2023-130246 Bestuursrapportage 2023-1

Vaststellingsbesluit De raad van de gemeente Dongen; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 6 juni 2023; Gelet op het Besluit Begroting en Verantwoording; Gelet op de Financiële Verordening; b e s l u i t: 1. Kennis te nemen van de Bestuursrapportage 2023-1; 2. In te stemmen met de mutaties van de reserves; 3. De begroting 2023 en het meerjarenperspectief dienovereenkomstig te wijzigen en de begrotingswijziging vast te stellen; 4. In te stemmen met de wijzigingen en aanpassingen van de investeringskredieten uit het investeringsplan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 juli 2023 voorzitter,

griffier,

drs. M.C. Starmans-Gelijns

M.H. van Kampen

2

Inleiding Aan de gemeenteraad,

Hierbij bieden wij u aan: de eerste Bestuursrapportage van dit jaar (Berap 2023-1). Op basis van deze Berap wordt het begrotingssaldo 2023 naar beneden bijgesteld met € 88.000, inclusief de mutaties op de reserves. Het gewijzigde begrotingssaldo na Berap 2023-1 sluit op € 139.000 positief. Opvallendste wijzigingen De volgende aanpassingen springen het meest in het oog: 1. Verwerking van de positieve effecten van de septembercirculaire 2022 en decembercirculaire 2022 voor de jaren 2023 tot en met 2026. Circulaires worden verwerkt op het eerstvolgende moment na het verschijnen ervan. Eerder bent u al via raadsinformatiebrieven geïnformeerd over de effecten van de genoemde circulaires. 2. In de begroting 2023-2026 is een budget opgenomen ter compensatie van de stevige inflatie waarmee we worden geconfronteerd. Dit budget biedt de gelegenheid om daar waar nodig budgetten specifiek te compenseren voor ervaren prijsstijgingen. De toerekening van dit budget vind plaats in deze Berap, voor een totaaloverzicht wordt verwezen naar bijlage 1. 3. Met terugwerkende kracht is sinds 2 januari 2023 een nieuwe gemeente cao van kracht. In de primitieve begroting 2023 is een inschatting gemaakt van de mogelijke kostenontwikkeling. In deze Berap wordt de werkelijke kostenstijging aanvullend opgenomen. De verwerking ervan vindt binnen verschillende thema’s plaats. 4.

De Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant heeft over 2022 een jaarrekening gepresenteerd met daarin voordelig financieel resultaat. Dit wordt zoals gebruikelijk verwerkt in het volgende jaar, in dit geval 2023. 5. Als gemeente hebben we een aanvraag ingediend voor de specifieke uitkering Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). De gelden zijn bedoeld voor het versterken van de uitvoeringsorganisatie met als doel het uitvoeren van de klimaat- en energietaken. Zowel de baten- als de lastenkant van de begroting wordt geactualiseerd, waardoor dit budgettair neutraal uitpakt. 6. Toekenning specifieke uitkering Domein Overstijgend Samenwerken voor 2023 in verband met Community Care Dongen ter compensatie van de meerkosten Wmo. 7. Met de decembercirculaire 2022 zijn gelden ontvangen voor het verstrekken van de energietoeslag in 2023. Zoals toegelicht in de jaarrekening 2022 droegen de niet-bestede gelden bij aan het positief resultaat 2022 en worden deze via de resultaatbestemming in de algemene reserve gestort (besluit bij jaarrekening 2022). In deze Berap worden de nietbestede middelen weer aan de algemene reserve onttrokken ter dekking van verstrekking van de energietoeslag in 2023. 8.

De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), ondertekend op 3 februari 2023, gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. De Rijksbijdrage in de vorm van een specifieke uitkering in deze Berap verwerkt. Deze is eveneens aan de lastenkant verwerkt, waardoor dit budgettair neutraal uitpakt. 9. Aanvullend krediet voor de vervanging van een vrachtwagen bij de buitendienst. Uit de voorverkenning is gebleken dat geen geschikte 2e hands vrachtwagens beschikbaar zijn, waardoor overgestapt moet worden op aanschaf van een nieuwe wagen. 10. Wijzigingen vanuit Berap 2022-3 met een structureel karakter worden met deze Berap verwerkt. Bij de betreffende thema’s waar dit van toepassing is, wordt dat aangegeven. Bij de betreffende programma's en thema’s in deze rapportage leest u de toelichting bij deze aanpassingen. Dan heeft u meteen ook de juiste context en referentiekaders bij de hand. Die toelichting en context is van belang. Deze eerste bestuursrapportage is een momentopname. Ontwikkelingen zetten zich door, de vertaling naar de gemeentebegroting is nog niet altijd mogelijk omdat eenvoudigweg niet voldoende informatie bekend is. 3

Doel Met deze bestuursrapportage willen wij u informeren over de actuele stand van zaken van de lopende gemeentebegroting. We geven een actualisatie van de financiële- en de (beleids)inhoudelijke ontwikkelingen waarbij we een doorkijk geven in het verloop van het jaar tot dusver. Tijdspad Deze eerste bestuursrapportage beslaat de periode van 1 januari tot 1 april 2023, maar op sommige momenten wordt de actualiteit toegelicht. Wijzigingen na 1 april worden in Berap 2023-2 verwerkt.

Burgemeester en wethouders van Dongen, De secretaris,

De burgemeester,

mr. H.L.M. van Noort

drs. M.C. Starmans-Gelijns

4

Leeswijzer Berap 2023-1 gaat in op effecten van besluiten en ontwikkelingen tot 1 april 2023 die leiden tot actualisatie van budgetten alsmede een inhoudelijke stand van zaken in de uitvoering van de beleidsdoelstellingen zoals opgenomen in de programmabegroting 2023. De bestuursrapportage is opgesteld in lijn met de programmabegroting 2023-2026. In de opzet wordt per programma en thema een update gegeven over de inhoudelijke en eventueel financiële ontwikkelingen per thema. Per programma en thema geven wij u inzicht in de resultaten aan de hand van de vragen:  Wat hebben we bereikt?  Wat hebben we hiervoor gedaan?  Welke nieuwe ontwikkelingen spelen er? Een toelichting op ontwikkelingen die mogelijk beleidsmatige of financiële gevolgen kunnen hebben, maar waarvan de impact nog niet bekend is.  Wat is de stand van zaken met betrekking tot de beleidsrisico’s? Een toelichting op de actuele stand van zaken op de beleidsrisico’s uit de begroting. Als zich nieuwe risico’s voordoen, dan zullen we deze hier ook vermelden.  Wat heeft het gekost? Inzicht in de cijfers per thema met een toelichting op de financiële afwijkingen op de begroting. Hoe de cijfers te interpreteren?  In de financiële overzichten duiden we de saldi (en gerealiseerde resultaten) met een minteken voor een nadeel en “blanco” voor een voordeel.

o Nadeel: een verhoging van de lasten of een verlaging van de baten. o Voordeel: een verlaging van de lasten of een verhoging van de baten.  Bedragen in de tabellen en grafieken worden, tenzij anders aangegeven, afgerond in duizenden euro’s vermeld. Optellingen kunnen marginaal afwijken door de afrondingen.  De toelichting van de verschillen is per thema uitgewerkt en gepresenteerd in de kolom Berap 2023-1. De begrotingscijfers zijn uit de primitieve begroting overgenomen. De begroting na wijziging is primitieve begroting + Berap-1.

5

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................................... 6 Financieel perspectief ........................................................................................................................... 7 1. Dongen Leeft! .............................................................................................................................. 9 2. Dongen Zorgt! ............................................................................................................................ 16 3. Veilig Dongen! ........................................................................................................................... 25 4. Dongen Onderneemt! ................................................................................................................ 29 5. Dongen dient! ............................................................................................................................ 33 6. Algemene dekkingsmiddelen en overhead................................................................................ 40 Investeringsplan 2023 ....................................................................................................................

