Bijlage 3 Ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Laborijn.pdf
Tekst van het document
Begroting 2026 en Meerjarenraming 2027 - 2029
Doetinchem, april 2025
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Programmaplan 2026 – 2029 ........................................................................................................ 6 1.1
Algemeen................................................................................................................................. 6
1.2
Kaderstellend overzicht programmabegroting ......................................................................... 6
1.3
Financiële samenvatting begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 ............................. 9
Programma Inkomenszekerheid ................................................................................................ 13 2.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 13
2.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 14
2.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 15
2.4
Inschatting aantallen en prijzen langdurige loonkostensubsidie BUIG ................................. 17
2.5
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 17
Programma Mensontwikkeling .................................................................................................. 18 3.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 18
3.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 19
3.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 21
3.4
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 23
Programma Inburgering .............................................................................................................. 24 4.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 24
4.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 25
4.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 26
Programma Wsw ......................................................................................................................... 27 5.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 27
5.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 28
5.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 29
Programma Algemene overhead ............................................................................................... 30 6.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 30
6.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 31
6.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 33
6.4
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 35
7.
Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen ................................................................................... 35
8.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 36
9.
8.1
Inventarisatie van de weerstandscapaciteit ........................................................................... 36
8.2
Beleid betreffende weerstandscapaciteit en risico’s.............................................................. 36
8.3
Risico’s van niet financiële aard ............................................................................................ 36
8.4
Inventarisatie van de financiële risico’s ................................................................................. 36
8.5
Weerstandscapaciteit en ratio weerstandsvermogen ........................................................... 37
8.6
Kengetallen ............................................................................................................................ 38
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 39
10. Paragraaf Financiering ................................................................................................................ 40 10.1
Algemeen............................................................................................................................... 40
10.2
Kasgeldlimiet ......................................................................................................................... 40
10.3
Renterisiconorm en renterisico op vaste schuld .................................................................... 41 2
11. Paragraaf bedrijfsvoering ........................................................................................................... 42 11.1
Algemeen............................................................................................................................... 42
11.2
Planning en control ................................................................................................................ 42
11.3
ICT ......................................................................................................................................... 43
11.4
Beveiliging en privacy ............................................................................................................ 43
11.5
Integriteit ................................................................................................................................ 43
11.6
Ziekteverzuim ........................................................................................................................ 43
11.7
Openbaarheidsparagraaf ....................................................................................................... 43
11.8
Verlof ..................................................................................................................................... 44
12. Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................................... 45 13. Financiële begroting ................................................................................................................... 46 13.1
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................... 46
13.2
Financiële positie ................................................................................................................... 47
13.2.1 Geprognotiseerde balans en EMU-saldo ...................................................................... 47 13.2.2 Overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld 2026 ........................................ 47 13.2.3 Overzicht verloop reserves ............................................................................................ 48 13.2.4 Overzicht verloop voorzieningen ................................................................................... 49 13.3 Toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten ................................................ 50 13.4
Verdeelsleutels uitvoeringskosten ......................................................................................... 50
13.5
Verdeelsleutel algemeen ....................................................................................................... 52
14. Overige informatie ....................................................................................................................... 53 14.1
Missie en taken ...................................................................................................................... 53
14.2
Organogram........................................................................................................................... 55
14.3
Samenstelling bestuur ........................................................................................................... 56
14.4
Dienstverleningsovereenkomsten ......................................................................................... 56
14.5
Fiscale aspecten .................................................................................................................... 56
14.6
Investeringsbegroting ............................................................................................................ 56
Bijlage 1: Inkomenszekerheid per gemeente.................................................................................... 57 Bijlage 2: Mensontwikkeling per gemeente ...................................................................................... 59 Bijlage 3: Inburgering per gemeente ................................................................................................. 60 Bijlage 4: Bijdrage per gemeente uitvoeringslasten ........................................................................ 61 Bijlage 5: Bijdrage per gemeente per programma ........................................................................... 64 Bijlage 6: Afkortingen ......................................................................................................................... 67
3
Voorwoord Voor u ligt de concept ontwerpbegroting voor het jaar 2026 en de meerjarenraming 2027 tot en met 2029. De ontwerpbegroting dient, volgens de wettelijke bepalingen, altijd vroeg in het jaar voorafgaand aan het jaar waarvoor zij dient te worden opgesteld. In deze begroting staan onze programma’s Inkomenszekerheid, Mensontwikkeling, Wsw en Inburgering centraal. De uitgangspunten die zijn gehanteerd bij het opstellen van de begroting zijn vastgelegd in de kadernota 2026 - 2029.1 De in de kadernota geformuleerde inhoudelijke en financiële uitgangspunten hebben we in deze begroting verwerkt. In deze begroting hebben we maximaal ingezet om de bijdrage van de gemeenten in de uitvoeringskosten van Laborijn gelijk te houden ten opzichte van het huidig kader. Dit mede in het licht van het aanstaande ravijnjaar. Door zuinig te zijn met uitgaven, een hogere rijksbijdrage voor de Wsw en door het inzetten van reserves is het gelukt om de bijdrage voor 2026 niet te laten stijgen en het jaar 2027 te beperken tot indexatie. Hoewel de uitvoeringskosten in 2025 en 2026 voor de deelnemende gemeenten op totaalniveau niet stijgen, zien we wel dat de bijdrage per gemeente verandert.
We zien ten opzichte van de huidige vastgestelde begroting en meerjarenraming dat de uitvoeringskosten voor de Participatiewet toenemen door niet beïnvloedbare ontwikkelingen (waaronder indexaties) en dat de uitvoeringskosten voor de Wsw en Inburgering afnemen doordat de Rijksbijdrage Wsw toeneemt en we een lager aantal inburgeraars verwachten te bedienen. De gemeente Doetinchem betaalt bijna drie kwart van de uitvoeringskosten Participatiewet, ruim 70% van de uitvoeringskosten Inburgering en daarentegen slechts ruim 40% van de uitvoeringskosten Wsw. Per saldo levert dit alle wetten bij elkaar genomen voor de gemeente Doetinchem een hogere bijdrage aan uitvoeringskosten op. Voor de gemeenten Aalten en Montferland betekent dit een lagere bijdrage aan uitvoeringskosten ten opzichte van de huidige vastgestelde begroting en meerjarenraming. De reserves om de uitvoeringskosten te dekken, en daarmee voor de gemeenten (tijdelijk) te verlagen, zijn in 2027 verbruikt waardoor de uitvoeringslasten vanaf 2028 op het werkelijke niveau worden doorbelast. In de berekende uitvoeringslasten is al rekening gehouden met de sinds 2025 ingezette besparingsmaatregelen. De financiële effecten hiervan zijn structureel doorgerekend tot en met 2029. Het Rijk heeft bekend gemaakt dat zij extra wil investeren in het behoud en de doorontwikkeling van sociaal ontwikkelbedrijven zoals Laborijn.
