24-65 Bijl1- Jaarbeeld Veelzijdig Vakmanschap IMW regio Tilburg

JAARBEELD 2023

VEELZIJDIG VAKMANSCHAP “De muziek hielp me om beter te voelen. Ik kreeg meer inzicht door de oefeningen: waar sta ik.”

INHOUD JAARBEELD 2023 Voorwoord

3

Ondersteuning

4

• • • •

5 8 10 11

Financiële hulpverlening Psychosociale hulpverlening Kinderen en scheiden Sociaal raadslieden

Schoolmaatschappelijk werk

12

Complexe (gezins)problemen

16

• Coördinatie en veiligheid • Huiselijk geweld en kindermishandeling

17 18

Trainingen

20

• Trainingen voor professionals • Trainingen voor kinderen, jongeren en volwassenen • Marietje Kessels Project

21 21 23

Ons werkgebied

24

• • • •

25 26 27 28

IMW in Tilburg IMW in Dongen IMW in Goirle IMW in Gilze en Rijen

2

Kwaliteit, scholing en innovatie

29

Onze medewerkers

32

Diversiteit en inclusie

37

Duidelijke taal

39

Duurzaamheid

41

Doorkijkje naar 2024

43 JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

VOORWOORD Al ruim 70 jaar verzorgt IMW regio Tilburg maatschappelijk werk en trainingen voor mensen met een hulpvraag. De laatste jaren doen we dat veelal in samenwerkingsverbanden met andere hulpverleningsorganisaties in Tilburg, Goirle, Dongen en Gilze en Rijen. Door samen te werken leveren we als organisatie autonomie in, maar tegelijkertijd vergroten we ons speelveld, waardoor we de hulpverlening voor inwoners van onze regio verbeteren. En dat is de reden van ons bestaan. In de huidige werkwijze verrichten veel van onze hulpverleners hun werk onder dagelijkse aansturing van integraal managers die niet bij IMW in dienst zijn. Dat betekent dat we ook op een andere manier kijken naar de manier waarop we onze organisatiedoelen willen bereiken. De focus ligt daarbij nadrukkelijk op de twee belangrijkste kapitalen van de organisatie: onze mensen en onze kennis. In 2023 stelden we alles rondom goed personeelsbeleid centraal in de organisatie. Onder de verzamelnaam ‘de medewerkersreis’ hebben we extra stappen gezet op het binnenhalen en houden van gekwalificeerd personeel en het terugdringen van het ziekteverzuim. Veel aandacht hebben we daarbij voor het werkgeluk van onze medewerkers. Tegelijkertijd troffen we voorbereidingen voor het versterken van de kennis van onze en externe professionals.

En het actief delen, intern borgen en inzetten van deze kennis, waar mogelijk ook buiten de huidige samenwerkingsverbanden. Dat doen we onder de noemer ‘IMW als kenniscentrum’, waar we in 2024 actief aan verder bouwen.

Johan

In dit jaarbeeld vertellen we aan de hand van verhalen van professionals en mensen met een hulpvraag wat we in 2023 zoal te bieden hadden. We doen dat meestal niet alleen, maar onze specifieke bijdrage is nodig en wordt gewaardeerd. Johan van Gurp, bestuurder IMW regio Tilburg

3

JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

ONDERSTEUNING

4

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

ONDERSTEUNING FINANCIËLE HULPVERLENING Bij een terugval in inkomen, onverwachte kosten of schulden is het voor inwoners soms moeilijk het overzicht te houden en de juiste oplossing te vinden. Wij bieden dan ondersteuning in de vorm van budgetcoaching en/of budgetbeheer. We checken daarbij altijd of er nog meer speelt, want financiële problemen hebben vaak ook impact op andere levensgebieden.

Budgetcoaching en ondersteuning vanuit de wijkteams Elke van der Mierden, generalistisch hulpverlener in wijkteam Oud-Noord, heeft als expertise financiële ondersteuning in de vorm van budgetcoaching en budgetbeheer: “Ouderen zijn mijn favoriete doelgroep, omdat ik dan vaak de financiële ondersteuning kan combineren met zorgvragen. De financiële vragen zijn heel uiteenlopend, van aanvragen voor AOW of pensioen, tot schulden of hulp bij de financiële administratie. Ouderen vragen om een andere benadering en bejegening en vooral veel geduld. Soms is er sprake van dementie en/of GGZ-problematiek. Vaak vinden ouderen het lastig om ondersteuning te accepteren en kost het veel tijd een vertrouwensband op te bouwen. Maar wanneer dit dan lukt, zijn ze vaak enorm dankbaar voor wat ik voor ze kan betekenen. Ik kan bijvoorbeeld ondersteunen bij de financiën en/of zorgen voor een koppeling met de Wmo voor hun zorgvragen. Die combinatie vind ik het mooiste om te doen! Ik vind het belangrijk dat ouderen zelf keuzes maken, zodat zij hun beschikkingsrecht zoveel als mogelijk behouden. Met respect voor dat zelfbeschikkingsrecht, oprechte aanwezigheid en een luisterend oor, kun je samen ver komen en de leefomstandigheden van ouderen prettiger en aangenamer maken.”

5

Elke

Geld & Geluk “Een van de speerpunten van IMW is het ontwikkelen van collectief aanbod. Sinds eind 2023 ben ik betrokken bij het opzetten van een nieuwe groepstraining. Aanleiding was de vraag vanuit onze ketenpartners naar een training waarin deelnemers leren slim om te gaan met geld en ook van elkaar kunnen leren. We onderzochten welk aanbod er al is en op welke manier een nieuwe training hierop een aanvulling kan zijn. We vroegen netwerkpartners en collega’s welke behoeften er leven en welke thema’s aan bod moeten komen. Op basis daarvan maakten we een start met het ontwerpen en ontwikkelen van de training. In 2024 voeren we de eerste training in pilotvorm uit, onder de naam Geld & Geluk. In deze training leren mensen omgaan met een (beperkt) budget. Dit doen we door het versterken van ‘financiële’ vaardigheden en het ontdekken van eigen kwaliteiten en creativiteit. Ik kan niet wachten om te beginnen!” JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

Budgetbeheer Wanneer blijkt dat het zelfstandig (leren) beheren van de geldzaken niet haalbaar is, kunnen we langdurig budgetbeheer voor deze cliënten uitvoeren. Team budgetbeheer beheert dan het inkomen, betaalt de lasten en maakt afspraken met de cliënt over huishoudgeld, onvoorziene zaken en spaardoelen. De budgetbeheerder kijkt actief mee met de post, geeft budgetadvies en verwijst indien nodig naar instanties die aanvullende ondersteuning bieden bij post, formulieren en budgetteren.

RAPPORTCIJFER 9,3

Minder zorgen Het doel van budgetbeheer is het bieden van langdurige financiële stabiliteit, waardoor cliënten met minder geldzorgen door het leven gaan en kunnen meedoen in de maatschappij. Uit het klanttevredenheidsonderzoek blijkt dat het budgetbeheer dit gewenste effect heeft op onze cliënten. Alle respondenten geven aan dat ze hun vaste lasten kunnen betalen en zich sinds de start van het budgetbeheer minder zorgen over geld te maken. Cliënten geven het budgetbeheer een 9,3 als gemiddeld rapportcijfer. Ze zijn met name tevreden over de bereikbaarheid en over de begripvolle en duidelijke manier van communiceren.

Gezamenlijk doel Onze samenwerkingspartners geven aan dat deze vorm van budgetbeheer een goede aanvulling is op de financiële ondersteuning die zij zelf bieden. Een medewerker van team schuldhulpverlening van de gemeente Tilburg zegt hierover: “We bieden de klanten van team schuldhulpverlening intensieve ondersteuning zodat ze weer in een stabiele financiële situatie komen. Dit is een voorwaarde om uiteindelijk een structurele oplossing voor de schulden te realiseren. Een deel van deze klanten lukt het niet om zelfstandig deze stabiliteit te bereiken. Daarom is het soms noodzakelijk om onze klanten hierbij extra hulp te bieden. Team budgetbeheer van IMW regio Tilburg biedt deze extra ondersteuning.

6

WE VROEGEN ONZE CLIËNTEN: Welk rapportcijfer geef je jouw financiële situatie? Sinds het budgetbeheer maak ik mij minder zorgen over geld. Door het budgetbeheer kan ik al mijn maandelijkse vaste lasten betalen. Ik weet wat mijn vaste inkomsten en uitgaven zijn. Ik kan belangrijke onvoorziene kosten betalen. Ik heb geld om een hobby of sport te kunnen doen.

