Document · PDF

Bijlage 1 Programmabegroting en financiele begroting 2027-2030 Regio Achterhoek

gemeenteraad 16 juli 2026, gemeente DoetinchemBij agendapunt: 4.3: Begroting 2027 Regio Achterhoek13.291 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

De begroting is qua inhoud breder dan alleen de taken die Regio Achterhoek uitvoert. Zo willen we zichtbaar maken wat er buiten onze eigen (Regio Achterhoek) organisatie gedaan wordt door de partijen die samen met ons Achterhoek ambassadeurs vormen. Bij de evaluatie in 2024 is geconstateerd dat er behoefte is om de inhoudelijk agenda en rolneming van de Achterhoek Ambassadeurs tegen het licht te houden. En in het verlengde daarvan de huidige visie 2030 te actualiseren en vernieuwen. Beide processen zijn in 2025 gestart. In mei 2026 zal de conceptvisie aan de Achterhoek Raad ter bespreking worden voorgelegd. De visie bestaat uit een scherpe ambitie richting 2050, drie ontwikkellijnen en een beschrijving van hoe we dit willen gaan waarmaken (de realisatiekracht). 8RHK ambassadeurs is de verbindende schakel tussen strategie en uitvoering en dragen bij aan het versterken van de positie, zichtbaarheid en slagkracht van de regio. Agendasettend, Ontwikkelend, Vernieuwend, Verbindend, Uitdragend en Realiserend. De drie ontwikkellijnen verwerken we ook in onze begroting 2027. De begroting bestaat dan uit de programma’s ‘Bestuur en organisatie’, ‘Ontwikkellijnen’ en ‘Bedrijfsvoering en rente’. De organisatie van de Achterhoek ambassadeurs (Regio Achterhoek) is de basis en motor voor het programma Bestuur en organisatie.

De activiteiten en begroting van Achterhoek ambassadeurs zijn in dit onderdeel te vinden. Hieraan is ook de inwonerbijdrage voor de organisatiekosten vanuit gemeenten gekoppeld. Deze ontwikkellijnen worden 3O bestuurlijk aangestuurd en richten zich op concrete ontwikkelprogramma's. Het programma Ontwikkellijnen geeft inzicht in de doelen, activiteiten en projecten per ontwikkellijn/thema. Met deze begrotingsvorm maken we de doelstellingen van de Achterhoekse samenwerking zichtbaar en controleerbaar. Het projectenoverzicht dat per Ontwikkellijn is bijgevoegd is niet uitputtend, want er zijn steeds projecten in ontwikkeling en ook buiten ons zichtveld lopen projecten die bijdragen aan de doelen. Voor de opgenomen projecten geldt dat er vanuit Achterhoek ambassadeurs een bijdrage beschikbaar is gesteld. Programma 2 van de begroting is bedoeld ter informatie en niet ter vaststelling. De projecten van dit programma worden voor het grootste deel uitgevoerd door initiatiefnemers en maken geen onderdeel uit van de begroting van Regio Achterhoek. NB In de begroting hanteren we de officiële naam van de samenwerkingsregeling: Regio Achterhoek. Voor de 3O-samenwerking gebruiken we de naam Achterhoek ambassadeurs. 2 Opbouw begroting De programmabegroting van Regio Achterhoek bestaat uit 3 programma’s; ‘Bestuur en organisatie’, ‘Ontwikkellijnen’ en ‘Bedrijfsvoering en Rente’.

De werkzaamheden voor de grensoverschrijdende samenwerking zijn niet terug te vinden als een apart thema, het is onderdeel van de verschillende thema’s. De werkzaamheden van de Achterhoek Board, de Achterhoek Raad en het algemeen/dagelijks bestuur komen terug in het programma Bestuur en organisatie. Ook zijn hier lobby, communicatie, monitoring en subsidiewerkzaamheden ondergebracht. Actuele ontwikkelingen Onderstaand de ontwikkelingen die van invloed zijn op de begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030. Inhoudelijke agenda en rolneming Bij de evaluatie in 2024 is geconstateerd dat er behoefte is om de inhoudelijk agenda en rolneming van de Achterhoek Ambassadeurs tegen het licht te houden. En in het verlengde daarvan de huidige visie 2030 te actualiseren en vernieuwen. In mei 2026 zal de conceptvisie ‘Op weg naar 2050. Kom maar op!’ aan de Achterhoek Raad ter bespreking worden voorgelegd. De visie bestaat uit een scherpe ambitie richting 2050, drie ontwikkellijnen en een beschrijving van hoe we dit willen gaan waarmaken (de realisatiekracht). De ambitie is om in 2050 de regio te zijn met de hoogste brede welvaart in Nederland. De drie inhoudelijke ontwikkellijnen vormen de pijlers waar onze ambitie op rust en de gebieden waar we extra op in willen zetten.

3 Elke ontwikkellijn heeft een eigen ambitie. Die zijn (in concept): 1. De Achterhoek is in 2050 de meest veerkrachtige regio van Nederland – met sterke netwerken, talent en onderlinge solidariteit als basis. 2. In 2050 is de Achterhoek dé MKB-regio van Europa. 3. In 2050 is het Achterhoekse landschap veerkrachtig en herkenbaar. Ontwikkeling heeft bijgedragen aan landschapskwaliteit, vitale kernen en een duurzaam economisch fundament. Deze ontwikkellijnen worden 3O bestuurlijk aangestuurd en richten zich op concrete ontwikkelprogramma's. 8RHK ambassadeurs is de verbindende schakel tussen strategie en uitvoering en dragen bij aan het versterken van de positie, zichtbaarheid en slagkracht van de regio. De besluitvorming over de concept Visie 2050 en daarmee de inhoudelijke agenda volgt in november. De organisatorische consequenties van de inhoudelijke keuzes worden binnen de bestaande financiële kaders uitgewerkt. Langjarige investeringen in de Achterhoek (Nationaal Programma Vitale Regio’s) Naast de Visie 2050 werken we ook aan het Regioplan in het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR). Het regioplan is het instrument waarmee we de onderwerpen uit onze visie agenderen in ons gesprek met het Rijk. Het Regioplan sluit dus nauw aan bij de drie ontwikkellijnen in de Visie 2050 maar heeft een bredere scope. Zo komen ook thema’s als Veiligheid (incl.

