Bijlage 2 Kadernota 2022 - 2025 VNOG.pdf

veiligheidsregio Noord-en OostGelderland

Kadernota 2022 - 2025

19 november 2020

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1. Effect Kadernota op de gemeentelijke bijdrage 1.2. Leeswijzer

3

2. Beleidsontwikkelingen 2.1. Toekomstvisie VNOG 2.2. Verband Toekomstvisie en beleidsplan 2.3. Monitoring voortgang Toekomstvisie-Opdrachten 2.4. Financiële effecten Toekomstvisie-Opdrachten 2.5. Risicomanagement en uitwerking uitgangspunten

4

3. Ramingsgrondslagen begroting 2022 3.1. Kaders systematiek loon- en prijscompensatie 3.2. Financiële kaders

6

4. Nieuw beleid 4.1. Vastgoed

8

5. Geïnventariseerde autonome ontwikkelingen

9

6. Beleidsregels risico's, reserves en weerstandsvermogen 6.1. Risicomanagement 6.2. Reserves 6.3. Weerstandsvermogen

10

7. De uitgevoerde risico-inventarisatie

14

8. Risico's versus weerstandscapaciteit 8.1. Omvang huidige reserves en weerstandscapaciteit 8.2. Beschikbare weerstandscapaciteit 8.3. Conclusies

16

9. Financieel meerjarenperspectief 2022-2025

17

Bijlagen Bijlage 1. Gemeentelijke bijdragen 2022 (voorlopig) Bijlage 2. Overzicht programma 8. Bijlage 3. Verwachte verloop egalisatiereserve afschrijvingslasten Bijlage 4. Overzicht gekwantificeerde en niet-gekwantificeerde risico's Bijlage 5. Beschreven risico's bij andere veiligheidsregio's

18

2

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

1. Inleiding Voor u ligt de Kadernota 2022 - 2025 van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG). Deze Kadernota bevat de uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2022 e.v. In janu­ ari van 2020 is de Toekomstvisie voor de VNOG door het algemeen bestuur vastgesteld. Deze visie is de basis voor het beleid van de VNOG voor de komende jaren. De financiële vertaling is al verwerkt in de meerjarenbegroting 2021-2024. In deze Kadernota treft u dan ook geen voorstellen voor nieuw beleid aan. Deze Kadernota is geschreven terwijl het covid-19 virus nog rondwaart. De VNOG is on­ verminderd betrokken bij het bestrijden van deze crisis en het ondersteunen van de hulpverleners en gemeenten in onze regio.

Daarnaast is de VNOG op 12 september 2020 een tijd door gijzelsoftware getroffen, waardoor systemen en bestanden niet konden worden geraadpleegd. Dit heeft voor de meeste medewerkers zo'n 31/2 tot 4 weken geduurd. Deze Kadernota bevat een actualisatie van de bedrijfsrisico's. De methode waarop deze risico's worden gewaardeerd wordt met de vaststelling van deze Kadernota opnieuw vastgelegd. Tevens worden de beleidsregels over de reserves van de VNOG opnieuw vastgelegd. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2019 heeft het algemeen bestuur namelijk besloten dat deze onderwerpen bij de Kadernota 2022 zullen worden behan­ deld.

1.1. Effect Kadernota op de gemeentelijke bijdrage Loon- en priiscompensatie_____ Autonome ontwikkelingen______ Nieuw beleid (vastgoed)_______ Structurele stijging

2022 343.000 336.000 p.m. 679.000

1.2. Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de beleidsontwikkelingen uit de Toekomstvisie en de relatie naar het financieel perspectief op middellange termijn op hoofdlijnen gememoreerd. Hoofd­ stuk 3 gaat in op de technische uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2022-2025. Hoofdstuk 4 gaat in op nieuw beleid, waarvoor geen voorstellen worden gedaan, maar wel een ontwikkeling wordt aangekondigd, die voor de financiën van de gemeenten en VNOG gevolgen kan krijgen (vastgoed). Hoofdstuk 5 bevat enkele autonome ontwikke­ lingen. In hoofdstuk 6 worden de beleidsregels en werkwijzen ten aanzien van risico's en het weerstandsvermogen beschreven. Het beleid dat in 2015 hierover is vastgelegd wordt geactualiseerd - inmiddels is het gebruikelijk dit in de begrotingscyclus te regelen, waarmee de specifieke beleidsnota's dienaangaande kunnen worden ingetrokken. Hoofd­ stuk 7 bevat de inventarisatie van de inhoudelijke en financiële risico's en de waardering daarvan. In hoofdstuk 8 worden deze risico's tegenover het beschikbare weerstandsver­ mogen gezet en wordt de weerstandsratio vergeleken met de daarvoor bepaalde streef­ waarde. De Kadernota sluit af met hoofdstuk 9 over het meerjarenperspectief en enkele bijlagen.

3

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

2. Beleidsontwikkelingen

2.1. Toekomstvisie VNOG Op 15 januari 2020 heeft het AB een Toekomstvisie voor de VNOG vastgesteld met bij­ behorende Opdrachten. In het voortraject van de totstandkoming van de Toekomstvisie zijn de raden nauw betrokken geweest.

Het document Toekomstvisie-Opdrachten bestaat uit 58 punten. De punten 1 t/m 20 bevatten de Toekomstvisie, de punten 21 t/m 58 zijn de Opdrachten om deze Toekomst­ visie te realiseren. De Opdrachten moeten in de periode 2020-2026 worden uitgevoerd. De VNOG heeft hiervoor een planning gemaakt. De Toekomstvisie beoogt op hoofdlijnen het volgende te realiseren: - De VNOG is dé organisatie in de regio voor samenwerking aan veiligheid. Het is een operationele organisatie, die bij een crisissituatie of ramp nu en in de toekomst ga­ rant staat voor professionele hulpverlening aan de inwoners en bezoekers van de re­ gio. - De VNOG is een regio waar veilig en gezond gewoond, gewerkt en gerecreëerd kan worden. De VNOG speelt in op demografische en maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op hedendaagse en toekomstige veiligheidsrisico's. De VNOG is een toekomstbestendige veiligheidsregio. - De VNOG richt zich op: ■ Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en crises (maatschappelijke opdracht) ■ Zelfredzaam en risicobewust ■ Vakbekwaam en deskundig ■ Sterke informatiepositie ■ Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde) - De VNOG werkt met compacte en slagvaardige posten met goed getrainde vrijwil­ ligers vanuit een versterkte informatiepositie. - Dit alles moet leiden tot een solide veiligheidsregio voor de lange termijn. 2.2.

Verband Toekomstvisie en beleidsplan Het regionaal beleidsplan vormt het strategische beleidskader voor de VNOG en be­ schrijft de koers voor de komende vier jaar (2021-2024). Deze koers sluit één op één aan op de Toekomstvisie. Het beleidsplan is daarmee te zien als de verdere (detail) uit­ werking van de eerste twintig punten van de Toekomstvisie. 2.3. Monitoring voortgang Toekomstvisie-Opdrachten Het VNOG bestuur monitort twee keer per jaar de voortgang van de ToekomstvisieOpdrachten, namelijk in juni en oktober, samen met de reguliere financiële verkennin­ gen. Daarnaast wordt in de jaarrekeningen gerapporteerd op de behaalde resultaten. Verder vormt de Toekomstvisie de basis van elke komende begroting en zijn de uit te voeren Opdrachten ook integraal in de begroting verwerkt. 2.4. Financiële effecten Toekomstvisie-Opdrachten Uit de Toekomstvisie volgen intensiveringen op bepaalde beleidsterreinen (bijv, beter geoefend personeel), maar er zijn ook structurele besparingen (bijv, 'minder rubber en metaal')- Aan het einde van de looptijd van de Toekomstvisie, in 2027, wordt er per saldo structureel ruim € 510.000 bezuinigd ten opzichte van de gerepareerde begro­ ting 2019. Daarnaast zijn begin 2020 aanvullende efficiencymogelijkheden gezocht en gevonden tot een bedrag dat oploopt tot € 450.000 in 2024.

Aan de andere kant zijn in de begroting 2021-2024 onder het kopje "autonome ont­ wikkelingen" extra onontkoombare uitgaven opgenomen oplopend tot € 460.000 vanaf 2023.