Gemiddeld rapportcijfer Hoe tevreden ben je over onze hulpverlening? Team budgetbeheer is voldoende bereikbaar voor mij. Hoe tevreden ben je over de manier waarop wij met jou omgaan? Zou je budgetbeheer van IMW aanraden aan anderen?

Gemiddeld rapportcijfer

De samenwerking tussen team budgetbeheer en team schuldhulpverlening verloopt heel goed. Dat komt door de korte lijnen, laagdrempelige overdracht en een helder gezamenlijk doel. (Tijdelijk) budgetbeheer geeft klanten rust en geeft schuldhulpverlening de mogelijkheid om, vanuit een stabiele financiële situatie, verder met de klanten aan een oplossing van de schulden te werken.”

9 9,5 8,7 8,8 7,2 8,6 9,0 9,3 9,5 9,3

Schulden 65% van onze cliënten heeft bij start van het budgetbeheer schulden of betaalachterstanden. Voor alle respondenten geldt dat er intussen een oplossing voor hun schulden gevonden is.

Lees hier meer over onze financiële hulpverlening. JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

ERVARINGSVERHAAL “Ik kan bij Budgetbeheer blijven, zo lang als ik dat nodig vind. Dat geeft heel veel rust.”

Bibi is een vrouw van 56 jaar. Ze heeft een bewogen leven achter de rug en een kwetsbare gezondheid. Ze ontvangt een WIA-uitkering, maar kreeg haar financiën niet op orde. Eerst bood de gemeentelijke schuldhulpverlening ondersteuning, nu krijgt ze ondersteuning in de vorm van budgetbeheer bij IMW regio Tilburg. Met deze hulp slaagt ze erin om haar leven weer een positieve draai te geven.

bedrag en daar betaal ik de dagelijkse boodschappen van. En als ik echt iets nodig heb, zoals laatst een nieuw dekbedovertrek, dan kan ik extra geld vragen tijdens het spreekuur van team Budgetbeheer.”

HEEL VEEL RUST

“Op een dag stonden twee vrouwen aan de deur. Een vrouw was van de afdeling schuldhulpverlening van de gemeente, de andere van woonstichting Tiwos. Of ik met ze wilde praten, want ze hadden gezien dat ik achterbleef met het betalen van de huur. Ik schrok en tegelijkertijd voelde ik opluchting. Ik was al maanden het ene financiële gat met het andere aan het opvullen. Dat kon zo niet doorgaan. Er was meteen een goede klik en daarom durfde ik mijn problemen te vertellen.”

“Ik krijg nu zo’n anderhalf jaar ondersteuning in de vorm van budgetbeheer en ben er blij mee, omdat ik weet dat al m’n vaste lasten netjes betaald worden. Door dat leefgeld krijg ik geen kans om gekke dingen te doen. Ik stuur de post van bijvoorbeeld de Belastingdienst of andere regelzaken per e-mail door naar Saskia en Dannie*. Hierdoor houden we regelmatig contact met elkaar. Wat ik ook fijn vind is dat ik bij Budgetbeheer kan blijven, zo lang als ik dat nodig vind. Dat geeft heel veel rust. Ik heb ook zo’n fijn contact met Saskia en Dannie, zij krijgen van mij een hele dikke pluim!”

VASTE LASTEN EN LEEFGELD

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Bibi gefingeerd.

“Ik zat eerst ongeveer een jaar in een traject bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Daarna nam Budgetbeheer van IMW het over. Mijn uitkering komt daar op een speciale rekening, die is bestemd voor de vaste lasten die worden betaald door de budgetbeheerder. Op een andere rekening staat mijn leefgeld. Ik krijg een vast

7

Lees hier meer over onze financiële hulpverlening. * Saskia en Dannie zijn als assistent budgetbeheerders tijdens het dagelijks spreekuur het eerste aanspreekpunt namens team Budgetbeheer. JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

PSYCHOSOCIALE HULPVERLENING Psychosociale hulpverlening is gericht op bijvoorbeeld opvoeding, eenzaamheid, depressieve klachten en rouwverwerking. Inwoners komen bij ons met vragen of problemen waar zij zelf of met hulp van hun omgeving niet uitkomen. Samen kijken wij wat er nodig is, zodat zij weer op eigen kracht, of met hulp vanuit hun netwerk, verder kunnen. Onze ondersteuning is individueel of in groepsverband. Als extra hulp of ondersteuning nodig blijkt te zijn dan regelen we dat, uiteraard altijd in overleg met de cliënt. Britt en Tymen

Als generalistisch hulpverlener bij IMW regio Tilburg, ondersteunt Britt de Leeuw cliënten bij psychosociale vragen. Ze vertelt over haar werk en de ondersteuning die ze bood aan Tymen, een jongen van 19 jaar: “Het mooie aan psychosociale hulpverlening vind ik dat ik kortdurend betrokken ben bij mensen die op een bepaald moment van hun leven vastlopen op een of meerdere leefgebieden. Vaak zie ik dat leefgebieden met elkaar samenhangen en juist dat zorgt voor een dynamische manier van werken. Samen met de cliënt zetten we zijn doelen op papier. De cliënt houdt hierbij altijd zelf de regie en bepaalt in grote lijnen hoe het traject loopt. We evalueren en stellen doelen bij als dat nodig is. Door bewust behaalde doelen af te sluiten krijgt de cliënt meer (zelf) vertrouwen, omdat hij de stappen die hij zelf heeft gezet inzichtelijk kan maken. Ik vind het belangrijk om kleine succesjes te vieren.” Flinke stappen “Een voorbeeld hiervan is Tymen, een jongen van 19 jaar. Een van mijn collega’s was betrokken bij de vader van Tymen en zij voorzag dat Tymen ook wel wat hulp kon gebruiken. Toevallig had ik ruim een jaar daarvoor al een gesprek gehad met Tymen, omdat hij toen een aanvraag deed voor begeleiding van een zorgaanbieder. Ik kon me dat gesprek nog levendig herinneren. Tymen kwam destijds erg ongeïnteresseerd over en leek nergens zin in te hebben.

Ik ging nu opnieuw met hem in gesprek en tot mijn verbazing had deze jongen flinke stappen gezet. Hij stond hij nu volop open voor ondersteuning! Ik leerde Tymen steeds beter kennen en merkte dat hij openstond voor alles wat we bespraken. Zo hebben we hem aangemeld bij een psycholoog, Ik was bij een aantal gesprekken aanwezig om zijn hulpvraag

8

te verduidelijken. Ook gingen we samen op zoek naar een opleiding en passend werk. Ik ondersteunde hem in de contacten met organisaties en het nakomen van afspraken. Tymen heeft zoveel positieve groei laten zien! Ook heeft hij steeds meer vertrouwen in zichzelf en in de stappen die hij zet in zijn leven als jongvolwassene.”

Tymen vertelt over hoe hij de ondersteuning van Britt heeft ervaren: “Na een traject binnen de hulpverlening, is de ondersteuning van Britt een fijne tussenstap richting volledige zelfstandigheid. Ik vind het fijn dat zij concreet kijkt naar wat ik op dit moment in mijn leven nodig heb. Ze geeft me praktische handvaten, zonder dat het voelt als zware hulpverlening. Voor mij is het belangrijk dat ik me comfortabel en vertrouwd bij iemand voel, dus ik ben erg blij dat ik ondanks mijn verhuizing, bij mijn vaste hulpverlener mocht blijven. Hierdoor is het voor mij makkelijker om me open te stellen.” Lees hier meer over onze psychosociale hulpverlening.