ondermijnende criminaliteit en sociale cohesie) en Rijkswerkgelegenheid aan bod. Het Regioplan moet leiden tot (structurele) Rijksinvesteringen in de Achterhoek. Vanuit het Rijk zijn procesmiddelen beschikbaar gesteld om gedurende 3 jaar (2025-2027) het NVPR voor de Achterhoek handen en voeten te geven. Overige actuele ontwikkelingen In mei wordt het nieuwe regiomerk voor de Achterhoek gepresenteerd. We kennen in de regio veel initiatieven en samenwerkingen en door samen hetzelfde verhaal over de regio te vertellen versterken we onze zichtbaarheid, onderlinge samenhang en trots en verbondenheid. Samen met Achterhoek Toerisme is de afgelopen periode gewerkt aan een regiobreed merk, waarin ondernemers, bezoekers, overheden, organisaties, en inwoners zich herkennen. De uniforme profilering van de regio helpt ook om de lobbyagenda te versterken.

Samenvatting financiële begroting Financiële uitgangspunten 2027 Bij het opstellen van de begroting van Regio Achterhoek/ 8RHK ambassadeurs hanteren we de volgende uitgangspunten:  Een structureel sluitende begroting Een structureel sluitende begroting is volgens de eisen van de Provincie een structurele dekking van het eerste jaar, of perspectief voor structurele dekking in het laatste jaar. Het algemeen bestuur heeft echter aangegeven een structureel sluitende begroting vanaf het eerste jaar tot en met het laatste jaar van de meerjarenraming te willen.  Realistisch begroten We hanteren de volgende uitgangspunten ten aanzien van specifieke kostenposten of inkomsten: o | Indexeren volgens de afgesproken systematiek (AB 15 december 2021).  | Loonkosten: indexeren met indexcijfers uit de septembercirculaire 2025 (loonvoet sector overheid) inclusief nacalculatie van het voorlaatste begrotingsjaar.  | Overige exploitatiekosten: indexeren met indexcijfers uit de septembercirculaire 2025 (overheidsconsumptie netto materieel). o | Renteopbrengsten: uitgaan van werkelijke renteopbrengsten per jaarschijf en in verband met de dalende trend in de meerjarenraming hierbij werken met een egalisatiereserve rente. We hanteren een rentebate van € 200.000 als structurele dekking voor de organisatiekosten. Dit bedrag is gebaseerd op de gemiddelde verwachte renteopbrengsten 2026-2030.

Meer ontvangen rente in een jaar wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve rente en bij lagere renteopbrengsten wordt dit onttrokken aan de egalisatiereserve rente. De egalisatiereserve rente mag een maximale omvang van € 600.000 hebben. Meeropbrengsten vloeien terug in het exploitatieresultaat. o | In de begroting is een structurele opbrengst vanuit subsidies verwerkt van € 120.000. Meestal zijn subsidies wel meerjarig, maar niet structureel dus hier zit een verhoogd risicoprofiel dat we meenemen bij de bepaling van het weerstandsvermogen (omvang algemene reserve). Voor nadere toelichting wordt verwezen naar de algemene financiële beschouwing in deel 3 onderdeel 3.1. Bijdrage gemeenten 2027 Op basis van bovengenoemde financiële uitgangspunten bedraagt de absolute stijging van de inwonerbijdrage voor 2027 € 107.672 voor de gemeenten én is de begroting structureel sluitend. Bijdrage van de gemeenten | Totaal | Per inw Bijdrage van gemeenten 2026 | 2.500.005 | 8,24 Absolute stijging van de autonome kosten | 107.672 | 0,34 Bijdrage van gemeenten 2027 | 2.607.677 | 8,58 Jaarlijks wordt een eventueel overschot bij de bestemming van het jaarresultaat toegevoegd aan het investeringsfonds tot maximaal € 0,50 per inwoner (in 2027: max. € 151.909), zoals opgenomen in de verordening financieel beleid, beheer en organisatie Regio Achterhoek 2025.

Risico’s weerstandsvermogen en reserves In de begroting is een structurele subsidieopbrengst opgenomen van € 120.000. Subsidies zijn niet structureel, vaak wel meerjarig. Ondanks dat er steeds wel nieuwe subsidies worden toegekend, zit hier een verhoogd risico. Dit risico nemen we mee bij het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit en de weerstandsratio. Wellicht dat dit risico nog hoger wordt als de NPVR-middelen met structurele formatie worden ingezet (zie actuele ontwikkelingen). 4 5 Voor de normale bedrijfsrisico’s is een weerstandscapaciteit aanwezig van € 500.000. Het maximale te reserveren bedrag voor weerstandsvermogen is gebaseerd op 1,4 * benodigde weerstandscapaciteit, dit is 1,4 * € 489.000 = € 685.000. De weerstandsratio bedraagt 1,0. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt een nadere uitwerking van mogelijke risico’s opgenomen. Er is een reserve toekomstbestendige organisatie gevormd (€ 150.000) voor kosten voor organisatieontwikkeling en mogelijke frictiekosten naar aanleiding van de uitwerking van de inhoudelijke agenda en de bijbehorende Governance. Komende maanden moet dit duidelijk worden of hiervoor nog aanvullende kosten gemaakt gaan worden. Er is een egalisatiereserve rente gevormd voor het opvangen van verschillen tussen werkelijk ontvangen rente en structurele inzet van rente als dekking van de organisatiekosten.

