Bijl1- 24-54 Bestuursrapportage 2024-1

2

Inleiding Hierbij bieden wij u aan: de eerste Bestuursrapportage van dit jaar (Berap 2024-1). Op basis van deze Berap wordt het begrotingssaldo 2024 naar beneden bijgesteld met € 1.437.000, inclusief de mutaties op de reserves. Het gewijzigde begrotingssaldo na Berap 2024-1 sluit op € 438.000 positief. Opvallendste wijzigingen De volgende aanpassingen springen het meest in het oog: 1. Verwerking van de positieve effecten van de decembercirculaire 2023 voor de jaren 2024 tot en met 2027. Circulaires worden verwerkt op het eerstvolgende moment na het verschijnen ervan. Eerder bent u al via raadsinformatiebrief 24-06 geïnformeerd over de effecten van de genoemde circulaire. 2. Kosten voor inhuur stijgen nog steeds als gevolg van de arbeidsmark en toenemend takenpakket. Daarnaast wordt specifiek ingehuurd ter vervanging van een aantal directiefuncties. Verder bent u in RIB 24-13 reeds geïnformeerd over de uitbreiding van de directie en ondersteuning. 3. Investeringsvoorstellen 4G modems afvalcontainers en gemalen: De meeste ondergrondse containers voor restafval, papier en GFT in de gemeente Dongen communiceren nog via een 2G-netwerk van de provider. In 2025 wordt dit netwerk fasegewijs uit de lucht gehaald. Om dit op te vangen dienen de modems van de containers eind 2024 vervangen te worden om communicatie met 4G mogelijk te maken.

Zonder deze communicatie kunnen we vulgraad, ledigingen en storingen niet meer monitoren. Ook worden de inworpen per adres dan niet langer geregistreerd. Ook de modems in de gemalen dienen vervangen te worden. In het raadsvoorstel bij deze Berap is voor beide onderdelen een investeringsvoorstel opgenomen. 4. Kosten voor uitkeringen en loonkostensubsidie stijgen nog steeds. Hierin vindt ook compensatie plaats vanuit het Rijk, aanpassing van dit Rijksbudget vindt doorgaans pas achteraf plaats. De kost gaat in deze voor de baat uit. 5. Toekenning specifieke uitkering Domein Overstijgend Samenwerken voor 2024 in verband met Community Care Dongen ter compensatie van de meerkosten Wmo. 6. De exploitatiebijdrage voor zwembad De Vennen wordt verlaagd met € 120.000. Dit als gevolg van lagere energielasten. De raad is hierover geïnformeerd met raadsinformatiebrief 23-77. 7. Over het saldo van het schatkistbankieren wordt rente ontvangen. De ontvangen rente van het 1e kwartaal is in deze Berap verwerkt. 8. In Berap 2023-3 is een verhoging opgenomen van de kosten Wmo Hulp bij het Huishouden. Een tarievenonderzoek ging hieraan vooraf. In de genoemde Berap is, op basis van datzelfde onderzoek, een verhoging per 2024 aangekondigd. 9. Met het opstellen van een soortenmanagementplan (SMP) zijn aanzienlijke kosten gemoeid. Die zijn opgenomen in deze Berap.

Ter bekostiging daarvan vindt een onttrekking plaats uit de reserve duurzaamheid. Tegelijkertijd is een Specifieke Uitkering aangevraagd waarmee (een deel) van de kosten worden gedekt. De kost gaat hier voor de baar uit. Bij het opstellen van de jaarrekening worden alleen de werkelijk gemaakte kosten – na aftrek van de specifieke uitkering – aan de reserve duurzaamheid onttrokken. 10. Wijzigingen vanuit Berap 2023-3 met een structureel karakter worden met deze Berap verwerkt. Bij de betreffende thema’s waar dit van toepassing is, wordt dat aangegeven. Bij de betreffende programma's en thema’s in deze rapportage leest u de toelichting bij deze aanpassingen. Dan heeft u meteen ook de juiste context en referentiekaders bij de hand. Die toelichting en context is van belang. Deze eerste bestuursrapportage is een momentopname. Ontwikkelingen zetten zich door, de vertaling naar de gemeentebegroting is nog niet altijd mogelijk omdat eenvoudigweg niet voldoende informatie bekend is. Doel en tijdspad Met deze bestuursrapportage willen wij u informeren over de actuele stand van zaken van de lopende gemeentebegroting. We geven een actualisatie van de financiële- en de (beleids)inhoudelijke ontwikkelingen waarbij we een doorkijk geven in het verloop van het jaar tot dusver.

Deze eerste bestuursrapportage beslaat de periode van 1 januari tot 1 april 2024, maar op sommige punten wordt de actualiteit toegelicht. Wijzigingen na 1 april worden in Berap 2024-2 verwerkt. 3

Burgemeester en wethouders van Dongen, Namens dezen,

De secretaris, Dr. G.W. Goedmakers

De burgemeester, M.C. Bakermans

Leeswijzer Berap 2024-1 gaat in op effecten van besluiten en ontwikkelingen tot 1 april 2024 die leiden tot actualisatie van budgetten alsmede een inhoudelijke stand van zaken in de uitvoering van de beleidsdoelstellingen zoals opgenomen in de programmabegroting 2024. De bestuursrapportage is opgesteld in lijn met de programmabegroting 2024-2027. In de opzet wordt per programma en thema een update gegeven over de inhoudelijke en eventueel financiële ontwikkelingen per thema. Per programma en thema geven wij u inzicht in de resultaten aan de hand van de vragen: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we hiervoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Inzicht in de cijfers per thema met een toelichting op de financiële afwijkingen op de begroting. De eerste twee vragen hebben betrekking op de beleidsverantwoording. Behalve inzicht in wat we bereikt hebben en wat we daarvoor gedaan hebben, gaan we in op eventuele nieuwe ontwikkelingen die zich sinds het opstellen van de begroting hebben voorgedaan. Daarnaast geven we een toelichting op de actuele stand van zaken op de beleidsrisico’s uit de begroting. Als zich nieuwe risico’s voordoen, dan zullen we deze hier ook vermelden. Nieuw in deze bestuursrapportage is het inzicht in de voortgang van de speerpunten. In de begroting 2024 zijn bij ieder thema enkele speerpunten benoemd.

Door middel van een verkeerslichtenmodel geven we in de bestuursrapportages inzicht in de voortgang. Groen betekent hierbij dat we op koers liggen in het realiseren van het speerpunt. Bij oranje is dit ook het geval, maar zijn er aandachtspunten. Bij rood verwachten we het speerpunt niet of niet conform planning te realiseren. Hoe de cijfers te interpreteren? • In de financiële overzichten duiden we de saldi (en gerealiseerde resultaten) met een minteken voor een nadeel en “blanco” voor een voordeel. o Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten. o Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten. • Bedragen in de tabellen en grafieken worden, tenzij anders aangegeven, afgerond in duizenden euro’s vermeld. Optellingen kunnen marginaal afwijken door de afrondingen. • De toelichting van de verschillen is per thema uitgewerkt en gepresenteerd in de kolom Berap 2024-1. De begrotingscijfers zijn uit de primitieve begroting overgenomen. De begroting na wijziging is primitieve begroting + Berap-1.

4

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................... 5 Financieel perspectief ......................................................................................................... 6 1. Dongen Leeft! ............................................................................................................. 8 2. Dongen Zorgt! ........................................................................................................... 19 3. Veilig Dongen! .......................................................................................................... 30 4. Dongen Onderneemt! ............................................................................................... 33 5. Dongen Dient! ........................................................................................................... 38 6. Algemene dekkingsmiddelen en overhead ................................................................ 45 Investeringsplan 2024 ................................................................................................... 48

5

Financieel perspectief In het financieel perspectief wordt een overzicht gepresenteerd van alle begrotingswijzigingen die naar aanleiding van de inzichten van begin oktober 2023 tot en met maart 2024 bekend waren. Hierin worden tevens mogelijke effecten voortkomend uit het opstellen van de jaarrekening 2023 meegenomen. In het financieel perspectief zijn enkel de wijzigingen op de begroting 2024 met hun meerjarige doorwerking verwerkt die zijn ontstaan in het jaar 2024 voor zover bekend of eerder zoals hierboven omschreven. Overige autonome of beleidsontwikkelingen die hun aanvang vinden in de jaren na 2024 zijn nog niet in dit meerjarig perspectief verwerkt. Deze mutaties worden, indien van toepassing, meegenomen bij het opstellen van de begroting 2025-2028.