“Ik vind het fijn dat ik in mijn werk veel ruimte en mogelijkheden krijg om mijn kennis en kunde te vergroten op gebieden die bij mij passen. Zo heb ik bijvoorbeeld de opleiding tot intervisor gevolgd en begeleid ik nu een intervisie groepje. Dat is echt een superleuke aanvulling binnen mijn werk! Daarnaast begeleid ik samen met een collega onze stagiaire. En ik neem deel aan een werkgroep die de taak van ondersteuners binnen Toegang Tilburg onderzoekt en duidelijke kaders op papier zet.” JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

Training Eigen Kracht Groep

Tessa Helmer (IMW regio Tilburg) en Marthe van Goor (MEE de Meent Groep) werken beiden in wijkteam Oud-Noord. Zij bieden ondersteuning aan inwoners met een hulpvraag. Naast individuele trajecten begeleiden ze ook collectieve trajecten, zoals de Eigen Kracht Groep:

Wat zijn mijn kwaliteiten? Hoe kan ik haalbare doelen stellen? Wat kunnen mensen in mijn omgeving voor mij betekenen? In de training Eigen Kracht Groep ontdekken deelnemers antwoorden op deze en andere vragen. Na de training weten ze hoe ze verder kunnen en wat daarvoor nodig is. De helft van de deelnemers kan hierna weer zelfstandig door, zonder extra inzet van hulpverlening. De Eigen Kracht Groep sluit hierdoor mooi bij aan bij de beweging naar voren, die we samen met onze samenwerkingspartners maken: preventief werken, waar mogelijk ondersteuning bieden en minder maatwerkvoorzieningen inzetten.

Deelnemers over de Eigen Kracht Groep:

“Het was in het begin confronterend om inzicht te krijgen in mijn vragen. Dit heeft me wel geholpen; ik weet nu welke stappen ik moet zetten.”

“Oefeningen uit het werkboekje zijn ook voor later handig.”

9

“Ik heb de ruimte gekregen om mezelf te zijn en geleerd dat emoties er ook mogen zijn.”

“Ik vind het mooi om te zien dat de trainingsvorm, werken met een groep, grote meerwaarde heeft”, vult Marthe aan. “Er ontstaat een mooie dynamiek tussen deelnemers. Ze denken met elkaar mee en herkennen zich in de verhalen van anderen. Ook delen ze tips en geven elkaar complimenten.”

“Het was erg plezierig en vooral het gelijkwaardige contact was prettig.”

“Na de training zijn we met de hele groep op eigen initiatief bij elkaar gekomen om koffie te drinken in het wijkcentrum.”

“Bij de training bekijken we in vier bijeenkomsten hoe we de eigen kracht van de deelnemers kunnen inzetten”, vertelt Tessa. “De deelnemers maken een actieplan om dichter bij hun zelfgekozen doel te komen. Samen bekijken we welke concrete stappen ze kunnen zetten, wat hun kwaliteiten zijn en ook wat hun netwerk hierin kan betekenen. We geven de deelnemers inzicht en handvaten. De training helpt hen om succeservaringen op te doen, maar ook om hun netwerk uit te breiden.”

Marthe en Tessa

Tessa benadrukt het belang van een prettige sfeer in de groep: “We vinden het belangrijk dat iedereen zich veilig voelt. We zien dat hierdoor mooie momenten ontstaan en dat de deelnemers opbloeien doordat ze zich welkom voelen in de groep. Het komt vaak voor dat deelnemers na de training contact blijven houden, ze spreken bijvoorbeeld af om in het wijkcentrum koffie te drinken. Zo houden ze er niet alleen sociale contacten aan over, ze weten ook de weg naar het wijkcentrum te vinden.” JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

KINDEREN EN SCHEIDEN Ouders die gaan scheiden of al zijn gescheiden kunnen bij ons terecht met al hun vragen. Ook in 2023 kwamen er weer veel vragen over procedures, mediation, opvoedproblemen, communicatie, ouderschapsplan, nieuw samengestelde gezinnen en gezag. Naast informatie en advies bieden wij psychosociale hulpverlening via individuele gesprekken, bemiddeling, mediation of trainingen. Voor ouders is er de training Gescheiden en positief opvoeden. Ook hebben we veel aandacht voor kinderen, die vaak ongewild slachtoffer zijn bij een scheiding. Kinderen van 5 tot en met 12 jaar kunnen deelnemen aan de spel- en praatgroep KIES (Kinderen in Echtscheidingssituaties). Wij zijn er ook voor professionals. Zij kunnen bij ons terecht voor advies én om ouders of kinderen te verwijzen.

Ouderbijeenkomsten Een scheiding leidt voor kinderen en ouders tot allerlei vragen en zorgen. Hoe ga je hiermee om? Hoe zorg je goed voor jezelf en voor je kinderen? In de ouderbijeenkomsten die we ook in 2023 organiseerden helpen we ouders om een antwoord te vinden op deze en andere vragen. Onder begeleiding van medewerkers van het team Kinderen en scheiden, gaan ouders met elkaar in gesprek en wisselen ervaringen uit. Week tegen kindermishandeling Tijdens de slotmanifestatie in de Week tegen kindermishandeling, georganiseerd door het expertisecentrum huiselijk geweld en kindermishandeling, informeerden medewerkers van het team Kinderen en scheiden de aanwezige professionals over wat zij voor hen en voor ouders kunnen betekenen. Alsjeuitelkaargaat.nl Als IMW maken we deel uit van het samenwerkingsverband Alsjeuitelkaargaat. nl, dat als doel heeft om de negatieve gevolgen bij kinderen en jongeren van gescheiden ouders zo veel als mogelijk te voorkomen. In deze samenwerking komt de verbinding tussen zorg en recht steeds beter van de grond. Lees hier meer over Kinderen en scheiden.

10

Marieke Sueters vertelt over haar werk als mediator bij IMW regio Tilburg: “Als ouders na de scheiding moeite hebben om samen afspraken te maken over de kinderen kan ik hen hierbij als mediator helpen. Het is vooral belangrijk dat ouders weer constructief met elkaar in gesprek gaan. En dat ze elkaar vragen gaan stellen in plaats van verwijten maken. Ik laat hen daarbij steeds door de bril van hun kind kijken; wat betekent dit voor je kind? Ouders bespreken tijdens het traject samen de behoeften van de kinderen, op welke manier ze als ouders met elkaar willen omgaan en hoe ze de zorg voor de kinderen samen willen delen. Meestal lukt het ouders om in vier tot vijf gesprekken de communicatie te verbeteren en samen afspraken te maken die goed zijn voor de kinderen én waar de ouders allebei achter kunnen staan. De gemaakte afspraken leggen we vast in een ouderschapsplan. Het is fijn om te merken dat ouders aan het eind van het traject samen weer verder kunnen met het invullen van het ‘collega-ouderschap’. ” JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

SOCIAAL RAADSLIEDEN Laagdrempelige, onafhankelijke ondersteuning bij financieel-juridische kwesties, dat is wat onze sociaal raadslieden bieden. Vaak kunnen cliënten daarna zelf weer verder. Soms gaat de ondersteuning verder en nemen de sociaal raadslieden de juridische kwestie tijdelijk uit handen van de cliënt. In 2023 hielpen de sociaal raadslieden 443 cliënten op weg en boden zij 449 consultaties aan collega’s en netwerkpartners. Het aantal consultaties was hiermee meer dan verdubbeld ten opzichte van 2022!

443 CLIËNTEN

449 CONSULTATIES

Gemeente Dongen In Tilburg, Goirle en Gilze en Rijen waren de sociaal raadslieden al gekoppeld aan de wijk- en dorpsteams en sinds oktober zijn ze ook werkzaam in de gemeente Dongen. We investeerden in nadere kennismaking met alle samenwerkingspartners in Dongen. Ondanks dat een opstartfase altijd tijd kost, zien we nu al dat er goed gebruik gemaakt is van deze inzet. De sociaal raadslieden boden vooral ondersteuning bij toeslagen, geschillen en contact met overheidsinstellingen. We zien dat samenwerkingspartners hun cliënten inmiddels goed doorverwijzen naar de sociaal raadslieden. Cliënten tonen hun dankbaarheid voor de geboden ondersteuning en het komt regelmatig voor dat iemand terugkomt met een nieuwe hulpvraag.

11

Vreemdelingenrecht Ook in Gilze en Rijen is een toenemende vraag voor de ondersteuning door onze sociaal raadslieden. In 2023 namen we de uren die eerder door IMW Breda werden uitgevoerd voor onze rekening. Onze sociaal raadsman biedt onder andere ondersteuning aan statushouders met tal van juridische vragen. De vragen over vreemdelingenrecht nemen in ons gehele werkgebied toe. De vakgroep sociaal raadslieden liet zich afgelopen jaar daarom bijscholen op dit onderwerp. In 2024 breiden we de uren sociaal raadslieden in Gilze en Rijen verder uit. Lees hier meer over de sociaal raadslieden.