42 Bijlage 1 – Centrale reservering inflatieontwikkeling ..................................................................... 45

6

Financieel perspectief In het financieel perspectief wordt een overzicht gepresenteerd van alle begrotingswijzigingen die naar aanleiding van de inzichten van begin oktober 2022 tot en met maart 2023 bekend waren. Hierin worden tevens mogelijke effecten voortkomend uit het opstellen van de jaarrekening 2022 meegenomen. In het financieel perspectief zijn enkel de wijzigingen op de begroting 2023 met hun meerjarige doorwerking verwerkt die zijn ontstaan in het jaar 2023 voor zover bekend of eerder zoals hierboven omschreven. Overige autonome of beleidsontwikkelingen die hun aanvang vinden in de jaren na 2023 zijn nog niet in dit meerjarig perspectief verwerkt. Deze mutaties worden, indien van toepassing, meegenomen bij het opstellen van de begroting 2024-2027. Financieel meerjarig perspectief 2023-2026

Primitieve begroting 2023 Resultaat Berap 2022-3 Raadsvoorstel sloopbudget Noorderpoort Begrotingssaldo na Berap 2022-3 Mutaties Berap 2023-1 Thema Omgeving Thema Leven Thema Duurzaamheid Thema Onderwijs Thema Zorg Thema Armoede Thema integrale veiligheid Thema Rampenbestrijding en brandweer Thema Ondernemerschap Thema Werknemerschap Thema Bestuur Thema Dienstverlening Thema Beheer en Onderhoud Thema Afval Thema Algemene uitkering Thema Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Thema Overhead Saldo van mutaties Berap 2023-1 Mutaties reserves Reserve thema Armoede Reserve thema Bestuur Mutaties reserves Begrotingssaldo na Berap 2023-1

2023

2024

2025

2026

132 245 -150 227

590 -150

950 -468

944 -622

440

481

321

72 -170 -21 -54 -464 -502 -20 128 -1 -58 -65 -51 -304 159

-37 -67 -9 -12 -538 -6 -25 -59 -1 -58 -8 -51 -298 136

-38 -67 -9 -12 -538 -6 -25 -59 -1 -58 -8 -51 -298 140

-37 -67 -9 -12 -538 -6 -25 -59 -1 -58 -8 -51 -298 143

1.117

912

912

912

-381 -616

-352 -474

-327 -446

-327 -442

501 27 528 139

0 -35

0 35

0 -121

In deze bestuursrapportage worden de mutaties in de budgetten toegelicht ten opzichte van de vastgestelde begroting 2023. Op 22 december 2022 heeft de raad reeds ingestemd met een wijziging van de begroting in het kader van de sloop van basisschool De Noorderpoort. Het gaat om een budget van € 150.000. Het resultaat van Berap 2023-1 inclusief reserves bedraagt € 88.000 negatief. Het herziene begrotingssaldo na Berap 2023-1 bedraagt € 139.000 positief. De mutaties van Berap 2023-1 zoals hierboven per thema zijn weergegeven zijn elders in deze rapportage inhoudelijk toegelicht.

7

Algemeen De eerste Bestuursrapportage is een moment waarop de begroting doorgaans aanzienlijk kan worden gewijzigd. De oorzaak daarvan ligt enerzijds in het gegeven dat de primitieve begroting is opgesteld in de zomer van het jaar ervoor. Er kan dan nog veel wijzigen, denk alleen al aan de effecten van een tweetal circulaires van het gemeentefonds. Anderzijds is gekeken naar (structurele) effecten uit de jaarrekening 2022. Al deze ontwikkelingen hebben een plek gekregen in de voorliggende bestuursrapportage.

8

1. Dongen Leeft! Het programma Dongen Leeft! gaat over het brede terrein dat bepaalt hoe het is om in Dongen te leven. Leven gaat dan om het vinden van een duurzame eigen plek om te wonen. Maar leven is meer dan wonen. We bouwen aan een gezonde leefomgeving door te investeren in leefbare en sociale wijken en kernen. Duurzaamheid en klimaat heeft een belangrijke plaats ingenomen om prettig te kunnen leven, ook in de toekomst. Dongen is dan ook volop aan het verduurzamen. Zonnepanelen worden geplaatst, nieuwe woningen worden aardgasloos gebouwd en de bestaande gebouwde omgeving wordt verduurzaamd waarbij wordt ingezet op het stimuleren van isoleren. De hoge energiekosten geven hiervoor een extra aanleiding. Met het oog op de klimaatveranderingen zoals droogte, hittestress en hevige regenval zal Dongen investeren om onze omgeving leefbaar te houden. Dongen kent een rijk verenigingsleven. Inwoners zijn lid van sportverenigingen, bezoeken evenementen en gaan naar de bibliotheek. In de basis zijn alle ingrediënten aanwezig om Dongen ook in de toekomst de gemeente te laten zijn waar het prettig duurzaam wonen, werken, leven en verblijven is, maar waar ook onze geschiedenis en herkomst beleefbaar blijft. Dongen Leeft! is vooral een programma waarbinnen kaders worden geschapen en wordt ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen.

Bij de ontwikkelingen in het maatschappelijk domein wordt (waar mogelijk) gezocht naar andere invullingen en een andere manier van werken. De instandhouding van onze duurzame en leefbare omgeving zien wij als dienstverlening aan onze inwoners. Dit is daarom opgenomen in het programma Dongen Dient.

110 Omgeving Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april





De voorbereidingen voor nieuwe woongebieden (uitbreidingslocaties) zijn begonnen.



Vaststelling van bestemmingsplan Noorderbunder heeft plaatsgevonden in de besluitvormende raad van 13 april 2023. De procedure t.b.v. marktconsultatie voor de woningbouwontwikkeling loopt. De uitgangspuntennotitie voor uitbreidingslocatie De Vijf Turven is in voorbereiding.



Er is tot 2030 nog voldoende bouwgrond beschikbaar voor wonen, werken en verblijven. Daar waar nodig of mogelijk wordt deze verkocht.



De strookgrond langs de Dintelstraat is verkocht. In de toekomst is het mogelijk dat hier woningen worden gerealiseerd.



De voorbereidingen voor Omgevingswet lopen op schema.



De Omgevingswet (en de Wet Kwaliteitsborging) treedt op 1 januari 2024 in werking. De vaststelling van de omgevingsvisie is in de bestuurlijke routing gebracht. Deze stond geagendeerd voor de besluitvormende raad van 25 mei 2023.







In regionaal verband is de nodige input geleverd (mede ter voorbereiding op de Omgevingswet)

9

Er is verder gewerkt aan de conceptOntwikkelstrategie SRBT en het Ontwikkelperspectief Stedelijk Brabant. Deze zijn nu van voldoende kwaliteit en rijp genoeg om eind mei te gaan worden vrijgegeven aan colleges om deze vervolgens te bespreken met de raden. In mei is de gemeenteraad tijdens een sub-regionale radenavond geïnformeerd.



Samen met de stakeholders is gewerkt aan het ontwikkelen van een gebiedsvisie voor de omgeving van de Broeders van Dongen.



Voor het opstellen van de gebiedsvisie zijn offertes opgevraagd. De offertes zijn samen met de stakeholders besproken en afgewogen. Er is een bureau geselecteerd dat het opstellen van de gebiedsvisie op zich gaat nemen.



Er is gewerkt aan het ontwikkelen van een gebiedsvisie voor de Kloosteromgeving.



In 2021 en 2022 is gewerkt aan het opstellen van een gebiedsvisie voor de Kloosteromgeving. De conceptvisie is in het voorjaar 2022 ter inzage gelegd. De reacties zijn verwerkt en in de bestuurlijke routing gebracht. Op 15 april heeft een rondwandeling door het gebied met de raad plaatsgevonden. Vaststelling van de visie stond geagendeerd voor de besluitvormende raad van 25 mei 2023.



Verkeersveiligheid vergroten door mensgerichte en gedragsbeïnvloedende maatregelen.



Er is een gedragscampagne voor de Hoofdstraat in ontwikkeling. Gebruikers van de openbare ruimte worden daarbij gewezen op het gewenste verkeersgedrag. Dit wordt verspreid over 2023 ingezet.



De voorbereidende werkzaamheden om te komen tot de woonzorgvisie zijn gestart.