Financieel meerjarig perspectief 2024-2027 Primitieve begroting 2024 Resultaat Berap 2023-3 Begrotingssaldo na Berap 2023-3 Mutaties Berap 2024-1 Thema Omgeving Thema Leven Thema Duurzaamheid Thema Onderwijs Thema Zorg Thema Armoede Thema integrale veiligheid Thema Rampenbestrijding en brandweer Thema Ondernemerschap Thema Werknemerschap Thema Bestuur Thema Dienstverlening Thema Beheer en Onderhoud Thema Afval Thema Algemene uitkering Thema Gemeentelijke belastingen en heffingen Thema Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Thema Overhead Saldo van mutaties Berap 2024-1 Mutaties reserves Reserve thema Leven Reserve thema Duurzaamheid Reserve thema Armoede Reserve thema Ondernemerschap Mutaties reserves Begrotingssaldo na Berap 2024-1

2024 103 1.654 1.757

2025 471 1639 2.110

2026 -1845 1532 -313

2027 -2124 2320 196

64 -350 -25 -237 -168 -3

159 -25 -492 -165 -3

33 -25 -447 -135 -3

33 -25 -447 -105 -3

-5

-5

-5

-5

-5 -160 -59 -58 -77 -36 165

-5 -160 -17 -18 -30 -25 -

-4 -160 -17 -18 -30 -14 -

-160 -17 -18 -30 -2 -

-

-

-

-

345

-

-

-

-1.178 -1.787

-371 -1.156

-307 -1.131

-307 -1.086

50 350 63 5 468 438

60 5 65 1.019

30 4 34 -1.410

0 -890

Bovenstaand begrotingssaldo geeft het saldo waarin rekening is gehouden met de Ravijnjaren (lagere Algemene Uitkering vanaf 2026). In deze bestuursrapportage worden de mutaties in de budgetten toegelicht ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024. Het resultaat van Berap 2024-1 inclusief reserves bedraagt € 1.437.000 negatief. Het herziene begrotingssaldo na Berap 2024-1 bedraagt € 438.000 positief. 6

De mutaties in deze Berap zoals hierboven per thema zijn weergegeven zijn elders in deze rapportage inhoudelijk toegelicht. Algemeen De eerste Bestuursrapportage is een moment waarop de begroting doorgaans aanzienlijk kan worden gewijzigd. De oorzaak daarvan ligt enerzijds in het gegeven dat de primitieve begroting is opgesteld in de zomer van het jaar ervoor. Er kan dan nog veel wijzigen, denk alleen al aan de effecten van een tweetal circulaires van het gemeentefonds. Anderzijds is gekeken naar (structurele) effecten uit de jaarrekening 2023. Al deze ontwikkelingen hebben een plek gekregen in de voorliggende bestuursrapportage. Personeel Druk arbeidsmarkt De druk op de arbeidsmarkt was (en is) onverminderd groot. Deze hoge druk op de arbeidsmarkt heeft niet alleen zijn weerslag op de vaste medewerkers, ook de inhuurmarkt heeft daarmee nog altijd te kampen. Gevolgen zijn oplopende tarieven vanwege de hoge vraag en lange tijd die nodig is om inhuurkrachten te vinden. Daarbij is overstappen naar een andere werkgever makkelijker dan in een situatie van lage druk op de arbeidsmarkt en zien we dat medewerkers die stap makkelijker maken dan voorheen. Hoewel de laatste berichten zijn dat de druk op de arbeidsmarkt iets aan het afnemen is, blijft die bij gemeenten naar verwachting toenemen de komende jaren. Gemeenten volgen hierin een andere trend dan het landelijke gemiddelde.

Dat heeft onder andere te maken met de toename van het aantal taken dat bij gemeenten belegd wordt. Tel daarbij de bestuurlijke ambities op en de incidentele taken die onder andere via moties bovenop het al bestaande ambtelijk takenpakket terecht komen en de verklaring voor een hoge werkdruk, hoger ziekteverzuim en uitstroom van medewerkers is rond. Werving Desondanks kunnen we stellen dat de werving & selectie van nieuwe medewerkers relatief goed verloopt op de meeste domeinen. Het blijft echter lastig om specialistische (gemeentespecifieke) functies ingevuld te krijgen. Om nieuwe collega’s te vinden is steeds vaker de inzet van recruiters of gespecialiseerde bureaus noodzakelijk. Dat de wervingskosten daardoor zullen stijgen, mag evident zijn. In 2024 zullen we te maken krijgen met een forse toename van genoemde wervingskosten. Door het vertrek van de gemeentesecretaris en de directeur bedrijfsvoering zijn twee interim-functies nodig die geworven en bekostigd moeten worden. Daarbij houden we er rekening mee dat er als gevolg van de onrust in de organisatie meer medewerkers zullen vertrekken. Als dit specialistische of sleutelfuncties in de organisatie zijn, zal hiervoor ook samengewerkt moeten worden met externe specialisten. Hiervoor is in de Berap een voorstel opgenomen. Feit is dat de beschikbare budgetten voor werving & selectie ontoereikend zullen zijn.

Flexibiliteit Gemeente Dongen heeft een heel aantal manieren beschikbaar die bijdragen aan het vergroten van de flexibiliteit van de organisatie. Trainees, flexibele functies en teams die op andere plekken in de organisatie invallen, zijn daar voorbeelden van. Door onze manier van organiseren wordt gestimuleerd dat medewerkers buiten hun vaste takenpakket de mogelijkheid hebben om mee te draaien in projecten waar dat nodig is. Dat we daardoor vlot kunnen inspelen op nieuwe taken is een kracht, maar de rek is er op dit moment wel ver uit. Externe inhuur is een middel dat nog steeds wordt ingezet om piekdrukte op te vangen, maar op de lange termijn is dat geen oplossing. We zullen toe moeten gaan werken naar een personeelsbudget waarbinnen salarissen én flexibele oplossingen bekostigd kunnen worden. Door het sturen vanuit vaste formatie los te laten, zullen we in staat zijn om nog flexibeler om te gaan met de inzet van medewerkers.

7

1. Dongen Leeft! Het programma Dongen Leeft! gaat over het brede terrein dat bepaalt hoe het is om in Dongen te leven. Leven gaat dan om het vinden van een duurzame eigen plek om te wonen. De vraag naar woningen is groot. Er wordt volop ingezet om voor verschillende doelgroepen en voor de langere termijn de juiste woningen te realiseren. Maar leven is meer dan wonen alleen. We bouwen aan een gezonde leefomgeving door te investeren in leefbare en sociale wijken en kernen. Een gezonde leefomgeving vraagt ook om een (vitaal) buitengebied met een rijke biodiversiteit, schoon water, een groen landschap met ruimte om te ondernemen en te recreëren. Dongen kent een rijk verenigingsleven. Inwoners zijn lid van sportverenigingen, bezoeken evenementen en gaan naar de bibliotheek. In de basis zijn alle ingrediënten aanwezig om Dongen ook in de toekomst de gemeente te laten zijn waar het prettig duurzaam wonen, werken, leven en verblijven is, maar waar ook onze geschiedenis en herkomst beleefbaar blijft. Duurzaamheid en klimaat hebben een belangrijke plaats ingenomen om prettig te kunnen leven, ook in de toekomst. Dongen is dan ook volop aan het verduurzamen. Zonnepanelen worden geplaatst, nieuwe woningen worden aardgasloos gebouwd en de bestaande gebouwde omgeving wordt verduurzaamd waarbij wordt ingezet op het stimuleren van isoleren.

De hoge energiekosten geven hiervoor een extra aanleiding. Met het oog op de klimaatveranderingen zoals droogte, hittestress en hevige regenval zal Dongen investeren om onze omgeving leefbaar te houden. “Dongen Leeft!” is vooral een programma waarbinnen kaders worden geschapen en wordt ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen. Bij de ontwikkelingen in het maatschappelijk domein wordt (waar mogelijk) gezocht naar andere invullingen en een andere manier van werken. De instandhouding van onze duurzame en leefbare omgeving zien wij als dienstverlening aan onze inwoners. Dit is daarom opgenomen in het programma “Dongen Dient!”.

