2022-006083 Bijlage 2- Bestemmingsplan Heuveleind

Gemeente Dongen Bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ Vastgesteld

NL.IMRO.0766.BP2021000074-VG01 Gorinchem, 19 juli 2022

            Spijksedijk 8 4207 GN Gorinchem t 0183 - 821 497 w welmersburgstedenbouw.nl e info@welmersburg.nl

Gemeente Dongen Bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ Vastgesteld

Toelichting

NL.IMRO.0766.BP2021000074-VG01 Gorinchem, 19 juli 2022

4

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

Inhoud 1

Inleiding 1.1 Aanleiding en doelstelling 9 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 9 1.3 Vigerend bestemmingsplan 9 1.4 Bij het plan behorende stukken 10 1.5 Leeswijzer 10

2

Planvoornemen 2.1 Historische ontwikkeling 11 2.2 Huidige situatie 13 2.3 Toekomstige situatie 13 2.4 Plan in onderdelen 14

3

Beleidskader 3.1 Inleiding 19 3.2 Rijksbeleid 19 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) 19 3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) 19 3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking 19 3.2.4 Kernwaarden voor een gezonde leefomgeving 20 3.3 Provinciaal beleid 22 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant 22 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant 22 3.4 Gemeentelijk beleid 23 3.4.1 Stuctuurvisie Dongen 2020 23 3.4.2 Welstandsnota Gemeente Dongen (2008) 24 4 Onderzoek en verantwoording 4.1 Cultuurhistorie en Archeologie 27 4.1.1 Cultuurhistorie 27 4.1.2 Archeologie 28 4.2 Bodem 30 4.3 Milieu 31 4.3.1 Flora en Fauna 31 4.3.2 Stikstofdepositie 33 4.3.3 Waterparagraaf 34 4.3.4 Wegverkeerslawaai 38 4.3.5 Bedrijven en milieuzonering 38 4.3.6 Luchtkwaliteit 39 4.3.7 Externe veiligheid 39 4.4 Verkeer en parkeren 41 4.5 Kabels en leidingen 42 4.7 Vormvrije m.e.r. 42

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

5

6

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

5

Juridische planbeschrijving 5.1 Wettelijke eisen 45 5.2 Opzet van bestemmingsregels 45 5.3 Toelichting op de gehanteerde bestemmingen 45 5.4 Toelichting op de algemene regels 45

6

Uitvoerbaarheid 6.1 economische uitvoerbaarheid 47 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 47 6.2.1 Participatietraject 47 6.2.2 Resultaten overleg ex artikel 3.1.1 Bro 47 6.2.3 Terinzagelegging 47 Bijlagen bij toelichting: 1. Verkennend bodemonderzoek, SGS Search Ingenieursbureau B.V., Projectnr. 25.20.00353.1, 22 juli 2020; 2. Verkennend bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, Transect advies b.v., Projectcode:20100057, definitief, 11 juni 2021; 3. Beoordeling bureau- en booronderzoek, Monumentenhuis Brabant bv, 4 juni 2021; 4. Proefsleuvenonderzoek, Transect advies b.v., Projectcode:21050096, definitief, 3 september 2021; 5. Beoordeling proefsleuvenonderzoek, Monumentenhuis Brabant bv, 30 augustus 2021; 6. Aanvullend proefsleuvenonderzoek, Transect advies b.v., Projectcode:21050096, definitief, 7 december 2021; 7. Quickscan wet natuurbescherming Heuveleind Dongen, Arcadis, 18 januari 2021; 8. Onderbouwing gebiedsontheffing, Arcadis, 15 april 2021; 9. Ecologisch werkprotocol Heuveleind, Arcadis, projectnummer 30069319, 14 september 2021 10. Goedkeuringsbesluit ecologisch werkprotocol Omgevingsdienst Brabant Noord, 28 oktober 2021; 11. Berekening stikstofdepositie Heuveleind te Dongen, Tritium Advies B.V., documentkenmerk: 2010/153/TA-01.A, 16 november 2021; 12. Quickscan externe veiligheid Heuveleind ong. te Dongen, Tritium Advies B.V., projectnr.

2010/153/TA-02.A, 16 november 2021; 13. Standaard verantwoording Brandweer MW Brabant, 2020 14. Parkeeronderzoek Heuveleind, Groen Licht Verkeersadviezen, projectnr. Adv/Cas/01/20, 25 november 2021; 15. Vormvrije m.e.r., WelmersBurg Stedenbouw, versie 2, 24 november 2021 Bijlagen bij regels: 1. Parkeernormen Dongen, Rho adviseurs voor leefruimte, projectnr. 2019.0787, 1 juli 2020 2. Parkeeronderzoek Heuveleind, Groen Licht Verkeersadviezen, projectnr. Adv/Cas/01/20, 25 november 2021;

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

7

Figuur 1.1: Ligging plangebied, locatie rood omlijnd

Europaplein

Planetenst

Dunantstraat

raat

Pasteurstraat

Rijensestraatweg

Figuur 1.2: Ligging plangebied, locatie rood omlijnd 8

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

1

Inleiding

1.1 Aanleiding en doelstelling Voorliggend bestemmingsplan betreft de locatie Heuveleind, die wordt begrensd door de Planetenstraat, Rijensestraatweg, Dunantstraat en Pasteurstraat te Dongen. De locatie is gelegen aan de westrand van het Brabantse dorp Dongen. De aanleiding voor het opstellen van het bestemmingsplan “Heuveleind te Dongen” is de voorgenomen ontwikkeling van woningcorporatie Casade om dit woongebied te moderniseren door middel van sloop en nieuwbouw. Binnen het vigerend bestemmingsplan ‘Zuid en West Dongen’ liggen hier de bestemmingen ‘Wonen’, ‘Groen’, ‘Maatschappelijk’ en ‘Verkeer-verblijfsgebied’. Het doel van voorliggend bestemmingsplan is het opstellen van een eenduidige en uniforme juridische regeling voor het toegestane gebruik en de toegestane bebouwing binnen het plangebied. Middels de regels behorend bij dit bestemmingsplan wordt de voorgenomen ontwikkeling van de herontwikkeling van maximaal 96 woningen mogelijk gemaakt. 1.2 Ligging en begrenzing plangebied De locatie aan de Rijensestraatweg en Planetenstraat is gelegen nabij de westrand van de kern Dongen (zie figuur 1.1). Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 17,5 ha. Het plangebied kent vier appartementencomplexen uit de jaren ‘70 met in de oksel ervan laagbouw, bestaande uit grondgebonden seniorenwoningen en een gebouw waar de voormalige levensschool gevestigd was.

Ten noorden van het plangebied is een zelfde opzet gelegen met een appartementencomplex in de noordoost hoek en in de oksel daarvan laagbouw. Ten westen en ten oosten van de stempelverkaveling liggen meer regulier verkavelde woongebieden. Aan de westzijde vooral rijwoningen, aan de oostzijde overwegend vrijstaande woningen. De Rijensestraatweg begrenst de locatie aan de zuidzijde. Dit is een historisch bebouwingslint met vrijstaande woningen. Het lint wordt ter hoogte van de locatie begeleid met een forse platanenrij. 1.3 Vigerend bestemmingsplan Het vigerend bestemmingsplan voor het plangebied is bestemmingsplan “Zuid en West Dongen”. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 30 september 2010. In het vigerend bestemmingsplan “Zuid en West Dongen” heeft het plangebied de bestemmingen ‘Wonen’, ‘Groen’, ‘Maatschappelijk’ en ‘Verkeer-verblijfsgebied ’. Om de nieuwe opzet met maximaal 96 woningen juridisch mogelijk te maken is een wijziging van het vigerende bestemmingsplan noodzakelijk.