De egalisatiereserve is een buffer, waarmee eventuele tekorten in het ene jaar kunnen worden opgevangen met overschotten in het andere jaar. Het investeringsfonds bevat begin 2026 € 5 mln. Hiervan is € 4 mln. ingezet als cofinanciering voor Regiodeal II. Het restant is nodig voor eigen projecten (o.a. onverwachte hoek 2026 en Achterhoek Monitor 2026-2028) en voor werkbudgetten voor tafels en board. Het investeringsfonds wordt gevoed met incidentele opbrengsten uit subsidies en een eventueel positief jaarsaldo van Regio Achterhoek (tot een maximum van € 0,50 per inwoner). Bijdrage projecten De besluitvorming over financiële bijdragen (subsidies vanuit Regio Deal of provinciale Gebiedsopgave- middelen) aan projecten loopt via de Ontwikkeltafels (voorlopige naam, vooruitlopend op de governance), Achterhoek Board en het dagelijks bestuur. Besluitvorming over de inzet van het investeringsfonds is voorbehouden aan het algemeen bestuur. Projecten worden ingediend en uitgevoerd door verschillende partners binnen de samenwerking. Verantwoording vindt plaats door de uitvoerende partner op basis van de afgegeven subsidiebeschikking. Besluitvorming programma’s en paragrafen Gemeenten worden gevraagd in te stemmen met programma 1 ‘Bestuur en organisatie’ en programma 3 ‘Bedrijfsvoering en Rente’ en de verplichte paragrafen.

Het programma ‘Ontwikkellijnen’ wordt aangeboden ter kennisneming, omdat dit breder is dan hetgeen Regio Achterhoek zelf uitvoert. Zie onderstaand de schematische weergave van het besluitvormingsproces. De besluitvorming over de concept Visie 2050 en daarmee de inhoudelijke agenda volgt in november. De organisatorische consequenties van de inhoudelijke keuzes worden binnen de bestaande financiële kaders worden uitgewerkt. 6 Besluitvormingsproces begroting Volgens de gehanteerde planning dient de begroting in het algemeen bestuur van 9 september te worden vastgesteld. Hiervoor geldt de volgende procedure: 16 april De kaderbrief wordt behandeld in de vergadering van het dagelijks bestuur. Direct daarop wordt de kaderbrief ter informatie verzonden aan de colleges van de deelnemende gemeenten met het verzoek dit door te zetten naar de raden. 13 mei De programma’s, verplichte paragrafen en bijlagen worden in de vergadering van het dagelijks bestuur behandeld. 15 mei Het volledige boekwerk wordt aan de deelnemende gemeenten verzonden ter behandeling in de raad voor het geven van zienswijzen. 15 aug Tot 15 augustus mogelijkheid voor gemeenten om zienswijzen over de programmabegroting kenbaar te maken bij Regio Achterhoek. 9 sept Besluitvorming over de programmabegroting in de vergadering van het algemeen bestuur.

In het najaar Eventuele organisatorische consequenties van de inhoudelijke keuzes worden verder uitgewerkt en indien nodig met een (budgettair neutrale) begrotingswijziging worden voorgelegd. 7 Deel 1 Beleidsbegroting Programma’s 8 Programma 1 Bestuur en organisatie Dit programma bestaat uit het onderdeel Bestuur en organisatie, inclusief de begroting van Regio Achterhoek. Governance (begroting Regio Achterhoek) Sinds 2018 is de Governance 3O (Ondernemers, maatschappelijke Organisaties en Overheden) ingericht met een Achterhoek Raad, Achterhoek Board en Thematafels. N.a.v. de evaluatie in 2024, zijn er in 2025 voorstellen gedaan en gesprekken gestart om de Governance aan te passen en een nieuwe Visie 2050 op te stellen. De voornaamste redenen om de doorontwikkeling in te zeƩen zijn: 1. Een integrale benadering van complexere maatschappelijke opgaven 2. Regionale regie op transiƟes 3. De behoeŌe aan meer inhoudelijke focus 4. Een duidelijkere rolneming van de 8RHK ambassadeurs organisaƟe 5. Breder eigenaarschap over de visie en uitvoering In september 2025 zijn de vertrekpunten voor de doorontwikkeling van de Governance beschreven: 1. 3-O samenwerking is leidend 2. Draagvlak en bereik vergroten 3. Strategische versterking 4. Flexibiliteit en integraal werken 5. Van start-up naar scale-up 6.

We gaan aan de slag met een icoonproject voor de Achterhoek Dit proces is nog niet afgerond. Medio mei 2026 staat de concept visie 2050 op de agenda van de Achterhoek Raad. Om later dat jaar te worden vastgesteld. De verwachting is dat er gewerkt gaat worden langs 3 inhoudelijke ontwikkellijnen en daaronder een aantal - flexibele- ontwikkelprogramma’s/opgavetafels. Schematisch zou dat er dan zo uit kunnen zien. 9 Regio Achterhoek is de motor van de samenwerking en daarom zijn de taken en de begroting van Regio Achterhoek in dit programma en in het programma Bedrijfsvoering en Rente opgenomen. Hieraan is ook de bijdrage in de organisatiekosten van gemeenten gekoppeld. Dit programma en programma 3: Bedrijfsvoering en rente liggen dan ook ter besluitvorming voor aan de gemeenten. Programma 2, met de inhoudelijke ontwikkellijnen is opgenomen om inzicht te geven in de inhoud van de Achterhoekse samenwerking, dit programma is informerend.

Organisatie De organisatie bestaat uit circa 20 fte, onder leiding van de secretaris directeur en werkt met een aantal teams:  Team Bestuur (directeur, advies, secretariaat)  Team Financiën (P&C, advies, subsidies, administratie)  Team Public Affairs, Communicatie en Marketing (pers, media, lobby, profilering)  Team Regisseurs en Programmamanagers (inhoudelijke ontwikkellijnen, NPVR, RPA, Regio Deal, ontwikkelprogramma’s/opgavetafels)  Team Ondersteuners (inhoudelijk en administratieve ondersteuning regisseurs en programmamanagers) Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? De samenwerking in de Achterhoek richt zich op de ruimtelijk- economische agenda. De visie 2030 is daarvoor het kompas. Zoals hierboven aangegeven wordt deze visie vernieuwd. En in het verlengde daarvan ook de inhoudelijk agenda en rolneming van de Achterhoek Ambassadeurs. Medio 2026 is de conceptvisie richting 2050 gereed met aandacht voor de realisatiekracht: hoe gaan we het waarmaken? De bijbehorende Governance en organisatie van Achterhoek Ambassadeurs volgt in de tweede helft van 2026. Dat maakt dat in deze begroting slechts enkele hooflijnen kunnen worden opgenomen.