110 Omgeving Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april •

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april

Er is gewerkt aan diverse onderdelen om te komen tot een Programma Buitengebied

• • • •

•

Er zijn voorbereidende stappen gezet om te komen tot een Omgevingsplan

• •

•

Er zijn verdere stappen gezet op het gebied van de Stedelijke Regio Tilburg Breda.

•

•

•

Er is gewerkt aan diverse woningbouwlocaties

•

8

Vastgesteld beleidskader agrarische windturbines – raadsbesluit 1 februari 2024 Instrumentarium vitaal buitengebied aanbesteed SWOT in analysekaarten uitgewerkt Advies verkleining glastuinbouwconcentratiegebied PNB is in voorbereiding. Workshops gevolgd gericht op oppakken gefaseerd omgevingsplan Bruidsschat (rijksregels die zijn overgeheveld) in productie genomen. Naast het ontwikkelingsperspectief wordt ook gestart aan het opstellen van een dorpenstrategie (leefbaarheid kernen en woningbouw als hefboom). De gemeente Dongen neemt daar actief aan deel. Er is een Position Paper opgesteld over Toekomstbestendig landelijk gebied. In de raad van 18 april is de locatiestudie voor woningbouw vastgesteld. Daarbij is de locatie aan de Berlagestraat vastgesteld als voorkeurslocatie voor woningbouw.

•

Bestemmingsplan Gemeentenweg 3 is vastgesteld in de raadsvergadering van 21 maart 2024. De bouw van twee woningen is planologisch mogelijk gemaakt.

•

De gunningsprocedure voor de ontwikkeling van Noorderbunder loopt.

•

Na de marktconsultatie is eind 2023 gestart met de selectieprocedure voor een marktpartij die de bouwvelden van de gemeente gaat ontwikkelen. In de selectieprocedure is het aantal partijen begin 2024 gereduceerd tot 3. Met deze 3 partijen is de gunningsprocedure opgestart. De verwachting is dat begin mei de partij bekend is aan wie de opdracht wordt gegund.

•

De startbijeenkomst voor het opstellen van gebiedsvisie De Vennen heeft plaatsgevonden.

•

De bestuursopdracht is vastgesteld in het college van burgemeester en wethouders. Op 15 april heeft de kick-off plaatsgevonden met grondeigenaren om voor het opstellen van een gebiedsvisie. De eerste onderzoeksvraag zal gericht zijn op het in beeld brengen van de kwaliteiten in het gebied.

•

Er is gesproken over het opheffen van de pauzestand rond de N629.

•

In samenwerking met provincie en gemeente Oosterhout wordt gewerkt aan een voortzetting van de aanleg van het nieuwe tracé en aan mogelijke opties voor het onderliggend wegennet voor in de tussentijd. Hiervoor is de stuurgroep twee keer bij elkaar gekomen.

•

De herinrichting van twee kruisingen aan de Tramstraat is in voorbereiding

•

Er is gestart met de afronding van het in 20142019 uitgevoerde verkeersplan voor het centrum van Dongen: de aanpak van de kruising Tramstraat – Kardinaal van Rossumstraat. In 2025 volgt de kruising Wilhelminastraat – Tramstraat. Momenteel wordt voor de Tramstraat inclusief kruisingen een verkeersveiligheidsanalyse opgesteld. De investering voor de kruising Tramstraat-Kardinaal van Rossumstraat is opgenomen in het investeringsplan.

•

•

Speerpunten 2024 • Locatiekeuze en planologische voorbereiding flexwoningen In de raad van 18 april jl. is een motie aangenomen waarbij het college verzocht is om de mogelijkheden voor – een bij de kern Dongen-Vaart passend aantal – flexwoningen op locatie 4 in beeld te brengen en te betrekken bij het onderzoek dat loopt naar 100 flexwoningen, hierover actief in gesprek te gaan met de dorpsraad Dongen-Vaart, marktpartijen (met grondposities) en Casade en flexwoningen te gebruiken als hefboom om ook reguliere woningbouw op te starten. De planologische voorbereiding is nog niet gestart. Het is hiermee niet zeker dat het in 2024 is afgerond •

Stedenbouwkundig plan De Vijf Turven Er wordt gewerkt aan het stedenbouwkundig plan. De nadruk ligt nu op toetsing van het waterhuishoudkundig plan.

•

Programma Buitengebied Het programma loopt volgens planning. 9

•

Opstart aanleg snelfietsroute F629 De vergunningaanvraag is ingediend bij Rijkswaterstaat.

Beleidsrisico’s • Programma Buitengebied: - Door vestiging internationale glastuinbouwbedrijvigheid in Dongen kunnen mogelijk claims ontstaan op uitbreidingslocaties en geen krimp; - Het beschermen van de beschikbare landbouwgrond kan grote gevolgen hebben voor ruimtelijke puzzel; - Door het verminderen van het beschikbare budget BPLG (Brabants Programma Landelijk Gebied) kunnen de mogelijkheden voor de transitie van het landelijk gebied beperkt worden.

120 Leven Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april •

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april

Het rapport Evaluatie Binnensportaccommodaties Dongen is opgesteld.

•

•

•

Cultuurhuis De Cammeleur is van start gegaan.

• •

•

Afgelopen periode hebben we samen met de BSA, conform de afspraken in de exploitatieovereenkomst, een evaluatie gehouden. In de evaluatie hebben we gekeken naar de oorspronkelijke doelstellingen, de constructie en de bijdrage voor exploitatie en onderhoud. In april/mei 2024 nemen zowel het college van B&W als de Raad van Commissarissen van De Vennen een besluit over deze evaluatie. De zoektocht naar een onafhankelijk voorzitter is gestart. De partners in het Cultuurhuis hebben gezamenlijke aftrap voor al hun medewerkers gehad. Activiteiten zijn in voorbereiding of reeds uitgevoerd.

•

De mogelijkheden voor vernieuwing/verduurzaming van licht en geluid in Cammeleur zijn onderzocht, ten behoeve van de gebruikers (zoals het verenigingsleven)

•

Het voorstel wordt opnieuw voorgelegd aan de gemeenteraad.

•

Er is een start gemaakt met de ketenaanpak Kind naar een Gezond Gewicht (KnGG)

•

Zie thema 220.

•

Overleg met lokale partners over de profielen Brede Regeling Combinatiefunctionarissen

•

Met lokale partners zijn gesprekken gevoerd over de nieuwe profielen in de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen. Er is in kaart gebracht wat we lokaal al doen en welke ambities er nog zijn. In april / mei zullen deze profielen vertaald worden naar een nieuw plan van aanpak.

•

Er is een subsidie toegekend om de 80-jarige bevrijding van gemeente Dongen te herdenken en vieren.

•

In 2024 is het 80 jaar geleden dat de gemeente Dongen bevrijd werd. Voor deze herdenking/viering hebben Stichting Oranje

10

•

•

Onze aanvraag in het kader van de ‘Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen’ (SPUK Bieb) is toegekend door het Rijk.

•

•

•

•

We hebben de eerste voorbereidingen getroffen voor een capaciteits- en scenarioonderzoek ten aanzien van Sportpark Crispijn (inclusief Hertog Jan veld).

•

•

•

•

•

We hebben besloten dat Jeugdcentrum KleinDongen-Vaart niet verhuisd naar de Agnesschool.

•

•

•

Dongense leerlingen zijn in aanraking gekomen met muziek, dans, beeldende kunst, theater en erfgoed.