4

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Verder staat tegenover de netto-besparing uit de Toekomstvisie een stijging-optermijn van de kapitaallasten. Deze stijging is al meerdere jaren aangekondigd en in de meerjarencijfers verwerkt. In 2020 zijn o.a. door de coronacrisis de investeringen niet op gang gekomen, waardoor de stijging van kapitaallasten verder naar de toe­ komst verschuift. De stijging wordt de eerste jaren opgevangen door de egalisatiere­ serve kapitaallasten materieel, waarmee een reële (dus exclusief de loon-prijsindex) verhoging van de gemeentelijke bijdrage kan worden uitgesteld. De huidige inschatting is dat zo'n reële verhoging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van stijgende ka­ pitaallasten niet eerder dan in 2026 nodig is. Dat is een jaar later dan de planperiode van deze Kadernota 2022-2025. Bij de Meerjarenbegroting 2022-2025 wordt het Meer­ jareninvesteringsprogramma (MJIP) herrekend en wordt dit nader bezien. Al deze ontwikkelingen zijn in het meerjarenbeeld van de vastgestelde begroting 20212024 structureel verwerkt. Dit vormt de basis voor deze Kadernota en daarmee voor de begroting 2022-2025.

De gemeentelijke bijdrage vanaf 2022 zal beperkt toenemen als gevolg van de toegepas­ te loon- en prijsindex en cao-ontwikkeling. Eén van de uitgangspunten die het VNOG bestuur namelijk in de Toekomstvisie heeft vastgesteld, is dat de VNOG een gezonde financiële basis moet hebben en dat daar onder andere een jaarlijks doorgevoerde realis­ tische loon- en prijsindex bij hoort. Deze stijging blijft voor 2022 beperkt, omdat de in de begroting 2021 verwerkte aanname (op basis van cijfers van het CPB) over de stijging van de loonkosten neerwaarts is gecorrigeerd. Deze correctie is in lijn met de aanbeve­ lingen van de gemeentelijke commissie Van der Jagt/ Van Arkel en met het FAO doorge­ sproken werkwijze. Verwezen wordt naar hoofdstuk 3. In deze Kadernota wordt geen nieuw beleid opgenomen. In het betreffende hoofdstuk worden weliswaar belangrijke ontwikkelingen op het gebied van vastgoed en huisves­ ting genoemd, maar het is prematuur om dit te vertalen in een mogelijke stijging van de gemeentelijke bijdrage. Verwezen wordt naar hoofdstuk 4. Voor het jaar 2022 e.v. worden slechts enkele kleinere autonome ontwikkelingen opge­ nomen met een beperkt effect op de gemeentelijke bijdrage. Zie hiervoor hoofdstuk 5.

De komende jaren kunnen externe autonome ontwikkelingen en nieuw beleid (bijvoor­ beeld als gevolg van gewenste aanvullende dienstverlening vanuit de gemeenten, het Rijk of het VNOG bestuur) leiden tot kostenstijgingen, die een stijging van de gemeente­ lijke bijdragen tot gevolg kunnen hebben. Als dit soort ontwikkelingen zich voordoen, zullen die, als gebruikelijk, éérst in de Kadernota's worden geschetst, zodat daar dan besluitvorming over kan plaatsvinden. 2.5. Risicomanagement en uitwerking uitgangspunten Vanuit de doorstart van het risicomanagement in 2019, is in de Programmabegroting 2021-2024 een eerste uitwerking gepresenteerd van de geïnventariseerde en beoordeel­ de risico's. Dit werk is zoals toegezegd nu in deze Kadernota compleet gemaakt. Bij de AB besluitvorming op 25 juni 2019 over het resultaat van de jaarrekening 2019 is voorts aangegeven dat de uitgangspunten voor de financiële weerbaarheid bij VNOG verder dienden te worden uitgewerkt. Concreet gaat het daarbij om het uitwerken van beleid omtrent risico's, weerstandvermogen, reserves en de bijbehorende inventarisatie van risico's met de te nemen (financiële) maatregelen. Hieraan in nu in deze Kadernota invulling gegeven.

Met de uitwerking is voldoende voortgang geboekt om inzicht te geven in de grootte van de (aan te houden) reserves. Natuurlijk geldt dat risicomanagement 'going concern' zal blijven. Het beoordelen van de risico's heeft derhalve een cyclisch karakter en loopt mee met het verschijnen van de P&C documenten. 5

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

3. Ramingsgrondslagen begroting 2022

Dit hoofdstuk beschrijft de financiële uitgangspunten voor de begroting 2022. 3.1. Kaders systematiek loon- en prijscompensatie In de Kaderbrief 2021 is de systematiek vastgelegd voor het bepalen van de hoogte van de loon- en prijscompensatie. Basis hiervoor was het rapport van de gemeentelijke commissie Van der Jagt! Van Arkel. Deze systematiek wordt ook voor 2022 toegepast. 1. Looncompensatie: De looncompensatie wordt berekend op basis van het percentage, dat wordt ge­ noemd in de septembercirculaire 2020 van het Gemeentefonds. Daarnaast wordt ge­ keken of de ontvangen compensatie over voorgaande jaren voldoende of teveel was om de stijging van de lonen zowel als gevolg van de afgesloten CAO alsook als gevolg van wijzigingen in de belastingen en premies te dekken. Als dit afwijkt, wordt dit in de betreffende jaarrekening gemeld. Zowel afwijkingen naar boven als naar beneden worden voor de nieuwe begroting verrekend met de gemeentelijke bijdragen. 2. Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR): Voor de raming van de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) die de VNOG van het Rijk ontvangt, wordt uitgegaan van de laatste beschikking. Voor de begroting voor 2022 is dit de beschikking die de VNOG ontvangt in december 2020 voor 2021. De BDUR bedraagt ongeveer 15% van de inkomsten van de VNOG.

Als de uitkering in 2021 en 2022 (in juni wordt dit bekendgemaakt door het ministerie van Justitie en Veiligheid) wordt verhoogd voor loon- en prijscompensatie, wordt dit onderdeel van het betreffende jaarrekeningresultaat en kan bij bestemming van het jaarrekeningresultaat bijvoorbeeld terugvloeien naar de gemeenten. 3. Prijscompensatie: Voor de prijscompensatie wordt ook uitgegaan van het percentage in de september­ circulaire. Hier vindt geen verrekening met voorgaande jaren plaats.

3.2. Financiële kaders 1. Voor de formatie wordt uitgegaan van de vastgestelde formatie per 1 januari 2021 plus de mutaties voor 2021 en 2022 uit de Toekomstvisie. Uitbreiding en inkrimping van de formatie verloopt, voor zover dit niet gedekt kan worden binnen de begroting, via de Kadernota. 2. De loonkosten worden gebaseerd op de onder 1 genoemde formatie, rekening hou­ dend met: a. de daarbij behorende functieschalen op de hoogste anciënniteit; b. incidentele en persoonsgebonden beloningscomponenten (gratificaties, ar­ beidsmarkt/ functioneringstoelagen, extra periodieken e.d.) worden niet be­ groot, deze moeten worden opgevangen binnen het genormeerde formatiebudget; c. de laatst bekende cao-afspraken (huidige cao loopt tot eind 2020); d. het loonindexcijfer uit de septembercirculaire 2020 van het gemeentefonds “loonvoet sector overheid". Voor 2022 is dit 1,5% (zie in de tabel hierna de berekening); e. het gemiddelde percentage voor de werkgeverslasten (o.a. sociale verzekerings- en pensioenpremies) voor 2020. Over 2021 en 2022 zijn de percenta­ ges voor de werkgeverslasten nog niet bekend; f. gedurende het begrotingsjaar 2021 wordt bij de financiële verkenningen en de jaarrekening een begrotingsbrede toelichting gegeven op de afwijkingen van bovengenoemde aannames.

Tevens worden de verschillen door onder- en/of overbezetting toegelicht; g- het opleidingsbudget bedraagt 2% van de loonsom; h. de begroting 2022 wordt niet meer bijgesteld op basis van andere percentages in komende circulaires voor 2022.

6

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

3. Voor de raming van de vrijwilligersvergoedingen: a. wordt het bedrag voor 2021 genomen vermeerderd met de gevolgen van de laatste cao-afspraken; b. plus 1,5% ("loonvoet sector overheid") voor de loonindex in 2022 (zie in de tabel hierna de berekening); c. voor het aantal repressieve vrijwilligers wordt uitgegaan van het vertrekpunt van de Toekomstvisie t.w. 1.355. Hierop worden de aanpassingen uit de Toe­ komstvisie voor de betreffende jaren in mindering gebracht; d. de begroting 2022 wordt niet meer bijgesteld op basis van andere percentages in komende circulaires voor 2022. 4. Voor de exploitatielasten wordt: a. de vastgestelde begroting (2021) gebruikt inclusief de structurele wijzigingen uit 2020, die nog niet in de primitieve begroting 2021 waren opgenomen; autonome ontwikkelingen worden meegenomen; b. c. uitgegaan wordt van het prijsindexcijfer uit de septembercirculaire 2020 van het gemeentefonds “prijs overheidsconsumptie, netto materieel", voor het jaar 2022: 1,5%; d. de begroting 2022 wordt niet meer bijgesteld op basis van andere percentages in volgende circulaires. 5. Voor de kapitaallasten wordt rekening gehouden met investeringen conform de Toe­ komstvisie, die is verwerkt in het jongste Meetjaringsprogramma (MJIP) plus de re­ guliere vervangingen die geen onderdeel uitmaken van het vernieuwde dekkings- en spreidingsplan, bijvoorbeeld ICT.

