Bijl2- 24-41 Bijlagenrapport

Platteland in trek Het leven is druk en hectisch. We hebben steeds meer behoefte aan rust, vertraging, gemoedelijkheid en een groene omgeving. De trek naar en de aantrekkelijkheid van het platteland nemen daardoor toe. Dongen heeft met het ruime buitengebied daarom kansen om nieuwe doelgroepen aan te trekken op het gebied van recreatie (ruimte om te bewegen, tot rust te komen of om te spelen) en qua wonen. 36

CENTRA De gemeente Dongen beschikt over een groter centrumgebied, namelijk: in de kern Dongen. Dit gebied is het hart van de lokale gemeenschap en ondernemers en draagt daarom in grote mate bij om het hart kloppend te houden en het voorzieningenniveau op peil. Daarnaast beschikt de kern ‘s Gravenmoer over een klein hart met enkele voorzieningen. In dit hoofdstuk zoomen we in op de actuele situatie in het centrum en staan we stil bij de belangrijkste opgaven maar ook kansen voor de toekomst. 37

ANALYSE CENTRUMGEBIED Dongen: Aanbod redelijk stabiel, leegstand neemt af De kern Dongen vervult de centrumfunctie in de gemeente en beschikt over een divers aanbod aan voorzieningen. Het centrum van Dongen is ook een belangrijke ontmoetingsplek voor inwoners van de gemeente. Zo is er horeca-aanbod, zijn er diverse winkels en is er een weekmarkt in de Hoge Ham. De belevings- en dagelijkse winkels concentreren zich met name aan het Looiersplein en omgeving. Horeca bevindt zich ook aan het Looiersplein, maar het horeca-aanbod ligt over het algemeen redelijk versnipperd over het dorp.

vergelijkbare dorpscentra uit de benchmarkgemeenten. Verder is er in de gemeente Dongen in vergelijking met de anderen gemiddeld net wat minder voorzieningenaanbod (aantal vierkante meters per branche). Echter scoort detailhandel weer boven het gemiddelde en beschikt het centrum van Dongen dus over meer vierkante meters detailhandel in verhouding tot de andere centra (Locatus, 2022).

Voor de leefbaarheid van de gemeente is het belangrijk dat het voorzieningenniveau in het centrum van Dongen in stand blijft en waar mogelijk zelfs versterkt wordt. Zo is het ook belangrijk dat de supermarkten in het centrum blijven. Dongen beschikt over relatief veel supermarkten; 6 formules in de kern Dongen (waarvan 3 in het centrum) en 1 in de kern ‘s Gravenmoer. Echter, is de omzet per m2 wvo redelijk gemiddeld voor Nederlandse begrippen (het zijn niet al te grote supermarkten) (KSO 2021). Informatie vanuit Locatus laat zien dat het winkelaanbod in het centrum van Dongen vrij stabiel is met uitzondering van enkele branches (enkele af- en toename). De rechter figuur toont de dynamiek in het centrum tussen 2019 en 2023. De leegstand in het centrum bedraagt 8,6%. Tussen 2019-2023 is het aantal leegstaande panden wel afgenomen.

VKP

WVO

VKP

Verschil

Leegstand

14

1785

16

-2

Dagelijks

22

5861

20

2

Mode & Luxe

25

4430

28

-3

Vrije tijd

3

316

4

-1

In/om huis

14

3630

14

0

Detailhandel overig

2

770

1

1

Cultuur en Ontspanning

3

930

3

0

Bron: Horeca Locatus, 2022

17

1837

14

3

Diensten

29

1250

30

-1

Volgens Locatus gegevens is het centrum van Dongen klein tot redelijk gemiddeld qua grootte vergeleken met de centra van de vergelijkbare dorpen uit de benchmarkgemeenten uit de economische factsheet (dit omvat de kernen Oisterwijk, Best en Rijen). Leegstand lijkt in Dongen qua gemiddelde vierkante meters meer aan de orde te zijn dan in de overige BOUWSTENENRAPPORT ECONOMISCHE VISIE DONGEN

Centrum Dongen

2023

2019

(Locatus 2019 en 2023)

