Bijl1- 24-52 Kadernota 2025

24

Te verwachten financiële mutaties programma Dongen Zorgt In de volgende tabel zijn alleen die onderwerpen opgenomen waarvan thans de verwachting is dat hiermee financiële gevolgen mee gemoeid zijn.

Financiële effecten Dongen Zorgt (indicatief)

2025

2026

2027

2028

Proeftuin Buurtgezinnen – jaar 2

45

nnb

nnb

nnb

Uitbreiding schoolmaatschappelijk werk

72

72

72

72

Inkoop inloopvoorziening kwetsbare inwoners

135

135

135

135

Realiseren stevige lokale teams

300

300

300

Nnb

Inkoop Hulp bij het Huishouden

350

350

350

350

Uitvoering Dorpsteam

27

27

nnb

nnb

Aanpassing gemeentelijke toegang

204

204

204

204

Aanpak dak- en thuisloosheid

nnb

nnb

nnb

nnb

Doordecentralisatie beschermd wonen

nnb

nnb

nnb

nnb

Herziening abonnementstarief Wmo

0

Vergoeding adviesraden

9

9

9

9

Uitbreiding Wijk-GGD

28

28

28

28

Programmabegroting

Afhankelijk van besluitvorming Rijk

Bedragen x € 1000

25

3. Veilig Dongen! Uitvoering Integraal Veiligheidsbeleid De gemeente Dongen vormt samen met Gilze en Rijen, Loon op Zand en Waalwijk het werkgebied van het politieteam Langstraat. Voor deze gemeenten is een gezamenlijk integraal veiligheidsbeleid vastgesteld met een looptijd van 4 jaar (2023-2026). Aan dit beleid wordt door elke gemeente op lokaal niveau uitvoering gegeven. Hierbij is het mogelijk om per gemeente lokaal accenten aan te brengen. Deze worden voor de duur van één jaar benoemd in een lokaal uitvoeringsplan, zodat flexibel kan worden ingespeeld op actuele ontwikkelingen. In aanloop naar de begroting bezien we of voor de uitvoering in 2025 aanvullende capaciteit noodzakelijk is.

Het lokale uitvoeringsplan voor 2025 (voorheen het Lokaal Veiligheidsbeleid) wordt eind dit jaar, zoals opgenomen in de aangenomen motie (d.d. 21-3-2024), opiniërend aan de raad voorgelegd.

310 Openbare orde en veiligheid De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Openbare orde en veiligheid zijn als volgt:

Overlast In Dongen kunnen we de overlast in drie categorieën onderbrengen: •

Woonoverlast

Er is een regulier overleg tussen politie, Casade, Wijk-GGD en de gemeente. Met gebruikmaking van het instrumentarium van de “Wet Woonoverlast” wordt daar op casusniveau de aanpak van de overlast afgestemd. Hiervoor hebben we een intern en extern casusoverleg (ICO en ECO) ingericht. •

Overlast door personen met verward of onbegrepen gedrag

Iedere casus wordt separaat besproken met de daarvoor in aanmerking komende partners. Deze vorm van overlast is zeer onvoorspelbaar. Onze eerste inzet wordt in de meeste gevallen gevormd door de procesregisseur zorg en veiligheid, wijk-GGD en de politie. Ook deze casuïstiek wordt besproken in het intern en extern casusoverleg (ICO en ECO). •

Overlast door jeugd

We hebben een regulier overleg (Jongeren op Straat) met politie, jeugd-Boa, jongerenwerkers van ContourdeTwern en Novadic Kentron over de aanpak en het voorkomen van jeugdoverlast. Op casusniveau wordt daar de aanpak van overlast gevende jeugd besproken en afgestemd.

Jeugd Om onze jongeren zo goed en zo snel mogelijk te kunnen helpen, zetten we als gemeente in op vroegsignalering en preventie. Naast collega’s vanuit De Entree vervullen ook politie, jeugd-Boa, wijk-GGD, leerplicht, onderwijsinstellingen (zoals het Cambreur college) en jongerenwerk hierin een belangrijke rol. Zij staan (op straat) actief in contact met de jeugd. De betrokken partners bespreken casuïstiek in het Jongeren op Straat overleg (JOS). Waar nodig wordt op casusniveau maatwerk geleverd.

Jongeren Ontmoetingsplaats (JOP) Ten gevolge van de realisatie van de noodopvang voor asielzoekers is een bestaande Jongeren Ontmoetingsplaats (JOP) verwijderd. Op zich met de intentie deze weer terug te plaatsen, maar deze behoorlijk verouderde JOP voldeed niet meer aan de eigentijdse eisen. Ook het aantal jongeren dat deze JOP bezocht was beperkt.

26

Het is bekend dat ook in de gemeente Dongen jongeren soms overlast veroorzaken door samenscholing in onder andere woonwijken en winkelgebieden. Dit is erg vervelend voor omwonenden en ondernemers. Anderzijds willen we ook als gemeente Dongen jongeren de ruimte geven om naar buiten te gaan, samen te komen en bij te praten. Met het inrichten van een nieuwe, eigentijdse JOP in 2025 op een nog nader te bepalen locatie willen we jongeren hierin faciliteren, om zo overlast te verminderen c.q. te voorkomen. Het jongerenwerk wil via jongerenparticipatie de voorbereiding en realisatie van deze nieuwe JOP verder vormgeven.

Halt spreekuur op het Cambreur college Jongeren worden steeds vaker de klas uitgestuurd of geschorst in het onderwijs. Dit is echter vooral een disciplinerende maatregel en geen interventie om jongeren tot inzicht en normbesef te brengen. Stichting Halt houdt op scholen spreekuur waar leerlingen naar worden verwezen voor incidenten waarbij bijvoorbeeld sprake is van grensoverschrijdend gedrag. Halt maakt hierbij gebruik van haar ervaring en expertise in het strafrecht. Vanuit hun resterende NPO-middelen is het Cambreur college in 2024 gestart met het Halt spreekuur. De ervaringen en resultaten zijn tot dusver zeer positief. Het is dan ook van belang dit Halt spreekuur structureel voor te zetten.

