Bijl1 24-08- Uitwerking mogelijkheden bewegingsonderwijs

Uitwerkingsplan bewegingsonderwijs Gemeente Dongen Vastgesteld in de collegevergadering van 9 januari 2024

Team Maatschappelijk Beleid In samenwerking met team: Omgevingsbeleid, Realisatie en Verkeer, Financiën en Control

Samenvatting Aanleiding In november 2021 heeft de gemeenteraad de motie Otterdonk aangenomen. Daarin wordt het college opgedragen gymzaal de Otterdonk pas te slopen nadat een adequate oplossing is gevonden voor het bewegingsonderwijs op IKC Biezenkring en de toenmalige IKC De Noorderpoort (samen IKC De Biezen). In september 2023 zijn de leerlingenprognoses voor het basisonderwijs voor de gemeente Dongen vastgesteld. Op basis daarvan blijkt voor IKC Heilig Hart een knelpunt te ontstaan vanaf schooljaar 2025/2026 met betrekking tot het bewegingsonderwijs. Oorzaak is de toename van het aantal leerlingen en de loopafstand naar de dichtstbijzijnde sportvoorziening. Vanuit deze twee vertrekpunten is een onderzoek naar bewegingsonderwijs voor de gemeente Dongen uitgevoerd, waarnbij de regels van de geldende verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen zijn gehanteerd. De uitwerking van de oplossingsmogelijkheden voor bewegingsonderwijs ligt nu voor doordat er in deze fase nog kansen en mogelijkheden zijn waaruit de gemeente kan kiezen. IKC Heilig Hart en IKC Biezenkring worden gebouwd voor de komende 50 jaren. Wij hebben nu de kans en een verplichting om dit zo optimaal als mogelijk te doen. Door de fase waarin de IKC’s zich bevinden zijn er verschillende mogelijkheden om dit knelpunt te verhelpen.

IKC Heilig Hart bevindt zich in de procesfase van Definitief Ontwerp. Het is niet optimaal om het proces in deze fase bij te stellen, maar tegen aanvullende kosten wel mogelijk. IKC Biezenkring heeft nog geen raadsvoorstel met kredietaanvraag voor het nieuw te bouwen IKC en heeft hierdoor veel mogelijkheden. Uitwerkingsplan In dit uitwerkingsplan zijn dertien oplossingsmogelijkheden voor het knelpunt bewegingsonderwijs IKC Heilig Hart en de opdracht zoals verwoord in in motie De Otterdonk (M2021-29) uitgewerkt. Ook worden de andere basisscholen/IKC’s waarbij het maximumaantal leerlingen in de dagelijkse praktijk van toepassing is extra uitgelicht. Tevens worden de Otterdonk en de Salamander extra uitgelicht doordat de uitwerkingsmogelijkheden voornamelijk deze binnensportaccommodaties treft. Dit uitwerkingsplan is onderdeel van raadsvoorstel 2023-140577. Het college legt in dit raadsvoorstel de voorkeursoplossingsrichting(en) ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Bij de uitwerking van de oplossingsrichtingen is rekening gehouden met geldende wet- en regelgeving, aangepaste normen, moties en visies van de gemeente Dongen. Daarnaast is er integraal gekeken naar de uitwerkingen van de dertien onderzochte oplossingsrichtingen. De oplossingsrichtingen 1 tot en met 11 hebben betrekking op bouwmogelijkheden.

Voor deze oplossingsrichtingen wordt er gewerkt met onderstaande indelingen. Kop Inpasbaar binnen het bouwplot? Inpasbaar binnen omgevingsplan?

Gevolgen voor de planning Kosten

Kanttekeningen

Betekenis Is de omvang van het bouwplot/ perceel groot genoeg om het voorgestelde gebouwscenario te realiseren, te voldoen aan de parkeernorm en voldoende buitenspeelmogelijkheden te realiseren. Hierbinnen wordt er gekeken of er een nieuwe aanvraagprocedure doorlopen moet worden. Indien er al een maatschappelijke bestemming is, staan hier voorwaarde in waaraan voldaan moet worden? Hebben de mogelijke percelen al een andere herbestemming gekregen of wordt hieraan gedacht? Wat betekent deze oplossingsrichting voor de planning van het desbetreffende IKC? Dit betreft de (extra) kosten die een oplossingsrichting met zich meebrengt. Bij integratie van een gymzaal in een IKC gaat het dus om de extra kosten bovenop de kosten voor de bouw van een IKC zonder voorziening voor bewegingsonderwijs. Bij sommige oplossingsrichtingen worden aanvullende

kanttekeningen weergegeven.

2

Overige

In sommige scenario’s is er nog een ander relevant punt te melden, zoals het specifiek ontvangen

De oplossingsrichtingen zijn zo kort en overzichtelijk mogelijk uitwerkt in onderstaand overzicht. Oplossingsrichtingen 12 en 13 bevatten oplossingsrichtingen waarin 'bouwen’ niet de oplossing is. Voor oplossingsrichtingen 12 en 13 is getracht dit zo goed als mogelijk te verwerken onder dezelfde kopjes. De kleur groen wordt hierdoor bij deze 2 oplossingsrichtingen niet gebruikt. Legenda: Rood Oranje Groen -

onwenselijk/niet mogelijk mogelijk, maar niet optimaal wenselijk/(goed)mogelijk

Oplossingsrichting

Planning

Kosten

Inpasbaar bouwplot Nee, er past geen sportzaal naast school

Bezwaren

1 IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een sportzaal (2 zaaldelen) ernaast realiseren 2 IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een gymzaal (1 zaaldeel) ernaast realiseren 3 IKC Heilig Hart opnieuw ontwerpen met een gymzaal geïntegreerd in de nieuw te bouwen school 4 De benodigde gymzaal voor IKC Heilig Hart bouwen op het perceel van de huidige Heilig Hart school waar nu de noodgebouwen gesitueerd staan 5 IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een sportzaal (2 zaaldelen) in de directe nabijheid van de school realiseren 6 Het (ver)nieuwbouwen van de gymzaal aan de Bolkensteeg voor de kinderen van het Heilig Hart

3 jaar, oplevering 2028

n.v.t

1 jaar, oplevering 2026

Ca. €1,85 mln

Ja, er past een gymzaal naast school

Grotere kans op bezwaren

Geen goede overzichtelijke buitenspeelvoorzieningen

1 jaar, oplevering 2026

Ca. €1,95 mln

Gymzaal geïntegreerd in school past

Geringe kans op bezwaren

Onduidelijk

Ca. €1,65 mln

Gymzaal past op locatie noodlokalen

Geringe kans op bezwaren

Voor buitenspelen moet er gebruik worden gemaakt van naastgelegen park Niet optimaal i.v.m. herontwikkelingsmogelijkheden maar mogelijk

n.v.t.

n.v.t.

Sportzaal past niet op locatie noodlokalen, in omgeving geen andere locatie beschikbaar

n.v.t.

n.v.t.

Onduidelijk. Mogelijk pas in 2029 indien De Biezenkring hier gebruik van gaat maken

Ca. €1,65 mln

Vernieuwbouw gymzaal Bolkensteeg is mogelijk

Geringe kans op bezwaren

Niet optimaal ivm herontwikkelingsmogelijkheden maar mogelijk

n.v.t.

Inpasbaar omgevingsplan Onmogelijke inpassing

3

7 Het vernieuwbouwen van de gymzaal aan de Bolkensteeg naar een sportzaal voor de kinderen van het Heilig Hart en De Biezenkring 8 Het herbouwen van de gymzaal De Otterdonk naar een sportzaal geïntegreerd in IKC Biezenkring en geschikt maken voor 2 basisscholen, te weten IKC Heilig Hart en IKC De Biezenkring (sportzaal met 2 gymzaaldelen) 9 Het herbouwen van de gymzaal De Otterdonk bij IKC Biezenkring voor gebruik door IKC Heilig Hart 10 Het herbouwen van de gymzaal De Otterdonk bij IKC Biezenkring voor gebruik door IKC De Biezenkring 11 Het bouwen van een sportzaal op het terrein van het Cambreur College

n.v.t.

n.v.t.

Sportzaal aan Bolkensteeg is niet inpasbaar

n.v.t.

n.v.t.