In zijn vergadering van 22 december 2022 heeft de raad besloten om voor de nieuwe woonzorgvisie via Berap-1 een bedrag beschikbaar te stellen van € 26.700. De voorbereidende werkzaamheden zijn gestart door het extern bureau dat de gemeente begeleidt bij het opstellen van de woonzorgvisie. Tot de zomer worden gesprekken gevoerd met de gemeenteraad, stakeholders en inwoners. De vaststelling van de woonvisie wordt voorzien in december 2023.





De burgerparticipatie rondom de herinrichting van de Vaartweg in ’s Gravenmoer is gestart.



Er is een werkgroep uit bewoners geformeerd die samen met de gemeente en externe verkeerskundige een herinrichtingsplan ontwikkelen. Streefdatum is voor de zomervakantie 2023 een ontwerp aan de bewoners te kunnen presenteren.

Nieuwe ontwikkelingen  Om inzicht te krijgen in de mogelijke toekomstige inbreidingslocaties is opdracht verstrekt om mogelijke zoeklocaties voor inbreiding voor woningbouw binnen de kern Dongen in beeld te brengen. De resultaten van dit onderzoek worden voorgelegd aan het college. De onderzoeksresultaten dragen bij aan diverse vraagstukken: 1) zorgen voor Woningbouwontwikkelingen, 2) voorbereidingen dingen voor de Omgevingswet (inbreidingslocaties versus uitbreidingslocaties en 3) als input voor regionaal overleg (Omgevingswet/SRBT).  In maart is de Wet goed verhuurderschap aangenomen door het parlement. De wet treedt per 1 juli 2023 in werking en stelt algemene regels, onder andere gericht op het huisvesten van arbeidsmigranten. Onze eigen gemeentelijke beleidsregel moet hierop worden aangepast. De taak om de algemene regels uit de nieuwe wet te handhaven is opgedragen aan de gemeenten. Deze moeten verder zorgen voor het inrichten van een meldpunt. De gemeente ontvangt in 2023 incidentele middelen voor de implementatie van de wet en het inrichten van een meldpunt en 10

vanaf 2023 structurele middelen voor het in stand houden van een meldpunt en voor de aan de gemeente opgedragen uitvoeringstaken. Beleidsrisico’s  Ruimtelijke procedures: Bij de nog in voorbereiding zijnde procedures is bij zowel de ontwikkeling van woningbouw in Dongen-Vaart als bij de Vaartweg sprake van vertraging als gevolg van overleg provincie/omwonenden of initiatiefnemer. Door het voeren van aanvullend overleg wordt gewerkt aan draagvlak voor een goed vervolg.  Implementatie Omgevingswet: De implementatie is inmiddels uitgesteld naar 1 januari 2024. De voorbereiding op deze implementatie wordt onverminderd gecontinueerd.

120 Leven Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april



Als laatste onderdeel van de capaciteitsuitbreiding van Sportpark De Biezen zijn we gestart met de voorbereidingen om te komen tot de ombouw van een trainingsveld naar wedstrijdveld.



We hebben de toplaagrenovatie aanbesteed en gegund. In april is gestart met de werkzaamheden.



Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs zetten we in samenwerking met o.a. Het KunstPodium en Het Beweegburo extra in op sport, bewegen en cultuur.



Zie ook thema 210.



De voorbereidingen om te komen tot een uitgangspuntennotitie voor een nieuw subsidiebeleid zijn gestart.



We hebben o.a. trends en ontwikkelingen in beeld gebracht en gesproken met enkele sleutelfiguren (zowel intern als extern). De uitgangspuntennotitie wordt einde van het tweede kwartaal voorgelegd aan de gemeenteraad. Na vaststelling van de uitgangspunten gaan we in gesprek met verenigingen en stichtingen over het nieuwe subsidiebeleid.



In het kader van de uitwerking van het Cammeleurconcept 3.0 zijn de kaders voor het cultuurhuis De Cammeleur (geamendeerd) vastgesteld.



In goede samenspraak en samenwerking met de Cammeleurpartners hebben we aan de totstandkoming van deze kaders gewerkt. Alle Cammeleurpartners konden dan ook instemmen met de kaders voor het cultuurhuis. De Cammeleurpartners hebben de gemeenteraad uitgenodigd in De Cammeleur voor een werkbezoek. De partners hebben een toelichting gegeven op hun werkzaamheden en hun ideeën bij het cultuurhuis.



We geven uitvoering aan het steunfonds voor het onderdeel verenigingen en stichtingen.



Wij hebben maatschappelijke organisaties aangeschreven over de mogelijkheden van het steunfonds. We hebben op de website de mogelijkheid toegevoegd om digitaal een aanvraag te doen voor het onderdeel verduurzaming van de accommodatie. De eerste aanvragen worden in mei beoordeeld.

11





Gesprekken gevoerd met lokale recreatieve ondernemers om te komen tot een eigen lokale uitvoeringsorganisatie SamenDongen.

Met de lokale recreatieve ondernemers wordt de oprichting van een ondernemerscollectief SamenDongen in een vorm van een vereniging voorbereid. De oprichters zullen hun plan van aanpak presenteren. SamenDongen is een nieuw lokaal ondernemerscollectief dat wil verbinden, mogelijkheden creëren en faciliteren met als doel de recreatieve potenties van Dongen op de kaart te zetten.

Nieuwe ontwikkelingen  De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), ondertekend op 3 februari 2023, gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Daarmee bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak van preventie, gezondheid en sociale basis. Met de in het GALA gemaakte afspraken geven we een impuls aan het verbeteren van de gezondheid van onze inwoners, met in het bijzonder aandacht voor het verbeteren van de situatie van mensen met gezondheidsachterstanden en mensen in een kwetsbare situatie. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Voor de uitvoering/financiering op lokaal niveau is een brede SPUK-regeling opengesteld. De gemeente Dongen heeft inmiddels de beschikking ontvangen en verwacht op korte termijn de middelen te ontvangen.  Gemeenten krijgen per 1 januari 2023 de regiefunctie over de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) in lokale bibliotheken. Daarvoor is in totaal € 17,13 miljoen uitgetrokken. De bekostiging van de IDO’s loopt via een SPUK-regeling. We nemen dit mee in de subsidieafspraken met Bibliotheek Theek 5.

 De gemeente gaat in 2023 in samenwerking met Theek 5 een aanvraag doen voor het uitbreiden van het aantal bemande uren. Het Rijk wil de komende jaren het bibliotheeknetwerk verstevigen. Gemeenten kunnen in 2023 en 2024 geld aanvragen via de SPUK. In totaal is daarvoor €17,6 miljoen beschikbaar in 2023 en in 2024 €38,4 miljoen. Met de SPUK kunnen gemeenten het bibliothekennetwerk versterken en zich voorbereiden op de wijziging van de bibliotheekwet in 2025. De SPUK kan bijvoorbeeld gebruikt worden om van een afhaalpunt voor boeken een volwaardige vestiging te maken of om bibliotheken langer open te laten zijn.

130 Duurzaamheid Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april



Er is in het kader van de REKS een concept rapportage Regionale Structuur Warmte (RSW) opgesteld binnen de regio Hart van Brabant.



Aan het bureau DWA is opdracht gegeven om een RSW 2.0 op te stellen. Begeleiding heeft plaatsgevonden via de regionale werkgroep Warmte.



Er is inzicht verkregen in de voortgang van de REKS-doelstellingen waarmee een goed beeld is verkregen waar we nu staan.



In de afgelopen drie maanden is regiobreed hard gewerkt aan het leveren van alle informatie die nodig is voor het kunnen presenteren van de voortgangsrapportage die voor 1 juli 2023 moet worden opgeleverd aan het rijk.



REKS: energiebesparing/energiearmoede: door de regionale kwartiermaker is een concept plan van aanpak 2022-2023 Energiearmoede en Energiebesparing opgesteld.



In samenspraak met de kwartiermaker is een Plan van Aanpak opgesteld, waarover de raad wordt geconsulteerd. Hierna wordt het plan in uitvoering genomen.

12



REKS/Publiek Ontwikkelbedrijf nadert zijn voltooiing.



