Bijlage 3 Ontwerpbegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 GR Laborijn
Tekst van het document
Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028 - 2030
Doetinchem, april 2026
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Programmaplan 2027 – 2030 ........................................................................................................ 5 1.1
Algemeen................................................................................................................................. 5
1.2
Kaderstellend overzicht programmabegroting ......................................................................... 5
1.3
Financiële samenvatting begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 ............................. 8
Programma Inkomenszekerheid ................................................................................................ 13 2.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 13
2.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 14
2.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 15
2.4
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 16
Programma Mensontwikkeling .................................................................................................. 17 3.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 17
3.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 18
3.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 20
3.4
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 21
Programma Inburgering .............................................................................................................. 23 4.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 23
4.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 24
4.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 25
Programma Wsw ......................................................................................................................... 26 5.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 26
5.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 27
5.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 28
Programma Algemene overhead ............................................................................................... 29 6.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 29
6.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 30
6.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 32
6.4
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 34
7.
Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen ................................................................................... 34
8.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 35
9.
8.1
Inventarisatie van de weerstandscapaciteit ........................................................................... 35
8.2
Beleid betreffende weerstandscapaciteit en risico’s.............................................................. 35
8.3
Risico’s van niet financiële aard ............................................................................................ 35
8.4
Inventarisatie van de financiële risico’s ................................................................................. 35
8.5
Weerstandscapaciteit en ratio weerstandsvermogen ........................................................... 36
8.6
Kengetallen ............................................................................................................................ 36
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 38
10. Paragraaf Financiering ................................................................................................................ 39 10.1
Algemeen............................................................................................................................... 39
10.2
Kasgeldlimiet ......................................................................................................................... 39
10.3
Renterisiconorm en renterisico op vaste schuld .................................................................... 40
11. Paragraaf bedrijfsvoering ........................................................................................................... 41 2
11.1
Algemeen............................................................................................................................... 41
11.2
Planning en control ................................................................................................................ 41
11.3
ICT ......................................................................................................................................... 42
11.4
Beveiliging en privacy ............................................................................................................ 42
11.5
Integriteit ................................................................................................................................ 42
11.6
Ziekteverzuim ........................................................................................................................ 42
11.7
Openbaarheidsparagraaf ....................................................................................................... 42
11.8
Verlof ..................................................................................................................................... 43
12. Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................................... 44 13. Financiële begroting ................................................................................................................... 45 13.1
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................... 45
13.2
Financiële positie ................................................................................................................... 46
13.2.1 Geprognotiseerde balans en EMU-saldo ...................................................................... 46 13.2.2 Overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld 2027 ........................................ 46 13.2.3 Overzicht verloop reserves ............................................................................................ 47 13.2.4 Overzicht verloop voorzieningen ................................................................................... 48 13.3 Toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten ................................................ 49 13.4
Verdeelsleutels uitvoeringskosten ......................................................................................... 49
13.5
Verdeelsleutel algemeen ....................................................................................................... 51
14. Overige informatie ....................................................................................................................... 52 14.1
Missie en taken ...................................................................................................................... 52
14.2
Organogram........................................................................................................................... 54
14.3
Samenstelling bestuur ........................................................................................................... 55
14.4
Dienstverleningsovereenkomsten ......................................................................................... 55
14.5
Fiscale aspecten .................................................................................................................... 55
14.6
Investeringsbegroting ............................................................................................................ 56
Bijlage 1: Inkomenszekerheid per gemeente.................................................................................... 57 Bijlage 2: Mensontwikkeling per gemeente ...................................................................................... 59 Bijlage 3: Inburgering per gemeente ................................................................................................. 60 Bijlage 4: Bijdrage per gemeente uitvoeringslasten ........................................................................ 61 Bijlage 5: Bijdrage per gemeente per programma ........................................................................... 64 Bijlage 6: Overzicht BUIG ................................................................................................................... 68 Bijlage 7: Afkortingen ......................................................................................................................... 69
3
Voorwoord Voor u ligt de concept ontwerpbegroting voor het jaar 2027 en de meerjarenraming 2028 tot en met 2030. De ontwerpbegroting dient, volgens de wettelijke bepalingen, altijd vroeg in het jaar voorafgaand aan het jaar waarvoor zij dient te worden opgesteld. In deze begroting staan onze programma’s Inkomenszekerheid, Mensontwikkeling, Wsw en Inburgering centraal. De inhoudelijke en financiële uitgangspunten die zijn gehanteerd bij het opstellen van de begroting zijn vastgelegd in de kadernota 2027-2030.1 In de begroting hebben we, net als voorgaande jaren, ingezet om de bijdrage van de gemeenten in de uitvoeringskosten van Laborijn waar mogelijk te beperken. Dit mede in het licht van het voorspelde “ravijnjaar” 2028 waarin de financiën van onze deelnemende gemeenten mogelijk extra onder druk staan. Door zuinig te zijn met uitgaven, een hogere rijksbijdrage voor de Wsw en het inzetten van reserves is het gelukt om de bijdrage voor 2027 niet te laten stijgen en vanaf het jaar 2028 slechts beperkt te hoeven verhogen. Hoewel de uitvoeringskosten in 2027 voor de deelnemende gemeenten op totaalniveau niet stijgen, zien we wel dat de bijdrage per gemeente verandert. Dit houdt verband met verschuivingen in aandeel per gemeente in de verschillende klantstromen (Participatiewet, WSW en Inburgering).
De reserves om een deel van de uitvoeringskosten te dekken, en daarmee voor de gemeenten (tijdelijk) te verlagen, zijn ultimo 2025 hoger dan verwacht waardoor deze langer ingezet kunnen worden dan bij de vorige begroting was verwacht. Dit betekent dat de stijging in uitvoeringskosten die eerder was voorzien wat beperkt kan worden. In de berekende uitvoeringslasten is al rekening gehouden met de sinds 2025 ingezette besparingsmaatregelen. De financiële effecten hiervan zijn structureel doorgerekend tot en met 2030. Ondanks dat deze begroting en meerjarenraming een vrij positief beeld schetsen ziet het financiële beeld, in lijn met het landelijke beeld voor sociaal ontwikkelbedrijven, er op de middellange termijn er naar verwachting minder gunstig uit. Zo heeft het Rijk voorgenomen plannen om de begeleidingsmiddelen voor beschut werk toe gaan kennen op basis van realisatie en de prestatiebekostiging van de Inburgering gaan uitbreiden. Het daadwerkelijk doorvoeren daarvan heeft gevolgen voor de begroting en daarmee ook de uitvoeringskosten van Laborijn en daarmee de bijdrage van de gemeenten. In de begroting ligt de nadruk meer op de financiële ontwikkelingen. Hierdoor komt mogelijk de inhoud van ons prachtige werk iets minder voor het voetlicht. Wij zien om ons heen volop kansen en mogelijkheden om inwoners en werkgevers op een goede wijze te ondersteunen.