10 We richten ons op 3 inhoudelijke ontwikkellijnen:  Veerkrachtige samenleving  Economie als stuwende kracht  Ruimte in balans Gezamenlijk nemen we verantwoordelijkheid voor een integrale aanpak binnen en tussen de ontwikkellijnen en richting ontwikkelprogramma’s/opgavetafels. In het verlengde van de Visie 2050 wordt gewerkt aan het regioplan Nationaal Programma Vitale Regio’s. Het regioplan is het instrument waarmee we de onderwerpen uit onze visie agenderen in ons gesprek met het Rijk. Het Regioplan sluit dus nauw aan bij de drie ontwikkellijnen in de Visie 2050 maar heeft een bredere scope. Zo komen ook thema’s als Veiligheid (incl. ondermijnende criminaliteit en sociale cohesie) en Rijkswerkgelegenheid aan bod. Het Regioplan moet leiden tot (structurele) Rijksinvesteringen in de Achterhoek. Vanuit het Rijk zijn procesmiddelen beschikbaar gesteld om gedurende 3 jaar (2025-2027) het NVPR voor de Achterhoek handen en voeten te geven.

Doelen en activiteiten Regio Achterhoek Doelen Activiteiten Regio Achterhoek Raadsleden in positie brengen bij regionale samenwerking  Adviseren en faciliteren Achterhoek Raad  Activiteiten en/of bijeenkomsten voor Raadsleden Slagkracht in de bestuurlijke besluitvorming  Adviseren, faciliteren en in positie brengen Achterhoek Board en bestuur  Inzet externe denkkracht  Nationaal Programma Vitale Regio’s Adequate realisatiekracht  Regievoering strategische ontwikkellijnen (ontwikkelprogramma’s)  Faciliteren ontwikkel/opgavetafels  Subsidiewerkzaamheden  Uitvoeren Regio Deal II Draagvlak en bereik vergroten  burger/overheids)participatie  Partnernetwerk  Monitoring Communicatie, public affairs en profilering  Werkbezoeken en lobbybijeenkomsten  Pers, nieuwsbrieven en social media  Profilering Raadsleden in positie brengen bij regionale samenwerking We organiseren minimaal 3 ontmoetingen/vergaderingen voor de Achterhoek Raad. Deze bereiden we inhoudelijk voor en we ondersteunen de raadsleden daar waar wenselijk. Naast de officiële vergaderingen zullen we ook informele ontmoetingen en/of werkbezoeken voor leden van de Achterhoek Raad (of indien mogelijk alle raadsleden) organiseren. Vanuit de evaluatie kwam de wens om meer verbinding met de thematafels en andere 2 O’s te leggen, zonder dat deze deel uit gaan maken van de Achterhoek Raad.

We kijken hoe we dit vorm kunnen geven. Ook was er de wens om meer bij de inhoud te worden betrokken, gekoppeld aan de opgaven/ontwikkellijnen of door samen ‘de boer op’ te gaan. Ook hier zeƩen we acƟe op. Slagkracht in de bestuurlijke besluitvorming De vergaderingen van het algemeen en dagelijks bestuur en de Achterhoek Board bereiden we voor en faciliteren we. Dit zijn 4 tot 8 vergaderingen per gremium per jaar. Twee keer per jaar doen we dat tijdens een Achterhoek Dag. Een dag waarop alle thematafels, de Board en het algemeen bestuur op 1 plek samenkomen en waarbij ontmoeting een extra element is. Twee keer per jaar organiseren we een ontmoeting tussen de Achterhoek Board en het algemeen bestuur. Hier komen de meer strategische vraagstukken rondom bijvoorbeeld lobby aan de orde. 11 We bereiden de adviezen aan de bestuursorganen voor, ondersteunen en informeren de bestuurders over ontwikkelingen, en zorgen ervoor dat de besluiten uitgevoerd worden. De rol van de Board op thema-overstijgende dossiers en strategische vraagstukken wordt versterkt. De Board als opdrachtgever formuleert -op basis van de nieuwe visie- expliciet de maatschappelijke opgave (waarom), de kaders en gewenste resultaten richting inhoudelijke ontwikkellijnen.

Adequate realisatiekracht De 3O bestuurlijk aangestuurde inhoudelijke ontwikkellijnen zijn opdrachtnemers van de Board en vertalen de maatschappelijke opgaven naar hoe het resultaat behaald kan worden met oog voor de praktijk, uitvoerbaarheid en draagvlak. Dit vraagt een sterke wisselwerking tussen Board en de inhoudelijke ontwikkellijnen om waar nodig bij te sturen, en afspraken te maken over de uitvoerbaarheid zoals capaciteit en financiën. We bereiden de strategische adviezen voor de Board voor en ontwikkelen samenhangende programma’s vanuit de drie bestuurlijk aangestuurde ontwikkellijnen. We initiëren subsidieaanvragen, adviseren aanvragers van subsidies en beoordelen de subsidieaanvragen. We zorgen ervoor dat het juiste proces wordt doorlopen richting besluitvorming. We geven beschikkingen af, toetsen op voortgang en afronding. We zijn nauw betrokken bij projectinitiatieven en het adviseren over de subsidiemogelijkheden. We generen subsidies, coördineren de uitvoering en leggen -via voortgangsrapportages- verantwoording af over de ontvangen subsidies zoals de Regio Deal, Leader, Woondeal en andere (provinciale) subsidies. Jaarlijks plannen en verantwoorden we onze werkzaamheden.