Figuur 1.3: Uitsnede plankaart vigerend bestemmingsplan ‘Zuid en West Dongen’ Locatie zwart omlijnd Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

9

1.4 Bij het plan behorende stukken Dit bestemmingsplan bestaat uit drie delen: een verbeelding waarop onder meer de bestemmingen in het plangebied zijn aangegeven, regels waarin de bouw- en gebruiksmogelijkheden voor de op de verbeelding vermelde bestemmingen zijn opgenomen en een toelichting waarin de achtergronden van het bestemmingsplan zijn beschreven. De verbeelding vormt samen met de regels het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. In de toelichting worden onder andere de keuzes die in het bestemmingsplan worden gemaakt nader gemotiveerd en verantwoord. Hierin staat de inhoud van het vigerend beleid beschreven. 1.5 Leeswijzer De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit een zestal hoofdstukken en enkele bijlagen. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de historische en bestaande situatie en de toekomstige planontwikkeling. Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van het relevante nationale, provinciale en gemeentelijk beleid. In hoofdstuk 4 worden de milieuhygiënische en planologische randvoorwaarden uiteengezet. De juridische opzet van het plan wordt toegelicht in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 komt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde.

10

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

2

Planvoornemen

2.1 Historische ontwikkeling Dongen is ontstaan als een agrarische nederzetting op donken aan de rivier de Donge. In de loop van de eeuwen ontwikkelden deze nederzettingen zich verder tot een langgerekt lintdorp, en sloot aan op omliggende bebouwingslinten van de Lage Ham, Hoge Ham en Eindsestraat. Veel van deze oorspronkelijke historische linten zijn bewaard gebleven en vormen momenteel de hoofdstructuur van het dorp. In de loop van de 19e eeuw vormden de linten langzaam aan een driehoekige structuur waarbinnen het centrum is gegroeid. De Rijensestraatweg is van oorsprong een van deze linten en een dijk. Dit deel van het lint is echter onbebouwd gebleven tot c.a. 1970. In de jaren ’70 heeft er een grote uitbreiding plaatsgevonden waarbij het huidige gebied werd bebouwd met zowel laagbouw als hogere bebouwing. Deze uitbreiding kenmerkt zich door stempelbouw.

Figuur 2.1: Historische kaart omstreeks 1900, locatie wit omlijnd

Figuur 2.2: Historische kaart omstreeks 1970, locatie zwart omlijnd Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

11

Figuur 2.3: Planetenstraat

Figuur 2.4: Bestaand appartementencomplex

Figuur 2.5: Rijensestraatweg met laanstructuur

Figuur 2.6: Voormalige levensschool (Thebe gebouw)

Figuur 2.7: Groene plek in de oksel van de appartementencomplexen

Figuur 2.9: Bestaand appartementencomplex aan de Dunantstraat

12

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

Pasteurstraat

Dunantstraat

Grondgebonden seniorenwoningen Bestaande appartementen in 4 bouwlagen

Schweitzerstraat Bestaande appartementen in 4 bouwlagen Aletta Jacobstraat

Dunantstraat

Planetenstra at

Bestaande appartementen in 4 bouwlagen

1 laags voormalige levensschool Bestaande appartementen in 4 bouwlagen

Rijensestraatweg

N

Figuur 2.10: Huidige situatie, schaalloos 2.2 Huidige situatie De locatie is gelegen in de wijk West 1 in Dongen. De wijk heeft overwegend een woonfunctie en kent een variatie in woningtypen. In de omgeving van de Planetenstraat en Rijensestraatweg bestaat de woonbebouwing overwegend uit één of twee bouwlagen (met en zonder kap). De locatie Heuveleind kenmerkt zich door een na-oorlogse verkaveling met 4-laagse hoogbouw in L-vorm in de noordoost hoek en laagbouw in de oksel daarvan. Deze ‘stempel’ komt van noord naar zuid drie maal voor. Het meest noordelijk gelegen stempel maakt geen onderdeel uit van de beoogde herontwikkeling. De bebouwing is in dit deel is nog van voldoende kwalitieit en blijft voorlopig behouden. De twee zuidelijke ‘stempels’ worden gesloopt en herontwikkeld. Er worden in totaal 72 appartementen, 12 grondgebonden senioren woningen en het gebouw van de voormalige levensschool gesloopt. Ten westen en ten oosten van de stempelverkaveling liggen meer regulier verkavelde woongebieden. Aan de westzijde vooral rijwoningen, aan de oostzijde overwegend vrijstaande woningen. De Rijensestraatweg begrenst de locatie aan de zuidzijde. Dit is een historisch bebouwingslint met vrijstaande woningen. Het lint wordt ter hoogte van de locatie begeleid met een forse platanenrij.

2.3 Toekomstige situatie Het stedenbouwkundig plan gaat uit van een robuuste groene ruimte met daarin vier woonblokken. Er wordt een gevarieerde woonontwikkeling met in totaal 96 woningen in verschillende woningtypen gerealiseerd binnen het sociale huursegment. Er worden zowel rijwoningen als appartementen gerealiseerd.

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

13

Pasteurstraat Grondgebonden eensgezinswoningen

Planetenstra at

Appartementencomplex, 4 bouwlagen. Inpandige bergingen op begane grond

Aletta Jacobstraat Dunantstraat

Appartementencomplex, 5 bouwlagen. Inpandige bergingen op begane grond

Rijensestraatweg

Grondgebonden eensgezinswoningen

N

Figuur 2.11: Stedenbouwkundig plan, schaalloos De grondgebonden rijwoningen zijn gesitueerd in twee bouwblokken met een alzijdig karakter. De twee bouwblokken komen aan de noordzijde en oostzijde van het plangebied. In totaal worden er 48 grondgebonden eengezinswoningen gerealiseerd. Naast de grondgebonden woningen worden twee appartementencomplexen, met een alzijdig karakter, gerealiseerd in het midden van het plan en aan de westzijde. Een gebouw bestaande uit vier bouwlagen in het noordelijk cluster en een gebouw bestaande uit vijf bouwlagen in het zuidelijk cluster. In de nieuwe situatie wordt de Schweitzerstraat aangepast tot een langzaamverkeersverbinding, voor voetgangers en fietsers, tussen de Planetenstraat en de Dunantstraat. Op deze manier blijft de herkenbare stempelverkaveling behouden en worden groenstructuren met elkaar verbonden en versterkt. Op basis van het stedenbouwkundig plan zal een inrichtingsplan worden opgesteld voor de inrichting van de openbare ruimte. Parkeren vindt plaats aan de buitenranden van het plangebied en in twee parkeerkoffers in het groen bij de appartementencomplexen. Voetpaden leiden door het groen naar de woningen. Het gebied wordt autovrij ingericht en alleen toegankelijk voor voetgangers en fietsers en hulpdiensten. 2.4

Plan in onderdelen

Indicatief woningbouwprogramma Het plan gaat uit van een gevarieerd woningaanbod met in totaal maximaal 96 woningen. De indicatieve woningdifferentiatie is als volgt: • 48 grondgebonden woningen, in met verschillende beukmaten; • 48 appartementen, 65-75 m2 gbo. Binnen de ruimtelijke opzet is een wat gewijzigde woningdifferentatie mogelijk. 14

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

Bestaande bomen Waardevolle bomen - te rooien minder waardevolle bomen - te rooien Nieuwe bomen

Figuur 2.12: Groenstructuur Groen De bestaande groenstructuren bevinden zich vooral aan de oostzijde van de locatie langs de Dunantstraat, aan de zuidzijde langs de Rijensestraatweg en aan de westzijde langs de Planetenstraat. Binnen het plangebied bevindt het openbare groen zich in de huidige situatie tussen de hoogbouw en laagbouw in. De ruimte wordt niet tot nauwelijks gebruikt, met uitzondering van een ingerichte speelplek voor de kleinste kinderen. In de nieuwe situatie worden de groenzones langs de Dunantstraat, Rijensestraatweg en Planetenstraat met elkaar verbonden, door een nieuwe robuuste openbare groene ruimte rondom de Schweitzerstraat. De groene ruimte is voor verschillende doeleinden inzetbaar, waterberging, spelen, en kleine activiteiten voor de buurtbewoners. De waardevolle bomen worden zoveel mogelijk behouden, waaronder de beeldbepalende boomstructuur langs de Rijensestraatweg en de Dunantstraat. Het groene hofje aan de Aletta Jacobstraat wordt meer in contact gebracht met het plangebied door de groene middezone. Enkele behoudenswaardige bomen dienen als gevolg van het plan gekapt te worden. Deze worden gecompenseerd door de aanplant van nieuwe bomen. Er zullen verdeeld over de ruimte enkele solitairen of kleine boomgroepen aangeplant worden. Ontsluiting Het gebied wordt autovrij. De randen van de locatie zijn bereikbaar voor autoverkeer.

