welke frequentie een activiteit, object of inrichting wordt gecontroleerd. Een slecht naleefpercentage zorgt voor een hogere positie in de risicoprioritering. Hoe hoger de prioritering, hoe frequenter de controle. Naast cyclisch toezicht is er ook vraaggestuurd toezicht. Dit betreft klachten en bedrijfsmeldingen. Tot nov 2022 is voor 80 uur aan controles toezicht op brandveiligheid uitgevoerd. De constateringen tijdens toezicht geven geen aanleiding om het naleefgedrag aan te passen.
7.3
Sloop/beëindigingfase
Het toezicht in de sloop en beëindigingsfase is vraaggestuurd. Dit houdt in dat toezicht wordt uitgevoerd naar aanleiding van een vraag. Dit kan een melding betreffen maar ook een klacht omvatten. Toezicht op de sloopfase wordt uitgevoerd door de Omgevingsdienst Midden West Brabant (OMWB). In het jaarverslag van de OMWB wordt ingegaan op de resultaten van het toezicht.
7.4
Openbare orde
Toezicht in de openbare ruimte vindt plaats door onze Buitengewoon Opsporing Ambtenaren. Door de BOA is op verschillende activiteiten toezicht gehouden. In 2022 zijn 214 controles uitgevoerd binnen het domein van het PVTH-beleid. De constateringen tijdens toezicht geven geen aanleiding om het naleefgedrag aan te passen.
6 De probleem en risicoanalyse worden herzien, zie ook paragraaf 1.2 7
Onderdeel van de nalevingsstrategie
22
7.5
Ondermijning
Op ondermijning zijn verschillende taken uitgevoerd. Voor een goede reactie op de signalen over (ondermijnende) criminaliteit is een actuele, complete én integrale informatievoorziening essentieel. Afgelopen jaar is er voor het eerst gewerkt met een informatieoverleg binnen de gemeente Dongen. In het licht van de aanpak van ondermijnende criminaliteit is het belangrijk om het informatieknooppunt verder te ontwikkelen. Deze doorontwikkeling is een onderdeel van de verdere aanpak ondermijnende criminaliteit, en sluit aan bij de aanpak van de Taskforce Brabant Zeeland op dit gebied. In 2022 is ingezet op informatie en bewustwording. Zo is er via social media een informatie- en stimuleringscampagne gevoerd met betrekking tot 'WhatsApp fraude' en is er een bewustwordingsavond georganiseerd voor de gemeenteraad over de feitelijke zaken en gevaren van drugslabs en hennepteelt in woonwijken en buurten binnen de gemeente Dongen. Tot slot is in 2022 ingezet op gecoördineerde handhaving. Er worden maandelijks integrale multidisciplinaire controles georganiseerd op verdachte panden en op persoonsniveau in samenwerking met de verschillende netwerkpartners.
7.6
Projecten
Project veilig wonen Het project veilig wonen Dongen zit in een afrondende fase. In februari 2023 zal er een evaluatie plaatsvinden over het project, de behaalde resultaten en de eventuele noodzaak voor de voortzetting hiervan (eventueel in een afgeslankte vorm zonder keten partners en volledig met eigen personeel). Tot nov 2022 zijn er in totaal 26 adressen gecontroleerd. Hiervan voldeed er geen enkele aan het opgestelde beleid van de gemeente Dongen (herzien in 2022). Bij geen enkel adres is het tot een formeel handhavingsbesluit gekomen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat het naleefgedrag hoog is. Bij ongeveer de helft van de adressen was een vergunning verleend of is naderhand een vergunning verleend. Bij de overige adressen is de strijdigheid beëindigd. De adressen waar een vergunning verleend is of naderhand is verleend is gecontroleerd of het aan de gestelde eisen voldoet.
23
8 HANDHAVING Bij een constatering van een overtreding van wet- of regelgeving waar wij bevoegd gezag voor zijn, treden wij handhavend op. Deze constatering kan door onszelf gedaan worden tijdens toezichtsmomenten. Een overtreding kan ook volgen uit een in- of externe melding. Bij een overtreding treden wij bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk op. Hierbij hanteren wij het uitgangspunt dat iedere overtreding passend vervolg krijgt. In dit hoofdstuk wordt handhaving opgedeeld in bestuurs- en strafrechtelijk optreden.