Voor 2022-2025 is de egalisatiereserve kapitaallas­ ten materieel naar verwachting nog van voldoende omvang om de stijging van de kapitaallasten te kunnen dekken. Bij de meerjarenbegroting wordt een nieuw meerja­ rig beeld geschetst (MJIP) incl. de gevolgen op termijn voor de gemeentelijke bijdra­ gen. 6. Voor investeren & activeren gelden als uitgangspunten: a. disagio wordt niet geactiveerd; b. verkrijgings- of vervaardigingsprijs, waarbij geen rente wordt toegerekend tij­ dens het vervaardigingsproces; c. lineair afschrijven. Uitzondering: op gebouwen wordt annuïtair afgeschreven; d. componenten worden zo nodig apart geactiveerd; e. afschrijven tot boekwaarde nul. Indien een actief met winst of verlies wordt afgestoten, wordt het saldo hiervan ten gunste often laste van de egalisatie­ reserve kapitaallasten materieel gebracht. 7. Het rente-omslagpercentage voor de begroting 2022 is berekend op 0,8%. Voor de berekening van de kapitaallasten voor de drie overgenomen kazernes wordt uitge­ gaan van de percentages van de voor de financiering afgesloten geldleningen. 8. Voor de producten RBS en dienstverlening wordt uitgegaan van kostendekkende ta­ rieven. Ingaande 2022 valt deze taak naar alle waarschijnlijk uit de begroting (zie au­ tonome ontwikkelingen, hoofdstuk 5). 9.

Bij de verdeling van de gemeentelijke bijdrage over de deelnemende gemeenten wordt het verdeelmodel gebruikt. Dit verdeelmodel is conform de Gemeenschappelij­ ke Regeling VNOG voor 2021 geactualiseerd. Het geldt voor vier jaren. De loon- en prijscompensatie voor het jaar 2022 zijn als volgt: Berekening percentage verhoging loonsom en opleidingsbudget 2022 Looncompensatie 2022: 0,4%

bonsom

110.000

vrgwilligersverg.

30.000

Loonindex 2021 (septembercirculaire 2020)_______________________

1,80%

Loonindex 2021 (septembercirculaire 2019)*______________________

2,90%

Loonindex 2021 voor begroting 2022____________________________

-1,10%

Stgging opleidingsbudget 2% van de loonsom

Loonindex 2022 (septembercirculaire 2020)_______________________

1,50%

Prgscompensatie 1,5%: overige exploitatiekosten

200.000

Verhoging gemeentelijke bijdrage voor loonsomen opleidingsbudget 2022

0,40%

Totaal loon- en prijscompensatie

343.000

*Globaal berekend i.v.m. de hack. Mogelijk aanpassen in begroting.

7

3.000

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

4. Nieuw beleid 4.1. Vastgoed Uitbreiding formatie beheer vastgoed: PM In 2021 zal in samenwerking met gemeenten een onderzoek worden afgerond, dat eind 2020 is gestart, naar de functionele en technische staat van de opstallen in gebruik bij de VNOG (nul- en conditiemeting). Tevens zal de 1-post-gedachte Apeldoorn worden onderzocht.

Tenslotte zullen er over het beheer van het vastgoed met de gemeenten, op basis van een door het bestuur nog vast te stellen huisvestingsvisie, praktische afspraken worden gemaakt over de taken en financiële verantwoordelijkheden en stromen. Een mogelijk­ heid hierbij is dat de VNOG de beheerstaken op zich neemt - en overneemt van de ge­ meenten (een variant hierop is dat deze taken belegd worden bij de vastgoedafdeling van één van de deelnemende gemeenten, die daarvoor door de VNOG betaald wordt). In dat geval zou er meer werk komen bij de VNOG (c.q. de gemeente waar deze taak be­ legd wordt) en minder bij de deelnemende gemeenten. Voor een dergelijke inpassing zullen de deelnemende gemeenten tijd nodig hebben. Uiteindelijk betreft dit een vraag naar de governance: wie gaat er over de staat van het vastgoed in gebruik bij de VNOG? - welke invloed heeft de VNOG als gebruiker? - is wie betaalt, ook wie bepaalt? Al deze zaken zullen tot bestuurlijke voorstellen moeten leiden.

Vooruitlopend daarop is een besluit om met ingang van 2022 (financieel) structureel ruimte te maken voor extra vastgoed-taken niet aan de orde. Hiervoor is de tijd gedu­ rende 2021. In 2021 kan worden besloten of en welk jaar structurele aanpassingen van de begroting noodzakelijk zijn. Voorts is de omvang van de taken nog niet duidelijk: de­ ze kan pas goed worden bepaald als bovengenoemde onderzoeken zijn gedaan. Tenslotte zijn binnen de VNOG medewerkers actief, die nu op projectbasis een goede bijdrage le­ veren op het gebied van vastgoed. Of en in hoeverre deze medewerkers blijvend hier­ voor inzetbaar zijn, zal blijken uit de organische veranderaanpak van de VNOGorganisatie. Hoe dan ook lijkt het erop dat de capaciteit voor huisvesting & vastgoed van de VNOG, gegeven bovenstaande uitdagingen, nu ontoereikend is. Mede daarom is een ingehuurde kwartiermaker op dit gebied actief en is in het VNOG bestuur een voorstel behandeld over de dekking van de kosten voor de nul- en conditiemeting" (€ 400.000 incidenteel). Ook in 2021 zullen extra kosten gemaakt moeten worden. Hiervoor ontvangt u een sepa­ raat voorstel met begrotingswijziging. Bij de uitvoering van deze voorstellen zullen geen onomkeerbare stappen gezet worden, over vraagstukken die nog van een bestuurlijk antwoord moeten worden voorzien.

De VNOG heeft dus de kans om samen met de gemeenten de vastgoed zaken beter te organiseren. Daarom is in dit hoofdstuk nieuw beleid een vooraankondiging met een P.M. post gedaan. Indien bovengenoemde stappen op tempo gezet worden en het AB eind 2022 tot besluiten komt over uitgangspunten, organisatie en financiën kan dit meege­ nomen worden in de Kadernota 2023-2026. Alsdan kan voor het jaar 2022 naar een inci­ dentele tussenoplossing gezocht worden (Bedrijfsvoeringreserve).

8

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

5. Geïnventariseerde autonome ontwikkelingen Bijdrage lOV verdwijnt; compensatie via Gemeentefonds. In de begroting 2020 is een bedrag aan te ontvangen subsidie begroot van € 113.526. In de Kaderbrief 2021 is rekening gehouden met een structureie veriaging van de subsidie met € 38.000 ingaande 1 januari 2021 tot het bedrag van € 75.526. De Provincie beëin­ digt de subsidiering van de externe veiiigheidsprojecten ingaande 2021. De hiervoor beschikbare middeien worden overgeheveid naar het Gemeentefonds. Dit is opgenomen in de septembercircuiaire Gemeentefonds 2020. De extra per 1 januari 2021 aan de ge­ meenten uit te keren bedragen hebben betrekking op activiteiten van de omgevingsdiensten (60%) en van de veiiigheidsregio's (40%). De 22 aan VNOG deeinemende gemeen­ ten krijgen in totaai een bedrag aan € 168.000 extra. Het aandeei voor de VNOG van 40% bedraagt afgerond € 67.000. Voorgesteid wordt de gemeenteiijke bijdrage met € 67.000 te verhogen. Het verschii met de huidige inkomst van de provincie wordt binnen de VNOG begroting opgeiost. Voor het jaar 2021 wordt dit opgeiost via de post onvoorzien (zie voorstei "Diverse begrotingswijzi­ gingen").

67.000

Beëindiging Regionaal Brandmeld Systeem Zoais reeds eerder is aangekondigd, komt deze taak voor de VNOG te vervaiien in de ioop van 2021. Deze taak is in de begroting met een voordeiig saido opgenomen. Na het schrappen van de directe uitgaven en inkomsten voor deze taak (exci. personeei), ont­ staat een nadeei van € 150.000. Daarnaast wordt voor twee medewerkers van de VNOG die hierop zijn ingezet, gezocht naar ander werk inci. financiering. Dit ieidt tot een financieei risico (niet te verwarren dit batig saido), hetweik in het hoofdstuk over risico's is op­ genomen.

