Bijl1- 25-56 Bestuursrapportage 2025-2 definitief
Tekst van het document
2
Inleiding Hierbij bieden wij u aan: de tweede Bestuursrapportage van dit jaar (Berap 2025-2). Op basis van Berap 2 wordt het gewijzigde begrotingssaldo 2025 naar boven bijgesteld met € 1.236.000, inclusief de mutaties van de reserves. De gewijzigde begroting na Berap 2025-2 sluit op € 482.000 negatief. Opvallendste wijzigingen De volgende aanpassingen springen het meest in het oog: 1. Verwerking van de positieve effecten van de Meicirculaire 2025 voor het jaar 2025. De in de begroting 2025 opgenomen stelpost is hierbij gecorrigeerd. De effecten voor de jaren 2026 t/m 2029 worden verwerkt in de Programmabegroting 2026-2029. Eerder bent u al via raadsinformatiebrief 47 geïnformeerd over de effecten van de genoemde circulaire. 2. De kosten voor bijzondere bijstand zijn toegenomen als gevolg van de verruiming van de beleidsregels. 3. Door het aanpassen van de uitkeringsnorm, deze beweegt mee met de ontwikkeling van het minimumloon, en het gestegen aantal cliënten stijgen de bijstandsuitgaven. 4. Op basis van de 1e regionale prognose jeugdzorg blijkt dat de kosten jeugdzorg zijn gestegen. 5. Budget voor inhuur derden wordt, ondanks inspanningen tot kostenreductie, door aanhoudende arbeidsmarktomstandigheden verhoogd. 6. Door dat investeringen langer doorlopen vallen de afschrijvingslasten lager uit. 7.
Op basis van de opgelegde aanslagen tot nu toe wordt een hogere OZB-opbrengst verwacht. Bij de betreffende programma's en thema’s in deze rapportage leest u de toelichting bij deze aanpassingen van dat betreffende thema, op beleidsvoortgang en financiële afwijkingen. Deze tweede Bestuursrapportage is een momentopname. Ontwikkelingen zetten zich door, de vertaling naar de gemeentebegroting is nog niet altijd mogelijk omdat eenvoudigweg niet voldoende informatie bekend is. Ook dit jaar is er geen 3e Bestuursrapportage waardoor afwijkingen in de begroting na het opstellen van deze bestuursrapportage zullen worden meegenomen in de jaarrekening 2025. Doel en tijdspad Met deze Bestuursrapportage willen wij u informeren over de actuele stand van zaken van de lopende begroting. We lichten de financiële- en de (beleids)inhoudelijke ontwikkelingen toe waarbij we een doorkijk geven in het verloop van het jaar tot dusver. Deze tweede Bestuursrapportage beslaat de periode tot 1 augustus 2025. De baten en lasten in deze rapportage zijn gebaseerd op de werkelijke baten en lasten tot augustus 2025 en de verwachting voor de periode tot en met december 2025. Burgemeester en wethouders van Dongen, Namens dezen,
De secretaris, Dr. G.W. Goedmakers
De burgemeester, Ir. J.C. Slagboom
3
Leeswijzer Berap 2025-2 gaat in op effecten van besluiten en ontwikkelingen tot 1 augustus 2025 die leiden tot actualisatie van budgetten alsmede een inhoudelijke stand van zaken in de uitvoering van de beleidsdoelstellingen zoals opgenomen in de programmabegroting 2025. Voor de budgetten is tevens een inschatting gemaakt van de verwachte lasten tot en met eind 2025. De bestuursrapportage is opgesteld in lijn met de programmabegroting 2025-2028. In de opzet wordt per programma en thema een update gegeven over de inhoudelijke en eventueel financiële ontwikkelingen per thema. Per programma en thema geven wij u inzicht in de resultaten aan de hand van de vragen: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we hiervoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Inzicht in de cijfers per thema met een toelichting op de financiële afwijkingen op de begroting. Conform de financiële verordening wordt een toelichting gegeven op afwijkingen vanaf € 10.000. De eerste twee vragen hebben betrekking op de beleidsverantwoording. Behalve inzicht in wat we bereikt hebben en wat we daarvoor gedaan hebben, gaan we in op eventuele nieuwe ontwikkelingen die zich sinds het opstellen van de begroting hebben voorgedaan. Daarnaast geven we een toelichting op de actuele stand van zaken op de beleidsrisico’s uit de begroting. Als zich nieuwe risico’s voordoen, dan zullen we deze hier ook vermelden.
Net als in de eerste bestuursrapportage wordt inzicht gegeven in de voortgang van de speerpunten. In de begroting 2025 zijn bij ieder thema enkele speerpunten benoemd. Door middel van een verkeerslichtenmodel geven we in de bestuursrapportages inzicht in de voortgang. Groen betekent hierbij dat we op koers liggen in het realiseren van het speerpunt. Bij oranje is dit ook het geval, maar zijn er aandachtspunten. Bij rood verwachten we het speerpunt niet of niet conform planning te realiseren. Hoe de cijfers te interpreteren? • In de financiële overzichten duiden we de saldi (en gerealiseerde resultaten) met een minteken voor een nadeel en “blanco” voor een voordeel. o Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten. o Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten. • Bedragen in de tabellen en grafieken worden, tenzij anders aangegeven, afgerond in duizenden euro’s vermeld. Optellingen kunnen marginaal afwijken door de afrondingen. • De toelichting van de verschillen is per thema uitgewerkt en gepresenteerd in de kolom Berap 2025-2. • In tegenstelling tot Berap 2025-1 worden in deze Bestuursrapportage de structurele effecten niet in het meerjarenperspectief verwerkt. Het opstellen van Berap 2025-2 gebeurt namelijk gelijktijdig met het opstellen van de Begroting 2026.
Mutaties in het meerjarenperspectief worden derhalve rechtstreeks verwerkt in de Begroting 2026. De begrotingscijfers zijn uit de primitieve begroting overgenomen. De begroting na wijziging is primitieve begroting + begrotingswijzigingen (raadsbesluiten en Berap-1) + Berap-2.
4
Inhoudsopgave Inhoudsopgave......................................................................................................................... 5 Financieel perspectief ............................................................................................................. 6 1. Dongen Leeft! ............................................................................................................................... 7 2. Dongen Zorgt!............................................................................................................................. 17 3. Veilig Dongen! ............................................................................................................................ 27 4. Dongen Onderneemt! ................................................................................................................ 31 5. Dongen Dient! ............................................................................................................................ 35 6. Algemene dekkingsmiddelen en overhead ................................................................................ 42 Investeringsplan 2025 .................................................................................................................... 44
5
Financieel perspectief In het financieel perspectief wordt een overzicht gepresenteerd van alle begrotingswijzigingen. Die wijzigingen zijn gebaseerd op de werkelijke baten en lasten tot augustus 2025 en de verwachting voor de periode tot en met december 2025. In het financieel perspectief zijn enkel de wijzigingen op de begroting 2025 verwerkt die zijn ontstaan in het jaar 2025 voor zover bekend of eerder zoals hierboven omschreven. Overige autonome of beleidsontwikkelingen die hun aanvang vinden in de jaren na 2026 zijn nog niet in dit meerjarig perspectief verwerkt. Deze mutaties worden, indien van toepassing, meegenomen bij het opstellen van de begroting 2026-2029.
Financieel perspectief Primitieve Begroting 2025 Resultaat Berap 2025-1 Raadsbesluiten na Berap-1 Begrotingssaldo na Berap 2025-1 en raadsbesluiten Mutaties Berap 2025-2 Thema Omgeving Thema Leven Thema Duurzaamheid Thema Onderwijs Thema Zorg Thema Armoede Thema integrale veiligheid Thema Rampenbestrijding en brandweer Thema Ondernemerschap Thema Werknemerschap Thema Bestuur Thema Dienstverlening Thema Beheer en Onderhoud Thema Afval Thema Algemene uitkering Thema Gemeentelijke belastingen en heffingen Thema Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Thema Overhead directe personeelskosten Thema Overhead Indirecte personeelskosten binnen Thema Overhead Indirecte personeelskosten buiten Thema Facilitaire ondersteuning Thema Bestuursondersteuning en kwaliteitszorg Saldo van mutaties Berap 2025-2 Mutaties reserves Reserve thema 120 Reserve thema 530 Mutaties reserves Begrotingssaldo na Berap 2025-2
2025 243 -1.940 -10 -1.707 180 56 6 203 -330 -278 16 -460 -326 -13 -171 2.650 329 -245 200 -535 -46 1.236 -5 -6 -11 -482
In deze Bestuursrapportage worden de mutaties in de budgetten toegelicht ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025. Het resultaat van Berap 2025-2 inclusief mutaties reserves bedraagt € 1.236.000 positief. Het herziene begrotingssaldo na Berap 2025-2 bedraagt € 482.000 negatief. De mutaties van Berap 2025-2 zoals hierboven per thema zijn weergegeven zijn elders in deze rapportage inhoudelijk toegelicht.