8.1
Toepassing Landelijke Handhavingsstrategie
De Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) geeft aan wanneer welke instrumenten kunnen worden toegepast. Door op te maken hoe de overtredingen zijn ingeschaald wordt goed inzichtelijk hoeveel overtredingen er begaan zijn, maar ook hoe deze zijn ingeschaald. In 2022 zijn niet alle overtredingen geregistreerd op basis van de LHS. In 2022 zullen alle overtredingen met behulp van de LHS uniform worden geregistreerd. Ook in controlerapporten wordt de LHS-beoordeling als standaard opgenomen.
8.2
Bestuursrechtelijk optreden
Om te bepalen of interventies leiden tot het gewenste effect wordt de bestuursrechtelijke handhaving geregistreerd. In 2022 hebben we 8 keer een bestuursdwangbesluit opgelegd.
8.3
Strafrecht
In ons beleid staat dat iedere overtreding een passend vervolg krijgt. In 2022 is hiervoor wat betreft strafrecht geen gebruik gemaakt van de LHS om te bepalen welke handhavingsinstrumenten ingezet moeten worden.
24
9 INZET 9.1
Inzet
De geraamde capaciteit voor 2022 voor preventie, vergunningverlening, toezicht en handhaving van de teams VTH en OOV zijn in onderstaande tabel weergegeven. In totaal was er ruim 10.000 uur beschikbaar voor de uitvoering van onze VTH-taken. De capaciteit van de taken die belegd zijn bij de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant zijn niet in onderstaand overzicht opgenomen. In het jaarverslag 2022 wordt dieper ingegaan op de inzet van mensen. In de laatste kolom is de aangegeven of de daadwerkelijke capaciteit hoger, lager of ongeveer gelijk was aan de geraamde uren. Deze capaciteit lag lager als gevolg van verloop van medewerkers. In 2022 is de functie van toezichthouder ingevuld met externen. In 2023 zullen de vacatures worden ingevuld. Geraamde uren
Functie
Gerealiseerde uren
Team VTH Vergunningverlening
2179
lager
Toezicht
1508
lager
Handhaving
1141
lager
Team OOV Toezicht
2424 Ongeveer gelijk
Handhaving
716
lager
10376
lager
TOTAAL
9.2
Kritieke massa
Voor een goede uitvoering van de vergunningverlening, het toezicht en de handhavingstaken, zijn door VNG, IPO en het Rijk (I&M) landelijke kwaliteitseisen ontwikkeld. Deze zijn overgenomen in de “Modelverordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht”. In deze verordening wordt verwezen naar de set kwaliteitscriteria 2.2. De kwaliteitscriteria 2.2 bevatten criteria voor kritieke massa, inhoud en proces. De criteria voor de kritieke massa geven voor 27 deskundigheidsgebieden aan welke capaciteit, kennis en ervaring tenminste aanwezig moet zijn om de VTH-taken goed te kunnen uitvoeren. Op basis van een uitgevoerde inventarisatie is m.b.t. de VTH-werkzaamheden in de gemeente Dongen t.a.v. de kwaliteitscriteria 2.2 vastgesteld dat 22 deskundigheidsgebieden voldoen aan de gestelde eisen. Bij vijf deskundigheidsgebieden wordt niet voldaan aan de eisen en moet er actie worden ondernomen. In het jaarverslag 2022 wordt nader ingegaan op de kwaliteitscriteria.
25
10 CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN Het doel van het uitvoeren van de evaluatie van het jaar 2022 is verbeterpunten formuleren die meegenomen kunnen worden bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma voor2023. Met het opstellen van een nieuw beleidsplan PVTH 2021 – 2024 is ons framework voor preventie, vergunningverlening, toezicht en handhaving er andere uit komen te zien. We richten de conclusies en de aanbevelingen in de evaluatie dan ook op die aspecten die ook terugkomen in het uitvoeringsprogramma 2023 (deel III). In het jaarverslag 2022 zal wel een bredere scope worden gehanteerd.
10.1 Conclusie Met het registratiesystemen (‘Squit 2020’ en ‘op Orde’) zijn in 2022 stappen gemaakt om betrouwbare gegevens te herleiden met betrekking tot het eerder beschikken dan de wettelijke termijn. We kunnen zien dat het totaal aantal gerealiseerde producten lager is dan begroot, maar onderling is er nog wel verschil is. Ook blijkt uit de data dat in 2022 er minder uren beschikbaar was voor de producten dan begroot. Ondanks dat er minder producten zijn, zijn er wel meer uren gemaakt. Uit de controle blijkt dat het naleefgedrag niet aangepast hoeft te worden.