38

Kijkende naar het koopstromenonderzoek (KSO, 2021) valt op dat er weinig toevloeiing is naar het centrum van Dongen. Voor dagelijkse boodschappen komt 95% uit eigen gemeente. Voor doelgericht boodschappen is dit 82% en komt de overige 18% uit allerlei omliggende gemeenten, met name Oosterhout. Het belangrijkste motief voor bezoekers om naar het centrum van Dongen te gaan is de afstand: het is het dichtste bij huis. Qua waardering scoort het centrum van Dongen het laagst op de bereikbaarheid per ov, namelijk onvoldoende (5,0). Aanwezigheid groen scoort juist weer relatief goed (7,0) in verhouding tot de benchmark van KSO. De totaalbeoordeling van een 7,4 is een goede score, wat echter wel net onder het benchmark gemiddelde ligt van 7,7. Ontwikkeling kernen De afgelopen jaren hebben er ontwikkelingen plaatsgevonden in het centrum van Dongen. In 2016 heeft er een reconstructie van het Looiersplein plaatsgevonden om de openbare ruimte te opwaarderen. Echter zouden de stromen en verkeersaders richting het centrum -ondanks het verkeersplan uit 2016- verbeterd kunnen worden, zodat ook de bezoeker van buiten Dongen het centrum goed weet te vinden. Ook de routes binnen het centrum kunnen beter, zodat consumenten zich beter kunnen oriënteren, bronpunten en trekkers weten te vinden en een logische ronde kunnen lopen langs het aanbod. Parkeren voor fietsers is nog een aandachtspunt.

Voor auto’s zijn er verschillende gratis locaties om te parkeren en in de meeste gevallen voldoende opties.

een goed bereikbare kern met voldoende parkeerplaatsen, voor onder andere de lokale slagerij, horeca en supermarkt. De kernen Dongen en ‘s Gravenmoer vormen geen concurrentie voor elkaar. Hitte-/wateroverlast zichtbaar Ook voor het centrum van Dongen is in kaart gebracht waar de punten van potentiële hitte- en wateroverlast te vinden zijn. Deze zijn bij versteende gebieden zoals pleinen en parkeerplaatsen donkerder, wat inhoud dat hier meer kans is op hittestress en wateroverlast. In het centrum van Dongen wordt wateroverlast als grotere opgave gezien dan in andere gebieden in de gemeente. Locaties waar dit zichtbaar wordt zijn bijvoorbeeld Binnenhoven (parkeerterrein) en Mgr. Schaepmanlaan. Het is opvallend dat in het koopstromenonderzoek (2021) ‘groen’ relatief goed scoort.

26 °C of lager 30 °C 35 °C 40 °C 45 °C 50 °C

De hittekaart laat de gevoelstemperatuur zien tijdens een extreem hete zomermiddag.

5 - 10 cm 10 – 15 cm 15 – 20 cm 20 – 30 cm >30 cm

De kaart toont een indicatie van de waterdiepte die op kan optreden als gevolg van hevige neerslag (140mm/2uur).

In ‘s Gravenmoer heeft recent ook een opwaardering van de openbare ruimt plaatsgevonden. Een belangrijke factor voor een leefbare kern is

BOUWSTENENRAPPORT ECONOMISCHE VISIE DONGEN

39

Samenwerking kan verbeterd worden LeerDongenKennen (LDK) is een samenwerkingsorganisatie voornamelijk gericht op ondernemers uit het centrum van Dongen. Vanuit hier is ook een centrumcoördinator actief. Ondanks de verschillende samenwerkingsverbanden zoals VOCD en LDK kan de onderlinge samenwerking wel verbeterd worden. Hiermee kan bijvoorbeeld bedoeld worden: een gelijkwaardige bijdragen vanuit de ondernemers (en juiste verhoudingen), maar ook een betere zichtbaarheid en overzichten in cijfers. Toekomst voor de dorpskernen Er wordt verwacht dat op het termijn het aantal winkels in en rond het centrum zal afnemen. Circa 9% van het aantal bedrijven is leegstand, dit is een relatief hoog percentage en het is wenselijker als dit tussen de 3 en 5% is. Toch wordt in de tabel in de analyse van het centrumgebied zichtbaar dat de leegstand sinds 2019 minder is geworden. Er wordt wel verwacht dat dit kan toenemen door de veranderende functie van het centrum. Panden moeten worden herbestemd en waar mogelijk zal sloop en nieuwbouw plaatsvinden. Een betere mix van wonen en werken in en rondom het centrum van Dongen kan ertoe leiden dat er altijd leven is op straat. Hiervoor kan het herbestemmen van vrijkomende locaties in de aanloopstraten een goede strategie zijn.

