Jaarstukken gD 2020.pdf
Tekst van het document
Daarnaast is de procedure voor het melden van datalekken en beveiligingsincidenten verder geoptimaliseerd. Om te kunnen leren van datalekken en beveiligingsincidenten hebben we de genomen maatregelen aan de kwartaalrapportages toegevoegd. Daarmee worden de risico’s met bijbehorende oplossingen organisatiebreed gedeeld, Met deze handvatten kunnen leidinggevende beter sturen op risicomanagement en bewustwording. Ook is het register van verwerkingsactiviteiten geactualiseerd. Hierin verantwoorden wij ons over alle verwerkingen van persoonsgegevens per proces. Dit is een doorlopende activiteit aangezien processen, eigenaren, wetten en regels vaak wijzigen. Bewustwording is een blijvende activiteit en randvoorwaarde voor een organisatie die privacyproof wil zijn. Via Intranet en werkoverleggen besteden wij hier doorlopend aandacht aan. In 2020 hebben wij extra aandacht besteed aan het veilig thuiswerken. Omdat we opeens verplicht vanuit huis gingen werken was het belangrijk om alle medewerkers te informeren over de spelregels op het gebied van privacy en informatiebeveiliging in de thuissituatie. Personeel en Organisatie (P&O) Het aantal geconstateerde afwijkingen in de mutaties van de salarisadministratie is in 2020 1,5% (2019:0,99%). Dit is berekend op basis van de gecontroleerde personen met mutaties en alle indiensttredingen.
In 2020 zijn door covid-maatregelen van de belastingdienst meer mutaties handmatig ingevoerd, zoals de uitruil woon-werk.
Pagina | 87
De volgende aanbevelingen worden doorgevoerd: - De controle-opzet van mutaties continueren. Elke maand worden 2 a 3 letters van het alfabet genomen als basis voor de controle. Door het jaar heen zijn alle soorten mutaties een gericht onderwerp van controle. Dit gaat steekproefsgewijs waarbij de omvang representatief is. - 2021 gebruiken om de procedures rondom mutatieverwerking en rolverdeling van medewerkers salarisadministratie opnieuw vast te leggen. De processen zijn vanwege het thuiswerken meer digitaal geworden en vragen om een andere manier van vastleggen en interne controle. Rechtmatigheidsverantwoording vanaf 2021 Vanaf 2022 moet het college een rechtmatigheidsverantwoording opnemen (over het verslagjaar 2021) in de jaarrekening. Hiermee wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente Doetinchem. Over de naleving van de voorwaarden voor subsidies en Europese bestedingen bijvoorbeeld, maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik en lasten, waarvoor geen voorafgaande dekking opgenomen was in de begroting. Het college is al staatsrechtelijk en bestuurlijk verantwoordelijk voor de rechtmatigheid. Maar nu is het nog de accountant die hierover verslag uitbrengt en het gesprek voert met de gemeenteraad.
In de toekomst moet het college dus zelf een verantwoording opstellen, die opgenomen wordt in de jaarrekening 2021. De raad gaat hierover in gesprek met het college en kan zo zijn controlerende rol beter vervullen. De accountant zal nog steeds toetsen of de jaarrekening getrouw is. Oftewel, conform de realiteit. De rechtmatigheidsverantwoording wordt onderdeel van de jaarrekening. De accountant controleert dus straks ook of die verantwoording getrouw is. Hoe ziet de rechtmatigheidsverantwoording er uit? Heel praktisch gezien is de rechtmatigheidsverantwoording de schriftelijke verklaring die het college vanaf begrotingsjaar 2021 afgeeft bij de jaarrekening. Middels de rechtmatigheidsverantwoording verklaart het college dat zij rechtmatig heeft gehandeld. Dit rechtmatig handelen bestaat uit 3 deelaspecten: 1. Het voorwaarde criterium: alle financiële beheershandelingen zijn verricht in overeenstemming met de wet- en regelgeving. 1. Het begrotingscriterium: alle lasten in het begrotingsjaar vallen binnen de begroting (inclusief wijzigingen) zoals door de gemeenteraad is goedgekeurd. Eventuele begrotingsoverschrijdingen zijn niet verwijtbaar aan het college, bijvoorbeeld omdat ze niet voorzienbaar waren. 2.
Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium: het college heeft waarborgen genomen om te voorkomen dat als gevolg van misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving ten onrechte overheidssubsidies of –uitkeringen is verleend of een te laag dan wel geen heffingen aan de gemeente is betaald Welke stappen zijn er gezet in 2020? De in 2020 geconstateerde fraudezaak heeft geresulteerd in veel extra controle werkzaamheden voor het Team Concerncontrol in 2020. Ook hieruit is gebleken dat het van groot belang is om de interne controle verder integraal te versterken. De afgelopen tijd zijn stappen gezet om binnen het bestaande formatiebudget een medewerker interne controle te werven. Deze medewerker moet zich gaan bezighouden met het opstellen van een integraal intern controleplan op basis waarvan interne controles, steekproeven en audits uit worden gevoerd op processen en actuele thema’s. Ook krijgt deze medewerker de belangrijke rol om mede invulling te geven aan de rechtmatigheidsverantwoording die vanaf 2021 verplicht wordt. Het werven in de huidige arbeidsmarkt blijkt lastig. Derhalve wordt ook voorgesteld om vanuit het voordeel op de personeelsgerelateerde budgetten € 100.000 beschikbaar te houden voor 2021 om in te kunnen huren voor het verstevigen van de interne controle.
Met dit budget kan het fundament van de versteviging worden gelegd en kan het verder worden uitgebouwd door de in dienst te nemen medewerker.