10.2 Aanbevelingen Uit de evaluatie 2022 blijkt dat niet alle geregistreerde gegevens uit het systeem gehaald kunnen worden. Hierin zijn in 2022 wel stappen gemaakt met de professionalisering. Als gevolg van personele wisselingen blijft het adequaat registreren een aandachtspunt voor 2023. Volgend jaar streven we ernaar om periodiek inzichtelijk te maken en te rapporteren wat het naleefpercentage is voor de risicoprioritering. Hiervoor zijn in 2022 onze producten (bezoekrapporten, controleverslagen, etc.) aangepast. Deze aanpassing betreft het opnemen van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) matrix per overtreding om te bepalen welke bestuursrechtelijke of strafrechtelijke sanctie wordt toegepast. Na vaststellen van het jaarverslag het beleidsplan PVTH aanpassen. Deze aanpassing betreft minimaal het in overeenstemming brengen van de doelen en ambitie met de omgevingsvisie gemeente Dongen.
26
Deel III
27
DEEL III Uitvoeringsprogramma 2023 In deel III wordt de programmering voor 2023 uiteengezet. Er wordt ingegaan op de inzet vanuit PVTH, welke keuzes worden gemaakt en waarom. Waar mogelijk worden de aandachtspunten die volgen uit deel II meegenomen om de uitvoering in 2023 verder te verbeteren.
28
11 ONTWIKKELINGEN EN OPGAVEN In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijnen ingegaan op enkele recente wettelijke, bestuurlijke en beleidsmatige ontwikkelingen, die op een bepaalde wijze hun stempel gaan drukken op onze uitvoering van de VTH-taken in 2023.
11.1 Landelijk Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Het wetsvoorstel bevat zowel een publiekrechtelijk als een privaatrechtelijk onderdeel. De preventieve technische gemeentelijke toetsing bij de aanvraag van een aantal omgevingsvergunningen voor de activiteit bouwen zal komen te vervallen en daarvoor in de plaats komen private instellingen die worden belast met de kwaliteitsbewaking van de bouw. Daarnaast zijn er privaatrechtelijke wijzigingen die ingrijpende gevolgen kunnen hebben op bijvoorbeeld de informatieplicht van de aannemer en de aansprakelijkheid na oplevering. Ook de rol van toezicht zal hierdoor veranderen. Verwachting is dat de wet juli 2023 in werking treedt. In 2021 is gestart met het in beeld brengen van de consequenties voor het team/de gemeente in 2023 worden de werkzaamheden afgerond. Omgevingswet Met de ontwikkeling van een omgevingsvisie zijn de voorbereidingen voor de Omgevingswet in volle gang. De gemeente Dongen is ook volop bezig met de voorbereidingen voor de uitvoering van deze wet op het gebied van vergunningverlening, preventie, toezicht en handhaving. De processen zijn in beeld gebracht, aan de documenten wordt gewerkt en ook aan de inrichting van de digitale processen wordt gewerkt. Gepland is dat we als Gemeente met de inwerkingtreding (juli 2023) van de Omgevingswet gereed zijn.
Stikstof De ontwikkelingen rondom stikstof raken ook onze gemeente. In 2023 zullen in samenwerking met de OMWB stikstofberekeningen worden uitgevoerd. Ook bij nieuwe realisatieprojecten kan stikstof een rol spelen. Hierbij zal samen worden opgetrokken met de OMWB en de Provincie. Om vanuit VTH en OOV uitvoering te geven aan de stikstofproblematiek is het thema natuur hoger geprioriteerd. Energie De energietransitie is de uitdaging om het gebruik van fossiele energie (energie opgewekt uit bijvoorbeeld kolen of aardgas) te verminderen. Uiteindelijk willen we volledig van fossiele energie af. De energietransitie is een uitdaging die iedereen raakt. Ook als gemeente willen we hier aan bijdragen. Zo zijn we gestart met uitvoeringsplannen zoals is aangegeven in de TVW en houden we rekening met natuurlijke omschakelingsmomenten om te verduurzamen. In dit kader zijn de thema’s: Installaties en bebouwing hoger geprioriteerd.