Nagenoeg alle gemeenten hebben in de afgelopen periode het politiek bestuurlijk voortraject voor deelname aan het genoemde bedrijf doorlopen. Tussen de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en het ministerie van Defensie wordt overleg gevoerd over de aanwezigheid van militaire vliegvelden in relatie tot de ontwikkeling van windprojecten.



Transitievisie Warmte: het procesplan is ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.



Een uitgewerkt procesplan inclusief financiële dekking voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte is voorbereid. Vanaf december 2022 is een start gemaakt met het opzetten van een buurtteam Duurzaam ’s Gravenmoer door participatie bijeenkomsten.



De inventarisatie van de CO2 prestatieladder is nagenoeg afgerond.



De ingrediënten voor de CO2 prestatieladder (zoals bijvoorbeeld het energieverbruik van de gemeentelijke gebouwen) zijn in beeld gebracht. Na afronding worden de vervolgstappen bepaald en informeren we de raad hierover.



De voortgang van het Energieloket is geborgd.



Het college heeft besloten een meervoudige onderhandse aanbesteding uit te zetten.



We hebben de bewustwording rondom de noodzaak van duurzaamheidsmaatregelen vergroot.



In zijn algemeenheid worden op verzoek adviezen en informatie verstrekt. In het eerder genoemde overleg met het buurtteam Duurzaam ’s Gravenmoer krijgt het toekomstig wijkuitvoeringsplan voor ’s Gravenmoer steeds meer vorm en inhoud.

Nieuwe ontwikkelingen  Er is een vooraankondiging ontvangen van de tijdelijke regeling Capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE) die beschikbaar wordt gesteld voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid. Deze hebben we aangevraagd en inmiddels toegekend gekregen.  Tevens is er een Specifieke Uitkering (SPUk) Lokale Aanpak Isolatie in het vooruitzicht gesteld. Hiermee wordt de gemeente in staat gesteld een eigen isolatieprogramma op te zetten voor koopwoningen. Daarmee verbeteren we de slecht geïsoleerde woningen van eigenaren die moeite hebben hun woning te verduurzamen. Beleidsrisico’s  Maatschappelijk draagvlak: Zoals is aangegeven is het gehele proces van de energietransitie een kostbaar en een ingrijpend maatschappelijk proces. Het welslagen daarvan is in hoge mate afhankelijk van landelijke en mondiale ontwikkelingen, van de nog te ontvangen bijdragen van het Rijk en het verwerven van maatschappelijk draagvlak. Inmiddels laat de praktijk van alle dag zien dat ook het ontbreken van (ambtelijke) capaciteit vanwege krapte op de arbeidsmarkt een knelpunt is.

13

Wat mag het kosten? Thema 110

Taakveld Omschrijving Omgeving

Primitieve Begroting 2023 Lasten

Baten

2.418

0.10

Mutaties reserves

2.1

Verkeer en vervoer

513

2.5

Openbaar vervoer

43

7.4

Milieubeheer

1

8.1

Ruimtelijke ordening

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

8.3

Wonen en bouwen

Berap-1

Lasten

1.116

Berap-2

Baten

63

Lasten

Baten

Berap-3

Lasten

Leven

Baten 1.251

5

518

28

1

44

8

563

14

14

28

1

556

30 1.044

1.188

5

117

135

1.192

46

Primitieve Begroting 2023 Lasten 3.866

0.10

Mutaties reserves

3.4

Economische promotie

170

5.1

Sportbeleid en activering

5.2 5.3

Berap-1

Baten

Lasten

560

352

30 1.179

163

135 voordeel 135

S/I I

63 nadeel -27

S/I I

-17

S

-19

S

Lasten  Conform raadsbesluit 2022-018922 is er budget beschikbaar gesteld voor het opstellen van een woonzorgvisie.  Middels de decembercirculaire 2022 is er geld beschikbaar gesteld voor de Wet goed verhuurderschap.  Met ingang van 2 januari 2023 is een nieuwe gemeente Cao vastgesteld. Dit leidt tot hogere salarislasten (zie thema 640). Salarislasten worden doorbelast naar de producten/thema’s waaraan deze toegerekend moeten worden. Met het stijgen van de salarislasten stijgt ook de doorbelasting naar de thema’s.

Taakveld Omschrijving

Lasten 2.481

Baten  Verkoop perceel grond nabij de Dintelstraat.

Thema 120

Baten

135

Begroting 2023 na Berap-1

Berap-2

Baten

Lasten

Baten

Berap-3

Lasten

182

Baten

Begroting 2023 na Berap-1 Lasten

Baten

4.218

742

70

70 18

253

13 52

167

Sportaccommodaties

1.627

294

1.092

112

5.4

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

188 420

13 208

102

1.730

294

18

1.109

112

45

-7

38

14

1

Media

458

26

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

167

25

192

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

41

1

41

20

156

15 26

484

26 20

Baten 182 voordeel 156  De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), ondertekend op 3 februari 2023, gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Voor de uitvoering/financiering op lokaal niveau is een brede SPUKregeling opengesteld. De gemeente Dongen heeft deze middelen inmiddels aangevraagd en toegekend gekregen. 26  Gemeenten krijgen per 1 januari 2023 de regiefunctie over de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) in lokale bibliotheken. De bekostiging van de IDO’s loopt via een SPUK-regeling.

S/I S

Lasten  Met ingang van 2 januari 2023 is een nieuwe gemeente Cao vastgesteld. Dit leidt tot hogere salarislasten (zie thema 640). Salarislasten worden doorbelast naar de producten/thema’s waaraan deze toegerekend moeten worden. Met het stijgen van de salarislasten stijgt ook de doorbelasting naar de thema’s.  In de begroting 2023-2026 is een budget opgenomen ter compensatie van de stevige inflatie waarmee we worden geconfronteerd maar waarvan het effect bij het opstellen van de begroting nog niet duidelijk was. Bij deze Berap wordt op basis van actuele inzichten en ontwikkelingen de begroting geactualiseerd. Verdere prijsontwikkelingen

352 nadeel -11

S/I S

-57

S

14

S

 

  

zullen op de voet worden gevolgd waarna mogelijk bij toekomstige Berap’s de begroting nogmaals zal moeten worden geactualiseerd. Voor een totaaloverzicht wordt verwezen naar bijlage 1. Conform raadsbesluit 2022-021605 is ingestemd met een extra exploitatiebijdrage aan de BSA. De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), ondertekend op 3 februari 2023, gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Voor de uitvoering/financiering op lokaal niveau is een brede SPUKregeling opengesteld. Opvoeren budget uitvoeringskosten takendebat speeltoestellen. Gemeenten krijgen per 1 januari 2023 de regiefunctie over de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) in lokale bibliotheken. Diverse mutaties onder € 10.000, per saldo.

Thema 130

Taakveld Omschrijving Duurzaamheid 0.10

Mutaties reserves

7.4

Milieubeheer

Primitieve Begroting 2023 Lasten

Berap-1

Baten

Lasten

Berap-2

Baten

Lasten

Baten

Berap-3

Lasten

Baten

-71

I

-156

S

-10 -26

I S

-21

I

Begroting 2023 na Berap-1 Lasten

Baten

963

5

501

480

1.464

485

963

5

501

480

1.464

485

Baten  Als gemeente hebben we een aanvraag ingediend voor de SPUK Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Deze aanvraag is toegekend voor een periode van drie jaar.

480 voordeel 480

S/I S

Lasten  Als gemeente hebben we een aanvraag ingediend voor de SPUK Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). De gelden zijn bedoeld voor het versterken van de uitvoeringsorganisatie met als doel het uitvoeren van de klimaat- en energietaken.  Onderzoekskosten geluidsmetingen Oranjeparkfestival voor nieuwe geluidsnormen in het evenementenbeleid.  Diverse mutaties onder € 10.000, per saldo.