De bestaande afsluiting voor autoverkeer bij de Dunantstraat blijft conform de huidige situatie. De nieuwe woningen staan met de voorzijde aan het groen. Voetpaden leiden vanaf de parkeermogelijkheden naar de woningen en appartementencomplexen. De Schweitzerstraat wordt aangepast tot een langzaamverkeersverbinding met een breedte van 3,5 m. Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

15

Planetenstra at

Pasteurstraat

Dunantstraat

Aletta Jacobstraat

Rijensestraatweg

N

Figuur 2.13: Stedenbouwkundig plan, schaalloos Parkeren De gemeente Dongen heeft op 2 juli 2020 het paraplubestemmingsplan ‘Parkeren Dongen’ vastgesteld. In het beleidsplan is vastgelegd dat voor de berekening van de verkeersgeneratie en aantallen parkeerplaatsen wordt uitgegaan van de maximale cijfers van de verkeersgeneratie en parkeerkencijfers zoals opgenomen in de CROW (ASVV, publicatie 381). Daarbij is voor deze locatie het uitgangspunt ‘weinig stedelijk’ en ‘rest bebouwde kom’. Groen Licht Verkeersadviezen heeft een parkeeronderzoek uitgevoerd in kader van de toekomstige ontwikkeling. Uit het parkeeronderzoek komt naar voren dat het plangebied thans 66 openbare parkeerplaatsen telt. Bij het vaststellen van de bestaande parkeercapaciteit dient ook rekening gehouden te worden met de aanwezige parkeerboxen in de plint van de huidige appartementencomplexen. Bij de openbare parkeercapaciteit kan 0,5 maal het aantal parkeerboxen toegevoegd worden. De totale parkeercapaciteit komt daarmee op 66 + (0,5 x 24 boxen) = 78 parkeerplaatsen. In de huidige situatie zijn 78 parkeerplaatsen aanwezig voor in totaal 84 woningen. In de huidige situatie is dus circa 0,9 parkeerplaats per woning beschikbaar. Het parkeeronderzoek heeft uitgewezen dat er in dit gebied in de huidige situatie weinig parkeerdruk is.

Er hoeven alleen parkeerplaatsen toegevoegd te worden voor het aantal woningen dat wordt toegevoegd ten op zichte van het huidige aantal woningen, uitgaande van het verschil tussen de benodigde aantallen in de huidige situatie en de toekomstige situatie. In paragraaf 4.4 is nader ingegaan op het parkeeronderzoek en de resultaten. Geconcludeerd kan worden dat ten opzichte van het aantal parkeerplaatsen in de huidige situatie (78 pp) 29 parkeerplaatsen extra gerealiseerd moeten worden. In de nieuwe situatie dienen 107 parkeerplaatsen (78 + 29) gerealiseerd te worden. 16

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

14 pp

7 pp

10 pp

21 pp

8 pp 18 pp 25 pp

4 pp

Figuur 2.14: Verkeersstructuur en parkeren Toekomstige situatie Er worden 61 langs- en haaksparkeerplaatsen gerealiseerd verspreid aan de buitenranden van het plangebied. Bij de appartementencomplexen worden twee parkeerkoffers in het groen gerealiseerd met in totaal 46 parkeerplaatsen. In totaal worden 107 (55+46) parkeerplaatsen gerealiseerd. Hiermee wordt voldaan aan het benodigde aantal parkeerplaatsen van 107.

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

17

18

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

3

Beleidskader

3.1 Inleiding Door de verschillende overheden is beleid geformuleerd ten aanzien van ruimtelijke ontwikkelingen. Paragraaf 3.2 behandelt het rijksbeleid. Het provinciaal beleid is opgenomen in paragraaf 3.3. Het relevante regionale beleid is opgenomen in paragraaf 3.4. Tot slot wordt in paragraaf 3.5 de beoogde ontwikkeling getoetst aan het gemeentelijk beleid. 3.2

Rijksbeleid

3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) Op 13 maart 2012 is door de minister van Infrastructuur en Milieu het vaststellingsbesluit zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) ondertekend. Daarmee is het nieuwe ruimtelijke en mobiliteitsbeleid zoals uiteengezet in de SVIR van kracht geworden. Deze structuurvisie geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. Het hoofdthema van de SVIR is: “Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig”. De structuurvisie geeft een visie voor Nederland tot het jaar 2040. Er zijn in de structuurvisie drie hoofddoelen opgenomen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028). Deze doelen zijn: • Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk economische structuur van Nederland; • Het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; • Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt, is een nieuwe aanpak in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid geformuleerd.

Het Rijk laat de ruimtelijke ordening meer over aan gemeenten en provincies (‘decentraal, tenzij...’) en werkt aan eenvoudigere regelgeving. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Buiten deze belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. Doorwerking in dit bestemmingsplan De SVIR wordt gekenmerkt door een hoog abstractie- en schaalniveau en heeft geen directe belangen die geborgd moeten worden ten aanzien van het plangebied. 3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) De wetgever heeft in de Wro, ter waarborging van de nationale of provinciale belangen, de besluitmogelijkheden van lagere overheden begrensd. Indien provinciale of nationale belangen dat met het oog op een goede ruimtelijke ordening noodzakelijk maken, kunnen bij of krachtens provinciale verordening respectievelijk bij of krachtens Algemene Maatregel van Bestuur regels worden gesteld omtrent de inhoud van bestemmingsplannen. Inhoudelijk gaat het om nationale belangen die samenhangen met het beschermen van ruimtelijke functies, zoals natuur in het Natuurnetwerk Brabant (NNB, de voormalige Ecologische Hoofdstructuur, EHS), of met het vrijwaren van functies.

In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), beter bekend als de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Ruimte, zijn 13 nationale belangen opgenomen die juridische borging vereisen. Het Barro is op 30 december 2011 deels in werking getreden en met onderdelen aangevuld per 1 oktober 2012. Het besluit is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Doorwerking in het bestemmingsplan Het Barro spreekt zich niet nadrukkelijk uit over de ruimtelijke invulling van de locatie. In het plangebied zijn geen nationale belangen in het geding. 3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) In de SVIR is de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ geïntroduceerd. Deze ladder is ingericht voor een zorgvuldige Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

19

afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten, waardoor de ruimte in stedelijke gebieden optimaal benut wordt. De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 verankerd in artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Per 1 juli 2017 is de nieuwe ladder in werking getreden, waar in de tekst van artikel 3.1.6 lid 2 van het Bro wordt terug gebracht naar de essentie: ‘De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.’ De Laddertoets dient te worden uitgevoerd wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Toetsend aan deze ladder dient allereerst te worden bepaald of er sprake is van een ‘stedelijke ontwikkeling’. Ingevolge artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, wordt in het Bro en de daarop berustende bepalingen onder een stedelijke ontwikkeling verstaan: ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Het begrip ‘woningbouwlocatie’, is niet nader gedefinieerd in het Bro.