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

SCHOOLMAATSCHAPPELIJK WERK

12

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

SCHOOLMAATSCHAPPELIJK WERK De schoolmaatschappelijk werkers van IMW werken in het basis- en voortgezet onderwijs, op mbo-scholen en op de universiteit. Zij kijken samen met leerlingen of studenten en/of ouders wat er aan de hand is en wat er nodig is om problemen op te lossen of hanteerbaar te maken. Het accent ligt op het versterken van de eigen kracht van de leerling of student. De schoolmaatschappelijk werkers maken deel uit van de zorgstructuur op scholen. Ze bieden advies en ondersteuning aan leerkrachten, intern begeleiders en zorgcoördinatoren bij het omgaan met kinderen met sociaal-emotionele problemen en/of problemen in de thuissituatie. Onze schoolmaatschappelijk werkers zijn SKJ geregistreerd. Daarnaast is er veel aandacht voor deskundigheidsbevordering.

BASISONDERWIJS In 2023 organiseerden we een bijeenkomst met alle schoolmaatschappelijk werkers van IMW die in het basisonderwijs werken. Doel was elkaar ontmoeten, samen leren en kennis delen. Dit zorgde voor een gevoel van verbinding en herkenning.

Routekaart Om leerkrachten en andere professionals op basisscholen nog beter te informeren over de rol en taken van de schoolmaatschappelijk werkers, ontwikkelden we een zogenaamde ‘routekaart’. Deze kaart geeft antwoorden op vragen zoals: • Op welke manier kan de schoolmaatschappelijk werker de leerling en/of ouders ondersteunen? • Wat kan de schoolmaatschappelijk werker voor mij als leerkracht betekenen? • Wat moet ik doen als ik me zorgen maak over de veiligheid van een leerling?

SCHOOLMAATSCHAPPELIJK WERK

holen

appelijk werker op jullie Via deze weg stel ik me graag aan jullie voor, ik ben schoolmaatsch steam. Deze hulp is school. Ik neem, op aanvraag, deel aan het zorgteam en/of ondersteuning altijd gratis en vertrouwelijk. Je kunt bij mij terecht voor:

1

Advies en consultatie

Wil je als leerkracht tips of handelingsadviezen, bijvoorbeeld over het bespreekbaar maken van je zorgen met ouders? Of heb je behoefte aan iemand die meedenkt in een situatie? Hebben ouders adviesvragen of willen ze handvatten hoe om te gaan met een situatie thuis? Ik denk hierin graag met je mee. Hierbij kun je denken aan de volgende thema’s:

(bijvoorbeeld veel ruzie maken, schelden, of niet luisteren); • De leerling pest of wordt gepest; • De leerling voelt zich niet begrepen, voelt zich eenzaam of is erg teruggetrokken;

• De leerling heeft last van (de gevolgen van) een

13

• Je merkt dat de leerling moeite heeft met de omgang met andere kinderen;

• Er zijn vragen vanuit ouders of verzorgers over de opvoeding of het gedrag van het kind.

gsvraag

2 Crisissituatie

Hulpverlening

4

al betrokken?

Zijn er zorge

het gezin of de ouders. Of het volgen van een training voorn ove r de vei lig Ja: volg de heid van deze meldcode Huis leerling en/of de leerling en/of de ouders. Het schoolmaatschappelijk werk elijk geweld en kinderm schoolmaats zijn gezin? ishandeling cha . Eventueel (SMW) is kortdurend en laagdrempelig, wij bieden zorg op ppelijk werker (SMW’e kan de r) hierbij ond ersteunen. maat. De gesprekken of bijeenkomsten kunnen plaatsvinden op

5 Overleg me

t SMW school, in de thuissituatie of op een andere locatie. Leg je vraag gerust ter con sultatie voo kunnen bete r aan de SMW kenen bij de ’er. Dan bes ondersteun preken we sam Doorverwijzing ingsvraag. Zijn graag mee. en wat wij er andere stap pen nodig? Is er andere ondersteuning gewenst? Dan kan SMW helpen de Wij denken juiste route te vinden naar passende ondersteuning voor de

6 Toestemming

leerling en/of het gezin.

vragen

Overleg met ouders of zij akkoord gaa van aanmel n met onderst ding en de zorg euning door en. Laat beid het SMW. Bes onderteken e gezaghebb preek de rede en. ende ouders n een toestem mingsverkla Heb je vragen of wil je iets bespreken? Je kunt met mij ring in contact komen via de intern begeleider. De SMW’er maa kt kennis met de leerling en frequentie van zijn of haar Routekaart de ondersteun ouders. We ing en de vorm maken afsp raken over de van terugko Op de achterzijde van deze flyer vind je een ppeling aan ouders en sch ool. voor bedoeld is ‘routekaart’. Deze routekaart

Contact

7

Start traject

HEB JE NOG VR

AGEN?

leerkrachten en andere professionals op school, niet voor ouders! FEB 2024

In oktober 2023 zochten we de samenwerking met R-Newt (het jongerenwerk van ContourdeTwern), de GGD Hart voor Brabant en de schoolbesturen van het basisonderwijs om te bekijken of het mogelijk is vanaf schooljaar 2024-2025 ‘brugfunctionarissen’ in te zetten. Een brugfunctionaris is er voor alle vragen en zorgen die niet direct te maken hebben met het onderwijs. In een aantal verkennende gesprekken bespraken we de rol van het schoolmaatschappelijk werk. Eén van onze primaire taken is immers om die brug tussen school en thuis te slaan.

Ondersteunin

De leerling, ouder en/of school heeft ontwikkeling een onderst euningsvraa of de gezinss g. Dit kan gaa ituatie (bijvoorb n over gedrag, eeld opvoed welbevinden ing, echtsch , sociaal-emo eiding of veili tionele gheid). Is er sprake van een leve nsbedreigen de situatie? Is er sprake Bel dan dire van een and ct ere crisissit 112. uatie? Neem dan contact op met (eve ntuele) betr okken hulpverl ening of Veil ig Thuis. Is er al hulp verlening betr okken bij het gezin of staa of je mag ove n zij ergens rleggen met op een wac de betrokken Ondersteuning htlijst? Zo ja, hulpverlenin vraag dan aan g. ouders De ondersteuning kan bestaan uit gesprekken met de leerling,

3

• Je merkt dat de leerling moeilijk gedrag vertoont

echtscheiding of sterfgeval;

Brugfunctionaris

ROUTE KAART voor sc

Informatie voor leerkrachten en andere professionals op school

Neem dan ger ust contact op met de bet Wij denken rokken SMW graag met je ’er. mee. Je kun contact kom t met de SMW en via de inte ’er in rn begeleider .

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

ERVARINGSVERHAAL

VOORTGEZET ONDERWIJS Dankzij subsidie vanuit de NPO middelen (Nationaal Programma Onderwijs), konden we extra inzet leveren op de middelbare scholen. Zo organiseerden we trainingen en kwamen er extra uren voor de schoolmaatschappelijk werker. Door de komst van de NPO middelen waren ook de GGD Hart voor Brabant en R-Newt meer in beeld op de scholen. We zochten weer de samenwerking op; bij de start van het nieuwe schooljaar organiseerden we een ontmoeting tussen de professionals uit deze drie beroepsgroepen. Met als doel meer over elkaars werk te leren, zodat we samen meer voor de jongeren kunnen betekenen. De rest van het jaar werkten we aan een verbeterde samenwerking en maakten we onderlinge afspraken.

Novadic Kentron De schoolmaatschappelijk werkers in het voortgezet onderwijs merkten dat zich steeds vaker leerlingen melden met problemen rondom drugsverslaving. Als deskundigheidsbevordering op dit thema nodigden we Novadic Kentron uit. Zij informeerden onze schoolmaatschappelijk werkers over middelengebruik bij jongeren: wat brengt het hen en hoe ga je hierover met hen in gesprek?

Goede beoordeling

RAPPORTCIJFER 8,2

Uit de tevredenheidsmeting die we vorig jaar hebben uitgezet bij de scholen in het voortgezet onderwijs, blijkt dat we op alle onderdelen ruim voldoende scoorden. We zijn er trots op dat we werden beoordeeld met een gemiddeld rapportcijfer van een 8,2!  Een mooi compliment voor onze ­schoolmaatschappelijk werkers die dagelijks klaar staan voor de leerlingen, docenten en andere professionals op ‘hun’ school.