Versterken verbinding zorg en veiligheid Door aan de voorkant zo vroeg mogelijk adequate hulp te bieden wordt zoveel mogelijk voorkomen dat onveilige situaties ontstaan. We handelen bij voorkeur preventief, maar indien nodig ook repressief. Een goede en snelle samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners is hiervoor essentieel. De procesregisseur zorg en veiligheid voert waar nodig de regie op meervoudige en complexe problematiek met als aandachtspunt zorg en veiligheid. Ook hier zetten we, samen met vele veiligheidspartners, in op vroegsignalering om zo een crisissituatie te voorkomen. Signalen halen we op vanuit het interneen externe casusoverleg (ICO en ECO).

Ondermijnende criminaliteit Samen met partners zoals de politie, het OM en de Taskforce RIEC pakken we ondermijnende criminaliteit bij de wortel aan. Ook werken we, in samenwerking met de Taskforce RIEC, aan het weerbaarder maken van onze inwoners, ondernemers en eigen organisatie (ambtelijk, college en raad). We voeren lokaal (veelal samen met de politie) controles uit. Hiervoor organiseren we frequent de ondermijningsdagen.

Er is regulier overleg met alle RIEC-partners, zowel op algemeen als op casusniveau. Ook in 2025 werken we binnen de regio Hart van Brabant samen met de gemeenten en RIEC-partners in het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) om daardoor slagvaardiger te kunnen optreden in het geval van handhaving op ondermijningscasuïstiek. Vanuit het BIT worden 6 tot 8 acties per jaar georganiseerd. We houden de Norm Weerbare Overheid aan als groeimodel om te werken aan bewustwording, informeren en het beveiligen van informatie, beleid en handhaving en een veilige werkomgeving met aandacht voor integriteit.

Bij het aantreffen van drugs in woningen of bedrijfspanden passen we actief het Damocles-beleid toe. Tot slot is de Wet Bibob onontbeerlijk om malafide inwoners of bedrijven aan te pakken en te voorkomen dat deze zich in Dongen proberen te vestigen. De Bibob-coördinator draagt ook in 2025 zorg voor het uitvoering geven aan de Bibob-onderzoeken en de bekendheid met de Wet Bibob binnen de eigen organisatie.

27

Digitale veiligheid Door de digitalisering van onze samenleving nemen cybercrime en digitale criminaliteit grotere vormen aan. Burgers, bedrijven en instellingen zijn bevattelijk voor cyberaanvallen en digitale criminaliteit. Denk hierbij aan het hacken voor systemen om bedrijfsinformatie te verkrijgen, bankgegevens bemachtigen zodat rekeningen geplunderd kunnen worden, tot het gebruiken van de digitale identiteit van burgers om fraude te plegen.

Binnen Hart van Brabant werken we sinds 2023 samen om de weerbaarheid bij inwoners en ondernemers te vergroten. Hiervoor hebben we samen een uitvoeringsplan met cyberinterventies opgesteld en hier wordt door de gemeenten uitvoering aan gegeven. Denk hierbij aan het geven van voorlichting aan ouderen of jeugd. Ook nemen we actief deel aan de professionele leergemeenschap Aanpak Cybercrime, waarin gemeenten, politie, OM en Platform Veilig Ondernemen (PVO) samen met partners uit het bedrijfsleven, het welzijnswerk en het onderwijs kennis en expertise uitwisselen en opbouwen en gezamenlijk tot uitvoerbare interventies komen.

Overige veiligheidsvraagstukken Diverse vormen van criminaliteit komen met regelmaat voor en zorgen snel voor een gevoel van onveiligheid. Ook deze dagelijkse veiligheidsvraagstukken houden onze aandacht. Zo zetten we ons, samen met de politie, in voor het voorkomen van woninginbraken, fietsendiefstallen en de verkoop van gestolen goederen. Dit in de vorm van preventie en voorlichting. Bijvoorbeeld met de inzet van de tekstkar bij een inbraakgolf, de inzet van lokfietsen en controles op het digitaal opkoopregister.

Meten subjectieve veiligheidsbeleving (CBS Veiligheidsmonitor) Vanaf 2025 neemt de gemeente Dongen deel aan de CBS Veiligheidsmonitor. Dit is een landelijk terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. Inwoners worden verzocht een vragenlijst in te vullen over onder andere de overlast en leefbaarheid in de buurt en het functioneren van de politie en gemeente. Het onderzoek vindt in elk oneven jaar plaats en kan uit de reguliere budgetten bekostigd worden.

320 Rampenbestrijding en brandweer De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Rampenbestrijding en brandweer zijn als volgt:

Bevolkingszorg en gemeentelijke crisisbeheersing De gemeente Dongen heeft verantwoordelijkheden bij een ramp of crisis. Denk aan de opvang van bewoners, crisiscommunicatie, zorg voor de fysieke leefomgeving en het bieden van nazorg. Hiervoor bestaat de crisisorganisatie Bevolkingszorg, die eind 2023 is overgegaan naar een nieuwe structuur. De gemeente werkt samen met de gemeenten binnen Hart van Brabant en wordt ondersteund door de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Hiernaast moet de gemeente ook voorbereid zijn op andere incidenten waarbij geen (of niet alleen) bevolkingszorg noodzakelijk is. Denk aan een grote zedenzaak of een cyberaanval. Dit noemen we gemeentelijke crisisbeheersing.

28

Te verwachten financiële mutaties programma Veilig Dongen In onderstaande tabel zijn alleen die onderwerpen opgenomen waarvan thans de verwachting is dat hiermee financiële gevolgen mee gemoeid zijn.

Financiële effecten Veilig Dongen (indicatief)

2025

2026

2027

2028

11

11

11

Investeringsplan Jongeren Ontmoetingsplaats (JOP)

50

Programmabegroting Halt spreekuur Cambreur college

11

Bedragen x € 1000

29

4. Dongen Onderneemt! 410 Ondernemerschap De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Ondernemerschap zijn als volgt:

Circulaire economie Voor 2024 is de ambitie uitgesproken om Tichelrijt te ontwikkelen tot het meest duurzame bedrijventerreinen in Hart van Brabant. Een traject met een lange termijn perspectief. Gemeente Dongen heeft hierin niet alleen een aanjaag- en faciliterende rol, maar ook een regierol en uitvoerende rol.

In 2025 worden een aantal zaken opgepakt die bijdragen aan dit lange termijn perspectief: •  Wanneer aanpassingen worden gedaan aan het wegennet, gebeurt dit op een zoveel als mogelijk duurzame en circulaire wijze; •

Vanuit de economische visie wordt bekeken aan wat voor soort bedrijven de voorkeur wordt gegeven op bedrijventerrein Tichelrijt en hoe daaraan invulling kan worden gegeven. Bij nieuwbouw wordt gestuurd op zoveel als mogelijk duurzame en klimaat neutrale bouw;

•  Er wordt een verkenning uitgevoerd naar het (openbaar) groen op het industrieterrein en hoe dat kan bijdragen aan (i) het prettiger verblijven en (ii) het terugdringen van hittestress.