Hiervoor worden de volgende documenten opgesteld:  Kaderbrief en meerjarenbegroting  Uitvoeringsplan  Twee tussentijdse Bestuursrapportages  Jaarverantwoording Regio Deal Achterhoek II De afspraken in de Regio Deal II zijn gericht op het realiseren van de huidige Visie 2030. Het uitvoeren van de Regio Deal Achterhoek II heeft ook in 2027 prioriteit. De looptijd van de Deal is t/m 2028. Omdat het vaak om meerjarige projecten gaat betekent dit dat een groot deel van de beschikbare 25 miljoen aan projecten toegekend moet zijn in 2027. Wij hebben een belangrijke rol in het initiëren, stimuleren en beoordelen van projecten. De stuurgroep Regio Deal (een afvaardiging van de Achterhoek Board) onderhoudt, naast de regisseurs en de projectleider, de contacten met het Rijk. Draagvlak en bereik vergroten Mede gelet op de evaluatie, willen we het netwerk vergroten en de participatie versterken. In 2026 kijken we naar de manier waarop. Enerzijds via het partnernetwerk dat is opgebouwd vanuit Onverwachte Hoek en anderzijds om regionale participatie meer structureel vorm te geven. Gedacht kan dan worden aan het sterker aansluiten bij initiatieven die er al zijn binnen de Achterhoek, specifieke inzet op jongeren, een (burger)beraad, of anderszins. Ook de inzet van het Achterhoek Panel (met ruim 6.500 leden) en het jaarcongres van de Achterhoek Monitor lopen in 2027 door.

Communicatie, public affairs en profilering Vanuit de Visie 2050 en het Regioplan NPVR voeren we een actieve lobby richting provincie, Rijk en Europa. Dit doen we door aanwezig te zijn bij belangrijke debatten, het organiseren van werkbezoeken en gerichte lobbyboodschappen af te geven. Jaarlijks organiseren we het Lentefestival in Den Haag en zijn we aanwezig op de European Week of Regions and Cities. We volgen de actuele ontwikkelingen en spelen hierop in. Belangrijk daarbij is om onze lobbynetwerken in beeld te blijven houden en de relaties te beheren. We zijn actief aangesloten bij de gezamenlijke lobby van Oost-Nederland. In 2027 zullen we extra aandacht besteden om de Achterhoek voor het voetlicht te brengen rondom de provinciale verkiezingen en het coalitieprogramma. We communiceren actief via onze nieuwsberichten, nieuwsbrieven en persberichten. Daarnaast zijn we proactief op de sociaal mediakanalen van 8RHK ambassadeurs: LinkedIn, en Youtube. We investeren in perscontacten en initiëren persgesprekken. We zorgen voor centrale afstemming en coördinatie van regionale boodschappen. Onze website houden we actueel. In 2026 lanceren we onze nieuwe merkprofilering. In 2027 zullen we deze verder implementeren waar nodig. Projecten Governance Dit betreft de stand van zaken per eind maart 2026.

Projecten | Looptijd Achterhoek Monitor 2026 -2028 | 01-01-2026 | 31-12-2028 Achterhoek Panel | 01-04-2019 | ntb Nationaal Programma Vitale Regio’s | 01-01-2025 | 31-12-2027 Hieronder wordt de financiering van bovenstaande projecten weergegeven (excl. projecten in voorbereiding). Overheid | Maatschappelijke | Ondernemers | Totaal organisaties Totaalfinanciering | 1.351.000 | 0 | 0 | 1.351.000 12 Wat mag het kosten? Onder dit programma vallen Achterhoek Visie 2050 en monitoring, Lobby en communicatie, Coördineren van subsidies en projecten, Advisering algemeen en dagelijks bestuur, Achterhoek Board, Achterhoek Raad en Ontwikkeltafels, Uitgaven en inkomsten Investeringsfonds en Onvoorzien. Begroting Regio Achterhoek (deel 1) | R 2025 | B 2026 | B 2027 Programma 1: Bestuur en organisatie Lasten (A) | 4.951.000 | 3.511.000 | 3.309.000 Baten derden (B) | 1.910.000 | 632.000 | 716.000 Subtotaal (B-A) | - 3.041.000 | -2.879.000 | -2.593.000 Bijdragen gemeenten (C) | 2.422.000 | 2.255.000 | 2.375.000 Saldo van baten en lasten (B-A+C) | -619.000 | -624.000 | -218.000 Onttrekkingen reserves | 1.512.000 | 776.000 | 370.000 Toevoegingen reserves | -576.000 | -152.000 | -152.000 Resultaat | 317.000 | 0 | 0 De inwonerbijdrage bedraagt in totaal € 2.608.000 (programma 1 € 2.375.000 en programma 3 € 233.000) ten opzichte van € 2.500.000 in 2026.

De bijdrage voor bedrijfsvoering en rente wordt vanaf 2026 rechtstreeks vanuit programma 3 berekend. Dit betekent dat een deel van de inwonerbijdrage op programma 3 staat. Een nadere onderverdeling van baten en lasten naar kosten- en opbrengstensoorten is opgenomen op de volgende pagina. De mutatie in de reserve betreft het investeringsfonds. De onttrekking van € 370.000 betreft de jaarlijks vast te stellen werkbudgetten van Board en Thematafels van € 315.000 en een onttrekking van € 55.000 voor projecten waarover besluitvorming is geweest. De toevoeging van € 152.000 betreft de bijdrage van de gemeenten aan het investeringsfonds. Dit wordt jaarlijks bepaald bij de bestemming van het jaarsaldo.

De inwonerbijdrage is als volgt onder te verdelen in kostencategorieën: 13 Specificatie van baten en lasten De baten en de lasten uit de begroting van Regio Achterhoek zijn als volgt nader te specificeren: Specificatie baten derden | R 2025 | B 2026 | B 2027 Bijdrage gemeente in investeringsfonds | 76.000 | 152.000 | 152.000 Diverse opbrengsten | 260.000 | 119.000 | 120.000 Opbrengsten projecten | 1.216.000 | 361.000 | 444.000 Ontvangen rente en doorbelaste kapitaallasten | 612.000 | 401.000 | 365.000 Interne doorbelasting | 736.000 | 0 | 0 Sub-totaal baten begroting | 2.900.000 | 1.033.000 | 1.081.000 Af: programma 3 (Bedrijfsvoering en rente) | 990.000 | 401.000 | 365.000 Totaal baten programma 1 Bestuur en organisatie | 1.910.000 | 632.000 | 716.000 Specificatie Lasten | R 2025 | B 2026 | B 2027 Personeel loonsom | 1.921.000 | 2.261.000 | 2.355.000 Overige personele kosten | 60.000 | 80.000 | 83.000 Inhuur derden | 291.000 | 28.000 | 30.000 Kantoorkosten (huur, ICT, telefonie, etc.) | 194.000 | 217.000 | 249.000 Bestuur | 9.000 | 17.000 | 17.000 Lobby en communicatie (werkbudget) | 127.000 | 111.000 | 137.000 Uitgaven uit investeringsfonds | 472.000 | 315.000 | 315.000 Uitgaven projecten | 1.568.000 | 822.000 | 499.000 Werkbudget grens | 39.000 | 0 | 0 Onvoorzien | 196.000 | 8.000 | 8.000 Transparante btw voorheffing | 52.000 | 52.000 | 54.000 Rente en afschrijving | 3.000