6
1. Dongen Leeft! Het programma Dongen Leeft! gaat over het brede terrein dat bepaalt hoe het is om in Dongen te leven. Leven gaat dan om het vinden van een duurzame eigen plek om te wonen. De vraag naar woningen is groot. Er wordt volop ingezet om voor verschillende doelgroepen en voor de langere termijn de juiste woningen te realiseren. Maar leven is meer dan wonen alleen. We bouwen aan een gezonde leefomgeving door te investeren in leefbare en sociale wijken en kernen met voldoende groen en voldoende voorzieningen. Een gezonde leefomgeving vraagt ook om een (vitaal) buitengebied met een rijke biodiversiteit, schoon water, een groen landschap met ruimte om te ondernemen en te recreëren. Dongen kent een rijk verenigingsleven. Inwoners zijn lid van sportverenigingen, bezoeken evenementen en gaan naar de bibliotheek. In de basis zijn alle ingrediënten aanwezig om Dongen ook in de toekomst de gemeente te laten zijn waar het prettig duurzaam wonen, werken, leven en verblijven is, maar waar ook onze geschiedenis en herkomst beleefbaar blijft. Duurzaamheid en klimaat hebben een belangrijke plaats ingenomen om prettig te kunnen leven, ook in de toekomst. Dongen is dan ook volop aan het verduurzamen. Zonnepanelen worden geplaatst, nieuwe woningen worden aardgas loos gebouwd en de bestaande gebouwde omgeving wordt verduurzaamd waarbij wordt ingezet op het stimuleren van isoleren.
De hoge energiekosten geven hiervoor een extra aanleiding. Met het oog op de klimaatveranderingen zoals droogte, hittestress en hevige regenval zal Dongen investeren om onze omgeving leefbaar te houden. “Dongen Leeft!” is vooral een programma waarbinnen kaders worden geschapen en wordt ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen binnen het fysieke domein. Bij de ontwikkelingen in het maatschappelijk domein wordt (waar mogelijk) gezocht naar andere invullingen en een andere manier van werken. De instandhouding van onze duurzame en leefbare omgeving zien wij als dienstverlening aan onze inwoners. Dit is daarom opgenomen in het programma “Dongen Dient!”.
110 Omgeving Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 augustus
Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 augustus
• Er is gewerkt aan de opgave wonen
• Er is een overzicht gemaakt van de te behalen doelen en een begin gemaakt met het kwantificeren hiervan. • De inventarisatie van alle inspanningen binnen de organisatie is gestart. • Er zijn voorbereidende stappen gezet om te • De regelset voor een TAM-IMRO plan voor een komen tot een Omgevingsplan. ontwikkelingsplan is in concept gereed. Met een TAM-IMRO plan werken we met de software van bestemmingsplannen maar maken de opzet van een omgevingsplan. TAM-IMRO zal na 1 januari 2026 niet meer toegepast mogen worden. In 2025 worden wel een paar plannen in procedure gebracht middels TAM-IMRO. • Eerste concept is gereed voor het aanbesteden van het Omgevingsplan. Deze wordt in het derde kwartaal verder afgerond. • Er is gewerkt aan diverse onderdelen om te • Het Programma Buitengebied is in concept komen tot een Programma Buitengebied. gereed en de doelstellingen/normeringen in deelgebieden worden momenteel ambtelijk getoetst. • Er wordt ontwerpend onderzoek gedaan naar • Door de Wildert komt de Delta Rhine corridor de landschappelijke inpassing van met een mogelijke aftakking. Vanuit de regio is energievoorzieningen bij de Wildert die samen deze plek aangewezen als energy hub; een plek een energieknooppunt kunnen gaan vormen. waar duurzame energie wordt opgewekt, omgezet en/ of opgeslagen. In scenario's wordt hieraan handen en voeten gegeven en wordt 7
• Motie flexwoningen is afgerond
•
• Ontwikkeling Noorderbunder – voorbereiding verkoop van de woningen in fase 1.
• • • • •
• Ontwikkeling Vijf Turven – Het stedenbouwkundig plan is definitief en het planologisch traject is in gang gezet.
•
• Gebiedsvisie Achter de Vennen deel 2 wordt voorbereid
•
•
•
• • Gebiedsvisie Glorieux wordt verder uitgewerkt.
•
• Gebiedsvisie Kloostercomplex wordt verder uitgewerkt.
• •
• Er zijn verdere stappen gezet binnen de Stedelijke Regio Tilburg Breda (SRBT).
• • •
• Er is gewerkt aan diverse woningbouwlocaties.
• • •
• • 8
verkend onder welke voorwaarden dit op goede wijze in het landschap kan worden ingepast. Met het versturen van de raadsinformatiebrief is de motie afgerond. Het bouwrijp maken van de Noorderbunder is gereed. Opdracht is gegeven voor het vormgeven van de openbare ruimte. www.noorderbunder.nl is online. Het plan van aanpak voor het collectief opdrachtgeverschap (CPO) is in concept gereed. Eind juni 2025 is het bouwbord onthuld voor de Noorderbunder. De opgehaalde input wordt verder uitgewerkt in het stedenbouwkundig plan; Er vinden de nodige gesprekken plaats met belanghebbenden in en rondom het plangebied. De betrokken hebben een tussenbericht ontvangen met de stand van zaken van de gebiedsvisie. De ontvangen reacties op deel 1 (gebiedswaarden) worden gebundeld en van een (concept) reactie voorzien. Daarbij wordt besloten over het vervolg van de gebiedsvisie. De beantwoording van de reacties op deel 1 vindt in Q3 plaats. Er vindt structureel overleg plaats met de stakeholders over het stedenbouwkundig plan. Het streven is om het stedenbouwkundig plan in concept gereed te hebben begin 2026. Er vindt structureel overleg plaats met de stakeholders over de uitwerking van de gebiedsvisie Op 14 mei is de intentieovereenkomst getekend tussen gemeente, Casade Van der Weegen Bouwontwikkeling en Stichting Mariaoord t.b.v. de gebiedsontwikkeling kloosteromgeving.
Het afsprakenkader is in concept gereed en is voorgelegd aan college en voorzien van een raadsinformatiebrief. Het uitvoeringsprogramma SRBT wordt voorgelegd aan het college en voorzien van een raadsinformatiebrief. Het opstellen van de dorpenstrategie is in volle gang. De vaststelling is eind 2025 voorzien. Oude Baan 10 – Het stedenbouwkundig plan is aangepast. Het TAM-IMRO plan is als ontwerp medio augustus 2025 ter inzage gelegd. Lage Ham 40 – het vastgestelde bestemmingsplan voor 26 woningen is gepubliceerd. De omgevingsvergunning voor het realiseren van 6 woningen aan de Kardinaal van Rossumstraat 60-64 is verleend middels een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). De omgevingsvergunning voor het realiseren van 25 appartementen aan de Bolkensteeg 35 is verleend. De omgevingsvergunning voor 17 woningen in Elzenweide Oost (Klipper en Tjalk) is verleend
•
De omgevingsvergunning voor het realiseren van 10 woningen aan Vaartweg 78A is verleend. Voor de toekomstige woningbouwlocatie aan de Berlagestraat wordt de verplaatsing van het melkveehouderijbedrijf voorbereid middels een TAM-IMRO plan. De procedure hiervoor wordt nog in 2025 opgestart. De ontwikkeling is verder ambtelijk besproken met de provincie. De versnellingsmogelijkheden voor woningbouw op deze locatie worden onderzocht.
•
Speerpunten 2025 •
We onderzoeken de mogelijkheden om op locatie 4 (Dongen Vaart) een bij de kern DongenVaart passend aantal flexwoningen in beeld te brengen.