Laborijn heeft zich ontwikkelt tot een vooraanstaand ontwikkelbedrijf waarin we, los van de kaders van wet- en regelgeving, een brede groep inwoners op een passende wijze kunnen ondersteunen. Laborijn ontwikkelt en innoveert haar dienstverlening. Zo zijn wij trots dat wij vanaf 2027 het Inburgering taalcentrum mogen vormgeven. Hierdoor ontstaat een prachtige samenhang met alle overige activiteiten rondom Inburgering en een mooie verbinding met de Participatiewet. In hoofdstuk 4 kunt u hier meer over lezen. Ten tijde van het opmaken van deze begroting is de bouw van ons nieuw pand in volle gang en verwachten we het nieuwe pand begin 2027 in gebruik te nemen. Wij dragen er graag toe bij dat inwoners zich kunnen ontwikkelen om mee te kunnen doen in onze maatschappij en stappen te zetten naar betaald werk. Wilt u meer informatie over de inhoudelijke ontwikkelingen dan kunt u dat teruglezen in de kadernota 2027-2030. Jeroen Spruit algemeen directeur 1
De raden van de gemeenten Aalten, Doetinchem en Montferland hebben geen zienswijze meegegeven voor het samenstellen van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 4
1. Programmaplan 2027 – 2030 1.1
Algemeen
Het programmaplan bestaat uit de programma’s Inkomenszekerheid, Mensontwikkeling, Inburgering, Wsw en Algemene overhead. Een uitwerking van de programma’s vindt u in hoofdstuk 2 tot en met 6. In deze begroting zijn bedragen zoveel mogelijk afgerond op duizendtallen. Hierdoor kunnen afrondingen ontstaan.
1.2
Kaderstellend overzicht programmabegroting
Bij het opstellen van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028 - 2030 hanteren wij een set met kaderstellende uitgangspunten die in de kadernota 2027 - 2030 zijn opgenomen. Voor een totaaloverzicht zijn in de onderstaande tabel de kaderstellende items opgesomd. 1. 2.
De focus van Laborijn ligt op haar basisopdracht: Laborijn is er om iedere inwoner te helpen aan betaald werk en als dat (nog) niet lukt hem/haar te ondersteunen bij het participeren in de samenleving. Laborijn heeft daarbij de taak het beheersen en waar mogelijk terugdringen van het uitkeringsvolume. De uitvoeringskosten moeten zoveel mogelijk beperkt worden.
3.
Het uitgangspunt van indexatie van het huidige beschikbare re-integratiebudget blijft gehandhaafd.
4.
Voor Laborijn liggen de aanpassingen in de Participatiewet op grond van de ‘Participatiewet in balans’ in de lijn met de doelstelling en al gehanteerde werkwijze. Laborijn zal zich in deze richting verder blijven doorontwikkelen. Op basis van het vastgestelde ‘Visiedocument preventie & handhaving’ geeft Laborijn invulling en uitvoering aan haar taken. Dit doen we vanuit een integrale benadering van de inwoner en in lijn met de uitgangspunten van de Participatiewet in balans: meer evenwicht tussen bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Laborijn is een actieve partner van het Werkcentrum Achterhoek. Aan de doorontwikkeling van het centrum leveren wij onze kennis en expertise als het gaat om de ondersteuningsbehoefte van inwoners die niet zelfstandig in staat zijn de stap richting de arbeidsmarkt te maken en/of te behouden. Laborijn investeert in een adequate regionale samenwerking om te komen tot en in een passende dienstverlening gericht op een sluitende aanpak ten aanzien van een soepele overgang van school naar duurzaam werk voor jongeren tot 27 jaar. Vanuit Laborijn ligt daarbij de focus op de ontwikkeling van een doorlopende ontwikkellijn met de samenwerkingspartners op het snijvlak van onderwijs, zorg en werk.
Dit op basis van zowel de ondersteuningsbehoefte van jongeren op de verschillende leefgebieden als de ontschotting van dienstverlening en de bijbehorende budgetten. Het belang van en de best passende plek voor de inwoner blijft voorop staan, waarbij de realisatie van de taakstelling beschut werk geen doel op zich is. Laborijn heeft zich te verhouden tot de huidige wetgeving en het landelijk beleid op het gebied van migratie en inburgering en zal mee moeten bewegen met aangepaste wet- en regelgeving, aangepast beleid en de beschikbare financiële middelen. Laborijn versterkt de inzet op taalonderwijs in de komende jaren, waarbij de WEB-middelen en het bestaande voorliggende aanbod leidend zijn. Eventuele extra rijksmiddelen worden aanvullend ingezet om inwoners met een PW-uitkering en/of een Wsw-dienstverband gericht te ondersteunen bij het behalen van het vereiste taalniveau, in samenhang met participatie en werk. Laborijn anticipeert op het aflopen van de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) door zo maximaal mogelijk in te zetten op arbeidsparticipatie om instroom in de Participatiewet zoveel als mogelijk te beperken. Laborijn benut het ‘Impulsbudget sociale infrastructuur’ van de jaren tot 2035 om haar infrastructuur door te ontwikkelen en toekomstbestendig te houden.
Hiervoor maken wij gebruik van de bestemmingsreserve ‘doorontwikkeling infrastructuur werkontwikkelbedrijf Laborijn’. Jaarlijks wordt het extra budget toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. De ‘Rijksbijdrage sociale infrastructuur’ is een structurele extra basisfinanciering voor de bedrijfskosten van sociaal ontwikkelbedrijven. De bedoeling van deze structurele infrastructurele middelen is meer ruimte voor banen voor mensen die tijdelijk of langdurig moeten terugvallen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. Laborijn zet deze middelen in ten behoeve van tijdelijke dienstverbanden voor de DGIdoelgroep. De landelijke verwachting is dat het aantal mensen dat afhankelijk is van een Participatiewet-uitkering de komende jaren licht zal stijgen. Deze groei in het aantal inwoners dat we bedienen vanuit de Participatiewet en de Wet Inburgering als grondslag compenseert ruimschoots de afname van het aantal Wsw-collega's met een dienstverband vanuit de Wet sociale werkvoorziening. Per saldo neemt de
5.
6. 7.
8. 9. 10.
11. 12.
13.
14.
5
15.a 15.b
15.c 15.d 15.e 16.
17.
18. 19.
20.
21.
22. 23.
24.
25.
26. 27.
omvang van de opdracht en taak van Laborijn toe. Hierbij is er de komende jaren sprake van een wezenlijke verschuiving van onze focus en in de aard van ons sociaal ontwikkelbedrijf. Laborijn geeft invulling aan haar nadrukkelijke wens en inhoudelijke ambitie om voor alle doelgroepen die dit nodig hebben een integrale bijdrage te leveren met inzet van de voor hen gewenste of benodigde (combinatie van) beschikbare functionaliteiten. Laborijn stelt als systeempartij haar instrumentarium en de ondersteuningsinfrastructuur op verzoek van de gemeenten en onze samenwerkingspartners graag ook beschikbaar voor klantstromen die niet tot onze wettelijke opgave behoren, maar wel passen in onze inhoudelijke opdracht gericht op ontwikkeling naar werk, en stimuleert daarbij de integrale en overstijgende manier van denken en de wijze van domein brede samenwerking. Laborijn is als 1 van de systeempartijen in het sociaal domein een belangrijke vindplaats die alle inwoners met een ondersteuningsbehoefte die bij Laborijn in het bestand zijn opgenomen in beeld heeft en voortrekker in de samenwerking van alle partijen rondom de ontwikkeling van deze inwoners. Het gedachtengoed ‘Simpel Switchen’ - het vereenvoudigen van het wisselen tussen de verschillende fasen in de participatieketen - is ingebed in onze reguliere werkwijze.