| 15.000 | 10.000 Sub-totaal exploitatie | 4.932.000 | 3.926.000 | 3.757.000 Bij: Interne doorbelasting | 736.000 | 0 | 0 Sub-totaal lasten begroting | 5.668.000 | 3.926.000 | 3.757.000 Af: programma 3 (Bedrijfsvoering en rente) | -717.000 | 415.000 | 448.000 Totaal lasten programma 1 Bestuur en organisatie | 4.951.000 | 3.511.000 | 3.309.000 14 15 Programma 2 Dit programma bestaat uit de 3 inhoudelijke ontwikkellijnen waaraan Regio Achterhoek werkt. Dit programma is ter informatie en niet ter vaststelling. De teksten zijn gebaseerd op de concept Visie 2050 en daarmee concept. Drie ontwikkellijnen 2.1 Veerkrachtige Samenleving Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? In 2050 is de Achterhoek hét voorbeeld als het gaat om krachƟge gemeenschappen en slim organiseren. We bouwen als regio voort op ons diepgewortelde naoberschap. Inwoners, ondernemers en organisaƟes dragen samen verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving. Gezondheid staat daarin centraal: niet de zorgvraag. Voorzieningen en mobiliteit zijn hier naadloos georganiseerd rondom het dagelijks leven van mensen toegankelijk, nabij en ﬂexibel. Ambitie De Achterhoek is in 2050 een sterke en veerkrachƟge regio met krachƟge netwerken, talent en onderlinge solidariteit als basis.

Aanpak Om de ambiƟe waar te maken, zeƩen we onder andere in op:  | Bereikbaarheid en toegang tot voorzieningen.  | Veerkracht en gezondheid.  | Samen leven en ontwikkelen met inwoners. De onderstaande springplanken in de Regio Deal Achterhoek II dragen bij aan deze ontwikkellijn. Springplank Regio Deal  | Gezondheid voorop  | Publieke mobiliteitsaanpak  | Bouwen naar Achterhoekse identiteit Lopende projecten Onderstaande projecten zijn de nu bekende projecten die in voorbereiding zijn of in 2026-2027 worden uitgevoerd om de doelen van de ontwikkeltafels/ontwikkellijnen te bereiken. De projecten worden uitgevoerd in wisselende samenstelling door verschillende partners. Monitoring van alle projecten vindt plaats via de tafels en Achterhoek Board. De projecten zijn breder dan hetgeen Regio Achterhoek zelf uitvoert. Dit programma is dan ook informerend en niet ter vaststelling. Dit betreft de stand van zaken per eind maart 2026.

Projecten | Looptijd Zorg voor elkaar | 01-01-2025 | 31-12-2027 Zorgcorporatie Marienvelde | 01-04-2025 | 31-03-2028 MFA De Kiem Dinxperlo | 01-01-2026 | 31-12-2028 Zorgpreventie app kernen Berkelland – Veur Mekare en Met Mekare | 01-11-2025 | 31-10-2028 Noaberschap Nabij, leefbaarheid in Bekveld | 01-01-2026 | 31-12-2028 Regionale beweegmakelaar Jeugd | 01-01-2026 | 31-12-2028 Noabercirkel Welzijn | 01-01-2026 | 01-07-2027 De Lichtenberg | 01-01-2026 | 31-12-2027 Digitale Mantelzorgconsulent voor de Achterhoek (DMCA) | 01-06-2026 | 31-12-2028 Leefbaar Thuis | 17-03-2026 | 31-12-2028 Uitvoering Programma Publieke Mobiliteit Achterhoek | 01-09-2025 | 31-12-2028 Realisatie Publieke Mobiliteitshub Varsseveld | 01-01-2026 | 31-12-2028 Stationsknoop Fase 1 (Noord) – Station Doetinchem | 04-02-2026 | 31-12-2028 Hieronder wordt de financiering van bovenstaande projecten weergegeven (excl. projecten in voorbereiding). Overheid | Maatschappelijke | Ondernemers | Totaal organisaties Totaalfinanciering | 12.185.944 | 537.837 | 123.075 | 12.846.856 16 17 2.2 Economie als stuwende kracht Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? In 2050 is de Achterhoek dé MKB-regio van Europa – met een economie die wordt gedragen door een sterke voorhoede van koplopers en ‘hidden champions’.

Deze bedrijven maken het verschil: diep geworteld in de regio, leidend in hun sector en van cruciaal belang in internaƟonale waardeketens. De innovaƟeve maakindustrie vormt daarbij het onderscheidende hart van de economie, waar technologische vernieuwing, vakmanschap en samenwerking samenkomen. Ambitie In 2050 is de Achterhoek dé MKB-regio. Aanpak Om de ambiƟe waar te maken, zeƩen we onder andere in op:  Een sterk en toekomstbestendig Achterhoeks MKB.  InnovaƟe als motor voor economische en maatschappelijke ontwikkeling.  Talent als bepalende factor voor de economie van morgen. De onderstaande springplanken in de Regio Deal Achterhoek II dragen bij aan deze ontwikkellijn. Lopende projecten Onderstaande projecten zijn de nu bekende projecten die in voorbereiding zijn of in 2026-2027 worden uitgevoerd om de doelen van de ontwikkeltafels/ontwikkellijnen te bereiken. De projecten worden uitgevoerd in wisselende samenstelling door verschillende partners. Monitoring van alle projecten vindt plaats via de tafels en Achterhoek Board. De projecten zijn breder dan hetgeen Regio Achterhoek zelf uitvoert. Dit programma is dan ook informerend en niet ter vaststelling.