Oplevering 2028/ 2029

Ca. €2,55 mln

Sportzaal is inpasbaar bij locatie Noorderpoort

Geringe kans op bezwaren

Ruimtelijk de meest wenselijke oplossing mits parkeren goed inpasbaar. Kansen gezonde leefomgeving.

Oplevering 2028/ 2029

Ca. €1,4 mln

Gymzaal is inpasbaar bij locatie Noorderpoort

Grote kans op bezwaar schoolbestuur Bravoo

Ruimtelijk inpasbaar. Kansen gezonde leefomgeving.

Oplevering 2028/ 2029

Ca. €1,4 mln

Gymzaal is inpasbaar bij locatie Noorderpoort

Geringe kans op bezwaren

Ruimtelijk inpasbaar. Kansen gezonde leefomgeving.

Onduidelijk

Ca. €2.8 mln

Grote kans op bezwaren, ook vanuit OMO

12 Inzet van busvervoer naar een gymzaal op afstand voor leerlingen van IKC Heilig Hart en IKC De Biezenkring. 13 Aanpassen van de verordening met de daarin opgenomen maximale loopafstanden

n.v.t.

Max €160.000 per jaar

Sportzaal past theoretisch op terrein Cambreur College Geen ruimtebeslag

Niet optimaal ivm bouwen voor het nieuwe schoolgebouw van het Cambreur Ruimtelijk inpasbaar.

n.v.t.

Doorlooptijd minimaal 6 maanden tot 1 jaar.

Geen ruimtebeslag

Verkeersdruk op het perceel en in de wijk neemt toe. Veel kanttekeningen bij dit voorstel. Niet in overeenstemming beginselen behoorlijk bestuur college en raad

n.v.t.

In gesprek met de schoolbesturen Bravoo, PCPO- Midden Brabant, Stichting Initia en Stichting Mondiaen (voorheen Tangent) is gesproken over alle uitgewerkte oplossingsmogelijkheden. De breed gedragen voorkeur van de schoolbesturen is: het toevoegen (integreren) van een gymzaal in de IKC’s Heilig Hart en Biezenkring. Ambtelijk beschouwd zijn er twee aanbevelingen c.q. scenario's die beiden een oplossing bieden voor het bewegingsonderwijs op IKC Heilig Hart en IKC de Biezenkring:

4

Aanbeveling/scenario 1: Vanuit het perspectief van de onderwijsvisie en onderwijshuisvesting wordt het volgende advies gegeven: • Realiseren van oplossingsrichting 3: IKC Heilig Hart opnieuw ontwerpen met een gymzaal geïntegreerd volgens de originele plannen En tegelijkertijd • Het realiseren van oplossingsrichting 10: Het herbouwen van gymzaal de Otterdonk bij IKC Biezenkring voor gebruik van bassischool Biezenkring. Aanbeveling/scenario 2: Vanuit het perspectief van het ruimtelijk domein en sport heeft het uitwerken van oplossingsrichting 8 de voorkeur: Het herbouwen van de gymzaal de Otterdonk naar een sportzaal geïntegreerd in IKC Biezenkring en geschikt maken voor gebruik van 2 basisscholen, te weten IKC Heilig Hart en IKC de Biezenkring (sportzaal met 2 zaaldelen). De schoolbesturen hebben een voorkeur voor de oplossingsrichtingen uit aanbeveling 1. Integratie van gymzaal in een IKC voorkomt verlies aan onderwijstijd. De verplichte leerdoelen staan onder druk door toename van doelen en vaardigheden. Het voorkomen van reistijd naar bewegingsonderwijs draagt mee aan het halen van de doelen. Daarnaast is de oversteekbaarheid van de Bolkensteeg een zorgpunt.

5

Inhoudsopgave Samenvatting.............................................................................................................................. 2 Inleiding ..................................................................................................................................... 7 1.

Wettelijke kaders, aanpalende bepalingen en overige ...................................................... 10 1.1 Wet primair onderwijs .................................................................................................... 10 1.2 Geldende verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen 2017 .. 10 1.3 Wettelijke bepaling: Norm twee (les)uren bewegingsonderwijs ................................... 11 1.5 KVLO Handboek ‘Huisvesting bewegingsonderwijs’ ................................................... 12 1.6 Motie M2021-29 ............................................................................................................ 12 1.7 Onderwijsvisie 2019 gemeente Dongen ......................................................................... 13 1.8 Visie op sport en bewegen gemeente Dongen ............................................................... 13

2. Situatie basisscholen Heilig Hart, Biezenkring en JJ Anspach en de bezetting van gymzaal de Otterdonk en sporthal de Salamander ................................................................... 15 2.1 IKC Heilig Hart op de nieuwe locatie ............................................................................ 15 2.2 IKC de Biezenkring ........................................................................................................ 16 2.4 IKC JJ Anspach .............................................................................................................. 17 2.4 Gymzaal De Otterdonk................................................................................................... 18 2.5 De Salamander ............................................................................................................... 19 3.Uitwerking oplossingsrichtingen .......................................................................................... 20 3.1 Uitwerking oplossingsrichting 1: IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een sportzaal (2 zaaldelen) ernaast realiseren. ................................................... 20 3.2 Uitwerking oplossingsrichting 2: IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een gymzaal (1 zaaldeel) ernaast realiseren. ......................................................

21 3.3 Uitwerking oplossingsrichting 3: IKC Heilig Hart opnieuw ontwerpen met een gymzaal geïntegreerd in de nieuw te bouwen school. ........................................................................ 22 3.4 Uitwerking oplossingsrichting 4: De benodigde gymzaal voor IKC Heilig Hart bouwen op het perceel van de huidige Heilig Hart school waar nu de noodgebouwen gesitueerd staan. 23 3.5 Uitwerking oplossingsrichting 5: IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een sportzaal (2 zaaldelen) in de directe nabijheid van de school realiseren. ... 25 3.6 Uitwerking oplossingsrichting 6: Het (ver)nieuwbouwen van de gymzaal aan de Bolkensteeg voor de kinderen van het Heilig Hart. ............................................................. 25 3.9 Uitwerking oplossingsrichting 9: Het herbouwen van de gymzaal De Otterdonk bij IKC Biezenkring voor gebruik door IKC Heilig Hart. ................................................................ 31 3.10 Uitwerking oplossingsrichting 10: Het herbouwen van de gymzaal De Otterdonk bij IKC Biezenkring voor gebruik door IKC de Biezenkring. .................................................. 34 3.11 Uitwerking oplossingsrichting 11: Het bouwen van een sportzaal op het terrein van het Cambreur College........................................................................................................... 36

6

3.12 Uitwerking oplossingsrichting 12: Inzet van busvervoer naar een gymzaal op afstand voor leerlingen van IKC Heilig Hart en IKC De Biezenkring. ............................................ 38 3.13 Uitwerking oplossingsrichting 13: Aanpassen van de verordening met de daarin opgenomen maximale loopafstanden. .................................................................................. 39 4 Financieel overzicht oplossingsrichtingen ............................................................................ 41 4.1 Actuele begrotingsramingen .................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 4.2 Basisscenario .......................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 4.3 Effect oplossingsrichtingen ............................................................................................ 41 4.4 Weging financiële effecten............................................................................................. 42 5. Risicoparagraaf .................................................................................................................... 44 6. Conclusies en aanbevelingen ............................................................................................... 46 6.1 Conclusies ..........................................................................................................................

46 6.2 Aanbevelingen ................................................................................................................... 46 6.3 Aanbevelingen vanuit de schoolbesturen........................................................................... 47 47 Bijlage 1 ………………………………………………………………………………………………………48

Inleiding In september 2023 zijn de leerlingenprognoses voor het basisonderwijs voor de gemeente Dongen vastgesteld. De gemeenteraad is met RIB 57 hierover geïnformeerd. De maximum

7

leerlingenaantallen gelden voor alle scholen in de gemeente Dongen. De scholen richten hun aannamebeleid in op het vastgestelde maximum per school. De maximumaantallen leerlingen voor de basisscholen/IKC’s Heilig Hart, J.J. Anspach en de Biezenkring waren het meest onderwerp van gesprek. Op de basisscholen/IKC’s Heilig Hart en J.J. Anspach is het hanteren van het maximum aantal leerlingen in de praktijk reeds van toepassing. Parallel aan de gesprekken over de maximum leerlingenprognoses speelden een aantal andere zaken: • Bouw IKC J.J. Anspach is in de realisatiefase • Ontwerp voor IKC Heilig Hart ging naar definitief ontwerpfase (DO fase) • Het programma van eisen voor de Biezenkring en de Otterdonk werd opgeleverd • Motie M2021-29 voor de Otterdonk Heilig Hart Naar aanleiding van het bijgestelde aantal leerlingen voor alle basisscholen en de gesprekken die gevoerd werden met IKC Heilig Hart ontstond het beeld dat voor die school binnen een paar jaar, conform de huidige verordening, een knelpunt kan ontstaan met betrekking tot bewegingsonderwijs en de aanloopafstanden naar de binnensportaccommodatie de Salamander. Biezenkring Voor het programma van eisen voor de Biezenkring en gymzaal De Otterdonk werd aanvankelijk enkel onderzoek gedaan naar de behoefte voor het behoud van gymzaal De Otterdonk vanuit IKC de Biezenkring.