Economische Visie In het coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om als gemeente de verbindende partij te zijn tussen ondernemers, werknemers, werkzoekenden, inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en studenten. De gemeente hecht veel waarde aan de bijdrage die lokaal ondernemerschap biedt aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Om die reden heeft het college besloten een economische visie op te stellen. Deze economische visie is opgesteld in samenwerking met lokale ondernemers en het onderwijs. De opgestelde visie is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: •

Lokale verbondenheid benutten door interactie: door het samenbrengen en inzetten van lokale ambassadeurs ontstaat er een gezamenlijk beeld van het economisch klimaat.

•

Transities vragen om een koersvaste overheid: de economische visie betreft een lange termijn perspectief gericht op het jaar 2030.

•  Vanuit eigen kracht positie kiezen in regionale dynamiek: op basis van eigen kracht een duidelijk verhaal neerzetten binnen al de regionale ontwikkelingen. •

Aandacht voor brede welvaart: economie is een complex samenspel dat niet alleen moet bijdragen aan welvaart maar ook aan brede welvaart. De ambitie is niet puur gericht op groei.

•  Papier is geduldig, ondernemers niet. Het uitvoeringsprogramma bestaat uit een bondig en wervende visie met een uitvoerbaar 10-puntenplan.

De focus in 2025 ligt op uitvoering van het 10-puntenplan. In aanloop naar de Programmabegroting wordt bezien of de hiervoor benodigde kennis en kunde in voldoende mate aanwezig is. Mogelijk dat (tijdelijke) capaciteitsuitbreiding en een uitvoeringsbudget noodzakelijk zijn. Deze (tijdelijke capaciteit) kan tevens ingezet worden voor VAWOZ en de ambities rondom circulaire economie. Een voorstel hiertoe wordt opgenomen in de Programmabegroting.

30

Midpoint Brabant Services en Leisure Ontwikkelfonds Brabant •  Station 88, gefinancierd vanuit gemeente Tilburg en Midpoint Brabant, gaat geleidelijk op in Midpoint Brabant onder de noemer Midpoint Brabant Services. Vanaf 2025 vragen we om een structurele bijdrage voor Midpoint Services. Ons gezamenlijk doel met Midpoint Brabant Services is ambitieus maar cruciaal; we streven ernaar voor alle ondernemers in Midden-Brabant een passende oplossing te bieden. Midpoint Brabant Services wordt de verbindende schakel en aanjager van ondernemend Midden-Brabant. Hierdoor brengen we ondernemers van inspiratie naar activatie. Door de gebundelde krachten werken we aan een slimme, duurzame regio en brede welvaart. •

In 2015 werd op provinciaal niveau het Leisure Ontwikkelfonds Brabant (LOF) opgericht, met als doel leisure ontwikkelingen in de provincie Noord-Brabant te stimuleren. Het LOF verstrekt geldleningen aan kleinere leisureondernemers en ontwikkelaars met een innovatief, kwalitatief onderscheidend plan voor de Brabantse vrijetijdssector. Voor de jaren 2025 en 2026 worden alle (regio)gemeenten gevraagd om opnieuw een bijdrage aan het fonds te leveren op basis van inwoneraantal. Naast de regio Hart van Brabant dragen ook de drie andere regio’s in onze provincie bij. De provincie verdubbelt vervolgens dit bedrag. Met het totale bedrag kan het LOF tot en met 2026 geldleningen verstrekken en daarmee een bijdrage aan de groei en ontwikkeling van de leisure-sector in onze provincie leveren.

Grondexploitaties bedrijventerrein Om binnen Dongen bedrijfspercelen te kunnen blijven aanbieden is het van belang om de gemeentelijke grondexploitaties voortvarend te ontwikkelen. De locaties Tichelrijt 2 en Tichelrijt Zuid zijn nagenoeg gereed. De locatie Tichelrijt 3 wordt verder opgepakt en uitgewerkt om nieuwe bedrijfsterreinontwikkeling mogelijk te maken. Het bestemmingsplan daarvoor is inmiddels vastgesteld en de ontwikkeling is in voorbereiding. Tweemaal per jaar wordt verantwoording afgelegd in de voortgangsrapportage grondexploitatie.

420 Werknemerschap De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Werknemerschap zijn als volgt:

Onze opdracht In het kader van de Participatiewet hebben we als gemeente de opdracht zoveel mogelijk inwoners op weg te helpen naar werk bij een reguliere werkgever. Voor mensen voor wie betaald werk bij een reguliere werkgever (nog) niet haalbaar is, is er werk bij Diamantgroep, het ontwikkel- en werkbedrijf. Als werk nog niet mogelijk is verstrekken we een uitkering.

Maatwerk en menselijke maat Wij staan als gemeente voor werk, ontwikkeling en inkomen voor onze inwoners. Wij begeleiden mensen naar de arbeidsmarkt. Wij geloven dat werken loont en gaan ervoor dat iedereen meedoet. We maken dit mogelijk door maatwerk te leveren op het gebied van arbeidsbemiddeling, arbeidsontwikkeling en inkomensondersteuning. Een leidend principe daarbij is voor ons de menselijke maat. De ontwikkelingen rondom de versoepelingen van de wet, de Participatiewet in balans, volgen wij nauwgezet. De komende jaren zullen in het teken staan van het voorbereiden en ontwikkelen van nieuw beleid en het tegen de meetlat leggen van de Participatiewet in balans van het het bestaande beleid.

31

Blijvend veranderde doelgroep De arbeidsmarkt is al een langere periode zeer krap. Iedereen die aan het werk kan, is aan het werk. We zien deze ontwikkeling terug in de samenstelling van het cliëntenbestand in onze gemeente. De groep uitkeringsgerechtigden in Dongen die nu een beroep op bijstand doet heeft veel begeleiding nodig. Van cliënten die instromen is slechts een klein deel direct bemiddelbaar naar werk. De grootste groep heeft een forse afstand tot de arbeidsmarkt en zal eerst ontwikkeld moeten worden voordat er naar werk gekeken kan worden. Voor een steeds groter wordende groep is werk waarschijnlijk nooit haalbaar. We zien daarnaast ook dat er bij uitstroom naar werk meer aandacht moet komen voor nazorg om duurzame uitstroom te realiseren. Er is sprake van een blijvend veranderde doelgroep.

