Bijl-4b RB 25-44 Bijlagen toelichting bestemmingsplan Lage Ham 40
Tekst van het document
https://easy.dans.knaw.nl/ui/home Dinoloket; internetsite,!mei!2023. http://www.dinoloket.nl/ Indicatieve!kaart!Militair!Erfgoed; internetsite,!mei!2023. http://www.ikme.nl/ Kaartbank!Provincie!Noord-Brabant;!internetsite,!mei!2023.! https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=b6414403ef5e4e9aa8875a7c366209c6 Kadaster,!Basisregistratie!Adressen!en!Gebouwen!(BAG);!internetsite,!mei!2023. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/1c0dcc64-91aa-4d44a9e3-54355556f5e7.
20843.002 versie!2
3 /!5
Kadaster,!Basisregistratie!Kadaster!(BRK);!internetsite,!mei!2023. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/ff9315c8-f25a-4d019245-5cf058314ebf. Kadaster,!Landelijke!Voorziening!Beeldmateriaal!(2021);!internetsite,!mei!2023. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/c82a783a-9a58-4761a809-b4c5d90dcd35. Kadaster!Topotijdreis;!internetsite,!mei!2023. http://www.topotijdreis.nl/ Omgevingsrapportage!Noord-Brabant;!internetsite,!mei!2023. https://noord-brabant.omgevingsrapportage.nl/ Openbasiskaart.nl,!internetsite,!mei!2023. https://www.openbasiskaart.nl/ Portaal!voor!ruimtelijke!plannen;!internetsite,!mei!2023. http://www.ruimtelijkeplannen.nl/web-roo/roo/ Publieke!Dienstverlening!Op!de!Kaart!(PDOK);!internetsite,!mei!2023. https://pdokviewer.pdok.nl PDOK/Rijkswaterstaat!(2018) ‘Actueel!Hoogtebestand!Nederland!3!WCS’;!internetsite,!mei!2023. https://nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search;jsessionid=46C4686376C42712F153C906C9BEB9CD#/metadata/bfcc588f-9393-4c70-b989-d9e92ac2f493. Ruimingskaart; internetsite,!mei!2023. http://www.beobom.nl/ruimingskaart/ SIKB;!internetsite,!mei!2023. https://www.sikb.nl Topotijdreis:!200!jaar!topografische!kaarten; internetsite,!mei!2023. https://www.topotijdreis.nl Turfdatabank;!internetsite,!mei!2023.
http://geoloket.provincieantwerpen.be/HTML5_251_NL/?viewer=extern&LayerTheme=12&extent=371183.1034793,6619826.820527,643298. 9241744,6793491.748791,102100 VEO!Bommenkaart;!internetsite,!mei!2023.
20843.002 versie!2
4 /!5
http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/
20843.002 versie!2
5 /!5
KAARTEN
!
Kaart!1.!
Het!plangebied!op!de!topografische!kaart!(1:25.000)!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!2.!
Het!plangebied!op!de!kadastrale!kaart!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!3.!
Het!plangebied!op!een!luchtfoto!uit!2022!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!4.!
Het!plangebied!op!de!gemeentelijke!beleidskaart!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!5.!
Het!plangebied!op!de!Geomorfologische!kaart!1:!50.000!van!Nederland!
!
! !
!
!
! !
!
Kaart!6.!
!
Het!plangebied!op!paleogeografische!kaarten!
!
!
!
Kaart!7.!
Het!plangebied!op!het!actueel!hoogtebestand!(AHN3)!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!8.!
Het!plangebied!op!de!landelijke!bodemkaart!
!
! !
!
!
!
!
Kaart!9.!
Het!plangebied!op!de!detail-bodemkaart!Beneden-Donge!!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!10.!
Archeologische!waarden!en!onderzoeken!rondom!het!plangebied!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!11.!
Het!plangebied!op!historische!kaarten!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!12.!
Ligging!erf!en!gebouwen!op!basis!van!Kadastrale!Minuut!1811-1832!
!
! ! !
!
!
!
Kaart!13.!
Het!plangebied!op!een!luchtfoto!uit!1944.!
!
! !
!
!
!
Kaart!14.!
Boorpuntenkaart!
!
! ! !
!
!
BIJLAGEN
!
!
!
!
!
Bijlage!1.!
Overzicht!geologische!en!archeologische!tijdvakken!
! 2XGHUGRP LQMDUHQ
&KURQRVWUDWLJUDILH
+RORFHHQ
11.755 12.745
13.675
14.025 15.700
29.000
50.000
)RUPDWLHV 1DDOGZLMN PDULHQ 1LHXZNRRS YHHQ (FKWHOG IOXYLDWLHO
/DWH 'U\DV NRXG $OOHU¡G ZDUP 9URHJH 'U\DV NRXG %¡OOLQJ ZDUP
0LGGHQ 0LGGHQ :HLFKVHOLHQ 3OHQLJODFLDDO 3OHQLJODFLDDO 9URHJ 3OHQLJODFLDDO
75.000
115.000
370.000 410.000
6DDOLHQ LMVWLMG
)RUPDWLH YDQ %HHJGHQ
F
G (HP
H
)RUPDWLH )RUPDWLH YDQ 'UHQWH
+ROVWHLQLHQ ZDUPH SHULRGH (OVWHULHQ LMVWLMG
)RUPDWLH YDQ %R[WHO
E
(HPLHQ ZDUPH SHULRGH
130.000
)RUPDWLH YDQ .UHIWHQKH\H
D
9URHJ :HLFKVHOLHQ 9URHJ *ODFLDDO
)RUPDWLH YDQ 8UN
475.000
)RUPDWLH YDQ 3HHOR
&URPHULHQ ZDUPH SHULRGH 850.000
2.600.000
!
/LWKRVWUDWLJUDILH
/DDW 3OHQLJODFLDDO
/DDW :HLFKVHOLHQ /DDW *ODFLDDO
0,6
3UH&URPHULHQ
)RUPDWLH YDQ 6WHUNVHO
!
!