De integrale blik op bewegingsonderwijs voor alle basisscholen vroeg echter om een nader onderzoek (ook wel een schouw genoemd) in de gehele gemeente Dongen. Aanleiding hiervoor was de combinatie van de vastgestelde nieuwe aantallen in de leerlingenprognose, de aangenomen motie en de aangepaste norm naar twee (les)uren bewegingsonderwijs, bij voorkeur verspreid over de week. JJ Anspach De nieuwe school is op dit moment in aanbouw. Na oplevering speelt de vraag waar zij gebruik gaan maken van de binnensportaccommodatie. In het verleden maakten zij gebruik van sporthal de Salamander. Binnen het bezettingsrooster van de Salamander is voldoende capaciteit beschikbaar om de benodigde capaciteit voor bewegingsonderwijs van IKC de Anspach vanaf zomer 2024 te bedienen. De gymzaal van IKC de Sint Jan is ook beschikbaar en als veilig beoordeeld. Door achterstallig onderhoud en daarmee de kwaliteit van de voorziening heeft dit echter niet de voorkeur van de gemeente. Doordat de loopafstand korter is heeft dit wel de voorkeur vanuit de IKC voor de groepen 3 t/m 5. Doel onderzoek In dit onderzoek is per school voor heel Dongen inzichtelijk gemaakt: 1. Op hoeveel uren bewegingsonderwijs de scholen volgens de geldende rekenmethodiek (zie paragraaf 1.3) recht hebben; 2.

Welke maximale loopafstanden naar een binnensportaccommodatie gelden op basis van de verordening voorzieningen huisvesting gemeente Dongen 2017. Deze maximale loopafstand is afhankelijk van het aantal klokuren bewegingsonderwijs voor een school; 3. Wat het gebruik en de bezettingsgraad van de binnensportaccommodaties is. Bij het onderzoek bewegingsonderwijs is gekeken naar de huidige situatie en naar de mogelijk nieuwe werkelijkheid wanneer de basisscholen/IKC’s op hun nieuwe locaties zitten met de afgesproken maximum aantallen leerlingen. Dit is voor elke IKC afzonderlijk in kaart gebracht. Hierin

8

zit wel een onzekerheid. IKC de Biezenkring maakt in het onderzoek bij de berekeningen van de bezetting per gymzaal nu en in de berekening voor de toekomstige bezetting gebruik van gymzaal De Otterdonk, wetende dat dit voor het toekomstige scenario een onzekere factor betreft. Hierbij wordt rekening gehouden met een mogelijke uitwerking van Motie M2021-29. De uitkomst van het onderzoek laat zien dat er een knelpunt is bij IKC Heilig Hart, volgens de regels van de geldende verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen. Dit knelpunt zal in dit uitwerkingsplan nader besproken worden. Ook worden de andere basisscholen/IKC’s waarbij het maximumaantal leerlingen van toepassing is extra uitgelicht. De wettelijke kaders en van toepassing zijnde beleidsregels worden uitgezet en er volgt een uitwerking van dertien oplossingsmogelijkheden. Dit plan is besproken met de schoolbesturen en betreft een breed gedragen uitwerkingsplan. Voorkeuren worden in het raadsvoorstel verder in kaart gebracht. Dit uitwerkingsplan is onderdeel van raadsvoorstel 2023-142139 .

9

1. Wettelijke kaders, aanpalende bepalingen en overige In dit hoofdstuk worden de onderliggende wettelijke kaders, aanpalende bepalingen en geldende verordening weergegeven. 1.1 Wet primair onderwijs De gemeente heeft op grond van Wet primair onderwijs (WPO)-artikel 126 de verantwoordelijkheid om binnensportaccommodaties voor bewegingsonderwijs te verzorgen voor scholen primair onderwijs. 1.2 Geldende verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen 2017 Indien een aanvraag voor een voorziening onderwijshuisvesting ingediend wordt voor 1 februari voor het daaropvolgende jaar, wordt de aanvraag altijd getoetst aan de op dat moment geldende verordening. Er wordt volgens artikel 2 van de verordening een aanvraag voor het Programma en Overzicht voor medegebruik van een lokaal bewegingsonderwijs ingediend. Verschillende artikelen treden dan in werking. Hieronder zijn ze per deelonderwerp geclusterd benoemd. Qua wetgeving is de WPO voorliggend, daarna de verordening voorzieningen Huisvesting gemeente Dongen 2017, daarna de nieuwe normen gesteld door het ministerie en vervolgens het advies van de KVLO. Hierbij rekening houdend dat de gemeente Dongen een verouderde verordening heeft en sommige onderdelen praktisch niet uitvoerbaar zijn binnen de openingstijden van het primair onderwijs, zie onderstaand voorbeeld I. Klokuren I.

In de aanbeveling van de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) wordt voorgeschreven dat er voor het Primair Onderwijs (PO) gerekend mag worden met een beschikbaarheid van voorziening(en) voor 26 klokuren voor het bewegingsonderwijs In de huidige verordening wordt nog gerekend met een beschikbaarheid van 40 klokuren. Dit komt niet overeen met de 26 klokuren die voortkomen uit de schooltijden. Daarom wordt het advies van KVLO in onze berekeningen overgenomen. In de praktijk zijn leerlingen op het PO niet 40 uur per week op school aanwezig en kan er immers buiten schooltijden geen gymles gegeven worden. II. De verordening van de gemeente Dongen (Bijlage III, Deel A, artikel A.1.6.1) maakt geen verschil tussen primair – en voortgezet onderwijs en spreekt over de capaciteit van een lokaal voor bewegingsonderwijs van 40 klokuren. Voor het lesrooster van het Voortgezet Onderwijs (VO) is dit passend en wordt dit aangehouden, voor een lesrooster van het PO niet. In de praktijk betekent dit dat een lokaal bewegingsonderwijs 26 uur per week ingezet kan worden voor het PO. Als hetzelfde lokaal wordt gebruikt door het VO kan er nog 14 uur per week extra gebruik gemaakt worden van diezelfde zaal. Wordt een lokaal bewegingsonderwijs enkel gebruik door het VO, dan is deze 40 uur per week beschikbaar. III.

De verordening voorzieningen huisvesting onderwijshuisvesting benoemt in Bijlage III, Deel B, artikel B.2.a.1. De ruimtebehoefte van een lokaal bewegingsonderwijs wordt vastgesteld: a. voor een school voor basisonderwijs, op 1,5 klokuur per week per groep leerlingen 6 jaar en ouder. b. Als het schoolgebouw niet beschikt over een speellokaal, op 3,75 klokuur per week voor de leerlingen van 4 en 5 jaar. IV. De leerlingen van 4 en 5 jaar (groep 1 en 2) maken gebruik van het speellokaal en worden daardoor niet meegenomen in de berekeningen voor het bewegingsonderwijs.

10

Aanloopafstanden Over de aanloopafstanden staat in de verordening: Aanloopafstanden verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen (Bijlage I, Deel B, artikel B.1.e, 1e lid): a. Ten minste 20 klokuren binnen 1 kilometer [gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg]; b. ten minste 15 klokuren binnen 3,5 kilometer [gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg]; c. ten minste 5 klokuren binnen 7,5 kilometer [gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg]. Medegebruik Medegebruik Bijlage I, Deel B, artikel B.5: De noodzaak van medegebruik is aanwezig als het door de gemeente vastgestelde klokuren bewegingsonderwijs zodanig is dat daarvoor binnen de op dat moment in gebruik zijnde lokalen bewegingsonderwijs geen plaats is. Vaststellen ruimtebehoefte Vaststellen aanvullende ruimtebehoefte voor lokalen bewegingsonderwijs Bijlage III, Deel C, artikel C.4.1: De omvang van de goedgekeurde voorziening nieuwbouw, vervangende nieuwbouw en uitbreiding van een lokaal bewegingsonderwijs wordt: a. Voor een school voor basisonderwijs vastgesteld op het verschil tussen de overeenkomstig bijlage III, Deel A, vastgestelde capaciteit en het overeenkomstig B.2. eerste lid, vastgestelde ruimtebehoefte.