Hierdoor zijn 2 nieuwe geldstromen geïntroduceerd: het Impulsbudget behoud sociale infrastructuur en de Infrastructurele opslag (Rijksbijdrage sociale infrastructuur). De hoogte van deze middelen worden bij de meicirculaire 2025 bekend gemaakt. Vooruitlopend op de meicirculaire heeft Laborijn deze middelen opgenomen in haar begroting en bestemd voor het doel dat ermee wordt beoogd. In deze begroting is ook een actualisatie gemaakt van de nieuwbouw. Het definitief ontwerp is afgerond, de vergunningen zijn ontvangen en ook de financiën liggen op schema. Ten tijde van het opmaken van deze begroting zijn we gestart met het slopen van een deel van het huidige pand. In dit voorwoord ligt de nadruk op de financiële ontwikkelingen. Hierdoor lijkt mogelijk de inhoud van ons prachtige werk wat minder aan bod te komen. Niets is minder waar! Wij zien om ons heen voldoende kansen en mogelijkheden om inwoners en werkgevers op een goede wijze te ondersteunen. Zo zijn wij blij met de nieuwe dienstverleningsovereenkomst die wij hebben kunnen afsluiten met de gemeente Oude IJsselstreek voor de uitvoering van 1
De raden van de gemeenten Aalten, Doetinchem en Montferland hebben geen zienswijze meegegeven voor het samenstellen van de begroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 4
de Wet inburgering. Wij dragen er graag toe bij dat inwoners zich kunnen ontwikkelen om mee te kunnen doen in onze maatschappij en stappen te zetten naar betaald werk. Wilt u meer informatie over de inhoudelijke ontwikkelingen dan kunt u dat teruglezen in de kadernota 2026-2029. Jeroen Spruit algemeen directeur
5
1. Programmaplan 2026 – 2029 1.1
Algemeen
Het programmaplan bestaat uit de programma’s Inkomenszekerheid, Mensontwikkeling, Inburgering, Wsw en Algemene overhead. Een uitwerking van de programma’s vindt u in hoofdstuk 2 tot en met 6. In deze begroting zijn bedragen zoveel mogelijk afgerond op duizendtallen. Hierdoor kunnen afrondingen ontstaan.
1.2
Kaderstellend overzicht programmabegroting
Bij het opstellen van de begroting 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029 hanteren wij een set met kaderstellende uitgangspunten die in de kadernota 2026 - 2029 zijn opgenomen. Voor een totaaloverzicht zijn in de onderstaande tabel de kaderstellende items opgesomd. 1.
2. 3. 4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.a
11.b
De focus van Laborijn ligt op haar basisopdracht: Laborijn is er om iedere inwoner te helpen aan betaald werk en als dat (nog) niet lukt hem/haar te ondersteunen bij het participeren in de samenleving. Laborijn heeft daarbij de taak het beheersen en waar mogelijk terugdringen van het uitkeringsvolume. De uitvoeringskosten moeten zoveel mogelijk beperkt worden. Er komt geen nieuw beleid als dat tot toename van de uitvoeringslasten leidt. Het uitgangspunt van indexatie van het huidige beschikbare re-integratiebudget blijft gehandhaafd. Laborijn ziet het traject om de Participatiewet in balans te brengen volledig in lijn met haar bedoeling en gaat al zoveel mogelijk in de geest van de nieuwe 'Participatiewet in balans' acteren en zich in deze lijn verder doorontwikkelen. Laborijn is een actieve partner van het Werkcentrum Achterhoek. Daarom leveren we zowel in de opzet als de doorontwikkeling onze kennis en expertise. Onze inzet in het WSPA en het LWL wordt in het Werkcentrum gecontinueerd. En aanvullend leveren we een actieve bijdrage aan de gidsrol en zijn we tevens één van de partners waarnaar wordt doorverwezen voor meer specialistische dienstverlening die valt binnen onze opdracht en ons takenveld of wanneer wet- en regelgeving dit voorschrijft.
Laborijn investeert in een adequate regionale samenwerking om te komen tot en in een passende dienstverlening gericht op een sluitende aanpak ten aanzien van een soepele overgang van school naar duurzaam werk voor jongeren tot 27 jaar. Laborijn heeft zich te verhouden tot de huidige wetgeving en het landelijk beleid op het gebied van migratie en inburgering en zal mee moeten bewegen met aangepaste wet- en regelgeving, aangepast beleid en de beschikbare financiële middelen. Laborijn benut de impulsmiddelen van de jaren tot 2035 om haar infrastructuur door te ontwikkelen en toekomstbestendig te houden. Hierbij is het bestedingsplan leidend en maken wij gebruik van de bestemmingsreserve ‘doorontwikkeling infrastructuur werkontwikkelbedrijf Laborijn’. Jaarlijks wordt het extra budget toegevoegd aan deze bestemmingsreserve en het bestedingsplan geactualiseerd. In de meicirculaire 2025 zal de budgettaire verwerking van de structurele Rijksbijdrage sociale infrastructuur, ofwel de infrastructurele opslag, plaatsvinden. Dit structurele budget gaat meer ruimte geven voor banen voor mensen die tijdelijk of langdurig moeten terugvallen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. In de eerste gewijzigde begroting 2025, de ontwerpbegroting 2026 en de MJR 2027 – 2029 zullen wij dit verwerken binnen het programma mensontwikkeling.
De landelijke verwachting is dat het aantal mensen dat afhankelijk is van een Participatiewet-uitkering de komende jaren licht zal stijgen. Daarnaast zorgt de hoge instroom van inburgeraars voor een hoger gebruik van de bijstand en een groter aantal inburgeringstrajecten. Deze groei in het aantal inwoners dat we bedienen vanuit de Participatiewet en de Wet Inburgering als grondslag compenseert ruimschoots de afname van het aantal Wsw-collega's met een dienstverband vanuit de Wet sociale werkvoorziening. Per saldo neemt de omvang van de opdracht en taak van Laborijn toe. Hierbij is er de komende jaren sprake van een wezenlijke verschuiving van onze focus en in de aard van ons sociaal ontwikkelbedrijf. Laborijn geeft invulling aan haar nadrukkelijke wens en inhoudelijke ambitie om voor alle doelgroepen die dit nodig hebben een integrale bijdrage te leveren met inzet van de voor hen gewenste of benodigde (combinatie van) beschikbare functionaliteiten. Laborijn stelt als systeempartij haar instrumentarium en de ondersteuningsinfrastructuur op verzoek van de gemeenten en onze samenwerkingspartners graag ook beschikbaar voor klantstromen die niet tot onze wettelijke opgave behoren, maar wel passen in onze inhoudelijke opdracht gericht op ontwikkeling naar werk, en stimuleert daarbij de integrale en overstijgende manier van denken en de wijze van domein brede samenwerking.
6
11.c
11.d
11.e
12.
13. 14.
15.
16.
17.
18. 19.
20.
21.
22. 23.
24.
25.
26.
27.
Laborijn is als 1 van de systeempartijen in het sociaal domein een belangrijke vindplaats die alle inwoners met een ondersteuningsbehoefte die bij Laborijn in het bestand zijn opgenomen in beeld heeft en voortrekker in de samenwerking van alle partijen rondom de ontwikkeling van deze inwoners. Het gedachtengoed ‘Simpel Switchen’ - het vereenvoudigen van het wisselen tussen de verschillende fasen in de participatieketen - is ingebed in onze reguliere werkwijze. Met focus op ‘de inwoner centraal’ wordt de inwoner bediend met een brede, integrale en zo nodig financieel ontschotte dienstverlening. Laborijn is partner binnen de arbeidsmarktregio Achterhoek en levert daarin actief haar bijdrage om de arbeidsmarktinfrastructuur van regio Achterhoek door te ontwikkelen; waar dat kan sluiten we proactief regionaal aan en pakken het in co-creatie samen met onze regionale partners op. De basisopdracht wordt gefinancierd vanuit structurele middelen. Met incidentele middelen kunnen extra, tijdelijke taken en experimenten in pilotvorm worden gefinancierd. Een inhoudelijk goede en financieel gezonde business case op de langere termijn is de voorwaarde om activiteiten duurzaam te borgen in de basisopdracht. Het belang van en de best passende plek voor de inwoner blijft voorop staan. De realisatie van de taakstelling beschut werk is geen doel op zich.
