Informatiedocument voor coalitievorming gD 2022-2026.pdf

3. Ontwikkelingen risico’s en Weerstandsvermogen t.b.v. het coalitieakkoord 2022-2026 Zoals in paragraf 1 ‘Hoofdlijnen financieel begrotingsbeleid’ al benoemd, is het weerstandsvermogen een belangrijk aspect voor het beoordelen van de financiële positie gD. In de Paragraaf ‘4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ uit de geamendeerde begroting 2022 worden de belangrijkste risico’s gekwantificeerd en gerelateerd aan de algemene reserve. De toelichting op de risico’s is in grote lijnen nog steeds actueel. Op een aantal beleidsterreinen zullen er bij de begroting nieuwe ontwikkelingen zijn. De wijzigingen in het financieel meerjarenperspectief 2022-2026 hebben gevolgen voor de algemene reserve. Daardoor verandert de verhouding tussen de risico’s en de algemene reserve; de ratio van het weerstandsvermogen. In onderstaand overzicht ziet u de ratio van het weerstandsvermogen, rekening houdend met het financieel meerjarenperspectief van de geamendeerde Begroting 2022 inclusief September- en Decembercirculaire 2021 Gemeentefonds en de bijstelling van de herverdeling van het Gemeentefonds. We houden dus nog geen rekening met de gevolgen van het regeerakkoord, omdat dit nog voorlopige berekeningen zijn. Overzicht risico's en weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000) Risico's

2022

2023

Totaal gekwantificeerde risico's

12.775 12.775 12.775 12.775 12.775

Weerstandscapaciteit

2022

Algemene reserve geamendeerde begroting 2022 inclusief September- en Decembercirculaire Gemeentefonds en herverdeling GF

28.766 33.805 36.774 39.966 43.212

Stelpost incidentele onvoorziene uitgaven

80

Totale beschikbare weerstandscapaciteit

28.846 33.885 36.854 40.046 43.292

Ratio weerstandsvermogen

2,26

2023

80

2,65

2024

2024

80

2,88

2025

2025

80

3,13

2026

2026

80

3,39

Wanneer de beschikbare weerstandscapaciteit in 2022 van € 28,8 miljoen wordt geconfronteerd met de gekwantificeerde risico’s/ benodigde weerstandscapaciteit van € 12,8 miljoen, dan beschikt de gemeente Doetinchem over voldoende weerstandsvermogen. De weerstandsratio komt uit op circa 2,26 in 2022. Dit ligt zelfs boven de nieuwe bovennorm van 1,5. In de jaren na 2022 stijgt het beschikbare weerstandsvermogen als gevolg van een begrote stijging van de algemene reserve. Boven op de risicobuffer van 12,8 miljoen beschikt de algemene 27

reserve in 2022 daarmee nog over een buffer van circa € 16 miljoen voor de hieronder genoemde nieuwe ontwikkelingen. 4. Nieuwe ontwikkelingen/ bestuurlijke ambities die de financiële positie gD beïnvloeden c.q. een risico vormen Naast de in paragraaf 2.2 gekwantificeerde ontwikkelingen uit het regeerakkoord signaleren we voor de komende jaren nog een aantal maatschappelijke, landelijke ontwikkelingen die (grote) invloed hebben op onze financiële positie, danwel een risico vormen voor de gemeentebegroting. Bestuurlijke ambities vragen mogelijk ook om (forse) investeringen. Hieronder benoemen we deze nieuwe ontwikkelingen, zonder ze verder toe te lichten. De ontwikkelingen zijn deels ook genoemd in de geamendeerde begroting 2022. Autonome maatschappelijke, landelijke ontwikkelingen: • Algemeen: in het regeerakkoord worden forse incidentele impulsen opgenomen; structurele problemen worden niet opgelost. Dat bemoeilijkt gemeentelijke investeringen die immers tot structurele lasten leiden. • Sociaal domein: Gevolgen nieuwe werkwijze inkoop, WMO (abonnementstarief) en de eerder genoemde rijksmaatregelen aanvullende taakstellingen Jeugd. • Invoering Omgevingswet. • Klimaat/ duurzame energietransitie.

