Bijl-1a 25-45 Jaarrekening 2024 Gemeente Dongen
Tekst van het document
Sinds 2023 heeft het college een pad ingezet om de woonlasten geleidelijk te laten bewegen richting het landelijk gemiddelde. In 2024 liggen de woonlasten onder het landelijke gemiddelde.
C. Onderhoud kapitaalgoederen
Deze derde paragraaf gaat over het onderhoud van kapitaalgoederen. De gemeente heeft kapitaalgoederen nodig om de diensten en goederen die zij aan haar inwoners levert, te produceren. Het zijn grote goederen die veel waarde hebben en meerdere jaren meegaan. Het onderhoud aan kapitaalgoederen, zoals riolering en wegen, is een wettelijke taak. Alle kapitaalgoederen zijn aan onderhoud onderhevig, want achterstallig onderhoud kan leiden tot aansprakelijkheid. Met deze paragraaf geven wij u inzicht in de financiële bedragen die met het onderhoud gepaard zijn gegaan in 2024. Dit is van belang omdat kapitaalgoederen, die een groot beslag leggen op de gemeentelijke uitgaven, nodig zijn om programmadoelen van de gemeente te realiseren. Er bestaat een direct verband tussen de paragraaf 'Onderhoud kapitaalgoederen', de staat van reserves en voorzieningen en het Investeringsplan. In het Investeringsplan worden de investeringen bijeengebracht waarvan de jaarlijkse kapitaallasten in deze paragraaf zijn verwerkt. De kosten van het jaarlijks klein onderhoud zijn opgenomen in de exploitatie. Voor wegenonderhoud en openbare verlichting is structureel een budget in de begroting opgenomen. Het uitvoeringsplan voor wegen en openbare verlichting is hierop afgestemd. Voor wat betreft riolering, gebouwenbeheer en sportaccommodaties zijn de onderhoudsbudgetten ondergebracht in een voorziening.
Het verloop van deze voorzieningen is in beeld gebracht en toegelicht in de specificatie van reserves en voorzieningen. Aan de lasten die in deze paragraaf worden weergegeven, liggen onderhouds- en uitvoeringsplannen ten grondslag die door de raad of het college zijn of worden vastgesteld: • Riolering: Water- en Rioleringsplan 2022 (raad d.d. 16 december 2021); • Verlichting: Beleidsplan openbare verlichting 2020-2028 (raad d.d. 9 april 2020) ; • Openbaar groen: Groenbeleidsplan en bomenbeleidsplan (raad d.d. 28 september 2023; • Onderhoud wegen: Wegenbeheerplan 2022-2025 (raad d.d. 30 september 2021); • Civiele kunstwerken: beheerplan civieltechnische kunstwerken 2022-2025 (raad d.d. 30 september 2021); • Gemeentelijke gebouwen en jeugd en sportaccommodaties: Geprogrammeerd onderhoud gebouwen. Kosten worden deels door huur gedekt; • Onderwijshuisvesting: Onder meer in plan van aanpak onderwijshuisvesting 2018 (raad d.d. 28 september 2017). In onderstaande tabel zijn de kosten voor het onderhoud van de kapitaalgoederen weergegeven: Onderhoud kapitaalgoederen 2023
2024
Rekening
Primitieve begroting
Begr. na wijziging
Rekening
Verschil
Water en riolering Wegen, straten en pleinen Openbare verlichting en verkeerregelinstallaties Openbaar groen Gebouwenbeheer Sport- en cultuuraccommodaties Onderwijshuisvesting
1.821 1.429
1.893 1.676
1.897 1.726
1.748 1.595
150 132
657
633
658
642
16
2.473 1.550 1.748 914
2.506 1.490 2.296 1.192
2.530 1.501 1.948 1.192
2.556 1.527 1.798 1.012
-26 -26 149 180
Totaal onderhoud kapitaalgoederen
10.592
11.686
11.452
10.878
575
De werkzaamheden voor riolering zijn uitgevoerd volgens het rioleringsplan (Verbreed Gemeentelijke Rioleringsplan). Onderhoud aan wegen, straten en pleinen is conform de plannen uitgevoerd. Ook de werkzaamheden openbare verlichting zijn volgens de plannen uitgevoerd.
Het onderhoud openbaar groen, plantsoenen, recreatieterreinen en speelterreinen is uitgevoerd met dezelfde kwaliteitseisen. Het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen is uitgevoerd volgens het geprogrammeerd onderhoudsplan en de kosten worden gedekt uit de voorziening geprogrammeerd gebouwenbeheer. Het onderhoud op de jeugd en sportaccommodaties is uitgevoerd ook volgens het geprogrammeerd onderhoudsplan en wordt gedekt door huurinkomsten en de voorziening sportaccommodaties.
D. Financiering In deze vierde paragraaf wordt een analyse gegeven van de beheersing van de risico’s met betrekking tot de financiering. De wet Fido, Financiële verordening 2023 en het treasurystatuut 2020 vormen het kader voor deze paragraaf. Daarnaast worden in deze paragraaf specifieke uitgangspunten opgenomen zoals de kasgeldlimiet. De voornaamste doelstelling van de treasuryfunctie is het beperken van de financiële risico's. In zijn algemeenheid kunnen deze risico’s worden onderscheiden in renterisico’s, kredietrisico’s, koersrisico’s en valutarisico’s. In de Dongense financieringssituatie zijn de koers- en valutarisico’s niet van toepassing. Renterisico’s doen zich voor op de openstaande schuld (zowel vlottend als vast). De kredietrisico’s hebben betrekking op de verstrekte leningen, uitgezette beleggingen en verstrekte gemeentegaranties. Renterisico In een gemeente is doorgaans sprake van een financieringstekort: het totaal aan benodigde geldmiddelen (voor investeringen, reguliere uitgaven en aflossingen) blijkt groter dan de aanwezige geldmiddelen vanuit de reguliere ontvangsten (rijk en lokale heffingen) en de opbrengst uit grondverkopen.
Om te voorzien in de behoefte aan financiering, worden zowel korte leningen (leningen met een looptijd korter dan 1 jaar, vlottende schuld genoemd) als lange leningen (leningen met een looptijd langer dan 1 jaar, vaste schuld genoemd) afgesloten. In beide gevallen loopt de gemeente een renterisico. Wettelijk bestaan er regels die moeten voorkomen dat fluctuaties in rentepercentages een te grote invloed hebben op de rentelasten. Deze zijn vastgelegd in de Wet Fido (Wet Financiering decentrale overheden). Het gaat om de kasgeldlimiet (van toepassing op korte leningen) en de renterisiconorm (lange leningen). De kasgeldlimiet en de renterisiconorm hebben beide als doel de leningenportefeuille van decentrale overheden te behoeden voor een onverantwoord grote gevoeligheid voor rentefluctuaties. Ze stellen dus een grens aan de structuur van de leningen, niet aan de hoogte. De gemeente Dongen houdt met het aantrekken van financiering (kort of lang) rekening met de wettelijke normen. Op die manier wordt het renterisico beperkt. Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Kasgeldlimiet geeft aan in hoeverre de gemeente met kort geld (<= 1 jaar) gefinancierd mag zijn. Kort geld is vaak goedkoper maar een te hoge mate van financiering met kort geld maakt de gemeente gevoelig voor renteschommelingen. Een kasgeldlimiet mag maximaal twee opeenvolgende kwartalen worden overschreden.