11

• •

comité Dongen, Oranje comité 's Gravenmoer en de Koninklijke Muziekvereniging Dongen een subsidie aangevraagd. Omdat de herdenking en viering van de 80jarige bevrijding in Dongen aansluit bij de gemeentelijke doelen heeft het college besloten om hiervoor incidentele subsidies te verlenen voor een totaal van € 17.200. De SPUK Bieb is bedoeld als tegemoetkoming in de kosten voor de oprichting van een nieuwe bibliotheek, het doorontwikkelen of van bestaande bibliotheekvoorzieningen. Samen met Bibliotheek Theek 5 hebben we de aanvraag voorbereid en ingezet op de verruiming van de bemande openingsuren van de bibliotheek in de Cammeleur, uitbreiding van culturele programma's, versterken van de toekomstbestendigheid door een start te maken met fondswerving, uitbreiding marketing- en communicatieactiviteiten en aanpassing inrichting van de bibliotheek. De gemeente heeft een subsidie toegekend gekregen van ruim € 168.000 en maakt hierover afspraken met Theek 5. We hebben de kwaliteit van de velden (van alle voetbalaccommodaties) laten onderzoeken door onafhankelijk keuringsinstituut KIWA. VV Olympia '60 heeft een informatieavond georganiseerd voor de gemeenteraad over hun (plannen met de) accommodatie. We hebben een offerte opgevraagd bij een externe partij voor de uitvoering van het capaciteits- en scenario-onderzoek bij Sportpark Crispijn.

Op basis van de uitkomsten van het onderzoek leggen we scenario's ter besluitvorming voor aan de raad. Afhankelijk van het gekozen scenario kan de gemeenteraad een investerings/budgetvoorstel tegemoetzien. Op basis van de meest recente leerlingenprognoses is duidelijk geworden dat de Agnesschool de ruimte die oorspronkelijk bedoeld was voor het jeugdcentrum zelf nodig heeft om de groei van leerlingen te kunnen opvangen. Dit betekent dat het jeugdcentrum gevestigd blijft op de huidige locatie. We hebben de intentieverklaring voor deelname aan CmK 4 getekend. De gemeente Dongen wil graag in de toekomst blijven deelnemen aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit. In

•

het programma Cultuureducatie met Kwaliteit werken scholen en culturele instellingen samen om kunst en cultuur een vast onderdeel van het lesprogramma te maken. Doordat leerlingen in aanraking komen met verschillende vormen zoals muziek, dans, beeldende kunst, theater en erfgoed ontwikkelen ze hun creatieve en culturele vaardigheden en groeien ze ook in persoonlijk en sociaal opzicht.

•

De oprichting van het ondernemerscollectief SamenDongen krijgt steeds meer vorm en draagvlak van de lokale ondernemers/stichtingen/verenigingen uit Dongen.

•

SamenDongen heeft haar plannen gepresenteerd aan de gemeenteraad in combinatie met een rondleiding door een van de aangesloten ondernemers. SamenDongen is opgericht door ondernemers om lokaal de krachten te bundelen. Gericht op recreatie en toerisme met als doel Dongen recreatief op de kaart te zetten. Hiervoor heeft SamenDongen hun begroting gepresenteerd.

•

Presentatie ontwikkelplan Hart van Brabant door VisitBrabant. VisitBrabant herbergt in Brabant 20.000 kilometer bewegwijzerde routes en faciliteert daarmee jaarlijks meer dan honderd miljoen recreatieve tochten van een uur of langer. Met jaarlijks meer dan € 250 miljoen aan bestedingen tijdens de recreatieve tochten is routerecreatie economisch relevant.

•

In de bestuurlijke VisitBrabant Routebureau overleggen in 2023 is vastgesteld dat een duurzaam hoge kwaliteit van de routestructuren in Brabant essentieel is om de recreant van nu en die in de toekomst te kunnen bedienen. Besloten is dat per ‘bestuurlijke regio’ in kaart moet worden gebracht wat ervoor nodig is om de opgebouwde routekwaliteit in de toekomst op niveau te houden en verschillen tussen regio’s te minimaliseren. Vanwege verschillende oorzaken staan budgetten onder druk om in de toekomst de hoogste kwaliteit te kunnen borgen. Verzoek is gedaan voor een prijsverhoging van 100%. Hiervoor zijn de regiogemeenten met VisitBrabant in overleg van wege de extreme verdubbeling.

•

•

•

•

We zijn gestart met het herijken van de Nota cultureel erfgoed

•

•

•

12

Een eerste bijeenkomst met de klankbordgroep (burgers) heeft plaatsgevonden. Er is een nieuwe opzet nodig, waarin duidelijker de scheiding van hoofd- en bijzaken wordt verwerkt. Daarbij gaan wij ook uit van een nieuwe format. Er is meer tijd nodig om de herijking af te ronden. De verwachting is dat de herijkte nota in het tweede kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.

Speerpunten 2024 • Start Cultuurhuis De Cammeleur De partners van Cultuurhuis De Cammeleur zijn voortvarend van start gegaan. •

Uitvoering geven aan uitvoeringsprogramma GALA Sommige onderdelen lopen op schema, andere onderdelen hebben wat vertraging opgelopen. We zullen de gemeenteraad periodiek informeren over het GALA.

Nieuwe ontwikkelingen • Zoals in RIB 26 is opgenomen gaan we in de tweede helft van 2024 experimenteren met een verenigingsadviseur. De kosten dekken we uit de resterende middelen van het Steunfonds. • SPUK Sport: Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten gebruikmaken van de Regeling specifieke uitkering stimulering sport. Vanaf 2024 geldt een nieuwe periode voor deze SPUK-sport. Op meerdere punten is de regeling aangepast en vereenvoudigd. Voor de gemeente Dongen is vooralsnog een bedrag gereserveerd van afgerond € 400.000. • We zijn gestart met de voorbereidingen om te komen tot een programma sociale basis. • Onlangs heeft de gemeenteraad ingestemd met de investering in twee extra gymzalen in Dongen, als integraal onderdeel van de IKC's. Ook in 's Gravenmoer komt een nieuwe gymzaal. Omdat het geïntegreerde gymzalen betreft onderzoeken we wat de beste optie is voor beheer, onderhoud en exploitatie van deze gymzalen.

130 Duurzaamheid Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april

•

De subsidieregeling Klimaatbestendig Dongen is gestart en wordt uitgevoerd

•

Dit jaar is de subsidieregeling Klimaatbestendig Dongen gestart. Inmiddels hebben particulieren voor 700 m2 hemelwater afgekoppeld en vergroend met behulp van deze regeling.

•

Bewustwording over water, verduurzaming is verspreid op basisscholen in Dongen

•

Met de AVRI en bouwmarkten zijn we aan het samenwerken om het productenaanbod af te stemmen op de subsidieregeling. Tijdens de week van de groene tuin heeft de gemeente samen met de AVRI een actie gehouden met regentonnen. Er zijn speciale flyers verspreid met de subsidieregeling. Op basisscholen worden de groepen van de onder- en bovenbouw uitgenodigd om een dag mee te doen aan een spelvorm genaamd klimaatridders en het maken van een spraakwaterrap.

•

Inwoners handelingsperspectief bieden bij wateroverlast.

•

We informeren inwoners over hoog grondwater. En inwoners met klachten geven wij handelingsperspectief.

•

Integrale visie voor de Donge is voorbereid

•

We zijn gestart met de projectmatige voorbereiding en hebben hiervoor een organisatie ingericht om dit jaar de integrale visie voor de Donge op te kunnen stellen. In de visie worden de opgaven van het waterschap opgenomen ten aanzien van natuur-en waterkwaliteitsdoelstellingen. Deze wordt gecombineerd met opgaven die de

•

13

gemeente Dongen bezighouden, zoals beleefbaarheid, recreatie, educatie en klimaatadaptatie. •

De inzet van de middelen voor de SpUk NIP-LAI (Nationaal Isolatie Programma en Lokale Aanpak Isolatie) zijn voorbereid

•

De aanpak om 404 woningen te verduurzamen is volledig voorbereid; door middel van het opzetten van een subsidieregeling en plan van aanpak voor het inzetten van de SpUk Lokale Aanpak Isolatie. Alle stukken zijn gereed voor besluitvorming.

•

Voor heel Dongen wordt onderzocht of het mogelijk is om aangesloten te worden op een warmtenet

•

Vanuit de provincie vinden warmtedialogen en de verkenning naar een publiek warmtebedrijf plaats. Dat gebeurt naar aanleiding van de veranderde wetgeving en de nieuwe Wet collectieve warmte. Het eigendom van warmtebedrijven verschuift van privaat naar publiek. Er is namens Dongen deelgenomen aan de warmtedialogen.