•
Ontwikkeling Noorderbunder – Start van de verkoop/bouw van de woningen in fase 1.
•
Ontwikkeling Vijf Turven – Het stedenbouwkundig plan is definitief en het planologisch traject is in gang gezet.
Overige ontwikkelingen Niet van toepassing Beleidsrisico’s • De onzekerheid omtrent stikstofdepositie kan vertragend werken bij de ontwikkeling van de uitbreidingslocaties voor woningbouw. De ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd en binnen de beschikbare ruimte wordt pragmatisch gewerkt.
120 Leven Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 augustus •
Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 augustus •
Toekomstbestendig verenigingsleven We hebben een representatief en actueel beeld van de situatie bij sportverenigingen in Dongen. 19 van de 25 benaderde verenigingen hebben input geleverd via een vragenlijst. Op basis daarvan kunnen we gericht werken aan het versterken van het verenigingsleven. De analyse van de uitkomsten is in afrondende fase.
• Sjors Sportief en creatief gaan in schooljaar 2025/2025 van start
•
9
In februari is een verenigingsadviseur gestart als vast aanspreekpunt voor verenigingen. In april is een vragenlijst uitgezet onder sportverenigingen om hun behoeften en uitdagingen in beeld te brengen. De reacties worden geanalyseerd. Op basis hiervan wordt gericht gekeken welke ondersteuning aan verenigingen en stichtingen kan worden geboden.
De samenwerking met het Beweegburo en het Kunstpodium is versterkt met het oog op een succesvolle herstart van Sjors Sportief en Sjors Creatief dit najaar. De betrokken verenigingen en aanbieders zijn actief meegenomen in de voorbereidingen, waardoor het aanbod voor kinderen naar verwachting breed en gevarieerd zal zijn.
•
Uitvoering sport- en beweegvisie & Lokaal Sportakkoord (incl. GALA)
•
•
De Nationale Wandelchallenge is succesvol van start gegaan en bereikt inmiddels 32 Dongenaren. Deelnemers zijn enthousiast; sommigen hebben zich aangemeld bij het reguliere sportaanbod en geven aan ook na afloop door te willen gaan met wandelen. Daarnaast hebben zich twee nieuwe vrijwilligers gemeld om de wandelgroepen te ondersteunen, wat bijdraagt aan de borging en continuïteit van dit initiatief. De eerste reeks valpreventiecursussen is afgerond. De drie cursussen, afgestemd op verschillende risiconiveaus (laag tot hoog valrisico), zijn goed bezocht en gewaardeerd met een gemiddelde score van 8. Deelnemers geven aan baat te hebben gehad bij de lessen en een deel is doorgestroomd naar het reguliere sportaanbod. Daarnaast geeft een groot deel aan sindsdien meer dagelijks te bewegen. Vanwege het succes wordt in oktober een nieuwe screeningsdag georganiseerd. Sociaal veilig sportklimaat Door middel van de ingevulde vragenlijsten van 19 sportverenigingen is een representatief beeld ontstaan van waar verenigingen staan op het gebied van sociale veiligheid (met specifieke aandacht voor de vier V’s van NOC*NSF). Een deel van de verenigingen heeft dit goed op orde; bij andere verenigingen is ruimte voor verbetering.
Deze inzichten maken het mogelijk om gerichte vervolgstappen te zetten, zoals het bundelen van verenigingen met vergelijkbare ondersteuningsbehoeften, het benutten van de expertise van sportbonden, en het verkennen van regionale samenwerking op dit thema.
•
Exploitatieovereenkomst BSA
•
We zijn begin 2025 gestart met de inhoudelijke gesprekken met BSA, waarbij er in eerste instantie over en weer de intentie is uitgesproken de samenwerking voort te zetten. Op basis hiervan hebben er diverse overleggen plaatsgevonden waarin intensief gesproken is over de inhoud van de overeenkomst. Naar verwachting wordt in Q4 van 2025 de exploitatieovereenkomst ondertekend.
•
Onderzoek gratis sporten voor kinderen en jeugd de basis voor de vervolgfase van het onderzoek.
•
Zoals opgenomen in het coalitieakkoord is een onderzoek gratis sporten voor kinderen en jeugd in uitvoering. In het onderzoek wordt de financiële component van gratis sporten verbonden met de praktische haalbaarheid. Via de eerdergenoemde vragenlijst is bij sportverenigingen input opgehaald. Voor de behandeling van de begroting 2026 ontvangt de gemeenteraad een raadsinformatiebrief met de uitkomsten.
•
Inzet van combinatiefunctionarissen
•
De aangekondigde wijzigingen in de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC)
10
zijn besproken met de scholen. Daarbij is in goed overleg afgestemd hoe de inzet van combinatiefunctionarissen voor bewegingsonderwijs met ingang van schooljaar 2025–2026 wordt aangepast. In Dongen is overeengekomen om de inzet vanuit de rijksbijdrage met 50% af te bouwen. Parallel hieraan wordt met lokale partners verkend welke bestaande of nieuwe initiatieven passend zijn binnen de regeling. •
Cultuurhuis De Cammeleur is geëvalueerd.
•
•
Lichtinstallatie De Cammeleur
•
In 2024 is Cultuurhuis De Cammeleur van start gegaan. De algemene indruk is dat de cultuurhuispartners voldoen aan de gestelde taken en doelen en daarmee bijdragen aan de beoogde effecten voor het Cultuurhuis. In september wordt de raad door middel van een RIB geïnformeerd over de uitgebreide evaluatie die heeft plaatsgevonden over de periode januari 2024 t/m mei 2025. Voor de vervanging/verduurzaming van de lichtinstallatie is een aanbesteding doorlopen. Binnen het beschikbare budget is een opdracht voor vernieuwing van de lichtinstallatie gegund.
Speerpunten 2025 • Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en daarmee meer aandacht voor preventie, en de beweging naar de voorkant zoals de uitrol van het lokale plan valpreventie en een sociaal veilige sportomgeving. •
Uitvoering geven aan een recreatieve visie voor Dongen en het opstellen van een bewegwijzeringsbeleid voor publiek aantrekkende locaties.
•
Vereniging SamenDongen is definitief gestart. Deze organisatie ondersteuning bieden bij het uitrollen van hun organisatie, communicatielijnen opzetten en om Dongen recreatief op de kaart te zetten. Stichting Donckhuys, Theek 5 en Het Kunstpodium voeren onder de noemer Cultuurhuis De Cammeleur een samenwerkingsprogramma uit, met als doel het culturele aanbod in De Cammeleur te vergroten/versterken en meer zichtbaar te maken, door samenwerking en verbinding, gezamenlijke marketing, communicatie en programmering.
•
•
De financiële afspraken met zwembad De Vennen worden herijkt. Er wordt een afweging gemaakt tussen de publieke waarde en financiële lasten. Eventuele wijzigingen van de afspraken zullen van invloed zijn op de gemeentelijke bijdrage in 2026.
Nieuwe ontwikkelingen • Als gevolg van financiële problemen bij Theek 5 heeft de stichting een extra bijdrage van €42.511 uit de decentralisatie-uitkering openbare bibliotheken ontvangen, om het bestemmingsfonds van de gemeente Dongen ultimo 2024 terug te brengen tot € 0. Voor 2025 heeft Theek 5 een extra subsidie van € 25.000 ontvangen uit decentralisatie-uitkering openbare bibliotheken, als handreiking om samen toe te werken naar een sluitende begroting in het lopende jaar. De raad is 11
hierover per RIB geïnformeerd in juli. Met betrokken gemeenten wordt gewerkt aan een stabielere basis en grotere efficiency van het lokaal bibliotheekwerk. Stand van zaken beleidsrisico’s
130 Duurzaamheid Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 augustus
Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 augustus
•
•
Er is gewerkt aan de ontwikkeling van Energieknooppunt de Wildert.
•
•
•
•
Dongen is weer meer klimaatbestendig geworden.
•
• •
•
Er is gewerkt aan de opgave duurzaamheid.
• • •
Integrale visie voor de Donge op.
•
•
Inwoners zijn geholpen met verduurzaming van hun woning. Er is een energiesysteemvisie voor Dongen ontwikkeld.