In regionaal overleg blijven alle colleges t.a.v. migratie en inburgering bij het standpunt van het doorgaan met de plannen en aantallen van de Provincie Gelderland. Dit betekent voor Laborijn dat we vol op inhoud met deze ambitie doorgaan. Van belang is wel om wendbaar en flexibel te blijven om zodoende goed om te kunnen gaan met (volume)veranderingen. Volume toename is geen doel op zich. Het is van belang, bij (het overwegen van) het al dan niet aangaan van nieuwe samenwerkingsvormen en het bieden van dienstverlening aan nieuwe niet-GRpartijen, naar alle aspecten te kijken; de financiële, maatschappelijke én bestuurlijke impact alsmede de mate van uitvoerbaarheid. De dienstverlening aan de deelnemende gemeenten heeft prioriteit en mag niet in het gedrang komen. Alle inwoners met een Participatiewet-uitkering zijn in beeld. Alle inwoners met ontwikkelpotentieel hebben een actief traject en aanbod om ontwikkeling mogelijk te maken. Om de dienstverlening betaalbaar te houden, is er met de overige inwoners één keer per jaar een contactmoment, gericht op de leefgebieden en ondersteuningsvragen, met nadruk op doorverwijzing en samenwerking met ketenpartners. Indien blijkt dat inwoners re-integratiestappen kunnen maken, krijgen zij alsnog een actief traject gericht op ontwikkeling aangeboden.
Voor Laborijn zijn het ontwikkelen van onbenut arbeidspotentieel en het faciliteren van ontwikkeling van inwoners met een Participatiewet-uitkering door middel van een doorlopende ontwikkellijn belangrijke instrumenten om inwoners te brengen naar de voor hen best passende plek in de maatschappij. We maken de ontwikkeling van inwoners met een Participatiewet-uitkering inzichtelijk, onder andere door het gebruik van de Participatieladder. Het doel is om inwoners met een doelgroepindicatie duurzaam te laten werken bij reguliere werkgevers. Jobcoaching is hierbij een belangrijk instrument. Bij onze inzet van jobcoaching leveren we maatwerk en kijken we per inwoner wat er nodig is. Onze inzet met (tijdelijke) jobcoaching is gericht op inwoners zo zelfstandig en duurzaam mogelijk aan het werk te helpen en houden. Daarnaast is onze inzet gericht op het faciliteren van werkgevers om op de langere termijn de benodigde begeleiding zelf te kunnen bieden. Als partner van het Werkcentrum Achterhoek blijven wij investeren in het stimuleren van werkgevers om invulling te (blijven) geven aan inclusief werkgeverschap en adviseren en ondersteunen hen bij het realiseren van deze belangrijke maatschappelijke werkgeversopgave.
Hierbij streven we ernaar dat de huidige werkplekken op de reguliere arbeidsmarkt die geschikt zijn voor de brede doelgroep niet verloren gaan, maar voor de nieuwe doelgroepen behouden blijven. De detacheringsfaciliteit heeft zich bewezen als een effectief instrument en is een fundamenteel onderdeel van onze dienstverlening. Hiermee biedt Laborijn structureel en doorlopend aan een groep inwoners met een doelgroepindicatie een werkplek met een tijdelijk dienstverband. Op basis van het klantenpotentieel en het beschikbare budget wordt de mate van inzet van dit instrument voor ieder begrotingsjaar bepaald. De doelstelling is om met de uitgaven bijstand en langdurige loonkostensubsidies binnen het door het rijk gestelde BUIG budget te blijven. Laborijn richt zich als belangrijke vindplaats van en samenwerkings- en uitvoeringspartner ten aanzien van geldzorgen, armoede en schulden met name op preventie en vroegsignalering en werkt daarin proactief samen met het Bureau voor Financiële Ondersteuning (BvFO). We blijven ons middels het Ondernemerssteunpunt inzetten als integraal dienstverlener voor ondernemers, in het bijzonder voor kleine zelfstandigen. Als partner bij het (door)starten of stoppen als ondernemer. Met een directe verbinding naar inkomensvoorziening, screening, re-integratie en loopbaan (her)oriëntatie en -ontwikkeling.
We blijven op zoek naar mogelijkheden, nieuwe wegen en experimenten om parttime werken te blijven stimuleren, optimaal mogelijk maken en vergemakkelijken voor onze inwoners waardoor de bestaanszekerheid ook verbetert voor inwoners waarvoor volledige uitstroom uit de bijstand door werk niet haalbaar is. Alle inburgeringsplichten hebben een actief (en duaal) inburgertraject waarbij maatwerk en het hoogst haalbare voor de inwoner centraal staat en waar het uitgangspunt is dat alle wettelijke termijnen worden behaald. Alle Wsw-collega’s en collega’s Aan de Slag hebben een actueel Individueel Ontwikkelingsplan (IOP).
7
28.
29. 30.
31.
We investeren in het behoud van een duurzame werkplek voor elke Wsw-collega en ook voor deze specifieke doelgroep geldt de missie van Laborijn als uitgangspunt: ‘de best passende plek’ voor de inwoner. We gaan uit van verlenging van de cao’s Wsw en Aan de Slag. We rekenen deze door in de begroting volgens de standaard prijsontwikkeling die het Rijk verwacht. Voor het vaststellen van de, op grond van het aantal te bedienen inwoners, benodigde formatie en bijbehorende loonkosten begeleidend personeel voor het uitvoeren van de dienstverlening hanteert Laborijn de ‘trap op trap af systematiek’. Indien het effect op gemeenteniveau onvoldoende aansluit bij de wens tot beheersing van de kosten, worden keuzescenario’s ten aanzien van (de intensiteit en/of kwaliteit van) de dienstverlening uitgewerkt. Bij het opmaken van de ontwerpbegroting 2026 en de meerjarenraming 2027 - 2029 betrekt Laborijn de bestemmingsreserve re-integratie. De bestemmingsreserve voorziet nog tot het jaar 2029 om op het huidige ambitieniveau te kunnen blijven investeren en Laborijn zal daarna, bij gelijkblijvende afspraken, genoodzaakt zijn haar ambitieniveau bij te stellen en haar inzet te verminderen.
8
1.3
Financiële samenvatting begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 2025 na 1e w ijz.