Om kwaliteit toe te voegen en het centrum compact te maken is het kansrijk dat een beperkt aantal eigenaren veel vastgoed bezitten in het centrum (wat in Dongen het geval is), maar wanneer zij (te) weinig binding hebben met de kern (beleggers/investeerders van buiten) kan dit een bedreiging vormen.

belang om het gebied te versterken en compact in te richten, en dus zoveel mogelijk winkels in het centrum te concentreren. Ook de gemeente Dongen ziet dit belang, maar sluit detailhandel buiten het centrum niet uit. Om een centrum levendig te houden worden de voorzieningen afgestemd op wensen van bewoners en ondernemers. Het centrum moet een aantrekkelijke verblijfsplek worden, met meer ruimte voor beleving, levendigheid en ontmoeting binnen het centrum, zodat bestaande klanten het centrum blijvend weten te vinden en voorzieningen behouden blijven. Het rijke verenigingsleven maakt dat er veel wordt georganiseerd in en rondom het centrum van Dongen. Dit vergroot ook de leefbaarheid van het gebied. Wat voor de gemeente Dongen hierbij van belang is, is een goed te bereiken en aantrekkelijk gebied met voldoende parkeermogelijkheden: een goed vestigingsklimaat in zowel de kern Dongen als ‘s Gravenmoer. Tot slot zal bevorderd moeten worden dat ondernemers in het centrum collectief en goed georganiseerd zijn. Goed centrummanagement als verbindende schakel tussen ondernemers, overheid, de weekmarkt, evenementenorganisatoren en vastgoedeigenaren is hiervoor noodzakelijk.

De functie van het centrum omvat meer dan puur alleen het winkelen. Ontmoeten zal een steeds belangrijker doel worden. Daarom is het van BOUWSTENENRAPPORT ECONOMISCHE VISIE DONGEN

40

Trends en ontwikkelingen

Opvolging en personeel Het aantal fysieke winkels neemt af. Dit is onder andere het gevolg van vergrijzing onder ondernemers en het ontbreken van opvolging. Hier speelt mee dat het voor jonge ondernemers lastig is om een starterskrediet af te sluiten via de bank, waardoor voldoende startkapitaal ontbreekt. Een andere uitdaging waar ondernemers mee kampen is het vinden van (ervaren) personeel. Ook het centrum van Dongen gaat hier in uiteenlopende mate hinder aan ondervinden. Kansen liggen mogelijk in het delen van personeel.

Van winkelgebieden naar gebieden met winkels Het winkellandschap verandert snel en structureel. Het aantal fysieke winkels neemt af en de leegstand neemt juist toe. Centra staan voor de uitdaging om te transformeren van ‘place to buy’ naar ‘place to be’. Hierbij speelt transformatie van leegkomende winkelpanden naar andere functies een belangrijke rol. Functieverbreding is niet alleen een noodzakelijk kwaad om leegstand in te vullen. Het zorgt voor meer bezoekmotieven en trekkracht van compacte winkelgebieden. Ook voor Dongen zal leegstand steeds meer een rol spelen. Het is daarom goed om steeds meer in te spelen op de ontmoetingsfunctie van het centrum en een prettig vestigingsklimaat. Zo is het centrum niet alleen een plek om te winkelen.

BOUWSTENENRAPPORT ECONOMISCHE VISIE DONGEN

Samenwerkingen is essentieel Toekomstbestendige en aantrekkelijk centra vragen om samenwerking tussen gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren. Door samenwerking kunnen zij de effectiviteit en impact van hun acties vergroten.

De slagkracht en middelen om gezamenlijke o.a. evenementen of acties te organiseren zijn aanwezig maar kunnen nog beter worden benut. Hoe dit organiserend vermogen meer te versterken is daarom een belangrijke opgaven voor het centrum van Dongen, de gemeente, maar ook ambassadeurs zien goed centrummanagement zelf ook als belangrijk ontwikkelpunt.

Heldere positionering Voor de mobiele consument is een bezoek aan een centrum een keuze geworden. Het is daarom steeds belangrijker om als centrum onderscheidend te zijn met daarbij een juiste positionering (wat voor centrum willen we zijn?) en marketingen promotiestrategie. Dit geldt ook voor het centrum van Dongen en ‘s Gravenmoer. Kiezen voor een herkenbare positionering versterkt uiteindelijk ook de herkenbaarheid en aantrekkingskracht van het centrum.