•
•
•
12
De opzet voor het ontwerpend onderzoek is gemaakt en er zijn ontwerpbureaus gevraagd. De aanbestedingsprocedure voor de uitvraag voor een ontwerpend onderzoek is afgerond. We zijn gestart met de inventarisatie om het ontwerpend onderzoek een goede basis te geven. De uitvraag voor een technisch onderzoek naar de ontkoppeling van restwarmte is gereed en wordt in procedure gebracht samen met Midpoint, Regio HvB, Ardagh, CCEP. De procedure is opgestart via de REKS. We hebben in totaal 78 particulieren financieel gesteund bij het afkoppelen van hemelwater en vergroenen van hun tuin met behulp van de subsidieregeling klimaatbestendig Dongen. Om de jeugd en ouders meer te betrekken bij het onderwerp hebben op basisscholen voor de bovenbouw ‘waterraps’ gemaakt en voor de onderbouw klimaatridders gespeeld. We hebben ondersteuning verleend aan een aantal duurzame straatinitiatieven met bewoners. Er is een overzicht gemaakt van de te behalen doelen en een begin met het kwantificeren hiervan. Er wordt gewerkt aan een organisatiebreed monitoringsysteem. De inventarisatie van alle inspanningen binnen de organisatie is gestart. We halen zoveel mogelijk ideeën op bij verschillende stakeholders zodat ze een bijdrage kunnen leveren aan de visie te leveren. Via de lokale isolatieaanpak hebben al 297 woningeigenaren hun woning verduurzaamd. Op 3 juli jl.
heeft de raad de energiesysteemvisie met routekaart geamendeerd vastgesteld. De uitvoering van de energiesysteemvisie is gestart. Het amendement (Het opwekken van energie met een Small Modular Reactor (SMR) en het opwekken van energie door CO₂ vrije verbranding van ijzerpoeder te betrekken bij het onderzoek naar het Dongense energiesysteem) wordt hierin meegenomen.
•
De Rijksinitiatieven VAWOZ en DRC worden gevolgd.
•
•
Er zijn verblijfplaatsen voor vleermuizen gerealiseerd.
•
•
We voeren het plan van aanpak op de onderdelen energie en warmte van de REKS uit.
•
•
•
De initiatieven VAWOZ en Delta Rijn Corridor vanuit het rijk worden gevolgd en er wordt actief input gegeven op de stappen die door het rijk worden gezet. Het project VAWOZ is uit de DRC gehaald en er wordt gezocht naar een alternatief tracé voor de elektriciteitsleiding. De DRC blijft een belangrijk en grootschalig project om ondergrondse leidingen aan te leggen en wordt aangelegd binnen het grondgebied van Dongen. Dat is niet alleen van belang voor de toekomst van industriële bedrijven, maar biedt – bij een mogelijke aftakking van waterstof – ook kansen voor Dongense bedrijven om te verduurzamen. Om de mogelijkheid te houden woningisolatie aan de buitenschil van een woning aan te brengen zonder uitgebreid individueel en kostbaar ecologisch onderzoek, zijn er 7 alternatieve verblijfplaatsen voor vleermuizen gerealiseerd. Bureau Groen Licht is binnen de REKS geselecteerd voor het opstellen van een structurerend energieperspectief voor de regio Hart van Brabant, inclusief onderliggende uitwerking. Dit structurerend energieperspectief is een verdere uitwerking van de regionale energiesysteemverkenning die in de eerste helft van 2024 is opgesteld. Het perspectief dient niet alleen als onderlegger voor de te maken keuzes in het energiesysteem, maar voedt ook beleidsvorming voor woningbouw, bedrijvigheid, mobiliteit, opwek en andere onderwerpen, in o.a.
de regio Hart van Brabant en de Stedelijke Regio Breda-Tilburg. Er zijn gesprekken met het ministerie van Defensie geweest over de beperkingen van o.a. radarhinder en laagvliesroutes in relatie tot de voorgenomen ontwikkeling van windturbines binnen de REKS. Er lijken vooralsnog voldoende mogelijkheden om de doelstellingen te bereiken en geen extra locaties hoeven te worden gezocht.
Speerpunten 2025 • Door invoering van de nieuwe warmtewetgeving, Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw), krijgt de gemeente een regietaak bij uitrol van de warmtenetten. Wij gaan hier een routeplan voor opstellen. •
Op basis van de integrale visie voor De Donge stellen we een meerjarenprogramma op.
•
Inwoners helpen door middel van de subsidie Lokale Aanpak Isolatie onder de regels van het Natuurvriendelijk Isoleren uit de SPUK LAI.
•
Implementeren van de opgave duurzaamheid.
Nieuwe ontwikkelingen 13
•
•
Op 3 juli 2025 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Wet Collectieve Warmte (Wcw). De Wcw vervangt de huidige Warmtewet. Het doel van de nieuwe wet is om de ontwikkeling van nieuwe warmtenetten te vergemakkelijken en zo de energietransitie te bevorderen. Maar ook om betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid van collectieve warmtelevering te waarborgen. Dat gebeurt onder andere door gemeenten meer regie over de warmtetransitie te geven. De behandeling in de Eerste Kamer moet nog plaatsvinden, maar de Wcw treedt naar verwachting 1 januari 2026 in werking. Het oorspronkelijke DRC-plan, waarin meerdere energiedragers zoals ammoniak en gelijkstroomkabels werden gecombineerd, is door het ministerie van Klimaat en Groene Groei aangepast. Het richt zich nu uitsluitend op waterstof en CO₂, die cruciaal zijn voor de verduurzaming van de industrie. Volgens de gedetailleerde planning van Gasunie blijkt dat het traject Rotterdam tot Boxtel kan worden gerealiseerd tussen 2031-2032, waarbij betrokken partijen nog versnellingsopties onderzoeken. Hoewel dit duidelijkheid biedt voor betrokken partijen (inclusief tijdlijn), is een voorname tegenvaller dat de gelijkstroomkabels voor de aanlanding van wind op zee uit het project zijn gehaald.
Hoewel alternatieve routes worden onderzocht (aanleg verwacht vanaf 2040), leidt dit tot zorgen over tijdige beschikbaarheid van groene stroom.
Stand van zaken beleidsrisico's • De energietransitie is een uitdagend proces dat sterk afhankelijk is van diverse factoren, zoals nationale ontwikkelingen en de geopolitieke situatie, financiële bijdragen van de overheid en het maatschappelijk draagvlak. Door internationale conflicten kan bestaande infrastructuur beschadigd raken, kunnen samenwerkingen – essentieel voor energietransitie – verstoord raken en kunnen financiële, maatschappelijk en politieke prioriteiten verschuiven naar humanitaire en militaire behoeften.
Wat mag het kosten? Thema 110
Taakveld Omschrijving Omgeving
Primitieve Begroting 2025 Lasten
Berap-1 en raadsbesluiten
Baten
7.197
0.10
Mutaties reserves
2.1
Verkeer en vervoer
585
2.5
Openbaar vervoer
93
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
25
7.4
Milieubeheer
1
8.1
Ruimtelijke ordening
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
8.3
Wonen en bouwen
-5.400
Lasten
Berap-2
Baten
Begroting 2025 na Berap-2
Lasten Baten
-2.854
2.964
3
-1
-139
-42
Lasten
Baten
4.204
-2.477 -25
-25 -28
588 25 7
6
727
-30
10
-2
-7
7
731
5.579
-5.317
-2.961
2.967
-35
-48
2.582
187
14
-29
93
93
-103
178
-25 -2.398
Baten • Een eerder verwachtte opbrengst van uit Woonstichting Casade wordt niet ontvangen. Deze bijdrage was bedoeld voor de uitbreiding van woonwagenlocatie Kalmoestuin. De uitbreiding is door Casade uitgesteld naar 2026, dan zal de bijdrage alsnog worden ontvangen. De begroting wordt hierdoor verlaagd, daardoor een nadeel. • Er waren geen middelen begroot voor bijdragen van derden vanuit anterieure overeenkomsten. Vanwege de complexe systematiek is het lastig hiervoor een goede raming te maken. • Uit nadere budgetanalyse is gebleken dat de huuropbrengsten voor gemeentelijke gebouwen structureel hoger zijn dan begroot. • Verkoop van het aantal restpercelen ligt hoger dan voorzien, daarmee neem ook de opbrengst toe. • Overige mutaties onder € 10.000, per saldo.
