Jaarstukken gD 2020.pdf

Regio Achterhoek Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Voor de verbonden partijen geldt in algemene zin dat zij geïndexeerd worden o.g.v. het indexatiepercentage pbbp voortvloeiend uit de Rijkscirculaires. Dat indexatiepercentage is de afgelopen periode(s) echter lager geweest dan de stijging van de reële kosten van de verbonden partijen, o.a. voortkomend uit sterk(er) gestegen loonkosten als gevolg van nieuwe cao’s. Voor 2019, 2020 en 2021 gold dat de Regio dit binnen de eigen begroting op kon vangen. Voor 2022 lijkt dit risico vooralsnog beperkt, omdat de loonkosten minder sterk lijken te stijgen dan de gehanteerde indexatie. Portefeuillehouder Stemverhouding

M. (Mark) Boumans (voorzitter) 1 van de 7 stemmen in het AB

2019

2020 €0 €0 € 386.531

Ontwikkeling   

€ 5.688.000 € 17.767.000 € 84.000

Ontwikkeling   

€0 €0 € 377.628 31-12-2018

31-12-2019 € 5.272.000 € 5.349.000 € 107.000

Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang

Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Doetinchem centrumstad Apeldoorn Openbaar lichaam Doel van de regeling is het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. De VNOG behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening, zoals neergelegd in de Wet veiligheidsregio’s en draagt bij de behartiging van deze belangen zorg voor afstemming met de taken van de gemeenten in het kader van de bevolkingszorg De VNOG draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 3 van thema 1 Ja, uitvoering geven aan de Wet veiligheidsregio’s Gemeente Aalten, Brummen, Ermelo, Apeldoorn, Doetinchem, Harderwijk, Berkelland, Elburg, Hattem, Bronckhorst, Epe, Heerde, Lochem, Oost Gelre, Winterswijk, Montferland, Oude IJsselstreek, Zutphen, Nunspeet, Putten, Oldebroek en Voorst Onze begroting 2020 is aangepast op keuzerichtingen 2 (bijdrage tekort VNOG) en 3 (bluswatervoorziening). De coronacrisis heeft in 2020 natuurlijk gevolgen gehad voor de bedrijfsvoering van de VNOG. Toch heeft de VNOG een voordelig resultaat behaald. Dit is toegevoegd aan de algemene reserve van de VNOG De algemene reserve (het weerstandsvermogen) is na de toevoeging van het resultaat 2020 in relatie tot de gemaakte risicoanalyse op peil Portefeuillehouder Stemverhouding

M. (Mark) Boumans (AB-lid) 3 stemmen in het AB (gewogen stemverhouding op basis van het aantal inwoners)

2019

2020 €0 €0 € 3.781.279

Ontwikkeling   

€ 7.789.146 € 45.720.741 € 4.148.482

Ontwikkeling   

€0 €0 € 3.588.420 31-12-2018 € -435.629 € 51.145.875 € -2.354.917

31-12-2019

Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) Relatie met thema Vestigingsplaats

Organisatie en financiën Doetinchem Pagina | 69

Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) Rechtsvorm Openbaar belang

Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Openbaar lichaam Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden van de deelnemers en andere overheidslichamen. Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de Liemers in de ruimste zin van het woord en het ontplooien van activiteiten die direct en aanwijsbaar de financieel-economische positie van het Erfgoedcentrum ten goede komen Het ECAL draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 5 van thema 2 Ja, het overeenkomstig de Archiefwet 1995 beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van archiefbestanden van de deelnemende- en andere overheidslichamen Gemeente Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk Naast het uitvoeren van de wettelijke archieftaak en het in stand houden en onder de aandacht brengen van de regionale identiteit is het ECAL bezig met nieuwe ontwikkelingen en innovatie. Er is veel aandacht voor het beheer van digitaal archief en de daarmee samenhangende ontwikkeling van het E-depot. Het ECAL is bezig om zijn rol als kennis- en streektaalinstituut te vestigen en verder te verstevigen. Het ECAL is een bekend en veel gevraagd partner in het cultuurhistorische veld in de regio De komende jaren moet de aandacht gevestigd worden op de (financiële) ontwikkeling van het ECAL.

Voor de nieuwe meerjarenbegroting 2023-2026 zal eind 2021 een nieuwe meting worden gedaan ten behoeve van de gemeentelijke bijdrage. Ook worden dan de bijbehorende financiële consequenties in kaart gebracht voor de nieuwe meerjarenbegroting vanaf 2023 Portefeuillehouder Stemverhouding

M. (Maureen) Sluiter (voorzitter) 1 van de 10 stemmen in het AB

2019

2020 €0 €0 € 209.232

31-12-2018

€0 €0 € 209.232

Ontwikkeling   

€ 154.413 € 680.813 € 107.994

Ontwikkeling   

31-12-2019 € 46.419 € 721.819 € -8.475

Laborijn Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Sterke samenleving en Veranderende leefomgeving Doetinchem Openbaar lichaam Uitvoering van de Participatiewet en Wet Sociale Werkvoorziening en een aantal aanvullende regelingen Laborijn draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 3 en 4 van thema 2 en opgave 1 van thema 3 Ja, vanuit de Participatiewet en Wet Sociale Werkvoorziening Doetinchem, Oude IJsselstreek (tot 1 januari 2021), Aalten en sociale werkvoorziening van Montferland - In 2020 zijn afspraken met de gemeente Oude IJsselstreek gemaakt en zijn de voorbereidingen voor de ontvlechting getroffen ten behoeve van de uittreding van de gemeente Oude IJsselstreek uit (deel) gemeenschappelijke regeling. Deze heeft per 1 januari 2021 plaatsgevonden. Als gevolg van de uittreding is de bedrijfsvoering van Laborijn aangepast. Laborijn draagt via een dienstverleningsovereenkomst nog zorg voor de uitvoering van de Sociale Werkvoorziening voor Oude IJsselstreek. Voorlopig voert Laborijn ook nog de job-coaching uit voor Oude IJsselstreek. - In 2020 is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak Samen sterk voor inwoners naar werk. Hiervoor heeft Laborijn een extra exploitatiebijdrage ontvangen (keuzerichting 62). De uitvoering hiervan loopt nog door in 2021. - Laborijn heeft de taakstellende bezuiniging behaald (keuzerichting 47).

- Als gevolg van de coronacrisis is de uitvoering van de dienstverlening vanaf medio maart 2020 aan de inwoners voornamelijk op afstand via bijvoorbeeld beeldbellen en telefonisch contact. De maatschappelijke participatie is op individueel niveau in het najaar op individueel niveau voortgezet. De collectieve activiteiten zijn echter niet mogelijk geweest door de corona-maatregelen. In het begin van het vierde kwartaal was Pagina | 70

Laborijn

Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

er nog een korte periode van fysieke afspraken mogelijk. Echter is dit is van korte duur geweest vanwege de vernieuwde maatregelen van het kabinet - Als gevolg van de coronacrisis is het aantal inwoners met een uitkering gestegen met 1,7% %. Ten opzichte van het landelijke gemiddelde valt dit mee en dat uit zich in het BUIG-budget (positief resultaat). Daarnaast zijn door de coronacrisis minder medewerkers gedetacheerd en is de omzet in de SW onder druk komen te staan. - Laborijn heeft uitvoering gegeven aan de regeling Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers. Dit is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijden de coronacrisis. - Exploitatie: De deelnemende gemeenten dragen bij in de werkelijke uitkeringslasten (BUIG) en dragen ontvangen Rijksbudgetten voor participatie (re-integratie en sociale werkvoorziening) één op één over aan Laborijn. In 2020 is als gevolg van de coronacrisis de BUIG-uitkering aangepast (positief resultaat) en heeft Laborijn in het kader van de Wsw voldoende compensatiebijdragen ontvangen. Ontwikkeling van de hoogte van de rijksbijdrage BUIG wordt gedurende het lopende begrotingsjaar definitief vastgesteld (septembercirculaire) en is afhankelijk van landelijke ontwikkelingen en fluctueert daardoor. De concept-jaarrekening 2020 sluit met een voordelig resultaat.