Koers bepalen Nu, maar ook in de toekomst, willen we er voor inwoners zijn. En om dat waar te kunnen maken moeten we koers bepalen. De doelgroep is groot en de financiële middelen die we hiervoor vanuit het rijk krijgen worden minder. Dat vraagt om heldere afwegingen en keuzes. Daarom gaan we in 2024 het re-integratiebeleid actualiseren. Daardoor kunnen we beter inspelen op de veranderde omstandigheden en op wat nodig is om inwoners die dit nodig hebben te ondersteunen. Hiertoe leggen wij eind 2024 een beleidskader ter besluitvorming aan de raad voor. In 2025 en de daar op volgende jaren zullen wij uitvoering geven aan dit beleidsplan. Vooralsnog verwachten we dat de herijking binnen de bestaande financiële kaders uitgevoerd kan worden. Wel kan de herijking leiden tot een verschuiving van de accenten tussen de bestaande instrumenten en daarmee samenhangende budgetten.

Te verwachten financiële mutaties programma Dongen Onderneemt In onderstaande tabel zijn alleen die onderwerpen opgenomen waarvan thans de verwachting is dat hiermee financiële gevolgen mee gemoeid zijn.

Financiële effecten Dongen Onderneemt (indicatief)

2025

2026

2027

2028

Investeringen Ambities circulaire economie

Afhankelijk van te maken keuzes

Programmabegroting Uitvoeren economische programma

+-25

Werkbudget economie, waaronder Midpoint services en LOF

+-25 Nader te bepalen Bedragen x € 1000

32

5. Dongen Dient! 510 Bestuur De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Bestuur zijn als volgt:

Toekomstvisie gemeente Dongen In 2025 loopt de toekomstvisie af. De grote en complexe maatschappelijke opgaven van deze tijd vragen om een nieuwe toekomstvisie die we als leidraad gebruiken voor alles wat we binnen gemeente Dongen doen. In 2024 wordt begonnen met de voorbereidingen en een begin ervan. Besluitvorming eind 2025 in de gemeenteraad zal het slotstuk zijn.

Samenspel raad, college en organisatie We werken blijvend aan kwalitatief goede dienstverlening voor onze inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijk partners. Hierbij is het essentieel dat er een balans komt tussen prioriteiten, capaciteit en middelen. Dit vraagt om een goed samenspel tussen organisatie, college en raad. Daarbij verkennen we al werkende waar we elkaar kunnen versterken met respect voor elkaars rol.

Langdurige opvang asielzoekers Met de (nog onzekere) komst van de zogenoemde Spreidingswet zal gemeente Dongen ook haar aandeel moeten nemen in de langdurige opvang van asielzoekers. Ingezet wordt op een kwalitatief goede opvanglocatie met voldoende omvang zodat voor langere periode zekerheid bestaat voor inwoners van gemeente Dongen en vluchtelingen die opvang behoeven. In 2024 zal de gemeenteraad besluiten over de omvang en de locatie, waarna dit in 2025 en verder tot uitvoering zal moeten worden gebracht. Daarbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan een zorgvuldig participatieproces.

Naar een toekomstbestendige griffie Voor het goed functioneren van de gemeenteraad is een adequate ondersteuning door de griffie een belangrijke randvoorwaarde. Hiervoor is een professionele, volwaardige en robuuste griffie, zowel in kwantiteit als in kwaliteit, nodig. De inrichting van de griffie in Dongen was al enige tijd onderwerp van gesprek binnen de werkgeverscommissie van de raad (de formele werkgever van de griffie). De conclusie was dat de formatie van de griffie niet toereikend is voor de ambities van de raad. Als tijdelijke oplossing is er gedurende 6 maanden een junior raadsadviseur ingehuurd. Per 1 april 2024 is er een nieuwe griffiemedewerker gestart die meer uren werkt dan de voormalige ondersteuner. Per 1 juni start een junior raadsadviseur. Dit mede met het oog op het in te voeren commissiestelsel per januari 2025 en de voorbereidingen daarop. Ook zal geïnvesteerd moeten worden in de kwalitatieve ontwikkeling van de griffie zelf (opleidingen en scholing van de medewerkers). In Berap 2024-1 zijn de extra kosten voor al deze ontwikkelingen meegenomen. In de 2e helft 2024 zal nog een raadsadviseur communicatie en participatie geworven gaan worden. Daarmee is de formatie van de griffie op sterkte.

33

520 Dienstverlening De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Dienstverlening zijn als volgt:

Digitalisering dienstverlening De gemeente Dongen streeft naar een hoge mate van plaatsonafhankelijke dienstverlening voor onze inwoners. Dit betekent dat we waar mogelijk onze diensten digitaal aanbieden. De hiertoe benodigde uitbreiding van het softwarepakket is reeds aangekocht. Dit is een continu proces en zal tevens in 2025 voortgezet worden.

Dienstverlening Burgerzaken De coronaperiode zorgde samen met het gebrek aan personele capaciteit voor een aanpassing in de dienstverlening. Inzet op het aantrekken van extra medewerkers heeft ervoor gezorgd dat er wanneer nodig meerdere balies geopend worden en dat onze inwoners op meer tijdstippen afspraken in kunnen plannen. Vanaf 2024 verwachten we een piek in het aantal aanvragen van paspoorten en identiteitsbewijzen. Deze zogeheten paspoortpiek speelt landelijk en is het resultaat van de in 2014 aangepaste geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen van vijf naar tien jaar. Het aantal aanvragen stijgt ten opzichte van 2023 in 2024 met circa 400%. Deze paspoortpiek duurt naar verwachting 5 jaar, tot en met 2028.

Hierop voorsorterend zetten we in op vakbekwame medewerkers en op al dan niet tijdelijke capaciteitsuitbreiding, zodat onze inwoners kundige en tijdige dienstverlening mogen blijven verwachten. We openen hiervoor een tweede balie waarvoor extra bezetting benodigd is ten opzichte van de huidige situatie. Dit ook in verband met de steeds complexer wordende backoffice werkzaamheden.

Vluchtelingen De inschrijving van vluchtelingen uit Oekraïne en werkzaamheden in het kader van de tijdelijke noodopvang vragen om extra inzet. Waar mogelijk passen we onze werkprocessen aan en bieden we maatwerk om de nieuwe inwoners zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn.