In 2024 is de gemeente in alle kwartalen onder de limiet voor kasgeld gebleven.
Renterisico vlottende schuld (bedragen x € 1.000)
1e kw
2e kw
3e kw
4e kw
8,50% 6.100
6.100
6.100
6.100
0 73
0 363
0 -67
0 35
73
363
-67
35
Begrotingstotaal per 01-01-2024: € 71.767 1. Toegestane kasgeldlimiet - in % van de grondslag - in bedrag 2. Omvang vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar (gemiddeld in kwartaal) Schuld in rekening courant (gemiddeld in kwartaal) Totaal
3. Vlottende middelen Tegoeden in rekening courant (gemiddeld in kwartaal) Tegoeden schatkistbankieren Overige gelden < 1 jaar Totaal Toets kasgeldlimiet 4. Totale netto vlottende schuld (2-3) Toegestane kasgeldlimiet (1) Ruimte boven (+) / onder (-) de kasgeldlimiet (1-4)
78 35.738 0
367 32.292 0
-62 32.795 0
28 29.420 0
35.817
32.660
32.733
29.448
-35.744 6.100
-32.297 6.100
-32.800 6.100
-29.427 5.679
41.844
38.397
38.900
35.106
Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is opgesteld met als doel de rentegevoeligheid te beperken van de portefeuille van leningen met een looptijd van één jaar of langer (de vaste schuld). Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijkertijd opnieuw moet worden afgesloten, met het risico van plotseling oplopende rentelasten. De renterisiconorm is bepaald op 20% van het begrotingstotaal. Dat wil zeggen dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet méér mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. In 2024 is er géén nieuwe geldlening opgenomen. Mutaties leningenportefeuille 2024 Bedrag
Gemiddelde rente
Stand per 1 januari 2024 Nieuwe geldleningen Reguliere aflossingen
83.196 -6.540
0,85%
Stand per 31 december 2024
76.657
In de onderstaande tabel wordt het renterisico over 2024 gespiegeld aan de normen van de Wet Fido. Uit het overzicht blijkt dat het renterisico op de vaste schuld in 2024 de renterisiconorm niet overschrijdt.
Renterisico vaste schuld (bedragen x € 1.000) 1a Renteherziening vaste schuld o/g 1b Renteherziening vaste schuld u/g 2 Netto renteherziening vaste schuld (1a-1b) 3a Nieuw aangetrokken vaste schuld 3b Nieuw verstrekte langlopende leningen 4 Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b) 5 Betaalde aflossingen 6 Herfinanciering (laagste van 4 en 5) 7 Renterisico op vaste schuld (2+6) Renterisiconorm: 8 Begrotingstotaal 2024 9 Percentage conform ministeriële regeling
0 0 0 0 0 0 6.540 0 0 71.767 20%
10 Rente risiconorm (8*9/100) Toets renterisiconorm: 10 Renterisiconorm 7 Renterisico op vaste schuld 11 Ruimte (+)/Overschrijding (-) (10-7)
14.353 14.353 0 14.353
Kredietrisico Bij verstrekte leningen of garantstellingen is sprake van een kredietrisico. Hier kan zich de situatie voordoen dat partijen waaraan de gemeente leningen heeft verstrekt (of waarvoor de gemeente garant staat) niet meer aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. Als de lenende partij de lening niet kan terugbetalen, is de gemeente het uitgeleende geld kwijt en blijft zij zitten met de schuld die ertegenover staat. Kredietrisico’s kunnen zich op twee manieren manifesteren: a. Een risico, dat direct wordt gelopen uit hoofde van door de gemeente verstrekte leningen en uitgezette beleggingen. b. Een risico ten aanzien van verstrekte gemeentegaranties (ook wel borgstellingen genoemd). Dit is een indirect kredietrisico. Ad a. Kredietrisico’s op leningen en beleggingen. Uit hoofde van haar publieke taak heeft de gemeente Dongen de navolgende leningen (door)verstrekt en beleggingen gerealiseerd: Beleggingen en verstrekte leningen per 31-12-2024 (bedragen x € 1.000) Verstrekte leningen Zwembad De Vennen, 1e lening Voorziening zwembad De Vennen* Zwembad De Vennen, 2e lening Zwembad De Vennen, 3e lening Startersleningen Voorziening starterslening** Startersleningen (SVn)
2.939 -300 0 330 367 -117 603 3.822
Beleggingen Aandelen Brabant Water Aandelen NV BNG Grootboekschuld min. van Financiën Deelneming Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV
111 160 2 225 498
TOTAAL
4.320
* De voorziening zwembad De Vennen is in de jaarrekening als waarderingscorrectie in mindering gebracht op de vordering onder de financiële vaste activa. ** De voorziening starterslening is als waarderingscorrectie in mindering gebracht op de vordering onder de financiële vaste activa.
In 2024 zijn via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) 399 nieuwe startersleningen verstrekt. Verloopoverzicht startersleningen verstrekt via SVn
(bedragen x € 1.000) 2024
2023
Beschikbaar gestelde gelden
603
298
Verstrekte startersleningen
399
3
Saldo in rekening-courant
62
227
Ad b. Kredietrisico’s ten aanzien van gemeentegaranties (borgstellingen) De gewaarborgde leningen derden bestaan uit: a. Leningen toegelaten instellingen, welke gewaarborgd worden door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw met achtervang rijk/gemeente: gewaarborgde bedragen totaal toe te rekenen aan de gemeente Dongen € 101.914.000 (2023; € 91.995.000). b. Garantstellingen in het kader van de Gemeentegarantie eigen woning: garantstellingen kennen een restschuld van € 63.897 (2023; € 68.069 incl ING). Het bedrag aan borgstellingen heeft grotendeels betrekking op leningen aan wooncorporatie Casade waarbij de gemeente Dongen achtervang-gemeente is. Deze leningen zijn in eerste aanleg geborgd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Slechts indien de WSW niet aan de betalingsverplichtingen kan voldoen, verstrekt de achtervang-gemeente een renteloze lening aan de WSW voor 50% van het totale leningbedrag. De WSW acht het risico dat achtervang-gemeenten renteloze leningen aan hen moeten verstrekken als de andere buffers onvoldoende zijn, “zeer klein zelfs theoretisch”. Daarnaast zijn door de gemeente in het verleden garantstellingen verleend in het kader van de gemeentegarantie. De gemeentegarantie was een garantie van een gemeente voor de hypotheekschuld van een woningeigenaar ten opzichte van een geldverstrekker, zoals een bank of verzekeringsmaatschappij.