150.000

Later betrekken nieuw hoofdkantoor? De poiitie heeft een brief aan de VNOG gestuurd, waarin zij aangeeft ervan uit te gaan dat de VNOG per 1 december 2023 het pand aan de Europaweg veriaat. In dat gevai zou de in de begroting vanaf 2022 opgenomen taaksteiiing van € 195.000 niet worden gehaaid in de jaren 2022 en 2023. Een vertrek per 1 december 2023 zou dus tot een incidenteie tegenvaiier van 2 x € 195.000 = € 390.000 ieiden. Dit zou dan gedekt kunnen worden door een onttrekking aan de bedrijfsvoeringreserve van € 390.000. Bestuuriijk moet nog worden overwogen hoe (tussen) opiossingen voor de "hoofdkantoor" functies die nu op de Europaweg gehuisvest zijn, eruit komen te zien. De te reaiiseren opiossing bepaait mede de datum van een vertrek uit de Europaweg. De uitkomsten van het onderzoek naar de 1-post-gedachte Apeidoorn zuiien hierbij worden betrokken.

Langdurige gevolgen corona De roi van de VNOG in de bestrijding van de coronacrisis zai worden geëvaiueerd met een mogeiijke bijsteiiing van het risicoprofiei tot gevoig (bij het scenario pandemie). De VNOG moet zich ais werkorganisatie aanpassen aan de 1,5 meter samenieving en dit kost meer geid.

p.m.

p.m.

Herijkte financiering LCMS en netcentrisch werken Naar aanieiding van de groeiende samenwerking op het gebied van netcentrisch werken en LCMS tussen veiiigheidsregio's en crisispartners is in 2019 een zogenaamde gateway review uitgevoerd. De gateway review commissie heeft onder andere geadviseerd de fi­ nancieringssystematiek ten aanzien van netcentrisch werken en LCMS te herijken. Dit resuiteert in een daiing van het aandeei van de VNOG hierin.

-32.000

ICT-crash De VNOG is medio september 2020 getroffen door gijzeisoftware. Ais gevoig hiervan moest een van de servers vervangen worden en een tijdeiijke back-up omgeving inge­ kocht worden. Dit brengt kapitaaiiasten met zich mee. In samenhang hiermee waren iicenties nodig.

51.000

Uitwijkplatform ICT Tijdens bovengenoemde crash is gebieken dat de VNOG, gegeven de technische specifica­ ties van het huidige ICT-piatform, niet beschikt over een toereikende uitwijkvoorziening. Onderzocht wordt weike mogeiijkheden hiervoor bestaan bij commerciëie partijen of bij andere veiiigheidsregio's of deeinemende gemeenten. Een eerste kostenschatting is € 50.000 totC 150.000.

100.000

Totaal

336.000

9

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

6. Beleidsregels risico's, reserves en weerstandsvermogen

Dit hoofdstuk beschrijft de beleidsregels en werkwijzen die worden toegepast voor de risico's, het weerstandsvermogen en het bepalen van de ratio weerstandsvermogen. Het huidig beleid is vastgelegd in 2015 in de nota 'Weerstandsvermogen en risicomanage­ ment' (W8(.R). Daarin stond dat deze nota, evenals de nota's over Reserves en voorzie­ ningen (R&V) en over Investeren en afschrijven (I&A) eens per vier jaar herzien worden. De beleidslijnen over deze onderwerpen kunnen ook in de betreffende paragrafen van de begroting en jaarrekening worden opgenomen. Daarmee kan het in procedure brengen van (vrij omvangrijke) separate nota's achterwege blijven. De hoofdlijnen van het beleid blijven in stand. In overleg met de gemeentelijke financieel ambtenaren (FAO) worden enkele praktische aanpassingen gedaan.

6.1. Risicomanagement 1. Het wettelijk kader voor risicobeheersing is artikel 9 en 13 van het BBV. Het betreft de in de begroting en rekening vereiste paragraaf'Weerstandsvermogen en Risicobe­ heersing'. 2. De VNOG moet voorbereid zijn op de mogelijke (financiële) gevolgen van risico's die zich kunnen voordoen binnen de bedrijfsvoering. Het gaat bij risico's om gebeurtenis­ sen die zich mogelijk kunnen voordoen en die het realiseren van de doelstellingen kunnen verstoren. 3. Het treffen van beheersingsmaatregelen ter vermijding en vermindering van risico's staat centraal. De te nemen maatregelen op risico's kunnen zijn: het matigen (door maatregelen); het overdragen (door bijv, verzekeren); het vermijden (door het schrappen van doelstellingen) en het accepteren ervan. 4. Het managen van risico's is een verantwoordelijkheid van het MT. De afdelingshoof­ den betrekken teamleiders en andere medewerkers bij het benoemen van relevante risico's en bij het treffen en uitvoeren van de maatregelen. De afdelingshoofden rap­ porteren hierover in de Financiële verkenningen en de Jaarstukken. 5. De geïnventariseerde risico's worden gekwantificeerd op basis van 5 percentages die de kans weergeven dat het risico zich kan voordoen. De percentages zijn: 10%, 30%, 50%, 70% en 90%.

Bij een kans van 90% op het zich voordoen van een risico wordt overwogen hierop de begroting aan te passen, indien kan worden aangegeven (van­ af) wanneer het risico zich waarschijnlijk voordoet. 6. Bij het berekening van het benodigde weerstandscapaciteit, worden de voor de maat­ regelen benodigde financiële middelen vermenigvuldigd met de genoemde percenta­ ges die de kans op het risico weergeven. 7. Structurele risico's worden voor maximaal 3 jaar berekend bij de benodigde weer­ standscapaciteit. Daarna wordt geacht dat de effecten kunnen worden afgewend, be­ groot, dan wel anderszins kunnen worden opgevangen. 8. Financiële en niet-financiële risico's worden geïnventariseerd. Ook de beheersings­ maatregelen zijn zowel financieel als niet-financieel van aard. 6.2. Reserves 1. De VNOG beschikt over een Algemene Reserve, een Bedrijfsvoering reserve, (tijdelij­ ke) bestemmingsreserves en egalisatiereserves. 2. De Algemene reserve is voor afdekking van risico's (artikel 12 van de Financiële ver­ ordening 2019) en heeft geen einddatum. De Algemene Reserve wordt gevoed vanuit het jaarrekeningresultaat bij besluit van het AB over de resultaatsbestemming, of an­ derszins door AB besluiten. 3. De hoogte van de Algemene Reserve en de Bedrijfsvoeringsreserve (zie hierna) ge­ zamenlijk is zodanig, dat de weerstandsratio zich in een bandbreedte van 1,0 tot 1,4 bevindt.

Indien deze ratio buiten deze bandbreedte is of dreigt te raken, volgt een AB-voorstel (bijv, bij Kadernota) over de wijze waarop dit voorkomen of hersteld wordt (zie hierna ook § 6.3 punt 6). 10

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

4. De Bedrijfsvoering reserve heeft een algemene bufferfunctie en is breed inzetbaar voor prioriteiten (bijv, innovatie) of voor het tijdelijk afvlakken van gemeentelijke bijdragen. De Bedrijfsvoering reserve heeft geen einddatum en behoort tot de be­ schikbare weerstandscapaciteit (telt mee voor de afdekking van risico's). De minima­ le hoogte is 2%, de maximale hoogte is 5% van het begrotingstotaal. 5. De bestemmingsreserves, waaronder egalisatiereserves zijn voor een specifiek doel ingesteld ("beklemd"); zij tellen niet mee voor afdekking van overige risico's en ma­ ken geen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit. 6. Er zijn bestemmingsreserves van onbepaalde duur en tijdelijke bestemmingsreser­ ves. 7. Resultaatsonafhankelijke stortingen en onttrekkingen (gelijk aan reeds begrote dota­ ties en onttrekkingen) maken geen deel uit van het bestemmingsvoorstel saldo jaar­ rekening. 8. Stortingen en onttrekkingen aan egalisatiereserves maken geen deel uit van het be­ stemmingsvoorstel saldo jaarrekening. Artikel 12 van de Financiële verordening 2019 bepaalt dat bij het instellen van bestemmingsreserves (door het AB) het doel, de (maximale) hoogte, de duur en de wijze van voeding en onttrekking worden aangegeven. Dit is bij het bestemmen van het resultaat 2019 formeel nog niet gebeurd voor de hierna genoemde bestemmingsreserves 7 en 8. Daarom wordt dit hierna aangegeven.