Minimumnorm Minimumnorm bij het realiseren van nieuwe voorzieningen, lokaal bewegingsonderwijs. Bijlage III, Deel D, artikel D.3.: 1. De netto vloeroppervlakte van een lokaal bewegingsonderwijs is minstens 252 vierkante meter netto en de hoogte minstens 5 meter. 2. Een lokaal bewegingsonderwijs bevat minstens twee kleedruimten met een was- of douchegelegenheid.

1.3 Wettelijke bepaling: Norm twee (les)uren bewegingsonderwijs Vanaf schooljaar 2023/2024 geldt de nieuwe urennorm bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs. Deze nieuwe urennorm schrijft voor dat het primair onderwijs vanaf 1 augustus 2023 verplicht ten minste twee (les)uren bewegingsonderwijs per week moet geven. Om didactische redenen heeft het sterk de voorkeur om deze lestijd verspreid over de week en niet aaneengesloten te geven. Het ministerie van OCW geeft in de handreiking aan, dat idealiter elke school een eigen gymzaal heeft of dicht in de buurt beschikbaar. De gemeente heeft de zorgplicht voor onderwijshuisvesting en binnensportaccommodaties zoals omschreven bij 1.1. Daarbij hoort de berekeningssystematiek zoals voorgeschreven door de VNG en RuimteOK kenniscentrum, welke is opgesteld in samenwerking met de PO-raad. Hierin verwijzen zij voor dit jaar nog naar een splitsingstabel, na het vaststellen van het aantal leerlingen en groepen. De splitsingstabel stelt per school hoeveel groepen 1-2 er zouden moeten zijn en hoeveel groepen 3 t/m 8. De splitsingstabel voor de verdeling van het aantal groepen sluit helaas veelal niet aan bij de verdeling van het aantal groepen in de praktijk.

11

Let op. De norm schrijft twee lesuren bewegingsonderwijs voor. De verordening spreekt over klokuren. De verordening schrijft voor terekenen met 1,5 klokuren bewegingsonderwijs per groep. Dit komt in de praktijk veelal overeen met 2 lesuren van 45 minuten in de praktijk. Elke school geeft een eigen invullen aan de praktische uitvoering.

1.4 Consultatie wet- en regelgeving en aansluiting bij de praktijk Op 29 november 2023 is er consultatie geweest met een expert aangesloten bij RuimteOK kenniscentrum. Hierin wordt geadviseerd dat, gezien de landelijke ontwikkelingen, er het beste aangesloten kan worden bij de bestaande praktijk. De gemeente voldoet aan de zorgplicht volgens de WPO artikel 126 en houdt niet vast aan de splitsingstabel. Dat betekent dat de gemeente met een school afstemt hoeveel groepen 3 t/m 8 zij hebben. Groepen 1 t/m 2 maken gebruik van een speellokaal in de school. In enkele uitzonderingen is er geen speellokaal gebouwd in de school. Dan wordt er aan de school (los van de regeling bewegingsonderwijs) per kleutergroep 3,75 klokuren een gymzaal beschikbaar gesteld. De school heeft de verplichting om voor elke groep twee lesuren bewegingsonderwijs te verzorgen, bij voorkeur verspreid over de week. Dit zijn geen klokuren, er wordt duidelijk gesproken over 2 lesuren, dat kan in de praktijk ook twee keer 45 minuten betekenen. De gemeente heeft zorgplicht op het gebied van onderwijshuisvesting en binnensportaccommodaties.

Indien een school een aanvraag indient bij het Programma en Overzicht (zoals omschreven in artikel 2 van de verordening voorzieningen huisvesting) voor bewegingsonderwijs, en de gemeente wijst dit af op basis van de splitsingstabel, bestaat de mogelijkheid dat een schoolbestuur bezwaar indient. Indien bezwaar leidt tot een rechtszaak, is er een gerede kans dat een rechter de school in het gelijk stelt. Het is beter passend om nu aan de voorkant aan te sluiten bij deze veranderende urennorm bewegingsonderwijs, het aantal groepen in de praktijk in relatie tot de zorgplicht die de gemeente heeft op het gebied van onderwijshuisvesting.

1.5 KVLO Handboek ‘Huisvesting bewegingsonderwijs’ Het advies in het handboek van de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) is dat een gymzaal zo dicht mogelijk bij een school gesitueerd moet zijn. Dit om onderwijstijd zoveel als mogelijk effectief aan het onderwijs te besteden en naschoolse sportactiviteiten te stimuleren. Zij adviseren om in ieder geval binnen een loopafstand van 750 meter een binnensportaccommodatie te hebben waar de desbetreffende school gebruik van kan maken voor bewegingsonderwijs. Let op: dit is een advies voor de meest wenselijke situatie in de praktijk. De gemeente heeft zich wettelijk gezien te houden aan de aanloopafstanden vernoemd in de verordening voorzieningen huisvesting (zie 1.2). In de praktijk is het voor de gemeente Dongen niet reëel en mogelijk om voor elke school aan te sluiten bij het KVLOadvies. De verordening wordt hierdoor gehanteerd. Indien de situatie het mogelijk maakt dat er aangesloten kan worden bij een lokaal bewegingsonderwijs met een aanloopafstand <750 meter zal dat, inhoudelijk vanuit het primair onderwijs wenselijk zijn.

1.6 Motie M2021-29 In november 2021 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen (begrotingsvergadering) In de motie wordt het college opgedragen: • Niet eerder tot sloop over te gaan dan dat er een verantwoorde oplossing is voor de leerlingen van BS Biezenkring en Noorderpoort. • De raad te informeren over de gekozen oplossing alvorens de sloophamer te hanteren.

12

In dit uitwerkingsplan geeft de gemeente uitvoering aan het onderzoek voor deze motie en legt bijbehorende besluitvorming voor in raadsvoorstel 2023-142139 Bewegingsonderwijs Na besluitvorming over dit raadsvoorstel wordt, zoals gemeld in RIB 2023-68, een planning aan de gemeenteraad toegestuurd.

1.7 Onderwijsvisie 2019 gemeente Dongen In onze visie staat dat de gemeente Dongen goede voorzieningen biedt voor kinderopvang, onderwijs, sport, cultuur en zorg. De visie is uitgewerkt in speerpunten. • Speerpunt 1: Realisatie van Kindcentra met een doorgaande leerlijn Het multifunctioneel gebruik van ruimten wordt ingezet vanuit de gedachte dat de school een plek van ontmoeting is in de wijk, ook buiten de schooltijden. Bij het realiseren van deze accommodaties in onze gemeente staat het creëren van groene, gezonde gebouwen en speelpleinen voor onze kinderen voorop. Veiligheid rondom de voorzieningen vinden wij allemaal vanzelfsprekend. In deze gebouwen en op deze pleinen kunnen school, opvang, ondersteuning, sport, cultuur en andere activiteiten aangeboden worden. • Speerpunt 2. Onze leerlingen zijn gezond en bewegen Kinderen die op jonge leeftijd regelmatig sporten en bewegen, zetten dit ook op latere leeftijd vaak door. Sporten op school is een laagdrempelige manier om alle kinderen te laten sporten en bewegen en om hun beweegvaardigheid op te bouwen. Kinderen maken zo bovendien kennis met een breed sportaanbod. Om het rendement van sporten op school te verhogen willen verenigingen graag samenwerken met het onderwijs om dit binnen schools beweegaanbod te versterken.

Het aanbod op het gebied van sport willen we duidelijk positioneren en blijven toetsen aan de vragen vanuit ouders, de opvang en het onderwijs, zodat hier nog meer gebruik van kan worden gemaakt en zodat de opvang en het onderwijs – ook in naschools verband – inzichtelijk hebben uit welk aanbod zij kunnen kiezen.