Met ingang van 1995 is het stelsel van de gemeentegarantie vervangen door de Nationale Hypotheek Garantie. De (gemeente)garantstellingen nemen daardoor geleidelijk af.
E. Bedrijfsvoering In de paragraaf bedrijfsvoering staat wat er in 2024 speelde op het gebied van ondersteunende processen als Personeel & Organisatie, Informatisering en Automatisering, Informatieveiligheid, P&C, Inkoop, bezwaren en communicatie. Personeel en Organisatie 2024 was een jaar waarin de krapte op de arbeidsmarkt voelbaar bleef. Vooral op het gebied van burgerzaken, financiën en in het ruimtelijk domein was het lastig om alle vacatures in te vullen. Vorig jaar verwelkomden we 43 nieuwe collega's en namen we van 30 collega's afscheid. De druk op de arbeidsmarkt was (en is) onverminderd groot, overstappen naar een andere werkgever is makkelijker dan in een situatie van lage druk op de arbeidsmarkt. Deze hoge druk op de arbeidsmarkt heeft niet alleen zijn weerslag op de vaste medewerkers, ook de inhuurmarkt heeft daarmee nog altijd te kampen. Gevolgen zijn oplopende tarieven vanwege de hoge vraag en lange tijd die nodig is om inhuurkrachten te vinden. Aan personeelskosten voor de vaste formatie is in 2024 ruim € 18,2 miljoen uitgegeven, inclusief college en gemeenteraad. Dit is ruim € 2,5 miljoen minder dan begroot. Dit resultaat werd veroorzaakt door een groter aantal openstaande vacatures die moeilijker konden worden ingevuld dan in eerdere jaren. Dit voordeel is geheel opgegaan aan de kosten voor externe inhuur.
Aan inhuur en trainees is in 2024 € 3.489.000 uitgegeven. Ook in 2024 hebben we gebruik kunnen maken van rijksregelingen voor de dekking van ambtelijke inzet (Vluchtelingen Oekraïne, Tijdelijk en Noodopvang en Aanpak energiearmoede). Samen met een aantal andere voordelen (aankoop verlofuren, zwangerschapsuitkeringen) heeft dit tot een positief resultaat op de personeelsbegroting van € 546.000 geleid. Flexibele schil & Inhuur De krapte van de arbeidsmarkt (openstaande vacatures) en extra piekbelasting door bijvoorbeeld werkzaamheden gerelateerd aan de oorlog in Oekraïne, hebben ervoor gezorgd dat ook bij onze gemeente de inhuur hoger was dan begroot. Frequenter moeten inhuren betekende een grotere belasting op de organisatie in werving en inwerken, waardoor een aanpassing noodzakelijk was naar een nieuw proces van inhuur. Organisatieontwikkeling Door het vertrek van de gemeentesecretaris en de directeur bedrijfsvoering in 2024 is de organisatie voor het grootste deel van het jaar door een deels interim-directie aangestuurd. Hierdoor zijn trajecten op het gebied van organisatieontwikkeling vooruitgeschoven. Zoals ook het traject waarderen en belonen. Sinds november 2024 is de nieuwe directie gecompleteerd en wordt de organisatieontwikkeling weer opgepakt. Ziekteverzuim Het verzuimpercentage over 2024 bedroeg 6,78% Verzuimduur Kort verzuim (0 t/m 7 dagen)
2024 0,73%
2023 1,05%
Middellang verzuim (8 t/m 42 dagen)
1,3%
1,71%
Lang verzuim (43 t/m 365 dagen)
3,72%
3,21%
Extra lang verzuim (365 dagen)
1,03%
0,89%
Totaal verzuim
6,78%
6,86%
Informatisering en automatisering
In 2024 zijn twee nieuwe applicaties in het sociaal domein geïntroduceerd ten behoeve van schuldhulpverlening en casusregie. De uitrol van e-diensten (digitale formulieren voor burgerzaken) is verder doorgevoerd met onder meer een nieuw formulier voor huwelijk en partnerschap. Er is een start gemaakt met het vervangen van het audio/video-systeem voor de raadszaal. Het fysieke toegangscontrolesysteem is vervangen.
Informatieveiligheid en privacy Zoals elk jaar doorlopen we de ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information) audit. Zo leggen we verantwoording af over de staat van informatiebeveiliging op basis van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) en het gebruik van onder andere basisregistraties. In het voorjaar van 2025 is de raad nader geïnformeerd over de uitkomsten van de ENSIA-audit waar we ook het privacy jaarverslag in opnemen. Hoewel 100% veiligheid niet bestaat, kunnen we concluderen dat we redelijk tot goed in control zijn op het gebied van informatieveiligheid en de basisregistraties. Op privacy gebied zijn er enkele datalekken geweest, qua omvang en impact vergelijkbaar met voorgaande jaren. De datalekken zijn wanneer dit noodzakelijk was in alle gevallen tijdig gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Ons e-mail-verkeer is technisch beter beveiligd met behulp van een nieuwe cyberdefensieve applicatie. Planning en control Sturing en beheersing van de organisatie komen samen binnen de cyclus van planning- en control (hierna: P&C-cyclus). Een adequate interne beheersing vormt hierbij een belangrijke basis. In 2023 is voor het eerst door het college een rechtmatigheid verantwoording aan de raad afgelegd.
In 2024 is de wet- en regelgeving BBV (Besluit Begroting Verantwoording) en BADO (Bedrijfsvoering Auditing Decentrale Overheden) aangepast naar aanleiding van de eerste ervaringen en omissies. Voor 2024 heeft het college middels de P&C cyclus hierop ook verbeteringen doorgevoerd en zijn daar waar het herkenbaar was ook mededelingen aan de raad gedaan. Gedurende 2024 hebben we ook de mogelijke verbeteringen meegenomen naar de P&C cyclus voor 2025 en 2026. Ontwikkelingen P&C-cyclus De P&C-cyclus is de kapstok waarlangs de gemeente plannen maakt, inzicht geeft in de voortgang van die plannen en uiteindelijk verantwoording aflegt over de realisatie van de gemaakte plannen. Het is een jaarlijks terugkerende aanpak die borgt dat de gemeente (ambtelijke organisatie, college en gemeenteraad) op gezette tijden in het jaar reflecteert op de koers, de plannen en de uitvoering van reguliere taken en doelstellingen. Het jaarlijks karakter van de P&C-cyclus leent zich voor het continu verbeteren van het proces en de producten. Een P&C-cyclus start met een kadernota waarna de uitwerking en besluitvorming in een begroting aan de raad wordt voorgelegd. Het monitoren en bijsturen van de begroting vindt plaats via de bestuurlijke rapportages. De jaarrekening is de afsluiting van een P&C proces.