1. Uitgangspunten Egalisatiereserve kapitaallasten - Doel: egaliseren van de realisatie versus de begrote kapitaallasten, storten en ont­ trekken van boekwinsten resp. -verliezen a.g.v. afstoten van materieel* (= bestaand beleid). Het renteresultaat verloopt niet via de egalisatiereserve kapitaallasten. - Mutaties: AB besluit bij begroting, begrotingswijziging of in de jaarrekening als on­ derdeel van de resultaatsbepaling. - Hoogte: geen minimum, geen maximum. - Duur: geen einddatum. * verkoopsom -/- afwaardering -i- uitkering poiis

2. Uitgangspunten Egalisatiereserve uitruk Doel: egaliseren van kosten van de uitruk (jaren met weinig en met veel (grote) inci­ denten worden verevend), bestendig begrotingsbeeld, rustig verloop gemeentelijke bijdrage (AB 25-6-2020). Mutaties: AB besluit bij de jaarrekening, verschil begroting en realisatie van het bud­ get uitruk binnen het vrijwilligersbudget, als onderdeel van de resultaatsbepaling. Hoogte: max. € 400.000. Duur: geen einddatum. 3. Tijdelijke reserve organisatieontwikkeling Doel: ter dekking van programma "De Expeditie" (organisatieontwikkeling VNOG), zie Toekomstvisie (AB 15-1-2020). Hoogte: € 500.000 (AB 12-12-2019) + € 540.000 (AB 25-6-2020) = € 1.040.000. Duur: tot eind 2023. Mutaties: AB besluit, geen stortingen meer; onttrekking via jaarrekening al naar ge­ lang de voortgang. 4. Tijdelijke reserve flankerende kosten dekkings- en spreidingsplan Doel: ter dekking van 'flankerende kosten dekkings- en spreidingsplan' (AB 25-62020). Hoogte: € 360.000. Duur: tot eind 2027. Mutaties: AB besluit, geen stortingen meer; onttrekking via jaarrekening al naar ge­ lang de voortgang.

11

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

5. Tijdelijke reserve frictiekosten LMS Doel: dekking frictiekosten vorming LMS (AB 27-6-2019). Hoogte: € 500.000 (uitkering Rijk). Duur: 2020-2026. Mutaties: via AB besluit, geen stortingen meer; onttrekking via jaarrekening al naar gelang de voortgang. 6. Reserve Jeugdbrandweer Doel: jeugdgroep Oost Gelre. Hoogte: € 5.436 (storting uit liquidatie Stichting). Duur: n.t.b. Mutaties: via AB besluit, geen stortingen meer; onttrekking via jaarrekening al naar gelang de voortgang.

7. Tijdelijke Reserve Frictiekosten Omgevingswet / RB Doel: dekken personele frictiekosten transitie Risicobeheersing i.r.t. Omgevingswet. Hoogte: € 485.000, uit overschot p-budget RB 2020. Duur: 2021-2024, onttrekking voor inhuur ter vervanging gedurende opleidingen en tijdelijke overbezetting van nieuwe medewerkers, in te werken door vertrekkende medewerkers. Mutaties: via AB-besluit door vaststelling van de begroting 2021-2024, waarin voor vier jaar een onttrekking van € 121.000 is opgenomen.

8. Tijdelijke Reserve Dienstkleding Doel: dekking vervanging dienstkleding. Duur: 2022-2024. Hoogte: € 100.000, uit overschot 2020-2021. Mutaties: AB besluit (door vaststelling van de begroting).

6.3. Weerstandsvermogen 1. Het beschikbare weerstandsvermogen wordt gevormd door de Algemene Reserve, de Bedrijfsvoering reserve en de post Onvoorziene uitgaven. 2. Tot het beschikbare weerstandsvermogen behoren niet de (tijdelijke) bestemmings­ reserves. Daar is al een bestedingsdoel aan verbonden. 3. De weerstandsratio =

beschikbare weerstandsvermogen benodigde weerstandscapaciteit

4. De streefwaarde van de weerstandsratio ligt tussen 1,0 ("matig") en 1,4 ("voldoen­ de"). 5. Het beschikbare weerstandsvermogen, de benodigde weerstandscapaciteit en de weerstandsratio worden in de begroting en in de jaarrekening opgenomen. 6. Indien de weerstandsratio buiten de bandbreedte van de streefwaarde ligt, wordt in de eerstvolgende Kadernota (of ander geëigend moment in de P&C cyclus) afgewo­ gen hoe deze waarde weer te bereiken. Toelichting op bovenstaande punten: 1. Geen verandering van beleid. 2. BBV technisch behoren alle bestemmingsreserves tot het weerstandsvermogen, vanuit de gedachte dat het AB altijd kan besluiten om een de bestemming (bestedingsdoel) van een reserve te halen (bijv. LMOfrictiegelden gebruiken voor de kosten als zich een nieuwe hack zou voordoen). De nieuwe accountant heeft informeel laten weten geen moeite te hebben met de VNOG werkwijze, mits dit in de jaarstukken transparant wordt toegelicht. Voorts spoort deze handelwijze met het door de provincie Gelderland vastge­ stelde financieel toezichtkader. 3. BBV definitie. 4. Naast een minimum ratio is een maximum ratio toegevoegd. Deze ratio 1,0 tot 1,4 komt overeen met die van deelnemende gemeenten en veel veiligheidsregio's.

De voormalige bepaling om 50% van het weer­ standsvermogen bij de gemeenten aan te houden vervalt, omdat de ratio uitdrukt in welke mate de VNOG zijn eigen broek kan ophouden. De ervaringen uit het tekort-jaar 2018 hebben geleerd dat dit belangrijk is.

12

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

5. 6.

Een weerstandsratio van 1,0 tot 1,4, gecombineerd met bepalingen over de hoogte van de Algemene en Bedrijfsvoeringreserve (zie § 6.2, punt 2) zijn in lijn met het advies van de gemeentelijke Commissie Van der Jagt / Van Arkel. Dit bevordert duidelijkheid en onderstreept het eigenaarschap voor het reduceren van risico's van de VNOG. Het FAO (financieel ambtenaren overleg van gemeentelijke financieel ambtenaren) heeft expliciet tot deze lijn geadviseerd. BBV. De bandbreedte is als richtsnoer bedoeld. Maatregelen om het vermogen te versterken of de gemeenten terug te betalen, zullen altijd gewogen worden in de beleidsinhoudelijke en financiële context van VNOG én gemeenten op enig moment.

13

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

7. De uitgevoerde risico-inventarisatie Sinds begin 2020 zijn binnen de VNOG de risico's op een rij gezet en geduid. In de Pro­ gram ma begroting 2021-2024 is in de risicoparagraaf een tussenstand opgenomen. De inventarisatie is in deze Kadernota nu "compleet" gemaakt. Bij dit "compleet" hoort ui­ teraard de aantekening, dat risico's zich matig laten voorspellen. Gekwantificeerde risico's Risico's

Kans in °/o

Effect in Weereuro's standscapaciteit (euro's)

bedrag Kosten voor multi-opschaling (CACO-functie) na schaalvergroting (regionale) meldkamers in 2022 i.c.m. landelijke beheersorganisatie (LMS). Stoppen Openbaar Brand-/Regionaal meldsysteem (OMS/RBS), risico niet kunnen inpassen medewerkers.____________________________ Hogere personele kosten (beloning/vergoeding) represieve inzet vrijwilligers brandbestrijding door gelijkschakeling van rechtspostionele aanspraken van beroepspersoneel en vrijwilligers i.v.m. landelijke veranderde wet-/regelgeving.______________________________________ Schaarste capaciteit repressieve inzet van vrijwilligers brandbestrijding door verloop/uitstroom vrijwilligers (mede a.g.v. verlies lokale 'eigenheid')___________ Teveel (roostering) uren bestaande (repressieve) bezetting brandbestrijding (Arbeidstijden)._________________________________ Gebrekkige marktwerking brandweermaterieel. Hogere prijzen; boven prijsindex, exploitatie.__________________________ Niet (tijdig) realiseren besparingen Toekomstvisie 2020 t.a.v. materiële kosten door vertraging vervanging - en/of wijzigingen inzichten vervanging materieel._____________________________________________ Niet (tijdig) realiseren besparingen Toekomstvisie 2020 t.a.v. personele kosten behorende bij (nog niet gerealiseerde) besparingen vervanging materieel (vorig punt).