29
11.2 Regionaal Stedelijke regio Breda-Tilburg De Stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT), is een speciaal stedelijk samenwerkingsverband van negentien gemeenten (waaronder Dongen), vier waterschappen, de provincie Noord-Brabant en Rijksoverheid, dat samenwerkt aan de ontwikkeling van de regio. SRBT streeft naar een goede balans tussen groei van economie, wonen en mobiliteit, en het versterken van de leefkwaliteit. Regio WestBrabant (RWB) is partner in deze stedelijke regio. In het overleg dat de stedelijke regio voert, komen onderwerpen aan bod die veelal de gemeentegrenzen overstijgen. Denk aan woningbouw, werklocaties, wateropgave, natuurontwikkeling, verduurzaming, de mobiliteitstransitie en het landelijk gebied. Het is mogelijk dat 2023 vanuit het Stedelijke regio Breda Tilburg opgaven komen waar vanuit VTH of OOV uitvoering aan moet worden gegeven. Wanneer dit plaatsvindt wordt vanuit de geraamde taken uitvoering gegeven. Indien noodzakelijk worden taken herrangschikt op basis van prioriteit.
11.3 Lokaal Verordening Kwaliteit Met de inwerkingtreding van de omgevingswet komt de grondslag voor de op 7 juli 2016 door de gemeenteraad vastgestelde verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Dongen 2016 te vervallen en moet deze worden herzien. In 2023 wordt voorgesteld de ‘Verordening uitvoering en handhaving’ vast te stellen. De grondslag hiervoor wordt opgenomen in artikel 18.20 en 18.23 van de Omgevingswet.
30
12 CAPACITEIT EN SAMENWERKING 12.1 Inzet van Mens en Taken In onderstaande tabel is de formatie evenals de functie van het taakveld van vergunningverlening, toezicht en handhaving weergegeven. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in het team VTH en team OOV. Naast deze formatie beschikken de teams over een structureel budget om externe capaciteit in te huren. De formatie en het budget voor externe capaciteit is in de begroting vastgelegd. Dit kan worden aangewend voor complexe taken, maar ook om de werkzaamheden goed te kunnen verrichten. De taken van vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van milieu zijn overgegaan naar de OMWB. De uren en budgetten voor de OMWB zijn niet in onderstaand overzicht opgenomen. Deze uren en capaciteit zijn opgenomen in het werkprogramma OMWB dat als bijlage is toegevoegd.
Functie Team VTH Vergunningverlening Administratief en baliemedewerker Vergunningverlener APV en bijzondere wetten Vergunningverlener Wabo Toezicht Toezichthouder Wabo Handhaving Juridisch adviseur Team OOV Toezicht BOA
Formatie (in FTE)
1,67 0,5 2,5 1,78 1,44
1.65
12.1 Kritieke massa De kwaliteitscriteria 2.2 bevatten criteria voor kritieke massa, inhoud en proces. De criteria voor de kritieke massa geven voor 27 deskundigheidsgebieden aan welke capaciteit, kennis en ervaring tenminste aanwezig moeten zijn om de VTH-taken goed te kunnen uitvoeren. Het basisniveau voor de kwaliteit van de VTH-taken op het gebied van de Wabo, is voor de gemeente Dongen de “Brabantbrede Verordening Kwaliteit VTH Omgevingsrecht”. Dit basisniveau is uitgewerkt in de “Handreiking bij Brabantbrede Verordening Kwaliteit VTH Omgevingsrecht”. De gemeente heeft op grond van deze handreiking de mogelijkheid -met uitzondering van de zogenaamde “basistaken”zich niet te binden aan het basisniveau. Deze basistaken betreft de volgende deskundigheidsgebieden:
Vergunningverlening Milieu klasse III; Toezicht en handhaving Milieu klasse III; Ketentoezicht; Luchtkwaliteit.
31
Voor de overige deskundigheidsgebieden kan dus van het basisniveau worden afgeweken. Dit kan worden gedaan door gebruik te maken van de in de handreiking opgenomen “Brabantbrede explainmodules”. Deze zijn voor de volgende deskundigheidsgebieden geformuleerd:
Behandelen juridische aspecten vergunningverlening; Behandelen juridische aspecten handhaving; Behandelen juridische aspecten en afwijkingsbesluiten; Bouwfysica; Constructieve veiligheid; Bouwakoestiek; Sloop en asbest.