Het weerstandsvermogen van Laborijn is op basis van een risicoanalyse op peil Portefeuillehouder(s)

- E.J. (Jorik) Huizinga (algemeen bestuur en dagelijks bestuur) - F.H.T. (Frans) Langeveld (algemeen bestuur) 4 van de 14 stemmen in het AB

Stemverhouding Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 €0 €0 € 33.431.630

31-12-2018

€0 €0 € 42.124.000 31-12-2019

€ 6.619.000 € 9.536.000 € -104.000

€ 7.221.000 € 10.517.000 € 1.092.000

Ontwikkeling    Ontwikkeling   

GGD Noord- en Oost-Gelderland Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Sterke samenleving Warnsveld Openbaar lichaam De GGD biedt actief ‘Een gezond houvast’ en bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de inwoners in de regio De GGD draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 1 en 6 van thema 2 Ja, uitvoering geven aan taken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg) Gemeente Aalten, Brummen, Ermelo, Apeldoorn, Doetinchem, Harderwijk, Berkelland, Elburg, Hattem, Bronckhorst, Epe, Heerde, Lochem, Oost Gelre, Winterswijk, Montferland, Oude IJsselstreek, Zutphen, Nunspeet, Putten, Oldebroek, Voorst en Veiligheidsregio Noorden Oost-Gelderland (VNOG)/DB De GGD volgt in de begrotingen de cijfers van het CPB waarin de verwachte CAO stijgingen zijn meegenomen De GGD heeft haar focus in 2020 moeten richten op de aanpak van COVID-19. De reguliere activiteiten zijn door de coronacrisis geheel of gedeeltelijk stil komen te liggen. De meeste invloed daarvan ondervonden de Jeugdgezondheid, toezicht kinderopvang, Rijksvaccinatie jeugd/jongeren, reizigerszorg, Publieke Gezondheid asielzoekers, spreekuren seksuele gezondheid en de Doetinchem studie. De GGD bleef bij de Jeugdgezond bereikbaar voor acute situaties. In alle gevallen paste de GGD haar dienstverlening zo goed mogelijk aan. VWS heeft toegezegd alle kosten voor de COVID-19 bestrijding te vergoeden.

De inwonerbijdrage die de gemeenten hebben betaald mag echter niet terugbetaald worden als de prestatie niet is geleverd. De gemeenten ontvangen deze bedragen namelijk uit het gemeentefonds aldus VWS. NB Niet geleverde prestaties gebaseerd op tarieven zoals inspectie kinderopvang worden niet in rekening gebracht. Portefeuillehouder Stemverhouding

E.J. (Jorik) Huizinga (DB-lid en AB-lid) 5 stemmen in het AB (gewogen stemverhouding op basis van het aantal inwoners) Pagina | 71

GGD Noord- en Oost-Gelderland Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 €0 €0 € 861.861

31-12-2018

€0 €0 € 907.102

Ontwikkeling   

€ 2.909.000 € 2.631.000 € 71.000

Ontwikkeling   

31-12-2019 € 3.028.000 € 2.923.000 € 213.000

Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang

Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Veranderende leefomgeving Hengelo (Gld.) Openbaar lichaam De ODA voert de wettelijke milieutaken uit voor de tien deelnemende gemeenten en de Provincie Gelderland. Het gaat hierbij om vergunningverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, veiligheid en cultureel erfgoed. Hierdoor wordt gewerkt aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving De ODA draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 3 van thema 3 De ODA voert de wettelijke milieutaken uit voor de tien deelnemende gemeenten en de Provincie Gelderland. Het gaat hierbij om vergunningverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, veiligheid en cultureel erfgoed. Gemeente Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk en Zutphen en de Provincie Gelderland - We worden geconfronteerd met een stijging van de kosten voor de ODA, met name vanwege een volumetoename doordat twee grote handhavingszaken moesten worden behandeld die veel personele inzet vragen - Door een aantal wettelijke wijzigingen is er een grotere inzet nodig voor toezicht en handhaving - De exploitatiebijdrage is voor 2020 gestegen door keuzerichting 66 (Volumetoename ODA (aanmelding 13 kadernota 2020)) - Over 2020 is een voordeel op de dienstverlening door de Oda gerealiseerd van € 9.200 Het altijd aanwezige risico is dat de ODA werkt op basis van outputfinanciering.

Daarmee is de hoogte van de rekening afhankelijk van de verrichte activiteiten (opdrachten die de gemeente verstrekt aan de ODA). Als er in een jaar ‘zware zaken’ bij zitten, dan kan de rekening (fors) oplopen of ten koste gaan van onderzoeken bij andere bedrijven Portefeuillehouder Stemverhouding

F.H.T. (Frans) Langeveld 1 van de 11 stemmen in het AB

2019

2020 €0 €0 € 977.027

31-12-2019

€0 €0 € 1.018.750

Ontwikkeling   

€ 725.000 € 1.803.000 € 538.000

Ontwikkeling   

31-12-2020 € -291.000 € 2.144.000 € -668.000

Pagina | 72

B. Vennootschappen en coöperaties

Alliander Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Organisatie en financiën Arnhem Naamloze vennootschap (NV) Alliander staat voor een energievoorziening die iedereen onder gelijke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie Niet van toepassing Nee De aandelen van Alliander zijn in handen van 77 Nederlandse provincies en gemeenten Energietransitie Alliander ziet in de praktijk dat de energietransitie leidt tot meer lokale opwek én gebruik van energie: zonne-energie wordt steeds betaalbaarder en in de regio’s waar Alliander actief is, zijn veel grootschalige zonneparken gerealiseerd. Verder worden er diverse windparken gerealiseerd en is elektrisch vervoer en de bijbehorende laadinfrastructuur niet meer weg te denken uit het straatbeeld: Om de afspraken uit het Klimaatakkoord waar te maken, wacht de komende tien jaar een enorme hoeveelheid werk. Allander kan zich niet veroorloven om dat werk niet te verzetten. Alliander wil dat Nederland de klimaatdoelen haalt, en dat klanten de capaciteit en energie krijgen die ze willen. Tekort aan technisch personeel Met de energietransitie en het toenemend aantal aanvragen voor aansluitingen en extra vermogen gaat een grote hoeveelheid elektrotechnisch werk gepaard. Hiervoor zijn in Nederland tienduizenden technische vakmensen extra nodig. Het is een uitdaging voor de bouwsector, installatiebranche en netbeheerders om de vacatures in te vullen.