501 nadeel -480

S/I S

-12

I

-9

S

15

2. Dongen Zorgt! In het programma Dongen Zorgt! worden belangrijke delen van het sociaal-maatschappelijk veld met elkaar verbonden. We hebben het over domeinen als onderwijs, gezondheid, Wmo, jeugdhulp, armoede en schuldhulpverlening. Onze belangrijkste drijfveer is dat inwoners regie kunnen voeren over hun eigen leven. We hanteren als uitgangspunten normalisatie en positieve gezondheid. We kijken naar wat die inwoner wel kan en ook zélf kan. We richten ons op de eigen verantwoordelijkheid, al dan niet met (collectieve) ondersteuning. Daarnaast zetten we stevig in op preventie binnen het sociale en maatschappelijke domein in brede zin. Dat doen we binnen het onderwijs door het bieden van een passend onderwijsniveau in scholen. Scholen die veilig zijn met een prettig leefklimaat. Als het gaat om een inclusieve samenleving zetten we in op het voorkomen van schulden en met de toenemende energieprijzen, oplopende rentestand en de inflatie kan armoede voor meer inwoners een probleem worden. Als er schulden zijn, dan ondersteunen we met de afbouw van deze problematische schulden. We bevorderen een gezonde samenleving. De partners in het sociaal-maatschappelijk domein werken samen om er voor te zorgen dat problemen in een zo vroeg mogelijk stadium worden gesignaleerd.

En daardoor zo veel mogelijk kunnen worden opgelost in het dagelijks leven en door de inzet van algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen. Als het nodig is, dan zetten we tijdig kortdurende intensieve ondersteuning in. Bij de keuze voor de inzet van een voorziening staat de inhoud centraal. Echter, we ontkomen er als gemeente niet aan om ook zorgvuldig te kijken naar de financiële component. Het recht hebben op alle zorg is daarmee niet ons uitgangspunt, we kijken kritisch naar de eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de burger en – waar nodig – vullen we hier op aan.

210 Onderwijs Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april



In de voortgangsmonitor onderwijshuisvesting onderdeel van dit P&C voorjaarspakket wordt hier in meer detail op in gegaan. In hoofdlijn:  IKC Anspach: het ontwerp van de nieuwbouw is afgerond. Aanvullend krediet is aangevraagd en toegekend i.v.m. kostenontwikkelingen in de markt. De aanbesteding van de nieuwbouw is voorbereid. De bouwheerovereenkomst tussen de gemeente en Stichting PCPO MiddenBrabant is ondertekend.  IKC Heilig Hart: er wordt gewerkt aan het ontwerp van de nieuwbouw. De bouwheerovereenkomst tussen gemeente en Stichting Initia is in april 2023 ondertekend.  IKC ’s Gravenmoer: er wordt gewerkt aan het ontwerp van de nieuwbouw. Maatregelen voor de sloop van gymzaal ’t Wiel worden voorbereid (o.a. flora- en fauna-onderzoek).  IKC Biezenkring: het programma van eisen voor de nieuwbouw is opgestart met alle relevante partners. In het programma van eisen worden ook varianten voor gymzaal De Otterdonk uitgewerkt.  Er is een besluit genomen over de voorkeurslocatie voor de nieuwbouw van het IKC: locatie van de voormalige basisschool Noorderpoort. Voorbereidingen voor de sloop van basisschool Noorderpoort zijn in gang gezet.

Voortgang in uitvoering van het onderwijshuisvestingsplan.



Sterkere verbinding tussen het onderwijs en haar maatschappelijke partners.



Er wordt een externe projectleider aangetrokken om de diverse IKC-trajecten voor de gemeente aan te sturen in samenwerking met de ambtenaren onderwijs(huisvesting). Dit is noodzakelijk in verband met de benodigde capaciteit en gericht op behalen van planning van de diverse lopende trajecten. Een aanbesteding voor de werving van deze projectleider wordt momenteel voorbereid. De benodigde middelen worden gedekt uit bestaande middelen voor inhuur. Totdat de externe projectleider werkzaam is, is er vanwege werkdruk en beschikbare capaciteit een risico op de uitvoerbaarheid van onze ambities.



Vanaf 2023 wordt er met een hogere frequentie van overleggen gewerkt met de Lokaal Educatieve Agenda (2x per jaar overleg ipv 1x per jaar). Het doel van deze hogere frequentie is het realiseren van een betere verbinding tussen de partijen. Als de ketenpartners elkaar vaker spreken en beter weten te vinden, komt dat het onderwijs, de dienstverlening en de zorgstructuur rond Dongense leerlingen ten goede. Er zijn partners toegevoegd aan het LEA overleg (Lokaal Educatieve Agenda, samenwerkingsverband passend onderwijs, Taalhuis Dongen, BSA/De Vennen) waardoor bredere verbinding op inhoudelijke thema’s laagdrempeliger mogelijk wordt.







Impuls aan ondersteuning voor kinderen met onderwijsachterstanden of aanvullende ondersteuningsbehoeften.







Aanpak en preventie van laaggeletterdheid.

17

De gemeente heeft subsidie verleend aan het Leerlab Sociaal Emotioneel Leren, gekoppeld aan basisschool St. Jan, maar dit is beschikbaar voor alle leerlingen in Dongen. Onderzocht wordt of dit meerjarig gesubsidieerd kan worden. De gemeente heeft de subsidie voor het leerlab ‘Taalsetting’ voortgezet, gekoppeld aan basisschool De Vlinderboom, maar ook dit is beschikbaar voor alle leerlingen in Dongen. Gemeente stimuleert en faciliteert de aanpak en preventie van laaggeletterdheid. De gemeente investeert daartoe in het Taalhuis Dongen. In deze berap is budget opgenomen om met het basisonderwijs en de VVE te werken aan de aanpak en het voorkomen van laaggeletterdheid in gezinnen. Door ouders en grootouders te ondersteunen, profiteren ook de kinderen hiervan en neemt de kans af dat zich bij hen achterstanden voordoen. Het Taalhuis ziet dat deze aanpak en focus werkt. Ouders zijn vanuit het belang voor hun kinderen meer gemotiveerd om aan hun basisvaardigheden te werken. Tot op heden werd dit betaald uit de

middelen voor onderwijsachterstandenbeleid, maar de mogelijkheden hiervoor zijn beperkt. 

Enkele sprekende voorbeelden daarvan:  In het eerste kwartaal is ‘Sjors creatief’ gestart met 95 deelnemers.  Op het gebied van cultuur worden theatervoorstellingen aangeboden: 1300 leerlingen hebben hier aan deelgenomen.  150 leerlingen doen mee aan cultuur na school.  Sport na school is omgezet in een event. Het eerste event bood ruimte aan 350 leerlingen, met nog 150 aanmeldingen voor de wachtlijst. Er wordt door alle deelnemers gesproken van een ‘groot succes’.  ‘Pimp je wijk is in wijk West gestart met de voorbereidingen om een aantal objecten in de openbare ruimte te pimpen.  Try Out is gestart voor leerlingen van het Cambreur.

Het Nationaal Programma Onderwijs wordt succesvol uitgevoerd. Wij zetten in op samenwerking met o.a. IMW, GGD, ContourdeTwern, Kunstpodium en het Beweegburo.

Nieuwe ontwikkelingen  Eind 2022 is er tussen schoolbesturen stichting Bravoo, PCPO Midden-Brabant en gemeente Dongen aan de ene kant en schoolbestuur stichting Initia aan de andere kant een conflictueuze situatie en een vertrouwensprobleem ontstaan. Deze situatie kost veel tijd en energie. Het mediation-traject tussen de Gemeente Dongen en stichting Initia is opgestart.  Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) – zie ook thema 120: Gemeenten en GGD’en, zorgverzekeraars en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zetten gezamenlijk in op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. Als onderdeel van dit zorgakkoord wordt een gewijzigde regeling combinatiefuncties en gewijzigde landelijke financiering bewegingsonderwijs voorbereid. Dit wordt in de loop van 2023 ingeregeld voor de situatie in Dongen. Beleidsrisico’s  Het risico dat in de begroting voor 2023 gezien werd ten aanzien van bouwkostenontwikkelingen was dat de kostenontwikkelingen in de markt leiden tot een hogere investeringsvraag om het plan van aanpak onderwijshuisvesting gemeente Dongen te realiseren. De gemeente volgt deze ontwikkelingen nauwlettend en informeert de gemeenteraad daar ook over.