In 2024 hebben we in het voorjaar de jaarrekening, de 1e bestuurlijke rapportage (P&C cyclus 2024) en de Kadernota 2025 (P&C cyclus 2025) aangeboden. In het najaar zijn de 2e bestuurlijke rapportage (P&C cyclus 2024) en de Begroting 2025 (P&C cyclus 2025) aangeboden. Met de bestuurlijke rapportages zijn een aantal achterliggende (voortgang)rapportages aan de raad aangeboden. Op deze manier wordt inzichtelijk gemaakt hoe de voortgang is geborgd met de uitvoering van de gemeentelijke taken, ambities en doelstellingen. Hierbij wordt niet alleen terug- of vooruitgekeken, maar wordt een terugblik direct vertaald naar een impact voor de toekomst. Interne beheersing Binnen de organisatie is continu aandacht voor de interne beheersing van processen en systemen. Door onze interne controles zijn we in staat zelf een oordeel te vellen over de rechtmatigheid van ons handelen. Daarbij richten de interne controles zich op het versterken van de interne beheersing. Bevindingen uit zowel de interne controles als de accountantscontrole, zetten we om in verbeteracties die we volgen middels een periodieke monitoring. Via de periodieke monitor voortgang interne beheersing hebben we in 2024 de raad tweemaal geïnformeerd over de verbeteringen binnen de interne beheersing. Eén keer bij de oplevering van de managementletter en één keer bij de oplevering van het accountantsrapport.
Toelichting rechtmatigheidsverantwoording Met de invoering en aanpassing van de rechtmatigheidsverklaring, legt het college zelf verantwoording af aan de raad over de naleving van interne en externe wet- en regelgeving. Het gaat hierbij om de verantwoording over het begrotingscriterium, het voorwaarden criterium én het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. In het onderdeel Jaarrekening 2024 van deze jaarrekening wordt de verplichte integrale verklaring opgenomen. Vanzelfsprekend communiceert het college gedurende het jaar ook de mogelijke onrechtmatigheden en de risico’s hierover. Het streven is om de rechtmatigheidsverklaring in de P&C producten te borgen. Daarmee beogen we doorlopend in control te zijn. In 2023 zijn de laatste formele stappen gezet. De financiële - en de controleverordening zijn aangepast en op 22 juni 2023 door de raad vastgesteld. Eind 2023 heeft het college het Misbruik & Oneigenlijk Gebruik beleid vastgesteld. Dit beleid heeft als doel het bieden van kaders en uitgangspunten voor het voorkomen en bestrijden van misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen. Het hebben van een beleidsstuk op dit gebied is één van de voorwaarden om te komen tot een rechtmatigheidsverantwoording. Het beleidsstuk is met de Voortgangsmonitor Interne Beheersing van januari 2024 ter informatie aan de raad aangeboden.
Eind 2024 heeft de commissie BBV, Ministerie van BzK en de NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants) de werkwijze over 2023 geëvalueerd. Geconstateerd is dat de regelgevingen (BBV en BADO) zijn aangepast naar aanleiding van de evaluatie. In hoofdlijnen is er een versoepeling ontstaan daar waar het gaat om de samenloop van inkomsten en uitgaven en de rapportage van het college gedurende het boekjaar naar de raad. De aangepaste regelingen zijn meegenomen in de verantwoording over 2024. Het grensbedrag voor de gemeente Dongen is bepaald in de Financiële Verordening en is 1% grens van de totale lasten. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt een nadere toelichting gegeven op de geconstateerde afwijkingen. De conclusie uit de rechtmatigheidsverantwoording 2024 is dat de verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het college is tot deze conclusie gekomen op basis van de intern uitgevoerde controles waarbij is gekeken naar de naleving van het begrotings-, voorwaarden- en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Uit de uitgevoerde controles zijn alleen fouten geconstateerd met betrekking tot de begrotingsrechtmatigheid. In deze toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording worden de geconstateerde onrechtmatigheden met een bedrag groter dan € 100.000 nader toegelicht.
Deze rapportagegrens is vastgelegd in de Financiële Verordening (artikel 9, lid 2). In dezelfde verordening zijn ten aanzien van de begrotingsrechtmatigheid situaties benoemd waarbij afwijkingen acceptabel zijn (zie artikel 11, lid 4). Conform dit artikel worden deze afwijkingen niet nader toegelicht in deze paragraaf maar wordt verwezen naar de verantwoordingen bij de programma’s in het jaarverslag. Kader voor beoordeling begrotingsrechtmatigheid In de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV is aangegeven dat sprake is van begrotingsonrechtmatigheden als: 1) het College van B&W bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt; 2) toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld; 3) bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast. Ten aanzien van punt 3 vermeldt de Kadernota Rechtmatigheid dat wat ‘niet tijdig’ concreet betekent, wordt bepaald door de afspraken tussen gemeenteraad en het college van B&W over het informeren en vaststellen van onderschrijdingen van lasten en/of lagere of hogere baten dan begroot.
In de Financiële Verordening van de gemeente Dongen zijn hierover geen specifieke afspraken gemaakt. In de voorgaande jaren, toen de accountant de rechtmatigheid beoordeelde, werden onderschrijdingen van lasten en/of lagere of hogere baten gemeld en verwerkt in de jaarrekening. Dit werd beoordeeld als tijdig en daarmee niet aangemerkt als begrotingsonrechtmatigheid. In de voorliggende beoordeling van de begrotingsrechtmatigheid is de beoordeling meer in lijn gebracht met de Kadernota Rechtmatigheid. Dat betekent dat onderschrijdingen van lasten en/of lagere of hogere baten dan gemeld in de laatste bestuursrapportage wél als onrechtmatig worden aangemerkt. Indien deze
afwijkingen worden toegelicht en verwerkt in de programmaverantwoording die onderdeel is van deze jaarrekening, worden deze als acceptabel gekwalificeerd. Dit is in lijn met de beoordeling door de accountant voor de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Beoordeling begrotingsrechtmatigheid 2024 exploitatie Het rekeningresultaat 2024 is € 3.012.000 positief. Alle afwijkingen die eerder bekend waren, zijn tijdig gedeeld middels de bestuursrapportages of raadsinformatiebrieven in 2024. Informatie die na oplevering van de tweede bestuursrapportage bekend is geworden, is in de voorliggende jaarrekening verwerkt. In het jaarverslag is per thema de afwijking toegelicht. In onderstaande tabel wordt een overzicht van de afwijkingen van (uitsluitend) de baten en lasten per thema gepresenteerd zie ook tabel rechtmatigheidsverklaring bij onderdeel Jaarrekening). Thema (bedragen x € 1.000)
Begroting Rekening 2024 incl. 2024 wijz.