1.8 Visie op sport en bewegen gemeente Dongen Uit de visie op sport en bewegen enkele citaten: Binnensportvoorzieningen worden niet alleen gebruikt door sportverenigingen, maar ook veelvuldig ingezet voor gymlessen van het onderwijs. Multifunctioneel gebruik kan de bezetting van de gymzalen verhogen. Samenwerking met onderwijs, kinderopvang en inzet om de sociale samenhang in de wijk of kern te verhogen, liggen hierbij voor de hand. Doel: Dongen beschikt over voldoende, veilige en toegankelijke binnensportaccommodaties, met passende sportmaterialen. Wat willen we bereiken?

• •

Iedere kern beschikt over tenminste één binnensportaccommodatie.

• •

Binnensportaccommodaties zijn toegankelijk voor sporters met een beperking.

Iedere gymzaal heeft een bezettingsgraad van tenminste 50% en de Salamander behoudt een bezettingsgraad van tenminste 75%. Sportmaterialen in binnensportaccommodaties sluiten aan bij de behoefte van de gebruikers.

Gezonde leefomgeving Sporten en bewegen in de openbare ruimte, nemen aan populariteit toe. Hier ligt een kans voor Dongen, om inwoners dichtbij huis te verleiden om meer te bewegen.

13

Investeringen zijn nodig om tot een veilige en beweegvriendelijke openbare ruimte te komen die bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. Door strategische keuzes te maken en aan te sluiten bij geplande gebiedsontwikkelingen kunnen we dit voor 2039 realiseren voor alle Dongenaren. Schoolpleinen zijn een veilige en herkenbare speelplek voor kinderen. Door de pleinen op een uitdagende manier in te richten, kunnen ze meer ingezet worden; om bewegen te integreren in het lesprogramma, maar ook om buiten schooltijd te spelen. De ontwikkeling van IKC’s op verschillende locaties biedt een goede aanleiding om met het onderwijs de beweegmogelijkheden rondom de school opnieuw vorm te geven. Doel: Dongen heeft een uitnodigende, veilige, beweegvriendelijke openbare ruimte, die bijdraagt aan een gezonde leefomgeving voor alle inwoners.

14

2.

Situatie basisscholen Heilig Hart, Biezenkring en JJ Anspach en de bezetting van gymzaal de Otterdonk en sporthal de Salamander

Bij het vaststellen van de leerlingenprognoses zijn de gesprekken hoofdzakelijk gegaan over de basisscholen/IKC’s Heilig Hart en JJ Anspach. IKC de Biezenkring maakt voor een deel gebruik van dezelfde voorziening voor bewegingsonderwijs en is hierdoor meegenomen in ditzelfde gesprek. Bij deze drie basisscholen/IKC’s speelt ook het vraagstuk van vervangende nieuwbouw en voldoende en passende binnensportaccommodaties. Hierdoor worden deze drie scholen afzonderlijk benoemd en besproken in dit hoofdstuk.

2.1 IKC Heilig Hart op de nieuwe locatie Uit het recent onderzoek bewegingsonderwijs ontstaat voor IKC Heilig Hart een knelpunt op de nieuwe locatie bij het verhoogde maximumaantal van 454 leerlingen. IKC Heilig Hart geeft in gesprekken al langer aan dat de huidige loopafstand naar de Salamander, die 1.055 meter bedraagt, als tijdrovend wordt ervaren. Dat levert onwenselijk verlies aan onderwijstijd op. In het Plan van Scholen gemeente Dongen 2018 wordt vermeld dat de afstand van IKC Heilig Hart naar de Salamander aandacht verdient. Tijdens de stuurgroep vergaderingen voor de de bouw van IKC Heilig Hart is dit met regelmaat onderwerp van gesprek. De huidige loopafstanden van de IKC Heilig Hart naar de Salamander zijn conform de verordening op basis van het huidige aantal leerlingen. Voor het berekenen van het aantal klokuren bewegingsonderwijs houdt de gemeente de richtlijnen en berekeningssystematiek aan van de VNG en RuimteOK kenniscentrum. Met de groei naar 454 leerlingen komt IKC Heilig Hart in de nieuwe situatie naar verwachting uit op 19 à 20 groepen. Zij zullen 5 groepen 1/2 hebben (leeftijd 4-5 jarigen) en 14 à 15 groepen 3 t/m 8 (6-12 jarigen). Indien de gemeente vasthoudt aan de splitsingstabel komt IKC Heilig Hart op 13 groepen 3 t/m 8, waarmee de IKC uitkomt op 19,5 klokuren bewegingsonderwijs.

De gemeente kan vasthouden aan deze splitsingstabel en hopen dat de IKC daadwerkelijk op dit aantal uitkomt gedurende de geldende periode en er geen bezwaar volgt op het besluit op de aanvraag voorziening bewegingsonderwijs. Deze lijn heeft onzekerheden in zich. De IKC geeft aan dat het aannemelijk is dat zij in de praktijk in het nieuwe schoolgebouw 14 groepen 3 t/m 8 heeft,. Zeker wanneer de piek in het aantal leerlingen blijft aanhouden. Aan de splitsingstabel vasthouden is op dit moment nog een mogelijkheid. Wel met de wetenschap dat het vraagstuk in de nabije toekomst alsnog kan opdoemen, de gemeente de aanvraag moet honoreren en er alsnog een knelpunt ontstaat. De gemeente komt op dat moment voor een voldongen feit te staan. Op dit moment is er nog iets te kiezen in uitwerkingsmogelijkheden waardoor deze uitwerking nu voorligt. Met het oog op de toekomst heeft deze optie om de discussie en de oplossing vooruit te schuiven niet de voorkeur. Geadviseerd wordt om aan te sluiten op de praktijksituatie. IKC Heilig Hart groeit uiteindelijk toe naar 21 klokuren bewegingsonderwijs per week (28 lesuren). Volgens de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting mag de loopafstand maximaal 1 kilometer zijn. Sporthal de Salamander bevindt zich op een afstand van 1.300 meter vanaf de locatie voor het nieuw te bouwen IKC Heilig Hart.

De combinatie van een hoger aantal leerlingen en de toename van de loopafstand naar De Salamander maakt dat De Salamander feitelijk en ook juridisch (volgens de huidige verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen 2017) geen geschikte locatie vormt voor het bewegingsonderwijs voor IKC Heilig Hart. Er moet dus een oplossing gevonden worden voor het bewegingsonderwijs voor het nieuwe IKC Heilig Hart.

15

Het Handboek van de KVLO adviseert een gymzaal zo dicht mogelijk bij de school of het liefst binnen een loopafstand van 750 meter. In de in hoofdstuk 3 uitgewerkte oplossingsmogelijkheden wordt uiteengezet of het haalbaar is om hierbij aan te sluiten. Het advies van de KVLO is een wens. Leidend is hetgeen wettelijk vereist is volgens de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen 2017.

2.2 IKC de Biezenkring Voor IKC de Biezenkring is in gezamenlijkheid met gymzaal De Otterdonk een Programma van Eisen (PvE) opgesteld waarin sloop zonder nieuwbouw, (ver)nieuwbouw en integratie van gymzaal in IKC Biezenkring zijn meegenomen als mogelijke opties. De Biezenkring heeft nu een loopafstand van 200 meter naar de gymzaal. Indien gymzaal De Otterdonk geïntegreerd wordt in het nieuwe IKC heeft de IKC geen tot een minimale loopafstand naar een binnensportaccommodatie. De verordening voorzieningen onderwijshuisvesting gemeente Dongen geeft aan dat de Biezenkring met 12 klokuren bewegingsonderwijs een binnensportaccommodatie mag hebben binnen een veilig en begaanbare weg een loopafstand van 7,5 kilometer. Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs geeft aan in artikel 29, 3, c: het bewegingsonderwijs van een school wordt zoveel mogelijk ingeroosterd in één lokaal bewegingsonderwijs. Indien gymzaal De Otterdonk voor de Biezenkring komt te vervallen is de Kelly van Zon zaal (1,4 km loopafstand) het meest dichtbij. De school kan hier voor 6 klokuren per week terecht. De overige 6 klokuren kunnen ingevuld worden bij De Salamander (1,9 km loopafstand). Hierbijmoet worden opgemerkt dat de praktische uitwerking, niet zijn meegewogen in de keuze. De scholen maken gebruik van de combinatie functionaris van het beweegburo die de lessen bewegingsonderwijs verzorgt.