2026
2027
2028
2029
-29.551
-30.352
-31.228
-32.014
-32.889
385
385
385
385
385
Bijdrage gemeenten bijstand en LKS
29.166
29.967
30.843
31.629
32.504
Uitgaven overige regelingen
-1.150
-1.204
-1.242
-1.276
-1.309
232
223
212
63
62
Overzicht per program m a op hoofdlijnen (x € 1.000) Program m a inkom enszekerheid Uitgaven bijstand en LKS (Buig-lasten) Terugontvangsten bijstand
Terugontvangsten overige regelingen Bijdrage gemeenten overige regelingen
878
941
991
1.173
1.207
Directe salariskosten
-1.115
-1.150
-1.186
-1.222
-1.262
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.115
1.150
1.186
1.222
1.262
-40
-40
-40
-40
-40
-3.876
-3.589
-3.625
-3.660
-3.685
Program m a m ensontw ikkeling Uitgaven re-integratie Baten uit omzet
15
15
15
15
15
Bijdrage gemeenten re-integratiemiddelen
3.114
3.230
3.301
3.383
3.468
Uitgaven Beschut w erk
-1.097
-1.548
-2.081
-2.621
-3.288
Baten loonkostensubsidie
685
982
1.318
1.659
2.082
Baten uit omzet
141
203
272
343
430
Bijdrage gemeenten Beschut w erk
197
787
842
897
952
Uitgaven DGI-dienstverbanden
-675
-807
-980
-1.183
-1.426
Baten loonkostensubsidie
273
327
393
471
565
Baten uit omzet
77
93
111
133
160
Bijdrage gemeenten DGI-dienstverbanden
145
156
168
179
191
Directe salariskosten
-1.996
-2.010
-2.078
-2.188
-2.313
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.996
2.010
2.078
2.188
2.313
-1.001
-153
-266
-382
-536
Uitgaven inburgering
-1.841
-1.841
-1.841
-1.868
-1.925
Bijdrage gemeenten spuk inburgering
1.767
1.767
1.767
1.767
1.767
74
74
74
74
74
-
-
-
27
83
Directe salariskosten
-711
-805
-844
-901
-957
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
711
805
844
901
957
-
-
-
-
-
Uitgaven Wsw
-20.223
-19.672
-18.692
-17.768
-16.949
Omzet Wsw
5.563
5.471
5.384
5.241
5.141
Bijdrage gemeenten Wsw -budget
18.879
18.143
17.396
16.477
15.620
Directe salariskosten
-2.276
-2.201
-2.139
-2.079
-2.033
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
2.276
2.201
2.139
2.079
2.033
4.219
3.942
4.088
3.951
3.811
Lasten overhead
-13.025
-12.467
-12.335
-11.731
-11.991
Baten overhead
3.538
3.163
6.571
2.422
2.412
Program m a inburgering
Bijdrage gemeenten spuk onderw ijsroute Mutatie vooruitontvangen middelen
Program m a Wsw
Program m a Algem ene overhead
Bijdrage gemeenten
Resultaat voor bestem m ing
4.191
3.997
4.557
5.421
5.829
-5.297
-5.307
-1.207
-3.888
-3.749 -514
-2.118
-1.558
2.575
-360
Toevoeging reserves
-399
-203
-3.830
-73
-72
Onttrekking reserves
2.517
1.761
1.254
433
586
-
-
-
-
-
Reslutaat na bestem m ing
9
Baten Budget BUIG-uitkeringen De BUIG-budgetten worden door het Rijk aan de gemeenten overgemaakt. De budgetten in de begroting 2026 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op de voorlopig budgetten 2025. Bij de berekening van de budgetten voor onze gemeenten is gerekend met een gelijkblijvend aandeel in het macrobudget. De deelnemende gemeenten stellen deze ter beschikking aan Laborijn, die voor de uitvoering van de betreffende programma’s en verantwoording van deze gelden zorgt. In deze begroting zijn de directe programmalasten per gemeente begroot op basis van de verwachte gemiddelde aantal huishoudens in de bijstand maal de verwachte gemiddelde prijs per huishouden. De bevoorschotting door de gemeenten vindt plaats op basis van het laatst bekende Rijksbudget. Re-integratiebudget Het re-integratiebudget wordt door de gemeenten overgemaakt op basis van een door Laborijn opgesteld plan. Dit plan is uitgewerkt in de begroting. Impulsbudget sociale infrastructuur en Infrastructurele opslag (Rijksbijdrage sociale infrastructuur) Deze middelen worden vanaf 2025 voor 10 jaar lang aan gemeenten beschikbaar gesteld. Deze middelen worden door de gemeenten overgemaakt op basis van de circulaires en door Laborijn besteed aan het doel waarvoor de middelen beschikbaar zijn gesteld.
Rijksbijdrage Wsw De deelnemende gemeenten stellen dit budget (en de wijzigingen in de loop van het jaar) één op één ter beschikking aan Laborijn voor de uitvoering van het programma Wsw. De budgetten in de begroting zijn gebaseerd op de laatst bekende circulaires. Netto omzet (opbrengst verkopen) De netto omzet betreft de opbrengst van aan derden geleverde diensten en goederen, exclusief de over de omzet geheven omzetbelasting. Voor Laborijn betreft dit met name omzet uit detacheringen en omzet uit interne werkzaamheden. Huuropbrengsten/gebruiksvergoeding Onder deze post worden de inkomsten verantwoord die worden verkregen uit de verhuur/gebruik van gedeeltes van het pand aan de Ambachtstraat 3 en Terborgseweg 112 te Doetinchem, alsmede onderhuur van de locatie in Aalten. Detachering (ambtelijk) personeel Onder deze post worden de detacheringsbaten verantwoord van ambtelijk personeel. Inkomsten uit dienstverleningsovereenkomsten Onder deze post worden de inkomsten uit dienstverleningsovereenkomsten verantwoord. Op dit moment voeren wij de volgende dienstverleningsovereenkomsten uit: • •
• • • • •
diverse ondersteunende diensten voor het Werkgevers Servicepunt Achterhoek (WSPA), hiervoor worden geen middelen ontvangen dienstverlening gemeente Oude IJsselstreek inzake uitvoering van de inburgering, Wsw, de jobcoaching en loonwaardebepaling van de inwoners van Oude IJsselstreek die vanuit de Participatiewet middels LKS werkzaam zijn bij werkgevers en de jobcoaching van nieuw beschut inwoners van Oude IJsselstreek dienstverlening gemeente Bronckhorst inzake uitvoering van de Wsw dienstverlening gemeente Bronckhorst inzake het WLC Zelhem dienstverlening gemeente Doetinchem inzake de inning van vorderingen bijzondere bijstand dienstverlening gemeente Aalten en Doetinchem aan Oekraïners dienstverlening gemeente Montferland voor inwoners nieuw beschut en doelgroep indicatie 10
Opbrengst bedrijfsrestaurant Onder deze post wordt de omzet verantwoord die wordt behaald met de verkoop van eten en drinken in het bedrijfsrestaurant. Bijdrage gemeente specifieke uitkering reguliere inburgeringsvoorzieningen De gemeenten ontvangen van het Rijk een voorlopig budget voor de specifieke uitkering (Spuk) voor reguliere inburgeringsvoorziening. Dit voorlopig budget wordt in september middels een beschikking bekend gemaakt voor het volgende jaar en wordt door de gemeenten doorbetaald aan Laborijn. Laborijn legt verantwoording af via het systeem van single information, single audit (Sisa). Na afloop van het jaar stelt het Rijk het definitieve budget vast op basis van het werkelijk aantal asielstatushouders dat op 31 december in de gemeente is gehuisvest. De budgetten in de begroting 2026 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op het voorlopig budget 2025. Bijdrage gemeente Spuk onderwijsroute De gemeenten ontvangen van het Rijk ook een aanvullend voorlopig budget voor de specifieke uitkering (Spuk) Onderwijsroute. Ook dit budget wordt door de gemeenten doorbetaald aan Laborijn. Laborijn legt verantwoording af via het systeem van single information, single audit (Sisa). Na afloop van het jaar stelt het Rijk het definitieve budget vast op basis van het werkelijk aantal asielstatushouders dat deelneemt aan de onderwijsroute.