Pagina | 88
Paragraaf 9 – Coronacrisis Inleiding In het voorjaar van 2020 zijn we in ons land geconfronteerd met het coronavirus (Covid-19). Het Rijk nam vanaf dat moment steeds verdergaande beperkende maatregelen om de gezondheid van de burgers te beschermen. De coronacrisis heeft allerlei directe en indirecte gevolgen voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en gemeenten. Het verloop van de crisis is nog steeds onduidelijk en de middellange maatschappelijke en economische gevolgen zijn lastig in te schatten. In deze paragraaf proberen we overzichtelijk en integraal toe te lichten welke gevolgen Covid-19 op de gemeente Doetinchem heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden wij hebben genomen. In deze paragraaf wordt per programma toegelicht wat de kosten, gemiste opbrengsten en risico’s van Covid-19 op de programma’s zijn (geweest) en wordt aandacht geschonken aan de verwachte maatschappelijke en financiële gevolgen van Covid-19 voor 2021 en de jaren daarna.
Algemeen In 2020 bent u periodiek geïnformeerd over de impact van de coronacrisis op onze gemeente: Deze paragraaf is dan ook feitelijk een terugblik op hetgeen we u in de: - Raadsmededeling 2020-21: Voortgang maatregelen coronacrisis (25 maart 2020) - Raadsmededeling 2020-48: Voortgang van de coronacrisis in Doetinchem (28 april 2020) - Raadsmededeling 2020-118: Actualisatie corona-risicoanalyse oktober 2020 (27 oktober 2020) - Raadsmededeling 2021-10: Voortgang aanpak coronacrisis gemeente Doetinchem (26 januari 2021) hebben medegedeeld. Daarnaast bent u via de reguliere bestuurlijke monitors (Raadsbesluit 2020-53: Eerste bestuurlijke monitor 2020 (16 juli 2020) en Raadsbesluit 2020-66: Tweede bestuurlijke monitor 2020 (5 november 2020), de Kadernota (Raadsbesluit 2020-48: Kadernota 2021 (16 juli 2020)) en de Begroting 2021 Raadsbesluit 2020-69: Begroting 2021 (5 november 2020) op de hoogte gehouden van de (financiële) voortgang en heeft besluiten genomen over de corona-aanpak. In de volgende onderdelen van deze paragraaf leest u per begrotingsprogramma wat de extra uitgaven en besparingen zijn geweest na de Tweede bestuurlijke monitor 2020 als gevolg van de coronacrisis, waarvan wordt voorgesteld om deze ten laste/ten gunste van de bij de Eerste bestuurlijke monitor 2020 ingestelde reserve Corona te brengen .
Wilt u meer informatie over wat wij als gemeente met de ondersteuning van het Rijk en de provincie hebben gedaan om de consequenties van de coronacrisis te beteugelen dan verwijzen wij u naar de bovengenoemde periodieke rapportages. Doetinchem centrumstad Doetinchem centrumstad Corona-uitgaven na de 2e bestuurlijke monitor
2020 Bedragen x € 1.000,-
Cor
Verminderde opbrengsten parkeren en naheffingen als gevolg van corona
Cor
Economie, niet uitgegeven budgetten evenementen
68
Cor
Onderbesteding budgetten kabinetstaken en veiligheid agv Corona Specifieke uitkering voor gemeenten in verband met de ondersteuning van de toezichts- en handhavingstaak door tijdelijke arbeidskrachten dekking middels Specifieke uitkering voor gemeenten in verband met de ondersteuning van de toezichts- en handhavingstaak door tijdelijke arbeidskrachten Totaal uitgaven corona Doetinchem Centrumstad na de 2e BM tlv BR Corona.
50
Cor CorR
-270
-195
195 -152
Pagina | 89
Parkeren Als gevolg van corona zijn er minder opbrengsten op parkeren, het nadeel van 270.000 laat zich op hoofdlijnen verklaren door per saldo 241.000 minder opbrengsten op parkeren (straat, parkeergarages ect.). en 29.000 minder opbrengsten op naheffingen. Economie Veel van onze ondernemers worden hard getroffen; de horeca, onze binnenstad en ook overige bedrijven in onze stad. Gelukkig ontvangen wij ook signalen van bedrijven die het goed (blijven) doen en niet afhankelijk zijn van Rijksregelingen. De horeca en de detailhandel in de binnenstad staan onder druk. Via het binnenstadbedrijf is er een tweewekelijkse bestuurlijke afstemming met deze groep ondernemers. In het aanvalsplan binnenstad zijn voor het onderdeel “gastvrije en vitale stad” budgetten gereserveerd voor nieuwe evenementen en worden organisatoren van evenementen ondersteund middels het evenementenloket. Als gevolg van Corona zijn deze budgetten niet volledig uitgegeven (€ 68.000). Openbare orde en veiligheid Door de coronapandemie is op het taakveld openbare orde en veiligheid, de onderdelen kabinetstaken en veiligheid de budgetten niet geheel benut. Afgelopen jaar zijn projecten en taken stil komen te liggen: bij kabinetstaken onder andere de evenementen 4 mei en de veteranen dag en bij veiligheidstaken diverse evenementen.