•

•

De aanpak om tot een volledig Soortenmanagementplan (SMP) te komen is verder voorbereid

•

•

Besluitvorming rondom het (pre-)SMP van de provincie is uitgesteld. Hierdoor is er vertraging in de aanpak om een (pre-)SMP op te laten stellen. In de tussentijd werken we door met de provincie, gemeente Loon op Zand, gemeente Waalwijk, Casade aan de voorbereidingen voor een volledig SMP. De raad is in december hiervan op de hoogte gesteld. De eerder ingediende motie wordt meegenomen in de aanpak. Er wordt toegewerkt om een eerste ecologisch onderzoek in het voorjaar voor de wijken West 1 en ’s Gravenmoer uit te voeren. Daarna zal er worden gestart met een aanbestedingsprocedure om voor heel Dongen in fases een volledig SMP op te stellen.

•

De website www.duurzaamdongen.nl is verder ontwikkeld en onder de aandacht gebracht bij Dongenaren. Met 2000 unieke bezoekers en 9000 website bezoeken, is de website inmiddels een half jaar live

•

Middels een duurzaamheidskrant is de website www.duurzaamdongen.nl onder de aandacht gebracht. Door middel van informatie over verduurzaming, zoals interviews en informatie over landelijke acties zijn inwoners geïnformeerd en is de bewustwording rondom de noodzaak van verduurzamingsmaatregelen vergroot.

•

Er is uitvoering gegeven aan het procesplan warmtetransitie dat is vastgesteld door de raad

•

Er is uitvoering gegeven aan het procesplan door met de participatiegroep (buurtteam 's Gravenmoer) een collectieve inkoopactie voor te bereiden voor het verduurzamen van woningen. Er is gestart met een wijkanalyse voor een uitvoeringsplan in West 1. Er is een project in voorbereiding dat zich richt op bewustwording en informatievoorziening rond het verduurzamen van VvE’s.

• •

•

In het eerste kwartaal is de aanbesteding voor het Energieloket doorlopen

•

14

Uit de aanbesteding zijn geen geldige inschrijvingen gekomen. In het tweede kwartaal

wordt de vervolgaanpak vormgegeven en de continuïteit van het energieloket gewaarborgd. •

Het CO2 verbruik van het bedrijf gemeente Dongen is geïnventariseerd.

•

•

De CO2-prestatieladder op niveau 3 (scope 1&2 inventarisatie CO2 voetafdruk) voor het bedrijf Gemeente Dongen is afgerond. In juni wordt samen met de VNG de roadmap tot 2030 opgesteld, samen met het plan voor structurele borging rondom dit proces. Vervolgstap van de CO2 prestatieladder niveau 4 (scope 3 inventarisatie) is gepland voor het derde kwartaal. Eind 2024 moet het actieplan vormgegeven zijn. Het actieplan is een plan om tot duurzaam aanbesteden te komen.

•

We hebben de Green Deal zorg 2.0 afgerond

•

We hebben ons aangemeld als gemeente bij de Green Deal 3.0. Samen met Midpoint Brabant, gemeenten en zorginstellingen gaan we in 2024 een vervolg hieraan geven.

•

Dongenaren zijn geholpen met energiearmoede

•

De uitvoering van de witgoedregeling is verder doorgezet om tot een totaal van 850 huishoudens te bereiken. In februari zijn er nog eens 45 huishoudens aangeschreven om deel te nemen, die sinds dit jaar binnen de gestelde inkomensgrenzen vallen en bekend zijn bij de gemeente. Er zijn nog eens 1000 adressen aangeschreven voor het gratis langskomen van een energieklusser, en er is voor ieder aangeschreven adres dat nog geen energieklusser had benut, een herinneringsbrief uitgestuurd. Er zijn vrijwilligers ingezet om langs de deuren te gaan om huishoudens extra te motiveren mee te doen.

•

•

We werken in de regio samen aan de REKS-activiteiten.

•

Samen met de regiogemeenten zijn we de (overleg)structuur rondom de REKS aan het herijken. Het leveren van capaciteit voor de uitvoering is een knelpunt. Er is voorgesteld om een eventuele flexpool in te richten. Voor het onderdeel warmte is de werving van de regiocoördinator bijna afgerond. Het vaststellen van het plan van aanpak zal in het tweede kwartaal plaatsvinden.

Speerpunten 2024 • Herijking en voortgang REKS Op dit moment wordt nagedacht hoe we dit regionaal willen invullen. In het tweede kwartaal wordt het plan van aanpak voor de REKS 2024 ter besluitvorming voorgelegd aan de stuurgroep en het Poho EKG. •

Uitvoering geven aan plan van aanpak energiearmoede Het plan van aanpak energiearmoede verloopt op schema. Door middel van de witgoedregeling worden in totaal 850 huishoudens geholpen. Met het energieklusproject zijn tot april 2024 469 huishoudens geholpen met kleine verduurzamende maatregelen. Het project loopt tot de zomer. In totaal worden er bij 600 huishoudens gemiddeld 6 verduurzamingsmaatregelen aangetroffen.

15

Nieuwe ontwikkelingen • VAWOZ: Vanuit het Rijk wordt binnen de Verkenning aanlanding wind op zee (VAWOZ) onderzocht hoe de energie van, nog te bouwen windparken op zee het beste aan land kan worden gebracht. Deze energie moet, nadat deze is omgezet in een converterstation, worden aangesloten op de nieuw te bouwen 380kV hoogspanningsverbinding. Onderzocht wordt waar dit converterstation kan worden gebouwd binnen een straal van 6km rondom de 380kV hoogspanningsverbinding bij de Spinder in Tilburg. Onder andere bedrijventerrein De Wildert valt binnen het zoekgebied. Nog breder wordt bekeken of en hoe bij De Wildert een initiatief tot ontwikkeling gebracht zou kunnen worden waarbij elektriciteit, waterstof en warmte elkaar vinden. Gemeente Dongen en gemeente Tilburg verkennen in 2024 met elkaar en partners als Midpoint Brabant de kansen en mogelijkheden binnen het hiervoor genoemde zoekgebied. De kennis en kunde die nodig is voor deze uitvoering vraagt om aanvullende (tijdelijke) capaciteit. • Wet collectieve warmte (Wcw, nieuwe warmtewet): Met dit wetsvoorstel wordt beoogd de warmtetransitie in met name de gebouwde omgeving te bevorderen en tegelijkertijd de publieke belangen duurzaamheid, leveringszekerheid en betaalbaarheid beter te borgen.

Het wetsvoorstel heeft de volgende doelen: a) vergroten van publieke sturing op (realisatie en exploitatie van) collectieve warmte, daar waar dat de gewenste verduurzamingsstrategie is voor de gebouwde omgeving; b) ontwikkelen van collectieve warmte die geen broeikasgassen meer uitstoot in 2050; c) aanscherping van de consumentenbescherming en betere borging van leveringszekerheid van collectieve warmte; d) leveringszekerheid van collectieve warmte; e) introductie van transparante en kosten gebaseerde tariefregulering voor de gebonden afnemers van collectieve warmte. Deze wet is niet controversieel verklaard en gaat naar verwachting in 2025 in werking treden. • Wetsvoorstel Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wet en Besluit): Het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw) is een uitwerking van het wetsvoorstel Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Dit wetsvoorstel geeft gemeenten de mogelijkheid om lokale regels te maken om de overgang van aardgas naar duurzame vormen van energie uit te voeren. Het grootste deel van de gebouwen in Nederland worden nu nog door middel van aardgas verwarmd. Om de internationale klimaatdoelen in 2050 te halen moet het gebruik van aardgas vervangen worden door duurzame vormen van energie zoals zonnepanelen, groen gas, en geothermie.

Deze vervanging verbetert ook het comfort en klimaat in gebouwen en gaat armoede door hoge energiekosten tegen. Een manier voor gemeenten om de overgang te regelen is door wijk voor wijk aan de slag te gaan. Samen met bewoners en eigenaars van gebouwen gaan gemeenten verkennen welke andere vormen van energie (warmte) het beste in een wijk past en wanneer deze woningen en gebouwen niet meer door aardgas worden verwarmd. Uit proeven komt naar voren dat gemeenten meer wettelijke mogelijkheden nodig hebben om de overgang van aardgas naar duurzame vormen van energie in een wijk goed en betaalbaar te laten verlopen. Voor deze wettelijke mogelijkheden zijn enkele aanpassingen van de Omgevingswet en de Gaswet nodig. De verwachting is dat in het tweede kwartaal van 2024 een besluit wordt genomen. Beleidsrisico’s • In de REKS is vastgesteld in het plan van aanpak dat de verhouding tussen opwek door zon en door wind scheef is, waardoor onder andere het elektriciteitsnetwerk inefficiënt belast kan worden. Naast netcongestie zijn de hoogtebeperkingen van de defensieradar ook een belangrijke belemmering bij het halen van de doelstellingen voor de duurzame opwek. Hierover zijn we vanuit de regio in gesprek met provincie en rijk. • In de uitvoering van de REKS is geconstateerd dat het leveren van capaciteit uit gemeenten niet altijd mogelijk blijkt.