42 voordeel -61
S/I I
77
I
13
S
20
I
-7
I
Lasten • De uitbreiding van de woonwagenlocatie Kalmoestuin wordt uitgesteld naar 2026. Daarmee worden de begrote gelden niet uitgegeven, een voordeel in 2025. • Als gevolg van het uitstellen van de uitbreiding Kalmoestuin wordt ook het budget voor het aanpassen wegenbouwkundige werken niet uitgegeven. • Energieverbruik gemeentelijke panden, door leegstandbewoning stijgt het energieverbruik die daarbij ook voor rekening van de gemeente komt. Deels wordt dit gecompenseerd door hogere huuropbrengsten. • Overige mutaties onder € 10.000, per saldo.
139 voordeel 93
S/I I
67
I
-25
S
4
I
Thema 120 Taakveld Omschrijving Leven
Primitieve Begroting 2025 Lasten
Berap-1 en raadsbesluiten
Baten
4.691
-983
Lasten
Baten
675
-606
0.10
Mutaties reserves
3.4
Economische promotie
225
-13
-2
5.1
Sportbeleid en activering
317
-162
319
-294
5.2
Sportaccommodaties
1.683
-268
239
-312
5.3 5.4
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea
5.5
Cultureel erfgoed
15
5.6
Media
615
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
234
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
51
Berap-2
Begroting 2025 na Berap-2
Lasten
Baten
Lasten
Baten
-51
-5
5.315
-1.594
-94
1.514
-99
-5
-303
228
5 -50
-3
38
3
636
-13 -456
1.872
-580
1.511
-303
40
-1
15 -122
735
119
-20
-122
228
-6
50
-1
-20
Baten Onttrekking raadsinitiatieven bijdrage 80 van de Langstraat
5 voordeel 5
S/I I
Lasten • De rentelasten voor de gemeente zijn lagere, de doorbelasting van de rente aan zwembad de Vennen valt hierdoor ook lager uit. • Hogere kosten n.a.v. aanbesteding maaien sportvelden en indexering bemesting • Overige mutaties onder € 10.000, per saldo.
51 voordeel 57
S/I I
-7 1
S I
Thema 130 Taakveld Omschrijving Duurzaamheid 0.10
Mutaties reserves
6.3
Inkomensregelingen
7.4
Milieubeheer
Primitieve Begroting 2025 Lasten 1.710
Berap-1 en raadsbesluiten
Baten -519
Lasten
Baten
Berap-2
Begroting 2025 na Berap-2 Lasten
Baten
2.249
-1.166 -1.621
Lasten Baten 1.615
2.337
-70
1.166
-1.166
-1.159
1.159
-462
456
6 2.331
-25
-25 1.710
15
-494
1.083
-6 -39
Baten 1.615 nadeel -2.013 • Vanuit de Rijksoverheid vinden gedurende het jaar beleidswijzigingen plaats die impact hebben op de omvang van de specifieke uitkeringen (Spuk). Middels een gewijzigde beschikking vindt dan een bijstelling van de omvang van de specifieke uitkering plaats. Binnen dit thema gaat het om de Spuks CDOKE en Lokale Aanpak Isolatie. Daarnaast wordt op basis van de verwachte uitgaven de raming eveneens geactualiseerd. Niet benutte rijksgelden wordt of doorgeschoven naar een volgend jaar of er zal afrekening plaatsvinden met het Rijk. 398 • In 2025 is een beschikking ontvangen voor de Spuk Sanering Verkeerslawaai
S/I I
Lasten 1.621 voordeel 2.018 • Met alloceren van een hogere specifieke uitkering aan de baten kant wordt ook de begroting aan de lastenkant bijgesteld. Bij het opstellen van de jaarrekening 2024 zal op basis van de werkelijke bestedingen een verantwoording (SiSa) en afrekening met het Rijk worden opgesteld dan wel zullen middelen worden doorgeschoven naar een volgend jaar.
S/I I
• •
De lasten die voortkomen uit de ontvangen Spuk Sanering Verkeerslawaai worden in de Berap begroot. Overige mutaties onder € 10.000, per saldo.
16
I
-398
I
1
I
2. Dongen Zorgt! In het programma Dongen Zorgt! worden belangrijke delen van het sociaal-maatschappelijk veld met elkaar verbonden. We hebben het over domeinen als onderwijs, gezondheid, Wmo, jeugdhulp, armoede en schuldhulpverlening. Onze belangrijkste drijfveer is dat inwoners regie kunnen voeren over hun eigen leven. We hanteren als uitgangspunten normalisatie en positieve gezondheid. We kijken naar wat die inwoner wel kan en ook zélf kan. We richten ons op de eigen verantwoordelijkheid, al dan niet met (collectieve) ondersteuning. Daarnaast zetten we stevig in op preventie binnen het sociale en maatschappelijke domein in brede zin. Dat doen we binnen het onderwijs door het bieden van een passend onderwijsniveau in scholen. Scholen die veilig zijn met een prettig leefklimaat. Als het gaat om een inclusieve samenleving zetten we in op het voorkomen van schulden en door het wegvallen van de tijdelijke steunmaatregelen kan armoede voor meer inwoners een probleem worden. Als er schulden zijn, dan ondersteunen we met de afbouw van deze problematische schulden. We bevorderen een gezonde samenleving. De partners in het sociaal-maatschappelijk domein werken samen om ervoor te zorgen dat problemen in een zo vroeg mogelijk stadium worden gesignaleerd.
En daardoor zo veel mogelijk kunnen worden opgelost in het dagelijks leven, eventueel door de inzet van algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen. Als het nodig is, dan zetten we tijdig kortdurende intensieve ondersteuning in. Bij de keuze voor de inzet van een voorziening staan de inhoud en de te behalen doelen centraal. Echter, we ontkomen er als gemeente niet aan om ook zorgvuldig te kijken naar de financiële component. Recht hebben op alle zorg is daarmee niet ons uitgangspunt, we kijken kritisch naar de eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de burger en – waar nodig – vullen we hierop aan.
210 Onderwijs Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 augustus
Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 augustus
•
Peutermonitor
•
•
VVE uitvoeringsplan
•
•
Lokale Educatieve Agenda (LEA) document
•
Door alle partijen zijn gegevens voor de Peutermonitor aangeleverd. Deze data moeten op een aantal onderdelen nog worden gecorrigeerd. Daarna kan een eerste dashboard worden gemaakt. In Q1 2026 staat er een bijeenkomst gepland onder leiding van Innovatie Nul13 (ontwerper en eigenaar van de Peutermonitor) om naar het eerste afgeronde jaar van het gebruiken van de peutermonitor te kijken en wat wij hieruit kunnen opmaken/ leren. Er zijn meerdere werksessies geweest voor het opstellen van het VVE uitvoeringsplan. Na de zomervakantie (in Q3) is de volgende werksessie. Er wordt gestreefd om het VVE uitvoeringsplan in het LEA overleg van 24 september 2025 ter besluitvorming voor te leggen aan de besturen van het onderwijs en de kinderopvang. Waarna het voor besluitvorming aan het college zal worden voorgelegd. Dit traject wordt extern begeleid. De opdracht is gegund aan adviesbureau Oberon om na het afronden van het VVE uitvoeringsplan te beginnen aan het opstellen van een LEA document. Deze volgordelijkheid in tijd is afgesproken met de schoolbesturen en sluit aan bij hun wensen met betrekking tot de tijdsinvestering die alle nieuwe plannen (in
•
Nationaal Programma Onderwijs (NPO)
•
•
Startnotitie Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP)
•
• •
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Dongen 2025
•
•
Onderwijshuisvesting
•
combinatie met het IHP en de verordening) van hun vragen. Dit LEA document zal de onderwijsvisie vervangen en een praktischere vertaalslag maken naar uitvoering. Zo worden er bijvoorbeeld doelstellingen en resultaatafspraken geformuleerd waar in het LEA overleg concreter op gestuurd kan gaan worden. Naar verwachting zal dit eind Q2 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Op 31 juli 2025 is het NPO afgelopen. De middelen die beschikbaar zijn gesteld zijn (op een minimale onderbesteding bij een uitvoeringspartij na) volledig besteed aan de vooraf opgestelde doelen. In oktober staat de eindverantwoording ingepland. Vóór de zomervakantie lag deze startnotitie ter besluitvorming voor bij het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en kinderopvang, in een daarvoor georganiseerd Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO). Alle betrokken partijen hebben zich achter de startnotitie geschaard. De startnotitie is voor behandeling aangeboden aan de gemeenteraad. De nieuwe vastgestelde leerlingprognoses opgesteld door xxllnc (voorheen Pronexus) zijn hierin verwerkt. Er hebben meerdere werksessies voor de zomervakantie plaatsgevonden om in samenwerking met de besturen van het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en kinderopvang de nieuwe verordening op te stellen. In hetzelfde OOGO is ook de herziene Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs vastgelegd.