Onder verwijzing naar de uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS) van 28 juni 2017 de hoofdlijnen van haar jurisprudentie uiteengezet. De Afdeling werkt gestructureerd een aantal thema’s uit en doet dat aan de hand van jurisprudentie. Zo benadrukt de Afdeling dat een voorziene ontwikkeling voldoende substantieel moet zijn om aangemerkt te kunnen worden als een stedelijke ontwikkeling. Als het plan voorziet in niet meer dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie kunnen worden aangemerkt, is die ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling aan te merken. Doorwerking in dit bestemmingsplan Uitgangspunt is dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen zoveel mogelijk gerealiseerd moeten worden binnen het ‘bestaand stedelijk gebied’. Voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen binnen bestaand stedelijk gebied moet de Bijlage E worden beschreven. behoefte Indicatie woningvoorraad opstedelijk regionaal schaalniveau, De locatie istoename gelegen binnen het bestaand gebied. Er zijn in de2020-2040 huidige situatie 84 woningen aanwezig, waarvan 12 grondgebonden. Met de beoogde ontwikkeling worden in totaal 96 woningen gerealiseerd. In totaal worden 12 nieuwe woningen toegevoegd ten opzichte van de bestaande situatie.

feitelijkeplan in een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in de genoemde indicatie Gelet hierop voorziet het onderhavige bepaling, woningtoename groeien is artikel 3.1.6, tweede lid, vanvoorraad* het Bro van toepassing. prognose van de woningvoorraad woningvoorraad index 2020

2025

2030

2035

2040

2020–2030

2020–2030

(2020=100) Kwantitatieve behoefte InNoord-Brabant de Regionale Agenda Wonen zijn de ontwikkelingen op1.259.045 de woningmarkt in Noord-Brabant beschreven. Ook is 1.140.635 1.203.305 1.299.580 1.323.530 118.410 110,4 Bijlage E de regionale plancapaciteit in beeld gebracht. Voor de regio Midden-Brabant ligt de indicatie voor toename in de Indicatie toename woningvoorraad op regionaal schaalniveau, 2020-2040 968.965 Stedelijk woningvoorraad op 21.600 woningen 815.275in de periode 863.755 2020-2030. 908.545 943.365 93.270 111,4 Bijlageconcentratiegebied F

Bijlage E

- waarvan grote steden (B5) 411.730 440.300 467.255 489.705 509.215 Indicatie toename toename woningvoorraad woningvoorraad per gemeente, 2020–2040 Indicatie schaalniveau, 2020-2040 237.350 - waarvan middelgrote steden (M7) 207.250 op regionaal 217.530 226.645 233.015 - waarvan overig stedelijk concentratiegebied

Landelijk gebied

Alphen-Chaam West-Brabant Altena Midden-Brabant

196.295 feitelijke feitelijke woningwoningvoorraad* voorraad* 325.360 2020 feitelijke 2025 2020 woning4.370 voorraad* 315.605 4.560 22.400 184.080 23.620 2020

205.925

214.645

220.645

222.400

55.525

113,5

19.395

109,4

indicatie 18.350 indicatie toename toename woningvoorraad woningvoorraad 25.140 2020–2030 indicatie 2020–2030 toename 330 woningvoorraad 25.860 2.185 2020–2030 21.595

groei109,3 index groei(2020=100) index 107,7 2020–2030 2020–2030 groei107,6 (2020=100) index 108,2 109,8 2020–2030 111,7

prognose van de woningvoorraad prognose van de woningvoorraad 339.550 350.500 356.215 2030 2035 2025 2030 2035

354.565 2040 2040

4.700 4.795 prognose van de woningvoorraad 341.465 349.455 24.585205.675 25.240 2030 2035 213.790

4.780 352.925 25.335 2040 219.435

7.4551.259.045 321.415 3.040 390.490

7.665 1.299.580 331.365 3.000 404.970

7.705 1.323.530 336.785 2.855 414.385

555 118.410 30.190

108,0 110,4 (2020=100)

2.995 371.200

165 40.765

105,7 111,7

815.275 32.040 1.203.305 863.755 1.140.635

32.9151.259.045 908.545

33.510 943.365 1.299.580

33.735 968.965 1.323.530

2.030 93.270 118.410

106,6 111,4 110,4

8.570 467.255

8.670 489.705

8.580 509.215

600 55.525

107,5 113,5

329.445 2025 195.610

Noord-Brabant Asten Noordoost-Brabant

6.900

1.140.635 291.225 7.185 1.203.305 307.050

Baarle-Nassau Zuidoost-Brabant

2.875

349.725

Stedelijk concentratiegebied Bergen op Zoom Noord-Brabant

30.885

Figuur 3.1: Bron provincie Noord-Brabant -Bergeijk waarvan grote steden (B5) 7.970 411.730 8.310 440.300 Regio West-Brabant

Stedelijk 207.250 217.530 226.645 233.015 237.350 19.395 109,4 subregio concentratiegebied West 815.275 863.755 908.545 93.270 111,4 126.270 131.295 135.180 137.650 138.155 8.910 107,1 Ook voor specifiek de gemeente Dongen bestaat een 14.355 indicatie voor14.880 de943.365 toename15.140 in968.965 de woningvoorraad. De113,0 -Best waarvan overig stedelijk concentratiegebied12.700 1.655 grote steden (B5) stedelijk concentratiegebied 196.295 205.925 214.645 220.645 222.400 18.350 109,3 411.730 467.255 489.705 509.215 55.525 113,5 66.250 13.645 440.300 68.935 71.225 72.710 73.460 4.975 107,5 indicatie voor de woningbouwopgave van9.170 de gemeente Dongen is ingezet op 1.130 woningen 765 in de periode 2020-Bladel waarvan middelgrote steden (M7) 8.745 9.510 9.760 9.775 108,7 landelijk gebied 207.250 217.530 226.645 233.015 237.350 19.395 109,4 60.020 62.360 63.955 64.940 64.695 3.935 106,6 2030. Landelijk gebied -Boekel waarvan overig 4.640 350.500 4.770 4.770 390 109,2 356.215 354.565 25.140 107,7 196.295 4.460 339.550 205.925 214.645 220.645 222.400 18.350 109,3 Bijlage F stedelijk concentratiegebied 4.250 325.360 -Bernheze waarvan middelgrote steden (M7)

12.715

14.950

15.215

1.615

112,7

Boxmeer 12.570 13.180 13.770 14.145 Indicatie toename woningvoorraad per gemeente, 2020–2040

14.170

1.200

109,5

14.920 349.455 356.215

14.775 352.925 354.565

1.170 25.860 25.140

108,7 108,2 107,7

Midden-Brabant Breda

84.565 184.080 88.920 195.610 93.265205.675 96.785 213.790 feitelijke 9.005 9.555 341.465 9.685 291.225 9.305 329.445 307.050 321.415 331.365 315.605 349.455 woningvoorraad* prognose van de woningvoorraad 11.195 12.275205.675 12.435 349.725 11.835 195.610 371.200 390.490 404.970 184.080 213.790 2020 2025 2030 2035 13.955 291.225 14.465 307.050 14.840321.415 15.050 331.365

99.750 219.435

8.700 21.595 indicatie toename 550 30.190 25.860 woningvoorraad 1.080 40.765 21.595 2020–2030 885 30.190

110,3 111,7 groeiindex 106,1 110,4 108,2 (2020=100) 109,6 111,7 2020–2030 106,3 110,4 107,6 110,0 111,7

West-Brabant Boxtel gebied Landelijk

Noordoost-Brabant Cranendonck West-Brabant Zuidoost-Brabant Cuijk Midden-Brabant

Deurne Noordoost-Brabant

13.400

Alphen-Chaam Regio West-Brabant Dongen Zuidoost-Brabant

13.575

14.330

315.605 325.360 14.015 329.445 339.550

14.570341.465 350.500

9.650 336.785 352.925 12.400 414.385 219.435 2040 14.980 336.785

4.560 371.200 349.725 12.005

4.700 390.490 12.420

4.795 12.815 404.970

4.780 12.900 414.385

330 1.130 40.765

Altena 22.400 subregio West Drimmelen 11.760 12.375 131.295 126.270 23.620 Figuur 3.2: Bron provincie Noord-Brabant