Met focus op ‘de inwoner centraal’ wordt de inwoner bediend met een brede, integrale en zo nodig financieel ontschotte dienstverlening. Laborijn is partner binnen de arbeidsmarktregio Achterhoek en levert daarin actief haar bijdrage om de arbeidsmarktinfrastructuur van regio Achterhoek door te ontwikkelen; waar dat kan sluiten we proactief regionaal aan en pakken het in co-creatie samen met onze regionale partners op. De basisopdracht wordt gefinancierd vanuit structurele middelen. Met incidentele middelen kunnen extra, tijdelijke taken en experimenten in pilotvorm worden gefinancierd. Een inhoudelijk goede en financieel gezonde business case op de langere termijn is de voorwaarde om activiteiten duurzaam te borgen in de basisopdracht. Bij nieuwe ontwikkelingen en nieuwe dienstverlening brengen we de bedrijfsvoering in lijn met de business case, zodanig dat (de omvang van) de bedrijfsvoering passend blijft bij de aard en omvang van de opgave, vanuit onder andere goed werkgeverschap en goed partnerschap. Indien het effect op gemeenteniveau onvoldoende aansluit bij de wens tot beheersing van de kosten, worden keuzescenario’s voorgelegd. Verzoeken voor dienstverlening worden getoetst aan ons richtinggevend inhoudelijk ‘afwegingskader voor nieuwe dienstverleningsverzoeken’. De dienstverlening aan de deelnemende gemeenten heeft daarbij prioriteit en mag niet in het gedrang komen.
In regionaal overleg blijven alle colleges t.a.v. migratie en inburgering bij het standpunt van het doorgaan met de plannen en aantallen van de Provincie Gelderland. Dit betekent voor Laborijn dat we op inhoud vol met deze ambitie doorgaan. Van belang is wel om wendbaar en flexibel te blijven om zodoende goed om te kunnen gaan met (volume)veranderingen. Alle inwoners met een Participatiewet-uitkering zijn in beeld. Daarbij hebben alle inwoners met ontwikkelpotentieel een actief traject en aanbod om ontwikkeling mogelijk te maken. Met de overige inwoners is er één keer per jaar een contactmoment, gericht op de leefgebieden en ondersteuningsvragen, met nadruk op doorverwijzing en samenwerking met ketenpartners. Indien blijkt dat inwoners re-integratiestappen kunnen maken, krijgen zij alsnog een actief traject gericht op ontwikkeling aangeboden. Voor Laborijn zijn het ontwikkelen van onbenut arbeidspotentieel en het faciliteren van ontwikkeling van inwoners met een Participatiewet-uitkering door middel van een doorlopende ontwikkellijn “van Zorg naar Werk” belangrijke instrumenten om inwoners te brengen naar de voor hen best passende plek in de maatschappij. We maken de ontwikkeling van inwoners met een Participatiewet-uitkering inzichtelijk, onder andere door het gebruik van de Participatieladder.
Het doel is om inwoners met een doelgroepindicatie duurzaam te laten werken bij reguliere werkgevers. Jobcoaching is hierbij een belangrijk instrument. Bij onze inzet van jobcoaching leveren we maatwerk en kijken we per inwoner wat er nodig is. Onze inzet met (tijdelijke) jobcoaching is gericht op inwoners zo zelfstandig en duurzaam mogelijk aan het werk te helpen en houden. Daarnaast is onze inzet gericht op het faciliteren van werkgevers om op de langere termijn de benodigde begeleiding zelf te kunnen bieden. Als partner van het Werkcentrum Achterhoek blijven wij investeren in het stimuleren van werkgevers om invulling te (blijven) geven aan inclusief werkgeverschap en adviseren en ondersteunen hen bij het realiseren van deze belangrijke maatschappelijke werkgeversopgave. Hierbij streven we ernaar dat de huidige werkplekken op de reguliere arbeidsmarkt die geschikt zijn voor de brede doelgroep niet verloren gaan, maar voor de nieuwe doelgroepen behouden blijven. De detacheringsfaciliteit heeft zich bewezen als een effectief instrument en is een fundamenteel onderdeel van onze dienstverlening. Hiermee biedt Laborijn structureel en doorlopend aan een groep inwoners met een doelgroep indicatie een werkplek met een tijdelijk dienstverband. Op basis van het klantenpotentieel en het beschikbare budget wordt de mate van inzet van dit instrument voor ieder begrotingsjaar bepaald.
De huidige waarde en toepassing van dit instrument zal verder worden doorontwikkeld en verfijnd in de pilot "van Zorg naar Werk” waarmee een doorlopende ontwikkellijn op het snijvlak van onderwijs, zorg en arbeid wordt beoogd. De doelstelling is om met de uitgaven bijstand en langdurige loonkostensubsidies binnen het door het Rijk gestelde BUIG budget te blijven voor beide gemeenten. Laborijn richt zich als belangrijke vindplaats van en samenwerkings- en uitvoeringspartner ten aanzien van geldzorgen, armoede en schulden met name op preventie en vroeg signalering en werkt daarin proactief samen met het Bureau voor Financiële Ondersteuning (BvFO).
6
28.
29.
30.
31. 32. 33. 34.
35.
We blijven ons middels het Ondernemerssteunpunt inzetten als integraal dienstverlener voor ondernemers, in het bijzonder voor kleine zelfstandigen binnen de reikwijdte van het sociaal domein. Als partner bij het (door)starten of stoppen als ondernemer. Met een directe verbinding naar inkomensvoorziening, screening, re-integratie en loopbaan (her)oriëntatie en -ontwikkeling. We blijven op zoek naar mogelijkheden, nieuwe wegen en experimenten om parttime werken te blijven stimuleren, optimaal mogelijk maken en vergemakkelijken voor onze inwoners waardoor de bestaanszekerheid ook verbetert voor inwoners waarvoor volledige uitstroom uit de bijstand door werk niet haalbaar is. Laborijn ontwikkelt het inburgerings- en (duale) participatieaanbod continu door, in nauwe samenwerking met keten- en samenwerkingspartners en de regio, zodat inwoners met een inburgeringsverplichting modulair, integraal op maat en effectief worden ondersteund bij het behalen van hun wettelijke inburgeringstermijnen en het duurzaam meedoen in de samenleving. Alle Wsw-collega’s en collega’s Aan de Slag hebben een actueel Individueel Ontwikkelingsplan (IOP). We investeren in het behoud van een duurzame werkplek voor elke Wsw-collega en ook voor deze specifieke doelgroep geldt de missie van Laborijn als uitgangspunt: ‘de best passende plek’ voor de inwoner.
We gaan uit van verlenging van de cao’s Wsw en Aan de Slag. We rekenen deze door in de begroting volgens de standaard prijsontwikkeling die het Rijk verwacht. Voor het vaststellen van de, op grond van het aantal te bedienen inwoners, benodigde formatie en bijbehorende loonkosten begeleidend personeel voor het uitvoeren van de dienstverlening hanteert Laborijn de ‘trap op trap af systematiek’. Indien het effect op gemeenteniveau onvoldoende aansluit bij de wens tot beheersing van de kosten, worden keuzescenario’s ten aanzien van (de intensiteit en/of kwaliteit van) de dienstverlening uitgewerkt. Bij het opmaken van de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenraming 2028 - 2030 betrekt Laborijn de bestemmingsreserve re-integratie. De bestemmingsreserve voorziet nog tot het jaar 2030 om op het huidige ambitieniveau te kunnen blijven investeren en Laborijn zal daarna, bij gelijkblijvende afspraken, genoodzaakt zijn haar ambitieniveau bij te stellen en haar inzet te verminderen.