Springplanken Regio Deal  Verdienvermogen breed bedrijfsleven  Slimme energiegemeenschappen  Datagedreven Achterhoek  Toekomstbestendige arbeidsmarkt  Inclusieve arbeidsmarkt Dit betreft de stand van zaken per eind maart 2026. Projecten | Looptijd Agro Innovatiemakelaar 2025-2027 | 01-01-2025 | 31-12-2027 Smarthub Energy Hub Winterswijk - Ontwikkelfase | 01-08-2025 | 01-03-2027 Techniekdag Achterhoek | 01-01-2026 | 31-12-2028 Achterhoeks Talentenfonds Opijver 2026-2027 | 01-01-2026 | 31-03-2028 Achterhoek Traineeship | 01-02-2026 | 31-12-2028 MKB Dienstverlening – Achterhoek Verbindt | 01-07-2025 | 31-12-2028 Samenwerking Innovatiecentra Achterhoek | 01-11-2025 | 30-11-2028 Programma Datagedreven Achterhoek | 01-01-2026 | 31-12-2028 Regiocoördinator Tech.Land | 01-01-2026 | 31-12-2028 Hieronder wordt de financiering van bovenstaande projecten weergegeven exclusief projecten in voorbereiding. Overheid | Maatschappelijke | Ondernemers | Totaal organisaties Totaalfinanciering | 8.127.531 | 66.939 | 2.435.115 | 10.629.585 2.3 Ruimte in balans Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? In 2050 kleuren we de ruimte in de Achterhoek zelĩewust en richƟnggevend in. Onze regio is een krachƟge woon- en werkregio waar groei zichtbaar heeŌ bijgedragen aan brede welvaart.

We diﬀerenƟëren onze ruimtelijke ontwikkeling langs het netwerk van sterke kernen, vitale dorpen en een toekomstgericht buitengebied, waarbij elk deelgebied een eigen ontwikkelstrategie heeŌ. Een samenhangend netwerk van kernen biedt ruimte aan nieuwe generaƟes, trekt talent aan en versterkt de economie. Het landschap is daarbij niet onder druk komen te staan, maar blijŌ behouden als enorme kracht van onze regio. Ambitie In 2050 is het Achterhoekse landschap veerkrachƟg en herkenbaar. Ontwikkeling heeŌ bijgedragen aan landschapskwaliteit, vitale kernen en een duurzaam economisch fundament. Aanpak Om de ambiƟe waar te maken, zeƩen we onder andere in op:  | Verstedelijking Achterhoekse sƟjl.  | Gebiedsgericht ontwikkelen.  | Sturen op meervoudig ruimtegebruik. 18 De onderstaande springplanken in de Regio Deal Achterhoek II dragen bij aan deze ontwikkellijn. Springplank Regio Deal  | Innovatieve woningbouw  | Biobased Achterhoek  | Toekomstbestendige landbouw en duurzame voedselsystemen Lopende projecten Onderstaande projecten zijn de nu bekende projecten die in voorbereiding zijn of in 2026-2027 worden uitgevoerd om de doelen van de ontwikkeltafels/ontwikkellijnen te bereiken. De projecten worden uitgevoerd in wisselende samenstelling door verschillende partners. Monitoring van alle projecten vindt plaats via de tafels en Achterhoek Board.

De projecten zijn breder dan hetgeen Regio Achterhoek zelf uitvoert. Dit programma is dan ook informerend en niet ter vaststelling. Dit betreft de stand van zaken per eind maart 2026. Projecten | Looptijd AI als dataversneller | 01-11-2025 | 31-10-2027 Datagedreven Woningbouw | 01-11-2025 | 31-10-2027 Toekomstbestendig Bouwen Achterhoek | 01-05-2026 | 31-12-2028 Volkshuisvestingsfonds | 08-07-2021 | 31-12-2031 Project Woondeal (wordt per jaar beschikt) | pm | pm Project Overheadkosten Leader 2023-2027 | 23-02-2024 | 31-12-2027 Hieronder wordt de financiering van bovenstaande projecten weergegeven (excl. projecten in voorbereiding). Overheid | Maatschappelijke | Ondernemers | Totaal organisaties Totaalfinanciering | 12.081.153 | 0 | 0 | 12.081.153 19 Programma 3 Bedrijfsvoering en rente Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Te bereiken effect Wij willen begrotingsevenwicht binnen de bij andere programma’s nagestreefde doelstellingen en met een minimale bijdrage van de gemeenten een maximaal resultaat behalen. De kosten en opbrengsten moeten elkaar, gezien de beperkte financiële armslag, zoveel mogelijk in evenwicht houden.

Prestatie-/resultaatafspraken per activiteit Regio Achterhoek Voor de activiteiten die Regio Achterhoek uitvoert gelden de volgende afspraken voor 2027: Activiteit | Prestatie-/resultaatafspraak Incidentele financiering | Realiseren van begrotingsevenwicht Algemeen financieel beleid |  Voldoen aan wettelijke kaders (rechtmatigheid)  Continu verbeteren van de beleidscyclus  Adequate bedrijfsvoering  Uitvoeren van interne controles  Verantwoording van de uitgaven Treasury | Beheren van de financiële middelen Wat mag het kosten? Begroting Regio Achterhoek (deel 2) | R 2025 | B 2026 | B 2027 Programma 3: Bedrijfsvoering en rente Lasten (A) | 717.000 | 415.000 | 448.000 Baten derden (B) | 990.000 | 401.000 | 365.000 Subtotaal (B-A) | 273.000 | -14.000 | -83.000 Bijdragen gemeenten (C) | - | 245.000 | 233.000 Saldo van baten en lasten (B-A+C) | 273.000 | 231.000 | 150.000 Onttrekkingen reserves | - | 5.000 | 5.000 Toevoegingen reserves | -200.000 | -236.000 | -155.000 Resultaat | 73.000 | 0 | 0 Toelichting De bijdragen gemeenten betreffen de kosten voor bedrijfsvoering minus een structurele dekking vanuit de rente (€ 200.000). Deze bedragen worden vanaf 2027 rechtstreeks vanuit dit programma toegerekend aan de inwonerbijdrage. De kosten voor bedrijfsvoering betreffen de kosten voor leiding en ondersteuning en huisvesting.