41

Sterkten

Zwakten

Industrie, groot- en detailhandel grootste

Tekort aan beschikbare

sectoren, landbouw in verhouding groot.

bedrijventerreinen.

Positieve ontwikkeling van het aantal

Bestaande aanbod op bedrijventerreinen

arbeidsplaatsen en aantal bedrijven.

is verouderd, beperkte

Enkele grote bedrijven bieden veel

duurzaamheidsmaatregelen.

werkgelegenheid op bedrijventerreinen.

Ontbreken duidelijke profilering

Stevig aanbod van MKB en

bedrijventerreinen. Kwaliteit en

familiebedrijven.

uitstraling van vastgoed soms

Stabiel en relatief compleet

ondermaats.

voorzieningenaanbod voor dagelijkse

Routing in het centrum onduidelijk.

behoeften.

Slechte bereikbaarheid per OV, met

Leegstandspercentage (totaal) onder

name naar bedrijventerreinen (maar ook

provinciaal en landelijk gemiddelde.

buitengebied en kernen).

Goede wandel- en fietsvoorzieningen.

Nog geen zicht op nieuwe economische

Ligging tussen grotere steden Breda,

dragers wanneer agrarische bedrijven

Tilburg en Oosterhout (potentieel

stoppen.

verzorgingsgebied).

Kwetsbaarheid door focus op traditionele

Actief in regionale samenwerking.

(maak-) industrie (enkele grote spelers)

Korte lijnen tussen ondernemers.

en relatief beperkt totaalaanbod

Sterk verenigingsleven en grote

werkgelegenheid.

gemeenschapszin (Dongens DNA).

Relatief lage banenindex., doordat het

Veelzijdig buitengebied.

meer een woongemeente is.

Kansen Schuifruimte bieden voor herstructurering, vernieuwing en verduurzaming van bestaande bedrijventerreinen. Aandacht voor arbeidsmarktbeleid zorgt voor verbetering aansluiting bedrijvigheid onderwijs en arbeidsmarkt. Innoveren/verbreden landbouw stimuleren/faciliteren, o.a. door ontwikkeling VAB beleid. Aantrekkelijke woongemeente voedingsbodem voor nieuwe economie. Toerisme als groeimarkt en als

(neven)activiteit voor agrariërs. Stimuleren extensief toerisme (uit de regio). Aanleg van het snelfietspad F629.

Bedreigingen Bedrijfsgronden in eigendom van de gemeente zijn bijna uitverkocht. Afname areaal aan vruchtbare en sterke landbouweconomische gronden. Ontwikkeling N629 staat momenteel op slot: levensader Dongen slibt dicht. Demografische druk (vergrijzing/ontgroening). Toenemend tekort aan arbeidskracht voor verschillende sectoren. Bedrijven stoppen door gebrek aan opvolging. Klimaatverandering, hittestress en netcongestie.

Verbetering van bereikbaarheid via ring Tilburg/N629/A27. Natuurgebieden beter verbinden met Dongen. Samenwerkingsverbanden ondernemers centra en bedrijventerreinen verbeteren. Regionale samenwerking versterken. (Regionale) aanhaking Delta Rhine Corridor. Gemeente-breed fonds vormen voor samenwerking.

ECONOMISCHE VISIE GEMEENTE DONGEN

42

BIJLAGE 2: SCENARIOVORMING Van analyses richting verschillende scenario’s, afgesloten met het gekozen scenario.

43

Ambitieniveau: laag Scenario:

hoog Dongen gaat op de huidige voet verder

Dongen koestert en verbetert het bestaande

Dongen zet in op groei

Toelichting

Effect

Scenario

Rol van de gemeente? Benodigde samenwerkingsverbanden

Structuur Samenwerking

Bedrijventerreinen

Buitengebied

Strategie Centra

Toerisme & recreatie

ECONOMISCHE VISIE DONGEN - SCENARIOVORMING

aan de Slag

44

1. DONGEN GAAT OP DE HUIDIGE VOET VERDER

We gaan op de bestaande voet verder en sturen beperkt gericht op ontwikkelingen. Huidig lokaal, provinciaal en landelijk beleid zijn uitgangspunt.