&DOMDUHQ YQ&KU
&KURQRVWUDWLJUDILH
&MDUHQ
3ROOHQ ]RQHV
0
1950
9E
1500
6XEDWODQWLFXP NRHOHU YRFKWLJHU
450 0 12 800 2650
815
9D
6XEERUHDDO NRHOHU GURJHU
2000
5000
3755
$WODQWLFXP ZDUP YRFKWLJ
5300
%RUHDDO ZDUPHU
9000
3UHERUHDDO ZDUPHU
8800 11.755
10.150
12.745
10.800
13.675
11.800
14.025
12.000
/DWH'U\DV
15.700
%¡OOLQJ
75.000
115.000
,9D
,,,
5RPHLQVHWLMG ,-]HUWLMG
/RRIERV HLNHQKD]HODDU RYHUKHHUVHQ EHXN!LQYORHG ODQGERXZ JUDQHQ
/RRIERV HLNHOVHQKD]HODDU RYHUKHHUVHQ LQ]XLGHQVSHHOW OLQGHHHQJURWHURO
,, ,
/:,,,
GHQRYHUKHHUVW KD]HODDUHLNLHS OLQGHHV HHUVWEHUNHQODWHU GHQRYHUKHHUVHQG
SDUNODQGVFKDS
%URQVWLMG
1HROLWKLFXP
0HVROLWKLFXP
GHQQHQHQ /:,, EHUNHQERVVHQ RSHQ /DDW3DOHROLWKLFXP SDUNODQGVFKDS /:, RSHQYHJHWDWLHPHW NUXLGHQHQ EHUNHQERPHQ
0LGGHQ :HLFKVHOLHQ 3OHQLJODFLDDO
SHULRGHQPHWHHQ SRROZRHVWLMQHQ SHULRGHQPHWHHQ WRHQGUD
9URHJ :HLFKVHOLHQ 9URHJ *ODFLDDO
SHULRGHQPHWERV HQSHULRGHQPHW HHQVXEDUFWLVFK RSHQODQGVFKDS
(HPLHQ ZDUPHSHULRGH
130.000
300.000
$OOHU¡G /DDW :HLFKVHOLHQ /DDW 9URHJH'U\DV *ODFLDDO
13.000
35.000
0LGGHOHHXZHQ
8000
8240
1LHXZHWLMG
/RRIERV HLNHQKD]HODDU RYHUKHHUVHQ KDDJEHXN YHHOFXOWXXUSODQWHQ URJJHERHNZHLW NRUHQEORHP
,9E
!
4900
7020
9E
$UFKHRORJLVFKH SHULRGHQ
9HJHWDWLH
ORRIERV
0LGGHQ3DOHROLWKLFXP
6DDOLHQ LMVWLMG
9URHJ3DOHROLWKLFXP
&KURQRVWUDWLJUDILHYRRU1RRUGZHVW(XURSDYROJHQV=DJZLMQ 9DQGHQEHUJKH HQ'H0XOGHUet al /LWKRVWUDWLJUDILH YROJHQV'H0XOGHUet al 0DULHQHLVRWRRSVWDGLXP 0,6 YROJHQV%DVVLQRWet al $WPRVIHULVFKHGDWDYROJHQV6WXLYHUet al =XXUVWRILVRWRRSFDOLEUDWLH 2[&DO YHUVLH %URQN5DPVH\ WRHJHSDVWRSKHW/DDW:HLFKVHOLHQHQKHW+RORFHHQ $UFKHRORJLVFKHSHULRGHLQGHOLQJHQRXGHUGRPYROJHQVGH5LMNVGLHQVWYRRUKHW2XGKHLGNXQGLJ%RGHPRQGHU]RHN 52% 9HJHWDWLHEHZHUNWYROJHQV%HUHQGVHQ 3ROOHQ]RQHVYROJHQV39RV 3.LGHQ !
!
!
!
!
Bijlage!2.!
Onderzoeksmeldingen!
Zaaknummer (OMnummer)
Locatie
Aard, uitvoerder en resultaten van het onderzoek
2YHUODSSHQGPHWKHWSODQJH ELHG *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
2YHUODSSHQGPHWKHWSODQJH ELHG %HQHGHQ'RQJH *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
2YHUODSSHQGPHWSODQJHELHG 'H%HOMDDUWWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQRRVWHQYDQKHW SODQJHELHG 'H%HOMDDUWWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQQRRUGRRVWHQYDQ KHWSODQJHELHG %HOMDDUWODDQWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQRRVWHQYDQKHW SODQJHELHG +RJH+DP $WH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQRRVWHQYDQKHW SODQJHELHG $FKWHUKXL]HQWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
7\SHRQGHU]RHN EXUHDXRQGHU]RHN 8LWYRHUGHU 2UDQMHZRXG%9 'DWXP 5HVXOWDDW DUFKHRORJLVFKHEHOHLGVDGYLHVNDDUWSODQJHELHGKHHIWPLGGHOKRJHWRWKRJHYHU ZDFKWLQJ47 7\SHRQGHU]RHN EXUHDXRQGHU]RHN 8LWYRHUGHU ($57+,QWHJUDWHG$UFKDHRORJ\%9 'DWXP 5HVXOWDDW +XLGLJHSODQJHELHGYDOWEXLWHQKHWRQGHU]RHNVJHELHGYDQGLWEXUHDXRQGHU]RHN GLFKWVWELM]LMQGHGHHOJHELHGOLJWNPWHQQRRUGHQ $OOHGHHOJHELHGHQKHEEHQHHQODJH YHUZDFKWLQJJHNUHJHQ48 7\SHRQGHU]RHN ERRURQGHU]RHN 8LWYRHUGHU 2UDQMHZRXG%9 'DWXP 5HVXOWDDW 'DDGZHUNHOLMNHORFDWLHLVGLUHFWWHQRRVWHQHQ]XLGHQYDQKHWKXLGLJHSODQJHELHG%RGHP EHVWDDWXLWHHQWRWFPGLNNHKXPHX]HERYHQODDJ $KRUL]RQW PHWKLHURQGHUOLFKW