Inschrijving en toezicht huisvesting arbeidsmigranten Ondernemers in de regio werven in toenemende mate personele capaciteit uit de EU. De hieruit voortvloeiende registratie- en huisvestigingsvraagstukken hebben effect op de werkprocessen binnen de gemeente. Aangedreven door de invoering van toeristenbelasting in 2022 steeg het aantal inschrijvingen vanuit het buitenland afgelopen jaar met honderdtallen. Naar verwachting zal deze trend zich de komende jaren voortzetten.

De resultaten uit het ‘Veilig Wonen Dongen’-project benadrukken de noodzaak van deugdelijk toezicht op de huisvesting van arbeidsmigranten. Integrale samenwerking ligt ten grondslag aan het kunnen blijven bieden van een veilige woonomgeving voor al onze inwoners, tijdelijk én permanent.

De uitvoering van onze wettelijke taken in relatie tot een substantiële stijging van het aantal in- en uitschrijvingen van arbeidsmigranten brengt een hoge werkdruk met zich mee. Een juiste in- of uitschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) en daarmee de borging van de kwaliteit van de BRP ligt ten grondslag aan vrijwel alle gemeentelijke werkprocessen en aan die van overheidsinstanties als de Belastingdienst.

34

Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging Na diverse keren te zijn uitgesteld zijn de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging per 1 januari 2024 in werking getreden. De structurele financiële effecten van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging zijn nog niet inzichtelijk. De verwachting is dat de legesinkomsten voor de voornoemde wijzigingen binnen de activiteit “bouwen” met 15 tot 20% afnemen. Daarnaast wordt een kostenstijging verwacht van 10 tot 15% door de inwerkingtreding van de genoemde wetten. Gedurende het eerste jaar na de inwerkingtreding (2024) zullen we de effecten monitoren, waarna vanaf de begroting 2025 een gefundeerde inschatting gemaakt kan worden.

530 Beheer en onderhoud De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Beheer en onderhoud zijn als volgt:

Verduurzaming gemeentelijke gebouwen In december 2023 heeft de raad het raadsvoorstel verduurzamen gemeentelijke gebouwen vastgesteld. Uitgangspunt voor het raadsvoorstel is dat in 2030 alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal zijn met bijbehorend energielabel A. In het raadsvoorstel uit december 2023 is inzichtelijk gemaakt wat de verwachte kosten zijn om alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal te laten zijn. De totale directe investeringskosten zijn berekend op € 2.118.000. Zoals aangegeven in het raadsvoorstel zullen de kosten worden opgenomen in het Investeringsplan 2025-2028. Hierbij wordt bekeken of het raadzaam is de totale investering op te knippen in twee of meerdere deelkredieten. Tevens wordt daarbij gekeken of behalve de directe investeringskosten ook extra uitvoeringscapaciteit gerekend moet worden.

Verduurzaming gemeentelijk wagenpark In de Kadernota 2024 is de ambitie opgenomen tot het verduurzamen van het gemeentelijk wagenpark. Omdat hier de nodige zaken bij komen kijken en de gevolgen nog onvoldoende in beeld zijn, is aangekondigd hier eerst een onderzoek naar te doen. Het gaat behalve om de financiële gevolgen ook over de technische gevolgen van bijvoorbeeld aanpassingen aan de gemeentewerf. Dit onderzoek is naar verwachting voor de zomer van 2024 afgerond. Dit zal dan in de tweede helft van dit jaar leiden tot een voorstel aan de raad. Waar dit mogelijk al gevolgen heeft voor investeringen in het wagenpark die voor 2025 op de planning staan, zullen we dit meenemen in het Investeringsplan 2025-2028.

Speeltoestellen / speelbeleidsplan In 2023 is gestart met het opstellen van een speelruimtebeleidsplan. De inventarisatie hiervoor is afgerond. Op een raads-/bewonersavond in mei worden drie scenario’s voorgelegd hoe de speelvoorzieningen voor de toekomst zich moeten ontwikkelen. Het gekozen scenario is uitgangspunt voor het verder opstellen van het speelruimtebeleidsplan. Feit is dat heel veel toestellen aan het einde van hun levensduur zijn en vervangen moeten worden. Dat zal dat alleen al de komende vier jaren een investering van tussen de € 180.000 en € 260.000 per jaar gaan vergen. Daarnaast moet het onderhoudsbudget structureel met circa € 75.000 per jaar worden opgehoogd om de speelvoorzieningen op peil te kunnen houden. Op basis van het speelruimtebeleidsplan zal in de begroting een voorstel worden gedaan voor een jaarlijks investeringskrediet en voor verhoging van het onderhoudsbudget.

35

Kleurrijke entree Middellaan De raad heeft onlangs het groenbeleidsplan goedgekeurd. Hierin is aangegeven dat de Middellaan een mooie entree moet zijn op A niveau. Al vele jaren staan hier krokussen en narcissen die deze entree verfraaien in het vroege voorjaar. De laatste jaren zie je dat dit veel minder is geworden. Het voorstel is om ook uit oogpunt van biodiversiteit dit te vergroten door hier een nieuw bollenmengsel te planten die het gehele voorjaar rijk bloeit. Deze grasstrook willen we daarna inzaaien met een kruidenmengsel waarin vele kleurrijke kruiden in groeien. De eenmalige kosten in 2025 voor de grondverbetering (verwijderen van de grasmat en het doorspitten van compost) zijn totaal € 23.000 en het aanbrengen van de bollen en kruidenmengsel bedraagt € 52.000.

Ongedierte bestrijding Binnen de gemeente Dongen hebben we in wijk de Biezen overlast van roeken. Voor de bestrijding een ontheffing aangevraagd bij de omgevingsdienst. Dit is geldig voor 5 jaar. Deze ontheffing dient echter uitgebreid te worden voor heel Dongen. Daarvoor is er een berekening gemaakt wat deze inzet financieel betekent voor de komende jaren. De verwachting is dat er voor de komende jaren aanvullend budget nodig om de roeken in control te houden. Het gaat om het verjagen van roeken met jachtvogels en om het verwijderen van nesten. De extra kosten worden thans ingeschat op ca. € 55.000 per jaar.