In de gemeente Dongen worden in 2023 werkzaamheden m.b.t. de volgende deskundigheidsgebieden uitgevoerd. Dit zijn de zogenaamde “thuistaken”. Aanduiding
Omschrijving deskundigheidsgebied
B1 B2 B4 B9 B22 B24 B25 B26
Casemanagen Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening Toezicht en handhaving bouwen en ruimtelijke ordening Behandelen juridische aspecten en handhaving Groen en ecologie Stedenbouwkunde en inrichting openbare ruimte Exploitatie en planeconomie Cultuurhistorie
12.2 Samenwerken In 2023 zetten we de bestaande samenwerkingen door, zoals met de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio. Een bijzondere vorm van samenwerking is de MIA (Multidisciplinaire Integrale Aanpak) en de toezichtdagen ‘Veilig wonen’. Hierbij worden op één dag (enkele dagen) meerdere bedrijven/locaties gecontroleerd in samenwerking met een aantal partners.
12.3 Afstemmen strafrecht Het Uitvoeringsprogramma PVTH 2023 wordt inhoudelijk besproken in het Driehoeksoverleg. In Dit overleg wordt onder andere besproken hoe en op welke wijze de strafrechtelijke inzet wordt geleverd bij de constateringen conform de LHS en de toezichtdagen.
32
13 PRIORITEITEN Afhankelijk van het belang van een thema voor een organisatie kan aan een thema prioriteit worden gegeven. In een bestuurlijke bijeenkomst op 8 november2022 heeft een her-prioritering plaats gevonden. Activiteiten en doelen die met een thema zijn gekoppeld en binnen een inrichting, initiatief of locatie plaatsvinden krijgen dan meer gewicht in de berekening van het risico (zie hoofdstuk 1: problemen en risico’s). In onderstaande figuur is de prioriteit van de verschillende thema’s8 weergegeven en is aangegeven welke activiteiten daardoor hoge en lage prioriteit krijgen. De overige activiteiten hebben een neutrale prioriteit. De prioriteiten die Vet zijn weergegeven zijn van prioriteit veranderd. Het symbool ↑geeft aan of het thema gestegen is in prioriteit of ↓ gedaald is in prioriteit. Laag Licht
8
Neutraal
Bodem Water Lucht Trillingen Geluid Grondstoffen Gebruik Afval(stoffen) Veiligheid Toegankelijkheid Verkeer Geur ↓ Installaties ↑ Erfgoed ↑ Aanbod voorzieningen ↑
Hoog
Geluid Ondermijnende criminaliteit Bebouwing ↑ Natuur ↑
Een toelichting op de thema’s is als bijlage opgenomen
33
14 PREVENTIE In 2023 wordt verder ingezet op preventieve activiteiten. Op basis van de resultaten uit de risicomodule (SHERPAL®Lite) wordt met behulp van de preventiestrategie bepaald waar de preventie-instrumenten worden ingezet.
14.1 Risicoanalyse Preventieve instrumenten worden voornamelijk ingezet om het gedrag van mensen te veranderen. In SHERPAL®Lite is het naleefgedrag per activiteit opgenomen. In de grafiek hieronder is het naleefgedrag weergegeven. Het naleefgedrag onderscheidt men in; goedwillend, moet kunnen, calculerend en crimineel. In bijlage A is een overzicht van de activiteiten opgenomen. Crimineel; 2
Calculerend; 7 Goedwillend; 22
Moet kunnen; 30
Grafiek 1: aantal activiteiten per naleefgedrag
14.2 Strategieën
X
X
X X
Crimineel
X
Calculerend
Instrumenten Voorlichting Publiciteit Communicatie Subsidie Bibob Zelftoetsing
Moet kunnen
Naleefgedrag
Goedwillend
In de tabel hieronder is opgenomen welk instrument het beste ingezet kan worden bij de verschillend type nalevingsgedrag.