NB: de vulling van de fondsen voor Klimaat, Stikstof en Mobiliteit zijn in het regeerakkoord 'buiten haken' gezet en daarvoor is dus de 'trap-optrap-af-systematiek' van de uitkering Gemeentefonds niet toegepast. • Woningmarkt NB: de impulsen van het kabinet op het gebied van Wonen worden uit het gemeentefonds bekostigd. • Economie en arbeidsmarkt • Herverdeling Gemeentefonds Kosten/ investeringen in verband met de in de vorige bestuursperiode ingezette bestuurlijke ambities: • Onderwijshuisvesting • Investeringen in Amphion Cultuurbedrijf, Sport-ID • Sociaal domein: van curatieve naar preventieve maatregelen • Ruimtelijke projecten/grondexploitatie • Groei-ambities in het kader van gD 2036. • Voorzieningenniveau 5. Reserve corona In het voorjaar van 2020 zijn we in ons land geconfronteerd met het coronavirus (Covid-19). Het Rijk nam vanaf dat moment steeds verdergaande beperkende maatregelen om de gezondheid van de burgers te beschermen. De coronacrisis heeft allerlei directe en indirecte gevolgen voor inwoners, ondernemers, 28

maatschappelijke organisaties en gemeenten. Het verloop van de crisis is nog steeds onduidelijk en de middellange maatschappelijke en economische gevolgen zijn lastig in te schatten. In relatie tot structureel financieel beleid speelt de Rijksoverheid een belangrijke rol. Indien ook in de komende jaren de gemeenten voor de effecten van de corona-crisis door het Rijk grotendeels gecompenseerd worden, lijken de gevolgen behapbaar. De vraag is echter of het Rijk deze lijn op de langere termijn kan en wil blijven volgen. De gemeente Doetinchem heeft in het begin van de coronacrisis een coronareserve ingesteld, waar vanuit de algemene middelen € 1,5 miljoen aan is toegevoegd. Verder zijn hier steeds de rijksbijdragen voor coronacompensatie aan toegevoegd. Vanuit deze reserve zijn de door de gemeente gemaakte extra kosten betaald en de compensaties aan maatschappelijke organisaties en instellingen, maar ook de ondernemers en speciaal de horeca, om in deze tijd financieel overeind te blijven, conform de op 25 maart 2021 besloten ‘compensatiemaatregelen voor corona’ (raadsbesluit 2021-21). Het betreffen een tweetal regelingen: 1. De ‘eenmalige ondersteuningsbijdrage corona’: elke vereniging/ stichting kan onder beperkte voorwaarden een eenmalige ondersteuningssubsidie corona ontvangen van € 250. Voor deze regeling is maximaal € 50.000 uit de reserve corona beschikbaar gesteld.

De regeling eindigt bij het bereiken van het bestedingsplafond, waarbij de aanvragen worden afgewikkeld op volgorde van binnenkomst. 2. De ‘maatwerk corona-ondersteuning’ voor organisaties/ instellingen die een meer omvangrijke ondersteuning vragen als gevolg van corona. Gezien de huidige omvang van de reserve corona is de initiële inleg van € 1,5 miljoen weer teruggevloeid naar de algemene middelen. Op dit moment resteert in de reserve nog circa € 2 miljoen. In de saldi van de reserve corona zijn de mutaties tot en met de technische begrotingswijziging 2021 en de september- en decembercirculaire 2021 Gemeentefonds verwerkt. Uit de reserve moeten de gemaakte coronakosten in de jaarrekening 2021 nog betaald worden. Ook zijn er al uitgaven voor 2022 begroot. De reserve is incidenteel en niet geschikt structureel coronabeleid uit te dekken. In onderstaand overzicht ziet u het verloop van de reserve corona. Prognose reservering corona (bedragen x € 1.000) Saldo reserve corona (na bestuurlijke monitoren en technische begrotingswijziging 2021 en sept.+ dec. circulaire 2021 Gemeentefonds) per ultimo

2021

2022 2023 2024

2.138 1.753 1.670 1.670

29

Verbonden partijen In deze paragraaf wordt beschreven in welke verbonden partijen de gemeente participeert: 1. Gemeenschappelijke regelingen -

Regio Achterhoek (8RHK ambassadeurs) Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) ECAL Laborijn GGD Noord- en Oost-Gelderland Omgevingsdienst Achterhoek (ODA)

2. Vennootschappen en coöperaties; -

Alliander Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vitens Schouwburg Amphion (als onderdeel van Amphion Cultuurbedrijf) Sportbedrijf Doetinchem Buurtplein BV Buha BV

3. Stichtingen en verenigingen; - De gemeente Doetinchem heeft geen bestuurlijke en/of financiële belangen in stichtingen en verenigingen

4. Overige verbonden partijen; -

EUREGIO Euregio Rijn-Waal

In onderstaand schema is de juridische en financiële informatie van alle verbonden partijen op een rij gezet: Nr.