De verordening is voor behandeling aangeboden aan de gemeenteraad. De voortgang van de projecten onderwijshuisvesting worden weergegeven in de voortgangsmonitor onderwijshuisvesting najaar 2025. Deze zal ongeveer tegelijkertijd met het aanbieden van Berap-2 2025 via een raadsinformatiebrief worden aangeboden aan de gemeenteraad.
Speerpunten 2025 • Beginnen met de bouw van Kindercampus Heilig Hart en KC 's Gravenmoer (De Springplank en De Wegwijzer) en einde planvormingsfase van KC Biezenkring. • • • •
Herziening van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Dongen en herijking/actualisatie IHP Uitvoering van het in 2025 vastgestelde VVE beleid. Herijking van de Onderwijsvisie (Op)groeien in de gemeente Dongen of een andere uitwerkingsvorm. Er is meer inclusief onderwijs voor leerlingen in Dongen
18
Nieuwe ontwikkelingen • In samenwerkingsverband regio Breda, waar de gemeente Dongen voor het Primair Onderwijs (PO) bij is aangesloten, wordt in project- en werkgroepen hard gewerkt om met jeugdhulp en onderwijs samen te werken aan een stevige pedagogische basis rondom het kind. Hieronder valt ook de doelstelling dat meer kinderen worden bereikt voor passende ondersteuning en het stimuleren dat de samenwerking tussen ‘onderwijs’ en ‘zorg’ verder wordt geïntensiveerd. Dit wordt regionaal opgepakt. In de gemeente Dongen is dit ook verwerkt in de startnotitie van het IHP, het VVE uitvoeringsplan en zal dit een plek krijgen in het LEA document. Stand van zaken beleidsrisico’s • Landelijk worden er door de eerste en tweede kamer bezuinigingen doorgevoerd in het onderwijs. Onduidelijk is nog welke omvang dit exact krijgt en wat de gevolgen hiervan zijn. Daarnaast zijn de NPO-middelen afgelopen (voor zowel de school zelf als de gemeente) waarin veel zorginhoudelijke ondersteuning voor de leerlingen geboden werd, zoals extra schoolmaatschappelijk werk, weerbaarheidstrainingen etc. Bij de uitvoeringspartners (IMW, GGD en Contour de Twern zijn zorgen voor het effect dat dit gaat hebben op de leerlingen nu dergelijke ondersteuning niet of in mindere mate geboden kan worden. • Landelijk wordt erover gesproken dat het rijk veel SPUK’s wil gaan omzetten in fondsuitkeringen.
Om dit mogelijk te maken is er een wetswijziging nodig, waardoor dit op zijn vroegst in 2027 kan gaan plaatsvinden. Als voorloper hierop heeft het rijk aangekondigd op de SPUK’s een korting van 10% te willen gaan doorvoeren. Welke SPUK’s dit gaat betreffen en welke impact dit heeft per SPUK wordt, naar verwachting, ergens in de tweede helft van dit jaar landelijk bekend gemaakt.
220 Zorg Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 augustus
Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 augustus
•
De gemeente Dongen is aangesloten bij het Multi Expert Team (MET) in kader Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming
•
•
Proeftuin Buurtgezinnen
•
•
Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2024
•
•
De voorbereidingen om te komen tot een Stevig Lokaal Team voor Dongen zijn gestart
•
19
Vanuit de Regio HvB is gevraagd welke gemeente samen met Waalwijk, Tilburg en de ABG-gemeenten, willen aansluiten bij deze aanpak. Vanaf april 2025 is dit voor Dongen een feit en kan Team Casusregie bij zeer complexe gezinsproblematiek samen met het regionale Multi Expert Team (MET) werken aan oplossingen die direct effect hebben. Door eerder en beter samen te werken, krijgt deze categorie gezinnen de juiste ondersteuning voordat situaties escaleren. En krijgen kinderen een grotere kans om thuis op te groeien in een veilige en stabiele omgeving. Buurtgezinnen is, iets vertraagd, in december 2024 met een proeftuin van twee jaar gestart. Inmiddels zijn de eerste drie koppelingen tussen vraag- en steungezinnen gerealiseerd. De uitkomsten van het cliëntervaringsonderzoek jeugd zijn in juni verwerkt in een raadsinformatiebrief. Vanaf april 2025 vinden onder externe begeleiding de voorbereidingen plaats met als doel om in Q4 van 2025 van start te kunnen gaan met een Stevig Lokaal Team dat zich aanvankelijk richt op het zelf en beschikkingsvrij bieden van ondersteuning vanuit de Jeugdwet. Er wordt gewerkt aan een plan van aanpak om het Stevig Lokaal Team Dongen sociaal domein breed door te ontwikkelen naar de leeftijdsgroep 0 tot 100+ jarigen.
•
Het Preventie- en handhavingsplan Alcohol Gemeente Dongen 2025-2028 is vastgesteld door de gemeenteraad.
•
•
Dorpsteam Dongen ontwikkelt zich verder
•
•
Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2024
•
• •
De extra inzet van de Wijk-GGD op jeugd is voor de eerste keer intern geëvalueerd.
•
•
We subsidiëren Blauwe Maan
•
•
We hebben een projectgroep opgericht om de taakstelling met betrekking tot het huisvesten van statushouders te realiseren.
•
•
Visie sociale basis
•
•
Dementievriendelijke gemeente
•
•
Vanuit het plan van aanpak binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn in 2025 nog aanvullende en verdiepende gesprekken gevoerd met partners die vanuit het GALA-plan activiteiten of projecten
•
20
Samen met GGD HvB en de beleidscollega's van OOV is het definitieve plan tot stand gekomen. Dit is vastgesteld door de gemeenteraad op 3 juli 2025. Sinds de start van het Dorpsteam (februari 2025) werkte het bijbehorende projectteam, bestaande uit gemeentelijke toegangsmedewerkers en mensen van het Dorpsteam, verder werken aan het uitlijnen en optimaliseren van de klantreis en de dienstverlening. Het cliëntervaringsonderzoek Wmo 2024 bestaat uit twee metingen: een continu meting van het contact tussen cliënt en gemeente en een jaarlijkse meting van de tevredenheid met de ingezette maatwerkvoorziening. De resultaten zijn eind juli ontvangen en verwerkt in een raadsinformatiebrief. De extra inzet op jeugd door de Wijk-GGD’er is halverwege dit jaar kwalitatief geëvalueerd. Zo is besproken dat deelnemers van het JOSoverleg eerder bij haar op de lijn komen en hebben we een tweetal verbeterpunten doorgevoerd. We zijn samen met een aantal andere regiogemeenten Blauwe Maan gaan subsidiëren zodat inwoners zonder tussenkomst van gemeente laagdrempelig hulp en ondersteuning kunnen krijgen wanneer zij te maken hebben gehad met seksueel geweld en/of misbruik. De gemeente heeft jaarlijks een taakstelling voor het huisvesten van statushouders, opgelegd door het Rijk en verdeeld over de gemeenten.
De projectgroep werkt samen met interne en externe partners om deze taakstelling tijdig en duurzaam te realiseren. Door de ingezette maatregelen lopen we inmiddels een deel van de achterstand in. De raad wordt hierover via RIB’s geïnformeerd. Het participatietraject om te komen tot een visie op de sociale basis is afgerond. Het concept van de visie op de sociale basis is in augustus naar de adviesraad gestuurd. Het concept wordt na advisering voorgelegd aan de gemeenteraad. Samen met de werkgroep dementievriendelijke Gemeente hebben we de dementiescan af laten nemen door Alzheimer Nederland. Hier zullen nog een aantal vervolgvragen op komen waarna de gemeenteraad geïnformeerd wordt over de resultaten. Bewegen voor vrouwen: “gezond en in beweging”. Binnen een bestaande vrouwengroep is de wens ontstaan om samen te bewegen in een veilige en vertrouwde setting. Veel vrouwen uit de groep ervaren drempels om deel te nemen aan het reguliere
hebben voorgesteld. Bij een positief besluit zijn de middelen toegekend.