Alhoewel het aantal uren beschikbaar is in deze gymzalen bestaat er de mogelijkheid dat er geen leerkracht beschikbaar is die het bewegingsonderwijs kan verzorgen. In dat geval moet uitgeweken worden naar gymzalen verder weg, passend bij het rooster van het beweegburo. Indien de voorkeur van de school uitgaat naar het gebruik maken van één gymzaal kan uitgeweken worden naar gymzaal Gaasjes in Klein-Dongen (loopafstand 2,4 km) of gymzaal ’t Wiel in ’s Gravenmoer (loopafstand 3,8 km). Het Handboek van de KVLO adviseert een gymzaal zo dicht mogelijk bij de school of het liefst binnen een loopafstand van 750 meter. De raad heeft Motie M2021-29 ingediend om te kijken naar een verantwoorde optie voor de kinderen van IKC de Biezenkring. In dit uitwerkingsplan worden alle mogelijkheden uitgewerkt voor heel Dongen. Het is aan de gemeenteraad op basis van alle wettelijke vereisten, adviezen van landelijke verenigingen en de onderzochte scenario's aan te geven wat wenselijk en haalbaar is.

16

2.3 IKC JJ Anspach De J.J. Anspach heeft volgens de nieuw vastgestelde prognose in de toekomst 11 groepen 3 t/m 8 en recht op 16,5 klokuren bewegingsonderwijs. Volgens de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting geldt een aanloopafstand van 3,5 kilometer. Op dit moment zit de J.J. Anspach in de tijdelijke huisvesting op de Bolkensteeg en maken zij gebruik van de gymzaal daar. De gymzaal aan de Bolkensteeg is technische en economisch afgeschreven. De gymzaal is tijdelijk zo hersteld dat de J.J. Anspach hier tot en met de zomer gebruik van kan blijven maken. Om de gymzaal te behouden voor de toekomst is totale renovatie c.q. sloop en herbouw noodzakelijk. Na oplevering van de vervangende nieuwbouw verhuist de J.J. Anspach weer terug naar hun oude locatie. Daar kunnen zij gebruik maken van De Salamander, die bevindt zich op 1,4 kilometer loopafstand. Indien gewenst kunnen zij voor de groepen 3 t/m 5 gebruik maken van de binnensportaccommodatie van IKC Sint Jan, in eigendom van stichting Initia, na de fusie begin volgend jaar stichting Mondiaen. Door de staat van onderhoud van het gebouw heeft dit niet de directe voorkeur van de gemeente. Het is de keuze van PCPO Midden-Brabant om hier toch gebruik van te maken. In de gesprekken over de leerlingenprognoses zijn de gesprekken met name gegaan over de basisscholen/IKC’s Heilig Hart en de JJ Anspach.

Hierdoor is er – naast de basisscholen/IKC’s Heilig Hart en de Biezenkring - ook afzonderlijk gekeken naar de behoefte, rechten en mogelijkheden van de IKC J.J. Anspach op het gebied van het bewegingsonderwijs. Een scan op beschikbare locaties laat zien dat de gemeente in de buurt van IKC JJ Anspach geen gronden beschikbaar om nog een gymzaal te bouwen. De omliggende gronden hebben de bestemming Sport en zijn veelal in gebruik voor sportverenigingen of hebben de bestemming Groen. Figuur Kadastrale kaart - eigendommen gemeente Dongen omgeving JJ Anspach

17

Figuur Kadastrale kaart - eigendommen gemeente Dongen omgeving JJ Anspach

2.4 Gymzaal De Otterdonk Indien gymzaal De Otterdonk gesloopt wordt, moet er ook rekening gehouden worden met de verenigingen die daar nu naast de IKC gebruik van maken. Op dit moment maken tien verenigingen gebruik van deze gymzaal. Indien er géén gymzaal terugkomt waar de verenigingen buiten schooltijden gebruik van kunnen maken, is er in de gemeente Dongen niet op voorhand voldoende capaciteit binnensportaccommodatie om de volledige vraag op te vangen, zie onderstaand overzicht. De Salamander heeft op de benodigde momenten geen capaciteit beschikbaar om aan de vraag te voldoen. In afstemming met de verenigingen zullen verschuivingen moeten plaatsvinden en wellicht keuzes moeten worden gemaakt. Er zijn in deze fase geen verkennende gesprekken gevoerd met de betreffende verenigingen doordat dit enkel onzekerheid en onrust zou brengen. Een kanttekening is de onzekerheid of gymzaal ’t Wiel gebruikt kan worden indien er overlap ontstaat met de sloop van de gymzaal en de vervangende nieuwbouw die op dezelfde locatie voorzien is. Er is op dit moment van schrijven nog geen duidelijkheid over de oplossing voor de tussenliggende periode. Dag

Tijdstip

Naam vereniging

Maandag

15.45-17.15 uur

Particuliere verhuur I

18.30-20.00 uur

Aikido Oosterhout

Alternatieve mogelijkheid Gymzaal ’t Wiel of de Salamander -

18

20.00-21.00 uur

Dinsdag Woensdag

Donderdag Zaterdag

21.00-22.00 uur 20.30-21.30 uur 18.30-19.30 uur 19.30-20.30 uur 20.30-21.30 uur 19.30-21.00 uur 21.00-22.00 uur 09.00-11.00 uur

Gymclub de Veteranen De Watjes Badminton DIA Gymclub Plan West Mannengym De Zandbergjes Particuliere verhuur II DIA

Gymzaal ‘t Wiel Gymzaal de Gaasjes Gymzaal de Gaasjes Gymzaal de Gaasjes Gymzaal ’t Wiel Gymzaal ’t Wiel Gymzaal de Gaasjes

Doordat de gymzaal bij IKC Sint Jan geen eigendom is van de gemeente en te maken heeft met achterstallig onderhoud is de mogelijkheid van de gymzaal bij IKC Sint Jan niet meegenomen in het onderzoek. Het staat verenigingen vrij om hier zelf naar te kijken.

2.5 De Salamander Sporthal de Salamander heeft een dubbele sporthal. De Salamander bestaat uit 4 zaaldelen, waarbij er 2 zalen een flexibele wand hebben waardoor er in totaal 6 zaaldelen te realiseren en gebruiken zijn. Zaal 1 met een flexibele wand is geschikt gemaakt voor gebruik door het Voortgezet Onderwijs. Zaal 2 met een flexibele wand is geschikt gemaakt voor het primair onderwijs. Het primair onderwijs kan in de Salamander dus 2 zaaldelen gebruiken. Indien gebruik van zaal 1 ook gewenst is zal er een “kleine” investering gedaan moeten worden om gebruik door het primair onderwijs mogelijk te maken. •

• • • •

De Salamander heeft in zaal 2 nu en de komende jaren wat wisselingen binnen het gebruik van het primair onderwijs. De verschillende wisselingen zullen bij de Salamander grofweg optreden: IKC de Anspach komt minimaal voor de groepen 6 t/m 8 met een bezetting voor de gymzalen IKC Heilig Hart gaat met de volledige school uit de Salamander na oplevering nieuwbouw Mogelijk gaat de Biezenkring voor een aantal uren per week met bezetting komen Eventuele wijzigingen voor het Cambreur college zijn niet meegenomen door grote onwaarschijnlijkheid dat die oplossingsrichting de voorkeur gaat krijgen.

Het bezettingspercentage van 75% van de Salamander is berekend op het gebruik van de zalen voor 73 klokuren per week gedurende de 40 weken dat het basisonderwijs hier gebruik van maakt. Bovenstaande wisselingen zorgen ervoor dat er ca 8 of 6,5 klokuren per week minder worden afgenomen. Bezettingspercentage van de Salamander komt dan uit op 68,3% of op 69,9%.

19

3.