De budgetten in de begroting 2026 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op het voorlopig budget 2025. Lasten Loonkosten ambtelijk personeel Hieronder vallen de voor het jaar verschuldigde salarissen, het individueel keuzebudget (IKB) en de daarmee samenhangende sociale lasten en pensioenpremies, verminderd met ontvangen ziektegelden. Overige kosten ambtelijk personeel Hieronder zijn onder andere de navolgende posten opgenomen: • vergoeding reiskosten en thuiswerkvergoeding Hieronder is begroot de vergoeding van reiskosten woon-werk en de thuiswerkvergoeding • studiekosten Om de vakkennis en vaardigheden van het begeleidend en ondersteunend personeel op niveau te houden en/of te verbeteren, is het noodzakelijk voortdurend te investeren in deze medewerkers. Met dat doel worden opleidingen en trainingen ingekocht bij derden • overige kosten Onder deze post staan de overige kosten die voortvloeien uit de dienstverbanden van het ambtelijk personeel Afschrijvingen De afschrijvingskosten zijn berekend volgens een vast percentage van de aanschafprijs van de betreffende activa. Deze percentages zijn gebaseerd op de verwachte levensduur van de activa. De activa die gesloopt worden voor de nieuwbouw worden versneld afgeschreven. Rente De rentelasten betreft de betaalde rente over de langlopende lening.
Huur Onder deze post zijn de huurkosten opgenomen voortkomend uit de behoefte aan huisvesting. Onderhoudskosten De onderhoudskosten zijn geraamd op basis van de ervaringscijfers van de laatste jaren en de te verwachten activiteiten in het komende jaar. 11
Energieverbruik Hieronder zijn opgenomen de kosten voor verbruik van elektriciteit, gas, water. Belastingen en verzekeringen De belastingen en verzekeringen zijn begroot op basis van de huidige kosten, gecorrigeerd voor inflatie. Onder verzekeringen zijn onder andere opgenomen: de wettelijke aansprakelijkheidsverzekering, de opstalverzekering, de autoverzekering voor het wagenpark en de bedrijfsschade verzekering. Algemene kosten Deze kosten zijn begroot op basis van de huidige kosten. Loonkosten Wsw Hieronder vallen de voor het jaar verschuldigde salarissen, het betaalde vakantiegeld, de eindejaarsuitkering en de daarmee samenhangende sociale lasten en pensioenpremies. Het ontvangen ziekengeld en de WAO-uitkeringen zijn hierop in mindering gebracht. Vervoerskosten Wsw Voor vervoer van en naar het werk wordt, afhankelijk van de afstand en de omstandigheden, vervoer georganiseerd of vergoed. Het vervoer kan zijn: • groepsvervoer door het bedrijf georganiseerd • openbaar vervoer • op eigen gelegenheid Overige personele kosten Wsw Hieronder zijn onder andere de navolgende posten opgenomen: • arbozorg Dit betreffen de kosten van de uitbestede Arbo-werkzaamheden • voorlichting, training en opleiding De ontwikkeling van de Wsw’ers is een van de kerntaken van Laborijn. Ten behoeve hiervan worden opleidingen en trainingen ingekocht bij derden.
De kosten hiervan zijn hier verantwoord • werkkleding Hier zijn begroot de kosten van verstrekte werkkleding en/of het verstrekken van een vergoeding voor werkkleding • bijzondere voorzieningen Hieronder zijn geraamd de aanpassingen aan werkplek, gereedschap en werkkleding en schoeisel die nodig zijn om de medewerkers (veilig) te kunnen laten werken. Ook zijn de bijdragen aan de personeelsverenigingen, alsmede uitgaven voor jubilea en dergelijke hier verantwoord Subsidieresultaat Wsw Het subsidieresultaat is het verschil tussen de subsidie die per medewerker wordt ontvangen en de loonkosten. Het subsidieresultaat is door Laborijn niet of nauwelijks te beïnvloeden. De ontwikkeling van de loonkosten wordt bepaald in de cao voor de Wsw-sector. De subsidie wordt door de Rijksoverheid bepaald. Kosten Begeleid werken Wsw Het betreft de aan bedrijven/organisaties te verstrekken loonkostensubsidie ter compensatie van de lagere arbeidsproductiviteit van Wsw-medewerkers. Lasten inburgering Dit betreft de kosten van leerroutes (waaronder de onderwijsroute), de maatschappelijke begeleiding, de participatieverklaring (PVT), de module arbeidsmarkt en participatie (MAP) en de tolkkosten.
12
2. Programma Inkomenszekerheid 2.1
Doelstelling
In het programma Inkomenszekerheid wordt de verstrekking van uitkeringen inzake de Participatiewet, IOAW, IOAZ en de BBZ verantwoord. Daarnaast worden in dit programma de uitbetaalde langdurige loonkostensubsidies opgenomen. Tezamen met de uitkeringen vallen die onder de BUIG-verantwoording. Tot slot worden in dit programma de activiteiten verantwoord in het kader van de BBZ, individuele inkomenstoeslag, individuele studietoeslag en de bijzondere bijstand. Centrale doelstelling van dit programma is het op een rechtmatige, tijdige, volledige en efficiënte wijze verstrekken van een inkomensvoorziening aan die inwoners die (nog) niet kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Laborijn draagt zorg voor actieve informatievoorziening en geeft advies op maat bij vragen van inwoners over inkomen. Daarnaast helpen wij, samen met BvFO, inwoners met schuldenproblematiek. In de begroting 2026 van Laborijn is voor wat betreft het programma Inkomenszekerheid rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2026 - 2029. Voor het programma Inkomenszekerheid zijn de volgende doelstellingen bepaald: • • • • • • • • • •
we zijn vindbaar en toegankelijk voor inwoners die inkomensondersteuning nodig hebben we verstrekken de uitkeringen tijdig, rechtmatig en doelmatig, binnen de wettelijke termijn het percentage rechtmatigheidsfouten ligt onder de 1% we verzorgen een correcte en tijdige uitbetaling van de (bijzondere) bijstand, BBZ, individuele inkomenstoeslag, individuele studietoeslag en overig geldende regelingen we bieden advies en ondersteuning aan inwoners bij inkomensvraagstukken en verwijzen actief door indien er sprake is van een voorliggende voorziening we hebben oog voor signalen over geldzorgen, armoeden en schulden en verwijzen actief door naar gemeentelijke regelingen (minimabeleid) en schuldhulpverlening we leveren onze inkomensdienstverlening in nauwe afstemming met al onze partners in het sociaal domein de langdurige en forfaitaire loonkostensubsidies worden ingezet om betaald werk te stimuleren, en worden rechtmatig uitbetaald we streven ernaar met het saldo van inkomsten en uitgaven binnen de middelen van het BUIG budget te blijven vanuit onze sociaal maatschappelijke functie hebben we aandacht voor fraudesignalen en terugvorderingen
Het verschil tussen het aantal inwoners dat zich meldt voor een uitkering en het aantal inwoners waarbij de uitkering uiteindelijk daadwerkelijk wordt toegekend, is naar verwachting tussen de 40% en 50%. Dit is geen doelstelling op zich, maar geeft wel aan wat de uitkomst van het intakeproces is. We gaan ervan uit dat de inwoners die zich melden daadwerkelijk één of andere vorm van ondersteuning nodig hebben. Tijdens het gesprek adviseren we de inwoner over de persoonlijke situatie en verwijzen we actief door naar mogelijke voorliggende voorzieningen. We zien bij de mensen die zich melden vaker multiproblematiek op het gebied van inkomen. Denk hierbij aan het toenemende aantal inwoners waarbij gokverslaving aan de orde is. Er zijn ook steeds vaker meerdere partijen betrokken. Dit vergt meer afstemming en maakt het werk arbeidsintensiever voor onze professionals. Voor de begroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 gaan wij ervan uit dat het budgetaandeel dat de gemeenten Aalten en Doetinchem hebben ten opzichte van het macrobudget gelijk blijft. We gaan ervan uit dat er geen aanpassingen in het verdeelmodel BUIG worden doorgevoerd, die voor Laborijn en haar deelnemende gemeenten negatief uitpakken. 13
Laborijn zet zich maximaal in om de uitgaven te beperken die ten laste komen van het BUIGbudget. De financiële risico’s voor het overschrijden van het BUIG-budget worden door de deelnemende gemeenten afgedekt.