Voor het opgestelde concept-plan van aanpak voor 2024 wordt onderzocht of deze haalbaar is qua proces en inhoud. • Bij de invoering van de Omgevingswet zullen we (regionaal) warmteprogramma's moeten gaan opstellen. Er zullen drie warmteprogramma's moeten worden opgesteld: o Transitievisie Warmte (TVW), deze wordt gezien als een beleidsdocument dat richting geeft aan de aanpak van het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving in een gemeente. Hierin staat beschreven hoe en welke wijken een gemeente van het aardgas afhaalt. Minimaal elke 5 jaar moet dit warmteprogramma geactualiseerd worden. o Wijkuitvoeringsplan (WUP), het Wijkuitvoeringsplan wordt nu een Uitvoeringsplan genoemd. Dit is een beleidsdocument waarin alle informatie staat die nodig is om tot een 16

o

aardgasvrije wijk te komen. Inwoners, de gemeente en andere betrokken partijen kiezen in overleg (een) alternatieve warmtevoorziening(en). Het uitvoeringsplan geeft duidelijkheid en zekerheid aan betrokkenen over de overgang naar een duurzame warmtevoorziening. Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie (WGIW), naar verwachting gaat deze wet in 2024/2025 in. Deze wet geeft gemeenten de kaders voor de uitvoering van de warmtetransitie. Denk aan de haalbaarheid en betaalbaarheid voor huishoudens en bedrijven en de samenleving als geheel. Met de bevoegdheid uit dit wetsvoorstel kunnen gemeenten duidelijkheid bieden over de planning. Dit wetsvoorstel is essentieel om de warmtetransitie ook daadwerkelijk te realiseren.

Wat mag het kosten? Thema 110

Taakveld

Primitieve Begroting 2024

Berap-1

Omschrijving

Lasten Baten Lasten

Omgeving

1.846

Berap-2

Baten

Begroting 2024 na Berap-1

Lasten Baten Lasten Baten

223

1.846

0.10

Mutaties reserves

2.1

Verkeer en vervoer

2.5

Openbaar vervoer

91

91

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

25

25

7.4

Milieubeheer

1

1

8.1

Ruimtelijke ordening

691

30

691

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

335

127

335

8.3

Wonen en bouwen

147

223 37

37 555

555

28

28

30 127

147

Baten

S/I

Lasten

S/I

Thema 120

Taakveld Omschrijving

Primitieve Begroting 2024 Lasten

Leven

4.008

Berap-1

Baten Lasten 671

193

Berap-2

Baten

Begroting 2024 na Berap-1

Lasten Baten Lasten Baten

308

4.202

0.10

Mutaties reserves

3.4

Economische promotie

5.1

Sportbeleid en activering

265

5.2

Sportaccommodaties

1.438

5.3

1.328

5.4

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea

5.5

Cultureel erfgoed

15

15

5.6

Media

511

602

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

186

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

46

70 182

120

50 17

199

162

50

315

13 162

268

-103

1.336

268

1.465

297

112

137

13

185 38

38 26

92

72

98

186 20

Baten 308 voordeel 50 • Onttrekking reserve steunfonds ten behoeve van bekostiging verenigingsadviseur. Zie RIB 24-26. 17

979

46

S/I I

20

Na besluitvorming eind 2023 over de aangepaste huur- en subsidieafspraken voor Stichting Donkhuys, Theek 5 en Het Kunstpodium die voortkomen uit de nieuwe huuren samenwerkingsovereenkomst vindt in deze Berap de formele aanpassing van de budgetten plaats. Dit levert hogere huuropbrengsten op. Eenmalig wordt er in 2024 door het Rijk voor twee jaar geld beschikbaar gesteld voor het versterken van het bibliotheeknetwerk. Hiertoe is een Spuk ontvangen.

185

S

72

I

Lasten • In Raadsinformatiebrief 26 is een evaluatie gedeeld van het steunfonds en de vervolgacties in 2024. Binnen dit thema worden de gelden gealloceerd voor de verenigingsadviseur. Voor meer informatie wordt verwezen naar Raadsinformatiebrief 24-26. • Na besluitvorming eind 2023 over de aangepaste huur- en subsidieafspraken voor Stichting Donkhuys, Theek 5 en Het Kunstpodium die voortkomen uit de nieuwe huuren samenwerkingsovereenkomst vindt in deze Berap de formele aanpassing van de budgetten plaats. • Er zijn kosten gemaakt te viering van de 80 jaar bevrijding. Deze waren niet begroot. • Begin 2023 heeft de raad ingestemd met het compenseren van de exploitatietekorten van zwembad De vennen vanwege de gestegen energieprijzen. In de begroting 2024 is een berekening gemaakt van deze compensatie. Door gedaalde energieprijzen valt deze compensatie lager uit. • Subsidie aan Theek 5 voor Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) is vanaf 2024 structureel. Dekking vindt plaats uit de Spuk IDO. • In 2024 vindt een onderzoek plaats naar de capaciteit en de scenario’s op Sportpark Crispijn. Het Hertog Jan-veld maakt hier onderdeel van uit.

193 nadeel -50

S/I I

-203

S

-17 119

I S

-26

S

-16

I

•

•

Thema 130

Taakveld

Primitieve Begroting 2024

Berap-1

Omschrijving

Lasten

Baten

Lasten

Duurzaamheid

1.588

540

350

0.10

Mutaties reserves

6.3

Inkomensregelingen

7.4

Milieubeheer

50 1.588

490

Baten

Berap-2

Lasten

Begroting 2024 na Berap-1 Baten

350

Lasten

Baten

1.938

890 400

350 1.938

350

Baten 350 voordeel 350 • Onttrekking reserve duurzaamheid te dekking van het opstellen van de SMP (zie lasten). Later dit jaar zal een Spuk/subsidie worden ontvangen ter bekostiging van (een deel van) het opstellen van het genoemde SMP. Doordat de nieuwe beleidsregels van de provincie nog moeten worden vastgesteld (uitstel van aanpak door Rijk) is er vertraging in het ontvangen van subsidiebijdrage voor het opstellen van een volledig SMP. De bijdrage van €141.465 gaan we nog ontvangen. Bij het opstellen van de jaarrekening zal alleen het werkelijk benodigde bedrag – na aftrek van de ontvangen bijdrage – aan de reserve worden onttrokken.

S/I I

Lasten • In november 2023 is er een motie aangenomen, motie M20231109-27 voor het opstellen van een volledig soortenmanagementplan (SMP) voor Dongen. Een SMP houdt in dat een gemeente in één keer voor de gehele gemeente ecologisch onderzoek laat uitvoeren. Met daarbij het nemen van mitigerende maatregelen en het plaatsen van schuilplaatsen voor de beschermende diersoorten (vleermuis, huismus, gierzwaluw). De uitvoering van het project: duur 2 tot 3 jaar. Door de provincie Noord-Brabant worden nog beleidsregels opgesteld die afhankelijk zijn van de Rijksregels. Door vertraging van het invoeren van de regels en voorwaarden kan de provincie nog niet starten met het toekennen van de subsidiebijdragen. De SpUk-regeling is ten behoeve van de financiering van soortenmanagementplannen die het voorkomen van vertraging van verduurzaming door isolatie als doel hebben (Regeling specifieke uitkering versnelling natuurinclusief isoleren). Deze uitkering wordt aangevraagd door de provincie en wordt doorgezet naar de gemeenten. Voor Dongen is dit een bedrag van naar verwachting €141.465. De kosten lopen voor de baten uit.