Afscheid van aardgas en kolen In 2030 wil Nederland gestopt zijn met het gebruik van aardgas uit Groningen. Ook moeten dan alle kolencentrales gesloten zijn. Er ontstaan op steeds meer plaatsen initiatieven om het gebruik van fossiele brandstoffen, zoals aardgas, uit te faseren. De aansluitplicht voor gasaansluitingen in nieuwe gebouwen is bijvoorbeeld al afgeschaft en 69% van de aanvragen voor nieuwbouw en renovaties is inmiddels aardgasloos. Alle gemeenten werken aan een eigen transitievisie warmte. Daarin beschrijven ze hoe per wijk afscheid genomen gaat worden van aardgas en welk alternatief ervoor in de plaats komt. Alliander staat de gemeenten en provincies daarin met kennis en ervaring bij. De transitievisies zijn in 2021 klaar. Stijgende kosten van de energievoorziening Door grote investeringen in de energienetten zullen de kosten voor netbeheer stijgen. De betaalbaarheid van de energierekening komt hierdoor in steeds meer huishoudens onder druk te staan.

Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Dividend

Digitalisering Digitalisering leidt tot nieuwe kansen voor consumenten en bedrijven om inzicht te krijgen in hun energierekening en energie te besparen. Voor netbeheerders biedt digitalisering mogelijkheden om meer inzicht te krijgen in de gevolgen van de energietransitie, de staat van de netten en investeringsmogelijkheden. Daarnaast leidt digitalisering tot nieuwe mogelijkheden voor de markt om energie in te kopen, te verhandelen en uit te wisselen. De ontwikkelingen vereisen forse investeringen in de netten van Alliander. Het betekent ook: heel veel werk. In delen van de netten nadert het gebruik de maximale capaciteit. De capaciteit die bijvoorbeeld een gemiddeld zonnepark levert, is vergelijkbaar met het elektriciteitsverbruik van een middelgrote stad. Liander heeft veel aanvragen van zonneparken liggen, met name in landelijke gebieden waar de kabels dun zijn omdat de vraag naar elektriciteit laag was. Oorzaak is de forse toename aan subsidies voor zonneparken in de afgelopen twee jaar. Alliander werkt met man en macht aan het oplossen van deze knelpunten door het verzwaren van de netten en toepassen van innovatieve oplossingen. Dit kost echter tijd. Tot die tijd bestaat de kans dat Alliander in sommige gebieden nog niet de capaciteit kunnen leveren die de klant vraagt. Portefeuillehouder Stemverhouding

H.G. (Henk) Bulten 0,58% van de aandelen

2019

2020 € 49.068 € 863.352

€ 49.068 € 653.845

Ontwikkeling   Pagina | 73

Alliander Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

€0 €0

€0 €0

31-12-2019 € 4.224.000.000 € 4.567.000.000 € 253.000.000

31-12-2020 € 4.328.000.000 € 5.094.000.000 € 224.000.000

  Ontwikkeling   

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang

Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Dividend Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Organisatie en financiën Den Haag Naamloze vennootschap (NV) Het behouden van substantiële marktaandelen in het Nederlandse publiek en semipublieke domein en het behalen van een redelijk rendement voor de aandeelhouders. Voorwaarden voor het realiseren van deze doelstellingen zijn het handhaven van de excellente kredietwaardigheid, het behoud van een scherpe inkooppositie en een zo effectief en efficiënt mogelijke bedrijfsvoering Niet van toepassing Nee Aandeelhouders zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap BNG Bank is in maart 2021 overgegaan tot uitkering van een deel van het goedgekeurde dividend 2019 ter grootte van circa EUR 25 miljoen. Het resterende bedrag van circa EUR 46 miljoen blijft gereserveerd voor uitkering op een later moment. Het precieze bedrag is door BNG Bank bekend gemaakt, bij de publicatie van de jaarcijfers 2020. Voor het jaar 2020 zal BNG Bank de aandeelhouders een voorstel tot winstverdeling doen dat in lijn is met het dividendbeleid van de bank. Dit voorstel zal worden geagendeerd en aan de aandeelhouders voor besluitvorming worden voorgelegd in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders in april 2021.

In het voorstel zal worden toegelicht dat uitkering niet zal plaatsvinden vóór 30 september 2021 en onderworpen is aan mogelijke toekomstige aanbevelingen van de ECB. Mocht dit niet geoorloofd zijn, dan zal de bank met een aangepast voorstel komen. De COVID-19-pandemie heeft een grote financiële en maatschappelijke impact op klanten van de bank. Van de klantsectoren van BNG Bank vervullen vooral zorginstellingen en gemeenten een belangrijke rol in het bestrijden van het virus en het uitvoeren van de door het kabinet genomen maatregelen. Zij ondervinden ingrijpende financiële gevolgen hiervan. BNG Bank heeft toegang tot voldoende liquiditeit om kredieten te verstrekken en doet wat mogelijk is om haar klanten te helpen. In NVB-verband doet BNG Bank mee met initiatieven om klanten te helpen, bijvoorbeeld door het geven van uitstel van aflossingen voor kredieten tot EUR 2,5 miljoen om daarmee financieel extra lucht te geven. Portefeuillehouder Stemverhouding

H.G. (Henk) Bulten 0,11% van de aandelen

2019 € 156.858 € 178.507 €0 €0

2020 € 156.858 € 79.545 €0 €0

Ontwikkeling    

31-12-2018 € 4.990.000.000 € 132.519.000.000 € 337.000.000

31-12-2019 € 4.887.000.000 € 144.802.000.000 € 163.000.000

Ontwikkeling   

Vitens Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm

Organisatie en financiën Zwolle Naamloze vennootschap (NV) Pagina | 74

Vitens Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Dividend Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Het werken aan het winnen, zuiveren en leveren van drinkwater van hoge kwaliteit Niet van toepassing Ja, uitvoering geven aan taken uit de drinkwaterwet De gemeenten en provincies in het verzorgingsgebied van Vitens zijn de publieke aandeelhouders De problematiek van de huidige WACC in relatie tot de investeringsopgave van Vitens wordt zowel door het ministerie (ambtelijk en bestuurlijk) en haar adviseur de ILT erkend. De huidige wetgeving belemmert de financiering van de toekomstige investeringen gegeven de schaalsprong die daarin plaatsvindt. De ingezette WACC-lobby heeft inmiddels tot het resultaat geleid dat de minister van Infrastructuur en Waterstaat in een gesprek met de branchevereniging Vewin heeft aangegeven dat zij voor de korte termijn oplossing van bevriezing van de WACC 2022-2024 gaat. Zo wordt tijd gemaakt voor het verkennen van opties voor de langere termijn. Belangrijke mijlpaal daarbij is dat de minister medio 2021 de WACC vaststelt voor de periode 2022 t/m 2024. Daarmee kan Vitens tot en met 2024 nagenoeg aan haar financieringsverplichtingen voldoen. Ruimte voor dividenduitkering is er dan niet. In de afgelopen aandeelhoudersvergadering is al aangegeven dat wij niet de verwachting hebben om voor 2026 dividend uit te kunnen keren. Voor de langere termijn wordt dit vraagstuk verder onderzocht door de minister van Infrastructuur en Waterstaat.