Competentieprofiel De leidinggevende van het schoolmaatschappelijk werk en enkele schoolmaatschappelijk werkers sloten in 2023 aan bij de landelijke bijeenkomsten van de BPSW, onze beroepsvereniging. We dachten hierin mee over de positionering van het schoolmaatschappelijk werk. In 2024 krijgt dit een vervolg waarbij het competentieprofiel voor de SMW’ers vernieuwd wordt.

14

Tim had in havo-3 geen klik met zijn klasgenoten. Hij vond het irritante uitslovers en liet dat in de klas duidelijk merken. Tim raakte buitengesloten en voelde zich doodongelukkig. Tijdens gesprekken met de schoolmaatschappelijk werker van IMW regio Tilburg, leerde Tim op een andere manier om te gaan met zijn irritaties. En met een meer positieve blik naar anderen te kijken. “Ik had het gevoel dat ik niet in de klas paste, vond het rare kinderen. Kijk, ik vind geschiedenis best een leuk vak, maar ik wil in de pauze niet meer over Napoleon praten. Dat boeit me dan helemaal niks. Een groepje van die nerds deed ook steeds heel cool en stoer. Ze schepten op dat ze niet geleerd hadden voor een proefwerk, maar scoorden wel hoge punten.”

BUITENSTAANDER “Twee vrienden uit de vorige klas waren meegegaan naar havo-3, maar na verloop van tijd gingen zij met die nerds meedoen. Grapjes maken en zo. Ik wist niet meer wat ik aan ze had, voelde me een buitenstaander en was alleen maar boos. En als ik een mening heb, draai ik niet snel bij. Mijn mentor zag ook dat ik me niet prettig voelde in de klas en bracht me in contact met Willem van het schoolmaatschappelijk werk. Die zat hier gewoon op school.”

ZELFVERTROUWEN “Willem luisterde en snapte waarom ik boos was. We praatten trouwens niet alleen over problemen, het ging ook over dagelijkse dingen. En we hebben veel gelachen. Soms gaf Willem tips, bijvoorbeeld: als er iets gebeurt waardoor je irritatie voelt opkomen, probeer dan eens niet meteen te oordelen. Na een paar gesprekken kreeg ik meer vertrouwen om met een open houding een situatie te bekijken. En ontspannen met mijn gevoelens om te gaan. Ik zit nu in havo-4 met anderen in de klas, heb meer vrienden en we gaan goed met elkaar om. We maken wel harde grappen, maar dat is altijd vriendschappelijk bedoeld.” Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Tim gefingeerd. JAARBEELD 2023 IMW REGIO TILBURG

MBO Opvallend was de toename van vragen van studenten rond sociaal-emotionele en psychische problemen. Ook was er een lichte stijging van het aantal aanmeldingen van leerlingen met schoolverzuim. Bij de start van het schooljaar 2023-2024 besteedden we op een aantal mbo-locaties aandacht aan groepsvorming, door middel van twaalf workshops Positieve sfeer in de groep. Daarnaast werd in de week tegen kindermishandeling, in twee klassen Sociaal werk van ROC, de workshop Onder de Radar gegeven. Bij deze workshop, die ging over de impact van opgroeien in een onveilige thuissituatie en het belang van signaleren, sloot ook de schoolmaatschappelijk werker aan. Trainers van het Coördinatiepunt Trainingen gaven de gastles Signaleren van Huiselijk geweld en kindermishandeling aan alle eerstejaars studenten Sport en bewegen bij ROC Tilburg. 

UNIVERSITEIT De schoolmaatschappelijk werker op de Universiteit van Tilburg adviseert onderwijscoördinatoren, studentendecanen en studentenpsychologen. Studenten kunnen met hun vragen en problemen bij hem terecht. Hij activeert hen om hun zelfredzaamheid te vergroten en helpt met het mobiliseren en inzetten van hun eigen netwerk. Er is specifieke aandacht voor de grote groep ‘international exchange students’. In overleg met de universiteit breiden we de inzet voor deze doelgroep in 2024 uit. Lees hier meer over schoolmaatschappelijk werk.

15

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

COMPLEXE (GEZINS) PROBLEMEN

16

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

COMPLEXE (GEZINS)PROBLEMEN COÖRDINATIE EN VEILIGHEID We vinden het belangrijk dat huiselijk geweld en kindermishandeling stopt. Daarom werken we samen met andere partners in het Veiligheidshuis, zoals Veilig Thuis. Naar aanleiding van politiemeldingen leggen we outreachend contact met slachtoffers of plegers van huiselijk geweld. We bieden passende ondersteuning om de cirkel van geweld te doorbreken. Soms zijn de problemen in een gezin zo groot dat er intensievere zorg en coördinatie nodig is. Samen met het gezin wordt passende zorg ingezet. De betrokken hulpverleners stemmen regelmatig af, zodat de taken goed verdeeld worden en aan gemeenschappelijke doelen gewerkt wordt. Samen zorgen we voor rust in het gezin. Overlastsituaties kunnen een signaal zijn dat het niet goed gaat met een inwoner. Ons team legt outreachend contact en brengt de persoonlijke situatie van de inwoner in kaart. Waar nodig proberen we de drempel om hulp te accepteren te verlagen en organiseren we de benodigde hulp of zorg. De medewerkers van het team Coördinatie en Veiligheid (C&V) maken deel uit van het stedelijk team van Toegang Tilburg. Vanuit IMW kreeg de samenwerking met de teamcoördinatoren binnen het team C&V verder vorm. Nieuwe medewerkers worden nog beter ingewerkt en gecoacht.

In 2023 is een groot aantal medewerkers getraind in onder andere systemisch werken, praten met kinderen en de basistraining rondom de Jeugdwet. Er kwam een uitbreiding van het aantal fte’s binnen het team C&V. Ondanks deze uitbreiding en een andere manier van inkopen (Siem en Crossroads) blijft de druk op medewerkers vanuit de wachtlijst erg groot.

Complexe casuïstiek Lokaal, regionaal en landelijk zijn er veel ontwikkelingen rondom de meest complexe casuïstiek. De afgelopen jaren startten een aantal projecten en pilots binnen Toegang Tilburg, waar de medewerkers van het team C&V in participeren

17

of volledig deel van uitmaken. Dit zijn onder andere Teams op Maat op de basisscholen, Coördinatie Analyse Systemische-Interventie vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis en Ernstig Psychiatrisch Aandoening project, samen met GGZ Breburg. Onze medewerkers zetten hun kennis en vaardigheden in om samen met de samenwerkingspartners de beste ondersteuning te bieden aan een complexe doelgroep.

Kind- en Gezinsbescherming Landelijk wordt gewerkt aan het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Dit vraagt om vernieuwd vakmanschap van onze professionals. Het uitgangspunt daarbij is altijd de autonomie van het gezin/de klant. We vinden het daarbij belangrijk dat er ruimte blijft om te doen wat nodig is voor het gezin/de klant. Dit levert vaak een spanningsveld op met de hoge werkdruk. JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING Expertisecentrum Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Het expertisecentrum is een samenwerkingsverband van IMW regio Tilburg, Sterk Huis, Veilig Thuis en Fameus.

Week tegen Kindermishandeling De aftrap van deze week, met als thema ‘Laat me niet los!’, was dit jaar bij Hogeschool Fontys. Ruim 200 toekomstige docenten basis en voortgezet onderwijs volgden presentaties en workshops over online seksueel geweld, traumasensitief werken, signaleren van kindermishandeling, de toolkit Praten helpt en de impact van opgroeien in een onveilige thuissituatie. Daarnaast werd in deze week de ‘Hart voor een Kind Award’ uitgereikt en de theatervoorstelling Blauwe Plekken vertoond. Ook was er een grote netwerkbijeenkomst voor professionals.

Betty-Ann

Betty-Ann Blommers, manager Trainingen bij IMW regio Tilburg, is als coördinator Scholing en Deskundigheid verbonden aan het ­Expertisecentrum: “We ondersteunen professionals en vrijwilligers zodat we in onze regio écht een verschil kunnen maken. Ook in 2023 was er een stijging zichtbaar van het aantal meldingen en adviesaanvragen bij Veilig Thuis. Hierbij was vooral een opvallende stijging te zien vanuit het onderwijs en de kinderopvang. Ook als IMW regio Tilburg investeren wij in preventieve activiteiten om de bewustwording op dit thema te vergroten. Binnen het expertisecentrum is de inzet van ervaringsdeskundigen onmisbaar. We vinden het heel belangrijk dat er wordt gesproken met kinderen en ervaringsdeskundigen. Zij kunnen ons leren wat zij missen of gemist hebben in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling.”