S/I I

18

350 nadeel -350

490

2. Dongen Zorgt! In het programma Dongen Zorgt! worden belangrijke delen van het sociaal-maatschappelijk veld met elkaar verbonden. We hebben het over domeinen als onderwijs, gezondheid, Wmo, jeugdhulp, armoede en schuldhulpverlening. Onze belangrijkste drijfveer is dat inwoners regie kunnen voeren over hun eigen leven. We hanteren als uitgangspunten normalisatie en positieve gezondheid. We kijken naar wat die inwoner wel kan en ook zélf kan. We richten ons op de eigen verantwoordelijkheid, al dan niet met (collectieve) ondersteuning. Daarnaast zetten we stevig in op preventie binnen het sociale en maatschappelijke domein in brede zin. Dat doen we binnen het onderwijs door het bieden van een passend onderwijsniveau in scholen. Scholen die veilig zijn met een prettig leefklimaat. Als het gaat om een inclusieve samenleving zetten we in op het voorkomen van schulden en door het wegvallen van de tijdelijke steunmaatregelen kan armoede voor meer inwoners een probleem worden. Als er schulden zijn, dan ondersteunen we met de afbouw van deze problematische schulden. We bevorderen een gezonde samenleving. De partners in het sociaal-maatschappelijk domein werken samen om er voor te zorgen dat problemen in een zo vroeg mogelijk stadium worden gesignaleerd.

En daardoor zo veel mogelijk kunnen worden opgelost in het dagelijks leven en door de inzet van algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen. Als het nodig is, dan zetten we tijdig kortdurende intensieve ondersteuning in. Bij de keuze voor de inzet van een voorziening staat de inhoud centraal. Echter, we ontkomen er als gemeente niet aan om ook zorgvuldig te kijken naar de financiële component. Het recht hebben op alle zorg is daarmee niet ons uitgangspunt, we kijken kritisch naar de eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de burger en – waar nodig – vullen we hier op aan.

210 Onderwijs Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april

•

Met inzage in de gymcapaciteit heeft de raad besloten om een gymzaal toe te voegen aan IKC Heilig Hart en IKC Biezenkring

•

Na besluitvorming door de raad zijn de kredietaanvragen voor IKC Biezenkring, IKC Heilig Hart en IKC 's Gravenmoer opgesteld/bijgesteld.

•

Partners binnen zorg en onderwijs in Dongen hebben aangegeven de mogelijkheden rondom een MBO care in Dongen mee te willen onderzoeken

•

Gesprekken met onderwijs (VO) en zorg in Dongen hebben duidelijk gemaakt dat op diverse manieren onderwijs (MBO) en zorg al wordt verbonden. Afgesproken is om verdiepend te praten welke mogelijkheden worden gezien om een MBO care naar Dongen te halen.

•

We hebben het VVE (Voor- en Vroegschoolse Educatie) afsprakenkader herijkt

•

Het VVE-beleid heeft als hoofddoel om peuters met een (dreigende) leerachterstand ten gevolge van sociale, economische of culturele oorzaken, ook wel ‘doelgroepkinderen’ genoemd, beter voor te bereiden op de basisschool en ervoor te zorgen dat kleuters zonder dan wel met een zo klein mogelijke achterstand naar groep 3 kunnen. Ten opzichte van het huidige VVEafsprakenkader zijn de mogelijkheden uitgebreid. Dit ligt met name in het feit dat de doelgroepdefinitie is verbreed alsmede breder wordt gekeken naar de periode waarin onderwijskansen van belang worden geacht. Belangrijke aandacht gaat onder meer uit naar ondersteuning tijdens de verschillende

•

overgangen in het leven van ieder kind in de ontwikkeling naar volwassenheid. •

Aanpak taalachterstand

•

Het Taalhuis heeft de inzet voor volwassenen gecontinueerd en voor de jongere doelgroep zijn wij afspraken aan het maken over de intensivering van taalonderwijs op de reguliere scholen. Hiermee bereiken we ook de doelgroep die gevestigd zijn in de noodopvang.

•

Inzet NPO middelen

•

In 2024 hebben we de inzet van de NPOmiddelen gecontinueerd. Met name de extra inzet van schoolmaatschappelijk werk wordt door het onderwijs erg gewaardeerd. We zijn nu in gesprek over de borging van de inzet van schoolmaatschappelijk werk en de afbouw van de NPO-middelen.

Speerpunten 2024 • Bouw IKC’s Anspach, Heilig Hart en ‘s Gravenmoer IKC Anspach loopt op planning. De school verhuist eind dit schooljaar naar de nieuwbouw zodat het nieuwe schooljaar daar gestart kan worden. Bij IKC Heilig Hart wordt het ontwerp aangepast met het toevoegen van een gymzaal. Een aangepast kredietvoorstel is geaccordeerd door de raad. Voor IKC 's Gravenmoer is een aangepast kredietvoorstel voor de raad in routing gebracht. •

Start interventie ‘kind naar een gezond gewicht’ De ketenaanpak is gestart. Zie voor meer toelichting de verantwoording hierboven.

•

Herijking VVE afsprakenkader Afsprakenkader is herijkt en zal na de zomer worden vastgesteld.

Nieuwe ontwikkelingen • 2 februari heeft de raad besloten om bij IKC Heilig Hart en IKC Biezenkring een nieuwe gymzaal toe te voegen. De kredietaanvragen zijn ingediend en staan in route voor besluitvorming op 6 juni 2024.

220 Zorg Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april •

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april

Er is geen wachtlijst meer ten aanzien van complexe casuïstiek waarbij de veiligheid in het geding is.

•

•

•

De resultaten van het Cliëntervaringsonderzoek Jeugd 2023 zijn bekend

•

20

In 2023 is de pilot wachtlijstbeheer uitgevoerd. Dit heeft tot een nieuw werkproces en afwegingskader geleid ten aanzien van complexe casuïstiek waarbij de veiligheid in het geding is. Als gevolg kennen wij geen wachtlijst meer ten aanzien van dit type casuïstiek. Het werkproces en het afwegingskader worden nu doorontwikkeld om de inmiddels ontstane wachttijd voor aanvragen jeugdhulp terug te dringen. De resultaten zijn geanalyseerd en een raadsinformatiebrief hierover is in voorbereiding. Overall wordt de jeugdhulp in

Dongen met een 7,0 gewaardeerd. Dit is nagenoeg gelijk aan het regionale gemiddelde. •

We geven uitvoering aan het plan van aanpak binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

•

•

•

•

We hebben gesprekken gevoerd, inventarisaties gedaan en voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van de ketenaanpakken valpreventie, welzijn op recept en een tegen eenzaamheid. De ketenaanpak Kansrijke Start hebben we verder doorontwikkeld. Met de GALA-middelen binnen de pijler sociale basis hebben we het programma Samen de dag door van SWOD in 2024 voort kunnen zetten. Het programma is een vorm van beschikkingsvrije dagbesteding voor ouderen die door een klein netwerk buiten de samenleving dreigen te vallen en op zoek zijn naar contact, maar ook mensen met beginnende dementie en een zwakke gezondheid. Vanuit de GALA-middelen voor mentale gezondheid leveren we in 2024 een bijdrage aan de voortzetting van het HALT-spreekuur op het Cambreur college. Vanuit de GALA-middelen voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden leveren we een bijdrage aan onderzoeken/projecten die we in samenwerking met het Zero Poverty Lab van Tilburg University op gaan starten.

•

De (meeste) IZA-werkgroepen rondom de prioritaire opgaven uit het Regioplan zijn van start gegaan.

•

De gemeenten in Midden-Brabant hebben zich verdeeld over de verschillende prioritaire opgaven. De gemeente Dongen is aangesloten bij de werkgroep Gezond en Veilig Opgroeien. Daarin zijn drie pijlers benoemd: kansrijke start voor ieder kind in onze regio, onze jeugd is weerbaar en mentaal gezond en jongeren en kinderen groeien op in een gezonde leef- en voedselomgeving.

•

De Verordening Maatschappelijke ondersteuning is opnieuw vastgesteld.

•

Kort na vaststelling van de Verordening 2023 vonden er landelijk twee ontwikkelingen plaats die het noodzakelijk maakten om de Verordening opnieuw vast te stellen. Bij de besluitvormende raadsvergadering van 1 februari 2024 werd de nieuwe Verordening Maatschappelijke ondersteuning 2024 vastgesteld.