Dat betekent dat we de tot nu toe vruchtbare en constructieve lobby onverminderd blijven voortzetten, gericht op de lange termijn met perspectief op een passend dividend. Vanuit haar Integraal Bedrijfsplan benoemd Vitens een zevental Bedrijfsrisico’s. 1. Toekomstbestendige infrastructuur 2. Cyber Security 3. Fraude 4. Financierbaarheid 5. Drukte in de ondergrond 6. Adaptief vermogen 7. Controle over onze natuurlijke bronnen Hier worden door Vitens aanvullende beheersmaatregelen op uitgezet Portefeuillehouder Stemverhouding

H.G. (Henk) Bulten 1% van de aandelen

2019 € 58.752 € 52.877 €0 €0

2020 € 58.752 €0 €0 €0

Ontwikkeling    

31-12-2018 € 533.000.000 € 1.233.500.000 € 13.000.000

31-12-2019 € 533.300.000 € 1.293.000.000 € 11.100.000

Ontwikkeling   

Schouwburg Amphion Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Doetinchem centrumstad en Sterke samenleving Doetinchem Naamloze vennootschap (NV) De instandhouding en de exploitatie van een cultureel centrum in de gemeente Doetinchem ter bevordering van het culturele leven in Oostelijk Gelderland Amphion draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 3 van thema 1 en opgave 5 van thema 2 Nee Gemeente Doetinchem, Oude IJsselstreek, Bronckhorst en Montferland Per 1 januari 2021 is Amphion Cultuurbedrijf opgericht. De samenwerking tussen Amphion, Gruitpoort en Muziekschool is een feit. De gemeente Doetinchem zet hiermee een innovatieve netwerkorganisatie op het gebied van Kunst & Cultuur voor Doetinchem en omgeving op de kaart. Het biedt culturele programma’s voor een breed publiek, alsmede expertise en ondersteuning aan zowel professionele als amateurkunstenaars

Pagina | 75

Schouwburg Amphion Risico’s Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

De cultuursector is hard geraakt door de corona pandemie. Amphion Cultuurbedrijf is daarop geen uitzondering. De prognoses die het bestuur heeft gemaakt voor 2021 en verder laten een groot verlies zien Portefeuillehouder

- M. (Maureen) Sluiter (afvaardiging naar aandeelhouders-vergadering - M. (Maureen) Sluiter (opdrachtgever via budgetovereenkomst) 89% van de aandelen

Stemverhouding Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 € 256.500 €0 € 792.000

31-12-2018

€ 256.500 €0 € 803.088

Ontwikkeling   

€ 262.918 € 3.513.204 € -94.964

Ontwikkeling   

31-12-2019 € 357.882 € 3.661.736 € 4.773

Sportcentrum Rozengaarde (zwembad en Skyzone) Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Doetinchem centrumstad en Sterke samenleving Doetinchem Besloten vennootschap (BV) Het uitoefenen van een onderneming op het gebied van de exploitatie van een sport- en recreatiecentrum met horeca-activiteiten Sportcentrum Rozengaarde draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 3 van thema 1 en opgave 5 van thema 2 Nee Gemeente Doetinchem - In 2020 is besloten tot oprichting van Sportbedrijf Doetinchem. Rozengaarde BV vormt de basis en gaat per 1 januari 2021 verder als Sportbedrijf Doetinchem BV - De exploitatiebijdrage voor 2020 daalt door keuzerichting 34 (Rozengaarde) - Door de maatregelen rondom het Coronavirus heeft Rozengaarde voor een groot deel van het jaar dichtgezeten. dit leidt tot een nadelig resultaat in de jaarrekening 2020 van Rozengaarde BV - De omzet van de meedoenregeling - Omzet uit abonnementen, entreegelden, horecaopbrengsten Portefeuillehouder

- E.J. (Jorik) Huizinga (afvaardiging naar aandeelhouders-vergadering - L.T.M. (Rens) Steintjes (opdrachtgever via budgetovereenkomst) 100% aandeelhouder

Stemverhouding Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 €0 €0 € 1.119.000

31-12-2018

€0 €0 € 880.095

Ontwikkeling   

€ 1.289.381 € 3.855.911 € -138.771

Ontwikkeling   

31-12-2019 € 1.368.153 € 3.950.413 € 167.457

Buurtplein Doetinchem Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang

Sterke samenleving Doetinchem Besloten vennootschap (BV) Het bijdragen aan de sociale kwaliteit van de samenleving (in het bijzonder het ondersteunen van de kwetsbare groep) Pagina | 76

Buurtplein Doetinchem Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Het Buurtplein draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 3 van thema 2 Ja, het doel wordt verwezenlijkt door onder meer uitvoering te geven aan taken vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en de Jeugdwet Gemeente Doetinchem Net als veel organisaties had Buurtplein door corona te maken met een fluctuerende instroom van cliënten. De noodzakelijke zorg en ondersteuning heeft (soms met kleine aanpassingen) over het algemeen goed doorgang kunnen vinden. In 2021 zal een beperkt deel van de cliënten van Buurtplein met een indicatie voor Wmo-beschermd wonen (= gemeentelijke verantwoordelijkheid), overgaan naar de Wet langdurige zorg (= verantwoordelijkheid zorgverzekeraars/CIZ).

Risico’s

In 2020 heeft Buurtplein een vernieuwde opdracht gekregen om de uitdagingen in het sociaal domein met meer focus tegemoet te treden. Om deze opdracht goed te kunnen uitvoeren transformeerde Buurtplein de interne organisatie in 2020 om. Daar gaat het in 2021 mee verder. Er wordt (deels) uitvoering gegeven aan besparingen zoals door de gemeenteraad vastgesteld in de Keuzerichtingen. De noodzakelijke, verdere transformatie van Buurtplein diende te gebeuren terwijl inwoners tegelijkertijd adequaat ondersteund moeten worden. Dat betekent dat het primair proces doorgang moet vinden, terwijl de inrichting van de organisatie anders wordt. Dat vereist(e) balanceren tussen bedrijfsmatige overwegingen en het uitvoeren van de inhoudelijke opdracht. Buurtplein en gemeente onderhielden hier in 2020 nauwe contacten over en zetten dit constructieve gesprek ook in 2021 voort.

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuillehouder

L.T.M. (Rens) Steintjes (afgevaardigde algemene vergadering van aandeelhouders) M. (Maureen) Sluiter (opdrachtgever - Jeugdwet) F.H.T. (Frans) Langeveld (opdrachtgever - Wmo) 100% aandeelhouder, grootste opdrachtgever

Stemverhouding Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 €0 €0 € 9.573.696

31-12-2018

€0 €0 € 9.461.300

Ontwikkeling   

€ 231.219 € 3.788.536 € -154.545

Ontwikkeling   

31-12-2019 € 385.744 € 3.870.566 € -261.249

Buha BV Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s

Doetinchem centrumstad en Veranderende leefomgeving Doetinchem Besloten vennootschap (BV) Het zorgdragen voor een schone, hele en veilige openbare ruimte en bij de uitvoering hiervan arbeidsparticipatie en sociale werkgelegenheid te bevorderen en duurzame innovaties na te streven Buha BV draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 3 van thema 1 en opgave 1 van thema 3 Ja, Buha BV voert namens de gemeente wettelijke taken uit voor de gemeente, met name op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte Gemeente Doetinchem -

Keuzerichting 109: Voorjaar 2021 wordt het wegenbeleidsplan 2021-2031 aangeboden aan het college. Hierin zullen verschillende scenario’s doorgerekend worden. Het is technisch mogelijk om groot onderhoud van een aantal wegen twee jaar uit te stellen. Deze maatregel wordt uitgewerkt in het nieuwe wegenbeleidsplan. Keuzerichting 110: Het onderzoeken of de huidige bedrijfsvoering efficiënter kan bij de structurele bezuiniging van €300.000 vanaf 2022. Keuzerichting 111: De bestrijding is in 2020 succesvol verlopen. Het lange termijndoel is een evenwicht te bereiken waarbij steeds minder bestrijding door de mens nodig is, niet uitsluitend om kosten in bedwang te houden, maar vooral om de natuurlijke balans te herstellen. Buha BV heeft in 2020 een klein positief resultaat behaald. Buha BV heeft voor de komende jaren een sluitende begroting gepresenteerd. Het eigen vermogen van Buha BV is niet toereikend om te kunnen dienen als weerstandsvermogen Pagina | 77