Uitwerking oplossingsrichtingen

Bij het onderzoek naar het bewegingsonderwijs is voor IKC Heilig Hart in eerste aanleg gekeken naar bestaande accommodaties binnen een loopafstand van één kilometer. De accommodaties die hieraan voldoen zijn de gymzaal aan de Bolkensteeg en de gymzaal De Otterdonk. Beide gymzalen zijn echter verouderd en in slechte staat. Vervangende nieuwbouw of grootschalige renovatie is noodzakelijk om deze accommodaties voor de toekomst geschikt te maken voor bewegingsonderwijs. Onderzoek voor het Programma van Eisen van IKC de Biezenkring laat zien dat voor de Otterdonk grootschalige renovatie enkel haalbaar is voor 10 jaren, met een investeringssom van €600.000 die in tien jaren moet worden afgeschreven. Dezelfde onderzoeken naar de staat van het gebouw konden in deze korte tijdsspanne niet uitgevoerd worden voor de gymzaal aan de Bolkensteeg. Hierdoor kan hiervoor geen werkelijke inschatting gedaan worden, enkel de aanname dat de gymzaal in dezelfde staat zal verkeren als de Otterdonk en de kosten hoger liggen doordat een renovatie niet mee kan gaan in de aanbestedingen van een IKC. De daarmee gemoeide kosten leggen beslag op de investeringsruimte. Zie ook verderop in dit document onder hoofdstuk 4 en 5 een risicoparagraaf en financiële uitwerkingen. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de investeringsruimte en het effect op de schuldquote.

De gymzaal aan de Bolkensteeg staat niet meer op de plattegronden doordat deze niet meer breed beschikbaar wordt gesteld aan scholen en verenigingen. De gymzaal wordt enkel ingezet voor tijdelijk gebruik behorende bij de tijdelijke huisvesting van primair onderwijs aan de Bolkensteeg. Er is daarom gekeken naar de oplossingsrichtingen voor het bewegingsonderwijs. Deze staan hieronder benoemd. Om de gehele opgave voor het aantal uren bewegingsonderwijs voor beide IKC’s (Heilig Hart en Biezenkring) in ogenschouw te behouden wordt er bij elke uitwerkingsmogelijkheid stil gestaan wat de uitwerkingsmogelijkheid betekent voor beide IKC’s. Per onderstaande uitwerking van de oplossingsrichtingen maken wij onderscheid of de richting inpasbaar is binnen het bouwplot, inpasbaar binnen het omgevingsplan, gevolgen voor planning, bouwkosten en eventuele kanttekeningen. Met uitzondering van oplossingsrichtingen 12 en 13. Die hebben geen betrekking op een bouwplot.

3.1

Uitwerking oplossingsrichting 1: IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een sportzaal (2 zaaldelen) ernaast realiseren. Een sportzaal bestaat uit 2 zaaldelen. Hierdoor is er voor het primair onderwijs 2 keer 26 klokuren beschikbaar. In totaal 52 klokuren voor het primair onderwijs. Inpasbaarheid binnen bouwplot: Gezien de schaalgrootte is het onwenselijk/ nagenoeg onmogelijk om een gebouw van deze • omvang op de plot te realiseren, stedenbouwkundig lijkt ons dit niet wenselijk. Er is onvoldoende ruimte beschikbaar om aan de gevraagde parkeernorm (voor school dan wel • sportzaal) te voldoen. Er kan nader onderzocht worden of er parkeercombinaties met Beljaart rood mogelijk zijn. Gezien de onmogelijkheid op het bouwplot is dit nu niet nader onderzocht. Er blijft onvoldoende ruimte beschikbaar voor buitenspeelvoorzieningen onderwijs en opvang. •

20

Inpasbaarheid binnen omgevingsplan: In het in voorbereiding zijnde bestemmingsplan/omgevingsplan voor de IKC is nu geen rekening • gehouden met het realiseren van een sportzaal naast de IKC. Het omgevingsplan dient hierop aangepast te worden óf voor de sportzaal dient een aparte procedure doorlopen te worden. De kans op bezwaren van de omgeving is in beide gevallen aanwezig. Dit zal dan tot een langere doorlooptijd leiden en een vertraging van uitvoering opleveren. Gevolgen voor de planning: • Een vertraging van 3 jaar op de planning, de te verwachten opleverdatum zal medio 2028 zijn. De vertraging is fors doordat een sportzaal (2 zaaldelen) een uitgebreide bestemmingsplanprocedure tot gevolg zal hebben. Zowel voor de realisatie van de dubbele zaal als ook voor de aanpassing van het perceel omdat dit vergroot moet worden om buitenspelen mogelijk te maken. Voldoende parkeergelegenheid moet mogelijk zijn of mogelijk gemaakt worden en er is een grotere kans op bezwaren van de omgeving. Bouwkosten: • Niet uitgewerkt gezien de onmogelijkheid voor de inpassing op de huidige bouwplot. IKC de Biezenkring Oplossingsmogelijkheden voor het bewegingsonderwijs IKC de Biezen: • Het herbouwen van de Otterdonk voor IKC de Biezenkring • De Biezenkring heeft 12 klokuren bewegingsonderwijs, zij mogen verwezen worden naar een gymzaal binnen 7,5 kilometer loopafstand.

• Indien de voorkeur is gebruik te maken van 1 gymzaal kunnen zij uitwijken naar gymzaal De Gaasjes in Klein Dongen Vaart (2,4 km loopafstand). • Indien zij dichterbij willen kan dit verspreid worden. Maximaal 5 uur in gymzaal Heilig Hart (circa 850 meter loopafstand), Maximaal 6 uur in de gymzaal Kelly van Zon (1,4km loopafstand) en de resterende uren in de Salamander (1,9 km loopafstand). • De school heeft nu 200 meter loopafstand.

3.2

Uitwerking oplossingsrichting 2: IKC Heilig Hart realiseren volgens de originele plannen en een gymzaal (1 zaaldeel) ernaast realiseren. Inpasbaarheid binnen bouwplot: Het is mogelijk om de gymzaal naast de nieuw te bouwen school te realiseren. Uitgangspunt is • om de plannen van het huidige reeds geheel ontworpen onderwijs gebouw te handhaven. Er is ruimte beschikbaar om aan de gevraagde parkeernorm te voldoen. Uitgangspunt is dat • overdag de parkeergelegenheid vrijwel volledig door het onderwijs wordt gebruikt en ’s avonds door de sportverenigingen. Indien de volledige norm ingevuld moet worden is er een heikel punt voor het ruimtebeslag. Er blijft géén goede ruimte over voor buitenspeelvoorzieningen Primair Onderwijs, kinderopvang • en buitenschoolse opvang. Deze zal versnipperd om de gebouwen gerealiseerd moeten worden waardoor toezicht extra tijd en inzet vergt wat niet wenselijk is. Inpasbaarheid binnen bestemmingsplan: Het plan is theoretisch inpasbaar. De kans op bezwaren van de omgeving is groot. Door de gymzaal los van het onderwijs gebouw te realiseren zal het geheel veel groter van omvang lijken. Advies architect:

21

Het realiseren van een losstaande gymzaal op de huidige speelplaats resulteert in een groot, dicht blok van 7 meter hoog midden in de onderwijs- en woonomgeving. Door zijn positionering ontstaan er verschillende buitenruimten met weinig tot geen sociale controle. Met name de ruimte tussen onderwijsgebouw en gymzaal is nauwelijks zichtbaar en bovendien erg klein. Het zicht vanuit de onderwijsomgeving is niet meer op een groen speelplein maar vooral op een gymzaal. Gevolgen voor de planning: • Vertraging op de planning is meer dan één jaar, de te verwachten opleverdatum zal medio juli 2026 zijn. Bouwkosten: • Bouwkosten zijn fors hoger, dit heeft te maken met het niet of nauwelijks kunnen combineren van installaties en bouwkundige constructies. Het worden 2 losstaande gebouwen; • Voordeel is dat de reeds gemaakte plankosten voor een deel niet verloren gaan; * Note indien er wel aanpassingen aan het onderwijs gebouw noodzakelijk zijn, dan komt de minderpost reeds gemaakte plan kosten voor een groot deel te vervallen en zal het plan fors duurder uitvallen; • De extra kosten voor het realiseren van de gymzaal bedragen € 1,85 miljoen. De plannen zijn enkel grof uitgewerkt voor dit uitwerkingsplan.

IKC de Biezenkring Moet een andere oplossing krijgen, mogelijkheden: • Het herbouwen van de Otterdonk voor IKC de Biezenkring • De Biezenkring heeft 12 klokuren bewegingsonderwijs, zij mogen verwezen worden naar een gymzaal binnen 7,5 kilometer loopafstand. • Indien de voorkeur is gebruik te maken van 1 gymzaal kunnen zij uitwijken naar gymzaal de Gaasjes in Klein Dongen Vaart (2,4 km loopafstand). • Indien zij dichterbij willen kan dit verspreid worden. Maximaal 5 uur in gymzaal Heilig Hart (circa 850 meter loopafstand), Maximaal 6 uur in de gymzaal Kelly van Zon (1,4 km loopafstand) en de resterende uren in de Salamander (1,9 km loopafstand). • De school heeft nu 200 meter loopafstand.