24.585 12.780135.180

25.240 12.870 137.650

25.335 12.735 138.155

2.185 1.020 8.910

109,8 108,7 107,1

7.665 9.04572.710

7.705 8.880 73.460

555 520 4.975

108,0 106,2 107,5 105,7 117,0 106,6 107,1

4.370 11.290

-Regio waarvan stedelijk concentratiegebied Asten West-Brabant Eersel

6.900 8.400

66.250

7.185 8.680

68.935

7.455 8.920 71.225

3.000 140.090 64.940 137.650

2.855 147.435 64.695 138.155

165 19.225 3.935 8.910

Zoom concentratiegebied -Bergen waarvanop stedelijk Etten-Leur

30.885 19.095

66.250

32.040 19.910 68.935

32.915 20.830 71.225

33.510 21.545 72.710

33.735 21.785 73.460

2.030 1.735 4.975

106,6 109,1 107,5

-Bergeijk waarvan landelijk gebied Geertruidenberg

7.970 9.640

60.020

8.310 62.360 10.005

8.570 63.955 10.330

8.67064.940 10.415

8.580 10.290 64.695

600 690 3.935

107,5 107,2 106,6

Bernheze Geldrop-Mierlo

12.715 17.745

13.575 18.430

14.330 19.125

14.950 19.615

15.215 19.780

1.615 1.380

112,7 107,8

20-subregio Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022 waarvan landelijk gebied Baarle-Nassau 2.875 2.995 3.040 West Eindhoven 112.965 132.190 60.020 122.990 62.360 63.955 126.270 131.295 135.180

Op 16 februari 2021 is het woningbouwprogramma 2021-2040 vastgesteld door de gemeente Dongen. In het woningbouwprogramma 2021-2040 is de locatie Heuveleind meegenomen als ontwikkellocatie. Hierin is uitgegaan van de realisatie van 100 woningen voor de locatie Heuveleind. Met het voorliggende plan worden 96 woningen gerealiseerd in het sociale huur segment. Kwalitatieve behoefte Uit de Brabantse Agenda Wonen 2017 blijkt dat de provincie in lijn met de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking ruim baan wil geven bij herontwikkeling. Plannen voor herbestemming van leegstaande gebouwen of plannen voor inbreiding krijgen voorrang op uitbreidingslocaties. Met de ontwikkeling wordt een kwaliteitsslag gegeven aan de locatie. De Schweitzerstraat komt te vervallen waardoor het gebied zoveel mogelijk autovrij wordt. Parkeren vindt zoveel mogelijk plaats aan de randen van het gebied. De bestaande groenstructuren worden zo versterkt en met elkaar verbonden. In de bestaande situatie zijn 72 appartementen en 12 seniorenwoningen aanwezig. Het woningaanbod wordt in de nieuwe situatie gevariëerder met 48 grondgebonden woningen en 48 appartementen in verschillende grootte. Met de realisatie van 96 grondgebonden woningen en appartementen wordt voor een deel voorzien in de benodigde behoefte voor de korte en lange termijn voor de regio Midden-Brabant en de gemeente Dongen.

Daarnaast maakt het planvoornemen onderdeel uit van de harde plancapaciteit zoals opgenomen in het woningbouwprogramma van de gemeente Dongen. Samenvattend kan gesteld worden dat het initiatief past binnen de kaders van de ladder voor duurzame verstedelijking. 3.2.4 Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving De Omgevingswet treedt naar verwachting in 2022 in werking en veel gemeenten en provincies bereiden zich voor op dit nieuwe proces van integrale belangenafweging. Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit is een van de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet. In dit kader heeft de Raad van Directeuren Publieke Gezondheid en de directie van GGD GHOR Nederland het document ‘Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving’ vastgesteld. Naast het kernwaardendocument zijn ook aparte documenten opgesteld (Woonomgeving, Mobiliteit, Gebouwen) met daarin de context en verantwoording, uitwerkingen van principes en maatregelen die bijdragen aan het realiseren van de kernwaarden en dienen als inspiratiebron. Het kernwaardendocument en de bijbehorende uitwerkingen bieden handvatten aan iedereen die betrokken is bij de inrichting van de leefomgeving en publieke gezondheid een warm hart toedraagt. De stukken zijn tevens bruikbaar bij het uitwerken van ander beleid met betrekking tot de leefomgeving en/of gezondheid.

Aspecten die in de kernwaarden documenten worden besproken gaan onder ander in op: 1. Woonomgeving: • Kinderen groeien op in een rookvrije omgeving; • Voor iedereen zijn er- dichtbij en toegankelijk - aantrekkelijke plekken; • De leefomgeving draagt bij aan een gezond gewicht; • Wonen en druk verkeer zijn gescheiden; • Functies (wonen, werken, voorzieningen) zijn goed gemengd, overlast gevende bedrijven staan op afstand. 2. Mobiliteit • Actief vervoer (lopen en fietsen is in beleid, ontwerp en gebruik de standaard); • Tussen kernen zijn goed (e-)fiets- en OV-verbindingen. 3. Gebouwen • Het binnenklimaat is prettig en gezond; • Minimaal één zijde (gevel) van een woning is aangenaam; • Er zijn voldoende betaalbare levensloopgeschikte woningen. De Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving zijn niet compleet, allesomvattend of vaststaand, en zijn zo ook niet bedoeld. De meest effectieve advisering wordt namelijk behaald door mee te denken, samen te werken met andere disciplines en organisaties en bovenal maatwerk te leveren. Dit kan ook betekenen dat de kernwaarden worden aangepast in een specifieke situatie, bijvoorbeeld in landelijk of stedelijk gebied. De verschillende kernwaarden hebben daarnaast onderlinge verwantschap, het wordt aangeraden deze verwantschap ook bij de uitwerking in concrete maatregelen te onderkennen.

Verder kunnen maatregelen in de fysieke ruimte en meer sociale initiatieven (organisatie van activiteiten, educatie, etc.) elkaar vaak versterken. Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

21

Doorwerking in het bestemmingsplan Door de leefomgeving gezonder in te richten kan veel gezondheidswinst worden geboekt. Een gezonde inrichting van de leefomgeving beschermt tegen negatieve omgevingsinvloeden en bevordert de gezondheid. Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die bewoners als prettig ervaren, waar gezonde keuzes gemakkelijk en logisch zijn, en waar negatieve invloed op gezondheid zo klein mogelijk is. Belangrijke elementen voor een gezonde leefomgeving zijn uitnodigen tot bewegen (wandelen, fietsen, spelen), elkaar ontmoeten, ontspannen, een goede milieukwaliteit (lucht, geluid), klimaatbestendigheid (zoals meer groen voor tegengaan hitte- en wateroverlast) en een goede toegang tot voorzieningen. Met de woonontwikkeling van 96 woningen aan de Rijensestraatweg en de Planetenstraat wordt rekening gehouden met ‘De Kernwaarden voor een Gezonde Leefomgeving’. Het plan voorziet in een herontwikkeling van bestaande appartementencomplexen en laagbouw. Deze worden gesloopt om nieuwe grondgebonden woningen en 2 appartementencomplexen te realiseren. In de huidige situatie bevindt de openbare groene ruimte zich voornamelijk tussen de appartementencomplexen en de laagbouw. De nieuwe woningen en appartementencomplexen komen in een grote robuuste groene ruimte te staan, die zich meer verbind met de groenzones aan de randen van het plangbied.