Verbonden partij

Rechtspersoon

Publiek/privaat

1

Laborijn

Openbaar lichaam

Publiek

Financiële bijdrage (€) € 34.000.933 *

2

Buha BV

Besloten vennootschap (BV)

Privaat

€ 22.370.867

3

Buurtplein Doetinchem

Besloten vennootschap (BV)

Privaat

€ 9.425.310

4

Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Openbaar lichaam

Publiek

€ 3.680.625

5

Sportbedrijf Doetinchem

Besloten vennootschap (BV)

Privaat

€ 2.520.092

6

Omgevingsdienst Achterhoek (ODA)

Openbaar lichaam

Publiek

€ 1.023.500

7

GGD Noord- en Oost-Gelderland

Openbaar lichaam

Publiek

€ 976.723

8

Schouwburg Amphion

Naamloze vennootschap (NV)

Privaat

€ 834.680

9

Regio Achterhoek

Openbaar lichaam

Publiek

€ 402.940

10

Ergoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL)

Openbaar lichaam

Publiek

€ 195.360

11

Euregio Rijn-Waal

Openbaar lichaam

Publiek

€ 15.730 **

12

EUREGIO

Openbaar lichaam

Publiek

€ 15.138 **

13

Alliander

Naamloze vennootschap (NV)

Privaat

€0

14

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Naamloze vennootschap (NV)

Privaat

€0

15

Vitens

Naamloze vennootschap (NV)

Privaat

€0

*Dit bedrag bestaat gedeeltelijk uit Rijksmiddelen. **Dit bedrag betreft een lidmaatschapsbijdrage

In de begroting 2022 staat de paragraaf ‘verbonden partijen’. Hier vindt u een verdere uitwerking per verbonden partij. 30

Omvang college, portefeuilleverdeling en benoemingen Omvang college

In de Gemeentewet is het aantal wethouders dat een gemeente bij een bepaald aantal inwoners mag hebben, geregeld. Voor alle gemeenteklassen is het minimumaantal wethouders twee. Het maximumaantal wethouders is afhankelijk van het aantal raadsleden. Op basis van artikel 36 van de Gemeentewet kunnen gemeenteraden in alle gemeenteklassen per wethouder bepalen of hij voltijds, dan wel in deeltijd wordt benoemd. Bij benoeming in deeltijd moet de deeltijdfactor worden bepaald. Het college van Doetinchem mag maximaal 6 voltijds wethouders hebben. Als er zowel voltijds als deeltijdwethouders worden aangesteld, mag het aantal wethouders maximaal 8 zijn en de formatie van het aantal wethouders mag dan maximaal 6,6 fte zijn. Op dit moment kent het college van Doetinchem twee voltijds bestuurders en vier deeltijd bestuurders (1 wethouder heeft een aanstelling van 90% en drie wethouders hebben een aanstelling van 75%). De totale formatie van de wethouders is 5,15 fte.

Portefeuilleverdeling

Tijdens de coalitiebesprekingen is de portefeuilleverdeling van de collegeleden een van de gespreksonderwerpen. Ten behoeve van de discussie hierover is hieronder de portefeuilleverdeling van de afgelopen collegeperiode weergegeven. Portefeuillehouder Burgemeester Mark Boumans

Portefeuille - Openbare Orde en Veiligheid - Bestuurlijke coördinatie - Personeel & Organisatie - Communicatie - Klachten, Bezwaar en Beroep - Algemene Plaatselijke Verordening - Integrale Handhaving - Regionale aangelegenheden - Internationale samenwerking - Lobby