2.2
Hoe de doelstelling te bereiken?
De genoemde doelstellingen in paragraaf 2.1 worden in hoofdlijnen als volgt bereikt: •
•
•
•
•
•
tijdens de intake wordt zowel gekeken naar rechtmatigheid (inkomen) als doelmatigheid (werk). Als blijkt dat een inwoner geen recht heeft op een uitkering, wijzen wij de inwoner actief op bijvoorbeeld voorliggende voorzieningen, bieden direct werk of koppelen de inwoner aan andere maatschappelijke organisaties. Dit doen wij zoveel mogelijk via een zogenaamde ‘warme overdracht’ Laborijn streeft naar het verstrekken van de uitkering binnen 4 weken. De interne werkprocessen en de sturing zijn zodanig ingericht dat de termijn van 4 weken bij de reguliere dienstverlening wordt gehaald. Gezien de toenemende problematiek voorzien we langere doorlooptijden. Daarbij blijven we binnen de wettelijke termijn van 8 weken. Zowel in de operationele uitvoering als vanuit de managementrapportages worden de afhandelingstijden gemonitord en, indien nodig, wordt hierop bijgestuurd om de rechtmatigheidsfouten onder 1% te houden, heeft Laborijn een helder kwaliteitssysteem. Medewerkers worden bij aanstelling 6 weken één op één getoetst, waarna zij, afhankelijk van de geconstateerde kwaliteit, zelfstandig besluiten mogen nemen. De medewerkers die niet meer één op één worden getoetst, worden periodiek onderworpen aan een kwaliteitscontrole. Daarnaast vindt maandelijkse interne controle plaats op een aantal betaalregels.
De kwaliteitscontrole en coaching beperken zich niet alleen tot het rechtmatige aspect van de functie, maar richten zich ook op de doelmatigheid van het werk om correcte uitbetaling te waarborgen, worden de processen van financiële dienstverlening continu gemonitord en waar nodig verbeterd. Geblokkeerde uitkeringen worden eveneens continu gemonitord. De consulenten kunnen zelf zien welke blokkades er zijn en of deze al kunnen worden afgewikkeld bij complexe inkomensvraagstukken, of wanneer geconstateerd wordt dat er een ondersteuningsbehoefte is, wordt de samenwerking met de ketenpartners actief opgezocht. De kennis van de medewerkers is up to date door middel van coaching, bijscholing en intervisie. Waar nodig wordt extra expertise ingezet, bijvoorbeeld inzake voorliggende voorzieningen binnen Laborijn wordt optimaal integraal samengewerkt tussen de inkomensconsulenten, fraudepreventiemedewerkers en medewerkers terugvordering en verhaal om de rechtmatigheid van de uitkering te borgen. We zetten in op de benadering van hoogwaardig handhaven, met als doel om spontane nalevingsbereidheid van inwoners te bevorderen
14
2.3
De raming van baten en lasten
In de volgende tabel zijn de programmalasten weergegeven, zoals die voor het programma Inkomenszekerheid worden verwacht. Een specificatie per gemeente is terug te vinden in bijlage 1 van deze begroting. Program m a Inkom enszekerheid Baten Bijdragen gemeenten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Bijdrage directe salariskosten
1e gew ijzigde begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
25.866 3.299 340 560 187 -34 -175 1.115 31.159
26.358 3.610 347 563 205 1 -175 1.150 32.058
26.851 3.993 359 576 223 -4 -164 1.186 33.020
27.369 4.260 371 589 241 -13 -15 1.222 34.024
27.973 4.531 383 602 259 -23 -14 1.262 34.973
385 8 49 175 617
385 8 40 175 608
385 8 40 164 597
385 8 40 15 448
385 8 40 14 447
Totaal baten
31.776
32.666
33.616
34.472
35.420
Lasten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening Zelfstandigen Bbz kapitaalverstrekkingen
26.251 3.299 348 560 40 15
26.743 3.610 355 563 40 41
27.236 3.993 367 576 40 36
27.754 4.260 379 589 40 27
28.358 4.531 391 602 40 17
Directe salariskosten
1.115
1.150
1.186
1.222
1.262
Totaal lasten
31.816
32.706
33.656
34.512
35.460
Saldo baten en lasten
-40
-40
-40
-40
-40
Mutatie bestem m ingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algem ene reserve Toevoeging Onttrekking
40 -
40 -
40 -
40 -
40 -
-
-
-
-
-
Overige baten Ontvangsten bijstand Ontvangsten bijzondere bijstand Ontvangsten Bbz kapitaalverstrekkingen Ontvangsten Tozo
Resultaat
15
Voor de berekening van de lasten voor het BUIG-budget is uitgegaan van een gemiddeld aantal huishoudens dat een beroep doet op een uitkering (zie de volgende tabel) keer een gemiddeld bedrag per huishouden. Laborijn totaal (gemiddeld aantal huishoudens in de bijstand)
Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029
BUIG PW
1463
1472
1481
1496
IOAW
23
20
16
11
IOAZ
13
13
14
14
Bbz
15
15
15
15
Totaal gemiddeld aantal huishoudens
1514
1519
1525
1535
Het verloop van het aantal huishoudens in de bijstand is naar verwachting in 2026 als volgt: Verwacht aantal huishoudens in de bijstand
Laborijn totaal 2026 BUIG
Gemeente Aalten totaal 2026
Verwacht aantal huishoudens in de bijstand
BUIG
Verwacht aantal huishoudens in de bijstand
Gemeente Doetinchem totaal 2026 BUIG
Stand 1-1-2026
1506
Stand 1-1-2026
316
Stand 1-1-2026
1190
Instroom
341
Instroom
88
Instroom
253
Uitstroom
-325
Uitstroom
-85
Uitstroom
-241
Stand 31-12-2026
1522
Stand 31-12-2026
319
Stand 31-12-2026
1203
De gemiddelde uitkeringsprijs per gemeente per huishouden per regeling bedraagt: Prijs Aalten PW IOAW IOAZ BBZ
€ € € €
2026 18.078 21.038 20.017 18.078
€ € € €
2027 18.349 21.354 20.317 18.349
€ € € €
2028 18.625 21.674 20.622 18.625
€ € € €
2029 18.904 21.999 20.932 18.904
€ € € €
2026 17.529 16.965 19.870 17.529
€ € € €
2027 17.792 17.219 20.168 17.792
€ € € €
2028 18.058 17.477 20.470 18.058
€ € € €
2029 18.329 17.740 20.777 18.329
Prijs Doetinchem PW IOAW IOAZ BBZ
In onderstaande tabel zijn per gemeente de begrote lasten tegenover het budget gezet: Omschrijving (x € 1.000)
Begroting 2026
A
D
Begroting 2027
Totaal
A
D
Totaal
Verwacht budget BUIG
6.523
23.445
29.967
6.719
24.124
30.843
Begrote lasten BUIG uitkeringen
5.701
20.656
26.358
5.811
21.040
26.851
821
2.788
3.610
909
3.084
3.993
-
-
-
-
-
-
Begrote lasten BUIG LKS Saldo (- tekort + overschot)
16
Omschrijving (x € 1.000)
Begroting 2028
A
D
Begroting 2029
Totaal
A
D
Totaal
Verwacht budget BUIG
6.897
24.732
31.629
7.095
25.409
32.504
Begrote lasten BUIG uitkeringen
5.928
21.441
27.369
6.064
21.909
27.973
969
3.291
4.260
1.031
3.500
4.531
-
-
-
-
-
-
Begrote lasten BUIG LKS Saldo (- tekort + overschot)
Wij verwachten dat de stijging van het klantenbestand zich doorzet, gezien ook de landelijke verwachtingen. We houden rekening met een indexatie van de uitkeringsnormen van 1,5% per jaar. Indien dit zo is dan zal naar verwachting het BUIG-budget toereikend zijn om de bijstandslasten en loonkostensubsidies hieruit te kunnen voldoen.