Voor IKC Anspach werd in het eerste kwartaal van 2023 duidelijk welk aanvullend krediet concreet nodig is om het kindcentrum conform het programma van eisen en de uitgangspunten van de gemeenteraad te realiseren. Een aanvullend krediet is toegekend door de gemeenteraad. In het tweede kwartaal van 2023 wordt duidelijk of het aanvullend krediet volstaat in relatie tot de aanbesteding van de aannemer. Ondanks zorgvuldige ramingen en marktanalyse kan het gebeuren dat het opgehoogde krediet niet volstaat. In de voortgangsmonitor onderwijshuisvesting (onderdeel van dit P&C voorjaarspakket) worden deze ontwikkelingen en risico’s nader toegelicht.  Toename aantal leerlingen: Toename van het aantal leerlingen in de gemeente Dongen (o.a. als gevolg van veranderingen in de woningmarkt) kan leiden tot een hogere investeringsvraag om het plan van aanpak onderwijshuisvesting gemeente Dongen te realiseren. In hoeverre dit risico geldt voor de aankomende IKC’s wordt duidelijk zodra er sprake is van een vastgestelde, geactualiseerde leerlingenprognoses. Dit is een lopend traject dat mede beïnvloed wordt door de verhoudingen in het onderwijsveld.  Krapte arbeidsmarkt: In het onderwijsveld ontstaan recent veel vacatures, onder andere op 4 scholen worden nieuwe schooldirecteuren gezocht.

Dit is een risico waar de gemeente niet op in kan grijpen, maar in de uitvoering van beleid wel de (negatieve) effecten van ondervindt.  Een nieuw risico in relatie tot de moeizame verhoudingen in het onderwijsveld is dat de uitvoering van beleid vertraging oploopt. Voor de realisatie van onze ambities zijn we immers afhankelijk van medewerking en draagvlak van onze maatschappelijke partners. De gemeente doet maximale inspanningen om zo veel mogelijk doorgang te geven aan de plannen. 18

220 Zorg Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april



We werken volgens de nieuwe klantprocessen m.b.t. regionale inkoop sociaal domein (Jeugd, Wmo en Ontwikkelgerichte en arbeidsmatige dagbesteding).



De overeenkomsten regionale inkoop sociaal domein zijn afgesloten. We hebben gemeente Tilburg daarvoor gemandateerd.



Onze samenwerkingspartners uit het voorliggend veld sociaal domein zijn op de hoogte van de nieuwe inkoop sociaal domein Daardoor kunnen zij inwoners juist doorverwijzen en waar nodig de samenwerking met zorgaanbieders aangaan.



Er is een informatiebijeenkomst voor de samenwerkingspartners georganiseerd en informatie is schriftelijk gedeeld.



De opdracht tot het komen van een plan van aanpak Dorpsteam is verstrekt aan IMW, MEE, ContourdeTwern en SWOD.



Een programma van eisen voor het Dorpsteam is ontwikkeld en vastgesteld door het college. Dit programma is de basis voor het plan van aanpak.



De meerkosten Wmo die wij hebben door inzet van Community Care Dongen worden door het Rijk vergoed. Daardoor kunnen we ook in 2023 weer bereiken dat CCD cliënten gemiddeld ruim 7 maanden langer thuis wonen.



We hebben een aanvraag voor een specifieke uitkering ingediend bij het ministerie van VWS. Een beschikking voor 2023 is toegekend en verwerkt in deze Berap.



De aanpak voor de opdracht uit het Coalitieakkoord met betrekking tot ouderenbeleid is bestuurlijk bepaald.



Een plan van aanpak “Samen ouder worden” is opgesteld en vastgesteld in het college. Deze wordt voor de zomer via een raadsinformatiebrief gedeeld met de raad.



De nieuwe verordeningen Wmo en Jeugd zijn in concept gereed en voor advies voorgelegd aan de Wmo Adviesraad. Besluitvorming is in voorbereiding.



Met input vanuit de uitvoering sociaal domein en rekening houdend met de processen vanuit de nieuwe regionale inkoop Wmo en Jeugd, zijn de nieuwe verordeningen in concept tot stand gekomen. Deze komen uiterlijk in het derde kwartaal van 2023 in de raad.



Er is besloten tot extra inzet van de praktijkondersteuner jeugd-ggz bij de huisartspraktijken in Dongen.



De samenwerking met het medisch domein wordt voortgezet. We gaan daarbij ook de (extra) inzet van de praktijkondersteuner jeugdggz bij de huisartspraktijken in Dongen gezamenlijk monitoren en evalueren t.b.v. 2024.



Meer inzet beschikbaar voor de uitvoering van de wet Inburgering is gerealiseerd.



Door de hogere taakstelling van de te huisvesten vergunninghouders is er extra ondersteuning bij de uitvoering van de wet Inburgering.



We zijn samen met de andere gemeenten in Midden-Brabant gestart met de voorbereidingen om te komen tot een



We hebben onder andere een korte evaluatie over de regionale samenwerking gehouden, data geanalyseerd en het burgerpanel van de GGD ingezet om burgers en raadsleden te

19

nieuwe/herijkte regionale nota publieke gezondheid.

betrekken/bevragen over onderwerpen die zij van belang vinden. De verwachting is dat de nieuwe nota eind van het jaar richting de gemeenteraden gaat voor besluitvorming.



We hebben ons aandeel geleverd in de voorbereiding van het nieuwe basispakket van de GGD Hart voor Brabant voor 2024.



De gemeenteraden binnen het werkgebied van onze GGD zijn om een zienswijze gevraagd over het nieuwe basispakket. De gemeenteraad van Dongen heeft daarop een positieve zienswijze afgegeven.



De lokale coalitie Kansrijke Start is gelanceerd.



Samen met partners uit het medisch en sociaal domein hebben we gebouwd aan een netwerk, ambities en acties geformuleerd om kinderen in Dongen veilig, gezond en gelukkig op te laten groeien. Op 30 maart vond de lancering plaats van de lokale coalitie Kansrijke Start Dongen. Tevens zijn we gestart met het onderzoeken van mogelijkheden om in de regio MiddenBrabant een regionale coalitie te vormen.



Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs zetten we in samenwerking met onder andere IMW, GGD en ContourdeTwern extra in op het gebied van mentale gezondheid van jeugdigen en jongeren. (Zie ook thema 210)



Er wordt onder andere extra schoolmaatschappelijk werk ingezet, en verschillende basisscholen nemen deel aan het Marietje Kessels project.

Nieuwe ontwikkelingen  Het voorliggend veld is voor inwoners steeds beter vindbaar. Dit resulteert in hogere cliëntaantallen. Dit resulteert naar alle waarschijnlijkheid in een aanpassing van de contractwaarde inkoop algemene voorzieningen. Deze contractpartners hebben inmiddels een verzoek hiervoor ingediend.  Het vooruitzicht van een aanhoudende asielstroom uit met name onveilige landen betekent dat in de komende taakstellingperiodes het aantal te huisvesten vergunninghouders verder zal stijgen. De woningmarkt is overbelast en dat maakt het vinden van geschikte woningen moeizaam. De verwachting is dat de taakstelling voor de tweede helft van 2023 nog hoger zal zijn. Daarnaast brengt de instroom van de Oekraïense vluchtelingen veel uitdagingen met zich mee. Met name de huisvesting van deze groep in combinatie met het huisvesten van vergunninghouders. Er zijn stevige maatregelen nodig om het verdere tekort aan opvangplekken voor alle vluchtelingen op te vangen.  Op 17 april 2023 is tussen VNG en het Kabinet een principeakkoord bereikt over de Hervormingsagenda Jeugd. Op tafel lag sinds 2022 reeds een besparingspotentieel van € 1 miljard met een ingroeipad daaraan gekoppeld.