De bestaande Schweitzerstraat wordt aangepast tot een langzaamverkeersverbinding. Hierdoor ontstaat een aaneengesloten groene ruimte die onder andere ingezet kan worden voor spelen en waterberging. De grondgebonden woningen hebben geen echte voortuin, maar een zone van ca. 0,6 meter die de overgang naar het openbaar gebied vorm geeft. Op deze manier hebben de woningen meer contact met het openbaar groen. In het plan wordt een gevarieerd woningaanbod gerealiseerd in het sociale huursegment. In hoofdstuk 2 wordt nader ingegaan op de beoogde woningdifferentiatie. Het plan biedt naast een gevarieerd woningaanbod ook openbare groene plekken waar mensen de gelegenheid hebben om elkaar te ontmoeten, ontspannen, bewegen en gezond te genieten. De invulling van de openbare ruimte zal nader uitgewerkt worden en dient kwalitatief hoog te zijn. Daarnaast levert het groen een bijdrage aan de opgave die we samen hebben op het gebied van duurzaamheid, biodiversiteit, hitte stress, klimaatadaptatie, etc. In de directe omgeving zijn aantrekkelijke plekken die toekomstige bewoners te voet of te fiets kunnen bereiken. Aan de noordzijde van het plan is het Europaplein gelegen op loopafstand met voorzieningen zoals een supermarkt en dagwinkels.

In het kader van de voorgenomen ontwikkeling zijn daarnaast verschillende milieutechnische aspecten die invloed hebben op een gezonde leefomgeving onderzocht. Het gaat hierbij om aspecten als bodemkwaliteit, wegverkeerslawaai, stikstofdepositie en geur- en geluidhinder van eventuele bedrijven in de omgeving. In hoofdstuk 4 zijn deze onderzoeken inclusief conclusies en eventuele maatregelen uitgebreid beschreven. Bij het verlenen van de omgevingsvergunning worden de nieuwe woningen getoetst om te bezien of er een prettig binnenklimaat gerealiseerd wordt. Geconcludeerd kan worden dat zowel binnen de woningen als in de directe omgeving van het plangebied sprake zal zijn van een gezonde leefomgeving. 3.3

Provinciaal beleid

3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant In de Omgevingsvisie Noord-Brabant is het provinciaal beleid ten aanzien van de ruimtelijke ontwikkelingen in de provincie Noord-Brabant op hoofdlijnen uiteengezet voor de periode tot 2050. Naast een beeld van het NoordBrabant van nu is een beeld geschetst van het welvarend, verbonden, klimaatproof en vernieuwend NoordBrabant van 2050. Hieruit zijn vier hoofdopgaven onderscheiden die nauw met elkaar samenhangen: • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant • Werken aan de slimme netwerkstad • Werken aan een concurrerende, duurzame economie Samen met andere partijen zoals gemeenten en bedrijven wil de provincie uitvoering geven aan projecten die passen binnen deze opgaven. Van belang is dat het in de toekomst ook goed wonen, werken en verblijven blijft. Werken aan een goede omgevingskwaliteit zowel in de bebouwde als in de onbebouwde omgeving is het uitgangspunt. 22

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

Doorwerking in het bestemmingsplan Stedelijke ontwikkelingen dienen in principe plaats te vinden binnen ‘bestaand stedelijk gebied’. Herbestemmen wordt gezien als het nieuwe bouwen: als gevolg van economische, technologische en maatschappelijke ontwikkelingen staan de steden en dorpen van Brabant steeds vaker voor (omvangrijke) herbestemmings- en transformatieopgaven in hun bebouwde gebied. Hier liggen namelijk de kansen om de forse woningbouwopgave van circa 120.000 woningen in de komende tien jaar te realiseren. De beoogde ontwikkeling draagt hieraan bij. 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Naar verwachting treed op 1 juli 2022 de Omgevingswet in werking. Vanwege de Omgevingswet moet de provincie haar regelsysteem aanpassen. Straks heeft de provincie nog maar één verordening waarin alle regels zijn opgenomen over de fysieke leefomgeving. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is een eerste stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. De Inter im omgevingsverordening Noord-Brabant is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de Omgevingsvisie Nood-Brabant. In beginsel zijn de huidige regels met het huidige beschermingsniveau gehandhaafd.

In hoofdstuk 3 van de omgevingsverordening zijn zogenaamde instructieregels opgenomen die gemeenten moeten toepassen in hun bestemmingsplannen. Vooruitlopend op de Omgevingswet richten de instructieregels zich op een evenwichtige toedeling van functies (in plaats van het bestemmen van ontwikkelingen). Dit betekent dat de regels ook vanuit functies (van gebieden) zijn opgebouwd. Daarnaast richten de regels zich op een goede omgevingskwaliteit, inclusief een veilige en gezonde leefomgeving (in plaats van een goede ruimtelijke kwaliteit). Tevens zijn een aantal algemene basisprincipes opgenomen.

Figuur 3.3: Uitsnede Interim omgevingsverordening, Locatie rood omcirkeld De locatie Heuveleind is gelegen in bestaand stedelijk gebied. Het volgende artikel is relevant voor de beoogde ontwikkeling: Artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling Lid 1: Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen ‘stedelijk gebied’ en bevat een onderbouwing dat: • de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; • het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

23

Lid 2: Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: • bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; • bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; • geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; • houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; • geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; • draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. Doorwerking in het bestemmingsplan Het ‘stedelijk gebied’, zoals gehanteerd door de provincie, bestaat uit het ‘stedelijk concentratiegebied’ en de ‘kernen in landelijk gebied’. Het plangebied ligt binnen het ‘stedelijk concentratiegebied’ en ‘kernen in landelijk gebied’ zoals gehanteerd binnen de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Binnen deze gebieden kan worden voorzien in de ruimte voor wonen, werken en andere voorzieningen om zo de verstedelijking zo veel mogelijk te bundelen. Binnen het stedelijk gebied liggen verschillende mogelijkheden voor inbreiding, herstructurering en intensief, meervoudig ruimtegebruik. Voor de toets aan de regionale afspraken zoals genoemd in artikel 3.42 wordt verwezen naar paragraaf 3.2.3.

De ontwikkeling kan gezien worden als duurzame stedelijke ontwikkeling. Het gebied wordt herontwikkeld tot een woongebied waarbij nieuwe, duurzame en gasloze bebouwing wordt gerealiseerd. De provincie wil dat de kansen voor functiemenging, inbreiding, herstructurering en zo nodig transformatie in het stedelijk gebied goed worden benut, inclusief de mogelijkheden voor intensivering en meervoudig ruimtegebruik. Hierdoor is minder ruimte nodig voor stedelijke uitbreidingen. Om een klimaatadaptieve omgeving te creëren kunnen bijvoorbeeld parkeerplaatsen worden uitgevoerd in halfverharding. Daarnaast wordt er voldoende kwalitatief groen aangelegd als infiltratiemogelijkheid voor regenwater. Dit groen levert tevens een bijdrage aan het tegengaan van hittestress. !

Geconcludeerd kan worden dat het plan past binnen de kaders van het provinciaal beleid. 3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1 Structuurvisie Dongen 2020 Het plangebied aan de Rijensestraatweg en Planetenstraat te Dongen is op de structuurvisiekaart aangewezen als ‘bestaand bebouwd gebied’. Verder staan beheer en onderhoud van bestaande woongebieden en de versterking van het centrumgebied hoog in het vaandel. Leefbaarheid en beleefbaarheid worden gezien als belangrijke aandachtspunten. Verder is de locatie onderdeel van het ‘beheer en onderhoud bestaande woongebieden’ gebied. De focus in dit gebied ligt op beheer en actualisatie van het huidige woningbestand om zo te voldoen aan de eisen van deze tijd. !

!

! ! !