18

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

Coördinatiepunt Trainingen Het coördinatiepunt is een samenwerking van IMW regio Tilburg, Sterk Huis en Veilig Thuis en is onderdeel van het Expertisecentrum. We bieden gastlessen, workshops en trainingen aan professionals en vrijwilligers. Met als doel het vergroten van bewustwording, leren signaleren, in gesprek gaan over huiselijk geweld en kindermishandeling en werken volgens de meldcode. Er zijn trainingen op maat voor organisaties en professionals die verplicht zijn te werken met de meldcode, zoals gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en justitie. Ook voor professionals die niet verplicht zijn te werken met de meldcode zijn er trainingen en informatiebijeenkomsten. Denk hierbij aan woningbouwcorporaties, sportclubs, brandweer, scouting, kappers en de culturele sector. Het doel is om bewustzijn te creëren over de impact van huiselijk geweld en kindermishandeling, signalen te leren herkennen en te weten wat je vervolgens moet doen. In 2023 verzorgde het Coördinatiepunt 67 trainingen en 31 inspiratiesessies, gastlessen en webinars. Bijvoorbeeld binnen de wijkteams, het onderwijs en de kinderopvang, maar ook aan kappersleerlingen van ROC Tilburg en Curio.

19

Eelko Hamers, dorpsteammedewerker in Gilze en Rijen, nam in januari deel aan de verdiepingstraining Meldcode Gewoon doen:

Eelko

“Deelname aan deze training kwam voor mij op een passend moment. Vanuit mijn werkzaamheden in het Dorpsteam had ik steeds vaker te maken met situaties en casuïstiek waarbij ik me afvroeg hoe ik daar het beste mee kon omgaan. ”

Tweestrijd “Om een voorbeeld te geven: vanuit de begeleiding van statushouders had ik een casus rondom een Soedanees gezin. Er was veel hectiek en in het gezin vonden ongeregeldheden plaats. De ouders lagen in scheiding. Moeder en dochters gaven aan dat zij ‘niets mochten’ van de vader en zonen. Hierdoor kwam ik erg in tweestrijd; dit hoort niet volgens de maatstaven van de Nederlandse opvoeding. En: is dit een cultuurverschil?” Lamp aan – lamp uit “De groep collega’s die deelnam aan de training was heel divers qua achtergrond en werkzaamheden. Ik vond het fijn dat er tijdens de training voldoende ruimte was om met elkaar in gesprek te gaan. Door te luisteren naar de mening en ervaringen van collega’s kom je soms tot andere inzichten. De theorie was duidelijk en gaf mij handvaten hoe ik in de toekomst een situatie juist kan inschatten en hoe ik dan kan handelen. Vooral de theorie over ‘lamp aan – lamp uit’ was heel nuttig voor mijn gesprekvoering. Het idee hierbij is dat je lamp aangaat op het moment dat je het doel van het gesprek en je zorgen concreet benoemt. Daarna doe je de lamp uit om de reactie van de ander te ontvangen. Je stelt jezelf dan de vragen: Snap ik wat de ander zegt? Waar komt deze mening vandaan? Daarna gaat de lamp weer aan en stel je vragen ter verduidelijking. Uiteindelijk rond je het gesprek af.”

JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

TRAININGEN

20

JAARBEELD JAARBEELD2023 2022 IMW REGIO TILBURG

TRAININGEN TRAININGEN VOOR PROFESSIONALS Wij bieden scholing en trainingen aan professionals, onder andere op het gebied van de meldcode kindermishandeling, conflicthantering, omgaan met agressie en omgaan met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vorig jaar ontwikkelden we de basisscholing schoolmaatschappelijk werk in het primair onderwijs. Deze training geeft maatschappelijk werkers inzicht in hun rol, taken en positie als schoolmaatschappelijk werker en ze krijgen tools om deze taken effectief uit te voeren. We zijn er trots op dat deze training is geaccrediteerd door de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ). In 2024 ontwikkelen we de basisscholing voor schoolmaatschappelijk werk in het voortgezet onderwijs.

TRAININGEN VOOR KINDEREN, JONGEREN EN VOLWASSENEN In een training ontmoeten cliënten anderen die met dezelfde vragen zitten als zij, of hetzelfde hebben meegemaakt. Ze kunnen hun ervaringen en gedachten delen met mensen die hen begrijpen. De rol van onze trainers is het begeleiden van de deelnemers in het leren van nieuwe vaardigheden en verwerken van ervaringen. Ze geven daarbij ook praktische handvaten en tips. Er zijn trainingen en gespreksgroepen voor kinderen, jongeren en volwassenen.

Volwassenen De trainers gaven in 2023 vijf keer de training Positief opvoeden, vijf keer de training Sociale vaardigheden en één keer de training Verlies en rouw. Ook waren er tien trainingen Eigen kracht Groep. In totaal namen 114 mensen deel aan deze trainingen.

Kinderen en jongeren In 2023 gaven we in totaal 26 trainingen aan kinderen en jongeren. Er was vooral veel vraag naar trainingen rondom faalangst, weerbaarheid en sociale vaardigheden. Vanaf september gaven onze trainers 61 keer de workshop Positieve sfeer in de groep, aan leerlingen in het voorgezet onderwijs en mbo. In deze workshop is aandacht voor respectvol omgaan met elkaar, herkennen en erkennen van elkaars grenzen en samenwerken. Begin 2023 boden we op een aantal scholen de Happylessen aan. Deze methode, ontwikkeld vanuit het Trimbos Instituut, is gericht op het bevorderen van het welbevinden van leerlingen in de tweede klas van het voortgezet onderwijs. Inmiddels hebben we dit doorontwikkeld naar de workshop Welbevinden. Kijk hier voor een overzicht van onze trainingen.

21

JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

ERVARINGSVERHAAL ”Tijdens de eerste bijeenkomst schaamde ik me voor mijn verhaal, toch pakte iedereen het goed op.”

De flatwoning van Judith en haar vijfjarige dochtertje is een fijne plek. De ramen bieden een weids uitzicht en misschien staat dat wel symbool voor de toekomst die voor hen ligt. Want daar werkt Judith hard aan, nadat ze zich losmaakte van haar verslaafde vriend. Ze krijgt nog ondersteuning vanuit verschillende instanties. En de training Sociale Vaardigheden van IMW regio Tilburg gaf haar praktische handvaten om beter voor zichzelf op te komen. “Het leven met mijn ex, de vader van mijn dochtertje, draaide om zijn verslaving en de geldproblemen die daardoor ontstonden. Ik raakte in de knoop door de dingen die hij dan tegen me zei; de leugens, het schreeuwen en manipuleren.”

EEN VEILIGE PLEK “Tijdens mijn zwangerschap hoopte ik dat hij zou veranderen. Dat gebeurde niet. Toen de emmer uiteindelijk overliep, vluchtte ik naar mijn ouders. Gelukkig kreeg ik vrij snel deze woning en dat voelde goed, een veilige plek voor mij en mijn dochtertje. Totdat mijn ex een keer aanbelde en geld eiste. De politie kwam en deed een melding bij Veilig Thuis. Via Toegang Tilburg belandden we bij de Gezinsmanager, maar mijn ex werkte steeds niet mee. We volgen nu een verplicht traject bij Sterk Huis.”

22

STERKER IN MIJN SCHOENEN “Door de jarenlange stress kreeg ik een burn-out. Daarvoor krijg ik hulp van een psycholoog. En ik deed mee aan de training Sociale Vaardigheden van IMW om sterker in mijn schoenen te staan. Ik zat in een groepje met acht mensen, negen weken lang, tweeëneenhalf uur per keer. Pittig hoor! Tijdens de eerste bijeenkomst schaamde ik me voor mijn verhaal, toch pakte iedereen het goed op. Dat was mooi, je kent die mensen niet en toch steunen ze je.”