2.4
Inschatting aantallen en prijzen langdurige loonkostensubsidie BUIG
Gemiddeld aantal LKS P-wet
2026
2027
2028
2029
Gemiddeld aantal deelnemers in jaar totaal Per gemeente: Aalten Doetinchem
309
337
354
371
76 233 309
82 254 337
87 267 354
91 280 371
2026
2027
2028
2029
Bedrag gemiddeld per klant LKS Aalten Doetinchem
€ €
10.859 € 11.951 €
11.022 € 12.130 €
11.187 € 12.312 €
11.355 12.497
Absoluut in € per jaar Aalten Absoluut in € per jaar Doetinchem
€ € €
821.380 € 2.788.313 € 3.609.694 €
908.533 € 3.084.167 € 3.992.700 €
969.386 € 3.290.743 € 4.260.129 €
1.030.918 3.499.622 4.530.540
In bovenstaande tabel is de verwachte stijging van de loonkostensubsidie opgenomen. De stijging in aantallen is te verwachten omdat er nog 2112 inwoners met een doelgroepindicatie in ons bestand zitten. Deze inwoners zullen, indien ze (gedeeltelijk)uitstromen, met een langdurige LKS gaan uitstromen. Bij het opstellen van de begroting gaan wij uit van de landelijke ontwikkeling.
2.5
Beleidsindicatoren
Volgens het BBV nemen we de volgende verplichte beleidsindicatoren op: Sociaal domein: Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners* (op de site per 1.000 inwoners) Gemeente Aalten: 180 (18 per 1.000 inwoners) Gemeente Doetinchem: 310 (31 per 1.000 inwoners) Heel Nederland: 340 (34 per 1.000 inwoners) Bron: waarstaatjegemeente.nl, data 2024 (Bron: waarstaatjegemeente.nl, CBS data 2024) *Definitie: het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
2
Ultimo 2024
17
3. Programma Mensontwikkeling 3.1
Doelstelling
Binnen dit programma staat het ontwikkelen van inwoners centraal. Dit doen we voor inwoners met een Participatiewet-uitkering, een doelgroep indicatie (DGI), inwoners met een indicatie beschut werk en leerlingen die gaan uitstromen uit het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Praktijkonderwijs (PRO). Daarnaast wordt dienstverlening geboden aan inwoners zonder uitkering die wel een verzoek doen om dienstverlening, de nietuitkeringsgerechtigde (NUG). Dit betreft inwoners jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd die als werkloos werkzoekend staan ingeschreven bij UWV, maar geen recht hebben op een uitkering of ondersteuning op grond van regelingen (zoals de Participatiewet, Werkloosheidwet (WW), Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (WAJONG), Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), Algemene nabestaandenwet (ANW), of een vergelijkbare regeling). Voor wat betreft de Participatiewet doelgroep zien we een toename van uitkeringsgerechtigden met een activeringsprofiel en een afname van het aantal uitkeringsgerechtigden met een profiel waarbij direct kan worden ingezet op re-integratie. We zien dagelijks dat de huidige (en naar verwachting) toekomstige doelgroep te maken heeft met complexe problematiek en daardoor een andere en/of intensievere begeleiding nodig heeft.
Binnen deze doelgroep zien we ook een toename van uitkeringsgerechtigden met een inburgeringsverplichting. Gedurende de inburgeringstermijn vallen deze inwoners onder het programma Inburgering waarvan een deel van hen ook valt onder het programma Inkomenszekerheid als zij naast Inburgering ook gebruik maken van een uitkering. Laborijn zet in op activering en re-integratie. In de uitvoering redeneren we vanuit het belang van de inwoner, gekoppeld aan de doelstellingen vanuit onze gemeenten. De stappen die de inwoner op de Participatieladder kan zetten staan centraal. De regeling en het budget dat daarvoor beschikbaar is, geeft richting en is daarbij niet belangrijker dan het resultaat. De doelmatigheid staat voorop, binnen de grenzen van rechtmatigheid. Laborijn zet in op heldere diagnose bij aanvang en tijdens een traject, heeft een uitgebreid modulair trainings- en ontwikkelaanbod, zet leerlijnen in op taken en werkzaamheden binnen sectoren waarvan we weten dat er krapte in de arbeidsmarkt is en biedt interne en externe werk(ervarings-)plekken. Met de geboden dienstverlening ondersteunen wij inwoners in de voorbereiding en realisatie van de stap naar sociale activering, participatie en richting betaald (parttime) werk.
We stellen daarvoor de integraliteit van de uitvoering ten dienste van activering en re-integratie en zorgen dat uitkeringsgerechtigden een perspectiefvolle toekomst op de arbeidsmarkt verkrijgen. In de begroting 2026 van Laborijn is rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2026 – 2029. Voor het programma Mensontwikkeling zijn de volgende doelstellingen bepaald: •
•
• • •
we brengen het potentieel van de inwoners die zich melden voor ondersteuning methodisch in beeld door gebruik te maken van screening en - waar nodig - Labowijzer. Daarbij delen wij inwoners in op grond van het arbeidsmarktperspectief en de begeleidingsbehoefte we bieden iedere inwoner met een uitkering of een vraag om werk of begeleiding een passend actief traject. Waar mogelijk is dit gericht op het verkrijgen van betaald (parttime) werk en daar waar dit (nog) niet mogelijk is, wordt ingezet op re-integratie, participatie of zorgactiviteiten we leggen gemaakte afspraken over doelen en activiteiten vast en evalueren tussentijds we maken termijnafspraken bij werkervarings- en participatieplekken en blijven de voortgang monitoren we brengen en houden de actuele omstandigheden van de inwoner goed in beeld. Inzichten en output van het diagnostisch centrum leiden tot een aanbod van een actueel 18
• • • • • • • • •
3.2
programma dat aansluit op ontwikkelbehoeften van inwoners en de behoeften van de arbeidsmarkt. Naast het actief bieden van instrumenten, trainingen en opleidingen wordt ook gekeken naar een eventuele (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsverplichting onze inwoners ontvangen een integrale dienstverlening, waarin inkomensconsulenten, re-integratieconsulenten, jobcoaches, accountmanagers en andere dienstverlenende professionals samenwerken ten behoeve van de ontwikkeling van de inwoner we bieden een laagdrempelige, veilige leer- en ontwikkelomgeving met een divers aanbod van didactische en activerende werkvormen, waaronder een aantal concrete leer-/werklijnen we groeien mee met de landelijke prognose en verwachte stijging van het aantal inwoners met een doelgroepindicatie en die met loonkostensubsidie aan het werk zijn we bieden iedere inwoner met een indicatie beschut werk die daarom verzoekt een dienstverband en een passende beschutte werkplek we investeren in inwoners waarbij laaggeletterdheid of een taalbarrière aan de orde is.