X
X X X
X
34
14.3 Preventie instrumenten In deze paragraaf is op basis van de prioritering (hoofdstuk 13), de resultaten uit SHERPAL®Lite en de preventiestrategie nader uitgewerkt welke preventie instrumenten in 2023 worden ingezet en welke capaciteit daarvoor wordt gereserveerd. Voorlichting Door actief met inwoners, bedrijven, opleidingen en sectoren in gesprek te gaan worden de belangen van onze gemeente uitgedragen en kan ‘goedwillend’, ‘moet kunnen’ en ‘calculerend’ naleefgedrag worden verminderd en spontane naleving worden bevorderd. In 2022 is er een gekomen verplichting voor de aanwezigheid van brandmelders in bestaande woningen. Om spontane naleving te bevorderen wordt ingezet op voorlichting. Communicatie In het kader van het project “veilig wonen” wordt in 2022 de communicatie voortgezet met alle partijen, die betrokken zijn bij woningen waar geen personen in de BRP staan ingeschreven, maar waar toch sprake is van bewoning. Subsidie In 2023 wordt het preventie instrument subsidie niet ingezet. Bibob In 2022 is het gemeentelijk Bibob-beleid herzien en in 2023 wordt het beleid vastgesteld. In 2023 wordt uitvoering geven aan het Bibob-beleid in overeenstemming met de vaststelling. Zelftoets Zolang de Wet Kwaliteitsborging voor Bouwen nog niet in werking is getreden wordt het instrument zelftoets niet ingezet.
14.4 Inzet preventiecapaciteit Naast de preventieve activiteiten die onderdeel zijn van toezichtprojecten besteden de teams VTH en OOV naar verwachting 350 uur aan preventie, geleverd door de vergunningverleners. De uren betreffen met name de bibob toets. Echter, ook op veel andere plekken in de organisatie wordt hier tijd aan besteed. Vaak als onderdeel van andere werkzaamheden.
14.5 Restrisico’s In zijn algemeenheid geldt dat als er organisatorische en overige werkzaamheden zijn die ad hoc dan wel structureel dienen te worden opgepakt, die niet voorzien/ gepland zijn, deze ten koste gaat van de reguliere werkzaamheden.
35
15 VERGUNNINGVERLENING In dit hoofdstuk wordt inzichtelijk gemaakt voor vergunningverlening welke aanvragen we verwachten, met welke diepgang we een aanvraag toetsen en wat de benodigde capaciteit is om hier uitvoering aan te geven.
15.1 Verwachte aanvragen/meldingen Het uitgangspunt is dat het aantal binnengekomen aanvragen in 2023 gelijk is aan de aantallen uit 2022. De inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging kunnen hier van invloed zijn, deze invloeden zijn echter niet meegenomen in het uitgangspunt.
15.2 Risicoanalyse Vergunningverleningsinstrumenten (regels en voorschriften) worden voornamelijk ingezet om het bruto-effect van een activiteit te reduceren. In SHERPAL®Lite zijn het bruto-effect van een activiteit en naleefgedrag per activiteit opgenomen. In de grafiek hieronder is het aantal activiteiten verdeeld naar risico (bruto-effect afgezet tegen het naleefgedrag) weergegeven. Het effect kan bestaan uit; aanzienlijk, van belang, beperkt en nihil. Het naleefgedrag onderscheidt men in; goedwillend, moet kunnen, calculerend en crimineel. In bijlage A is een overzicht van de verschillende activiteiten opgenomen. De fase waarin een vergunning of melding zich bevindt is altijd de realisatie(bouw)- of beëindigingsfase (sloop). Tabel 1: aantal activiteiten per risico
36
15.3 Strategie De diepgang waarmee een aanvraag voor een vergunning of toestemming wordt getoetst wordt bepaald door het risico. Dit risico wordt berekend op basis van het brutoeffect van een activiteit en het naleefgedrag van de initiatiefnemer voor die activiteit. Het risico is de waarde in de toetsmatrix op de plek waar het bruto-effect van een activiteit en de naleving op die activiteit elkaar kruisen.
Tabel 2: toetsmatrix
De toetsmatrix, zoals opgenomen in de vergunningenstrategie, wordt gebruikt om te bepalen met welke diepgang een aanvraag voor een vergunning of toestemming moet worden getoetst (toetsniveau). Er wordt onderscheid gemaakt in 5 toetsniveaus, te weten: Tabel 3: toetsniveaus
Risico
Toetsniveau
0 1-2
Wordt niet getoetst Uitgangspuntentoets: bevatten de stukken voldoende informatie over de uitgangspunten? Visueel toetsen: kloppen de uitgangspunten en lijken de uitkomsten aannemelijk? Representatief toetsen: controle van de maatgevende onderdelen. Volledig toetsen: alles in samenhang controleren.