Vertegenwoordigingen - Fonds Gemeente Spaarbank Doetinchem - Vromen-Gravelijn Stichting - Regio Achterhoek (voorzitter) - Platform Middelgrote Gemeenten (PMG) - Veiligheidsregio Noord- en OostGelderland (VNOG) - Veiligheidshuis Noord- en OostGelderland - Stichting Beveiliging Bedrijven Doetinchem (SBBD) - Bestuurscollege Oost-Nederland - EUREGIO

31

Portefeuillehouder

Wethouder CDA Ingrid Lambregts (100%) (1e loco-burgemeester)

Wethouder VVD Hans Dales (90%) (2e loco-burgemeester)

Portefeuille - Kabinet en Representatie - Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting - Binnenstad - Dorp-, Wijk- & Buurtontwikkeling - (Middel-)grote stedenoverleg - Bouw- & Woningtoezicht - Water - Natuur & Landschap - Projectwethouder Gebiedsvisie(s) - Economische Zaken - Onderwijs - Onderwijshuisvesting - Jeugdzorg - Jeugd - Jeugdgezondheidszorg - Cultuur - Cultuurhistorie - Bestuurlijk opdrachtgever Buurtplein (jeugd) - Projectwethouder Gebiedsvisie(s)

Vertegenwoordigingen

-

-

Wethouder D66 Jorik Huizinga (100%) (3e loco-burgemeester)

-

Werk & Inkomen Participatiewet Armoedebeleid Volksgezondheid Asielbeleid Dierenwelzijn Dienstverlening en Bedrijfsvoering Projectwethouder Gebiedsvisie(s)

-

Provincie Gelderland: RS4-overleg (vier regionale steden) Poho Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting (ROV) (tijdelijk) Poho Plattelandsontwikkeling (Plato) (tijdelijk) Stuurgroep Regiovisie Wonen Commissie Wehlse Broeklanden Overleg wijk- en dorpsraden Binnenstadbedrijf

Regio Achterhoek (tijdelijk) Poho Sociaal Stuurgroep West Achterhoek (bedrijventerreinen) Economisch Overleg Doetinchem (EOD) Regio Achterhoek – Poho Duurzame Economie (tijdelijk) VNG-commissie (kandidaat gesteld) RMC Achterhoek Op Overeenstemming Gericht Onderwijs (OOGO) Achterhoek VO Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers (ECAL) Aandeelhouder Amphion NV Veilig Thuis Noord Oost Gelderland Aandeelhouder AGEM Gemeentelijke Energie B.V. Gemeenschappelijke regeling Laborijn (DB en AB) UWV werkbedrijf Doetinchem Bestuurdersoverleg werk en inkomen GGD Noord- en Oost-Gelderland Aandeelhouder Sport-ID

32

Portefeuillehouder Wethouder GroenLinks Frans Langeveld (75%) (4e loco-burgemeester)

Wethouder CU/SGP Henk Bulten (75%) (5e loco-burgemeester) Wethouder CDA Rens Steintjes (75%) (6e loco-burgemeester)

Portefeuille - Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) - Maatschappelijke opvang/OGGz - Duurzaamheid - Diversiteit - Milieu & Omgevingsdienst Achterhoek - Bestuurlijk opdrachtgever Buurtplein (Wmo) - Financiën - Grondbedrijf - Nutsvoorzieningen - Circulaire economie - Recreatie & Toerisme - Verkeer - Bestuurlijk opdrachtgever BUHA - Accommodaties - Sport

Vertegenwoordigingen - Regio Achterhoek - Poho Duurzame Economie (tijdelijk) - Poho Sociaal - Gemeenschappelijke regeling Laborijn (AB) - Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) - Achterhoekse Groene EnergieMaatschappij (AGEM) - Aandeelhouder BUHA B.V.

-

Alliander (aandeelhouder) Vitens (aandeelhouder) Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Poho Vrijetijdseconomie

-

Regio Achterhoek – Poho Mobiliteit (tijdelijk) Stuurgroep ZOOV Provincie Gelderland - Regionaal Vervoerberaad Stuurgroep Achterhoek in Beweging (AiB) Aandeelhouder Buurtplein B.V.