JHHOWRWOLFKWJULMV]DQG &KRUL]RQW (U]LMQLQGHERULQJHQJHHQDUFKHRORJLVFKHLQGLFDWRUHQ DDQJHWURIIHQ:HO]LMQRSSHUYODNWHYRQGVWHQJHGDDQRSGHORFDWLH$FKWHUKXL]HQ PWHQ RRVWHQYDQKHWKXLGLJHSODQJHELHG QDPHOLMNDDUGHZHUNIUDJPHQWHQXLWGHSHULRGH 3ODQJHELHGJURWHQGHHOVYULMJHJHYHQPHWXLW]RQGHULQJYDQGHORFDWLH$FKWHUKXL]HQ ZDDUHHQRSSHUYODNWHNDUWHULQJLVJHDGYLVHHUG49 7\SHRQGHU]RHN YHOGNDUWHULQJ 8LWYRHUGHU 2UDQMHZRXG%9 'DWXP 5HVXOWDDW 9HUYROJRS $DUGHZHUNIUDJPHQWHQDDQJHWURIIHQXLWRYHUZHJHQGGHSHULRGH
QD'LWEHKRRUWZDDUVFKLMQOLMNWRWRSJHEUDFKWVWDGVYXLO2RN]LMQIUDJPHQWHQXLWGHSH ULRGHJHYRQGHQJHUHODWHHUGDDQKHWHUI$FKWHUKXL]HQ2SEDVLVYDQKHWRQGHU ]RHNOLMNWGLWHUILQGHKLVWRULVFKHVLWXDWLHGH]HOIGHRPYDQJJHKDGWHKHEEHQDOVWHQWLMGH YDQKHWRQGHU]RHN50 7\SHRQGHU]RHN ERRURQGHU]RHN 8LWYRHUGHU 2UDQMHZRXG%9 'DWXP 5HVXOWDDW ,QKHWNDGHUYDQKHWRSVWHOOHQYDQHHQJHGHWDLOOHHUGHYHUZDFKWLQJVNDDUWYRRUGHJH PHHQWH'RQJHQLVRSGH]HORFDWLHHHQDDQYXOOHQGERRURQGHU]RHNXLWJHYRHUGDDQJHYXOG PHWHHQRSSHUYODNWHNDUWHULQJ'RHOZDVKHWYDVWVWHOOHQYDQGHDDQRIDIZH]LJKHLGYDQLQ WDFWHYXXUVWHHQYLQGSODDWVHQ7LMGHQVKHWYHOGRQGHU]RHNLVJHHQYLQGSODDWVDDQJHWURIIHQ 2RNZDVHUJHHQVSUDNHYDQHHQLQWDFWERGHPSURILHO LQDOOHERULQJHQZDVGHWRSYDQGH &KRUL]RQWYHUVWRRUGDOVJHYROJYDQODQGERXZDFWLYLWHLWHQ'HNDQVRSKHWDDQWUHIIHQYDQ RQYHUVWRRUGHYLQGSODDWVHQLVWHUSODDWVHGDQRRNNOHLQ'HRSSHUYODNWHNDUWHULQJZHUGKH ODDVHUQVWLJEHPRHLOLMNWGRRUVQHHXZYDO*H]LHQKHWIHLWGDWHUELMHHUGHUHNDUWHULQJYULMYHHO PDWHULDDOLVDDQJHWURIIHQPDDNWGDWGHDDQZH]LJKHLGYDQYXXUVWHHQYLQGSODDWVHQKLHUQLHW XLWWHVOXLWHQLV*HDGYLVHHUGLVGDQRRNDDQGH]H]RQHVHHQPLGGHOKRJHYHUZDFKWLQJV ZDDUGHWHNRSSHOHQRSGHYHUZDFKWLQJVNDDUW 7\SHRQGHU]RHN LQGLUHFW FROOHFWLH 8LWYRHUGHU $QWHD*URXS$UFKHRORJLH
'DWXP 5HVXOWDDW 8LWZHUNLQJRXGRQGHU]RHN7HUSODDWVHYDQGH+RJH+DP DLVYRQGVWPDWHULDDOYHU]D PHOGGDW]RQGHUXLW]RQGHULQJGDWHHUWXLWGHSHULRGHQ&KU51 7\SHRQGHU]RHN SURHIVOHXYHQRQGHU]RHN 8LWYRHUGHU 6ZHFR 'DWXP 5HVXOWDDW ,QGHPHHVWZHVWHOLMNHZHUNSXWLVKHWRXGVWHVSRRUHHQODDWPLGGHOHHXZVHVORRW'HRYH ULJHVSRUHQLQGH]HZHUNSXW]LMQUHVWDQWHQYDQHHQERHUHQHUIVDPHQKDQJHQGPHWHHQ ERHUGHULMGLHURQGJHVORRSWLV'LWJHERXZLVYHUPRHGHOLMNJHKHHOJHVORRSWLQFOXVLHI
! 47
!Koopmanschap!et!al.,!2010.!! 48 !De!Moor!&!Vanderhoeven,!2020.!! 49 !Koopmanschap!&!Van!Dijck,!2005.! 50!Koopmanschap!&!Oude!Rengerink,!2006.! 51!Koopmanschap!&!Van!Dijck,!2005.!
!
!
PHWHUWHQQRRUGZHVWHQYDQ KHWSODQJHELHG /DJH+DPWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQQRRUGZHVWHQYDQ KHWSODQJHELHG /DJH+DPWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW PHWHUWHQYDQKHWSODQJH ELHG 'RUSVVWUDDW HQ WH6LQW :LOOHEURUG *HPHHQWH5XFSKHQ &R|UGLQDDW PHWHUWHQZHVWHQYDQKHW SODQJHELHG 1RRUGHUODDQWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQZHVWHQYDQKHW SODQJHELHG 1RRUGHUODDQWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW PHWHUWHQ]XLGRRVWHQYDQ KHWSODQJHELHG %RONHQVWHHJWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQQRRUGZHVWHQYDQ KHWSODQJHELHG /DJH+DPWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
! ! !
!
! 52!Spoelstra!et!a.,!2010.!! 53!Hos,!2020.!! 54
!Ibid.!! !Weerheijm!&!Schoute,!2021.!! 56 !Weerheijm!&!Van!Puijenbroek,!2022.!! 57!Craane!&!Sophie,!2014.! 58!Ras,!2006.! 55
!