Buha BV Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuillehouder

- F.H.T. (Frans) Langeveld (afvaardiging naar aandeelhouders-vergadering - L.T.M. (Rens) Steintjes (opdrachtgever) 100% aandeelhouder

Stemverhouding Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 €0 €0 € 21.771.271

31-12-2018

€0 €0 € 26.277.859 31-12-2019

€ -17.099 € 10.164.116 € -18.099

€ 131.172 € 12.118.804 € 148.272

Ontwikkeling    Ontwikkeling   

C. Stichtingen en verenigingen

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang

Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

Risico’s Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Organisatie en financiën Den Haag Vereniging De gemeente is lid van de vereniging die als doel heeft de leden collectief en individueel bij te staan bij het vervullen van hun bestuurstaken. Ook vertegenwoordigt de vereniging de gemeentelijke werkgevers (College voor Arbeidszaken) in de onderhandelingen met werknemersorganisaties over arbeidsvoorwaarden. Binnen de vereniging bestaan provinciale afdelingen, die als regionaal bestuurlijk overlegplatform functioneren Niet van toepassing Nee Alle Nederlandse gemeenten De VNG heeft in 2020 veel aandacht gevraagd bij het Rijk voor de structurele tekorten in het sociaal domein. Dit naast de reguliere werkzaamheden die vanuit de VNG voor de gemeenten worden verricht. De structurele tekorten in het sociaal domein hebben ook een plek gekregen in de inzet van de VNG bij een nieuwe kabinetsformatie. Van (bijzondere) risico’s is geen sprake. Het weerstandsvermogen van de VNG wordt op verzoek van de leden afgebouwd en is gekoppeld aan een afgesproken contributiesystematiek. Portefeuillehouder Stemverhouding

Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Lidmaatschap Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

M. (Mark) Boumans 56 stemmen in de ledenvergadering (gewogen stemverhouding op basis van het aantal inwoners)

2019 €0 € 78.497 €0 €0

2020 €0 € 81.241 €0 €0

Ontwikkeling    

31-12-2017 € 65.530.000 € 65.111.000 € 1.241.000

31-12-2018 € 61.975.000 € 78.875.000 € 154.000

Ontwikkeling   

D. Overige verbonden partijen

EUREGIO Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak

Doetinchem centrumstad Gronau (DE) Nederlands Duits openbaar lichaam conform het Verdrag van Anholt De EUREGIO heeft als taak de regionale grensoverschrijdende samenwerking van haar leden te bevorderen, te ondersteunen en te coördineren De EUREGIO draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 2 van thema 1 Nee Pagina | 78

EUREGIO Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Risico’s Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

De EUREGIO telt 129 lidgemeenten. 104 aan Duitse en 25 aan Nederlandse zijde. Een deel van de gemeenten is indirect lid via hun (Land-)Kreis. Ook twee waterschappen zijn lid In 2020 werden de bijeenkomsten van de EUREGIO hoofdzakelijk digitaal gehouden Portefeuillehouder Andere leden

M. (Mark) Boumans (AB-lid, raadslid) - raadslid R.B.J. Veldkamp (AB-lid, lid Euregioraad) - raadslid M.J.G. Wijers (vervangend lid) - raadslid W.P. Herngreen (AB-lid) - raadslid K.A. Kamps (vervangend lid) - 2 van de 84 stemmen in de EUREGIO-Raad - 3 van de 198 stemmen in het AB

Stemverhouding Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Lidmaatschap Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 €0 € 15.022 €0 €0

Ontwikkeling    

€ 1.880.088 € 31.538.984 € 183.860

Ontwikkeling   

€0 € 14.977 €0 €0 31-12-2018

31-12-2019

€ 1.607.266 € 34.244.155 € 272.822

Euregio Rijn-Waal Relatie met thema Vestigingsplaats Rechtsvorm Openbaar belang Bijdrage aan opgaven Wettelijk taak Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Risico’s Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Doetinchem centrumstad Kleve (DE) Openbaar lichaam conform Duits recht De grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren De Euregio Rijn-Waal draagt hoofdzakelijk bij aan opgave 2 van thema 1 Nee De Euregio Rijn-Waal telt 54 leden. 30 aan Nederlandse zijde en 24 aan Duitse zijde. Tot de leden behoren vooral gemeenten, maar ook andere openbare lichamen zoals Kreise Portefeuillehouder Andere leden

M. (Mark) Boumans (raadslid) - raadslid R.G.M. Veenes (lid Euregioraad) - raadslid R.L. Giesen (vervangend lid Euregioraad) - raadslid F.J.O. Boerman (lid Euregioraad), - raadslid M.A. Kock (vervangend lid Euregioraad) 3 van de 149 stemmen in de Euregioraad

Stemverhouding Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Lidmaatschap Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019

2020 €0 € 11.125 €0 €0

31-12-2018

€0 € 11.150 €0 €0

Ontwikkeling    

€ 1.650.555 € 3.614.739 € 192.469

Ontwikkeling   

31-12-2019 € 1.459.405 € 2.707.292 € -801

Pagina | 79

Paragraaf 7 – Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf is de verantwoording van de gemeentelijk gronden over 2020, opgenomen in de programma’s ‘Doetinchem centrumstad’ zijnde de bedrijfsterreinen en ‘Veranderende leefomgeving’ zijnde de woningbouwlocaties. We geven inzicht in de programmaresultaten en ontwikkelingen op hoofdlijnen. De raad heeft in de raadsvergadering van 09-07-2020 het Meerjaren Perspectief Ontwikkellocaties (MPO 2020) vastgesteld. Daarin zijn naast de grondexploitatieprojecten ook de overige grote ruimtelijke projecten verantwoord. Voor de uitvoering van al deze ruimtelijke ontwikkelingen heeft de raad € 6,7 mln. aanvullend krediet verstrekt. De verantwoording over de grondexploitaties bestaat uit de volgende onderdelen: 1. samenvatting; 2. resultaat bouwgrondexploitaties; 3. gronden, gesplitst in bouwgronden in exploitatie en niet in exploitatie (MVA); 4. grondverkopen; 5. risico’s bouwgrondexploitaties; 6. kredieten. 1. Samenvatting - Het resultaat op de grondexploitatie bedraagt € 2,25 mln. positief. Dit bestaat uit enerzijds een resultaat van € 1,15 mln. op de grondexploitaties woningbouw- en anderzijds uit € 1,1 mln. op de grondexploitaties bedrijventerreinen. - In 2020 daalde de totale boekwaarde met circa € 1,0 mln. van € 54,1 mln. naar € 53,1. - Voor de verlieslatende projecten zijn voorzieningen getroffen. Het saldo bedraagt € 7,1 mln. (t.o.v.