90%

603.000

50%

375.000

187.500

90%

288.000

259.200

70%

312.000

218.400

30%

50.000

15.000

70%

150.000

105.000

90%

150.000

135.000

90%

150.000

135.000

Uitval materieel repressieve inzet brandbestrijding door defect 70% 150.000 materieel en/of gebrek onderdelen voertuigen/brandweermiddelen.________ Noodzakelijke (spoedeisende) aanpassingen aan gebouwen/ 90% 80.000 installaties voortvloeiende uit de Risico-inventarisatie en -Evaluatie (RI&E).___________________________ Kosten (tijdelijke) huisvesting/ faciliteiten kantoorpersoneel. Onzekerheid (terrnijn)toekomstiqe definitieve kantoorlocatie, na Europaweg. 90% en 30% 300.000 Aanpassingen kantoorfaciliteiten en (meer) thuiswerken (corona)._________ 70% 150.000 150.000 Uitval faciliteiten op de posten, geen (gemeentelijke) middelen voor 70% vervanging van facilitaire zaken en meubilair.__________________________ Hack systemen, verhinderen uitvoering crisis en alle 90% 500.000 ondersteunende/bedrijfsmatige activiteiten door uitval ICT- systemen. Te hoge personele kosten (beroeps en vrijwilligers) door onjuiste 30% 350.000 gegevens, - berekeningen en ontoereikende kennis en controles.__________ Inkopen voor te hoge bedragen en/of onjuiste 10% 100.000 uitvoering/voorwaarden (w.o.

aanbestedingen) door onjuist inkoopproces en demarcatie problematiek.____________________________ Onvoorziene kosten aanspraken van personeel na 10% 600.000 dienstongevallen door veranderingen in de verzekeringsmarkt en gewijzigde mogelijkheden van dekking._______________________________ Stijging reële bijdrage aan IFV door bijv, nieuwe taken._____________ 30% 60.000 Stijging financieringskosten bij aantrekken leningen (vreemd 10% 1.080.000 vermogen), door stijging van het rentepercentage.___________________ Beboeting en imagoschade door schending van de privacy (overtreding 10% 100.000 van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG)).

105.000 72.000

360.000

105.000 105.000

450.000 105.000

10.000

60.000

18.000 108.000 10.000 3.166.100

De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt minimaal € 3.166.100.

14

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

De hiervoor gepresenteerde doorrekening heeft plaatsgevonden "met de reader van de bestuurlijke tweedaagse (september 2019, die de basis van de Toekomstvisie vormde) in de hand"; bij bv. het risico van een vertraging in de vervanging van voertuigen is geke­ ken naar de effecten op de latere en lagere besparing op het onderhoud, het aantal vrij­ willigers, kleding, vakbekwaamheid etc.

Uit de door Berenschot in 2019 uitgevoerde benchmark bleek dat de VNOG de paraatheid organiseert met een relatief groot aantal vrijwilligers. Zoals uit voorgaand overzicht blijkt, liggen hierin risico's besloten, die de VNOG bovengemiddeld kunnen raken: • De financiële compensatie voor mogelijk stijgende werkgeverslasten via bv. het ge­ meentefonds kan de VNOG een nadelig herverdeeleffect opleveren; De maatschappelijke trend van daling van de bereidheid om zich langdurig te binden aan vrijwilligerswerk - mogelijk gecombineerd met een gevoeld gebrek aan lokale identiteit van de posten; De WNRA / taakdifferentiatie en de verandering in rechtspositie kan de bereidheid om in posten te participeren verminderen ("verplichte opkomst"); Vertraging in de implementatie van de Toekomstvisie leidt tot een vertraging in de geraamde daling van het aantal vrijwilligers. De niet te kwantificeren risico's zijn hieronder aangegeven: Niet gekwantificeerde risico's Risico's en oorzaken

Omgevingswet werkt anders uit dan verwacht, keuzes Risicobeheersing van de VNOG matchen niet met keuzes van de gemeenten. Extra kosten VNOG bij opschaling meldkamerorganisatie. Bij de schaaivergroting van de meidkamers ontstaan frictiekosten waarvoor een reservering is gemaakt. Het risico is dat dit ontoereikend is.______________ Niet (tijdig) realiseren besparingen Toekomstvisie 2020 t.a.v. rreterië/e kosten. Egaiisatiereserve materieei wordt vooraisnog toereikend geacht voor prijsstijgingen en hogere kapitaaiiasten bij vertraging vervanging - en/of wijzigingen inzichten bij vervanging materieei.

Pandemie, het scenario panderrie zal n.a.v. COVID-19 worden herzien in het risicoprofiel. De consequenties voor de VNOG zijn nog niet te kwantificeren.

Itfcans ta^MI Effect in !r "'bedrag 30% 30%

90%

90%

Er bestaat een kleine kans dat door de VNOG genomen besluiten in het kader van de handhaving van de Covid-19 maatregelen (GRIP-4) met succes worden aangevochten door bedrijven en instellingen en dat claims toegewezen worden. Dit risico laat zich nu niet kwantificeren.

Een uitgebreider overzicht van de gekwantificeerde en niet-gekwantificeerde risico's, waarin ook de oorzaken, beheersmaatregelen en - waar van toepassing - de getalsmati­ ge onderbouwing is opgenomen, treft u aan in Bijlage 4.

Met twee aangrenzende veiligheidsregio's wordt contact onderhouden over zowel de aanpak als over de uitkomsten van de risico-inventarisatie. Voorts zijn de uitkomsten van onze inventarisatie getoetst aan die van alle andere 24 veiligheidsregio's. De onder­ kende risico's van de VNOG komen in behoorlijke mate overeen met die van de andere regio's, zowel naar thema, oorzaak, voorgenomen beheersingsmaatregelen, als kansen en bedragen. Een overzicht is opgenomen in Bijlage 5.

15

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

8. Risico's versus weerstandscapaciteit 8.1. Omvang huidige reserves De huidige omvang* van de reserves is als volgt: Reserves

stand

Algemene reserve

1.135.114

Bedrijfvoeringsreserve

3.000.000

Best, reserve Jeugdbrandweer Oost Geire

Egalisatiereserve afschrijvingen Bestemmingsreserve frictiekosten LMS Reserve incidentele veranderkosten organisatie-ontwikkeling

weerstandsvermogen

1.135.114

3.000.000

5.435

nee

1.252.595

nee

500.000

nee

1.040.000

nee

Reserve frictiekosten risicobeheersing

485.000

nee

Reserve flankerende kstn dekkings- en spreidingsplan

360.000

nee

Reserve vervanging operationeel uniform

50.000

nee

250.000

nee

Egalisatiereserve 'inzetten (uitruk)' Totaal

8.078.144

Post onvoorzien

250.000

250.000

ja

totaal

Onttrekking 2 jaar huur Europaweg (voorstel Kadernota 2022 e.v.)

4.385.114 -390.000

Beschikbare weerstandscapaciteit

3.995.114

Benodigde weerstandscapaciteit

3.166.100

Weerstandsratio:

1,26

* Stand na resultaattoevoeging 2019 resp. begroting 2020

8.2. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat conform de beleidsregels (zie hoofdstuk 6) uit de Algemene Reserve 4- de Bedrijfsvoeringsreserve 4- de post Onvoorzien (deze be­ draagt € 250.000) en bedraagt momenteel:

€ 1.135.114 + € 3.000.000 + € 250.000 = € 4.385.114

Voorzien wordt echter dat het niet realiseren van de taakstelling Europaweg voor 2022 en 2023 een onttrekking aan de Bedrijfsvoering reserve van € 390.000 vergt. Daarmee komt de beschikbare weerstandscapaciteit uit op € 3.995.114. De benodigde weerstandscapaciteit (hoofdstuk 7) bedraagt minimaal € 3.166.100.

De huidige weerstandsratio komt daarmee uit op 1,26. Dit betekent dat de VNOG mo­ menteel een matige tot voldoende weerstandscapaciteit heeft. 8.3. Conciusies In de beleidsregels in hoofdstuk 6 wordt de streefwaarde van de weerstandsratio gesteld op een bandbreedte tussen 1,0 tot 1,4. De huidige ratio (van 1,26) valt daar binnen. Op dit moment is er derhalve geen aanleiding om de reserves van de VNOG te verkleinen door een terugbetaling aan de gemeenten. Een logische gelegenheid om een terugbeta­ ling aan gemeenten te overwegen, is bij het voorstel over de bestemming van het resul­ taat van de jaarrekening 2020. Het FAO (overleg met de gemeentelijke financieel amb­ tenaren) ondersteunt deze lijn (unaniem).