HELPENDE GEDACHTEN “Elke week bespraken we samen met de trainers een thema, bijvoorbeeld ‘nee zeggen’ of ‘je mening geven’. Ze gebruikten verschillende werkvormen, zoals een rollenspel of reageren op kaartjes met stellingen. Het ging ook een keer over ‘helpende gedachten’. Daar oefen ik nu mee als ik me druk maak over mijn ex, over wat hij deze week weer gaat doen. Beter is om per dag te bekijken wat er gebeurt, dat scheelt een hoop stress. Ja, ik had deze training echt nodig.” JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

MARIETJE KESSELS PROJECT Het Marietje Kessels Project is een preventief project, met als doel het vergroten van de mentale en fysieke weerbaarheid bij kinderen van groep 7 en 8 van de basisschool. Via groepsgesprekken, fysieke oefeningen en rollenspelen leren ze de basisvaardigheden van weerbaarheid. Ook leren de kinderen situaties van machtsmisbruik herkennen, denk hierbij aan pesten, groepsdruk en kindermishandeling. In 2023 namen maar liefst 1278 kinderen deel aan het Marietje Kessels Project. Van leerkrachten horen we terug dat trainers goed inspelen op de behoeften; ze kijken goed wat er speelt in een klas en wat er nodig is voor deze leerlingen. Het helpt leerlingen én leerkrachten. Ook zijn leerkrachten positief over de extra aandacht voor social media in het nieuwe programma van het Marietje Kessels Project. Neem een kijkje op de website van het Marietje Kessels Project.

Wat vinden kinderen van het Marietje Kessels Project?

“Goed dat ze deze lessen geven, zo weet je meer over opkomen voor jezelf en dat soort dingen.” “Ik vond het heel leuk en fijn dat jullie iets hebben verzonnen om kinderen te helpen om meer op te letten en dat jullie de kinderen ook aanmoedigen.” “Leuke les en ik ben veel zelfverzekerder geworden en sta steviger in mijn schoenen.” “Ik vond het heel goed gaan en ik heb veel geleerd, ook over opkomen voor mezelf.”

23

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

ONS WERKGEBIED

24

JAARBEELD JAARBEELD2023 2022 IMW REGIO TILBURG

IMW IN TILBURG In Tilburg vormen wij samen met MEE De Meent Groep, GGD Hart voor Brabant en de gemeentelijke afdelingen Dienstverlening en Werk en Inkomen de coöperatie Toegang Tilburg. Alle inwoners met een hulpvraag kunnen terecht bij Toegang Tilburg en worden daar door deskundige medewerkers verder geholpen. De samenwerking binnen Toegang Tilburg vormt voor IMW een belangrijk onderdeel van onze dienstverlening aan inwoners; ongeveer 85% van onze medewerkers is werkzaam binnen Toegang Tilburg.

Nieuwe samenwerkingsverbanden Het jaar 2023 kenmerkte zich vooral door veranderende dynamiek om ons heen. Door de nieuwe inkoop Jeugd en Wmo ontstonden in de regio twee nieuwe samenwerkingsverbanden: Siem en Crossroads. In de loop van het jaar kwam een vruchtbare samenwerking met beide coalities tot stand. Het uitgangspunt voor ons is daarbij ’normaliseren’. Onze wijkprofessionals helpen Tilburgers met kortstondige hulpvragen laagdrempelig en ze verwijzen inwoners met concrete zorgvragen snel door naar de coalities Siem of Crossroads. Zodat inwoners daar de concrete Wmo- of jeugdzorg ontvangen die ze nodig hebben.

Toename complexe casuïstiek Een ander beweging binnen Toegang Tilburg was de groei van het stedelijk team Coördinatie en Veiligheid (C&V). Mede door een toename aan casussen met complexe problematiek en het landelijk bekende ‘vastgelopen van de jeugdzorgketen’ zagen we ook in Tilburg een groei van het aantal casussen dat naar C&V werd doorverwezen. Met behulp van het capaciteitsmodel hebben we de toegenomen vraag goed in beeld en kunnen we daarmee onderbouwen waarom eventuele uitbreiding nodig is.

Minder verzuim Waar we ons in 2022 nog zorgen maakten over het verzuim binnen onze opdracht voor Toegang Tilburg, zien we dat acties en projecten gericht op het behouden en inzetbaar houden van personeel in 2023 echt hun vruchten hebben afgeworpen. De zorgen van 2022 zijn grotendeels verdwenen en het verzuimpercentage is gedaald van hoog tot een sector-conform niveau.

25

Levi Meulensteen, bestuursvoorzitter Toegang Tilburg en algemeen manager IMW regio Tilburg: “Mijn focus voor IMW ligt op samenwerking, synergie Levi en vernieuwing: Door ons als professionele partners te verhouden binnen Toegang Tilburg bewegen we mee en zorgen we voor optimale dienstverlening aan Tilburgse inwoners. Door de kwaliteit van onze dienstverlening voortdurend te verbeteren en daarop te innoveren, nemen we steeds meer de rol in van expert op gebied van maatschappelijk werk en trainingen. Hierdoor blijven wij een onmisbare en essentiële partner van Toegang Tilburg. Onze opdracht binnen Tilburg staat niet ter discussie en wordt door alle partners onderschreven en gedragen. De samenwerking met alle partijen in het sociaal domein verloopt steeds beter en dit komt duidelijk onze dienstverlening voor mensen met een hulpvraag ten goede. Deze lijn zetten we in 2024 voort en we kijken dan ook met vertrouwen naar de toekomst!”

JAARBEELD 2022 IMW REGIO TILBURG

Mentale weerbaarheid

IMW IN DONGEN Met ContourdeTwern, MEE Plus (per 1 januari 2024 MEE De Meent Groep) en Stichting Welzijn Ouderen Dongen (SWOD) kreeg IMW regio Tilburg -als penvoerder- per 1 januari 2022 de opdracht van de gemeente Dongen om het voorliggend veld binnen het sociaal domein gestalte te geven. In 2023 schreven we gezamenlijk een plan van aanpak om te komen tot een volwaardig Dorpsteam in Dongen. We zijn in gesprek met de gemeente Dongen over de financiële kaders en de ingangsdatum van de start van het Dorpsteam.

‘In Dongen doen we het samen’ Dat is de slogan binnen de gemeente Dongen. En dat geldt ook voor ons als samenwerkingspartners. Omdat we ervan overtuigd zijn dat we samen meer voor de inwoners van de gemeente Dongen kunnen betekenen dan ieder afzonderlijk. Dit jaar werkten we aan de uitvoering van vier programmalijnen uit ons gezamenlijke jaarplan: • Gezond en gelukkig ouder worden; • Kansrijke Start; • Mentale weerbaarheid; • Financiële zelfredzaamheid. We hebben mooie stappen gezet rondom gezamenlijke scholing, het maken en onderhouden van verbindingen en het bekrachtigen van bestaande afspraken en processen.

Blij met nieuwe locatie In mei 2023 verhuisde het team van IMW regio Tilburg naar Medisch Centrum Beljaart. Mandy Stoutjesdijk, leidinggevende, over de nieuwe locatie: ”We zitten nu op een bekende en makkelijk bereikbare locatie in Dongen. We zijn trots op het resultaat; een fijne en mooie werkplek waar we graag onze cliënten en samenwerkingspartners ontvangen. We delen de lunchruimte met de huisartsen en hebben elkaar goed leren kennen het afgelopen half jaar. We consulteren elkaar en we sluiten nu ook aan bij het multidisciplinair overleg van de huisartsen. Zo fijn om verbinding te maken met andere organisaties zoals huisartsen, fysiotherapie en thuiszorg.”

26

Onze medewerkers kregen veel vragen die samenhingen met de mentale gezondheid van inwoners, zowel kinderen als volwassenen. We investeerden daarom in het afgelopen jaar extra in collectief aanbod rondom mentale weerbaarheid. In samenwerking met psycholoog Elles Boudewijns, boden we de workshop Blijf mentaal fit aan voor volwassenen. Deelnemers waren enthousiast over deze workshop, waarin zij uitleg kregen over eigen regie en de mogelijkheden die zij zelf hebben om aandacht te vragen voor hun mentale gezondheid. Als vervolg op de fysieke workshop zijn er online workshops beschikbaar voor iedereen die aan de slag wil met zijn of haar mentale gezondheid.

Mandy Stoutjesdijk: “Voor Elles en mij was het een meerwaarde om onze krachten te bundelen. We vinden het belangrijk om duurzaam in te zetten op de mentale gezondheid voor de inwoners in Dongen.” Dit jaar was er een toenemende vraag naar onze training Leer samen spelen met Tim & Flapoor. Dit is een training sociale vaardigheid voor kinderen van 6 t/m 8 jaar. Deze training ondersteunt kinderen die het moeilijk vinden om met andere kinderen om te gaan. Ze leren hoe je vriendjes kunt maken, hoe je kunt vragen of je mee mag spelen en wat je kunt zeggen als je iets niet leuk vindt.