€ 9,1 mln. in 2019). - Voor de projecten Vijverberg Zuid en Heideslag waren de grondopbrengsten hoger dan voor 2020 was begroot. Een enkele kavel is nog vrij beschikbaar. Daarnaast zijn de resterende kavels onder optie. Bij de projecten Heelweg en Lookwartier zijn in 2020 alle in dat jaar op de markt gebrachte kavels via loting in optie gegeven. - Op het A18 Bedrijvenpark (voormalige zuidelijk deel) is 2,2 ha. verkocht, terwijl 2,8 ha. was geraamd. Voor het voormalige noordelijk deel was geraamd dat 3 hectare zou worden overgedragen. Deze grond is wel verkocht, de overdracht is doorgeschoven naar 2021 vanwege nader onderzoek naar de beste inpassing van de kavel. - De risico’s die samenhangen met de gebiedsontwikkelingsprojecten (grondexploitaties en nietgrondexploitatieprojecten) zijn in het MPO 2020 gekwantificeerd op € 2,8 mln. en ten opzichte van het jaar daarvoor afgenomen met € 0,7 mln. - De uitgaven in 2020 passen binnen het verstrekte krediet. Totaal aangevraagd krediet bedraagt 174,1 mln. de werkelijke uitgaven tot en met 31-12-2020 zijn 164 mln. 2. Resultaat bouwgrondexploitaties 2020 Het resultaat op de grondexploitatie bedraagt € 2,25 mln. positief en is als volgt opgebouwd: Woningbouw grondexploitaties (1,15 mln.) - Tussentijds winstneming voor de grexen Heideslag € 54.000, Vijverberg zuid € 10.000 en Heelweg € 322.000.

Volgens de verslaggevingsregels is een gemeente verplicht om bij positieve grondexploitaties tussentijds de winsten in de jaarrekening te verantwoorden. De winstneming gebeurt naar rato van de voortgang van het project. - Verlaging van de voorziening Lookwartier van € 726.000 (voordeel) en verlaging van de voorziening Iseldoks € 39.000 (voordeel). Bedrijventerreinen grondexploitaties (€ 1,1 mln.) - A18 Bedrijvenpark: mede door de positieve ontwikkeling van de verkopen in de A18 Bedrijvenpark en lagere kosten voor bouw- en woonrijpmaken kan de voorziening van circa € 1,8 mln. worden Pagina | 80

-

bijgesteld naar € 0,42 mln. Een deel van de voorziening kan derhalve vrij vallen, het Doetinchemse aandeel (35%) hierin is € 0,5 mln. Tussentijdse winstneming uit de grondexploitatie Bedrijventerrein Verheulsweide € 0,6 mln.

Inhoudelijke toelichting A18 Bedrijvenpark Nadat in 2019 de eerste fase van het noordelijk deel in exploitatie is genomen zijn de voorbereidingen voor het bouwrijpmaken van het noordelijk deel in volle gang. Nog noodzakelijke aankopen voor de resterende fases worden afgerond. De focus ligt op acquisitie naar nieuwe bedrijven. 3. Gronden Bouwgronden In Exploitatie (BIE) Aan het begin van het jaar is een bedrag van € 54,1 mln. geïnvesteerd voor de zeven actieve grondexploitaties. Het afgelopen jaar is de boekwaarde gedaald naar € 53,1 mln. Er is een voorziening nodig van € 7,1 mln. Per saldo is de waarde € 46,2 mln. Dit bedrag is verantwoord op de balans onder het onderdeel “voorraden” en gespecificeerd in de tabel verloopstaat grondexploitaties. De daling wordt veroorzaakt door positieve ontwikkelingen (meer opbrengsten en kostenreductie) binnen de meeste grondexploitaties. Materiële Vaste Activa (MVA) De strategische gronden dienen volgens de BBV voorschriften op de balans te worden opgenomen onder “Materiële vaste activa”. In 2017 is de 2de fase van het A18 Bedrijvenpark voorlopige uit de voorraad gehaald en opgenomen onder de Materiele Vaste Activa, e.e.a. conform de BBV voorschriften (10 jaarstermijn). Bij het in exploitatie nemen van de eerste fase van het noordelijk deel in 2019 is ook de rente over de ingebrachte gronden alsnog toegerekend aan de grondexploitatie.

Dit bleek niet correct omdat daarmee lasten worden geactiveerd die in een eerder jaar al als exploitatie lasten zijn genomen. Daarnaast kunnen deze lasten niet in grex geactiveerd worden, omdat de gronden (fase 2 en 3 van noordelijk deel) nog niet ondergebracht zijn in de grex. De kosten activeren op boekwaarde in de MVA is ook niet mogelijk. Dit is gecorrigeerd door de rente toerekening aan de MVA gronden te activeren als onderzoeks- en voorbereidingskosten onder de categorie Immateriële Vaste Activa (IVA). De strategische gronden zijn gewaardeerd voor € 6 per m², met uitzondering van de resterende gronden van het noordelijk deel van het A18 Bedrijvenpark. Deze zijn opgenomen voor een bedrag van € 48 per m². Een aantal strategische gronden zullen in de loop van 2021 weer in exploitatie worden genomen in nog te openen grondexploitaties. 4. Grondverkopen De totale geraamde verkoopopgave opgenomen in het MPO 2020 voor de komende jaren bedroeg 223 woningkavels met een geraamde opbrengst van in totaal € 17,4 mln. Voor bedrijventerreinen was dat 36,1 ha. voor de komende 9 jaar, met een geraamde opbrengst van € 48,1 mln. Woningbouw Voor de grondverkopen van de woningbouw werd in het MPO 2020 voor het jaar 2020 een bedrag geraamd van € 2,0 mln. Er is een bedrag van € 2,6 mln. gerealiseerd.

De verkoop betreft 17 woningbouwkavels (particulier opdrachtgeverschap), waarvan alle 17 in het dure segment. Op een enkele kavel na zijn alle overige kavels (13) in optie. In 2020 zijn aanvullend op de bestaande projecten Lookwartier en Heelweg 13 extra kavels in verkoop gebracht. Allen zijn momenteel in optie. Begin 2020 is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden van een aantal nieuwe woningbouwprojecten. Daarmee wordt onder andere voorzien in de aanhoudende vraag naar woningbouwkavels. In 2021 worden een aantal van deze projecten opgestart. Pagina | 81

Bedrijventerreinen In 2020 is er voor 2,2 hectare aan grond verkocht (2,8 ha geraamd). Gezien de vraag naar kavels op bedrijventerreinen en het feit dat voor veel kavels optieovereenkomsten gesloten zijn verwachten we dat de geraamde opbrengst van circa 3 hectare per jaar in 2021 wel wordt gehaald. 5. Risico’s bouwgrondexploitaties In het MPO 2020 hebben we de risico’s gekwantificeerd voor een bedrag van € 2,8 mln. Dat is inclusief een bedrag van € 1 mln. voor de overige ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (gemeentelijke investeringsprojecten en projecten d.m.v. faciliterend grondbeleid). Bij de actualisaties van het MPO 2021 zullen we de risico’s in zijn totaliteit opnieuw beschouwen. 6. Kredieten Op 9 juli 2020 zijn door de raad kredieten verstrekt. De hoogte van dit krediet was gebaseerd op de gerealiseerde uitgaven tot en met 2019 (boekwaarde) en de nog te realiseren uitgaven in 2020 en 2021. Deze jaarschijven van nog te realiseren uitgaven en inkomsten zijn opgenomen in de gemeente begroting. In totaal is er voor de grondexploitaties een bedrag verstrekt van € 174,1 mln. en in werkelijkheid is € 164 mln. benut en blijft binnen het krediet.