Afwijking
Afwijking absoluut
308
2.634
3.562
1.471
1.471
Programma 1 Dongen leeft Baten
2.091
110 Omgeving
223
882
660
660
120 Leven
979
1.586
607
607
130 Duurzaamheid
890
1.094
204
204
Lasten
8.308
9.471
-1.163
1.163
110 Omgeving
1.806
2.052
-246
246
120 Leven
4.565
5.120
-555
555
130 Duurzaamheid
1.938
2.299
-361
361
-80
1.772
14.710
15.556
846
846
522
537
15
15
14.111
14.733
622
622
77
287
210
210
Lasten
37.703
38.629
-926
926
210 Onderwijs
2.323
2.208
115
115
220 Zorg
34.111
34.759
-648
648
230 Armoede
1.268
1.663
-394
394
12
12
Programma 2 Dongen Zorgt Baten 210 Onderwijs 220 Zorg 230 Armoede
Programma 3 Veilig Dongen Baten
19
23
4
4
310 Integrale veiligheid
16
17
1
1
320 Rampenbestrijding en Brandweer
3
6
3
3
2.589
2.581
8
8
972
967
5
5
1.617
1.613
4
4
819
831
Lasten 310 Integrale veiligheid 320 Rampenbestrijding en Brandweer Programma 4 Dongen onderneemt Baten
7.037
7.031
-6
6
410 Ondernemerschap
1.191
600
-591
591
420 Werknemerschap
5.846
6.431
585
585
Lasten
11.812
10.986
825
825
410 Ondernemerschap
1.378
375
1.003
1.003
420 Werknemerschap
10.434
10.612
-178
178
368
1.656
Programma 5 Dongen dient
Verwijzing tabel verklaring 3a
1A
3a
1A
3a
3b
3c
3b
Baten
7.544
8.556
1.012
1.012
0
65
65
65
520 Dienstverlening
1.346
1.373
26
26
530 Beheer en onderhoud
2.544
2.832
288
288
540 Afval
3.653
4.286
633
633
Lasten
15.904
16.548
-644
644
510 Bestuur
2.298
2.273
25
25
520 Dienstverlening
2.105
2.135
-30
30
530 Beheer en onderhoud
8.400
8.535
-135
135
540 Afval
3.100
3.604
-504
504
1.483
1.607
510 Bestuur
Algemene dekkingsmiddelen en overhead Baten
58.606
60.251
1.645
1.645
610 Algemene uitkering
49.357
50.797
1.340
1.340
620 Gemeentelijke belastingen en heffingen 630 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 640 Overhead directe personeelskosten
7.254
7.471
217
217
1.834
1.679
-155
155
161
304
143
143
Lasten
13.690
13.752
-62
62
0
0
0
0
273
320
-47
47
2.141
2.665
-524
524
11.275
10.766
509
509
3.012
8.613
610 Algemene uitkering 620 Gemeentelijke belastingen en heffingen 630 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 640 Overhead directe personeelskosten Totaal
3a
1A
3a
1A
Overschrijding lasten
2.795
1A
Overschrijding baten
4.979
3a
Onderschrijding lasten
834
3b
Onderschrijding baten
6
3c
Voor de beoordeling van de begrotingsrechtmatigheid wordt gekeken naar afwijkingen van de baten en lasten op programmaniveau. De afwijkingen groter dan € 100.000 worden op hoofdlijnen hieronder opgesomd, voor nadere toelichting wordt verwezen naar de verantwoording in het jaarverslag. Programma 1 Dongen Leeft • Administratieve verwerking van het grondbedrijf woningbouwlocatie, zowel de baten als de lasten niet begroot. • Administratieve verwerking van het project Tiny Houses, zowel de baten als de lasten niet begroot. • SPUK baten en lasten niet (volledig) begroot zoals, o BTW sport, o GALA (deels), o Bibliotheek, o Isolatie, o Energiearmoede • CDOKE baten niet begroot. • Activiteiten ten aanzien van het soortmanagementplan zijn in 2024 niet uitgevoerd. Programma 2 Dongen Zorgt • Voordeel op de kapitaallasten, het rentedeel vanwege rentebaat die in 2024 is ontvangen als gevolg en een gunstige schatkistpositie die de gemeente Dongen heeft gehad. • Niet begrote extra lasten en baten in verband met de noodopvang. • Hogere lasten in verband met
•
•
o eerste lijnvoorzieningen WMO en Jeugd, o vervoersvoorzieningen en o begeleiding WMO. SPUK baten en lasten niet (volledig) begroot voor o GALA (deels), o IZA en o hersteloperatie toeslagen. Hogere lasten voor bijzondere bijstand.
Programma 4 Dongen Onderneemt • Administratieve verwerking van het grondbedrijf bedrijventerreinen zijn niet begroot, zowel voor de baten als de lasten. • De lasten bijstandverlening zelfstandigen waren niet begroot. • Hogere rijksbijdrage voor bijstandsuitkeringen dan begroot. • Hogere terugvorderingen van bijstandsuitkeringen dan begroot. Programma 5 Dongen Dient • De legesopbrengsten voor kabels en leiding zijn hoger uitgevallen dan begroot. • Hogere baten afvalstoffenheffing dan begroot. • De verwerking van het saldo Afval via de voorziening afval zowel de baten als de lasten. • Hoger lasten voor ongesorteerd afval milieustraat. Algemene dekkingsmiddelen en overhead • Hogere algemene uitkering 2024 en voorgaande jaren dan begroot. • Hogere baten toeristenbelasting voorgaande jaren. • Begrotingssaldo zowel baten als lasten. • Hogere rentebaten dan begroot. • Lagere doorbelasting uren aan investeringen dan begroot. • Hogere vrijval uit voorziening verlofsparen, dan begroot. • Voordeel op de kapitaallasten, het rentedeel vanwege rentebaat die in 2024 is ontvangen als gevolg en een gunstige schatkistpositie die de gemeente Dongen heeft gehad. • Hogere bijdrage ICT-samenwerking Tilburg dan begroot.