Laborijn biedt een innovatieve, op maat gemaakte dienstverlening gericht op taal en cultuur we realiseren een stijging van inwoners onder de doelgroep oudkomers die (parttime) betaald aan het werk gaan we verkennen hoe we de doelgroep jongeren meer duurzaam naar betaald werk of onderwijs kunnen begeleiden en komen met een verbeterplan we investeren in het verder verbeteren, verdiepen, versterken en uitbreiden van onze goede samenwerkingsrelaties in het brede sociaal domein we investeren in de samenwerking met externe werkgevers op het gebied van jobcoaching en inclusief werkgeverschap
Hoe de doelstelling te bereiken?
De genoemde doelstellingen in paragraaf 3.1 worden in hoofdlijnen als volgt bereikt: •
•
• •
•
met behulp van screening krijgen we direct vanaf het moment van melden, een helder beeld van de inwoner. Dit vertalen we naar een passend traject, welke we vastleggen in een plan van aanpak. Met behulp van ons aanbod (waaronder ons eigen diagnose centrum Labowijzer, trainingen, werkervarings- en participatieplaatsen) krijgen en houden we zicht op en monitoren we de ontwikkeling van onze inwoners. Tijdens periodieke evaluatiemomenten bespreken we samen met de inwoner de ontwikkeling en de behoeften van de inwoner. Daarin komen uiteraard ook de actuele omstandigheden van de inwoner aan bod we houden de ontwikkelingen en behoeften op de arbeidsmarkt nauwlettend in de gaten. We gebruiken deze informatie om passende programma's te ontwikkelen. Voor de inwoners is het belangrijk om een goede aansluiting te hebben op de behoeften op de arbeidsmarkt. Voor de werkgevers is het belangrijk om aan de behoeften van de inwoners, hun (toekomstige) werknemers te kunnen voldoen, zodat zij dit arbeidspotentieel duurzaam kunnen en gaan benutten we werken integraal. Professionals werken vanuit verschillende functies/rollen en specifieke expertise samen rondom de ontwikkeling van de inwoner met onze infrastructuur (de laagdrempelige, veilige omgeving bij Laborijn) bieden we inwoners de mogelijkheid om te werken aan kleine ontwikkelstappen.
Kleinere stappen zijn vaak nodig en vaak minder makkelijk te realiseren bij reguliere werkgevers. Met de infrastructuur bedoelen we ook ons diverse aanbod van werk, de productie-flexibiliteit, onze kennis van ontwikkelen op de werkvloer en een divers aanbod van didactische en activerende werkvormen om goed en direct aan te sluiten bij anderstalige inwoners zetten we cultuurvertalers in. Met deze persoonlijke aanpak zijn we in staat de inwoners beter te begrijpen in woord en cultuur en kunnen we ze sneller en adequater ondersteunen bij hun inburgering, ontwikkeling en bij de arbeidsmarkttoeleiding 19
• • •
• •
• •
•
onze jobcoaches zijn gecertificeerd en volgen jaarlijks de nodige cursussen om hun certificering te behouden. Hiermee zijn de jobcoaches in staat om optimale begeleiding te bieden door te investeren in eigen taaltrainers zijn we in staat snel en effectief te schakelen naar de behoeften van de inwoner gericht op de ontwikkeling van de taal voor arbeidstoeleiding en arbeidsmatching maken we gebruik van diverse technische innovaties. We maken bijvoorbeeld gebruik van ‘vertaaloortjes’, VR-brillen en hand scanners voor de logistiek. Daarnaast zijn we bijvoorbeeld actieve deelnemer in de pilot Verbetering Uitwisseling Matchingsgegevens, waarbij in de keten wordt gekeken naar verbeteringsmogelijkheden in de aansluiting van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt we intensiveren onze specifieke werkgeversdienstverlening om nog beter de aansluiting te maken op de behoeften van de arbeidsmarkt in het algemeen en de behoeften van de werkgevers in het bijzonder in samenwerking met werkgevers en ook de arbeidsmarktregio, gemeenten, overige (keten)partners en scholen werken we actief aan een branche gerichte benadering. Hiervoor zijn en worden onder andere de leer-/werklijnen doorontwikkeld en/of uitgebreid met nieuwe werk-/leerlijnen.
In de werk- leerlijnen worden vervolgens erkende praktijk certificaten afgegeven aan inwoners om de duurzaamheid van werkplekken bij externe werkgevers te waarborgen investeren wij in het optimaal ondersteunen en begeleiden op het gebied van jobcoaching zo lang als dit nodig is als partner van het Regionaal werkcentrum (voormalig WSPA) blijven wij investeren in het stimuleren van werkgevers om invulling te (blijven) geven aan inclusief werkgeverschap en adviseren en ondersteunen hen bij het realiseren van deze belangrijke maatschappelijke werkgeversopgave we zoeken verbinding met deskundigen en specialisten om individuele problemen op te lossen, ook over organisatiegrenzen heen. Samen met (keten)partners onderzoeken we mogelijkheden en kansen rondom het vereenvoudigen van het wisselen tussen de verschillende fasen in de participatieketen. Daarmee blijven we investeren in het verder verbeteren, verdiepen, versterken en uitbreiden van onze goede samenwerkingsrelaties in het brede sociaal domein
20
3.3
De raming van baten en lasten
In de volgende tabel zijn de totale baten en lasten van het programma Mensontwikkeling samengevat. In bijlage 2 zijn de bijdragen re-integratiemiddelen per gemeente gespecificeerd. Program m a Mensontw ikkeling Baten Re-integratiem iddelen Bijdrage gemeenten re-integratiemiddelen Inleenvergoedingen w iw
1e gew ijzigde begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
3.114 15
3.230 15
3.301 15
3.383 15
3.468 15
Beschut w erk dienstverbanden Bijdrage gemeenten beschut w erk Loonkostensubsidie Omzet
197 685 141
787 982 203
842 1.318 272
897 1.659 343
952 2.082 430
DGI dienstverbanden Infrastructurele opslag (DGI) Loonkostensubsidie Omzet
145 273 77
156 327 93
168 393 111
179 471 133
191 565 160
CAO ad Slag Montferland Bijdrage gemeente Loonkostensubsidie Omzet
38 48 11
47 60 13
59 75 16
73 94 21
92 117 26
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.996
2.010
2.078
2.188
2.313
Totaal baten
6.739
7.922
8.648
9.456
10.411
Lasten Re-integratiem iddelen Ontw ikkeling Inw oners Nieuw e inw oners Integrale samenw erking Arbeidstoeleiding Hulpmiddelen en vergoedingen Interne klantondersteuning
500 869 226 370 163 1.748
246 819 201 380 167 1.775
253 841 206 390 172 1.764
259 862 211 399 176 1.752
265 884 217 410 180 1.729
Beschut w erk dienstverbanden Loon- en personeelskosten Begeleiding
1.010 87
1.448 100
1.943 137
2.447 174
3.070 219
DGI dienstverbanden Loon- en personeelskosten Begeleiding