Pagina | 82

Paragraaf 8 – Rechtmatigheid Inleiding Met rechtmatigheid wordt bedoeld: het voldoen aan interne en externe wet- en regelgeving. De externe regelgeving omvat alle regelgeving van hogere overheidsinstanties. De interne regelgeving omvat minimaal alle door de gemeenteraad van Doetinchem genomen besluiten. Dit zijn bijvoorbeeld verordeningen, maar ook besluiten rondom de kadernota, begroting en jaarrekening. Uw raad heeft via het controleprotocol 2020 en met het bijbehorende normenkader 2020 (vastgesteld door het college) alle voor de gemeente geldende wet- en regelgeving van toepassing verklaard voor de rechtmatigheidstoets. Deze toets wordt uitgevoerd door de accountant. Het normenkader fungeert als belangrijkste uitgangspunt voor de rechtmatigheidscontrole door de accountant. Focus van de accountant in relatie tot rechtmatigheid In het controleprotocol is geregeld wat de accountant, in opdracht van uw raad, doet om zich een oordeel te vormen over de jaarrekening 2020 van de gemeente Doetinchem, voor wat betreft de onderdelen getrouwheid en rechtmatigheid. In deze paragraaf gaat het primair om de bevindingen van de accountant inzake de financiële rechtmatigheid van het gemeentelijk handelen in 2020. Het controleprotocol wordt jaarlijks, samen met het controleplan van de accountant, ter besluitvorming voorgelegd aan uw raad.

Op 17 december 2020 heeft uw raad hierover een besluit (2020-85) genomen. Het kader dat de accountant beschikbaar heeft is het door het college vastgestelde normenkader 2020, waarin de verordeningen en andere raadsbesluiten zijn opgenomen. Het normenkader wordt jaarlijks gescreend op gewijzigde interne en externe regelgeving. Aan de hand van deze screening wordt het kader bijgesteld en door het college vastgesteld. Dit wordt vervolgens ter kennisname aangeboden aan uw raad. Middels raadsmededeling 2021-03 bent u hierover geïnformeerd. De criteria die de accountant hanteert bij de beoordeling van de rechtmatigheid zijn: - Het begrotingscriterium; - Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (hierna te noemen: M&O-criterium); - Het voorwaardencriterium. Hieronder staan de goedkeuringstoleranties voor de accountant die uw raad in het controleprotocol heeft vastgesteld. Deze percentages gelden over het totaal van lasten in de jaarrekening. Voor 2020 gaat het om € 286,8 miljoen.

Goedkeurings-tolerantie

Goedkeurend

Fouten in de jaarrekening (% lasten) Onzekerheden in de controle (% lasten)

<1%

Strekking accountantsverklaring Beperking OordeelAfkeurend onthouding >1%<3% >3%

<3%

>3%<10%

>10%

-

Tenslotte zijn de rapporteringstoleranties van belang. Uitgangspunt bij de rapporteringstoleranties is dat geconstateerde fouten en onzekerheden in principe in het accountantsverslag 2020 vermeld worden zodra deze de vermelde percentages overschrijden. Het staat de accountant daarnaast vrij om naar eigen inzicht belangrijke bevindingen in het verslag op te nemen. Het begrotingscriterium Dit criterium houdt in dat de financiële handelingen in 2020 tot stand moeten zijn gekomen binnen de kaders van de vastgestelde begroting 2020 en de hiermee samenhangende programma’s. Met andere woorden: zijn de bij een programma horende budgetten en kredieten niet overschreden. Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium wordt getoetst of aan het budgetrecht van de raad is voldaan. Het systeem van budgetbeheer en –bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen Pagina | 83

worden gemeld bij de raad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. In 2020 is hieraan invulling gegeven via de technische begrotingswijziging 2020. Indien een wijziging van de begroting niet meer in het jaar zelf is of kon worden voorgelegd aan de raad zijn bestedingen boven het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig. Gaat het echter om overschrijdingen binnen het door de raad uitgezette beleid én worden ze goed herkenbaar opgenomen in de jaarrekening, dan kan de raad alsnog met deze uitgaven instemmen. Doen dergelijke situaties zich voor, dan nemen we die in deze paragraaf op en vragen we de raad hiermee deze alsnog goed te keuren. De accountant moet deze overschrijdingen overigens wel opnemen in zijn accountantsverslag, aangezien hij zijn verklaring afgeeft bij de door het college opgemaakte jaarrekening en voor hem dan dus nog niet vaststaat of de raad de overschrijdingen ook inderdaad zal goedkeuren. De algemene lijn is dus dat begrotingsoverschrijdingen die binnen de beleidskaders van de raad passen niet worden meegewogen in het oordeel van de accountant. Daarnaast worden nog negen soorten begrotingsoverschrijdingen onderscheiden (opzet overgenomen uit de kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV).

Hierna worden ze weergegeven met het gevolg voor de rechtmatigheid: Bij de toetsing van begrotingsafwijkingen kunnen tenminste de volgende “soorten” begrotingsafwijkingen worden onderkend: Budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en waarvoor men geen voorstel tot begrotingsaanpassing heeft ingediend. Bijvoorbeeld de doelgroep c.q. de activiteiten zijn in de praktijk aantoonbaar ruimer geïnterpreteerd dan in regelgeving (subsidieregeling, -verordening) was gedefinieerd. Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd. Bijvoorbeeld: de verwachte kostenoverschrijding op jaarbasis was via tussentijdse informatie al wel bekend, maar men heeft geen voorstel tot begrotingsaanpassing ingediend en dit is in strijd met de budgetregels zoals afgesproken met de raad. Budgetoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten, bijvoorbeeld via subsidies of kostendekkende omzet. Budgetoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen. Vaak blijkt vanwege dit open karakter in het kader van het opmaken van de jaarrekening een (niet eerder geconstateerde) overschrijding. Budgetoverschrijdingen die worden gecompenseerd door extra inkomsten die niet direct gerelateerd zijn.

Over de aanwending van deze extra inkomsten heeft de raad nog geen besluit genomen Budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker, belastingdienst of een toezichthouder blijkt (bijvoorbeeld een belastingnaheffing). Het zal hier in de praktijk vaak gaan om interpretatieverschillen bij de uitleg van wet- en regelgeving die na het verantwoordingsjaar aan het licht komen. Er zijn dan geen rechtmatigheidsgevolgen voor dat verantwoordingsjaar. Wel zal de gemeente ervoor moeten zorgen dat de overschrijdingen getrouw in de jaarrekening worden weergegeven. Ook kunnen er gevolgen zijn voor het lopende jaar.

Onrechtmatig, maar telt niet mee voor het oordeel

Onrechtmatig, en telt mee voor het oordeel X

X

X X

X

Pagina | 84

- geconstateerd tijdens verantwoordingsjaar - geconstateerd na verantwoordingsjaar Budgetoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen of totaal geautoriseerd budget) waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren. - jaar van investeren - afschrijvings- en financieringslasten in latere jaren

X X

X X

Tenslotte is het nog mogelijk dat budgetafwijkingen weliswaar in financiële zin binnen de begroting blijven, maar dat er aanzienlijk minder prestaties geleverd zijn c.q. andere activiteiten ontplooid zijn dan in de begroting specifiek als doelstelling was aangegeven. Het gaat dan om afwijkingen van de beoogde prestaties. Neemt de accountant deze waar, dan heeft dit geen gevolgen voor de strekking van het rechtmatigheidsoordeel in de controleverklaring. Bevindingen ten aanzien van het begrotingscriterium De jaarrekening 2020 is op programmaniveau beoordeeld op overschrijdingen. Alleen de lastenkant is in de toets betrokken. Progr.