16

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

9. Financieel meerjarenperspectief 2022-2025

Onderstaande meerjarenbegroting bevat de cijfers uit de vastgestelde primitieve begro­ ting 2021 aangevuld met de voorlopige bedragen voor loon- en prijscompensatie 2022, de autonome ontwikkelingen 2022 en nieuw beleid 2022. Voorde jaren 2023 en verder is zoals gebruikelijk nog geen loon- en prijscompensatie berekend.

SALDO Programma

Begroting primitief 2021

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

1.0 - Risico- en crisisbeheersing

6.499.974

6.557.974

6.484.974

6.468.974

6.286.974

autonorre ontwikkeling: verdwijnen subsidie lOV 2.0 - Incidentbestrijding (wordt: Brandweerzorg)

30.438.560

67.000 67.000 67.000 67.000 30.924.560 31.244.560 31.466.560 31.883.560

autonorre ontwikkeling: beëindiging RBS

150.000

150.000

autonorre ontwikkeling: huur Europaweg

195.000

195.000

dekking huurt.l.v. bedrijfsvoeringsreserve

150.000

150.000

3.0 - GHOR

1.782.000

-195.000 1.792.000

-195.000 1.862.000

1.911.000

1.911.000

4.0 - MON

1.055.000

1.055.000

1.055.000

1.055.000

1.055.000

816.000

796.000

791.000

771.000

791.000

5.0 - Directie en contrei 6.0 - Bedrijfsvoering autonorre ontwikkeling: herijkte financiering LCMS en netcentrisch werken

12.299.500 11.658.500 11.541.000 11.444.000 11.482.000

autonorre ontwikkeling: ict-crash uitwijkplatformICT

7.0 - Aigemene dekkingsmiddeien en onvoorzien

-32.000

-32.000

-32.000

51.000

51.000

35.000

-32.000

100.000 100.000 100.000 100.000 -52.553.932 -52.553.932 -52.553.932 -52.553.932 -52.553.932

loon- en prijscompensatie 2022 (voorlopig)

343.000

343.000

343.000

343.000

-679.000 0

-679.000

-663.000

-628.000

0

o

o

o

337.102

230.102

424.602

562.602

855.602

Risico- en crisisbeheersing

-152.000

-153.000

-152.000

-120.000

Bedrijfsvoering

-435.000

-50.000

-40.000

-40.000

-30.000

Algerrene dekkingsrriddelen

249.898

-27.102

-232.602

-402.602

-825.602

0

0

0

o

o

verhoging gerreentelijke bijdragen 8.0 - lözernes in eigendom en overgangsrecht Totaai

mutaties reserves

17

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Bijlage 1. Gemeentelijke bijdragen 2022 (voorlopig) De bijdragen voor de VNOG worden bij de gemeenten in rekening gebracht met als ver­ deelsleutel de procentuele verdeling tussen de gemeenten uit het verdeelmodel. Het ver­ deelmodel is op zijn beurt gebaseerd op de verhouding per gemeente van het in de al­ gemene uitkering van het gemeentefonds opgenomen bedrag voor het cluster openbare orde en veiligheid/brandweer en rampenbestrijding. Het verdeelmodel is ingegaan per 2017 en heeft een ingroeipad gekend. Per 2021 is het verdeelmodel volledig van kracht.

Verder is het verdeelmodel per 2021, conform de gemeenschappelijke regeling VNOG, nog herijkt. Dit is opgenomen in artikel 22, lid 4 van de gemeenschappelijke regeling VNOG: "De verhouding per gemeente (.■■) wordt één maal per vierjaar vastgesteld op basis van de laatste septembercirculaire (.■■) en geldt als verdeelsleutel voor de gemeen­ telijke bijdragen in de volgende vierjaren." De percentages van het verdeelmodel in on­ derstaande tabel gelden dus vanaf 2021 voor vier jaren. De bijdrage voor 2022 is geba­ seerd op de bijdrage voor 2021 met daarbij opgeteld het effect van de Kadernota 2022. Bijdragen 2021

47.585.000

Effect Kadernota: Loon- en prijscompensatie

343.000

Autonome ontwikkelingen

336.000 p.m.

Nieuw beleid

Effect Kadernota

679.000

679.000

48.264.000

Bijdragen 2022

Percentage

Bijdrage 2021

Vooriopige bijdrage 2022

stijging 2022 t.o.v. 2021

Aalten

3,23%

1.539.000

1.559.000

20.000

Apeldoorn

21,17%

10.076.000

10.217.000

141.000

Berkelland

5,61%

2.669.000

2.707.000

38.000

Bronckhorst

4,80%

2.284.000

2.316.000

32.000

Brummen

2,42%

1.151.000

1.168.000

17.000

Doetinchem

6,60%

3.140.000

3.185.000

45.000

EIburg

2,60%

1.239.000

1.255.000

16.000

Epe

4,06%

1.932.000

1.959.000

27.000

Ermeio

3,35%

1.593.000

1.617.000

24.000

Harderwijk

5,13%

2.439.000

2.476.000

37.000

Hattem

1,23%

587.000

593.000

6.000

Heerde

2,02%

961.000

975.000

14.000

Lochem

4,69%

2.230.000

2.263.000

33.000

Montferiand

4,27%

2.030.000

2.061.000

31.000

Nunspeet

3,13%

1.488.000

1.510.000

22.000

Oldebroek

2,65%

1.263.000

1.279.000

16.000

Oost Geire

3,60%

1.714.000

1.737.000

23.000

Oude IJsseistreek

4,39%

2.087.000

2.119.000

32.000

Putten

2,71%

1.288.000

1.308.000

20.000

Voorst

3,05%

1.451.000

1.472.000

21.000

Winterswijk

3,62%

1.722.000

1.747.000

25.000

Zutphen

5,68%

2.702.000

2.741.000

39.000

100,00%

47.585.000

48.264.000

679.000^

18

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Bijlage 2. Overzicht programma 8. Het programma 8 ('Kazernes en overgangsrecht') wordt één op één met alleen de be­ trokken gemeenten verrekend. Het gaat hier om drie kazernes die in eigendom van de VNOG zijn (Apeldoorn-Saba, Doetinchem, Harderwijk). In 2013 heeft de VNOG uit fiscale overwegingen een aantal kazernes overgenomen, met als doel die na de herzieningsperiode van 10 terug te verkopen aan de gemeenten. Begin 2023 zullen deze kazernes worden terug verkocht aan de gemeenten. Daarnaast lopen er exploitatiekosten van de kazernes binnen de gemeente Epe en Zutphen over de VNOG-rekening, welke 1:1 aan die gemeenten worden doorberekend. Voorts gaat het om de afwikkeling van de financiële gevolgen van individuele afspraken met gemeenten inzake het overgangsrecht met de gemeenten Apeldoorn en Doetin­ chem. Verschillen tussen de in rekening gebrachte voorschotten en de uiteindelijke kos­ ten blijken bij de jaarrekening en worden dan met de desbetreffende gemeente verre­ kend. Gemeente

Individueel per gemeente af te rekenen

overgangsrecht Apeldoorn Doetinchem

590.000 159.000

Epe

Harderwijk Zutphen Totaal:

749.000

kazernes

1.011.000

526.000 56.000 502.000 82.000 2.177.000

19

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Bijlage 3. Verwachte verloop egalisatiereserve afschrijvingslasten Stand jaarrekening 2019

1.202.595

Verwachte toevoeging op grond van de Tweede Financiële Verkenning 2020 Verwachte stand jaarrekening 2020

887.000

2.089.595

Mutaties 2021 op grond van de vastgestelde begroting 2021 Verwachte stand ultimo 2021

249.898

2.339.493

Mutaties 2022 op grond van de vastgestelde begroting 2021 Verwachte stand ultimo 2022

-27.102 2.312.391^

20

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Bijlage 4. Overzicht gekwantificeerde en niet-gekwantificeerde risico's, oorzaken, beheersmaatregelen en onderbouwing Risico's en oorzaken

iekwantificeerde risico's ■iBeheersmaatregeien

Kans in

Effect in euro's

standscapaciteit (euro's) bedrag

Kosten voor multi-opschaling (CACO-functie) blijven t.l.v. de VNOG (en de regio's). Aandeel VNOG voor mogelijke kosten multi-opschaling (voor De kosten van multi-opschaling worden pas duidelijk na schaalvergroting (regionale) meldkamers in 2022 i.c.m Oost-5: 1 mln. euro per jaar) bij weerstandsconponent landelijke beheersorganisatie (IMS).___________________________________________________________ berekenen._____________________________________ Stoppen Openbaar Brand-/Regionaal meldsysteem (OMS/RBS) met gevaar voor discontinuïteit Tijdig anticiperen, door de rredewerkers een plekte geven meldingen. in de formatie. De kans dat niet lukt (zonder meerkosten) De VNOG raakt de huidige taak en systerren kwijt. Het risico is dat twee rredewerkers niet ingepast kunnen neent met de jaren af en wordt ingeschat op gerriddeld worden in de formatie. De zekerheid dat deze winstgevende activiteit uit de begroting valt is structureel 50%. opgenomen bij de autonorre ontwikkelingen.____________________________________________________ Hogere personele kosten (beloning/vergoeding) represieve inzet vrijwilligers brandbestrijding Afstemrring problematiek op landelijk niveau en uitwerken i.c.m. geen volledige compensatie (via gemeentefonds). Verplichting van bv. ZZP-ers tot mogelijke taakdifferentiatie ter onderbouwing ongelijke opkomen leidt tot minder vrijwilligheid.