Tevens zien we een klein voordeel op drank- en horecawet dat te relateren is aan corona. Handhaving Vanaf medio maart 2020 houden we (via de BOA’s bij Buha) toezicht op de handhaving van de opeenvolgende Noodverordening COVID-19 van de VNOG. Vanaf 1 december geldt de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19(Twm ) waarop we handhaven. Als gevolg van het afnemende parkeervolume nemen ook de controles op het parkeren af. Deze uren zijn vooral ingezet ten behoeve van de controle op de naleving van de Covid-19 richtlijnen. Voor de kosten die gemaakt zijn voor het in dienst nemen van werknemers en voor de inhuur van ter beschikking gestelde arbeidskrachten om tijdelijk een deel van de toezicht- en handhavingstaken uit te voeren en daaraan rechtstreeks ondersteuning te bieden is een aanvraag is door de Minister van Justitie en Veiligheid van 17 december 2020 een eenmalige specifieke uitkering verstrekt. Sterke samenleving Sterke Samenleving Corona-uitgaven na de 2e bestuurlijke monitor
2020 Bedragen x € 1.000,-
Cor
Extra uitgaven Corona Sociaal domein
-241
Cor
Crisisdienstverlening (regionaal)
-385
CorR
Dekking vanuit de verkregen rijksmiddelen in decembercirculaire
385
Cor
Beschermd wonen Continuïteit van zorg (regionaal)
-106
CorR
Dekking vanuit de verkregen rijksmiddelen in decembercirculaire
106
Cor
Sport: Rozengaarde
110
Cor
Cultuur: culturele instellingen
249
Cor
TOZO, uitvoering via Laborijn
-1.755
CorT
TOZO, rijksmiddelen Totaal uitgaven corona Sterke samenleving na de 2e BM.
1.755 118
Extra uitgaven sociaal domein Corona heeft ook impact op organisaties in het sociaal domein en de zorg en ondersteuning voor onze inwoners. Continuïteit van zorg en ondersteuning blijft een belangrijk aandachtspunt. Uitgangspunt is dat dit gebeurt op de reguliere wijze waar mogelijk en op alternatieve wijze waar nodig. Hierover hebben wij afgelopen jaar en staan wij ook nu in goed contact met de zorgaanbieders en verschillende Pagina | 90
organisaties in het sociaal domein. Om in de eerste fase van de coronacrisis in 2020 zoveel als mogelijk de (financiële) onzekerheid voor de continuïteit weg te nemen gold er tot juli 2020 een compensatieregeling voor Wmo- en Jeugdhulpaanbieders om bestaande afspraken en bijbehorende bekostiging te borgen. Door het rijk is in het eerste coronacompensatiepakket een bedrag aan de algemene uitkering, toegevoegd voor inhaalzorg voor het onderdeel Jeugdhulp en voor het onderdeel Wmo 2015 begeleiding. In totaal €185.000. Bij de jaarrekening is gebleken , dat de kosten voor inhaalzorg € 55.000 hoger waren dan het verkregen rijksbudget. - Doelgroepenvervoer Door de corona-maatregelen is een groot deel van de inkomsten van de vervoerders van ZOOV weggevallen. De plotselinge terugval in inkomsten heeft directe gevolgen voor de solvabiliteit en daarmee voor de continuïteit van de vervoerders. Hierdoor ontstaat het gevaar van faillissementen, waardoor de voortzetting van het vervoer (na opheffing van de maatregelen) in gevaar komt. In de jaarrekening 2020 hebben wij ZOOV gecompenseerd overeenkomstig de vastgestelde overbruggingsregeling. Dit heeft niet geresulteerd in een overschrijding ten opzichte van het budget. - Wsw Via de septembercirculaire 2020 van het gemeentefonds hebben wij van het Rijk via het 2e compensatiepakket Corona € 229.000 ontvangen voor de sociale werkvoorziening.
Bij de 2e Bestuurlijke monitor 2020 is dit bedrag voorshands toegevoegd aan de reserve Corona. Dit bedrag is doorbetaald aan Laborijn. In de jaarrekening 2020 stellen wij dan ook voor om dit bedrag ten laste van de reserve Corona te brengen. - Stedelijk jongerenwerker In de bestuurlijke monitor was vanuit de verkregen middelen van de provincie voor acute noodhulp een budget beschikbaar gesteld voor de interne meerkosten voor vitale voorzieningen. Deze bijdrage is niet nodig gebleken. Om toch de volledige subsidie van de provincie Gelderland te verkrijgen is er voor gekozen om in plaats van deze verwachte meerkosten, de inzet van de stedelijk jongerenwerker uit de subsidie te financieren in plaats van uit de coronareserve. Hierdoor kan bij de jaarrekening de dekking hiervoor uit de reserve corona ad € 40.000 weer worden toegevoegd aan de reserve corona. - Maatschappelijke organisatie Aan acute hulp aan maatschappelijke situaties is bij de jaarrekening gebleken dat er € 3.000 minder dan beschikbaar was gesteld bij de bestuurlijke monitor is verstrekt aan deze organisaties. Voorgesteld wordt om het kleine restant toe te voegen aan de reserve corona.
Crisisdienstverlening regionaal Bij de decembercirculaire is € 385.000 ter beschikking gesteld ter compensatie van kosten die als gevolg van Corona gemaakt zijn voor de regionale aanpak van werk(loosheid) naar werk dienstverlening, coördinatie van regionale aanpak jeugdwerkloosheid en schoolverlaters en het bieden van nazorg aan kwetsbare en voortijdige schoolverlaters. Deze middelen zijn voor de regionale aanpak ingezet. Beschermd Wonen regionaal In het 1e compensatiepakket Corona is een voorschot voor meerkosten ad € 874.000 toegevoegd aan de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke opvang en de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang. In opdracht van de ministeries van VWS, FIN, BZK en de VNG is een onderzoek naar de omvang van de totale meerkosten in het sociaal domein uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek is voor de regionale continuïteit van de zorg voor beschermd wonen een aanvullend bedrag beschikbaar gesteld van € 106.000. Deze middelen zijn voor de regionale taak Geëscaleerde zorg 18+ ingezet. Sport Op dit moment is er voor het beoefenen van sport weinig ruimte. Sinds de strenge lockdown van 15 december is het sporten in binnenruimtes niet toegestaan. Sporten in de buitenruimte is onder voorwaarden voor volwassenen mogelijk. Voor topsport en de jeugd onder de achttien jaar gelden uitzonderingen.