*

Figuur 3.4: Structuurvisie Dongen 2020, Locatie wit omlijnd 24

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

Doorwerking in het bestemmingsplan De beoogde ontwikkeling om de bestaande bebouwing te slopen en nieuwe grondgebonden woningen en appartementen te realiseren om zo te voldoen aan de eisen van deze tijd, past binnen het beschreven beleid ten aanzien van beheer en onderhoud van bestaande woongebieden. Daarnaast vormt de ontwikkeling een goede basis voor het versterken van het (groen)voorzieningenniveau. Aan de ene kant doordat de uitstraling van de buurt verbetert, anderzijds maken meer mensen gebruik van de voorzieningen doordat het aantal woningen toeneemt en de openbare ruimte ook aantrekkelijk is voor andere buurtbewoners. Ook worden de groene zones langs de Dunantstraat en Rijensestraatweg aan elkaar gekoppeld en ontstaat binnen het plangebied een robuuste openbare groene ruimte die kan worden ingezet voor waterberging, spelen en kleine buurtactiviteiten voor bewoners.

Figuur 3.5: Welstandsnota, locatie wit omlijnd 3.4.2

Welstandsnota Gemeente Dongen (2008)

De bebouwde omgeving bestaat uit verschillende woon- en werkgebieden zoals: historische dorpscentra, individuele woningen en kleinschalige woningbouwprojecten van voor de tweede wereldoorlog, naoorlogse woonwijken en bedrijventerreinen. Voor de gebiedsgerichte criteria is Dongen onderverdeeld in de deelgebieden (figuur 3.2): • Historische lintbebouwing; • Dorpswonen; • Woongebieden; • Bedrijventerreinen. Doorwerking in het bestemmingsplan

Het plangebied bevindt zich in het deelgebied ‘Woongebieden’. Voor de woongebieden geldt een soepel welstandsregime. Het beleid is enerzijds gericht op het behouden en versterken van diversiteit in bebouwing en uiterlijk en anderzijds op het aanmoedigen van contrasten. Meer variatie tussen woningen verlevendigt het straatbeeld en zorgt voor meer herkenbaarheid van de ‘eigen’ woning. Het stedenbouwkundig plan is op 2 december 2020 voorgelegd aan de welstandscommissie. De commissie heeft ingestemd met de planopzet. De bouwplannen worden ter zijner tijd tevens getoetst aan de gestelde eisen uit het welstandsbeleid. Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

25

26

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

4

Onderzoek en verantwoording

Ten behoeve van de ontwikkeling van het plan Heuveleind te Dongen is onderzoek verricht naar diverse ruimtelijk relevante aspecten. De onderzoeken zijn verwoord in een aantal deelrapporten die als losse bijlagen bij dit bestemmingsplan zijn gevoegd. In dit hoofdstuk worden de betreffende rapporten beknopt samengevat. 4.1

Cultuurhistorie en Archeologie

4.1.1

Cultuurhistorie

Landelijk beleid Onder de noemer Modernisering Monumentenzorg (MoMo) heeft het Rijk in 2009 een aanzet gegeven voor een goede afweging van het belang van de cultuurhistorie in de ruimtelijke ordening. Gepleit wordt voor een verantwoorde verankering van de integrale cultuurhistorie in structuurvisies, bestemmingsplannen en milieueffectrapportages. Het belang van cultuurhistorie is wettelijk vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening. Het Besluit geeft aan dat “een beschrijving van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden” in het bestemmingsplan opgenomen moet worden. Het voornaamste doel hiervan is om het cultuurhistorische karakter van Nederland op gebiedsniveau te behouden en te versterken en om de aandacht voor cultuurhistorische waarden voortaan in het planproces naar voren te halen. Men is hiermee verplicht om breder te kijken dan alleen naar het facet archeologie. Ook de facetten historische (steden)bouwkunde en historische geografie dienen te worden meegenomen in de belangenafweging. Hierbij gaat het om zowel beschermde als niet formeel beschermde objecten en structuren. De Erfgoedwet, van kracht sinds 1 juli 2016, bundelt wet- en regelgeving op het gebied van behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland in één nieuwe wet.

Een groot deel van de bestaande wet- en regelgeving (Monumentenwet, Wet ruimtelijke ordening) is overgenomen in de Erfgoedwet, bijvoorbeeld de aanwijzing van rijksmonumenten, wie welke verantwoordelijkheden heeft en hoe het toezicht daarop wordt uitgeoefend. Voor het eerst is er nu één integrale wet die betrekking heeft op onze museale objecten, musea, monumenten en archeologie op het land en onder water. Voorheen was het behoud en beheer van ons erfgoed geregeld in zes verschillende wetten met elk hun eigen procedures en beschermingsmaatregelen. Het uitgangspunt is dat de beschermingsniveaus zoals die in de eerdere wetten en regelingen golden, worden gehandhaafd. Daarnaast worden aan de Erfgoedwet een aantal nieuwe bepalingen toegevoegd. Samen met de Omgevingswet die naar verwachting in 2021 wordt ingevoerd, wordt een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. Beleid provincie Noord-Brabant In de provincie Noord-Brabant dienen in het kader van het behoud van waardevolle cultuurhistorische elementen en archeologische vindplaatsen, bestemmingsplannen te worden getoetst aan de provinciale Cultuurhistorische Waardenkaart (CHW). Hierop staan de bepalende cultuurhistorische elementen aangeven.

Figuur 4.1: Uitsnede Cultuurhistorische Waardenkaart 2010 Noord-Brabant, er zijn geen waardevolle cultuuhistorische elementen in het geding. Locatie rood omcirkeld Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

27

Beleid gemeente Dongen De Nota Cultureel Erfgoed Dongen is vastgelegd op 10 maart 2016. De nota bundelt het huidige en nieuwe beleid omtrent cultureel erfgoed in één erfgoednota. Hierbij is de basis gelegd voor een brede, integrale basis voor behoud en versterking van cultuurhistorisch erfgoed in de gemeente Dongen. De gemeente Dongen maakt in de nota haar beleid en ambities op het gebied omtrent cultureel erfgoed kenbaar. De CHW-kaart onderscheidt enkele typen stedenbouwgebieden: Hierbij wordt dorpsstructuur gebruik gemaakt van onder andere het provinciaal beleid, dat is vertaald naar gemeentelijk beleid, 1) Historische / lintbebouwing 2) Uitbreidingswijken wederopbouw 1945 - 1970 de 3) Cultuurhistorische Waardenkaart en de Archeologische beleidsadvieskaart. Overige (grootschalige) uitbreidingswijken

Figuur 4.2: Cultuurhistorische waardenkaart Dongen, locatie rood omcirkeld De CHW-kaart onderscheidt enkele typen stedenbouwgebieden: 1) Historische dorpsstructuur / lintbebouwing 2) Uitbreidingswijken wederopbouw 1945 - 1970 3) Overige (grootschalige) uitbreidingswijken De Cultuurhistorische is in zijn geheel gedigitaliseerd en via internet toegankelijk Het plangebied Waardenkaart maakt onderdeel uit van de ‘Uitbreidingswijken wederopbouw 1945-1970’. De stempelverkaveling Hiervoor wordt gebruik gemaakt van ArcGis Online, een cloud gebaseerd platform voor het isgemaakt. kenmerkend voor wederopbouwwijken. De enorme woningnood in de jaren vijftig en zestig, veroorzaakt door maken van kaarten, apps en andere geografische data en content. Het is een platform voor het opslaan, beheren en delen van geografische informatie. Van hieruit wordt deze informatie voor de oorlogsjaren en de groeiende bevolking, vereiste grootschalige oplossingen. De herhaling of stempel van iedereen opengesteld. Op dit moment is alleen nog de basisinformatie te raadplegen. De komende tijd bouwblokken tot eenenheldere structuur metDe daartussen verkeersen recreatieruimtes. zal meer informatie leide verder uitgewerkt toegankelijk worden gemaakt. digitale beleidskaart is