Omschrijving programma

1 Doetinchem centrumstad 2 Sterke samenleving 3 Veranderende leefomgeving 4 Organisatie en financiën Totaal programma's

Lasten begroot 28.849 167.240 22.928 40.299 259.316

Lasten werkelijk 31.111 181.862 24.147 49.629 286.750

Saldo -2.263 -14.622 -1.219 -9.330 -27.433

Toelichting Er is sprake van begrotingsoverschrijding op drie programma’s. Een deel van deze overschrijdingen past binnen de beleidskaders van de raad. Dit wordt derhalve niet meegewogen in het accountantsoordeel. Bij de resterende overschrijdingen is sprake van overschrijdingen waar hogere opbrengsten, in de vorm van bijdragen van derden of onttrekkingen aan reserves of voorzieningen/transitoria, tegenover staan. Hierdoor is van onrechtmatigheid, relevant voor het accountantsoordeel, geen sprake. Hierbij wordt per programma een toelichting op hoofdlijnen gegeven daar waar sprake is van een begrotingsoverschrijding die niet worden meegewogen in het accountantsoordeel. Het M&O-criterium Misbruik en oneigenlijk gebruik kan zich op vele terreinen en in verschillende vormen voordoen. Onder misbruik wordt verstaan het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.

Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. De gemeente moet door M&O-beleid en interne procedures de risico’s hiervan beheersen en tot een minimum beperken. Het beperken van risico’s moet worden bereikt door een mix van maatregelen. Bij misbruik (fraude) passen maatregelen als fraudepreventie, controle, fraudeopsporing, handhaving en sancties. Bij oneigenlijk gebruik passen maatregelen als voorlichting, controle, analyse toepassing, actualisering van wet- en regelgeving en handhaving. Misbruik is onrechtmatig, oneigenlijk gebruik niet. Voor eigen regelgeving bepaalt uw raad zelf hoever u gaat in de eisen die aan het M&O-beleid te stellen zijn. De accountant ziet vooral toe op de actualiteit van het M&O-beleid, de feitelijke naleving daarvan, de eventuele daaraan verbonden risico’s voor de gemeente en de uitkomsten van interne controles en evaluaties. Pagina | 85

Fraudezaak Medio juni 2020 is een zaak van onrechtmatig handelen door een ambtenaar aan het licht gekomen. Deze fraudezaak is meteen aan de accountant gemeld. Er is aangifte gedaan en er is een zaak bij de civiele rechter aangespannen ten einde verhaal van de schade te verhalen. De fraudezaak heeft geleid tot een onderzoek naar de werkwijze rond inkoop, facturering en betaling. Op basis van dit onderzoek zijn en worden maatregelen genomen, die met de accountant zijn gedeeld. Het voorwaardencriterium Besteding en inning van gelden door de gemeente zijn aan bepaalde voorwaarden verbonden. Deze voorwaarden liggen vast in wetten en regels van hogere overheden en de gemeentelijke regelgeving. Met de vaststelling van het normenkader 2020 heeft het college exact bepaald welke (eigen) voorwaarden dit zijn. Uw raad heeft middels een raadsmededeling (2021-03) kennisgenomen van dit besluit. Belangrijk hierbij is dat de financiële voorwaarden onverkort van toepassing zijn op alle regels. Bij de financiële voorwaarden gaat het bijvoorbeeld om het recht op een subsidie of uitkering (de juiste doelgroep), de hoogte (de juiste berekening) en de duur (eenmalig, jaarlijks etc.).

Daarnaast zijn er ook niet-financiële voorwaarden, zoals bijvoorbeeld de ingangsdatum van een regel, de termijnen voor aanvragen, gereed meldingen en toekenningen, het nemen van een beslissing door het bevoegde orgaan of de bevoegde persoon en het verkrijgen en bewaren van bewijsstukken. Voor rechtmatigheid zijn alleen de financiële voorwaarden van belang. Bij de interne controles is echter ook gekeken naar de uitvoering van verordeningen, processen en beheersmaatregelen. Voor enkele activiteiten lichten we dit nader toe. Informatieveiligheid De controle en verantwoording van informatieveiligheid valt uiteen in de volgende onderdelen: - Informatiebeveiliging wordt getoetst via Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO); - Over naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) rapporteert de Functionaris Gegevensbescherming (FG) jaarlijks aan het college van B&W. Informatiebeveiliging Het college van B&W verantwoordt zich jaarlijks over informatiebeveiliging door middel van de ENSIA zelfevaluatie. Op basis van de uitkomsten van de ENSIA zelfevaluatie stelt het college van B&W een collegeverklaring op. Daarin geeft het college van B&W aan in hoeverre de organisatie voldoet aan de normenkaders voor informatiebeveiliging.

Een onafhankelijke externe IT-auditor controleert de collegeverklaring en stelt een assurancerapport op. Vervolgens rapporteert het college van B&W deze uitkomsten aan de gemeenteraad. De resultaten uit de collegeverklaring komen terug in het jaarverslag. Via de collegeverklaring ENSIA 2019 heeft het college verantwoording afgelegd aan de landelijke toezichthouders en de gemeenteraad. In de collegeverklaring stond dat we aan alle gestelde normen voldeden. Daardoor was het niet noodzakelijk om een verbeterplan op te stellen. De ENSIA 2020 verantwoording is in maart 2021 aan het college voorgelegd en in april 2020 ter informatie aan de gemeenteraad verzonden. We hebben voor ENSIA 2020 aan vier normen niet voldaan. We zijn getoetst op twaalf Suwinet normen en we voldoen op één aangescherpte norm na aan alle normen. Hetzelfde geldt voor Laborijn. Daarnaast zijn onze twee DigiD aansluitingen getoetst op zes DigiD normen. Wij voldoen aan al deze normen maar onze leveranciers voldoen niet aan één aangescherpte norm. Landelijk voldoen meerdere leveranciers nog niet aan deze aangescherpte norm. Wij zijn verantwoordelijk voor deze resultaten en hebben deze vastgelegd in de collegeverklaring ENSIA 2020. Voor de normen waar wij en onze partners niet aan voldoen is een verbeterplan opgesteld.

Voor informatiebeveiliging moeten we voldoen aan de beveiligingsnormen uit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Jaarlijks voeren we een analyse uit om inzichtelijke te maken in welke mate we al voldoen aan de BIO en welke hoofdonderdelen van de BIO nog actie vereisen.

Pagina | 86

In 2020 hebben we in onze organisatie verbeteringen doorgevoerd om nog meer te voldoen aan de BIO. Begin 2020 heeft het college nieuw Informatieveiligheidsbeleid 2020-2022 vastgesteld. Hierin staan de uitgangspunten van de gemeente Doetinchem voor de onderdelen informatiebeveiliging en privacy. Ook is het onderwerp informatieveiligheid opgenomen in het introductieprogramma voor nieuwe medewerkers. Met deze en andere verbeteringen is de mate waarin we voldoen aan de BIO met 6% gestegen. We streven ernaar ieder jaar een stijging te realiseren zodat we zo goed mogelijk voldoen. 100% informatieveiligheid is namelijk niet realistisch. Jaarlijks bepalen we samen met de betrokken teams op basis van een risicoafweging welke acties we gaan oppakken om de BIO verder te implementeren. Privacy De AVG legt de verantwoordelijkheid bij ons zelf om aantoonbaar te maken dat onze organisatie voldoet aan de AVG. De FG toetst dit jaarlijks en rapporteert daarover aan het college van B&W. De rapportage bevat aanbevelingen en verbeterpunten zodat het college een beeld krijgt in hoeverre de AVG binnen de organisatie wordt nageleefd en voor welke vraagstukken de organisatie staat. Op advies van de FG is ons privacybeleid geactualiseerd en geïntegreerd in het nieuw vastgestelde Informatieveiligheidsbeleid 2020-2022.