IXQGHULQJYRRUDIJDDQGDDQKHWRP]HWWHQYDQKHWWHUUHLQQDDUODQGERXZJURQG,QHHQ ZHUNSXWWHQRRVWHQKLHUYDQLVHHQZHJXLWGH/DWH0LGGHOHHXZHQRI1LHXZHWLMGDDQJHWURI IHQHQWHQRRVWHQKLHUYDQODJHHQRSKRJLQJVSDNNHW'LWZLMVWHURSGDWKHWODDWPLGGHO HHXZVHZRRQJHELHG$FKWHUKXL]HQLQLHGHUJHYDOppQNHHULQQRRUGHOLMNHULFKWLQJLVYHU OHQJGGRRUKHWRSKRJHQYDQGHRXGHODQGERXZJURQG'LW]DOURQGGHHRIHHHXZJH ZHHVW]LMQ(ULVJHHQVSUDNHYDQHHQEHKRXGHQVZDDUGLJHYLQGSODDWVHQHULVJHHQQDGHU RQGHU]RHNDDQEHYROHQ52 7\SHRQGHU]RHN EXUHDXRQGHU]RHN 8LWYRHUGHU (FRQVXOWDQF\%9 'DWXP 5HVXOWDDW +HWSODQJHELHGKHHIWHHQPLGGHOKRJHYHUZDFKWLQJYRRUKHW3DOHROLWKLFXPHQ0HVROLWKLFXP HHQODJHYHUZDFKWLQJYRRUGHSHULRGH1HROLWKLFXP±9URHJH0LGGHOHHXZHQHQHHQKRJH YHUZDFKWLQJYRRUGH/DWH0LGGHOHHXZHQHQ1LHXZHWLMG53 7\SHRQGHU]RHN ERRURQGHU]RHN 8LWYRHUGHU (FRQVXOWDQF\%9 'DWXP 5HVXOWDDW 'HERGHPLVYHUVWRRUGHQKHWSODQJHELHGLVYULMJHJHYHQ 54 7\SHRQGHU]RHN ERRURQGHU]RHN 8LWYRHUGHU (FRQVXOWDQF\%9 'DWXP 5HVXOWDDW %HWUHIWIRXWLHYHLQYRHULQ$UFKLVSODQJHELHGOLJWYHUEXLWHQKHWKXLGLJHRQGHU]RHNVJHELHG 7\SHRQGHU]RHN EXUHDXRQGHU]RHN 8LWYRHUGHU 9HVWLJLD%9 'DWXP 5HVXOWDDW 0LGGHOKRJHYHUZDFKWLQJYRRU3DOHROLWKLFXP±1HROLWKLFXP%URQVWLMGODJHYHUZDFKWLQJYRRU
KHWEHJLQYDQGHYHHQYRUPLQJ 1HROLWKLFXP%URQVWLMG WRWDDQGHYHHQRQWJLQQLQJ /DWH 0LGGHOHHXZHQ1LHXZHWLMG HQHHQKRJHYHUZDFKWLQJYRRUUHVWHQYDQHHQDJUDULVFKFXO WXXUODQGVFKDSXLWGH/DWH0LGGHOHHXZHQ1LHXZHWLMG55 7\SHRQGHU]RHN ERRURQGHU]RHN 8LWYRHUGHU 9HVWLJLD%9 'DWXP 5HVXOWDDW %RGHPLVGLHSYHUVWRRUGSODQJHELHGYULMJHJHYHQ56 7\SHRQGHU]RHN EXUHDXRQGHU]RHN 8LWYRHUGHU $QWHD*URXS$UFKHRORJLH 'DWXP 5HVXOWDDW 0LGGHOKRJHYHUZDFKWLQJWHYHQVERRURQGHU]RHNXLWJHYRHUG YHUVWRRUGHERGHPSODQJH ELHGYULMJHJHYHQ57 7\SHRQGHU]RHN ERRURQGHU]RHN 8LWYRHUGHU 62%5HVHDUFK 'DWXP 5HVXOWDDW %RGHPYHUVWRRUGWRWLQGH&KRUL]RQWSODQJHELHGYULMJHJHYHQ58
!
Bijlage!3.!
Vondstmeldingen!
Aantal : 7 ZaaknumLocatie mer (Waarnemingsnr.) PHWHUWHQRRVWHQYDQKHWSODQJHELHG 9HHQPRVWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW PHWHUWHQRRVWHQYDQKHWSODQJHELHG 'H%HOMDDUWWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQRRVWHQYDQKHWSODQJHELHG WH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQRRVWHQYDQKHWSODQJHELHG +RJH+DP $WH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQQRRUGRRVWHQYDQKHWSODQJHELHG $NNHU%HOMDDUWODDQWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQRRVWHQYDQKHWSODQJHELHG 'H%HOMDDUWWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
PHWHUWHQQRRUGZHVWHQYDQKHWSODQJHELHG /DJH+DPWH'RQJHQ *HPHHQWH'RQJHQ &R|UGLQDDW
! !
!
Omschrijving
Nieuwe tijd NRSHUHQPXQWGXLWRRUGFHQWVWXLYHU *HYRQGHQPHWPHWDDOGHWHFWRU Middeleeuwen - Nieuwe tijd IUDJPHQWHQYDQQDWXXUOLMNJURQGVSRRU Late-Middeleeuwen JUHSSHOVVORWHQ Late-Middeleeuwen - Nieuwe tijd KDQGJHYRUPGDDUGHZHUN NXLOHQ IUDJPHQWHQYDQPHWDOHQERXZPDWHULDDO SDDOJDWHQ Nieuwe tijd ERWPDWHULDDO IUDJPHQWYDQHHQSODQWDDUGLJKRXWREMHFW *HYRQGHQWLMGHQVSURHIVOHXYHQRQGHU]RHN Middeleeuwen - Nieuwe tijd IUDJPHQWYDQKXWWHQOHHPYHUEUDQGHOHHP Nieuwe tijd IUDJPHQWHQYDQNHUDPLVFKHREMHFWHQ *HYRQGHQRSDNNHUGRRUSDUWLFXOLHU Late-Middeleeuwen - Nieuwe tijd IUDJPHQWHQYDQVWHHQJRHG IUDJPHQWYDQZLWEDNNHQGJHJOD]XXUGDDUGHZHUN IUDJPHQWYDQHHQNHUDPLVFKREMHFW IUDJPHQWYDQURRGEDNNHQGJHJOD]XXUGDDUGHZHUN Nieuwe tijd IUDJPHQWHQYDQVWHHQJRHG IUDJPHQWHQYDQNHUDPLVFKHREMHFWHQ IUDJPHQWHQYDQURRGEDNNHQGJHJOD]XXUGDDUGHZHUN *HYRQGHQGRRUSDUWLFXOLHU Mesolithicum IUDJPHQWYDQHHQYXXUVWHHQERRU IUDJPHQWYDQHHQ67;NOLQJ IUDJPHQWYDQHHQYXXUVWHHQNOLQJ IUDJPHQWHQYDQYXXUVWHHQVSLWVHQ IUDJPHQWYDQHHQYXXUVWHHQVWHNHU IUDJPHQWHQYDQYXXUVWHHQVFKUDEEHUV IUDJPHQWHQYDQYXXUVWHHQWUDSH]LXP Neolithicum IUDJPHQWYDQHHQYXXUVWHHQNOLQJ IUDJPHQWHQYDQYXXUVWHHQVSLWVHQ
IUDJPHQWYDQHHQYXXUVWHHQZHUNWXLJ Neolithicum - Bronstijd YXXUVWHHQDIVODJ *HYRQGHQWLMGHQVRSSHUYODNWHNDUWHULQJ Late-Middeleeuwen IUDJPHQWYDQVWHHQJRHG Late-Middeleeuwen - Nieuwe tijd IUDJPHQWYDQZLWEDNNHQGJHJOD]XXUGDDUGHZHUN Nieuwe tijd IUDJPHQWHQYDQVWHHQJRHG IUDJPHQWHQYDQURRGEDNNHQGJHJOD]XXUGDDUGHZHUN *HYRQGHQWLMGHQVERRURQGHU]RHN Nieuwe tijd DDUGHZHUN *HYRQGHQWLMGHQVERRURQGHU]RHN
!
Bijlage!4.!
Bewoningsgeschiedenis!van!Nederland!