7
1.3
Financiële samenvatting begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030
Overzicht per program m a op hoofdlijnen (x € 1.000)
2026 na 1e w ijz.
2027
2028
2029
2030
-31.943
-32.487
-33.251
-34.098
-35.002
Program m a inkom enszekerheid Uitgaven bijstand en LKS (Buig-lasten) Terugontvangsten bijstand
355
355
355
355
355
Bijdrage gemeenten bijstand en LKS
31.588
32.132
32.896
33.743
34.647
Uitgaven overige regelingen
-1.465
-1.523
-1.353
-1.358
-1.370
Terugontvangsten overige regelingen
194
211
221
113
103
Bijdrage gemeenten overige regelingen
1.231
1.272
1.092
1.205
1.227
Directe salariskosten
-1.210
-1.224
-1.249
-1.300
-1.355
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.210
1.224
1.249
1.300
1.355
-40
-40
-40
-40
-40
-3.913
-3.884
-3.789
-3.894
-3.900
13
13
13
13
4
Program m a m ensontw ikkeling Uitgaven re-integratie Baten uit omzet Bijdrage gemeenten re-integratiemiddelen
3.230
3.311
3.399
3.484
3.566
Uitgaven Beschut w erk
-1.938
-2.511
-3.065
-3.221
-3.417
Baten loonkostensubsidie
1.129
1.522
1.890
1.988
2.111
Baten uit omzet
299
403
500
526
559
Bijdrage gemeenten Beschut w erk
1.021
1.092
940
998
1.064
Uitgaven DGI-dienstverbanden
-556
-863
-1.082
-1.085
-1.088
Baten loonkostensubsidie
252
398
503
503
503
Baten uit omzet
65
104
131
131
131
Bijdrage gemeenten DGI-dienstverbanden
157
169
181
193
206
Directe salariskosten
-1.463
-1.475
-1.555
-1.675
-1.810
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.463
1.475
1.555
1.675
1.810
-240
-247
-378
-363
-262
Uitgaven inburgering
-1.514
-1.598
-1.649
-1.668
-1.768
Bijdrage gemeenten spuk inburgering
1.351
1.418
1.489
1.564
1.642
Mutatie vooruitontvangen middelen
163
180
160
105
126
Directe salariskosten
-1.110
-1.074
-1.084
-1.155
-1.231
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.110
1.074
1.084
1.155
1.231
-
-
-
-
-
-19.784
-19.016
-18.561
-18.180
-17.521
Program m a inburgering
Program m a Wsw Uitgaven Wsw Omzet Wsw
5.156
5.069
5.016
4.956
4.843
Bijdrage gemeenten Wsw -budget
18.869
18.089
17.225
16.274
15.344
Directe salariskosten
-2.346
-2.264
-2.180
-2.132
-2.090
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
2.346
2.264
2.180
2.132
2.090
4.242
4.142
3.680
3.050
2.666
Lasten overhead
-13.871
-15.777
-15.804
-16.139
-16.714
Baten overhead
3.662
9.527
6.276
6.383
6.731
Program m a Algem ene overhead
Bijdrage gemeenten
Resultaat voor bestem m ing
4.036
4.767
6.050
6.587
6.978
-6.174
-1.483
-3.478
-3.169
-3.005
-2.212
2.372
-216
-522
-641
Toevoeging reserves
-616
-3.844
-444
-449
-461
Onttrekking reserves
2.828
1.472
660
971
1.102
-
-
-
-
-
Reslutaat na bestem m ing
8
Baten Budget BUIG-uitkeringen De BUIG-budgetten worden door het Rijk aan de gemeenten overgemaakt. De budgetten in de begroting 2027 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op de voorlopige budgetten 2026. Bij de berekening van de budgetten voor onze gemeenten is gerekend met een gelijkblijvend aandeel in het macrobudget. De deelnemende gemeenten stellen deze ter beschikking aan Laborijn, die voor de uitvoering van de betreffende programma’s en verantwoording van deze gelden zorgt. In deze begroting zijn de directe programmalasten per gemeente begroot op basis van de verwachte gemiddelde aantal huishoudens in de bijstand maal de verwachte gemiddelde prijs per huishouden. De bevoorschotting door de gemeenten vindt plaats op basis van het laatst bekende Rijksbudget. Re-integratiebudget Het re-integratiebudget wordt door de gemeenten overgemaakt op basis van een door Laborijn opgesteld plan. Dit plan is uitgewerkt in de begroting. Impulsbudget sociale infrastructuur Deze middelen worden vanaf 2025 voor een periode van 10 jaar aan gemeenten en Laborijn beschikbaar gesteld. Het budget faciliteert dat gemeenten en ontwikkelbedrijven een heldere toekomstvisie ontwikkelen en kunnen sturen op structurele vernieuwing.
Rijksbijdrage sociale infrastructuur (voorheen infrastructurele opslag) De rijksbijdrage sociale infrastructuur is bedoeld voor werkplekken van mensen uit de banenafspraak die (tijdelijk) nog niet in staat zijn om bij een reguliere werkgever aan de slag te gaan. De bijdrage is structureel en onderdeel van de Integratie-uitkering Participatie, maar wordt apart inzichtelijk gemaakt. Ze richt zich niet op beschut werk, maar op mensen met een ontwikkelperspectief richting regulier werk. Het normbedrag is € 3.634 per plek. In 2025 wordt gestart met 5.000 plekken (€ 19,8 miljoen), oplopend naar structureel 10.000 plekken en € 34,7 miljoen vanaf 2035. Rijksbijdrage Wsw De deelnemende gemeenten stellen dit budget (en de wijzigingen in de loop van het jaar) één op één ter beschikking aan Laborijn voor de uitvoering van het programma Wsw. De budgetten in de begroting zijn gebaseerd op de laatst bekende circulaires. Netto omzet (opbrengst verkopen) De netto omzet betreft de opbrengst van aan derden geleverde diensten en goederen, exclusief de over de omzet geheven omzetbelasting. Voor Laborijn betreft dit met name omzet uit detacheringen en omzet uit interne werkzaamheden.