Sportbedrijf Doetinchem, Buha (buitensportvelden) en gemeente hebben contact met Pagina | 91
sportverenigingen om inzichtelijk te krijgen hoe verenigingen ervoor staan (financieel en organisatorisch) en welk aanbod zij hun leden op dit moment bieden. Sportverenigingen worden gestimuleerd om activiteiten voor de jeugd zoveel mogelijk door te laten gaan. In de 2e Bestuurlijke Monitor 2020 is gemeld dat zwembad Rozengaarde een netto verlies heeft geleden van € 110.000 in de periode tot en met juni 2020 als gevolg van de coronapandemie. Dit bedrag is als nadelig resultaat opgenomen in deze Bestuurlijke Monitor ten laste van de reserve Corona. Er heeft echter nog geen betaling plaatsgevonden aan voormalig Rozengaarde of het Sportbedrijf. Hiertoe is ook geen verzoek ontvangen. Voorgesteld wordt dan ook om ook om dit bedrag weer toe te voegen aan de reserve Corona. Als de jaarstukken 2020 van Rozengaarde hiertoe aanleiding geven, zullen wij in 2021 met een voorstel komen om voormalig Rozengaarde / het Sportbedrijf te compenseren voor het geleden verlies als gevolg van de coronapandemie over het hele jaar 2020 ten laste van de opgebouwde reserve Corona. De Rijksoverheid heeft bekend gemaakt dat voor de periode oktober tot en met december 2020 opnieuw budget is vrijgemaakt voor twee steunmaatregelen, te weten: - Tegemoetkoming amateursportorganisaties (TASO); - Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties (TVS).
In de Tweede bestuurlijke monitor hadden we reeds rekening gehouden met inkomsten uit de tweede genoemde regeling. De aanvraag is inmiddels gedaan. Daarnaast is ook bekend geworden dat het Rijk € 100 miljoen beschikbaar stelt voor de instandhouding van zwembaden en ijsbanen. Deze uitkering heeft in eerste instantie betrekking op de periode 1 maart t/m 31 december 2020. Cultuur en culturele instellingen Na een periode van beperkte openstelling hebben de culturele instellingen hun deuren weer moeten sluiten. Dit heeft voor het merendeel van de instellingen grote financiële consequenties. Op de bibliotheek heeft het een beperktere impact. Door haar creatieve manier van werken heeft zij er voor gezorgd dat bewoners boeken kunnen blijven lenen. Als gemeente staan we in nauw contact met onze culturele instellingen en worden we op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen. In de 2e Bestuurlijke Monitor 2020 is gemeld dat de culturele instellingen Amphion, de Gruitpoort en de Muziekschool op tekorten afstevenen door de coronapandemie. Dit is als nadelig resultaat opgenomen in deze Bestuurlijke Monitor ten laste van de reserve Corona. Het bedrag van het landelijk fonds Podiumkunsten van € 250.000 betreffende cofinanciering voor Amphion is uitbetaald. Voor het overige heeft er in 2020 geen betaling plaatsgevonden. Per saldo een voordeel van € 249.000.
Voorgesteld wordt dan ook om ook om dit bedrag weer toe te voegen aan de reserve Corona. Als de jaarstukken 2020 van het Cultuurbedrijf hiertoe aanleiding geven, zullen wij in 2021 met een voorstel komen om ook het restant aan het Cultuurbedrijf te compenseren voor het geleden verlies als gevolg van de coronapandemie over het hele jaar 2020 ten laste van de daarna opgebouwde reserve Corona. Wij zijn met het Cultuurbedrijf in gesprek vanwege de zorgelijke financiële situatie. Wij zullen op basis van de Jaarrekening 2020 van het Cultuurbedrijf in 2021 met een voorstel komen om ook het restant aan het Cultuurbedrijf te compenseren voor het geleden verlies als gevolg van de coronapandemie over het hele jaar 2020 ten laste van de daarna opgebouwde reserve Corona. Tozo Zelfstandig ondernemers die als gevolg van het coronavirus in de problemen zijn gekomen kunnen sinds maart bij Laborijn een aanvraag indienen met betrekking tot de maatregelen inkomensondersteuning levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal. Deze twee vormen van ondersteuning vallen onder de ‘Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers’ (Tozo). In totaal heeft Doetinchem in het kader van deze tijdelijke overbruggingsregeling, ruim € 9 miljoen van het Rijk ontvangen voor de uitvoering van de regeling.
Pagina | 92
Totaal van specifieke rijksregelingen
2020 Bedragen x € 1.000,-
TOZO - Voorschot 1 d.d. 27-03-2020
731
- Voorschot 2 d.d. 17-04-2020
2.778
- Voorschot 3 d.d. 08-05-2020
2.339
- Voorschot 4 d.d. 12-06-2020
1.462
- Voorschot 5 d.d. 17-07-2020
731
- Voorschot 6 d.d. 07-12-2020
1.023
Subtotaal specifiek rijksbijdrage
9.065
De vergoeding voor de TOZO zijn overeenkomstig de daarvoor beschikbaar gestelde rijksmiddelen uitbetaald aan laborijn, die de uitvoering heeft verzorgd. Veranderende leefomgeving Veranderende leefomgeving Corona-uitgaven na de 2e bestuurlijke monitor
2020 Bedragen x € 1.000,-
Cor
Er zijn geen Corona uitgaven op dit programma 0
Totaal uitgaven corona Veranderende leefomgeving na de 2e BM.