Wijkschouw In 2022 heeft de raad een motie aangenomen waarmee het college werd opgeroepen meerdere ‘brede’ schouwen per jaar uit te voeren. In 2024 zijn we hiermee gestart. In januari heeft een wijkschouw in Klein-Dongen-Vaart plaatsgevonden en juni start die in ’s Gravenmoer. In het najaar zijn we voornemens een wijkschouw te houden in Oud Dongen. De planning van de schouwen in 2025 wordt later in 2024 opgesteld.

540 Afval De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Afval zijn als volgt:

VANG / doelstelling restafval en zuiverheid afvalstromen In april 2023 is de raad bijgepraat over de mogelijkheden om de hoeveelheid (rest-)afval te verminderen. Verschillende scenario’s zijn toen gepresenteerd. Als vervolg hierop is onderzoek gedaan waar de meeste winst te halen valt. Ondanks het toegangscontrolesysteem blijkt dat op de milieustraat nog steeds bovengemiddeld veel afval ingenomen wordt. Dit geldt voor alle afvalstromen, niet enkel restafval.

Om verdere stappen richting de 100 kg restafval per inwoner te zetten, is er daarom gekozen om te concentreren op de milieustraat.

Hierbij valt te denken aan: •

Verhogen tarieven aan de poort

•

Maximum aantal bezoeken per jaar per adres

•

(Regionaal) zoeken naar een oplossing voor bruikbare huisraad

Deze opties worden verder uitgewerkt en eind 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad.

36

Te verwachten financiële mutaties programma Dongen Dient In onderstaande tabel zijn alleen die onderwerpen opgenomen waarvan thans de verwachting is dat hiermee financiële gevolgen mee gemoeid zijn.

Financiële effecten Dongen Dient (indicatief)

2025

2026

2027

2028

Investeringen Vervanging speeltoestellen

Afhankelijk van te maken keuzes: € 180.000 - € 260.000 per jaar

Verduurzaming gemeentelijke gebouwen

46

692

410

999

Programmabegroting Opstellen Toekomstvisie

100

Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging

+-0

+-0

+-0

+-0

Onderhoudsbudget speeltoestellen

75

75

75

75

Kleurrijke entree Middellaan

75

Ongediertebestrijding

55

55

55

55 Bedragen x € 1000

37

6. Algemene dekkingsmiddelen en overhead 610 Algemene Uitkering De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Algemene Uitkering zijn als volgt:

Ravijnjaren Algemene Uitkering Vanaf 2026 worden gemeenten geconfronteerd met een daling van het Gemeentefonds van ca. € 3 miljard. Deze daling wordt veroorzaakt door het vervallen van de accres-systematiek, waarbij het Gemeentefonds groeide met de uitgaven van de Rijksoverheid (trap op, trap af). Daarnaast had het huidige kabinet de opschalingskorting voor deze kabinetsperiode (tot en met 2025) bevroren op het niveau van 2019 (zijnde een korting van € 300 miljoen). Vanaf 2026 stond de structurele korting van € 975 miljoen nog in de boeken.

Opschalingskorting structureel bevroren In de Voorjaarsnota 2024 heeft het kabinet bekend gemaakt dat de opschalingskorting vanaf 2026 structureel wordt bevroren op het niveau van € 300 miljoen. Dit betekent een voordeel voor het Gemeentefonds van € 675 miljoen. Bij de Meicirculaire 2024 zal het precieze effect voor de gemeente Dongen bekend worden, maar het gaat om een bedrag van ruim € 800.000. Ter compensatie neemt het Rijk in 2025 eenmalig een bedrag van € 675 miljoen uit het Gemeentefonds.

Bezuiniging Jeugdzorg voor 2025 geschrapt Tegelijkertijd heeft het zittende kabinet in de Voorjaarsnota 2024 bekend gemaakt dat de landelijke bezuiniging van € 511 miljoen op de jeugdzorg voor 2025 wordt geschrapt. Het financieel effect hiervan voor de gemeente Dongen bedraagt € 586.000. Omdat het financiële effect van de bezuiniging al was ingeboekt, leidt dit behalve tot een hogere Algemene Uitkering ook tot hogere jeugdzorguitgaven.

In het onderhandelaarsakkoord dat de formerende partijen in mei 2024 hebben gepresenteerd is het schrappen van de bezuiniging op de jeugdzorg opgenomen. Vanaf 2026 staat deze bezuiniging nog in onze begroting, zowel in de vorm van een lagere Algemene Uitkering als in de vorm van lagere jeugdzorguitgaven. Als de bezuiniging daadwerkelijk komt te vervallen, dan heeft dit dus zowel een effect aan de inkomsten- als aan de uitgavenkant. Per saldo is dit in financiële zin neutraal.

Voorbereidingen Ravijnjaren De besluiten van het kabinet uit de Voorjaarsnota verkleinen de problematiek in de Ravijnjaren, maar lossen deze nog niet volledig op. De exacte omvang van de problematiek laat zich op dit moment echter nog niet voorspellen. Om die reden kiest het college ervoor nu nog geen uitgewerkt ombuigingspakket voor te bereiden (met alle onrust die daarbij komt kijken), maar de verdere ontwikkelingen nader af te wachten. Doen de Ravijnjaren zich voor, dan ontkomt ook de gemeente Dongen er niet aan in te grijpen in de eigen beleidsvrijheid van de gemeente. Ook zal dan gekeken worden dan de eerder voorgenomen jaarlijkse storting van € 500.000 in de algemene reserve ter verbetering van de solvabiliteit. Door deze te schrappen kan de problematiek naar verwachting worden teruggebracht tot behapbare proporties.