Huuropbrengsten/gebruiksvergoeding Onder deze post worden de inkomsten verantwoord die worden verkregen uit de verhuur/gebruik van gedeeltes van het pand aan de Ambachtstraat 3 te Doetinchem, alsmede onderhuur van de locatie in Aalten. Detachering (ambtelijk) personeel Onder deze post worden de detacheringsbaten verantwoord van ambtelijk personeel. Inkomsten uit dienstverleningsovereenkomsten Onder deze post worden de inkomsten uit dienstverleningsovereenkomsten verantwoord. Op dit moment voeren wij de volgende dienstverleningsovereenkomsten uit: • •
diverse ondersteunende diensten voor het Werkgevers Servicepunt Achterhoek (WSPA), hiervoor worden geen middelen ontvangen dienstverlening gemeente Oude IJsselstreek inzake uitvoering van de inburgering, Wsw, de jobcoaching en loonwaardebepaling van de inwoners van Oude IJsselstreek die 9
• • • • •
vanuit de Participatiewet middels LKS werkzaam zijn bij werkgevers en de jobcoaching van nieuw beschut inwoners van Oude IJsselstreek dienstverlening gemeente Bronckhorst inzake uitvoering van de Wsw dienstverlening gemeente Bronckhorst inzake het WLC in Hengelo dienstverlening gemeente Doetinchem inzake de inning van vorderingen bijzondere bijstand dienstverlening gemeente Aalten en Doetinchem aan Oekraïners dienstverlening gemeente Montferland voor inwoners nieuw beschut en doelgroep indicatie
Opbrengst bedrijfsrestaurant Onder deze post wordt de omzet verantwoord die wordt behaald met de verkoop van eten en drinken in het bedrijfsrestaurant. Bijdrage gemeente specifieke uitkering reguliere inburgeringsvoorzieningen De gemeenten ontvangen van het Rijk een voorlopig budget voor de specifieke uitkering (Spuk) voor reguliere inburgeringsvoorziening. Dit voorlopig budget wordt in september middels een beschikking bekend gemaakt voor het volgende jaar en wordt door de gemeenten doorbetaald aan Laborijn. Laborijn legt verantwoording af via het systeem van single information, single audit (Sisa). Na afloop van het jaar stelt het Rijk het definitieve budget vast op basis van het werkelijk aantal asielstatushouders dat op 31 december in de gemeente is gehuisvest. De budgetten in de begroting 2027 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op het voorlopig budget 2026. Bijdrage gemeente Spuk inburgeringsvoorzieningen Het voorlopige budget ter financiering van de inburgeringsvoorzieningen (de specifieke uitkering) wordt jaarlijks bijgesteld aan de hand van actuele volumeprognoses. Hiervoor wordt de meerjaren productie prognose van het ministerie van A&M gebruikt vermenigvuldigd met een factor (vastgesteld op 70%) omdat niet iedere asielstatushouder ook (direct) inburgeringsplichtig is.
Na afloop van ieder uitvoeringsjaar wordt het budget definitief vastgesteld op basis van het werkelijke aantal inburgeringsplichtigen op 31 december in iedere gemeente. Er vindt dan een verrekening van het budget plaats. Zo wordt aangesloten bij de werkelijke inburgeringsopgave per gemeente. Bijdrage deelnemende gemeente uitvoeringskosten De deelnemende gemeenten dragen gezamenlijk de uitvoeringskosten van Laborijn. De uitvoeringskosten bestaan onder andere uit loonkosten, huisvestingskosten, automatiseringskosten, facilitaire kosten en algemene kosten. De deelnemende gemeenten dragen deze bij op basis van de begroting (bijlage 4) volgens de in paragraaf 13.4 opgenomen verdeelsleutel. Lasten Loonkosten ambtelijk personeel Hieronder vallen de voor het jaar verschuldigde salarissen, het individueel keuzebudget (IKB) en de daarmee samenhangende sociale lasten en pensioenpremies, verminderd met ontvangen ziektegelden. Overige kosten ambtelijk personeel Hieronder zijn onder andere de navolgende posten opgenomen: • •
vergoeding reiskosten en thuiswerkvergoeding Hieronder is begroot de vergoeding van reiskosten woon-werk en de thuiswerkvergoeding. studiekosten Om de vakkennis en vaardigheden van het begeleidend en ondersteunend personeel op 10
•
niveau te houden en/of te verbeteren, is het noodzakelijk voortdurend te investeren in deze medewerkers. Met dat doel worden opleidingen en trainingen ingekocht bij derden. overige kosten Onder deze post staan de overige kosten die voortvloeien uit de dienstverbanden van het ambtelijk personeel.
Afschrijvingen De afschrijvingskosten zijn berekend volgens een vast percentage van de aanschafprijs van de betreffende activa. Deze percentages zijn gebaseerd op de verwachte levensduur van de activa. De activa die gesloopt worden voor de nieuwbouw worden versneld afgeschreven. Rente De rentelasten betreft de betaalde rente over de langlopende lening. Huur Onder deze post zijn de huurkosten opgenomen voortkomend uit de behoefte aan huisvesting. Onderhoudskosten De onderhoudskosten zijn geraamd op basis van de ervaringscijfers van de laatste jaren en de te verwachten activiteiten in het komende jaar. Energieverbruik Hieronder zijn opgenomen de kosten voor verbruik van elektriciteit, gas, water. Belastingen en verzekeringen De belastingen en verzekeringen zijn begroot op basis van de huidige kosten, gecorrigeerd voor inflatie. Onder verzekeringen zijn onder andere opgenomen: de wettelijke aansprakelijkheidsverzekering, de opstalverzekering, de autoverzekering voor het wagenpark en de bedrijfsschade verzekering. Algemene kosten Deze kosten zijn begroot op basis van de huidige kosten. Loonkosten Wsw Hieronder vallen de voor het jaar verschuldigde salarissen, het betaalde vakantiegeld, de eindejaarsuitkering en de daarmee samenhangende sociale lasten en pensioenpremies. Het ontvangen ziekengeld en de WAO-uitkeringen zijn hierop in mindering gebracht.
Vervoerskosten Wsw Voor vervoer van en naar het werk wordt, afhankelijk van de afstand en de omstandigheden, vervoer georganiseerd of vergoed. Het vervoer kan zijn: • • •
groepsvervoer door het bedrijf georganiseerd openbaar vervoer op eigen gelegenheid
Overige personele kosten Wsw Hieronder zijn onder andere de navolgende posten opgenomen: • •
arbozorg Dit betreffen de kosten van de uitbestede Arbo-werkzaamheden. voorlichting, training en opleiding De ontwikkeling van de Wsw’ers is een van de kerntaken van Laborijn. Ten behoeve hiervan worden opleidingen en trainingen ingekocht bij derden. De kosten hiervan zijn hier verantwoord. 11
• •
werkkleding Hier zijn begroot de kosten van verstrekte werkkleding en/of het verstrekken van een vergoeding voor werkkleding. bijzondere voorzieningen Hieronder zijn geraamd de aanpassingen aan werkplek, gereedschap en werkkleding en schoeisel die nodig zijn om de medewerkers (veilig) te kunnen laten werken. Ook zijn de bijdragen aan de personeelsverenigingen, alsmede uitgaven voor jubilea en dergelijke hier verantwoord.
Subsidieresultaat Wsw Het subsidieresultaat is het verschil tussen de subsidie die per medewerker wordt ontvangen en de loonkosten. Het subsidieresultaat is door Laborijn niet of nauwelijks te beïnvloeden. De ontwikkeling van de loonkosten wordt bepaald in de cao voor de Wsw-sector. De subsidie wordt door de Rijksoverheid bepaald. Kosten Begeleid werken Wsw Het betreft de aan bedrijven/organisaties te verstrekken loonkostensubsidie ter compensatie van de lagere arbeidsproductiviteit van Wsw-medewerkers. Lasten inburgering Dit betreft de kosten van leerroutes (waaronder de onderwijsroute), de maatschappelijke begeleiding, het participatieverklaringstraject (PVT), de module arbeidsmarkt en participatie (MAP) en de tolkkosten.