Op dit programma zijn geen ontwikkelingen te melden na de tweede bestuurlijke monitor met een effect op de reserve Corona. Organisatie en financiën Organisatie en financien Corona-uitgaven en inkomsten 2e bestuurlijke monitor
2020 Bedragen x € 1.000,-
Cor
Bestuur Corona uitgaven
-54
Cor
Personeelgerelateerde budgetten
443
Cor
Uitvoeringskosten belastingen Totaal uitgaven corona Organisatie en Financien na de 2e BM tgv de BR Corona.
79 468
Bestuur Vanaf het begin van de coronacrisis is er naar gestreefd naar open staan voor alle signalen uit de samenleving, aanspreekbaar zijn en zichtbaarheid in de samenleving. Onder meer door filmpjes op social media, de campagne “Daar doe ik het voor” en ook door het steken van een hart onder de riem bij bijvoorbeeld het ziekenhuispersoneel en verzorgingshuizen. Aan deze vormen van ondersteuning van de samenleving zijn kosten verbonden. Ook in de binnenstad zijn door Buha diverse maatregelen getroffen om er voor te zorgen dat bezoekers van de binnenstad zich houden aan maatregelen, zoals de 1,5 meter afstand. Zo is bijvoorbeeld bij de bebouwde komgrenzen informatie verstrekt aan bezoekers via infoliners, op de locaties Waterstraat, Simonsplein en Hamburgerstraat is informatie verstrekt via hikers. Ook zijn vloerstickers gemaakt om de looprichtingen aan te geven in de binnenstad en voor de winkels om 1,5 meter afstand te houden. Tenslotte is door Corona voor de raad en het college het vanuit huis vergaderen de nieuwe norm. Om dit te kunnen faciliteren zijn hier vanaf het moment dat er corona-beperkende maatregelen zijn genomen kosten voor gemaakt. Per saldo gaat het om € 54.000.
Pagina | 93
Personeel gerelateerde budgetten Covid-19. heeft er toe geleid dat er veel minder reisbewegingen zijn geweest, zowel dienstreizen als woon-werkverkeer. Belastingen In aanvulling op de Rijksregelingen (NOW, TOZO, TOGS, MKB borgstelling) is besloten om alle ondernemers tot 1 oktober 2020 uitstel van betaling van de gemeentelijke belastingen te geven. Ook is besloten om de precariorechten dit jaar niet te innen. De evenementen- en toeristensector wordt zwaar getroffen. Voor ons als gemeente betekent dit minder opbrengsten vanuit de precario, leges en kermisgelden. Het uitstellen van de gemeentelijke belastingen tot 1 oktober 2020 heeft de ondernemers ruimte gegeven om in te spelen op de moeilijke omstandigheden. Door corona hebben wij de werkzaamheden die plaatsvinden in “het veld“ aan moeten passen. Zo zijn er vanaf maart geen controles op locatie gedaan. Deze situatie en aanpassing heeft geleid tot een besparing op het budget van € 79.000. Financiële impact coronacrisis De coronacrisis heeft veel impact heeft op de Doetinchemse samenleving. Niet alleen worden we geacht zoveel mogelijk thuis te werken, zijn samenkomsten niet toegestaan en zijn er hygiënemaatregelen getroffen, ook ondernemers, verenigingen en instellingen hebben het zwaar. Waar de gemeente kan, ondersteunen we zo goed mogelijk.
Het Rijk en de provincie (zie tweede bestuurlijke monitor 2020) hebben gemeente Doetinchem op onderdelen gecompenseerd. Rijkscompensatiepakketten De Coronacrisis heeft een behoorlijke financiële impact op de gemeente Doetinchem. Er zijn door het Rijk 3 Coronacompensatiepakketten via de algemene uitkering verstrekt. Op 28 mei 2020, 31 augustus 2020 en 16 december 2020 zijn de steunpakketten voor lokale overheden bekend gemaakt. In de tabel op de volgende pagina is weergegeven waarvoor de gemeente Doetinchem voor 2020 in de vorm van een algemene uitkering coronacompensatie heeft gekregen.