Financiële zelfredzaamheid In oktober 2023 maakte de gemeente Dongen het mogelijk om voor Mandy een jaar ondersteuning van de sociaal raadslieden van IMW in te zetten voor inwoners. Hiermee bieden we laagdrempelige en onafhankelijke ondersteuning bij financieel-juridische kwesties. Blijkbaar is er behoefte aan deze ondersteuning, want veel inwoners maken hier gebruik van. Ze hebben vooral vragen over toeslagen, geschillen en over contact met overheidsinstellingen. JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

IMW IN GOIRLE In Goirle maakt IMW regio Tilburg, samen met ContourdeTwern, MEE De Meent Groep en Stichting Jong en De Wever deel uit van dit Dorpsteam. In 2022 ging de aandacht naar een goede start van het Dorpsteam; de vorming van één team, inrichting werkprocessen en de herkenbaarheid van het Dorpsteam. Afgelopen jaar lag de focus op de inhoudelijke doorontwikkeling. Hierbij richtte het Dorpsteam zich op het versterken van de kracht van de samenleving, bevorderen van maatschappelijke participatie en vergroten van zelfredzaamheid. Dit om een kanteling te realiseren van ‘gespecialiseerde individuele ondersteuning’ naar ‘het benutten van de kracht van gemeenschappen’. Het Dorpsteam zette daarbij actief in op het werken vanuit de zeven leidende principes: • Preventie en vroegsignalering; • Positieve Gezondheid; • Normaliseren; • Gepaste ondersteuning; • Individueel en collectief in balans; • Systeembenadering; • Samenwerken en samenhang. In samenspraak met de gemeente en partijen in het dorp is het aanbod in 2023 verder uitgebreid met collectief aanbod. De verwachting is dat hiermee individuele trajecten en doorverwijzingen gaandeweg zullen verminderen (of niet zullen toenemen ondanks grotere maatschappelijke zorgvragen).

Sociaal raadslid

betrekking op (v)echtscheiding en belastingzaken (toeslagen en inkomstenbelasting). Ook kwamen er regelmatig vragen over huurrecht en het indienen van beroep of bezwaar.

Bespaarstraat In januari organiseerde het Dorpsteam een ‘bespaarstraat’; een informatiemarkt over energie en verduurzaming. Samen met onze partners informeerden we inwoners over mogelijkheden om te besparen, bijvoorbeeld door het verduurzamen van je woning. Medewerkers van de formulierenbrigade vertelden over het ordenen van je administratie en de gemeente gaf aan welke mogelijkheden er zijn voor ondersteuning bij financiële vragen.

Bezoek gemeenteraad In december bracht de gemeenteraad van Goirle een bezoek aan het Dorpsteam. We informeerden hen onder andere over de ‘gekantelde’ manier van werken en het ontwikkelen van talenten. Ook lichtten we toe hoe we ‘het brede gesprek voeren’.

Vooruitblik Voor 2024 ziet het Dorpsteam de volgende mogelijkheden voor verdere verbetering: • Bereikbaarheid voor partners; • Samen zoeken naar mogelijkheden voor minder doorstroom; • Betere verbinding met de medische lijn; • Stroomlijnen van het aanmeldproces; • Community-building verder versterken met partijen in de gemeente.

Het Dorpsteam biedt de diensten aan van een van de sociale raadslieden van IMW regio Tilburg. Hij voerde vorig jaar 24 intensieve juridische trajecten uit. Ook werd hij geconsulteerd door medewerkers van het Dorpsteam, waarna zij zelf weer verder kon werken met de ondersteuning aan inwoners. De meeste zaken hebben

27

JAARBEELD 2023 IMW REGIO TILBURG

IMW IN GILZE EN RIJEN Al vanaf 2019 vormen IMW regio Tilburg, samen met ContourdeTwern en MEE West-Brabant het Dorpsteam. Samen met VIPvoorelkaar werken wij aan de opdracht basisondersteuning. Naast de dagelijkse ondersteuning aan de inwoners uit Gilze en Rijen leverden IMW-­­­ medewerkers een bijdrage aan de volgende activiteiten en projecten:

Kids en koffie In 2023 startte het project Kids en koffie. Elke maand is er een bijeenkomst voor ouders met kinderen in de basisschoolleeftijd, met thema’s zoals balans, peuterpuberteit en dansen met je kind. Een schoolmaatschappelijk werker van IMW begeleidt deze bijeenkomsten, samen met een vrijwilliger van VIPvoorelkaar.

De kinderen scheiden mee Het programma De kinderen scheiden mee biedt kinderen en hun ouders een steuntje in de rug tijdens en na een scheiding. Doel van dit preventieve programma is om problemen op de langere termijn te voorkomen en/of verminderen. Onze schoolmaatschappelijk werkers zijn geschoold in de methodiek De kinderen scheiden mee.

Statushouderscafé Naast het Budgetcafé, dat al jaren succesvol draait in Gilze en Rijen, startten we dit jaar ook met een Statushouderscafé. Dit café is er voor statushouders die zich nieuw in de gemeente hebben gevestigd. Zij kunnen hier terecht met al hun vragen rondom wegwijs worden in de gemeente, wettelijke regelingen en inburgering. Het café wordt bemenst door onze maatschappelijk werkers. Bij sociaal juridische vragen kunnen zij een beroep doen op de sociaal raadslieden. Verder waren we afgelopen jaar betrokken bij verschillende thema’s, zoals jeugdoverlast, brugfunctionaris, veiligheid en ontwikkelingen en samenwerking met het sociaal team.

28

JAARBEELD 2023

IMW REGIO TILBURG

KWALITEIT, SCHOLING EN INNOVATIE 29

JAARBEELD JAARBEELD2023 2022 IMW REGIO TILBURG

KWALITEIT, SCHOLING EN INNOVATIE

bels bevestigen het vakmanschap van onze medewerkers en daarmee het effect van onze dienstverlening. Daar zijn we trots op en het daagt ons uit om in kwaliteit te blijven investeren.”

In 2023 troffen we voorbereidingen voor het borgen en versterken van de kennis van onze en externe professionals op het gebied van maatschappelijk werk en trainingen. We leggen daarbij een belangrijk accent op innovatie. Zelfstandig, maar ook gezamenlijk met samenwerkingspartners, ontwikkelen we nieuwe methodieken en nieuw aanbod, die direct toepasbaar zijn in de verschillende omgevingen waarin we werken. We hebben hiervoor een speciale afdeling in de organisatie ingericht: Beleid, Innovatie en Kwaliteit. In 2024 gaan we hiermee verder onder de noemer ‘IMW als kenniscentrum’.

Ontwikkeling van nieuw collectief aanbod terwijl de werkdruk hoog is blijft een uitdaging. In 2023 hebben we de eerste stappen kunnen zetten. We ontwikkelden de training Geld & Geluk, waarin deelnemers leren omgaan met een (beperkt) budget, door het ontdekken van hun kwaliteiten en creativiteit, het versterken van hun vaardigheden en het delen van ervaringen. We namen de training Verlies en rouw op in ons structurele aanbod. En we experimenteerden met eenmalige workshops die potentie hebben om uitgebreid te worden tot een training of herhaald kunnen worden, zoals de workshop Mentaal fit.

NIEUW COLLECTIEF AANBOD

KWALITEITSLABELS Als IMW regio Tilburg hebben we kwalitatieve hulpverlening hoog in het vaandel staan. Daarom investeren we voortdurend in de kwaliteit van ons aanbod, in onze medewerkers en organisatie. We zijn trots op de hercertificering van de kwaliteitslabels van Sociaal Werk Nederland en de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening. Hiermee zijn wij opnieuw voor de duur van twee jaar gecertificeerd en geregistreerd. Johan van Gurp, bestuurder: “De auditoren waren erg positief over de ontwikkeling die we de afgelopen twee jaar doormaakten als organisatie. Over de manier waarop we gegroeid zijn in vernieuwend en projectmatig werken. Ook kregen we complimenten over onze vakvolwassen medewerkers en zagen ze dat we als organisatie hun talenten zo goed mogelijk proberen te benutten. De kwaliteitsla-