Beoordeling begrotingsrechtmatigheid 2024 investeringen Voor de beoordeling van de begrotingsrechtmatigheid van investeringen wordt gekeken naar de afwijkingen van investeringen die in deze jaarrekening worden afgesloten (zie ook tabel rechtmatigheidsverklaring bij onderdeel Jaarrekening). De afwijkingen op investeringen worden als niet-acceptabel aangemerkt. Investering (bedragen x € 1.000)
Reconstructie Meester Janssenweg
Afwijking *
Afwijking absoluut
Verwijzing tabel verklaring
6
6
3d
-10
10
1B
20 Opslagtank voor natzoutstrooiers (inclusief mengunit)
23
23
3d
21 Ransomes rotary cirkelmaaier (WB 45)
9
9
3d
Centrumplan F1 Kuyperstraat (totaal)
20 Grasveegmachine (inclusief verticuteerunit)
21
21
3d
20 Tractor NH3040 + kipper (frontheffing)
0
0
3d
20 Vervanging/renovatie Tech.Instal.mech. riolering 2020
10
10
3d
EVZ De Wildertse arm
56
26
3d
Verkeersremmende maatregelen De Beljaart
7
7
3d
IP22 Peugeot zwerfvuilbak
-2
2
1B
IP22 Brug Vaartweg 69
-2
2
1B
IP22 Afkoppelen Hoofdstraat
174
174
3d
Sloopbudget Noorderpoort
24
24
3d
Vervangen modems gemalen
18
18
3d
Elektrisch transport busje Toezicht team beheer
-10
10
1B
TOTAAL
323
377
Overschrijding
25
1B
Onderschrijding
348
3d
Inkoop & aanbesteding Duurzame inkoop/aanbestedingen Dongen heeft inmiddels ervaring opgedaan op een aantal trajecten met duurzaam aanbesteden, waaronder bijvoorbeeld de aanleg van een aantal bruggen en de renovatie van een weg. In deze trajecten is met name gekeken naar de CO2-reductie voor materiaal door middel van gunnen op lage MKI-waarde. MKI staat voor Milieu Kosten Indicator. De MKI vat alle milieueffecten samen in één score, uitgedrukt in euro's. Hoe lager, hoe beter. In 2025 gaat er ook worden gewerkt met het zogeheten Eindhovens model. Daarbij wordt gestreefd naar CO2-reductie op materieel (de machines waarmee wordt gewerkt). Naast deze succesvolle pilots, streeft de organisatie ook naar een structurele implementatie van duurzaam aanbesteden en uitvoeren van werken in Grond--Weg – en Waterbouw (GWW). Samen met de teams die verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren van civieltechnische werken, wordt dit jaar gewerkt aan het bepalen van de duurzaamheidsambitie op dit gebied. Hierbij wordt rekening gehouden met de financiële en personele mogelijkheden binnen de organisatie. Voor het bepalen van de duurzaamheidsambitie wordt gebruikt gemaakt van een aantal actuele projecten in 2025. Ook worden projecten doorgelicht op quick wins. Hierdoor behalen we ook in de verkenningsfase direct resultaat. Voor het meten van resultaat maken we gebruik van 0-metingen.
Aan het einde van 2025 wordt - op basis van de behaalde resultaten, ervaringen en de mogelijkheden op het gebied van kennis, capaciteit en financiën - een reële maar gedragen ambitie opgesteld. Deze ambitie wordt vastgesteld door het college en vormt de lat waarlangs we ieder GWW projecten uitvoer gaan brengen.
Bij werken in de GWW valt veel winst te behalen voor wat betreft duurzaamheid (CO2-reductie). Daarom is dit de branche waarin we de eerste stap zetten. Voor de komende jaren zal ook worden onderzocht hoe met name de global goals (breder dan alleen duurzaamheid) ingebed kunnen worden in inkooptrajecten, maar ook in werkprocessen. Bezwaren In 2024 zijn er 37 bezwaren voorgelegd aan de adviescommissie voor de bezwaarschriften. In drie zaken heeft de commissie geadviseerd om de bezwaarschriften (deels) gegrond te verklaren. Bij alle besluiten op bezwaar zijn deze opgevolgd. Bij 27 ingediende bezwaarschriften is succesvol mediation toegepast. Dat wil zeggen dat het bezwaarschrift na contact met de indiener is ingetrokken of anderszins voldoende behandeld. Communicatie Huisstijl en communicatiemiddelen In 2024 is de nieuwe huisstijl van de gemeente Dongen verder doorgevoerd in verschillende communicatiemiddelen. Een goed voorbeeld hiervan is de informatiekrant die sinds januari 2024 in de nieuwe stijl verschijnt. Daarnaast zijn we gestart met een tweewekelijkse digitale nieuwsbrief, waarmee we inwoners op de hoogte houden van het laatste nieuws, activiteiten, besluiten van het college en de agenda van de raad. Ook hebben we de eerste stappen gezet richting een nieuwe layout voor www.dongen.nl, om deze moderner, gebruiksvriendelijker en toegankelijker te maken.
Begrijpelijke taal Tijdens de Week van lezen en schrijven hebben we intern het belang van begrijpelijke taal opnieuw onder de aandacht gebracht. Elke maand zijn er collega's getraind tijdens een Direct duidelijk training en zijn er brieven herschreven naar B1-niveau. Nieuwe burgemeester In 2024 is de video-reeks "Hallo Hans" gemaakt, waarin de nieuwe burgemeester Hans Slagboom zichzelf op meerdere manieren voorstelde aan de samenleving op een laagdrempelige manier. Daarnaast hebben we de campagne "Maak je broodje burger, meester" gelanceerd, waarbij we inwoners uitnodigden om samen met de burgemeester een broodje hamburger te eten. Deze laagdrempelige ontmoetingen waren een mooie gelegenheid voor de inwoners om in gesprek te gaan met de nieuwe burgemeester en persoonlijk kennis te maken. Arbeidsmarktcommunicatie In 2024 is de doorontwikkeling van de arbeidsmarktcommunicatie in gang gezet. De website www.werkenvoordongen.nl is gelanceerd om de gemeente Dongen als werkgever te profileren. Het is een platform voor potentiële nieuwe collega's om meer te weten te komen over onze organisatie, gemeente Dongen en de vacatures die we aanbieden.
Ook is in 2024 gestart met het actief inzetten van LinkedIn met als doel het vergroten van de zichtbaarheid van de gemeente Dongen als aantrekkelijke werkgever, het versterken van ons netwerk en bereik en het delen van kennis en inspiratie over onze projecten en (interne) initiatieven. Daarnaast hebben +/- 30 medewerkers van de gemeente Dongen een training LinkedIn gevolgd zodat zij het platform op de juiste manier inzetten. Door hun kennis en ervaringen te delen, kunnen zij actief bijdragen aan het versterken van onze reputatie als werkgever en het vergroten van onze zichtbaarheid op LinkedIn. Extern onderzoek naar communicatie vanuit de gemeente In 2024 is aan onze inwoners door een extern bureau gevraagd: Wat vindt u van de berichten, aankondigingen en informatie van de gemeente Dongen? De respons was 758 deelnemers; de resultaten zijn daarmee representatief. De onafhankelijke uitkomsten zijn begin 2025 gepresenteerd aan college, raad en directie. De communicatie van de gemeente wordt gewaardeerd met een 6,4. De mediaan ligt op 7. Met de opbrengst van het onderzoek is er beter inzicht in welke communicatiekanalen het meest effectief zijn voor onze inwoners. Ook hebben we bruikbare handvatten en aanbevelingen gekregen om onze communicatie, dienstverlening, participatie verder te verbeteren. Met een plan van aanpak zal hier in 2025 verdere uitvoering aan worden gegeven.