! Als!aanvullende!informatie!wordt!hieronder!een!algemene!ontwikkeling!van!de!bewoningsgeschiedenis!van!Nederland!weergegeven.! ! Paleolithicum!(tot!circa!8800!v.!Chr.)!! De!vroegste!bewoningssporen!in!Nederland!uit!deze!periode!dateren!uit!de!voorlaatste!ijstijd,! circa!300.000130.000!jaar!geleden.!Waarschijnlijk!hebben!in!de!koudste!fasen!van!de!ijstijden!in!Nederland!geen!mensen!geleefd.!Daarentegen!was!bewoning!in!de!warmere!perioden!wel!mogelijk.!De!mensen!die!hier!toen!leefden!trokken!als!jagers/vissers/verzamelaars!rond!in!kleine!groepen!en!maakten!gebruik!van!tijdelijke!kampementen.!Veranderingen!in!het!klimaat!zorgden!voor!een!veranderende!flora!en!fauna.!Tijdens!de!koude!perioden!bestond! het!groot!wild!onder!meer!uit!rendieren,!mammoeten,!paarden!en!steppewisenten.!Vooral!op!paarden!en!rendieren!werd!in!het!Laat-Paleolithicum!intensief!jacht!gemaakt.!Tijdens!de!warmere!perioden!werd!er!onder!andere!op!herten,!wilde!zwijnen!en!oerossen!gejaagd.!! ! Mesolithicum!(circa!8800-4900!v.!Chr.)! Rond!de!overgang!van!het!Pleistoceen!naar!het!Holoceen!(circa!9000!v.!Chr.)!verbeterde!het!klimaat!voor!een! langdurige!periode.!De!gemiddelde!temperatuur!steeg,!waardoor!de!variatie!in!flora!en!fauna!(o.a.!bosontwikkeling)!toenam.!De!mens!kreeg!nu!de!mogelijkheid!om!meer!gevarieerd!te!eten:!vruchten!en!andere!eetbare!
gewassen!stonden!nu!vaker!op!het!menu.!Doordat!de!temperatuur!steeg,!trok!het!groot!wild!(met!name!rendieren)!naar!het!noorden,!en!maakte!plaats!voor!meer!territorium!gebonden!klein!wild,!vogels!en!vissen.!Door!deze! veranderende!leefomstandigheden!werd!de!jachttechniek! aangepast.!De!vuursteen!bewerkingstechniek! hield! met!deze!ontwikkeling!gelijke!tred.!Er!werden!kleine!vuursteenspitsen!vervaardigd!die!als!pijl-!en!harpoenpunt! werden!gebruikt.!Met!de!stijging!van!de!temperatuur!begon!het!landijs!te!smelten!en!de!zeespiegel!te!stijgen.! Het!tot!dan!toe!droge!Noordzee-Bekken!kwam!onder!water!te!staan.!De!groepen!jagers/vissers/verzamelaars! wisselden!nog!wel!van!locatie!maar!exploiteerden!kleinere!gebieden.!In!het!voorjaar!viste!men!in!de!rivieren,! tijdens!de!zomer!leefde!men!voornamelijk!langs!de!kust,!waar!naast!vis!en!schaaldieren!ook!zeehonden!als!voedselbron!dienden.!In!de!herfst!verzamelde!men!noten!en!vruchten,!terwijl!in!de!winter!op!onder!meer!pelsdieren! werd!gejaagd.!! ! Neolithicum!(circa!5300-2000!v.!Chr.)!! Aan!het!begin!van!deze!periode!gingen!het!jagen,!vissen!en!verzamelen!een!steeds!minder!belangrijke!rol!spelen.! Men!ging!nu!zelf!cultuurgewassen!telen!en!dieren!houden!bij!het!kamp.!Uit!vondsten!valt!af!te!leiden!dat!het!om!
twee!groepen!mensen!gaat,!enerzijds!kolonisten!met!een!vrijwel!agrarische!levenswijze,!anderzijds!om!de!autochtone!mesolithische!bevolking!die!een!half!agrarische!levensstijl!erop!na!gaat!houden.!Deze!verandering!ging! gepaard!met!enkele!technologische!en!sociale!vernieuwingen!zoals:!het!wonen!op!een!vaste!plek!in!een!huis,!het! gebruik!van!vaatwerk!van!(gebakken)!klei!en!de!introductie!van!geslepen!stenen!dissels!en!bijlen.!De!bevolking! groeide!nu!gestaag,!mede!door!de!productie!van!overschotten.!Uit!het!Neolithicum!zijn!verschillende!nu!nog! zichtbare!grafmonumenten!bekend,!te!weten!grafkelders,!hunebedden!en!grafheuvels.!! ! Bronstijd!(circa!2000-800!v.!Chr.)! Het!begin!van!dit!tijdvak!valt!samen!met!het!eerste!gebruik!van!bronzen!voorwerpen!zoals!bijlen.!Vuurstenen! werktuigen! bleven,! zij! het! minder,! in! gebruik.! Het! aardewerk! uit! deze! periode! is! over!het! algemeen! tamelijk! zeldzaam.!Vuursteenmateriaal!uit!de!Bronstijd!is!meestal!niet!goed!te!onderscheiden!van!dat!uit!andere!perioden.!Lange!tijd!bleven!bronzen!voorwerpen!zeer!schaars!binnen!Nederlands!grondgebied.!Door!het!van!nature! ontbreken!van!de!benodigde!grondstoffen!moest!het!brons!worden!geïmporteerd!en!ontstonden!er!handelscontacten!over!langere!afstanden.!Eén!en!ander!had!wel!tot!gevolg!dat!er!binnen!de!bevolking!grotere!verschillen!
ontstonden!door!verschillen!op!basis!van!bezit.!De!grafheuveltraditie,!die!tijdens!het!Neolithicum!haar!intrede! deed,!werd!in!eerste!instantie!voortgezet,!maar!rond!1200!v.!Chr.!vervangen!door!begravingen!in!urnenvelden.!
!
!
Het!gaat!hier!om!ingegraven!urnen!met!crematieresten!waar!overheen!kleine!heuveltjes!werden!opgeworpen,! omgeven!door!een!greppel.!Een!Kopertijd!voorafgaand!aan!de!Bronstijd!wordt!in!Noordwest-Europa!niet!onderscheiden,!in!tegenstelling!tot!bijvoorbeeld!het!Middellandse!Zeegebied.!Wel!zijn!uit!het!Laat-Neolithicum!koperen!voorwerpen!bekend.! ! IJzertijd!(circa!800-12!v.!Chr.)!! In!deze!periode!werden!voor!het!eerst!ijzeren!voorwerpen!vervaardigd.!Voor!de!productie!van!werktuigen!en! wapens!werd!brons!vervangen!door!ijzer.!Er!ontstond!een!inheemse!ijzerproductie.!Het!gebruik!van!vuursteen! voor!het!vervaardigen!van!werktuigen!duurde!nog!in!beperkte!mate!voort.!Ten!opzichte!van!de!Bronstijd!traden! er!in!de!aardewerktraditie!geen!radicale!veranderingen!op.!Evenals!in!het!Neolithicum!en!de!Bronstijd!woonden! de!mensen!in!verspreid!liggende!hoeven!('Einzelhöfe')!of!in!nederzettingen!bestaande!uit!maar!enkele!huizen;! deze!werden!in!een!beperkt!gebied!nogal!eens!verplaatst.!Op!de!hogere!zandgronden!ontstonden!uitgebreide! omwalde!akkercomplexen!(raatakkers).!Opvallend!zijn!de!verschillen!in!materiële!welstand!(bezit!van!metalen! voorwerpen),!die!mogelijk!op!sociale!ongelijkheid!duiden.!In!de!zogenaamde!vorstengraven!uit!Zuid!Nederland,! met!daarin!luxe,!geïmporteerde!bijgaven,!zijn!vermoedelijk!lokale!of!regionale!autoriteiten!begraven.!De!meeste!