Conclusie Nota Cultureel Erfgoed Dongen (2016-2018) versie 16.01 27 De locatie bestaat uit twee clusters die onderdeel uitmaken van de na-oorlogse stempelverkaveling. De beoogde ruimtelijke opzet van het plan past binnen deze stempelverkaveling in het gebied. Het bestemmingsplan maakt geen ontwikkelingen mogelijk die de cultuurhistorische waarden kunnen aantasten. Hiermee vormt het planvoornemen geen belemmering voor het uitvoeren van deze gemeentelijke ambities. 4.1.2

Archeologie

Landelijk beleid In het landelijk beleid betreffende archeologie is het bewaren van archeologische waarden in situ (in de bodem) het uitgangspunt. Nederland heeft namelijk in 1992 het Verdrag van Valletta/Malta getekend waarin behoud van archeologische waarden in situ voorop staat. Met de Wijzigingswet (Wamz 2007) op o.a. de Monumentenwet 1988 is dit in Nederland van kracht geworden. Dit is niet veranderd met de inwerkingtreding van de Erfgoedwet (1-7-2016). Sindsdien is het behoud en beheer van het Nederlandse erfgoed geregeld door één integrale Erfgoedwet. De omgang met archeologie in de fysieke leefomgeving zal in de nieuwe Omgevingswet worden geregeld, die naar verwachting in 2021 in werking zal treden. Het uitgangspunt is dat de beschermingsniveaus zoals die in de eerdere wetten en regelingen golden, worden gehandhaafd. 28

Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

Figuur 4.3: Archeologische beleidskaart Dongen, locatie rood omcirkeld Beleid gemeente Dongen De erfgoedverordening is op 13 oktober 2016 door de gemeenteraad vastgesteld. Centrale beleidsregel daarin is dat het verboden is om in een archeologisch monument of archeologisch verwachtingsgebied de bodem dieper dan 50cm onder de oppervlakte te verstoren. Op het verbod zijn verstoringen uitgezonderd in een gebied: • met een lage archeologische verwachtingswaarde en het te verstoren gebied kleiner is dan 50.000 m2; • met een middelhoge en hoge archeologische verwachtingswaarde en het te verstoren gebied kleiner is dan 100 m2; • waarvoor in het bestemmingsplan reeds bepalingen zijn opgenomen voor archeologische monumentenzorg. Het verbod geldt evenmin indien een rapport is overgelegd waaruit blijkt dat aanwezige archeologische waarden in voldoende mate kunnen worden veiliggesteld of dat deze niet onevenredig worden geschaad dan wel dat in het geheel geen archeologische waarden aanwezig zijn. De gemeenteraad heeft op 10 februari 2011 de archeologische beleidskaart vastgesteld. Deze kaart moet gelezen worden in relatie tot de vastgestelde Erfgoedverordening.

Voor gebieden met op de AMK en IKAW een middelhoge of hoge verwachtingswaarde is het uitgangspunt dat onderzoek wordt uitgevoerd als ruimtelijke ingrepen worden uitgevoerd of gepland die de eventuele archeologische waarden kunnen aantasten. Bureau- en booronderzoek Door Transect Advies b.v. is een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het te ontwikkelen oostelijk plandeel (Verkennend bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, Transect advies b.v., Projectcode:20100057, concept, 09 maart 2021). Aanleiding voor het onderzoek vormt de voorgenomen bestemmingsplanwijziging in het gebied die de realisatie van de woonwijk in het plangebied mogelijk moeten maken. Bij de voorgenomen werkzaamheden zal grondverzet plaatsvinden, waardoor de oorspronkelijke bodem en daarmee eventueel aanwezige archeologische resten in het gebied kunnen worden verstoord. Aan de hand van het bureauonderzoek is vastgesteld dat in het plangebied sprake is van een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit Laat-Paleolithicum – Neolithicum en de Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd. Deze verwachting was gebaseerd op de veronderstelde ligging van het plangebied op de gradiënt Vastgesteld bestemmingsplan ‘‘Heuveleind te Dongen’’ - 19 juli 2022

29

van een dekzandrug en beekdal, op circa 150 m ten westen van de laatmiddeleeuwse kern van Dongen. Door veengroei vanuit het beekdal van de Donge heeft het plangebied gedurende de Bronstijd – Vroege Middeleeuwen ongunstige omstandigheden voor bewoning gehad. Voor de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd bestaat op basis van historische kaarten een lage verwachting op de aanwezigheid van nederzettingsresten of bebouwingsresten, maar wel op het aantreffen van sporen van landgebruik, terreininrichting en karrensporen. Eventuele archeologische resten zijn aan te treffen in de top van het dekzand. Wel is vast te stellen dat de ondergrond ter plaatse van de bestaande bebouwing reeds verstoord is geraakt tot een diepte van 90- 110 cm onder het maaiveld. Uit het veldonderzoek is gebleken dat het plangebied inderdaad op de flank van een dekzandrug ligt. In het plangebied is vanaf een diepte van 30-85 cm onder het maaiveld, het oud bouwlanddek aangetroffen. Het dekzand is aangetroffen vanaf een diepte van 70-125 cm onder het maaiveld. Aan de zuidzijde van het plangebied zijn in de top van het dekzand nog intacte BChorizonten aanwezig, indicatief voor een intact archeologisch relevant niveau voor zowel het Laat- Paleolithicum – Neolithicum en de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd.

Aan de noordzijde van het plangebied ontbreekt het weliswaar aan intacte bodemhorizonten, maar deze aantasting van het dekzand is door de ontstaansgeschiedenis ervan archeologisch relevant. Daarom is hier sprake van een hoge verwachting op het aantreffen van sporen van landgebruik, terreininrichting en karrensporen uit de Late Middeleeuwen de Nieuwe tijd. Conclusie bureau- en booronderzoek In het plangebied is tussen de bestaande bebouwing (circa 9.500 m²) sprake van een hoge verwachting op de aanwezigheid van archeologische waarden. In het kader van de voorgenomen herontwikkeling van het plangebied wordt geadviseerd tot het uitvoeren van een karterend en waarderend onderzoek, gericht op het aantonen van de aanwezigheid en aard van eventuele archeologische vindplaatsen. Gezien de verwachting op het aantreffen van zowel vondstconcentraties uit het Laat- Paleolithicum – Neolithicum als archeologische grondsporen uit de Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd, kan een dergelijk onderzoek het beste worden uitgevoerd in de vorm van een Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven (IVO-P). Dit onderzoek moet worden uitgevoerd volgens een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen (PvE).

Ter plaatse van de gebieden die op dit moment nog bebouwd zijn (circa 4.500 m²) wordt geadviseerd, gezien de lage verwachting op de aanwezigheid van archeologische resten, geen aanvullend archeologisch onderzoek uit te voeren. Mochten er tijdens de sloopwerkzaamheden onverhoopt toch belangwekkende archeologische resten worden aangetroffen, dan dienen toevalsvondsten direct gemeld te worden bij de bevoegde overheid (Erfgoedwet 2016; artikel 5.10). Proefsleuvenonderzoek In het plangebied zijn tien proefsleuven aangelegd met een gezamenlijke oppervlakte van ongeveer 460 m2, ofwel circa 9,2% van het onderzoeksgebied. In het plangebied zijn archeologische grondsporen zoals paalkuilen, kuilen en greppels aangetroffen. Een aantal paalkuilen hebben een vergelijkbare donkere, gevlekte, vulling en zijn mogelijk onderdeel van een erf. Dit kan echter, op basis van de resultaten van het proefsleuvenonderzoek, niet bepaald worden. Er zijn twee fragmenten roodbakkend aardewerk uit de Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd aangetroffen. Deze zijn gevonden in een kuil en in het oude bouwlanddek. Het noordelijke deel van het plangebied is grotendeels verstoord tot in de top van het dekzand. In het zuidelijke deel is een oud bouwlanddek aanwezig die boven een restant van een B-horizont ligt.