BUITENGEBIED

BEDRIJVENTERREINEN • Geen ruimte voor groei, concurrentiepositie neemt af. Bedrijven vertrekken? • Kwaliteit komt op termijn onder druk (leegstand en verloedering). • Afhankelijk van markontwikkelingen (zoals verduurzaming en bijdrage energietransitie).

• Autonome ontwikkelingen komen tot uiting, buitengebied verandert. Risico op verrommeling door wegvallen economische dragers, o.a. glastuinbouw op termijn onder druk • Leegstand en kans op ondermijning neemt toe. • Kwaliteit buitengebied afhankelijk van (markt)partijen.

• Mengen van functies slechts beperkt mogelijk, terreinen worden niet altijd efficiënt gebruikt.

CENTRA • Doorgaan met het concentreren en versterken van voorzieningen in de centra. • Vanwege trends komt de kwaliteit van centra onder druk te staan (leegstand, verloedering, bedrijfsopvolging etc.).

• Aantrekkingskracht blijft beperkt, ondanks regionale kansen • Toerisme & recreatie vormt geen economische basis voor voorzieningen en winkels.

• Koopkrachtbinding komt verder onder druk. Dongen blijft enkel voor dagelijkse boodschappen een rol vervullen. Voorzieningen in ‘s Gravenmoer dreigen te verdwijnen.

DUURZAAMHEID

• Gevaar voor stagneren Green Deal bedrijventerreinen door gebrek aan samenwerking • Voor de andere thema’s worden kansen gemist

ARBEIDSMARKT

• Onvoldoende mogelijkheden om werkzoekende naar werk te begeleiden • Onvoldoende samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven om te kunnen anticiperen op het toenemende tekort aan arbeidskrachten (accent praktijkgericht).

ECONOMISCHE VISIE DONGEN - SCENARIOVORMING

TOERISME & RECREATIE

45

2. DONGEN KOESTERT EN VERBETERT HET BESTAANDE BEDRIJVENTERREINEN • Uitbreiding Tichelrijt wordt voortvarend opgepakt, met hoog duurzaamheidsprofiel (zon op dak). • Tichelrijt 3 richt zich op de lokale behoefte en wordt selectief uitgegeven. Verdere uitbreiding van bedrijventerreinen (o.a. TichelrijtZuid) is niet nodig. Intensiever ruimtegebruik.

• Verduurzaming en bijdrage energietransitie vinden we belangrijk, maar laten we aan de markt over. • Mengen van functies slechts beperkt mogelijk, terreinen worden niet altijd efficiënt gebruikt. • De huidige samenwerkingsverbanden worden versterkt.

We zien grenzen aan de economische groei. Onze focus ligt op Dongen als een aantrekkelijke gemeente waar inwoners fijn wonen: met goede voorzieningen en voldoende vertier in centra en buitengebied. We richten ons in samenwerking met de ondernemers op het vitaal houden van het bestaande en de lokale behoefte en gemeenschap. Prioriteit op het in stand houden van bestaande voorzieningen.

BUITENGEBIED • Landbouw en natuur hand in hand. Water en bodem zijn leidend. Waar mogelijk extensiever gebruik.

• Doorgaan met het concentreren en Voorzieningen voor inwoners in centra blijven grotendeels behouden. Koop Lokaal van belang.

• Dubbelgebruik ruimte met passende (en nieuwe) economische dragers, maar in balans met huidige waarden.

• Samen met ondernemers worden innovaties bedacht om alle inwoners te kunnen bedienen.

• Toerisme en recreatie is gericht op kwalitatief hoogwaardige en duurzaam. • Toerisme als groeimarkt en als extra (neven)activiteit voor agrariërs.

TOERISME & RECREATIE

CENTRA

• De huidige samenwerkingsverbanden zoals LDK worden versterkt. • We optimaliseren de bestaande routing naar het centrum.

• Beperkt ontwikkeling van toeristische sector. • Extensieve recreatie in het buitengebied stimuleren. • Verbeteren van natuurgebieden en verbindingen, routes. • Samenwerking tussen ondernemers zorgt voor levendigheid in de centra met activiteiten en evenementen.

• Mozaïeklandschap en natuur krijgt meer ruimte.