38

Gevolgen onderhandelaarsakkoord voor gemeentefinanciën Op woensdag 15 mei jl. is het onderhaalsakkoord tussen de formerende partijen gepresenteerd. In dit akkoord zitten diverse maatregelen die gemeenten raken. Omdat het een akkoord op hoofdlijnen betreft, is niet duidelijk hoe deze voornemens exact zullen uitpakken. Vermoedelijk zal hierover richting Begroting meer duidelijk zijn. Het gaat om de volgende voornemens die invloed hebben op de gemeentefinanciën: •  Voortbouwen op het bestaande budgettaire kader uit de Voorjaarsnota, dus geen correctie op het lager vaststellen van het gemeentefonds vanaf 2026 •

Afschaffen van alle specifieke uitkeringen vanaf 2026 (met uitzondering van de BUIG) en de middelen na aftrek van 10% efficiencykorting aan het gemeentefonds toevoegen

•  Twee nieuwe belastingen introduceren waarvan de opbrengsten (uitsluitend) ten goede komen aan woningbouw en infra in betreffende gemeente: een planbatenheffing en een (onbebouwde) grondheffing. •

Afspraken maken met gemeenten om de woonlasten (OZB) te maximeren

•

De extra bezuiniging op de Jeugdzorg van € 511 miljoen vervalt

•

Er komen extra middelen voor woningbouw en infrastructuur

620 Gemeentelijke belastingen en heffingen De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Gemeentelijke belastingen en heffingen zijn als volgt:

Lokale heffingen In de Programmabegroting zal het college een voorstel doen voor de hoogte van de lokale heffingen: de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de Onroerende Zaak Belasting (OZB). Dat voorstel wordt opgesteld binnen de kaders die hiervoor zijn opgenomen in deze Kadernota; de financiële uitgangspunten. Kernpunt hierbij is dat de afvalstoffenheffing en de rioolheffing kostendekkend worden vastgesteld en dat de OZB-opbrengst stijgt met de inflatie.

In 2024 is de afvalstoffenheffing incidenteel verlaagd met € 17 (5%). Dit is gefinancierd met een onttrekking uit de voorziening afvalstoffenheffing. Deze voorziening is gevuld met in het verleden te veel opgehaalde heffingen. Vanaf 2025 komt deze korting te vervallen.

Onroerende Zaak Belasting (OZB) Bij de tariefbepaling OZB voor het belastingjaar 2025 wordt uitgegaan van de begrote OZB-opbrengst 2024 vermeerderd met de indexering in verband met de inflatie. Deze beoogde opbrengst voor 2025 wordt op basis van de verwachte, totale WOZ-waarde van panden in Dongen teruggerekend naar een tarief. De waardeontwikkeling (stijging of daling) van de onroerende zaken als gevolg van de jaarlijkse waardering wordt zodoende gecorrigeerd in de tarieven. Een positieve waardeontwikkeling van het onroerend goed leidt daarmee tot een lager OZB-tarief. Voor het jaar 2025 zal de waarde per 1 januari 2024 worden gebruikt bij toepassing van het tarief. Het tarief voor eigenaren van woningen lag de afgelopen jaren in Dongen hoger dan het landelijk gemiddelde, terwijl eigenaren van niet-woningen minder betaalden. Om die reden heeft de raad voor 2023 en 2024 ingestemd met het voorstel het tarief voor niet-woningen meer in lijn te brengen met het landelijk gemiddelde en tegelijkertijd het tarief voor woningeigenaren te verlagen.

39

In 2024 liggen de woonlasten in Dongen onder het landelijk gemiddelde (€ 938 in Dongen versus € 994 landelijk). Dit komt door een lagere afvalstoffenheffing en rioolheffing dan gemiddeld. Het verschil tussen de OZB voor woningeigenaren is aanzienlijk kleiner geworden (€ 436 in Dongen versus € 423 gemiddeld in Nederland). Voor het jaar 2025 bezien we of een laatste matiging van de OZB voor woningeigenaren noodzakelijk is. In onderstaande tabel is een vergelijking op tariefniveau opgenomen. Tarievenoverzicht (COELO-Atlas)

Nederland 2024

Dongen 2024

OZB eigenaar woningen

0,0909%

0,1002%

OZB eigenaar niet-woningen

0,3272%

0,3043%

OZB gebruiker niet-woningen

0,2333%

0,2140%

Onderzoek toeristenbelasting Vanwege de tegenvallende opbrengsten toeristenbelasting in 2022 en 2023 heeft het college besloten onderzoek te laten doen. Bij dit onderzoek wordt gekeken of de gemeente alle belastingplichtige ondernemers in het vizier heeft. Tevens moet het onderzoek leiden tot een gedegen raming van de opbrengsten richting de toekomst. De programmabegroting 2025-2028 zal worden aangepast aan de hand van deze inzichten.

630 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien zijn als volgt:

Bestemmingsreserves Het eigen vermogen van de gemeente Dongen bestaat uit de algemene reserve (vrij besteedbaar) en een aantal bestemmingsreserves (bestemd voor een specifiek doel). In de Financiële Verordening is vastgelegd dat het aantal bestemmingsreserves (en voorzieningen) beperkt blijft tot de hoogst noodzakelijke (artikel 15, lid 4). Op de balans staat een aantal bestemmingsreserves waarop weliswaar een bestemming rust, maar waar al meerdere jaren geen beroep is gedaan. Hoewel in de gemeente Dongen geen termijn geldt waarna reserves vrijvallen (indien onttrekking uitblijft), wordt voorgesteld de reserves waar de afgelopen 3 jaar geen onttrekking is gedaan (2021, 2022 en 2023) vrij te laten vallen. Het gaat om de volgende reserves: •  Nederland Schoon (omvang € 34.000): Deze reserve is in 2014 gevormd uit de in 2013 en 2014 ontvangen subsidiegelden m.b.t. de subsidieregeling bestrijding zwerfval van “Nederland Schoon”. Uit de ingebrachte subsidiegelden dienen de uitgaven m.b.t. de bestrijding van zwerfafval in het kader van Nederland Schoon te worden bekostigd. •

Kunst (omvang € 5.000): Deze bestemmingsreserve is in 2016 gevormd om te bestemmen voor een kunstwerk.

De raad wordt uitgenodigd bij de behandeling van deze Kadernota aan te geven indien zij een mogelijke besteding voor deze reserves zien.

40

640 Overhead De belangrijkste (beleids)ontwikkelingen voor het thema Overhead zijn als volgt:

Investeringsplan 2025-2028 en kapitaallasten Zoals gebruikelijk wordt jaarlijks bij de programmabegroting ook het meerjarig investeringsplan geactualiseerd. Dat betekent dat bij de komende programmabegroting het Investeringsplan 2025-2028 wordt aangeboden. De actualisatie zal daarnaast hoofdzakelijk betrekking hebben op verschuivingen tussen de jaren.

Het geactualiseerde investeringsplan wordt eveneens in de Programmabegroting 2025-2028 doorgerekend in het effect op de kapitaallasten. Hierbij wordt gerekend met een rekenrente van 1,0%. Bij de berekening van de kapitaallasten wordt gerekend met de richtlijnen van de provincie.