Dat ingroeipad wordt nu ‘verzacht’ doordat het voor 2023 tot en met 2025 geraamde besparingspotentieel wordt bevroren: gemeenten ontvangen tijdelijk iets meer dan de aanvankelijke verlaging jeugdhulpmiddelen. Het proces van definitieve vaststelling loopt overigens nog. Voor de verwerking in de gemeentelijke begroting hanteren wij de bedragen uit de Meicirculaire 2023. In regionaal verband blijven we deze ontwikkeling op de voet volgen opdat we voor onze regio en daarmee lokaal tot de juiste vervolgstappen kunnen overgaan.  De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), ondertekend op 3 februari 2023, gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Daarmee bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak van preventie, gezondheid en sociale basis. Met de in het GALA gemaakte afspraken geven we een impuls aan het verbeteren van de gezondheid van onze inwoners, met in het bijzonder aandacht voor het verbeteren van de situatie van mensen met gezondheidsachterstanden en mensen in een kwetsbare situatie. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Voor de 20

uitvoering/financiering op lokaal niveau is een brede SPUK-regeling opengesteld. De gemeente Dongen heeft deze middelen inmiddels aangevraagd en toegekend gekregen. Beleidsrisico’s  Door formatietekorten bij de Coalitie Wmo (nieuwe inkoop) is er een vertraging op het in behandeling nemen van aanvragen Wmo Begeleiding en Beschermd wonen. Het gevolg kan zijn dat de situatie van de inwoner in de tussentijd verslechtert en er uiteindelijk langere en intensievere ondersteuning nodig is. Door de inzet van een lumpsumbudget ligt dit financieel risico bij de Coalitie.  De doelstellingen om een houdbare balans te creëren om jeugdigen die dat nodig hebben passende ondersteuning te bieden én tekorten binnen het jeugdhulpdomein in te perken staat landelijk en lokaal onder druk. We hebben te maken met wachttijden bij De Entree. Het risico dat dit leidt tot zwaardere jeugdhulp is daardoor aanwezig. We zetten tijdelijk in op een wachtlijstbeheerder zodat de juiste prioriteiten worden gesteld en we de dienstverlening gedurende het wachten zo mogelijk kunnen verbeteren/optimaliseren samen met onze ketenpartners. Belangrijkste factor is de enorme krapte op de arbeidsmarkt, die zowel bij De Entree als ook bij zorgaanbieders leidt tot een tekort aan inzetbare gekwalificeerde professionals.  In september 2023 wordt het plan van aanpak Dorpsteam door de partners aangeleverd.

Door het adviestraject van de sociale adviesraden, besluitvorming door college en doordat het plan opiniërend aan de raad wordt voorgelegd, is de kans aannemelijk dat het Dorpsteam niet per 1-12024 operationeel is, zoals eerder beoogd.

230 Armoede Wat hebben we bereikt? Peildatum 1 april

Wat hebben we tot nu toe gedaan? Peildatum 1 april





De Armoedemonitor is afgerond.



Het onderzoek naar onze armoederegelingen is afgerond. Op 1 juni 2023 is tijdens een raadsinformatieavond een presentatie gehouden over het gedane onderzoek. Er wordt een startnotitie over het nieuw te vormen beleid aangeboden aan de gemeenteraad. Hierna gaan we verder aan de slag met herijken van ons armoede- en schuldhulpverleningsbeleid.



We zijn gestart met het uitkeren van een voorschot op de energietoeslag 2023.



Inwoners die in 2022 de energietoeslag ontvingen, hebben in april € 500 ontvangen. Daarnaast hebben inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum die een uitkering ontvangen en/of de Dongen Doet Mee-regeling toegekend hebben gekregen ook automatisch dit bedrag ontvangen. Meer informatie over de energietoeslag verwachten wij in juni vanuit het Rijk. De financiële verwerking wordt verderop in de Berap toegelicht.



We zijn gestart met het uitkeren van een energiebijdrage 2023.



Vanuit het lokale steunfonds worden inwoners tussen 120% en 140% tegemoet gekomen in de energiekosten. Het betreft een eenmalig bedrag van € 600 per huishouden.



We zijn gestart met een pilot om statushouders d.m.v. individuele budgetbegeleiding financieel te ontzorgen.



(Individuele) Budgetbegeleiding opgezet voor statushouders die financieel ontzorgd (moeten) worden. Betreft een pilot van (vooralsnog) een half jaar. Gezien de nieuwe ontwikkelingen o.g.v. financieel ontzorgen zijn we momenteel

21

aan het onderzoeken of we het in deze vorm voortzetten. 



We zijn gestart met een pilot voor de versterking van de rechtspositie van inwoners en onderzoeken hoe we dit verder vorm en inhoud kunnen geven.

Er is een subsidie toegekend aan Stichting Rechtswinkel Tilburg. Deze stichting ondersteunt inwoners met beperkte financiële middelen en/of kwetsbare positie met juridische vraagstukken. Daarnaast voeren wij gesprekken met samenwerkingspartners om te kijken hoe we meer vorm en inhoud kunnen geven aan toegankelijke, laagdrempelige en onafhankelijke juridische ondersteuning.

Nieuwe ontwikkelingen  De doorlooptijd van de Msnp (Minnelijke schuldsanering natuurlijke personen) en Wsnp (Wettelijke schuldsanering) wordt gehalveerd van 3 naar 1,5 jaar. Vanaf 1 juli 2023 is de aflosperiode van de Msnp 18 maanden. Deze wijziging heeft mogelijk gevolgen voor ons beleid. Wij zijn in gesprek met onze samenwerkingspartner over deze wijziging.  Per 1 januari 2024 moet de schuldhulpverlening opnieuw zijn aanbesteed. We treffen momenteel voorbereiding voor het inkoop- en aanbestedingstraject dit jaar.  De verwachting is dat het aantal faillissementen dit jaar zal gaan toenemen. Dit komt vooral doordat de coronasteun vorig jaar is beëindigd, waardoor een deel van de bedrijven die hierdoor overeind bleven alsnog omvallen. Wij zien steeds meer ondernemers met achterstanden in hun boekhouding, waardoor zij steeds vaker een beroep doen op de gemeentelijke voorzieningen. Voor het fiscaal afronden van een onderneming zijn vaak kosten gemoeid, die door de ondernemer zelf niet gedragen kunt worden i.c.m. met schuldenproblematiek. Het gevolg is dat wanneer die rekening niet wordt betaald een ondernemer niet geholpen kan worden. Een vereiste voor schuldhulpverlening is dat een onderneming volledig fiscaal is afgerond. In de nieuwe aanbesteding hebben wij hier aandacht voor.  Gemeenten krijgen meer ruimte voor de inrichting van financieel ontzorgen.

We worden niet langer verplicht om de vaste lasten van statushouders te betalen en kunnen de ondersteuning aanpassen aan de individuele situatie. Het verrichten van betalingen vanuit de uitkering is daarbij de standaard. Als bij de brede intake blijkt dat de statushouder al meer zelfredzaam is, zijn andere vormen van ondersteuning mogelijk, waarmee gecontroleerd kan worden of iemand aan de financiële verplichtingen kan voldoen. Wel blijft de wettelijke plicht om te voldoen aan het doel van financieel ontzorgen: voorkomen dat onzekerheid over de financiële positie afleidt van inburgeringsactiviteiten. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in onze uitvoering. Beleidsrisico’s  Niet-gebruik armoederegelingen. Het bereiken van de doelgroep blijft een uitdaging. Door stevig in te zetten op preventie en informatievoorziening doen wij er alles aan om deze doelgroep te bereiken. Daarnaast doen inwoners vaker een beroep op ons, ten gevolge van de crises.