DUURZAAMHEID

• Door verbeterde samenwerking ontstaan kansen om duurzaamheidsambities binnen de verschillende thema’s te realiseren. • De evenwichtige balans tussen economische ontwikkeling en aantrekkelijk woonklimaat te bewaken • Zorgvuldige omgang met de schaarse ruimte (dubbel ruimtegebruik, functiewijzigingen, mengen van functies

ARBEIDSMARKT

• Door triple-helix samenwerking en beperkte economische groei ontstaan meer mogelijkheden om werkzoekende naar werk te begeleiden en te anticiperen op arbeidsmarktontwikkelingen

46

3. DONGEN ZET IN OP GROEI BEDRIJVENTERREINEN • Uitbreiding aantal ha bedrijventerreinen, maar wel ingespeeld op de eisen die daaraan in de komende decennia worden gesteld. Tichelrijt 3 en Zuid worden ontwikkeld. En er ligt een zoekopgave voor verdere uitbreiding.

• Aantrekken van nieuwe (grote) bedrijven leidt tot meer werkgelegenheid en meer toegevoegde waarde. • Lokale en regionale samenwerking neemt toe. Dongen staat op regionaal op de kaart met een duidelijk (economisch) profiel, aansluitend op speerpunten Midpoint Brabant.

We leggen focus op een werkgemeente met (duurzame) economische groei. Meer inwoners kunnen een baan vinden in de eigen gemeente. We trekken bedrijven van buiten aan en pakken onze positie in de regio. We zetten daarnaast in op het versterken van het economisch draagvlak door meer woningen en stimuleren van toerisme in lijn met de regionale strategie. We geven ondernemers / de markt optimaal de ruimte en faciliteren dat actief. We zijn gelijkwaardige partners.

BUITENGEBIED • Buitengebied met grote economische potentie. Zoveel mogelijk benutten. • Inzetten op intensivering waar kan. Efficiency, innovatie maar impact beperkt houden. • Nieuwe economische dragers, waaronder ook passende vormen van bedrijvigheid (die ook op een bedrijventerrein kunnen). • Recreatie biedt goede afzetmogelijkheden.

CENTRA • Door verhoging van de koopkrachtbinding meer aanbod aan winkels en horeca in centrum Dongen.

• Toerisme zorgt voor extra draagvlak voor voorzieningen in kernen waarmee het een bijdrage levert aan de leefbaarheid. • Meer werkgelegenheid zorgt voor meer omzet. Voorzieningen blijven in stand. • Door gerichte ingrepen wordt het centrum beter bereikbaar gemaakt en de interne routing verbeterd.

TOERISME & RECREATIE • Dongen sluit meer aan bij het profiel van de regio en pakt eigen, onderscheidende positie.

• Inzet op toename van aanbod en diversiteit. • Recreatie als drager in het buitengebied in veel verschijningsvormen Gericht op uitbreiding, waarmee de groeiende behoefte kan worden voorzien. • Toevoegen van dagrecreatie en (grootschalige) leisurevoorziening als trekker.

DUURZAAMHEID

• • • •

ARBEIDSMARKT

• Banenindex die meer passend is bij een werkgemeente, waardoor er meer Dongenaren in eigen gemeente kunnen werken (zeker gunstig voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt) • Mogelijkheden voor het creëren van hybride leeromgevingen door intensievere samenwerking met goed georganiseerd bedrijfsleven 47 • Onvoldoende arbeidsmarktpotentieel om nieuwe arbeidsplaatsen te kunnen bemensen (roept andere spanningen onder meer rond vraagstuk van arbeidsmigranten)

Meer ruimte voor duurzaam en innovatief ondernemerschap Minder mobiliteit door evenwichtige woon-werk balans Mogelijke disbalans tussen economische ontwikkeling en aantrekkelijk woonklimaat door intensiever ruimtegebruik op alle thema’s Negatieve impact op het behalen van de klimaatdoelstellingen en duurzaamheidsambitie.

DONGEN VERBETERT EN VERNIEUWT HET BESTAANDE (2+)

BUITENGEBIED

BEDRIJVENTERREINEN •

•

•

•

Aantrekken van nieuwe ondernemerschap leidt tot meer werkgelegenheid (ook voor mensen voor een afstand tot de arbeidsmarkt) en meer toegevoegde waarde. Lokale en regionale samenwerking neemt toe. Dongen staat op regionaal op de kaart met een duidelijk (economisch) profiel, aansluitend op speerpunten Midpoint Brabant. Verduurzaming en bijdrage energietransitie vinden we belangrijk, maar laten we aan de markt over. Uitbreiding aantal ha bedrijventerreinen, inspelend op lokale behoefte en op de eisen die daaraan in de komende decennia worden gesteld. Tichelrijt 3 en Zuid worden ontwikkeld. En er ligt een zoekopgave voor verdere uitbreiding.