Duurzaamheid
In 2024 is op verschillende manieren aandacht gevraagd voor onderwerpen rondom klimaat, energie en duurzaamheid. Er is een duurzaamheidskrant gemaakt en een animatie over onderhoud in de openbare ruimte. Daarnaast is ingezet op communicatie over natuurvriendelijk isoleren, de isolatie subsidie en de energieklus. Media en woordvoering In 2024 haalden veel onderwerpen vanuit het gemeentehuis de media. Dit heeft gezorgd voor veel persvragen en mediaverzoeken over diverse onderwerpen. Hierbij is steeds duidelijke, eerlijke en tijdige communicatie leidend geweest in de uitvoering. Waar nodig hebben zijn er informatieavonden georganiseerd, klankbordgroepen op gezet en zijn inwoners via diverse gemeentelijke middelen geïnformeerd over de ontwikkelingen
F. Verbonden partijen In deze zesde paragraaf wordt conform voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de financiële verordening de visie op en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen weergegeven. Daarnaast wordt van elke verbonden partij de actuele situatie geschetst en inzicht gegeven in eventuele risico’s. Visie en beleidsvoornemens De visie op verbonden partijen is door het college in 2014 verwoord in de nota Verbonden Partijen. Deze nota vormt de basis voor de gemeentelijke regierol richting verbonden partijen en biedt het daarbij behorende instrumentarium voor de omgang met de verbonden partijen. Deze jaarrekening is opgesteld op basis van de nota Verbonden partijen van de commissie BBV uit oktober 2016. Dat betekent dat in de thema’s in de programma’s verwezen wordt naar de relevante partijen. Daarnaast worden de bijdragen aan de verbonden partijen verantwoord onder de taakvelden. In onderstaande tabel zijn de verbonden partijen weergegeven. Daaronder worden ze per partij toegelicht. (bedragen x € 1.000)
Eigen vermogen 1-1-24 31-12-24
Vreemd vermogen 1-1-24 31-12-24
-367
19.209
18.013
20.396
20.831
1.229
151
4.024
7.400
17.769
18.185
0
995
15.119
15.980
26.835
26.188
Regio Hart van Brabant (excl. Jeugd)
259
926
917
1.030
1.814
1.652
Belastingsamenwerking WestBrabant
553
1.121
1.351
1.321
8.826
10.562
Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant
567
2.461
4.756
6.086
8.961
7.641
1.453
176
6.724
6.697
57.375
57.281
Diamantgroep GGD Hart voor Brabant Regionale ambulancevoorziening
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
Bijdrage
Resultaat
1.493
Diamantgroep (Tilburg) Programma
Dongen zorgt (taakveld begeleide participatie)
Rechtsvorm
GR met openbaar lichaam
Belang gemeente
Rijksuitkering Sociale Werkvoorziening
Openbaar belang
Participatiekansen bieden aan mensen met een beperking en afstand tot de arbeidsmarkt We steunen de inhoudelijke koers van de Diamantgroep
Zienswijze Risico’s
De risico's worden beperkt ingeschat. Wel wordt er op dit moment gewerkt aan een strategie voor de toekomst om de financiële vooruitzichten op te vangen. Het is nog niet duidelijk wat de consequenties voor de gemeente zijn.
Programma
Dongen zorgt (taakveld volksgezondheid).
Rechtsvorm
GR met openbaar lichaam.
Belang gemeente
Bedrag per inwoner.
Openbaar belang
Een goede en voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg.
Zienswijze
We steunen de inhoudelijke koers van de GGD.
Risico’s
Er zijn geen specifieke risico's van toepassing.
GGD Hart voor Brabant (Tilburg)
Programma
Regionale ambulancevoorziening Brabant Midden- West- en Noord (Tilburg) Veilig Dongen (taakveld crisisbeheersing en brandweer).
Rechtsvorm
GR met openbaar lichaam.
Belang gemeente
Geen bijdrage.
Openbaar belang
Het verlenen van ambulancezorg.
Risico’s
De risico's worden beperkt ingeschat.
Programma
Dongen dient (taakveld bestuur).
Rechtsvorm
GR met openbaar lichaam.
Belang gemeente
Bedrag per inwoner.
Openbaar belang
Vanuit het beginsel van autonomie van het lokale bestuur vormgeven van samenwerking tussen deelnemende gemeenten.
Zienswijze
De gemeente heeft ingestemd met de begroting 2024.
Risico’s
Bij Regio Hart van Brabant zijn verder geen vaste activa, voorzieningen of vreemd vermogen aanwezig. Deze worden ook niet verwacht. Regio Hart van Brabant heeft alleen een rekening-courant verhouding met een bankinstelling waarmee alle financiële mutaties worden afgewikkeld.
Aanvullend
Bestuurscommissie jeugd regio Hart van Brabant.
Regio Hart van Brabant (Tilburg)
Opdracht
Uitvoering geven aan de inkoop en administratief financiële afwikkeling van het bieden van een passend hulp- en zorgaanbod voor alle jeugdigen.
Belang gemeente
Verdeelsleutels en werkelijk gebruik (rekening houdend met solidariteitsbeginsel, tevens risico op specifiek het terrein van jeugd).
Programma
GR Belastingsamenwerking West-Brabant (Etten-Leur) Algemene dekkingsmiddelen (taakveld: OZB-woningen, OZB niet-woningen, Belastingen overig, Riolering, Afval).
Rechtsvorm
GR met openbaar lichaam.
Belang gemeente
Bedrag per deelnemer.
Openbaar belang
Heffen en innen van belastingen en uitvoeren van de Wet Onroerende Zaken
Zienswijze
Nadrukkelijker monitoren van de formatie omvang versus de dekking hiervan. Jaarcyclusproducten in lijn brengen met vereisten BBV.
Risico’s
De risico's worden beperkt ingeschat.
Programma
Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (Tilburg) Dongen dient (taakveld wonen en bouwen).
Rechtsvorm
GR met openbaar lichaam.
Belang gemeente
Variabele verdeelsleutel.
Openbaar belang
Bijdragen aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving.
Risico’s
De risico's worden beperkt ingeschat, de ontwikkelingen wel intensief monitoren.
Programma
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (Tilburg) Veilig Dongen (taakveld crisisbeheersing en brandweer).