Onderzoek externe communicatie en participatie In 2024 vindt onderzoek plaats naar de externe communicatie en participatie van de gemeente. Dit onderzoek is naar verwachting na de zomer gereed. Vervolgacties, naar aanleiding van de uitkomsten en adviezen van het onderzoek, zullen hun doorwerking krijgen in 2025.

Personele lasten Voor een goede en tijdige uitvoering van alle activiteiten, is het essentieel dat er in de begroting een balans ontstaat tussen de ambities en het takenpakket enerzijds en de personele capaciteit en financiële middelen die daarvoor nodig zijn anderzijds. Op een aantal plekken zien we nu dat deze balans onder druk staat of afwezig is. Het werk is niet in voldoende mate uit te voeren met de beschikbare capaciteit. In deze Kadernota zijn deze knelpunten op meerdere plekken benoemd. Richting Programmabegroting 2025 beoordelen we of deze behoefte aan uitbreiding is in te passen binnen de begroting of dat gesneden moet worden in taken en/of ambities. De structurele doorwerking van de formatieuitbreiding uit de eerste Bestuursrapportage van 2024 (€ 200.000 vanwege uitbreiding directie, inclusief ondersteuning) zal bij een positief besluit over die berap worden meegenomen in de begroting.

Te verwachten financiële mutaties programma Algemene dekkingsmiddelen en overhead In onderstaande tabel zijn alleen die onderwerpen opgenomen waarvan thans de verwachting is dat hiermee financiële gevolgen mee gemoeid zijn.

Financiële effecten programma 6 (indicatief)

2025

2026

2027

2028

Structureel bevriezen opschalingskorting

-800

800

800

800

Uitstel rijksbezuiniging Jeugd

568 200+PM

200+PM

200+PM

Programmabegroting

Personele lasten

200+PM

Bedragen x € 1000

41

5. Financiële uitgangspunten De financiële uitgangspunten voor de Programmabegroting 2025 - 2028 zijn:

1. De Algemene Uitkering wordt geraamd op basis van de meicirculaire 2024. 2.  Voor de meerjarenraming wordt uitgegaan van een indexering op baten en lasten. Ten opzichte van de begroting 2024 wordt een indexering toegepast gelijk aan de prijsontwikkeling overheidsconsumptie, netto materieel (IMOC) in de meicirculaire 2024, met uitzondering van: •

De subsidies stijgen met de prijsontwikkeling overheidsconsumptie, netto materieel (IMOC) conform meicirculaire 2024, tenzij voor een subsidie afwijkende afspraken zijn gemaakt;

•

Financiële effecten Dongen Zorgt (indicatief)Voor loon- en salarisontwikkeling wordt aangesloten bij de meest actuele inzichten per 1 juli 2024;

•

Voor de indexering van de bijdragen aan de meeste gemeenschappelijke regelingen volgen we de besluitvorming in het algemeen bestuur van de betreffende regeling;

•

Voor opbrengsten afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt een kostendekkend tarief gehanteerd;

•

Voor de berekening van de OZB-opbrengst 2025 wordt de begrote opbrengst uit 2024 verhoogd met de prijsontwikkeling overheidsconsumptie, netto materieel (IMOC) conform meicirculaire 2024 plaatsvindt;

•

De opbrengsten marktgelden, pachtgelden, leges en overige belastingen worden geïndexeerd met de prijsontwikkeling overheidsconsumptie, netto materieel (IMOC) conform meicirculaire 2024, tenzij reparatie nodig is om kosten en opbrengsten beter met elkaar in balans te brengen.

3. De rekenrente wordt voorlopig vastgesteld op 1,0%. 4. Het bedrag voor onvoorziene uitgaven voor de begroting 2025 en volgende jaren is € 80.000 per jaar.

Het college behoudt de ruimte om gemotiveerd af te wijken van de genoemde uitgangspunten als de doorrekeningen, in de aanloop naar de begrotingsbehandeling, hier aanleiding toe geven.

42

6. Vervolgproces Programma­ begroting 2025 - 2028 Met de Kadernota 2025 wordt zoals gezegd de eerste, belangrijke stap gezet in voorbereiding op de Programmabegroting 2025-2028 die eind september ter behandeling aan de raad wordt aangeboden. De uitgangspunten uit deze kadernota vormen de basis waarlangs we de komende periode de Programmabegroting 2025-2028 verder kunnen gaan uitwerken.

Om de raad, gezien de actuele ontwikkelingen, goed mee te nemen in de periode tussen het opstellen van deze kadernota en de uiteindelijke behandeling van de Programmabegroting 2025-2028 stellen wij de onderstaande processtappen voor.

Onderwerp

Omschrijving / toelichting / acties

Aanbieding Voorjaarspakket 2024

Toezending van de Kadernota 2025

aan raad

(en de jaarrekening 2023 en de berap 2024-1) aan de raad

Financiële Commissie Raadinformatieavond Raadsinformatiebrief Meicirculaire 2024

Beantwoording vragen en opstellen gezamenlijk advies; tevens bespreking concept-accountantsrapport Raadsinformatieavond waarbij nadere vragen gesteld kunnen worden over de onderwerpen uit de Kadernota Toelichting effecten Meicirculaire 2024

Datum 31-5-2024 10-6-2024 13-6-2024 Halverwege juni

Technische vragen

Indiening technische vragen door de raadsfracties

12-6-2024

Beantwoording technische vragen

Beantwoording van de technische vragen

21-6-2024

Opiniërende raadsvergadering

Bespreken kadernota door de raad

27-6-2024

Besluitvormende Raadsvergadering

Vaststellen Voorjaarspakket, inclusief deze Kadernota 2025, door de raad

4-7-2024

Raadsinformatieavond Voorbereiding

Toelichting op het komende begrotingsproces

12-9-2024

Begrotingsbehandeling Aanbieding Najaarspakket 2023

Toezending van het najaarspakket P&C 2023,

aan de raad

inclusief de Programmabegroting, aan de raad

Financiële Commissie

Behandeling Najaarspakket, inclusief Programmabegroting

14-10-2024

Technische vragen

Deadline indienen technische vragen bij het Najaarspakket

16-10-2024

Beantwoording technische vragen Opiniërende behandeling Programmabegroting 2025-2028

Beantwoording ingediende technische vragen bij het Najaarspakket Opiniërende behandeling Programmabegroting 2025-2028

Besluitvormende behandeling

Besluitvormende behandeling

Programmabegroting 2025-2028

Programmabegroting 2025-2028

43

4-10-2024

31-10-2024 7-11-2024 14-11-2024

44