begravingen!vonden!nog!immer!plaats!in!urnenvelden.!Tijdens!de!IJzertijd!werd!het!Friese!kustgebied!gekoloniseerd!en!ontstonden!de!eerste!terpen.! ! Romeinse!tijd!(circa!12!v.!Chr.!-!450!n.!Chr.)!! Met!de!komst!van!de!Romeinen!eindigt!de!prehistorie!en!begint!de!geschreven!geschiedenis.!Aangezien!de!schriftelijke!bronnen!slechts!een!zeer!fragmentarisch!beeld!schetsen,!is!men!toch!nog!in!belangrijke!mate!aangewezen! op!de!archeologie!als!informatiebron.!Een!tijd!lang!diende!het!Nederlandse!rivierengebied!als!uitvalsbasis!voor! veldtochten!in!het!noorden!van!Germanië.!In!47!n.!Chr.!werd!de!Rijn!definitief!als!Romeinse!rijksgrens!ingesteld.! Ter!controle!en!verdediging!van!deze!zogenaamde!'limes'!werden!langs!de!Rijn,!tot!diep!in!Duitsland,!'castella'! (militaire!forten)!gebouwd.! ! De!inheemse!manier!van!leven!handhaafde!zich!nog!lange!tijd.!Wel!werd,!vooral!na!de!opstand!van!de!Bataven! tegen!de!Romeinse!overheersers!in!69-70!n.!Chr.,!de!Romeinse!invloed!steeds!duidelijker.!In!veel!inheems-Romeinse!nederzettingen!was!bijvoorbeeld,!naast!het!eigen!handgevormde!aardewerk,!Romeins!importaardewerk! in!gebruik,!dat!op!de!draaischijf!was!vervaardigd.!Er!werden,!vooral!in!Limburg,!grootse!villa's!(Romeinse!herenboerderijen)!gebouwd,!hetzij!nieuw!gesticht,!hetzij!ontwikkeld!vanuit!een!bestaande!inheemse!nederzetting.!! !
De!Romeinen!legden!een!voor!die!tijd!al!uitgebreide!infrastructuur!aan,!waardoor!het!gebied!steeds!beter!werd! ontsloten.!Op!verschillende!plaatsen!ontstonden!aanzienlijke!nederzettingen,!waarvan!er!enkele!met!een!stedelijk!karakter!(zoals!Nijmegen).!De!inheemse!bevolking,!ten!noorden!van!de!Limes,!werd!niet!zo!sterk!beïnvloed! door!de!Romeinse!aanwezigheid.!Er!was!wel!sprake!van!handelscontacten!en!het!uitwisselen!van!geschenken.!In! de!tweede!helft!van!de!derde!eeuw!ontstond,!onder!meer!door!invallen!van!Germaanse!stammen,!een!instabiele! situatie!die!met!korte!onderbrekingen!voortduurde!tot!in!de!vijfde!eeuw.!Uiteindelijk!leidde!dit!in!het!jaar!406! tot!de!definitieve!ineenstorting!van!de!grensverdediging!langs!de!Rijn.! ! Middeleeuwen!(circa!450-1500!n.!Chr.)!! Over!de!Vroege!Middeleeuwen,!vooral!over!het!tijdvak!450-600!n.!Chr.,!is!relatief!weinig!bekend.!Zowel!historische!bronnen!als!archeologische!overblijfselen!zijn!schaars.!De!bevolkingsomvang!was!ten!opzichte!van!de!voorafgaande!periode!sterk!afgenomen.!De!marktgerichte!economie!verdween!en!de!mensen!vielen!terug!op!zelfvoorziening.!De!politieke!macht!was!na!het!wegvallen!van!de!Romeinse!staatsorganisatie!in!handen!gekomen! van!regionale!en!lokale!hoofdlieden.!Een!gezaghebbende!status!was!nu!vooral!gebaseerd!op!militair!succes!en!
materiële!welstand.!Deze!instabiele!periode!wordt!ook!wel!aangeduid!als!de!'tijd!van!de!volksverhuizingen'.! ! Vanaf!de!10e!–!11e!eeuw!wordt!een!overheersende!positie!van!de!al!dan!niet!adellijke!grootgrondbezitters!waargenomen.!Dit!vertaalt!zich!in!nieuwe!nederzettingsvormen!als!mottes,!kastelen!en!versterkte!hoeven.!In!verband!
!
!
met!de!aanhoudende!bevolkingsgroei,!en!mede!dankzij!gunstige!klimatologische!omstandigheden,!werd!een!begin!gemaakt!met!het!ontginnen!van!woeste!gronden!als!bos,!heide!en!veen.!Veel!van!de!huidige!dorpen!en!steden! dateren!uit!deze!periode.!Door!de!aanleg!van!dijken!en!kaden!werden!laaggelegen!gebieden!beschermd!tegen! wateroverlast.!De!heersende!rivaliteit!tussen!de!vorsten!leidde,!in!combinatie!met!een!zwak!centraal!gezag,!veelvuldig!tot!lokaal!geweld,!waarvan!de!bevolking!vaak!het!slachtoffer!werd.!Door!het!aanleggen!van!burgen,!schansen,!landweren!en!wallen!trachtte!men!zich!te!beveiligen.! ! Nieuwe!tijd!(1500-heden)! De!Nieuwe!tijd!kenmerkt!zich!door!een!groot!aantal!veranderingen!vooral!op!het!gebied!van!mens-!en!wereldbeeld.!Er!is!sprake!van!een!Europese!overzeese!expansie!wat!leidt!tot!handelscontacten,!handelskapitalisme!en! het!begin!van!een!wereldeconomie.!Er!ontstaat!een!nieuwe!wetenschappelijke!belangstelling!die!resulteert!in! vele!uitvindingen.!Deze!uitvindingen!vormen!de!motor!van!de!industriële!revolutie.!Er!ontstaat!een!nationale! staat!die!centraal!bestuurd!wordt.!Als!gevolg!van!deze!ontwikkelingen!neemt!het!belang!en!de!omvang!van!steden!toe!en!neemt!de!macht!van!adel!af.!Het!grootste!deel!van!de!bevolking!is!niet!meer!werkzaam!en!woonachtig! op!het!platteland!maar!in!de!steden.!In!verband!met!de!aanhoudende!bevolkingsgroei!worden!aan!het!eind!van!