Pagina | 94
Totaal van Rijksinkomsten via de Algemene Uitkering voor Corona
2020
Lokale culturele voorzieningen Inhaalzorg en meerkosten Jeugdzorg Inhaalzorg en meerkosten WMO 2015 Compensatie parkeerbelasting Maatschappelijke opvang Voorschoolse voorziening peuters Wsw Subtotaal eerste coronapakket Lokale culturele voorzieningen Wsw Buurt- en dorpshuizen Vrijwilligersorganisaties jeugd Toezicht en handhaving Precariobelasting en markt- en evenementenleges Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep Eigen bijdrage Wmo (abonnementstarief) Extra kosten verkiezingen 2020 en 2021 Subtotaal tweede coronapakket Lokale culturele voorzieningen Extra kosten verkiezingen 2020 en 2021 Aanvullende pakket re-integratiekosten Impuls re-integratie Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand Continuïteit van zorg (COVID 19) Compensatie quarantainekosten Crisisdienstverlening (regionaal) Beschermd wonen Continuïteit van zorg (regionaal) Subtotaal derde coronapakket
206.000 133.000 52.000 420.000 874.000 26.000 413.000 2.124.000 201.000 229.000 51.000 24.000 152.000 95.000 73.000 73.000 103.000 1.001.000
Totaal rijksmiddelen via AU Corona
3.907.000
123.000 50.000 17.000 89.000 12.000 385.000 106.000 782.000
In totaal heeft het Rijk via de algemene uitkering voor 2020 voor € 3,9 miljoen aan coronacompensatie verstrekt. Het betreffen algemene middelen, waardoor er over de besteding van de middelen geen verantwoording naar het Rijk hoeft worden afgelegd. Het eerste compensatiepakket is vertaald in de tweede bestuurlijke monitor. Het tweede en derde pakket zijn met uitzondering van de regionale middelen toegevoegd aan de reserve Corona. Van alle kosten die na de tweede bestuurlijke monitor als gevolg van Corona zijn gemaakt wordt in deze jaarrekening dan ook voorgesteld om deze ten laste van de reserve corona te brengen. Naast de algemene middelen heeft het rijk ook middels specifieke uitkeringen middelen verstrekt. Totaal van specifieke rijksregelingen
2020
Subsidieaanvraag Sport TOZO - Voorschot 1 d.d. 27-03-2020 - Voorschot 2 d.d. 17-04-2020 - Voorschot 3 d.d. 08-05-2020 - Voorschot 4 d.d. 12-06-2020 - Voorschot 5 d.d. 17-07-2020 - Voorschot 6 d.d. 07-12-2020 Specifieke uitkering voor gemeenten in verband met de ondersteuning van de toezichts- en handhavingstaak door tijdelijke arbeidskrachten
60.000 731.052 2.777.997 2.339.366 1.462.104 731.052 1.023.473
Totaal van specifieke rijksregelingen
9.319.961
194.917
Pagina | 95
Het betreft hier de tegemoetkoming voor de verhuurders van sportaccommodaties, een specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving en de Tozo regeling, die voor de gemeente Doetinchem door Laborijn wordt uitgevoerd. Provinciale middelen Totaal van Provinciale inkomsten Corona
2020
Bijdrage provincie Subtotaal bijdrage provincie
164.000 164.000
Voor acute noodhulp is van de provincie Gelderland een subsidie ontvangen van € 164.000. Deze is conform de uitgangspunten van de subsidie als volgt besteed: Totaal van Provinciale inkomsten Corona
2020
Bedragen x € 1.000,-
Bijdrage provincie Inzet deel provinciale middelen cf CB 14-7-2020, ondersteuning lokale initieatieven binnenstad Inzet deel provinciale middelen cf CB 14-7-2020, binnensport De Pol Gaanderen Inzet deel provinciale middelen cf CB 14-7-2020, binnensport Sport en recreatie Wehl Inzet deel provinciale middelen cf CB 14-7-2020 Gruitpoort € 31.475 Inzet deel provinciale middelen cf CB 14-7-2020 Stadsmuseum € 8.525 Inzet deel provinciale middelen cf CB 14-7-2020, Pokkershutte (3.000) Inzet deel provinciale middelen cf CB 15-12-2020, compensatie kosten inzet extra jongerenwerker agv Corona (40.000) Totaal
164 -24 -22 -35 -31 -9 -3
-40 0
Totale financiële ontwikkelingen Corona 2020 In alle rapportages over Corona hebben wij u steeds meegenomen in de financiële ontwikkelingen. In de tweede bestuurlijke monitor hebben de door Corona gemaakte kosten en ontvangen bijdragen in de begroting verwerkt. Dit resulteerde per saldo in onttrekking van € 806.000 aan de bij de eerste bestuurlijke monitor ingestelde reserve Corona. Corona-uitgaven en inkomsten tot en met de 2e bestuurlijke monitor
2020
Bedragen x € 1.000,-
Corona-uitgaven tot en met de tweede bestuurlijke monitor
-10.840
Rijksbijdrage via algemene uitkering Corona (eerste tranche)
2.124
Subsidieaanvraag sport TOZO inkomsten tot de tweede bestuurlijke monitor en specifieke sportuitkering
7.311
60
Inzet deel provinciale middelen cf CB 09-06-2020
164
Specifieke provinciale bijdrage
125
Bijdrage van derde (fonds podiumkunsten)
250
Totaal uitgaven Corona tlv deBR Corona bij 2e BM
-806
De ontwikkelingen voor de tweede helft van 2020 kunnen als volgt worden samengevat:
Pagina | 96
Corona-uitgaven en inkomsten na de 2e bestuurlijke monitor
2020
Bedragen x € 1.000,-
Corona-uitgaven en overschotten na de tweede bestuurlijke monitor
-2.006 686
Rijksbijdrage voor regionale projecten, niet toegevoegd aan BR Corona
1.755
TOZO inkomsten tot na de tweede bestuurlijke monitor Gemeentefonds
291
Totaal uitgaven na de tweede bestuurlijke monitor
725
Per saldo hebben we in de tweede helft meer ontvangen en minder kosten gemaakt voor corona, waardoor we € 725.000 euro toevoegen aan de reserve. Voor 2020 hebben we in totaal voor bijna € 13 miljoen aan extra kosten hebben gemaakt als gevolg van corona. Voor ruim € 9 miljoen zijn dit kosten voor het uitvoeren van de TOZO-regeling. Corona-uitgaven en inkomsten 2020
2020 Bedragen x € 1.000,-
Corona-uitgaven tot en met de tweede bestuurlijke monitor Corona-uitgaven en overschotten na de tweede bestuurlijke monitor Totaal uitgaven Corona
-10.840 -2.049 -12.889
In deze € 13 miljoen is geen rekening gehouden met de door de organisatie gemaakte kleine 4.000 (extra) uren als gevolg van corona, waardoor andere werkzaamheden zijn blijven liggen en ook niet met de gemaakte kosten, die vanuit bestaande budgetten zijn gedekt. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de door Buha gemaakte extra uren vanwege op het brengpunt, afvalinzameling en aanpassingen aan binnenstad/accommodaties), de uren van medewerkers bij Buha die op de reservebank hebben gezeten (achtervang bij uitval door ziekte van collega’s) of minder/niet konden worden ingezet (afvalinzameling, groen) en uren die op een andere manier zijn ingezet (handhaving i.v.m. de Noodverordening). In de meeste gevallen betekent het dat de werkzaamheden verschoven zijn, wat geen hogere kosten in het werk heeft veroorzaakt. Ook voor Buurtplein had corona impact op de werkzaamheden en ureninzet. Vanaf maart 2020 moesten alle wijkcentra dicht, en werd er op afstand gewerkt. Gesprekken vonden telefonisch plaats of in aangepaste spreekkamers. Er zijn als gevolg van de maatschappelijke impact nieuwe initiatieven bedacht en ingevoerd zoals de budgetcheck, een corona initiatievenkaart met actieve dienstverlening en de dienstverlening is uitgebreid met rechtstreeks chatten met buurtcoaches.