Rechtsvorm
GR met openbaar lichaam.
Belang gemeente
Naar categorie van de gemeente.
Openbaar belang
Hulp- en zorgverlening en risico- en crisisbeheersing.
Zienswijze
De gemeente heeft ingestemd met de begroting 2021.
Risico’s
De risico's worden beperkt ingeschat.
Verbonden partijen: Vennootschappen en coöperaties Bij de onderstaande verbonden partijen worden geen zienswijzen geformuleerd.
(bedragen x € 1.000) Beheersmaatschappij Zwemsport- en recreatie Brabant Water NV NV Bank Nederlandse Gemeenten
Bijdrage
Verwacht resultaat
Eigen vermogen 1-1-24 31-12-24
Vreemd vermogen 1-1-24 31-12-24
249
253
561
307
4.050
3.873
0
NNB
699.235
NNB
618.615
NNB
0
294.000
4.721.000
4.777.000
110.834.000
123.164.000
Programma
Beheersmaatschappij Zwemsport- en recreatieobjecten BV (Dongen) Dongen leeft (taakveld sportaccommodaties).
Rechtsvorm
BV.
Belang gemeente
Bijdrage in de exploitatie en enig aandeelhouder.
Openbaar belang
Stimuleren breedtesport en beweging voor Dongenaren.
Risico’s
De financiële risico's zijn in basis afgenomen door het ontstaan van een positief eigen vermogen. De ontwikkelingen op de energiemarkt kunnen zwaarwegend zijn voor De Vennen met een nog niet nader te bepalen impact op toekomstige resultaten en vermogensontwikkeling. Dit wordt periodiek gemonitord.
Programma
Dongen dient (taakveld riolering).
Rechtsvorm
NV.
Belang gemeente
36.071 aandelen.
Openbaar belang
Veilig, smakelijk en schoon drinkwater.
Ontwikkelingen
Risico’s
Brabant Water is als drinkwaterleverancier een grote onttrekker van grondwater in Noord-Brabant en het eerste bedrijf waarmee afspraken zijn gemaakt onder het motto 'minder is altijd' beter. De provincie heeft voor de periode van 20182022 een onttrekkingsplafond afgesproken. Brabant Water gaat ook maatregelen nemen om de groei van de (drink)watervraag terug te dringen en met name het laagwaardig gebruik van drinkwater te beperken. Het is nog onduidelijk wat hiervan het financiële effect is. De risico's worden beperkt ingeschat.
Programma
NV Bank Nederlandse Gemeenten (Den Haag) Algemene dekkingsmiddelen (taakveld treasury).
Rechtsvorm
NV.
Belang gemeente
23.510 aandelen.
Brabant Water NV (Den Bosch)
Openbaar belang
Het beperken van de kosten van maatschappelijke voorzieningen.
Risico’s
De risico's worden beperkt ingeschat.
G. Grondbeleid Het grondbeleid is een beleidsterrein waarop de gemeentelijke overheid stuurt en initiatief neemt om binnen de gemeentegrenzen aanwezige gronden geschikt te maken voor wonen, werken en/of recreëren. Grondbeleid is daarbij geen doel op zich, maar een middel om doelstellingen van het meer omvattende ruimtelijk beleid en het sectorale beleid voor wonen, werken en recreëren te bereiken. Hoe de gemeente Dongen het grondbeleid wil aanwenden, om de doelstellingen van voornoemde aanverwante beleidsvelden te bereiken, staat omschreven in de door de raad vastgestelde nota Grondbeleid. Deze nota is een strategische nota welke het algemeen kader voor het grondbeleid en de gemeentelijke bouwgrondexploitatie in hoofdlijnen weergeeft. De totale grondexploitatie is integraal opgenomen in de gemeentelijke exploitatiebegroting. Binnen de grondexploitatie (lasten en baten) is een onderverdeling gemaakt in: • exploitatie algemeen (incl. gronden vallende onder de materiële vaste activa); • bouwgrond in exploitatie (onderhanden werken). Waardering gronden binnen de materiele vaste activa Een aantal complexen zijn ondergebracht bij de materiële vaste activa. Dit zijn complexen die op korte termijn niet actief in exploitatie worden gebracht. De waardering van deze complexen is getoetst ten opzichte van de reële marktwaarde.
Op dit moment heeft dat geen verdere consequenties met betrekking tot de waardering. De baten en lasten verbonden met deze complexen worden verantwoord onder de grondexploitatie algemeen. Waardering bouwgrond in exploitatie De bouwgronden die werkelijk in exploitatie zijn genomen worden per complex verantwoord. Het saldo van de lasten en baten per complex wordt verrekend met de boekwaarde. Rente De rentetoerekening aan de grondexploitaties moet plaatsvinden op basis van de werkelijk betaalde rente over het vreemd vermogen. Omdat er geen sprake is van projectfinanciering, moet het gewogen gemiddelde rentepercentage van de leningenportefeuille van de gemeente (naar verhouding van het vreemd vermogen ten opzichte van het totaal vermogen) worden toegerekend. Bij het opstellen van de begroting 2024 is bij het berekenen van de toe te rekenen rente uitgegaan van een rekenrente van 0,99%. Op basis van nacalculatie naar aanleiding van de werkelijke rentelast over 2024 is de rekenrente bepaald op 0%. Dat betekent op een voordeel op de kapitaallasten, het rentedeel. Reden hiervoor is de werkelijke rentebaat die in 2024 is ontvangen als gevolg en een gunstige schatkistpositie die de gemeente Dongen heeft gehad. Winst en risico Op basis van het realisatiebeginsel moet elk jaar bepaald worden in hoeverre sprake is van tussentijdse winstneming dan wel het treffen van een verliesvoorziening.
Dit dient direct in dat jaar te worden verwerkt. In 2024 is voor de complexen Tichelrijt 2, Tichelrijt 3 en Tichelrijt Zuid sprake van tussentijdse winstneming. Het effect van deze tussentijdse winstneming is verwerkt in de boekwaarde en wordt in deze paragraaf verder zichtbaar gemaakt. Op basis van de geactualiseerde grondexploitatieberekeningen zijn er geen te verwachten verliezen. Risico's ten aanzien van de grondexploitaties zijn volledig opgenomen in het algemene risicoprofiel van de gemeente en worden verwoord in de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement. Vennootschapsbelasting Sinds 1 januari 2016 moeten gemeenten vennootschapsbelasting afdragen over de fiscale winst die met commerciële activiteiten is verdiend. Dit zijn ook de gemeentelijke grondexploitaties. Grondexploitaties In de volgende tabel wordt op hoofdlijnen weergegeven hoe de exploitatie per complex zich in 2024 heeft ontwikkeld. Van ieder complex wordt berekend wat het exploitatieresultaat is en wat daarvan