•

•

De financiering van Community Care Dongen in 2024 is geborgd.

•

•

•

We richten ons op de aanpak van dakloosheid.

• 21

De financiering van het project is geborgd middels toekenning van de SPUK DOS (domein-overstijgend samenwerken). Hierin is rekening gehouden met uitbreiding van het project van 80 naar 120 geïncludeerde cliënten. De gemeente Dongen en de regio HvB richten zich op de aanpak van dakloosheid, conform

• •

•

•

De uitvoering van het cliëntervaringsonderzoek Wmo is voor de komende jaren geborgd

•

•

•

De afhandeling van aanvragen voor leerlingenvervoer is geborgd

•

•

•

Er is een start gemaakt met de ketenaanpak Kind naar een Gezond Gewicht (KnGG)

•

•

het eind 2022 gelanceerde Nationaal actieplan dakloosheid ‘Eerst een thuis’. Er is een regionaal actieplan dakloosheid opgesteld. De gemeenten in de regio HvB hebben de preventiescanner dakloosheid ingevuld om de huidige preventieve aanpak van dakloosheid in kaart te brengen. De resultaten worden opgenomen in de uitvoeringsplannen van de regionale aanpak dakloosheid. De regio HvB neemt deel aan het ETHOS Light telonderzoek naar dak- en thuisloosheid. Aan de hand van de Europese definitie van dak- en thuisloosheid wordt voor het eerst een zo volledig mogelijk beeld verkregen van de problematiek die over het algemeen verborgen blijft. De resultaten worden in oktober 2024 gepubliceerd. De overeenkomst voor de uitvoering van het cliëntervaringsonderzoek Wmo liep tot en met 31 december 2023. In het vierde kwartaal van 2023 is de uitvoering opnieuw aanbesteed, voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Het cliëntervaringsonderzoek bestaat uit twee metingen: een continu meting van het contact tussen cliënt en gemeente (enquête wordt meegestuurd met de beschikking) en een jaarlijkse meting van de tevredenheid met de ingezette maatwerkvoorziening. De afhandeling van aanvragen voor leerlingenvervoer is uitbesteed aan extern bureau Forseti. De overeenkomst liep tot en met 31 maart 2024.

Het college is tevreden over de dienstverlening vanuit Forseti en heeft de optie gelicht om de overeenkomst met een jaar te verlengen. In 2024 zal de dienstverlening opnieuw aan worden besteed. Vanuit de GALA doelen is een start gemaakt met de KnGG aanpak: er zijn 2 centrale zorgverleners opgeleid die als vast contactpersoon voor een gezin fungeren. Zij bespreken met de deelnemers hun situatie en brengen in kaart wat er nodig is en op welk vlak. Dat kan niet alleen op het gebied van leefstijl zijn, maar ook rondom financiën, de thuissituatie of school. Een begeleidingstraject duurt ongeveer 2 jaar. Er zijn voorbereidende gesprekken gepland met lokale partners en richting najaar 2024 is een kick-off gepland.

Speerpunten 2024 • Implementatie Dorpsteam De besluitvorming rondom de start van een Dorpsteam is vertraagd. Hierdoor schuift ook de beoogde implementatie op naar verderop in 2024.

22

•

Herijking gemeentelijke visie sociaal domein De eerste voorbereidingen zijn begonnen. Oplevering is voorlopig voorzien voor het laatste kwartaal van 2024.

•

Taakstelling huisvesting statushouders en maatschappelijke begeleiding inburgeraars De taakstelling in 2023 bedroeg 64 te huisvesten vergunninghouders (inclusief achterstand van 5 over 2022). We hebben in totaal 43 vergunninghouders gehuisvest. Dit betekent dat de taakstelling over 2023 niet op tijd is gerealiseerd. De gevolgen van het niet halen van deze taakstelling 2023 loopt door in 2024 en zijn we door de toezichthouder geplaatst op trede 2 van de interventieladder. Momenteel zijn we in samenwerking met de provincie bezig met het maken van een verbeterplan om de taakstelling te realiseren.

•

Vertaling Hervormingsagenda Jeugd naar lokale situatie Op delen van de Hervormingsagenda Jeugd zijn voorbereidende analyses gemaakt en/of worden verkennende gesprekken gestart met een aantal regiogemeenten. Ook zijn de eerste stappen gezet richting versterken van de sociale basis om een verdere toename in de jeugdhulpkosten af te wenden.

Nieuwe ontwikkelingen • Het investeren in een goede relatie en verbinding met de Dongense huisartsen heeft ertoe geleid dat zij aanzienlijk minder rechtstreeks doorverwijzen naar jeugdhulpaanbieders. Een van de gevolgen hiervan is het in het eerste kwartaal van 2024 ontstaan van een wachtlijst, bij de gemeente en bij de POH’ers jeugd. • Tegen het licht van de Hervormingsagenda Jeugd is de Jeugdhulpregio Hart van Brabant voortvarend bezig met de tijdlijn richting 1 januari 2027, de datum waarop in principe voor onze regio en dus voor Dongen er geen zorgaanbieders meer gecontracteerd zijn voor veelvoorkomende jeugdhulp. Parallel daaraan gaan we als regio ook aan de slag met de sociaal domein brede doorontwikkeling van de lokale toegangen. Daarbij zal ‘jeugd’ vanwege de afloop van genoemde contracten wellicht een ander tempo volgen dan de andere domeinen, wat overigens geheel geen belemmering is. In de doorontwikkeling lokale toegangen voor jeugd staat het vormen van ‘stevige lokale teams’, die beschikkingsvrij ambulant jeugdigen/gezinnen gaan ondersteunen, centraal. Omdat 1 januari 2027 snel dichterbij komt en er per die datum een vorm van ondersteuning moet zijn voor de hulpvragen van de jeugdigen/gezinnen voert Dongen inmiddels verkennende gesprekken hierover met omliggende gemeenten.

• De jeugdhulpkosten stijgen de afgelopen jaren structureel, wat vraagt om versteviging van voorliggende voorzieningen. Een belangrijke pijler hierbij is het voorkomen van uit huis plaatsingen. Omliggende gemeenten hebben aantoonbaar positieve ervaringen met het werken met Buurtgezinnen. Buurtgezinnen is er voor gezinnen met kinderen in alle leeftijden die, om wat voor reden dan ook, behoefte hebben aan steun. Lokaal: binnen de Dongense gemeenschap worden in een vroegtijdig stadium door een coördinator vraag- en steungezinnen met elkaar gematcht en verbonden. Buurtgezinnen past binnen de beweging vanuit de Hervormingsagenda Jeugd om de sociale basis te verstevigen. Buurtgezinnen werkt met een proeftuinperiode van 2 jaar. We willen in het derde kwartaal van 2024 starten met Buurtgezinnen in Dongen. • Eveneens om de jeugdhulpkosten terug te dringen, maar ook in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd, wordt per schooljaar 2024/2025 gestart met het verstevigen van schoolmaatschappelijk werk in het basisonderwijs in Dongen. Schoolmaatschappelijk werk biedt laagdrempelige hulpverlening en opvoedingsondersteuning aan leerlingen en ouders. Ook worden de school en leerkrachten ondersteund bij vroeg signalering en bij het omgaan met leerlingen met psychosociale problemen.

Door de uitbreiding van de uren schoolmaatschappelijk werk kan directe doorverwijzing naar specialistische jeugdzorg worden voorkomen. • Stichting Stronk sluit nauw aan bij de kernthema's 'Dongen Leeft!', 'Dongen Zorgt!' en 'Dongen Onderneemt!'. Door thuiszitters en jongeren die het binnen het huidige onderwijssysteem moeilijk hebben in een creatieve omgeving hun autonomie, hun zelfvertrouwen, een positief zelfbeeld en vaardigheden te laten herwinnen en versterken, draagt stichting Stronk bij aan hun terugkeer naar school of werk. Daarnaast biedt de stichting een (tussen)oplossing voor jongeren waar jeugdhulp noodzakelijk is of weet (zwaardere) jeugdhulp te voorkomen. De constructieve samenwerking vanuit de gemeente in de vorm van een exploitatiebijdrage draagt bij aan het fundament van de stichting Stronk om voor de gemeente Dongen als lokale voorziening in te spelen op en bij te 23