•
•
•
Er zijn verschillende werkgroepen binnen het IZA van start gegaan. Hierin werken we samen met verschillende regionale gemeenten binnen Hart van Brabant.
•
• •
•
•
De lokale ketenaanpak Kinderen naar Gezond Gewicht (KnGG) is verder in ontwikkeling en samen aangehaakt aan de lokale werkgroep JOGG.
•
•
De lokale ketenaanpak Kansrijke Start gaat uitbreiden in meer betrokken coalitiepartners, zal meedoen aan een leerwerktrajectPLUS en het MDO gaat een intensievere samenwerking met de gemeente vertegenwoordigers aan.
• • • •
21
sportaanbod, bijvoorbeeld vanwege taalbarrières, onbekendheid met het aanbod of gebrek aan zelfvertrouwen. Voor de invulling van deze wens is deze interventie ontwikkeld en goedgekeurd binnen GALA. Actieve benadering ouderen (Wijzer Grijzermap). Ontstaan vanuit de overtuiging dat mensen zo lang mogelijk zelf moeten kunnen blijven beslissen over hoe zou willen leven en van het leven kunnen genieten. Samen met lokale en landelijke partijen is de Wijzer Grijzer Map samengesteld. Jonge mantelzorgers: vanuit jongerenwerk zetten we in op jonge mantelzorgers. Hoe deze invulling er precies uit gaat zien willen we onderzoeken met de nieuwe jongerenwerker waarvoor nu een vacature uitstaat. Er wordt bij de werving rekening gehouden met affiniteit met deze groep. Binnen de werkgroep prioritaire opgave van het regionale IZA plan, is de gemeente Dongen samen met de gemeente Waalwijk kartrekker binnen de prioritaire opgave ‘Veilig en gezond opgroeien’ - mentale gezondheid. Hierin hebben we een projectleider aangesteld. We zijn gestart met het implementeren van het regionale transformatieplan Toegang Mentale Gezondheid (TMG) We zijn gestart met het implementeren van het regionale transformatieplan Digitale Voordeur. Hierin zal voor de gemeente Dongen gestart worden met het lokaal implementeren van: het verkennende gesprek, MDO’s en FAQT+.
De centrale zorgverlener van KnGG voor de gemeente Dongen heeft 8 casussen opgenomen sinds het begin van 2025. Dit is voor nu ook het maximale aantal wat haalbaar is. De Lokale projectleider vanuit de GGD en de centrale zorgverlener vanuit de GGD sluiten vanaf nu altijd aan bij de werkgroep JOGG. Daar de lokale aanpak KnGG naadloos aansluit aan de contextuele en preventieve aanpak van JOGG. Er zijn 3 nieuwe coalitiepartners toegevoegd aan het MDO van de werkgroep Kansrijke Start (KS) We zijn gestart met een leerwerktraject binnen KS vanuit Pharos. Dit traject is gestart en is nog lopende tot eind 2025. In het Leerwerktraject PLUS gaan 6 coalities aan de slag met een leervraag binnen het thema Voorkomen van geldzorgen. Op het MDO KS zullen de 3 gemeentelijke uitvoerende disciplines (Jeugd-, WMO en Casusregie) aansluiten. Op deze manier kan er intensief, constructief en expertise
•
Er is een start gemaakt om verkennend te kijken hoe we lokale ketenaanpak Welzijn op Recept kunnen gaan implementeren in 2025.
•
uitgewisseld worden met de betrokken coalitiepartners in het MDO KS. Er is samen met de gemeente, het dorpsteam en Zorroo afgestemd om te kijken hoe we het Medisch- en Sociaal domein dichter bij elkaar kunnen brengen op basis van de reeds bestaande overleggen/-structuren. Er wordt nu gewerkt aan het PvA vanuit het Dorpsteam en Zorroo.
Speerpunten 2025 • We formuleren een visie op de sociale basis voor de gemeente Dongen. •
In aansluiting hierop herijken we onze visie op het sociaal domein.
•
Het Dorpsteam is toegankelijk voor onze inwoners met een (hulp)vraag. De gemeente blijft waar nodig verantwoordelijk voor het organiseren van individuele maatwerkvoorzieningen.
• In het kader van de Hervormingsagenda Jeugd realiseren we waar mogelijk jeugdhulp in een collectieve/groepsvorm om zo het aantal individuele beschikkingen af te laten nemen Nieuwe ontwikkelingen • In april werd bekend dat het kabinet extra middelen voor jeugdhulp toevoegt aan het gemeentefonds. Samengevat komt het neer op € 3 miljard (cumulatief van 2025 tot en met 2027). Dit extra geld is bedoeld om de stijgende kosten in de jeugdzorg te dekken en de financiële problemen van gemeenten aan te pakken. Daarnaast ontvangen gemeenten extra middelen in de periode 2026 tot en met 2030 om de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd vorm te kunnen geven. •
De SPUK-DOS regeling waarmee wij het pilotproject Community Care Dongen realiseren, krijgt een wettelijke verankering. De Wet is in het voorjaar aangenomen in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Zorgkantoren worden hiermee verantwoordelijk voor de uitvoering. Of en welke financiële consequenties er voor de gemeente zijn, is nog onbekend.
Stand van zaken beleidsrisico’s • Door stijging van aantal cliënten kan er een tekort ontstaan in de middelen die we hebben begroot voor Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD). Dit wordt nauwlettend gemonitord. • Het budget voor PGB’s voor Wmo begeleiding is mogelijk niet toereikend gezien de aard van deze financieringsvorm. Mogelijke bijstelling van dit budget hangt af van de te maken afspraken rondom de financiering van Community Care Dongen. •
Dankzij de recent ingezette maatregelen lopen we een deel van de achterstand in bij de huisvesting van statushouders. Tegelijkertijd blijft er door het tekort aan woonruimte een risico dat de wettelijke taakstelling niet volledig wordt gehaald, wat extra druk kan geven op de sociale huurwoningen. Het vergroten van het aanbod aan alternatieve woonvormen blijft daarom belangrijk om de huisvestingsaanpak flexibel te houden.
230 Armoede Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 augustus
Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 augustus
•
•
We bereiden de Meedoenregeling voor op de overgang naar het Kindpakket
22
Vooruitlopend op de herinrichting van de Meedoenregeling hebben wij in 2025 tijdelijke
•
beleidsregels vastgesteld, waarmee wij de inkomensgrens hebben verhoogd naar 130% van het sociaal minimum. Hiermee verruimen wij de doelgroep en maken wij de regeling toegankelijker voor meer inwoners. Daarnaast hebben wij beleidsregels vastgesteld ter voorbereiding op de herinrichting per 1 januari 2026, waarbij wij de Meedoenregeling omvormen tot een regeling voor volwassenen. Alle kindvoorzieningen tot 18 jaar dragen wij vanaf dat moment over aan Stichting Leergeld, voor een duidelijke en doelgerichte uitvoering.
•
We bereiden de beleidsregels Alleenverdienersproblematiek voor.
•
Het opstellen van de beleidsregels voor de uitvoering van de tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek is in voorbereiding. Hiermee bieden wij huishoudens die door fiscale verschillen minder toeslagen ontvangen dan vergelijkbare bijstandshuishoudens een vaste tegemoetkoming. Deze regeling geldt voor de jaren 2025, 2026 en 2027 en voorkomt dat deze groep onder het bestaansminimum zakt.
•
We werken aan de verdere uitwerking van de pilots armoedeval
•
Wij zijn inmiddels gevorderd in de uitwerking van de pilots gericht op het verzachten van de armoedeval. De eerste concepten zijn intern aangescherpt, waarbij we ook de impact op de organisatie in kaart brengen. In de komende periode richten wij ons op verdere concretisering en afstemming met relevante partners om tot een uitvoerbaar voorstel te komen.
Speerpunten 2025 •
Terugdringen kinderarmoede.
•
Implementeren geactualiseerd aanbod collectieve zorgverzekering.