de!19e!tot!het!begin!van!de!20e!eeuw!op!grote!schaal!woeste!gronden!gecultiveerd.!Door!de!industriële!revolutie! komen!steeds!meer!producten!beschikbaar!voor!steeds!meer!mensen!waardoor!de!welvaart!stijgt.!In!de!Nieuwe! tijd!vindt!er!eveneens!een!hernieuwde!oriëntatie!op!het!erfgoed!van!de!klassieke!Oudheid!plaats,!wat!zich!tot!in! het!begin!van!de!20e!eeuw!uit!in!de!kunsten.! ! !
!
!
Bijlage!5.!
AMZ-cyclus!
! Het!AMZ-proces! Archeologisch!onderzoek! in!Nederland!wordt! in!het! algemeen!uitgevoerd!binnen!het!kader!van!de!Archeologische!Monumentenzorg! (AMZ).!Het! gehele!traject! van!de!AMZ! omvat!een!aantal!stappen!die!elkaar!kunnen! opvolgen,!afhankelijk!van!het!resultaat!van!de!voorgaande!stappen.!Om!inhoudelijke,!prijs-!en!planningstechnische!redenen!kan!er!soms!voor!gekozen!worden!om!bepaalde!stappen!gelijktijdig!uit!te!voeren.!Bovendien!kan,! indien!reeds!voldoende!gegevens!bekend!zijn,!een!stap!worden!overgeslagen.!Elke!stap!eindigt!met!een!rapport! met!daarin!een!advies!voor!de!vervolgstappen.!Na!elke!stap!wordt!er!een!besluit!genomen!door!de!bevoegde! overheid,!gemeente,!provincie!of!de!Rijksdienst!voor!het!Cultureel!Erfgoed,!op!basis!van!de!resultaten!van!het! archeologisch!onderzoek.!Indien!na!een!bepaalde!stap!blijkt!dat!geen!nader!vervolgonderzoek!nodig!is,!wordt! het! archeologisch! onderzoek! afgesloten.! Ook! kan! de! bevoegde! overheid! besluiten! dat! een! vindplaats! van! zo! groot!belang!is,!dat!deze!in!situ!behouden!moet!worden.!Dan!dienen!de!archeologische!resten!in!de!grond!beschermd!te!worden!door!planaanpassing!of!planinpassing.! ! Het!begint!met!het!bepalen!van!de!onderzoeksplicht.!Gemeentelijke,!provinciale!en!landelijke!archeologische! waardenkaarten!geven!aan!of!het!plangebied!in!een!gebied!ligt!met!een!archeologische!verwachting.!Indien!dit!
het!geval!is,!dan!zal!er!in!het!kader!van!de!planprocedure!onderzoek!verricht!moeten!worden!om!te!bepalen!of! er!archeologische!waarden!binnen!het!plangebied!aanwezig!zijn.!Hiermee!start!de!zogenaamde!AMZ-cyclus!(zie! schema).! ! De!eerste!fase:!Bureauonderzoek! Elk!archeologisch!onderzoek!begint!met!een!bureauonderzoek.!Dit!heeft!tot!doel!het!verwerven!van!informatie,! aan!de!hand!van!bestaande!bronnen,!over!bekende!of!verwachte!archeologische!waarden,!binnen!het!plangebied!om!tot! een!gespecificeerd!verwachtingsmodel!te!komen,! op!basis!waarvan!een! beslissing!genomen!kan! worden!ten!aanzien!van!een!eventuele!vervolgstap.! ! De!tweede!fase:!Inventariserend!VeldOnderzoek!(IVO)! Het! doel!van!een!IVO!is!het!aanvullen!en!toetsen!van!het!gespecificeerde!verwachtingsmodel.!Het! IVO!moet! informatie!geven!over!de!aan-!of!afwezigheid,!de!aard,!het!karakter,!de!omvang,!de!datering,!de!gaafheid,!de! conservering!en!de!inhoudelijke!kwaliteit!van!de!archeologische!waarden.! ! Inventariserend!Veldonderzoek;!Booronderzoek!en!Veldkartering! Door!een!booronderzoek!kan!er!een!goede!inschatting!gemaakt!worden!van!de!kans!op!archeologische!waarden! (grondsporen!en!daarmee!samenhangende!voorwerpen).!Bij!het!booronderzoek!is!een!onderscheid!aangebracht! in!een!verkennende,!karterende!en!waarderende!fase.!De!verkennende!fase!heeft!tot!doel!inzicht!te!krijgen!in!
de!vormeenheden!van!het!landschap,!voor!zover!deze!van!invloed!zijn!op!de!locatiekeuze.!Op!deze!manier!worden!kansarme!zones!uitgesloten!en!kansrijke!zones!geselecteerd!voor!de!volgende!fasen.!Tijdens!de!karterende! fase!wordt!het!onderzoeksgebied!systematisch!onderzocht!op!de!aanwezigheid!van!archeologische!vondsten!of! sporen.!De!waarderende!fase!sluit!aan!op!de!karterende!fase.!Het!waarnemingsnet!kan!verdicht!worden!om!de! horizontale!begrenzing,!ligging!en!omvang!van!archeologische!vindplaatsen!vast!te!stellen.!! ! Een!veldkartering!wordt!uitgevoerd!wanneer!vondsten!of!sporen!aan!de!oppervlakte!worden!verwacht!en!zichtbaar!zijn!op!het!moment!dat!het!onderzoek!uitgevoerd!wordt.!Dit!type!onderzoek!bestaat!uit!het!systematisch! belopen!van!het!maaiveld!van!het!plangebied.! ! ! !
!
!