Wat mag het kosten? Thema 210

Primitieve Begroting 2023

Taakveld

Omschrijving Onderwijs

Lasten 2.467

0.10

Mutaties reserves

4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

1.359

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.099

Berap-1

Baten 632

Lasten 220

9

Baten

Berap-2

Lasten

Baten

Berap-3

Lasten

Baten

Begroting 2023 na Berap-1 Lasten 2.687

Baten 632

10 632

Baten 

170

1.529

50

1.148

632

S/I

22

Lasten  Structurele doorwerking Berap 2022-3 (De onroerendezaakbelasting voor het voortgezet onderwijs is gestegen als gevolg van waardeontwikkeling).  Sloopbudget Noorderpoort Conform raadsbesluit 2022-019197 wordt in de begroting opgenomen voor de sloop van gebouw Noorderpoort. Hoewel het raadsvoorstel reeds een begrotingswijziging bevatte, wordt de begrotingswijziging technisch gezien ook in deze Berap verwerkt.  Kosten voor Taalhuis werden voorheen betaald uit gelden voor onderwijsachterstandenbeleid. Deze gelden zijn echter bestemd voor jongeren, terwijl Taalhuis een voorziening voor volwassenen betreft. Hiertoe is nodig het budget voor volwasseneducatie te verhogen.  Diverse mutaties onder € 10.000, per saldo. Thema 220

Primitieve Begroting 2023 Lasten 18.447

Berap-1

Baten 493

Lasten 1.064

Berap-2

Baten 484

-150

I

-42

I

-12

S

Berap-3

0.10

Mutaties reserves

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

900

3

53

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

2.648

274

271

6.2

Wijkteams

1.446

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.208

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

6.71a

Hulp bij het huishouden (WMO)

2.419

6.71b

Begeleiding (WMO)

2.107

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

6.72a

Jeugdhulp begeleiding

39

2

41

6.72b

Jeugdhulp behandeling

119

6

125

6.72c

Jeugdhulp dagbesteding

6.72d

Jeugdhulp zonder verblijf overig

6.73a

Pleegzorg

6.73c

Jeugdhulp met verblijf overig

6.74a

Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

34

2

36

6.74b

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

397

21

418

6.74c

Gesloten plaatsing

117

6

123

6.81a

Beschermd wonen (WMO)

75

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

6.82a

Jeugdbescherming

6.82b

Jeugdreclassering

282 102

15 5

7.1

Volksgezondheid

1.151

241

70 95

Lasten

Baten

Begroting 2023 na Berap-1

Omschrijving Zorg

216

Baten

S/I S

Taakveld

95

Lasten

220 nadeel -16

Lasten 19.512

Baten 977

953

3

2.918

369

1.516 33

10

1.303

249

2.429 131

3

131

2.107 3

141

7

148

4.542

221

4.762

270 452

14 24

284 476

75 297 107 226

1.391

226

Baten 484 voordeel 33  Structurele doorwerking Berap 2022-3 (toename eigen bijdrage Wmo als gevolg van toename cliëntaantallen). 300  De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), ondertekend op 3 februari 2023, gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Voor de uitvoering/financiering op lokaal niveau is een brede SPUKregeling opengesteld. De gemeente Dongen heeft deze middelen inmiddels aangevraagd en toegekend gekregen. 131  Voor 2023 ontvangen wij van het ministerie van VWS een compensatie Wmo meerkosten i.v.m. Community Care Dongen. Ten tijde van de opstelling van de begroting was dit niet bekend. Daardoor is deze baat niet meegenomen. Gelden worden ontvangen via de SPUK-Dos (Domein Overstijgend Samenwerken). 20  In 2022 wordt € 20.000 uitvoeringsbudget ontvangen van het Rijk voor de uitvoering van het Lokaal Preventieakkoord.

S/I S

Lasten 1.064 nadeel -45  Structurele doorwerking Berap 2022-3 ( bijstelling budget leerlingenvervoer op basis van leerlingen aantallen). -64  Structurele doorwerking Berap 2022-3 (alloceren gelden septembercirculaire 2022 voor asiel/inburgering). -40  Structurele doorwerking Berap 2022-3 (bijstellen budget Wmo-vervoer op basis van toename aantal cliënten).

S/I S

23

S

I

I

S S







    

In de begroting 2023-2026 is een budget opgenomen ter compensatie van de stevige inflatie waarmee we worden geconfronteerd maar waarvan het effect bij het opstellen van de begroting nog niet duidelijk was. Bij deze Berap wordt op basis van actuele inzichten en ontwikkelingen de begroting geactualiseerd. Verdere prijsontwikkelingen zullen op de voet worden gevolgd waarna mogelijk bij toekomstige Berap’s de begroting nogmaals zal moeten worden geactualiseerd. Voor een totaaloverzicht wordt verwezen naar bijlage 1. Met ingang van 2 januari 2023 is een nieuwe gemeente Cao vastgesteld. Dit leidt tot hogere salarislasten (zie thema 640). Salarislasten worden doorbelast naar de producten/thema’s waaraan deze toegerekend moeten worden. Met het stijgen van de salarislasten stijgt ook de doorbelasting naar de thema’s. De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS hebben in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), ondertekend op 3 februari 2023, gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Voor de uitvoering/financiering op lokaal niveau is een brede SPUKregeling opengesteld. Bij decembercirculaire 2022 zijn gelden ontvangen ter uitvoering van de Meerkostenregeling corona WMO en Jeugd. Deze kosten worden in 2023 gemaakt.

Door een toename in de cliëntaantallen doelgroep voorliggende voorzieningen is door de samenwerkende partners een aanvullende budgetaanvraag ingediend en toegekend door de college. In 2023 wordt verder uitvoering gegeven aan het project Gezond in de Stad/Kansrijke Start. Gelden zijn ontvangen via het gemeentefonds (decembercirculaire 2022). Bijstelling begroting basisgezondheidszorg naar aanleiding van de ontvangen Rijksgelden Lokaal Preventieakkoord. Diverse mutaties onder € 10.000, per saldo. Thema 230

Taakveld

Omschrijving Armoede

0.10

Mutaties reserves

6.3

Inkomensregelingen

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

Primitieve Begroting 2023

Berap-1

Lasten 1.117

Baten 109

Lasten 407

1.117

109

407

Berap-2

Baten Lasten 406

Baten

Berap-3

Lasten

501 -95

Baten

-464

S

-48

S

-300

S

-27

I

-20

S

-12

I

-20

I

-24

I

Begroting 2023 na Berap-1 Lasten 1.524

Baten 515

1.524

501 14

Baten  Onttrekking Algemene Reserve: in het gemeentefonds (decembercirculaire 2022) zijn gelden ontvangen voor het uitkeren van energietoeslagen in 2023. In 2022 zijn de nietbestede gelden via resultaatbestemming in de algemene reserve gestort (zie jaarrekening 2022). In 2023 wordt deze toeslag wel verstrekt en is onttrekking van de eerdere storting noodzakelijk om de kosten te dekken.  Met de overgang van het Rijk naar het stelsel van baten en lasten is overgestapt naar een andere voorgeschreven werkwijze. Terugontvangsten lopen niet meer via de exploitatie maar via de balans. In de jaarrekening 2022 is deze wijziging al aangekondigd.

406 voordeel 501

S/I I

-95

S

Lasten  Kosten uitvoering regeling energietoeslag.  Met de overgang van het Rijk naar het stelsel van baten en lasten is overgestapt naar een andere voorgeschreven werkwijze. Terugontvangsten lopen niet meer via de exploitatie maar via de balans. In de jaarrekening 2022 is deze wijziging al aangekondigd.  Diverse mutaties onder € 10.000, per saldo.

407 nadeel -501 95

S/I I S

-1

S

24

3. Veilig Dongen! Binnen het programma Veilig Dongen! richten we ons op het bevorderen van de objectieve en subjectieve veiligheid van inwoners, ondernemers en bezoekers. Hierbij leggen we accenten op ondermijning, cybercriminaliteit, de verbinding van zorg en veiligheid en de aanpak van overlast. De preventie van High Impact Crimes (woninginbraak, overvallen, straatroof ofwel WOS-feiten) is een reguliere taak. Tevens borgen we de crisisbeheersing, die verder is uitgewerkt in programma 320. Op al onze prioriteiten werken we intensief samen met onze netwerkpartners om zowel de fysieke als de sociale veiligheid te kunnen waarborgen. Deze partners zijn te vinden in de veiligheidsketen (politie en Openbaar Ministerie, brandweer, veiligheidsregio, omgevingsdienst, RIEC/Taskforce) maar omvat ook Enexis, belastingdienst en natuurlijk de sociale- c.q. zorgsector: sociaal team, Wmo, VeiligThuis, Zorg- en Veiligheidshuis, Halt, maatschappelijk werk, verslavingszorg, jeugdzorg etc. Ieder van deze partners is verantwoordelijk voor de uitvoering van de eigen taken, maar we zoeken nadrukkelijk de integraliteit door samen te werken in trajecten en projecten. We trekken samen op en versterken elkaar daardoor.