12
2. Programma Inkomenszekerheid 2.1
Doelstelling
In het programma Inkomenszekerheid wordt de verstrekking van uitkeringen vanuit de Participatiewet, IOAW, IOAZ en de BBZ verantwoord. Daarnaast worden in dit programma de uitbetaalde langdurige loonkostensubsidies opgenomen. Tezamen met de uitkeringen vallen die onder de BUIG-verantwoording. Tot slot worden in dit programma de activiteiten verantwoord in het kader van de BBZ, individuele inkomenstoeslag, individuele studietoeslag en de bijzondere bijstand. Centrale doelstelling van dit programma is het op een rechtmatige, tijdige, volledige en efficiënte wijze verstrekken van een inkomensvoorziening aan die inwoners die (nog) niet kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Laborijn draagt zorg voor actieve informatievoorziening en geeft advies op maat bij vragen van inwoners over inkomen. Daarnaast helpen wij, samen met BvFO, inwoners met schuldenproblematiek. In de begroting 2027 van Laborijn is voor wat betreft het programma Inkomenszekerheid rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2027 - 2030. Voor het programma Inkomenszekerheid zijn de volgende doelstellingen bepaald: • • • • • • • • • •
we zijn vindbaar en toegankelijk voor inwoners die inkomensondersteuning nodig hebben we verstrekken de uitkeringen tijdig, rechtmatig en doelmatig, binnen de wettelijke termijn het percentage rechtmatigheidsfouten ligt onder de 2% we verzorgen een correcte en tijdige uitbetaling van de (bijzondere) bijstand, BBZ, individuele inkomenstoeslag, individuele studietoeslag en overig geldende regelingen we bieden advies en ondersteuning aan inwoners bij inkomensvraagstukken en verwijzen actief door indien er sprake is van een voorliggende voorziening we hebben oog voor signalen over geldzorgen, armoeden en schulden en verwijzen actief door naar gemeentelijke regelingen (minimabeleid) en schuldhulpverlening we leveren onze inkomensdienstverlening in nauwe afstemming met al onze partners in het sociaal domein de langdurige en forfaitaire loonkostensubsidies worden ingezet om betaald werk te stimuleren, en worden rechtmatig uitbetaald we streven ernaar met het saldo van inkomsten en uitgaven binnen de middelen van het BUIG budget te blijven vanuit onze sociaal maatschappelijke functie hebben we aandacht voor fraudesignalen en terugvorderingen
We gaan ervan uit dat de inwoners die zich bij ons melden daadwerkelijk een vorm van ondersteuning nodig hebben. Tijdens het gesprek adviseren we de inwoner over de persoonlijke situatie en verwijzen we actief door naar mogelijke voorliggende voorzieningen. We zien bij de mensen die zich melden vaker complexe problematiek op het gebied van inkomen. Denk hierbij aan het toenemende aantal inwoners waarbij gokverslaving aan de orde is. Er zijn ook steeds vaker meerdere partijen betrokken. Dit vergt meer afstemming en maakt het werk arbeidsintensiever voor onze professionals. Voor de begroting 2027 en meerjarenraming 2028 – 2030 gaan wij ervan uit dat het budgetaandeel dat de gemeenten Aalten en Doetinchem hebben ten opzichte van het macrobudget gelijk blijft. We gaan ervan uit dat er geen aanpassingen in het verdeelmodel BUIG worden doorgevoerd, die voor Laborijn en haar deelnemende gemeenten negatief uitpakken.
13
Laborijn zet zich maximaal in om de uitgaven te beperken die ten laste komen van het BUIGbudget. De financiële risico’s voor het overschrijden van het BUIG-budget worden door de deelnemende gemeenten afgedekt.
2.2
Hoe de doelstelling te bereiken?
De genoemde doelstellingen in paragraaf 2.1 worden in hoofdlijnen als volgt bereikt: •
•
•
•
•
•
tijdens de intake wordt zowel gekeken naar rechtmatigheid (inkomen) als doelmatigheid (werk). Als blijkt dat een inwoner geen recht heeft op een uitkering, wijzen wij de inwoner actief op bijvoorbeeld voorliggende voorzieningen, bieden direct werk of koppelen de inwoner aan andere maatschappelijke organisaties. Dit doen wij zoveel mogelijk via een zogenaamde ‘warme overdracht’ Laborijn streeft naar het verstrekken van de uitkering binnen 4 weken. De interne werkprocessen en de sturing zijn zodanig ingericht dat de termijn van 4 weken bij de reguliere dienstverlening wordt gehaald. Gezien de toenemende complexiteit is er soms sprake van langere doorlooptijden. Daarbij blijven we binnen de wettelijke termijn van 8 weken om de rechtmatigheidsfouten onder 2% te houden, heeft Laborijn een helder kwaliteitssysteem. Nieuwe medewerkers worden aanvankelijk individueel getoetst. Bij geconstateerde kwaliteit nemen medewerkers zelfstandig de besluiten. Naast een periodieke kwaliteitscontrole vindt maandelijkse een interne controle plaats op een aantal betaalregels. De kwaliteitscontrole en coaching beperken zich niet alleen tot het rechtmatige aspect van de functie, maar richten zich ook op de doelmatigheid van het werk om correcte uitbetaling te waarborgen, worden de processen van financiële dienstverlening continu gemonitord en waar nodig verbeterd.
Geblokkeerde uitkeringen worden eveneens continu gemonitord. De consulenten kunnen zelf zien welke blokkades er zijn en of deze al kunnen worden afgewikkeld bij complexe inkomensvraagstukken, of wanneer geconstateerd wordt dat er een ondersteuningsbehoefte is, wordt de samenwerking met de ketenpartners actief opgezocht. De kennis van de medewerkers is up to date door middel van coaching, bijscholing en intervisie. Waar nodig wordt extra expertise ingezet. binnen Laborijn wordt optimaal integraal samengewerkt om de rechtmatigheid van de verstrekking van uitkeringen te borgen. We zetten onze dienstverlening in op basis van het ‘Visiedocument preventie & handhaving’, met als doel om de spontane nalevingsbereidheid van inwoners optimaal te bevorderen.