•
Uitvoeren pilots verzachten armoedeval. Ondersteuning bij inzichtelijk maken financiën bij het aanvaarden van werk. Maatwerk bij kleine afwijkingen inkomensgrens
Nieuwe ontwikkelingen • Het kabinet lanceerde op 6 juni 2025 het Nationaal Programma Armoede en Schulden (NPAS). Dit programma bundelt bestaande maatregelen om armoede en schulden te voorkomen, met focus op werkenden, jongeren en kinderen. De aanpak rust op vijf lijnen, waaronder preventie, hulp bij schulden en perspectief op de lange termijn. Nieuw is de verplichte nazorg van 12 maanden na schuldaflossing. Voor gemeenten betekent dit extra inzet op vroegsignalering, toegankelijke hulp en het verkleinen van lokale verschillen in schuldhulpverlening. • Wetsvoorstel Schuldregelen: De inhoudelijke uitwerking is aangekondigd in het voorjaar van 2025, maar een exacte datum van indiening bij de Tweede Kamer is nog niet vastgesteld. • Wetsvoorstel tegen niet-gebruik voorzieningen: Verwacht in 2025, dit voorstel moet gemeenten helpen om inwoners beter te bereiken en gebruik van regelingen te verhogen. • Vereenvoudiging inkomensondersteuning: Het Rijk vereenvoudigt het stelsel van inkomensondersteuning en harmoniseert landelijke regelingen, wat leidt tot minder 23
beleidsvrijheid voor gemeenten. Tegelijkertijd worden administratieve lasten verlaagd en ontstaat meer duidelijkheid in de uitvoering. Dit biedt gemeenten ruimte om zich sterker te richten op maatwerk en effectieve ondersteuning van inwoners. Stand van zaken beleidsrisico’s • Niet-gebruik van regelingen: we zetten actief in op het vergroten van zichtbaarheid van voorzieningen door inzet van BerekenUwRecht, samenwerking met lokale partners en laagdrempelige communicatie. Deze aanpak helpt om inwoners beter te bereiken en het risico op niet-gebruik van regelingen te beperken. Verdere ondersteuning wordt verwacht vanuit nieuw landelijk beleid rondom proactieve dienstverlening. • Door de toenemende inflatie en prijsstijgingen zien wij een toename van mensen met het risico op bestaansonzekerheid. Wij blijven inzetten op vroegsignalering en toegankelijke ondersteuning om de gevolgen van bestaansonzekerheid te beperken. • De capaciteit bij Hulp bij Financiën dient regelmatig te worden gemonitord om te waarborgen dat deze aansluit bij onze ambities en het nieuwe beleidsplan. We hebben de capaciteit bij Hulp bij Financiën uitgebreid om beter aan te sluiten bij de groeiende vraag en onze beleidsambities.
Wat mag het kosten? Thema 210 Taakveld Omschrijving Onderwijs
Primitieve Begroting 2025 Lasten
Berap-1 en raadsbesluiten
Baten
2.587
Lasten
Baten
Berap-2
Begroting 2025 na Berap-2
Lasten
Baten
Lasten
Baten
-559
134
-231
28
2.491
-531
-231
28
1.199
0.10
Mutaties reserves
4.1
Openbaar basisonderwijs
4.2
Onderwijshuisvesting
1.376
-45
54
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
1.198
-514
80
6.1
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
14
14
Baten • Voor de nieuwe/nieuw te bouwen IKC’s zijn huuropbrengsten geraamd. Door fasering van de bouw worden niet alle huuropbrengsten gerealiseerd.
-17 -514
1.278
28 nadeel -28
S/I I
Lasten 231 voordeel -38 • De nieuwe IKC’s en het Cambreurcollege hebben een hogere waarde waardoor ook de te betalen OZB is gestegen. Aan de baten kant is dat goed opgenomen in de begroting, aan de lastenkant vraagt dat om een bijstelling. 107 • Door latere afronding van de bouw van de IKC’s vallen de afschrijvingslasten lager uit 162 • De rentelasten voor de gemeente zijn lager, de doorbelasting van de rente aan de scholen valt hierdoor ook lager uit.
S/I S
24
I I
Thema 220 Taakveld Omschrijving Zorg
Mutaties reserves Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Samenkracht en burgerparticipatie
6.21
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO
6.60 6.711 6.712 6.752 6.762 6.763 6.811 6.821 6.822 6.92 7.1
Lasten
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Hulpmiddelen en diensten (WMO) Huishoudelijke hulp (WMO) Begeleiding (WMO) Jeugdhulp ambulant regionaal Jeugdhulp met verblijf regionaal Jeugdhulp met verblijf landelijk Beschermd wonen (WMO) Jeugdbescherming Jeugdreclassering Coordinatie en beleid Jeugd Volksgezondheid
Berap-1 en raadsbesluiten
Baten
22.424
0.10 4.3 6.1
6.22
Primitieve Begroting 2025
Lasten
-890
1.021
-3
3.538
-443
692
Baten
6.328
-4.922
4.603
-4.513
Berap-2 Lasten
Baten
Lasten
Baten
604
-274
29.357
-6.086
14
1.035
-3
59
8.200
-4.956
99
791
424 1.507
Begroting 2025 na Berap-2
-249
137
100
524
-20
1.623
3.390 2.138
96
5.397
1.422
-409
-409
2.234 200
7.019
860
860
296
296
75
75
274
274
99
99
876 1.839
-249
3.390
-54 -196
822
25
251
-274
-470
2.115
Baten 274 voordeel 274 • Vanuit de Rijksoverheid vinden gedurende het jaar beleidswijzigingen plaats die impact hebben op de omvang van de specifieke uitkeringen (Spuk). Middels een gewijzigde beschikking vindt dan een bijstelling van de omvang van de specifieke uitkering. Binnen dit thema gaat het om de Spuk Gala.
S/I I
Lasten • De kosten voor indicatiestelling leerlingenvoervoer zijn te laag begroot. • Bij de indexering van de voorliggende voorziening is bij de begroting niet voldoende rekening gehouden met de toegepaste indexering. De werkelijke cijfers die toegepast moeten worden, zijn pas medio 2025 beschikbaar gekomen. • Eerder is door het college besloten de stelpost innovatiesubsidies te bezuinigen. Dit is administratief nooit goed verwerkt. Bij deze Berap wordt de begroting daarop aangepast, tevens zal dit in de Begroting 2026 worden verwerkt. • Het Stevig Lokaal Team wordt op dit moment vormgegeven, dat is later als de oorspronkelijk planning. Dat betekent dat niet het volledige budget zal worden benut. • De kosten voor onderhoud van trapliften vallen mee. Er is niet altijd op voorhand goed in te schatten wat de werkelijke kosten zullen zijn • Naar aanleiding van de 1e Prognose van de kosten regionale Jeugdhulp moet de begroting worden bijgesteld. De kosten per cliënt nemen toe bij min of meer gelijkblijvende aantallen. • Met alloceren van een hogere specifieke uitkering aan de baten kant wordt ook de begroting aan de lastenkant bijgesteld. Bij het opstellen van de jaarrekening 2024 zal op basis van de werkelijke bestedingen een verantwoording (SiSa) en afrekening met het Rijk worden opgesteld. • Overige mutaties onder € 10.000, per saldo.
604 nadeel -14 -76
S/I I S
15
S
100
I
20
I
-400
S
-250
I
1
I
Thema 230 Taakveld Omschrijving Armoede 0.10
Mutaties reserves
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
6.3
Inkomensregelingen
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
Primitieve Begroting 2025 Lasten 1.280
Berap-1 en raadsbesluiten
Baten -74
Lasten
Baten 8
Berap-2 Lasten 278
Baten
Begroting 2025 na Berap-2 Lasten
Baten
1.565
-74
-60 1.280
25
-14
-60 8
278
1.565
-14
Baten N.v.t.
S/I
Lasten • Met het verruimen van de inkomensgrens voor bijzondere bijstand, van 120% naar 130% van het wettelijk minimumloon, is het aantal cliënten dat gebruik maakt van deze regeling toegenomen. • Met de meicirculaire 2025 van het gemeentefonds zijn incidenteel gelden ontvangen voor het uitvoeren van de Wet tijdelijk regeling alleenverdienersproblematiek, bedoeld om alleenverdienershuishoudens met een inkomen onder het bestaansminimum te ondersteunen. Deze middelen worden nu gealloceerd voor het omschreven doel.