Veel reguliere activiteiten konden uiteraard niet doorgaan, maar in aangepaste vorm konden er wel uitzonderingen worden gemaakt, bijvoorbeeld voor het Maatschappelijk Activeringscentrum (MAC). Onderstaand plaatje geeft de ontwikkeling van de coronareserve in 2020 weer. Ontwikkeling Br Corona
(bedragen x € 1.000)
2020
Beginstand (2020 obv raadsbesluit 1e bestuurlijke monitor 2020, 2021 eindstand jaarrekening '20 )
1.500
Corona uitgaven uit de 2e best. monitor tlv res. Corona
-807
Saldo Coronareserve (2020: na 2e best. Monitor blz. 26 2e BM '20)
693
Coronavergoeding uit September Circulaire 2020 GF (techn. Bgr.wijz. 2020)
1.001
Coronavergoeding uit December Circulaire 2020 GF (jaarrekening 20 / 1 BM21)
291
Saldo Coronareserve na circulaires Corona uitgaven jaarrekening 2020 tlv res. Corona Saldo BR corona per 31-12
1.985 434 2.419 Pagina | 97
In de bestemmingsreserve Corona zit op 31-12-2020 nog een bedrag van € 2,4 miljoen. Van deze € 2,4 miljoen zullen we ook zeker een deel nodig hebben in 2021. Het blijft lastig om een goede inschatting van de impact voor de jaren 2021 en verder te maken. De onzekerheid over het verdere verloop van de crisis is echter groot. Komen er nieuwe beperkende maatregelen of is er ruimte voor versoepeling? Verwachte lange termijneffecten op de gemeente Zoals onder de kop Totale financiële ontwikkelingen Corona 2020 aangegeven is het op basis van de huidige kennis en inzichten niet eenvoudig een goede inschatting van de impact voor de jaren 2021 en verder te maken. Ook de rol van de Rijksoverheid is voor de consequenties van de coronacrisis op onze financiële positie cruciaal. Indien ook in de komende jaren de gemeenten voor de effecten van de corona-crisis door het Rijk grotendeels gecompenseerd worden, lijken de gevolgen behapbaar. De vraag is echter of het Rijk deze lijn op de langere termijn kan en wil blijven volgen. Ervan uitgaande dat we eerste helft van 2021 nog zeker te maken hebben met gevolgen van de coronacrisis, is de verwachting dat veel van de in coronarapportage gemelde coronarisico’s in 2020 zich ook in 2021 zullen manifesteren.
Als belangrijkste willen we hier nog even noemen: de verminderde parkeeropbrengsten, de terugloop van marktgelden en kermisgelden, minder huurinkomsten binnensport, tekorten in de culturele en sportsector, afname legesopbrengsten paspoorten en rijbewijzen en de afname RNI-inkomsten. In de begroting 2021 zijn er in ieder geval passend bij onze financiële situatie voor 2021 aanvullende maatregelen genomen voor het stimuleren van innovatie en instandhouding van de door corona geraakte voorzieningen. Hiervoor is in 2021 een reservering van € 330.000 op genomen. Op 25 maart 2021 heeft uw raad de ‘compensatiemaatregelen voor corona’ (raadsbesluit 2021-21) vastgesteld. De gemeente wil hiermee maatschappelijke organisaties en instellingen, maar ook de ondernemers en speciaal de horeca, zoveel mogelijk helpen om in deze tijd financieel overeind te blijven. Deze ondersteuning gebeurt aan de hand van enkele spelregels, waardoor een transparante afweging wordt gemaakt. Bovendien moeten de uitgaven rechtmatig zijn, dat wil zeggen dat ze voldoen aan wettelijke voorschriften die voor gemeenten gelden. De gemeente hanteert een tweetal ondersteuningsregelingen: - De ‘eenmalige ondersteuningsbijdrage corona’: elke vereniging / stichting kan onder beperkte voorwaarden een eenmalige ondersteuningssubsidie corona ontvangen van € 250,-.
Voor deze regeling is maximaal € 50.000 uit de reserve corona beschikbaar gesteld. De regeling eindigt bij het bereiken van het bestedingsplafond, waarbij de aanvragen worden afgewikkeld op volgorde van binnenkomst. De raad heeft het college gemandateerd tot uitvoering. - De ‘maatwerk corona-ondersteuning’ voor organisaties / instellingen die een meer omvangrijke ondersteuning vragen als gevolg van corona. De raad heeft het college gemandateerd tot uitvoering. Voor een nadere toelichting op de ontwikkelingen in 2021 verwijzen wij u naar de Eerste bestuurlijke monitor 2021.