Inventariserend!Veldonderzoek;!Proefsleuven! Als!uit!vooronderzoek!blijkt!dat!binnen!het!plangebied!archeologische!resten!aangetroffen!kunnen!worden!kan! de!bevoegde!overheid!beslissen!tot!een!proefsleuvenonderzoek.!Proefsleuven!zijn!lange!sleuven!van!minimaal! twee!tot!vijf!meter!breed!die!worden!aangelegd!in!de!zones!waar!in!de!voorgaande!onderzoeksfase!aanwijzingen! voor!vindplaatsen!zijn!aangetroffen.!De!KNA!schrijft!voor!dat!bij!een!dergelijk!onderzoek!minimaal!5%!van!het!te! verstoren!gebied!onderzocht!dient!te!worden.! ! Variant!archeologische!begeleiding! Als!het!vooronderzoek!niet!voldoende!informatie!heeft!opgeleverd!om!de!archeologische!waarde!van!de!archeologische!resten!te!bepalen!en!indien!proefsleuvenonderzoek!door!praktische!redenen!niet!uitvoerbaar!is,!kan! besloten!worden!tot!proefsleuven!variant!archeologische!begeleiding!van!de!sloop-!of!graafwerkzaamheden.!Dit! betekent!dat!archeologen!bij!het!graafwerk!aanwezig!zijn!om!het!werk!te!volgen!en!eventuele!resten!te!documenteren.!Wanneer!tijdens!de!werkzaamheden!vondsten!(van!hoge!archeologische!waarde)!naar!boven!komen,! die!aanleiding!geven!tot!nader!onderzoek,!kan!alsnog!besloten!worden!om!tot!een!opgraving!over!te!gaan.! ! De!derde!fase:!Opgraven!!
Indien!de!archeologische!resten!niet!in!situ!bewaard!kunnen!blijven,!maar!wel!van!belang!zijn!voor!de!wetenschap,!kan!de!bevoegde!overheid!besluiten!over!te!gaan!tot!een!opgraving.!Het!doel!hiervan!is!volgens!de!KNA! het!documenteren!van!gegevens!en!het!veiligstellen!van!materiaal!van!vindplaatsen!om!daarmee!informatie!te! behouden,!die!van!belang!is!voor!kennisvorming!over!het!verleden.! ! Variant!archeologische!begeleiding! Als!het!vooronderzoek!niet!voldoende!informatie!heeft!opgeleverd!om!de!archeologische!waarde!van!de!archeologische!resten!te!bepalen,!kan!besloten!worden!tot!een!opgraving!variant!archeologische!begeleiding!van!de! sloop-!of!graafwerkzaamheden.!Dit!betekent!dat!archeologen!bij!het!graafwerk!aanwezig!zijn!om!het!werk!te! volgen!en!eventuele!resten!te!documenteren.!Wanneer!tijdens!de!werkzaamheden!vondsten!(van!hoge!archeologische!waarde)!naar!boven!komen,!die!aanleiding!geven!tot!nader!onderzoek,!kan!alsnog!besloten!worden!om! tot!een!opgraving!over!te!gaan.! ! ! !
!
!
Schema!van!de!Archeologische!Monumenten!Zorg! ! ! ! ! Vergunningaanvraag/ruimtelijke!ontwikkeling! ź! ! ! Toetsing!aan!archeologisch!beleid! ! ! (Gemeente,!Provincie,!Rijk)! Ź! Vergunningverlening!indien!geen!onderzoek!noodzakeź! ! lijk!wordt!geacht.! Bureauonderzoek*! ! ! (verzamelen!gegevens!en!opstellen!verwachtingsmodel)! ! ! ź! ! ! Besluit! ! ! (door!de!bevoegde!overheid!op!basis!van!resultaten)! Ź! Bij!geen!of!geringe!kans!op!aanwezigheid!van!archeoloź! ! gie.!Einde!onderzoek,!vrijgeven!voor!functie!(eventueel! Inventariserend!veldonderzoek*! ! met!bouwkundige!voorwaarden).!Ook!kan!besloten!worź! ź! ! den!over!te!gaan!op!het!begeleiden!van!de!graafwerkVerkennend!veldonderzoek! Ź****!Karterend!veldonderzoek! ! zaamheden!door!archeologen.***! Door!middel!van:! Door!middel!van:! ! ! -!terreininspectie!!!!!!!!!!!! -!oppervlaktekartering! ! ! -!booronderzoek**! -!booronderzoek**! ! ! ! -!proefsleuven***! ! ! ź! ź*****! ! ! Besluit! ! ! (door!de!bevoegde!overheid!op!basis!van!resultaten)! Ź! Bij!geen!of!geringe!kans!op!aanwezigheid!van!archeoloź! ! gie.!Einde!onderzoek,!vrijgeven!voor!functie!(eventueel! Bewezen!of!hoge!kans!op!de!aanwezigheid!van!archeologie! ! met!bouwkundige!voorwaarden).!Ook!kan!besloten!worź******! ! den!over!te!gaan!op!het!begeleiden!van!de!graafwerkWaarderend!veldonderzoek!door!middel!van!proefsleuven***! ! zaamheden!door!archeologen.***!
(variant!begeleiding)! ! ! ź! !! ! Besluit! Ź! Bij!geen!of!geringe!kans!op!aanwezigheid!van!archeolo(door!de!bevoegde!overheid!op!basis!van!resultaten)! gie,! wel! archeologische! waarden! aanwezig! maar! geen! !!!!!!!!ź! !!!ź! !! vervolgonderzoek! noodzakelijk! op! grond! van! waardeOpgraven***!!!!!!!!!!! Beschermen! ring.!Einde!onderzoek,!vrijgeven!voor!functie!(eventueel! Verwijderen!van!de!arBescherming!van!de! met!bouwkundige!voorwaarden).! archeologie!door!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! cheologische! resten! door!archeologen! planaanpassing!! (variant!begeleiding)!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! ! *!!!!Combinatie!bureauonderzoek!en!IVO!verkennende!of!karterende!fase!mogelijk,!indien!een!PvA!aanwezig!is.! **!!!Voorafgaand!aan!het!booronderzoek!dient!een!PvA!worden!opgesteld,!toetsing!door!de!bevoegde!overheid.! ***!!Voorafgaand!aan!het!onderzoek!dient!een!PvE!en!PvA!te!worden!opgesteld,!toetsing!door!de!bevoegde!overheid.! ****!!Na!een!verkennend!booronderzoek!kan!de!bevoegde!overheid!besluiten!dat!een!aanvullend!karterend!bureauonderzoek! !!!!!moet!worden!uitgevoerd.! *****!Een!combinatie!van!bureauonderzoek!en!IVO!karterende!en!waarderende!fase!door!middel!van!proefsleuven!is! !!!!!mogelijk,!indien!een!PvA!en!een!goedgekeurd!PvE!aanwezig!is!en!met!instemming!van!de!bevoegde!overheid.!
******!Een!combinatie!van!bureauonderzoek!en!IVO!karterende!en!waarderende!fase!door!middel!van!proefsleuven!of!een! !!!!!IVO!karterende!en!waarderende!fase!door!middel!van!proefsleuven!is!mogelijk,!indien!een!PvA!en!een!goedgekeurd! !!!!!PvE!aanwezig!is!en!met!instemming!van!de!bevoegde!overheid.! !
!
!
!
!
Bijlage!6.!
Planontwerp!
!
!