3.3

Uitwerking oplossingsrichting 3: IKC Heilig Hart opnieuw ontwerpen met een gymzaal geïntegreerd in de nieuw te bouwen school. Inpasbaarheid binnen bouwplot: Het is mogelijk om de gymzaal geïntegreerd in de nieuw te bouwen school te realiseren. • Ontwerpplannen dienen opnieuw te worden opgezet. Er is ruimte beschikbaar om aan de gevraagde parkeernorm te voldoen. Uitgangspunt is dat • overdag de parkeergelegenheid vrijwel volledig door het onderwijs wordt gebruikt en ’s avonds gebruik door sportverenigingen (vrijwel) niet van toepassing is. Indien de volledige norm ingevuld moet worden is er een heikel punt voor het ruimtebeslag. Er blijft minder ruimte beschikbaar voor buitenspeelvoorzieningen onderwijs en opvang. Een • combinatie met spelen in het naastgelegen park zal een must zijn. • IKC Heilig Hart wordt gebouwd voor 50 jaren, mocht er ergens in die 50 jaren een aanvullende ruimtebehoefte ontstaan, kan dit niet gerealiseerd worden op het bouwplot. De school moet in dat geval altijd uitwijken naar een alternatieve locatie. Een bestaande school uitbreiden in de hoogte kent veelal problemen met het bestemmingsplan. Daarnaast is de paalfundering van de school niet bestand voor het gewicht van een derde bouwlaag. Om het bestaande pand heen moeten er nieuwe heipalen geslagen worden.

Een dergelijke constructie is kostbaar en daardoor zeer waarschijnlijk economisch niet realiseerbaar.

22

Inpasbaarheid binnen bestemmingsplan: Het plan is theoretisch inpasbaar. De kans op bezwaren van de omgeving is naar verwachting gering. Door de gymzaal geïntegreerd met het onderwijs gebouw te realiseren, zal de omvang beperkt toenemen. Mits er een goede uitleg aan omgeving wordt gegeven, lijkt dit een haalbare optie. Advies architect De beste optie in vergelijking met sportzaal of losse gymzaal. Het gebouw zal ruim 50 jaar gebruikt gaan worden. Het moet een fijne omgeving worden. Gevolgen voor de planning: • Vertraging op de planning is meer dan één jaar, de te verwachten opleverdatum zal Q3/ Q4 2026 zijn. Bouwkosten: • De totale bouwkosten nemen toe doordat het oude ontwerp achterhaald is en er opnieuw getekend moet worden. Er komen meer vierkante meters bij met de gymzaal waardoor de totale kosten zullen stijgen. De bouwkosten per vierkante meter zijn lager, dit heeft te maken met het kunnen combineren van installaties en bouwkundige constructies. • Nadeel is dat er ten opzichte van de huidige plankosten à €450.000 aanvullende plankosten gemaakt moeten worden om het ontwerp te herzien en aan te passen aan de integratie van de gymzaal. Deze aanvullende plankosten drukken op het voorbereidingskrediet. Er wordt binnen de mogelijkheden nog gekeken hoe dit bedrag nog geoptimaliseerd kan worden.

• De extra kosten voor het integreren van een gymzaal in IKC Heilig Hart bedragen € 1,95 miljoen. Dit is inclusief de aanvullende plankosten vanwege de herziening van het reeds opgestelde ontwerp. De plannen zijn enkel grof uitgewerkt voor dit uitwerkingsplan. IKC De Biezenkring In dit scenario moet voor IKC De Biezenkring gekeken worden naar een andere oplossing. De mogelijkheden hiervoor zijn: • Het herbouwen van De Otterdonk voor IKC De Biezenkring • De Biezenkring heeft 12 klokuren bewegingsonderwijs, zij mogen verwezen worden naar een gymzaal binnen 7,5 kilometer loopafstand. • Indien de voorkeur is gebruik te maken van één gymzaal kunnen zij uitwijken naar gymzaal De Gaasjes in Klein Dongen Vaart (2,4 km loopafstand). • Indien zij dichterbij willen kan dit verspreid worden. Maximaal 5 uur in gymzaal Heilig Hart (circa 850 meter loopafstand). Maximaal 6 uur in de gymzaal Kelly van Zon (1,4 km loopafstand) en de resterende uren in De Salamander (1,9 km loopafstand). • De school heeft nu 200 meter loopafstand. Er volgt geen uitwerking voor IKC Heilig Hart met geïntegreerde sportzaal (2 zaaldelen) doordat de berekeningen laten zien dat het bouwplot en de benodigde parkeerplaatsen dit niet toestaan. Zie ook paragraaf 3.1

3.4

Uitwerking oplossingsrichting 4: De benodigde gymzaal voor IKC Heilig Hart bouwen op het perceel van de huidige Heilig Hart school waar nu de noodgebouwen gesitueerd staan.

Inpasbaarheid binnen het bouwplot Het is mogelijk om de gymzaal op het bouwplot te realiseren. •

23

•

Er is op de resterende vierkante meters van dit bouwplot naar inschatting voldoende ruimte beschikbaar om parkeergelegenheid aan te leggen en in combinatie met de aanwezige parkeergelegenheid aan de parkeervraag voor een gymzaal voor het basisonderwijs te voldoen. Aan de hand van het definitieve bouwprogramma kan de parkeerberekening opgesteld worden die hier zekerheid over kan geven. Mogelijk moet de parkeergelegenheid in de omgeving hierbij geoptimaliseerd worden, mede afhankelijk van de herontwikkeling van het bestaande pand van het Heilig Hart dat als IB-object opnieuw ontwikkeld zal worden. Een IB-object is een identiteits bepalend object dat door de gemeente is aangewezen als behoudens waardig object.

Inpasbaarheid binnen bestemmingsplan: De locatie ligt in bestemmingsplan De Beljaart. Binnen het bouwvlak van de noodgebouwen is een bouwhoogte van maximaal 3 meter toegestaan. Het bouwvlak is circa 780 meter. Het bouwvlak is theoretisch gezien groot genoeg voor een gymzaal. De bouwhoogte van de gymzaal past niet binnen het bestemmingsplan. Hier moet een buitenplanse afwijkprocedure voor doorlopen worden, dit heeft een doorlooptijd van acht weken. Gevolgen voor de planning: Losstaand van de mogelijkheden op dit perceel zouden de scholen volgens planning doorgang kunnen krijgen, zij vertragen enkel door de uitvoering van dit onderzoek met bijbehorend raadsvoorstel. De noodgebouwen kunnen pas gesloopt worden en het perceel bouwrijp gemaakt worden na de verhuizing van IKC Heilig Hart naar het nieuwe IKC. Mocht er een gymzaal gerealiseerd kunnen worden, dan zal er voor de overbrugging gekeken moeten worden of er tijdelijk vervoer naar een gymzaal elders ingezet moet worden. Bouwkosten: Dit betreft enkel een inschatting aan de hand van de opgave geleverd bij het PvE IKC Biezenkring. De daadwerkelijke kosten zullen blijken bij de daadwerkelijke uitwerking van dit plan. De indicatie voor de bouwkosten bedragen €1,65 miljoen. Dit bedrag is exclusief de sloopkosten van de noodgebouwen die nu op het perceel staan en eventuele batterijopslag.

Kanttekening: • Als de gymzaal ’s avonds ook door sportverenigingen gebruikt gaat worden, dient er aandacht te zijn voor de parkeervoorzieningen. Indien dubbelgebruik van de gymzaal voor het onderwijs, kinderopvang, BSO en verenigingen zal plaatsvinden moet het aantal parkeerplaatsen verruimd worden. • De locatie van de huidige noodlokalen van IKC Heilig Hart is vanuit ruimtelijk perspectief niet de meest optimale locatie, maar wel het onderzoeken waard. Deze locatie leent zich beter voor woningbouw in samenhang met de transformatie van de oudbouw van de huidige Heilig Hartschool. Dit is zo opgenomen in Gebiedsvisie Kloosteromgeving zoals die door de gemeenteraad is vastgesteld.