Gelijkschakeling van rechtspostionele aanspraken van posities vrijwilligers en beroeps. beroepspersoneel en vrijwilligers door landelijke veranderde wet-/regelgeving.__________________________ Schaarste capaciteit repressieve inzet van vrijwilligers brandbestrijding. Organiseren van activiteiten en participeren in acties die de Toename verloop/uitstroom vrijwilligers door verlies lokale 'eigenheid'/aantrekkelijkheid bij uniforrrering binding van vrijwilligers (rret ruinte voor lokale eigenheid) *)/professionalisering afspraken/regelingen op VNOG niveau. Daarnaast neent de binding die vrijwilligers hebben bevorderen. rret het werken aan veiligheid af (maatschappelijke trend). *) a.g.v. verschillen tussen gemeenten/regio's vanuit het verleden.______________________________________________________________________ Teveel (roostering) uren bestaande (repressieve) bezetting brandbestrijding, geeft risico op Gerichte werving repressieve (vrijwilligers) capaciteit en fouten, uitval en sancties (Arbeidstijden). verbetering sturing op aantallen en regierol van HR daarbij. Bij een aantal kazernes (w.o. bij kazernering) is sprake van onvoldoende personele repressieve capaciteit (mn. vrijwilligers).

90%

30%

50.000

Gebrekkige marktwerking brandweermaterieel. Aanbesteden in IFVverband. Nieuwe wijzen van Hogere prijzen.__________________________________________________________________________ aanbesteden.__________________________________ Met (tijdig) realiseren besparingen Toekomstvisie 2020 e.v. jaren, opdracht Versnellen inplerrentatie. Doorrekenen financiële gevolgen materieelspreidingsplan brandbestrijding t.a.v. materiële kosten. (voor weerstandscapaciteit) bij mogelijke Vertraging vervanging - en/of wijzigingen inzichten bij vervanging materieel kunnen leiden tot latere besparingen vertraging/wijziging uitvoering Opdrachten Toekomstvisie op de exploitatiekosten.____________________________________________________________________ voor materiële kosten.____________________________ Met (tijdig) realiseren besparingen Toekomstvisie 2020 e.v. jaren, opdracht Versnellen inplerrentatie. Doorrekenen financiële gevolgen materieelspreidingsplan brandbestrijding t.a.v. personele kosten. (voor weerstandscapaciteit) bij mogelijke Vertraging vervanging - en/of wijzigingen inzichten bij vervanging materieel kunnen leiden tot een vertraagde of vertraging/wijziging uitvoering Opdrachten Toekomstvisie rrinder grote krinp van het repressief beroepspersoneel en/of de vrijwilligers, rret gevolgen voor de verwachte voor personele kosten.

besparingen op vergoedingen en kosten vakbekwaamheid/oefeningen.________________________________ Uitval voor repressieve inzet brandbestrijding door defect materieel en/of gebrek onderdelen Op voorraad zetten/houden en alloceren van extra voertuigen/brandweermiddelen. Onvoldoende (voorraad) onderdelen (intern en extern) en beperkt aantal (vervangend) materieel (w.o. onderdelen) voor (overgebleven) leveranciers brandweermaterieel.________________________________________________ brandbestrijding.______________________________ Noodzakelijke (spoedeisende) aanpassingen aan gebouwen/ installaties voortvloeiende uit de Afspraken maken rret gerreenten in het kader van Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E). De status van de (uitvoering van de) wettelijke vereiste demarcatie. Voor mogelijke spoedeisen kosten, financiële keuringen van de (gemeentelijke) kazernes is onduidelijk, daarbij is onzeker wie de kosten voor noodzakelijke middelen opnerren. aanpassingen gaat betalen.

70%

150.000

105.000

90%

150.000

Materiële kosten bij opschuiving vervangingsplan materieel van 2021 naar 2022 (bouwstenen). Kosten uitstel € 150.000 euro.__________ 150.000 Materiële kosten bij opschuiving vervangings-plan materieel van 2021 naar 2022 (o.b.v. bouwstenen). Kosten uitstel € 150.000_____________________ 150.000 Berekening inhuurkosten benodigd voor vervangend materieel (bijv. hoogwerker) €.50.000 p.j._______ 80.000 Conform begroting 2021: €.72.000

135.000

21

50%

90%

70%

90%

70%

90%

berek: 1 mln. delen door 5 regio's voor 3 jaar, conform begroting 20212024;_______________________ 375.000 Personele kosten over jaren: 2022: € 150.000 2023: € 150.000; 2024: € 150.000; Tot.: €.450.000_________________ 288.000 Mogelijke hogere personeelskosten bij dienstverband voor relatief hoger aandeel (3%) vrijwilligers VNOG voor 3 jaar.___________________ 312.000 Kosten opleiden 10% meer te werven vrijwilligers: 8 per jaar. Kosten vrijw. € 13.000 p.j.,voor 3 jaar. Mogelijke boete i.h.kv. de arbeidstijden-wet. Berek: max. 50 medew. , boete € 200 p.dag (max. 5 dagen)

603.000

187.500

259.200

218.400

15.000

135.000

105.000

72.000

Kadernota 2022-2025, Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland

Extra verhuiskosten tijdelijke huisvesting) en faciliteiten kantoorpersoneel.

Mogelijkheden van (toekomstbestendige) huisvesting 90% en 30% nedewerkers Europaweg; koppelen aan onderzoeken situering kazerne(s) Apeldoorn. Aanpassingen benodigde kantoorfadiiteiten en (rreer) thuiswerken a.g.v. corona. Mogelijkheden van (toekomstbestendige) huisvesting voor 70% rredewerkers uitwerken en opnerren risico extra kosten thuiswerken.___________________________________ Uitvai faciliteiten op de posten. De benodigde kosten van (vervanging) kantoorinrichting/70% Gerreenten hebben bij overgang taken en gebruik gerreentelijke gebouwen geen rriddelen beschikbaar gesteld faciliteiten rreerjarig in beeld brengen en begroten. Relatie voor vervanging van facilitaire zaken en meubilair. rret op te stellen plan over toekomst van huidige werkplekken Europaweg en IV2 rreter sarrenleving.______ Hack. Met kunnen uitvoeren crisis en alle ondersteunende/bedrijfsmatige activiteiten door Voorzien in uitwijkmogelijkheden voor (alternatie) uitvoering 90% uitval van de systemen voor de informatie - en communicatietechnologie. kritische ICTprocessen. Baseline informatieveiligheid VNOG ICT omgeving wordt geraakt door defecten infrastructuur of hardware, leverancier kan niet leveren, cybercrirre. up to date houden. Bij rredewerkers/partners (ICT) awareness organisatoren en medewerkers opleiden in de aspecten van (technische) security.

Onzekerheid (termijn) over de toekomstige definitieve kantoorlocatie, na vertrek van Europaweg.

Te hoge personele kosten (beroeps en vrijwilligers). Door onjuiste (aansluiting) basisgegevens; personele wisselingen HRM; onjuiste toepassing cao -/fiscale regelingen en onvoldoende controles/ - kennis, kunnen berekende salarissen/vergoedingen te hoog zijn en/of leiden tot boetes! eindheffing (ATW, WKR, ELO, reiskosten, IKB).__________________________________ Inkopen voor te hoge bedragen en/of onjuiste uitvoering/voorwaarden (w.o. aanbestedingen). De inkoopdiscipline wordt niet altijd tijdig betrokken in het proces van inkoop en inhuur. Bij de huisvestings- en facilitaire kosten kont hierbij de onduidelijkheid over de demarcatie. Het gevolg hiervan zijn mogelijke claims van leveranciers. Deze zijn, rret inzet van externe juristen, tot op heden onterecht gebleken.