Onze focus ligt op Dongen als een aantrekkelijke gemeente waar inwoners fijn wonen, werken en recreëren: met goede voorzieningen, toekomstbestendige bedrijventerreinen en voldoende vertier in centra en buitengebied. We richten ons in samenwerking met de ondernemers op het vitaal houden van het bestaande en de lokale behoefte. Prioriteit op het in stand houden van bestaande voorzieningen en stimuleren van ondernemerschap.

•

Dubbelgebruik ruimte met passende (en nieuwe) economische dragers, maar in balans met huidige waarden.

•

Toerisme als groeimarkt en als extra (neven)activiteit voor agrariërs.

TOERISME & RECREATIE

CENTRA • Doorgaan met het concentreren en voorzieningen voor inwoners in centra blijven grotendeels behouden. Koop Lokaal van belang.

• Dongen sluit meer aan bij het profiel van de regio en pakt eigen, onderscheidende positie.

• Samen met ondernemers worden innovaties bedacht om alle inwoners te kunnen bedienen.

• Recreatie als drager in het buitengebied in veel verschijningsvormen. Gericht op uitbreiding, waarmee de groeiende behoefte kan worden voorzien.

•

Mozaïeklandschap en natuur krijgt meer ruimte. Toerisme en recreatie is kwalitatief hoogwaardig en duurzaam.

•

Landbouw en natuur hand in hand. Water en bodem zijn leidend.

• De huidige samenwerkingsverbanden zoals LDK worden versterkt.

•

Nieuwe economische dragers, waaronder ook passende vormen van bedrijvigheid (die ook op een bedrijventerrein kunnen).

• Door gerichte ingrepen wordt het centrum beter bereikbaar gemaakt en de interne routing verbeterd.

• Verbeteren van natuurgebieden en verbindingen, routes • Samenwerking tussen ondernemers zorgt voor levendigheid in de centra met activiteiten en evenementen.

.

DUURZAAMHEID

• • • •

ARBEIDSMARKT

• Banenindex die meer passend is bij een werkgemeente, waardoor er meer Dongenaren in eigen gemeente kunnen werken (zeker gunstig voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt) • Door triple-helix samenwerking (overheid, onderwijs, ondernemers) ontstaan mogelijkheden voor het creëren van hybride leeromgevingen.

Meer ruimte voor duurzaam en innovatief ondernemerschap Door verbeterde samenwerking ontstaan kansen om duurzaamheidsambities binnen de verschillende thema’s te realiseren. De evenwichtige balans tussen economische ontwikkeling en aantrekkelijk woonklimaat te bewaken Zorgvuldige omgang met de schaarse ruimte (dubbel ruimtegebruik, functiewijzigingen, mengen van functies) 48

BIJLAGE 3: PARTICIPATIE Participatiemomenten + lijst met betrokken ambassadeurs

49

Participatie Participatiemomenten • Telefonische kennismaking met ambassadeurs • Overleg met Midpoint Brabant en Station88 • Cross-over sessie met ambtelijke collega’s – 18 september 2023 • Rondetafel + kennismaking met ambassadeurs – 3 oktober 2023 • Dag van de Dongense Economie – 15 november 2023 • Scenariovorming bespreken met ambassadeurs – 16 januari 2024 • Schriftelijke inzage in conceptversie rapport door ambassadeurs – februari 2024 Ambassadeurs: • Nancy Peeters – De Goeije Kroon aardbeienteler • Gijs Eskes – Brasserie Loud • Maurice Aarts – WIJmetAARST accountants en adviseurs • Koen Dirkse – van den Bosch makelaars • Maarten Trommelen – Trobas Gelatine • Marco van Strien – Keurslager van Strien • Rinke Koppert/Jan van Pelt – Cambreur College • Lisette Veenstra – GOOS evenementen organisatie • Rene Peeters – Melkveehouderij/wiskunde docent • Maarten Rodenburg – PLUK trainingslocatie

ECONOMISCHE VISIE GEMEENTE DONGEN

50

Dirk van den Hombergh d.vandenhombergh@wijzijnginder.nl Lars Pijlman l.pijlman@wijzijnginder.nl Charlotte de Wit Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onderzoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en interpretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als

maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt.

c.dewit@wijzijnginder.nl