14
2.3
De raming van baten en lasten
In de volgende tabel zijn de programmalasten weergegeven, zoals die voor het programma Inkomenszekerheid worden verwacht. Een specificatie per gemeente is terug te vinden in bijlage 1 van deze begroting. Program m a Inkom enszekerheid Baten Bijdragen gemeenten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Studietoeslag Alleenverdienersregeling Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Bijdrage directe salariskosten
1e gew ijzigde begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
27.061 4.526 239 688 270 181 -9 -138 1.210 34.029
27.196 4.937 244 701 276 185 11 -145 1.224 34.628
27.639 5.256 249 714 282 -8 -145 1.249 35.237
28.175 5.569 254 727 288 -37 -27 1.300 36.248
28.766 5.881 259 740 294 -49 -17 1.355 37.229
355 6 50 138 549
355 6 60 145 566
355 6 70 145 576
355 6 80 27 468
355 6 80 17 458
Totaal baten
34.578
35.194
35.813
36.716
37.687
Lasten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening Zelfstandigen Studietoeslag Alleenverdienersregeling Bbz kapitaalverstrekkingen
27.416 4.526 245 688 40 270 181 41
27.551 4.937 250 701 40 276 185 71
27.994 5.256 255 714 40 282 62
28.530 5.569 260 727 40 288 43
29.121 5.881 265 740 40 294 31
Directe salariskosten
1.210
1.224
1.249
1.300
1.355
Totaal lasten
34.618
35.234
35.853
36.756
37.727
Saldo baten en lasten
-40
-40
-40
-40
-40
Mutatie bestem m ingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algem ene reserve Toevoeging Onttrekking
40 -
40 -
40 -
40 -
40 -
-
-
-
-
-
Overige baten Ontvangsten bijstand Ontvangsten bijzondere bijstand Ontvangsten Bbz kapitaalverstrekkingen Ontvangsten Tozo
Resultaat
Vanaf 2026 is in afstemming met de gemeenten gekozen om voor de begroting van de BUIG lasten gebruik te maken van de LIAS BUIG tool van Ilionx (voormalig APE). Deze tool begroot de bijstandsuitgaven meer op hoofdlijnen op basis van openbare bronnen. Zo zijn de klantaantallen enkel voor de Participatiewet en LKS zichtbaar en niet meer (zoals in onze voorgaande begrotingen) voor de IOAW, IOAZ en Bbz. De tool heeft de uitgaven voor deze regelingen verwerkt door met een hogere uitkeringsprijs te rekenen. In bijlage 6 is de meer gedetailleerde uitwerking uit deze tool opgenomen. 15
In onderstaande tabel zijn per gemeente de begrote lasten tegenover de prognose budget gezet: Prognose BUIG resultaat per gem eente Aalten Doetinchem Totaal
1e gew ijzigde begroting 2026 -124 3.224 3.100
Begroting 2027
Begroting 2028
-136 3.208 3.072
-138 3.260 3.122
Begroting 2029 -141 3.323 3.182
Begroting 2030 -144 3.393 3.249
Wij verwachten dat de stijging van het klantenbestand zich doorzet, gezien ook de landelijke verwachtingen. Het voorlopige budget BUIG 2026 is voor beide gemeenten toegenomen, echter is de verwachting dat voor de gemeente Aalten een negatief BUIG resultaat resteert van ruim € 136.000 vanaf 2027. In de berekeningen is geen rekening gehouden met indexaties voor baten en lasten.
2.4
Beleidsindicatoren
Volgens het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) nemen we de volgende verplichte beleidsindicatoren op. Sociaal domein Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners* Gemeente Aalten: 145 Gemeente Doetinchem: 248 Heel Nederland: 281 Bron: waarstaatjegemeente.nl, data 2025 *Definitie: het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
De Laborijn-gemeenten hebben in vergelijking met alle gemeenten in heel Nederland relatief veel minder mensen in de bijstand per 10.000 inwoners.
16
3. Programma Mensontwikkeling 3.1
Doelstelling
Binnen dit programma staat het ontwikkelen van inwoners centraal. Dit doen we voor inwoners met een Participatiewet-uitkering, een doelgroep indicatie (DGI), inwoners met een indicatie beschut werk en leerlingen die gaan uitstromen uit het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Praktijkonderwijs (PRO). Daarnaast wordt dienstverlening geboden aan inwoners zonder uitkering die wel een verzoek doen om dienstverlening, de nietuitkeringsgerechtigde (NUG). Dit betreft inwoners jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd die als werkloos werkzoekend staan ingeschreven bij UWV, maar geen recht hebben op een uitkering of ondersteuning op grond van regelingen (zoals de Wet Inburgering, Participatiewet, De wet van School naar Duurzaam Werk, Werkloosheidwet (WW), Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (WAJONG), Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), Algemene nabestaandenwet (ANW), of een vergelijkbare regeling). Voor wat betreft de Participatiewet doelgroep zien we een toename van uitkeringsgerechtigden met een activeringsprofiel en een afname van het aantal uitkeringsgerechtigden met een profiel waarbij direct kan worden ingezet op re-integratie. We zien dagelijks dat de huidige (en naar verwachting) toekomstige doelgroep te maken heeft met complexe problematiek en daardoor een andere en/of intensievere begeleiding nodig heeft.
Dat geldt op dit moment zeker ook voor een steeds breder wordende groep als het gaat om jongeren met multiproblematiek en beperkte mentale weerbaarheid. Daarnaast zien we ook nog steeds een toename van uitkeringsgerechtigden met een inburgeringsverplichting. Gedurende de inburgeringstermijn vallen deze inwoners onder het programma Inburgering waarvan een deel van hen ook valt onder het programma Inkomenszekerheid als zij naast Inburgering ook gebruik maken van een uitkering. Laborijn zet in op activering, ontwikkeling en re-integratie, met als doel om inwoners maximaal te kunnen laten participeren in de samenleving. In de uitvoering redeneren we vanuit het belang van de inwoner, gekoppeld aan de doelstellingen vanuit onze gemeenten. De stappen die de inwoner op de Participatieladder kan zetten staan centraal. De regeling en het budget dat daarvoor beschikbaar is, geeft richting en is daarbij niet belangrijker dan het resultaat. De doelmatigheid staat voorop, binnen de grenzen van rechtmatigheid. Laborijn zet in op heldere diagnose bij aanvang en een op basis daarvan beoogde ontwikkeling van de beoogde leerdoelen tijdens een traject, heeft daarvoor een uitgebreid modulair trainings- en ontwikkelaanbod, zet leerlijnen in op taken en werkzaamheden binnen sectoren waarvan we weten dat er krapte in de arbeidsmarkt is en biedt interne en externe werk(ervarings-)plekken.
Daarnaast zoeken we ook de samenwerking met andere dienstverleners om dit aanbod verder te kunnen verbreden en ontschotten. Met de geboden dienstverlening ondersteunen wij inwoners in de voorbereiding en realisatie van de stap naar sociale activering, participatie, met als einddoel maximale uitstroom richting betaald (parttime) werk. We stellen daarvoor de integraliteit van de uitvoering ten dienste van activering en re-integratie en zorgen dat uitkeringsgerechtigden een perspectiefvolle toekomst op de arbeidsmarkt verkrijgen. In de begroting 2027 van Laborijn is rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2027 – 2030. Voor het programma Mensontwikkeling zijn de volgende doelstellingen bepaald: •
•
we brengen het potentieel van de inwoners die zich melden voor ondersteuning methodisch in beeld door gebruik te maken van screening en - waar nodig - Labowijzer. Daarbij delen wij inwoners in op grond van het arbeidsmarktperspectief en de begeleidingsbehoefte we bieden iedere inwoner met een uitkering of een vraag om werk of begeleiding een passend actief traject. Waar mogelijk is dit gericht op het verkrijgen van betaald 17
• • •
• • • • • • • • •
•
3.2
(parttime) werk en daar waar dit (nog) niet mogelijk is, wordt ingezet op re-integratie, participatie of zorgactiviteiten we leggen gemaakte afspraken over doelen en activiteiten vast en evalueren tussentijds we maken termijnafspraken bij werkervarings- en participatieplekken en blijven de voortgang monitoren we brengen en houden de actuele omstandigheden van de inwoner goed in beeld. Inzichten en output van het diagnostisch centrum leiden tot een aanbod van een actueel programma dat aansluit op ontwikkelbehoeften van inwoners en de behoeften van de arbeidsmarkt. Naast het actief bieden van instrumenten, trainingen en opleidingen wordt ook gekeken naar een eventuele (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsverplichting onze inwoners ontvangen een integrale dienstverlening, waarin inkomensconsulenten, re-integratieconsulenten, jobcoaches, accountmanagers en andere dienstverlenende professionals samenwerken ten behoeve van de ontwikkeling van de inwoner we bieden een laagdrempelige, veilige leer- en ontwikkelomgeving met een divers aanbod van didactische en activerende werkvormen, waaronder een aantal concrete leer-/werklijnen we groeien mee met de landelijke prognose en verwachte stijging van het aantal inwoners met een doelgroepindicatie en die met loonkostensubsidie aan het werk zijn we bieden iedere inwoner met een indicatie beschut werk die daarom verzoekt een dienstverband en
een passende beschutte werkplek we investeren in inwoners waarbij laaggeletterdheid of een taalbarrière aan de orde is. Laborijn biedt een innovatieve, op maat gemaakte dienstverlening gericht op taal en cultuur we realiseren een stijging van inwoners onder de doelgroep oudkomers die (parttime) betaald aan het werk gaan we verkennen hoe we de doelgroep jongeren meer duurzaam naar betaald werk of onderwijs kunnen begeleiden in aansluiting op de nieuwe Wet van School naar Duurzaam Werk we investeren in het verder verbeteren, verdiepen, versterken en uitbreiden van onze goede samenwerkingsrelaties in het brede sociaal domein we willen ons verder door ontwikkelen als het expertisecentrum voor mensen met arbeidspotentieel en daarin de rol gaan vervullen van zowel uitvoerder als verbinder m.b.t. ontschotting (inhoudelijk en financieel) van de benodigde dienstverlening voor de inwoner we investeren in de samenwerking met externe werkgevers op het gebied van jobcoaching en inclusief werkgeverschap
Hoe de doelstelling te bereiken?