Pagina | 98
DEEL 2 – JAARREKENING
Pagina | 99
Jaarrekeningresultaat 2020 Inleiding In dit deel van de jaarrekening wordt u geïnformeerd over de rekeningresultaten 2020 en de bestemmingsvoorstellen. Ook ziet u welke gevolgen de resultaten hebben op de algemene reserve en de reserve corona. Het financiële resultaat 2020 is het resultaat ten opzichte van de bijstellingen op de geamendeerde begroting 2020. Die bijstellingen gebeurden door besluiten van de gemeenteraad op specifieke onderwerpen. Samenvatting rekeningresultaten 2020 en gevolgen voor de algemene reserve en de reserve corona We sluiten het rekeningjaar 2020 af met een bruto resultaat op de reguliere begroting van € 10.330.000 voordelig. We stellen voor om € 1.310.000 door te schuiven naar de begroting 2021, naar de reserve corona € 725.000 en naar de algemene reserve € 8.295.000. Dit is samengevat in onderstaand overzicht. Rekeningresultaat 2020 (bedragen in €) Resultaat Resultaat
resultaat 10.330.000 10.330.000
Voorstel bestemming resultaat Bestemmingsvoorstellen/over te hevelen budgetten naar 2021 Resultaat Corona reserve Corona Resultaat overig algemene reserve Resultaat
resultaat 1.310.000 725.000 8.295.000 10.330.000
Het hierboven genoemde resultaat van de jaarrekening 2020 beïnvloedt het saldo van de algemene reserve en de reserve corona. Dit is samengevat in onderstaand overzicht. Algemene reserve per 31/12/2020 na verwerking voorstel resultaatbestemming Saldo voor resultaatbestemming Mutatie resultaat bestemd voor algemene reserve Algemene reserve na resultaatbestemming
bedragen in €
Reserve Corona per 31/12/2020 na verwerking voorstel resultaatbestemming Saldo voor resultaatbestemming Mutatie resultaat bestemd voor reserve Corona Reserve Corona na resultaatbestemming
bedragen in €
12.044.000 8.295.000 20.339.000
1.694.000 725.000 2.419.000
Pagina | 100
Deel niet bestede middelen 2020 overboeken naar 2021 (bestemmingsvoorstellen) Inleiding Bij de jaarrekening blijkt ieder jaar dat er omstandigheden zijn waardoor budgetten niet volledig zijn benut. Deze middelen zijn vaak in het volgende jaar nog wel noodzakelijk om de vastgestelde beleidsdoelstellingen te realiseren. De ‘onderbestedingen’ die niet verrekend worden met specifiek daartoe ingestelde bestemmingsreserves, worden in principe toegevoegd aan de algemene reserve. Om te voorkomen dat de gewenste doelstellingen niet alsnog kunnen worden behaald in een volgend jaar, worden bestemmingsvoorstellen gedaan. Hieronder leest u per programma en onderwerp de aanleiding en het voorstel om de middelen opnieuw beschikbaar te stellen in 2021. Anders worden deze middelen alsnog ten gunste van de algemene reserve gebracht. Bestemmingsvoorstellen 2020 bedragen in € 1 5.1 lokaal sportformateur 9.000 2 6.1 preventie jeugd, jeugdagenda, jeugd- en jongerenbeleid 63.000 3 7.4 klimaatgelden 236.000 4 7.4 duurzaamheid 180.000 5 8.1 omgevingswet 225.000 6 8.1 bestemmingsplannen 129.000 7 8.2 opbrengst verkoop midden westen minus lasten (exploitatie Wijnbergen) 68.000 8 0.8 personeelsgerelateerde budgetten 400.000 Totaal 1.310.000
Programma – Doetinchem centrumstad Dit programma bevat geen bestemmingsvoorstellen. Programma – Sterke samenleving 1. Lokaal sportformateur
2020: € 9.000 V Incidenteel 2020: € 9.000 N Overheveling Taakveld: 5.1 Sportbeleid en activering Portefeuillehouder Steintjes Het ministerie VWS heeft gemeenten een bedrag van € 15.000 beschikbaar gesteld om een onafhankelijk sportformateur aan te stellen als procesbegeleider voor het lokaal sportakkoord. Dit traject is in Doetinchem najaar 2020 gestart en zal Q1 2021 worden afgerond. Het restant van het budget (€ 9.000) is nodig om in 2021 de facturen te kunnen betalen. 2. Preventie jeugd, jeugdagenda, jeugd- en 2020: € 63.000 V Incidenteel jongerenbeleid 2020: € 63.000 N Overheveling Taakveld: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Portefeuillehouder Sluiter Er resteert ca. € 63.000 van het budget preventie jeugd (incl. jeugdagenda, jeugd- en jongerenbeleid). Voorgesteld wordt dit restant opnieuw te bestemmen door toevoeging aan het budget voor preventie jeugd 2021, in verband met de activiteiten die we in 2021 ontplooien ten behoeve van de Lokale Preventieagenda “Gewoon gezond leven” (raadsbesluit 29-04-2021). Programma – Veranderende leefomgeving 3. Klimaatgelden
2020: € 236.000 V Incidenteel 2020: € 236.000 N Overheveling Taakveld: 7.4 Milieubeheer Portefeuillehouder Langeveld Deze klimaatgelden zijn beschikbaar gesteld door het Rijk, om klimaatambities waaronder de wettelijk verplichte transitie visie warmte en de daarbij horende uitvoeringsplannen uit te voeren. Eind 2020 is gestart met transitie visie warmte. Dit is een proces wat meerdere jaren doorloopt. Het bedrag, zoals hierboven beschreven, wordt ook over meerdere jaren uitgegeven. Pagina | 101