-

33

Benoemingen

Doetinchem is deelnemer in een aantal Gemeenschappelijke Regelingen en (mede)eigenaar van een aantal BV’s. Hieronder een overzicht van die verbonden partijen, voor zover het college of de raad moeten voorzien in een personele benoeming. In de tabel is indien van toepassing vermeld welke portefeuillehouder (op basis van de portefeuilles in de bestuursperiode 2018-2022) benoemd is. Dit overzicht is uiteraard gebaseerd op de situatie van de afgelopen collegeperiode. Gemeenschappelijke regelingen 1.

Veiligheidsregio Noorden Oost-Gelderland

2.

Uitvoeringsorganisatie Laborijn

Lid AB Burgemeester (wettelijk bepaald)

Plv. AB Geen plv. ABlid mogelijk

Door het college twee leden te benoemen

Door het college één plv lid te benoemen

DB-lid Te bepalen door uit en uit AB Te bepalen door uit en uit AB

Nu: Portefeuillehouder Werk & Inkomen en Participatiewet 3.

4.

5.

Omgevingsdienst Achterhoek (ODA)

GGD Noord- en OostGelderland

Regio Achterhoek

Ander AB-lid Door het college te benoemen Nu: portefeuillehouder Milieu & Omgevingsdienst Achterhoek “Elk college wijst uit zijn middelen één lid, te weten de portefeuillehouder die is belast met de gemeentelijke portefeuille volksgezondheid, aan voor algemeen bestuur.” (art. 6 GR) Portefeuillehouder Volksgezondheid Door de raad aan te wijzen lid uit de kring van collegeleden en raadsleden

Door het college te benoemen

Te bepalen door uit en uit AB

Door het college te benoemen

Te bepalen door uit en uit AB

Door de raad aan te wijzen uit de kring van collegeleden en raadsleden

Te bepalen door uit en uit AB

34

6.

Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL)

NU: portefeuillehouder Regionale aangelegenheden Door de raad te benoemen uit de kring van collegeleden en raadsleden.

Door de raad te benoemen uit de kring van collegeleden en raadsleden.

Te bepalen door uit en uit AB

NU: portefeuillehouder Cultuur

BV’s en NV’s 1.

Buha BV

2.

Buurtplein BV

3.

Sportbedrijf Doetinchem BV

4.

Schouwburg Amphion

5.

Alliander (NV)

Bestuurlijk Opdrachtgever Portefeuillehouder Bestuurlijk opdrachtgever Buha (waaronder afval en riolering) Portefeuillehouder Bestuurlijk opdrachtgever Buurtplein Portefeuillehouder Sport Portefeuillehouder Cultuur nvt

6.

Bank Nederlandse Gemeenten (NV)

nvt

7.

Vitens (NV)

nvt

8.

AGEM Gemeentelijke Energie B.V.

9.

Coöperatie AGEM u.a

Portefeuillehouder bedrijfsvoering Momenteel geen collegelid vertegenwoordigd in het bestuur. Portefeuillehouder duurzaamheid vertegenwoordigt Doetinchem in de algemene ledenvergadering

Aandeelhouder Aan te wijzen collegelid

Aan te wijzen collegelid Aan te wijzen collegelid Aan te wijzen collegelid OP dit moment Portefeuillehouder Nutsvoorzieningen Op dit moment Portefeuillehouder Financiën Op dit moment Portefeuillehouder Nutsvoorzieningen Aan te wijzen collegelid Door het college aan te wijzen lid

35

AGEM Holding B.V.

Portefeuillehouder duurzaamheid

Voorgaand college portefeuillehouder duurzaamheid commissaris. Dit is geen benoeming door college (gD geen aandeelhouder B.V.)

Overige verbonden partijen 1.

EUREGIO

Lid AB Drie AB-leden Nu: portefeuillehouder Internationale samenwerking Twee raadsleden

Plv AB Drie plv ABleden en twee plv leden EUREGIO-raad

DB-lid Te bepalen door uit en uit de EUREGIOraad

Door de raad drie plv leden te benoemen, waarvan één uit het college.

Te bepalen door uit en uit de Euregioraad RijnWaal

Twee leden EUREGIO-raad Collegelid Nu: portefeuillehouder Internationale samenwerking 2.

Euregio Rijn-Waal

Raadslid Drie door de raad te benoemen leden Euregioraad, waarvan 1 uit de raad Nu: portefeuillehouder Internationale samenwerking Twee andere leden Euregioraad

36