De genoemde doelstellingen in paragraaf 3.1 worden in hoofdlijnen als volgt bereikt: •
•
met behulp van screening krijgen we direct vanaf het moment van melden, een helder beeld van de inwoner. Dit vertalen we naar een passend traject, welke we vastleggen in een plan van aanpak. Met behulp van ons aanbod (waaronder ons eigen diagnose centrum Labowijzer, trainingen, werkervarings- en participatieplaatsen) krijgen en houden we zicht op en monitoren we de ontwikkeling van onze inwoners. Tijdens periodieke evaluatiemomenten bespreken we samen met de inwoner de ontwikkeling en de behoeften van de inwoner. Daarin komen uiteraard ook de actuele omstandigheden van de inwoner aan bod we houden de ontwikkelingen en behoeften op de arbeidsmarkt nauwlettend in de gaten. We gebruiken deze informatie om passende programma's te ontwikkelen. Voor de inwoners is het belangrijk om een goede aansluiting te hebben op de behoeften op de arbeidsmarkt. Voor de werkgevers is het belangrijk om aan de behoeften van de inwoners, hun (toekomstige) werknemers te kunnen voldoen, zodat zij dit arbeidspotentieel duurzaam kunnen en gaan benutten 18
• •
•
• • • • •
• •
•
we werken integraal. Professionals werken vanuit verschillende functies/rollen en specifieke expertise samen rondom de ontwikkeling van de inwoner met onze infrastructuur (de laagdrempelige, veilige omgeving bij Laborijn) bieden we inwoners de mogelijkheid om te werken aan kleine ontwikkelstappen. Kleinere stappen zijn vaak nodig en vaak minder makkelijk te realiseren bij reguliere werkgevers. Met de infrastructuur bedoelen we ook ons diverse aanbod van werk, de productie-flexibiliteit, onze kennis van ontwikkelen op de werkvloer en een divers aanbod van didactische en activerende werkvormen om goed en direct aan te sluiten bij anderstalige inwoners zetten we cultuurvertalers in. Met deze persoonlijke aanpak zijn we in staat de inwoners beter te begrijpen in woord en cultuur en kunnen we ze sneller en adequater ondersteunen bij hun inburgering, ontwikkeling en bij de arbeidsmarkttoeleiding onze jobcoaches zijn gecertificeerd en volgen jaarlijks de nodige cursussen om hun certificering te behouden. Hiermee zijn de jobcoaches in staat om optimale begeleiding te bieden door te investeren in eigen taaltrainers zijn we in staat snel en effectief te schakelen naar de behoeften van de inwoner gericht op de ontwikkeling van de taal voor arbeidstoeleiding en arbeidsmatching maken we gebruik van diverse technische innovaties.
We maken bijvoorbeeld gebruik van ‘vertaaloortjes’, VR-brillen en hand scanners voor de logistiek we intensiveren onze specifieke werkgeversdienstverlening om nog beter de aansluiting te maken op de behoeften van de arbeidsmarkt in het algemeen en de behoeften van de werkgevers in het bijzonder in samenwerking met werkgevers en ook de arbeidsmarktregio, gemeenten, overige (keten)partners en scholen werken we actief aan een branche gerichte benadering. Hiervoor zijn en worden onder andere de leer-/werklijnen doorontwikkeld en/of uitgebreid met nieuwe werk-/leerlijnen. In de werk- leerlijnen worden vervolgens erkende praktijk certificaten afgegeven aan inwoners Wij investeren in ondersteuning en begeleiding om de duurzaamheid van werkplekken bij externe werkgevers te waarborgen als partner van het Regionaal werkcentrum en WSPA blijven wij investeren in het stimuleren van werkgevers om invulling te (blijven) geven aan inclusief werkgeverschap en adviseren en ondersteunen hen bij het realiseren van deze belangrijke maatschappelijke werkgeversopgave we zoeken verbinding met deskundigen en specialisten om individuele problemen op te lossen, ook over organisatiegrenzen heen. Samen met (keten)partners onderzoeken we mogelijkheden en kansen rondom het vereenvoudigen van het wisselen tussen de verschillende fasen in de participatieketen.
Daarmee blijven we investeren in het verder verbeteren, verdiepen, versterken en uitbreiden van onze goede samenwerkingsrelaties in het brede sociaal domein
19
3.3
De raming van baten en lasten
In de volgende tabel zijn de totale baten en lasten van het programma Mensontwikkeling samengevat. In bijlage 2 zijn de bijdragen re-integratiemiddelen per gemeente gespecificeerd. Program m a Mensontw ikkeling
1e gew ijzigde begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
Baten Re-integratiem iddelen Bijdrage gemeenten re-integratiemiddelen Inleenvergoedingen w iw
3.230 13
3.311 13
3.399 13
3.484 13
3.566 4
Beschut w erk dienstverbanden Bijdrage gemeenten beschut w erk Loonkostensubsidie Omzet
1.021 1.129 299
1.092 1.522 403
940 1.890 500
998 1.988 526
1.064 2.111 559
DGI dienstverbanden Infrastructurele opslag (DGI) Loonkostensubsidie Omzet
157 252 65
169 398 104
181 503 131
193 503 131
206 503 131
CAO ad Slag Montferland Bijdrage gemeente Loonkostensubsidie Omzet
28 111 31
57 189 54
94 280 82
131 371 110
168 462 138
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.463
1.475
1.555
1.675
1.810
Totaal baten
7.798
8.787
9.569
10.123
10.723
Lasten Re-integratiem iddelen Ontw ikkeling Inw oners Nieuw e inw oners Integrale samenw erking Arbeidstoeleiding Hulpmiddelen en vergoedingen Interne klantondersteuning