Van deze kosten is een bedrag van € 438.000 overhead en € 10.000 rentelasten. Voor een nadere toelichting wordt u verwezen naar de paragraaf bedrijfsvoering en het taakveldenoverzicht in de bijlagen. De onttrekking aan de reserves (€ 5.000) betreft een onttrekking aan de reserve onderhoud huisvesting voor onvoorziene incidentele huisvestingskosten. De toevoeging aan de reserves (€ 155.000) betreft de toevoeging van het saldo rente aan de egalisatiereserve rente. 20 21 Deel 2 Beleidsbegroting Paragrafen 1 | Paragraaf weerstands- vermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is het vermogen om (incidentele) financiële tegenvallers te kunnen opvangen om taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit (de beschikbare middelen om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s (waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten). Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van Regio Achterhoek. 1.1 Beleid In de nota “reserves en voorzieningen” van juli 2024 zijn kaders gegeven hoe met het vermogen van de Regio kan en mag worden omgegaan.

Door het algemeen bestuur is besloten (AB 17 december 2021) dat het maximaal te reserveren bedrag voor weerstandsvermogen wordt berekend op basis van een weerstandsratio van 1,4 * de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit bedraag € 489.000. De maximale omvang voor het weerstandsvermogen is dan 1,4 *€ 489.000 = € 685.000. Een surplus wordt uitbetaald als de beschikbare weerstandscapaciteit boven dit maximale bedrag uitkomt. Dit surplus wordt jaarlijks bepaald bij het vaststellen van de begroting en wordt bepaald op basis van het laatste jaar van het meerjarenbeeld, rekening houdend met de effecten van inmiddels genomen bestuursbesluiten met financiële gevolgen voor volgende jaren. 1.2 Weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit het vrij besteedbaar deel van de algemene reserve vermeerderd met stille reserves en met onvoorziene posten. Per 31 december | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vrij besteedbaar deel alg. reserve | 492.000 | 492.000 | 492.000 | 492.000 | 492.000 Stille reserves | memorie | memorie | memorie | memorie | memorie Onvoorzien | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 Beschikbare weerstandscapaciteit | 500.000 | 500.000 | 500.000 | 500.000 | 500.000 De beschikbare weerstandscapaciteit blijft onder het maximaal toegestane bedrag van € 685.000.

1.3 Risico’s Door middel van sessies met de medewerkers zijn de risico’s bij Regio Achterhoek in kaart gebracht. Er is een inschatting gemaakt van de kans dat de gebeurtenis daadwerkelijk plaatsvindt en de (financiële) impact daarvan. De 7 meest belangrijke risico’s staan hierna genoemd. 22 23 Risico Kans Impact (€) per jaar Beheersmaatregelen Inzetten van incidenteel beschikbare middelen voor projecten (bijv. middelen bevolkingsdaling); risico’s zijn geen politieke keuzes durven maken, tegenstrijdige belangen en het vinden van cofinanciering. Hoog Reputatieschade. Geen impact in € voor Regio Achterhoek. Structuur met Achterhoek Raad, Board en Ontwikkeltafels met 3O samenwerking voor besluitvorming over projecten. Als gevolg van een slechtere financiële situatie bij gemeenten bestaat de kans dat Regio Achterhoek een bezuinigings- taakstelling opgelegd krijgt. Laag Financiële impact bij een taakstelling van 10% is € 261.000 per jaar. Bij een bezuinigings- taakstelling zullen structureel maatregelen in gang gezet moeten worden met kans op gevolgen voor wachtgelden. De gevolgen van de CAO onderhandelingen en premiestijgingen leiden tot hogere personeels- kosten. Laag Financiële impact bij 1% afwijking in de uitgangspunten is € 24.000 per jaar (gebaseerd op primaire begroting). Realistisch begroten op basis van indexcijfers uit de september circulaire (AB 15-12-2021).

Bij eigen projecten; projecten zijn niet op tijd af of gemaakte kosten voldoen niet aan subsidievoorwaarden door bijvoorbeeld inkoopeisen of verantwoordingseisen. Laag Reputatieschade en evt. financiële schade. Bij afkeuring 2% van de projectkosten is het € 31.000 (gebaseerd op jaarrekening). Subsidievoorwaarden vooraf duidelijk in beeld hebben. Strenge interne controle op van de stukken conform eisen subsidievoorwaarden. Risico’s rondom personeel; langdurige ziekte of ontslag werknemer. Middel Eén zieke of boventallige medewerker kost gemiddeld € 122.000 per jaar. Continue aandacht hiervoor vanuit personeelsbeleid. Beëindiging project met structurele projectformatie Laag Eén medewerker is gemiddeld 0,89 fte en kost € 80.000 per jaar. Tijdig op sturen bij naderen einde projecttermijn. Minder inkomsten uit subsidies. Subsidies zijn vaak meerjarig maar niet structureel. In de begroting is een structureel bedrag opgenomen. Middel Gerekend wordt met een gemiddeld bedrag van € 120.000 per jaar. Tijdig op sturen bij naderen einde subsidieperiode van de diverse subsidies. Het maximale risicobedrag bedraagt € 1.479.000. De genoemde risico’s zullen niet tegelijk en ook niet in hun maximale omvang optreden. Om te bepalen welke weerstandscapaciteit benodigd is worden kans, frequentie en risicobedrag tegen elkaar afgezet. Hieruit komt een benodigde weerstandscapaciteit van € 489.000.

Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is wordt een relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s (benodigde weerstandscapaciteit) en de beschikbare weerstandscapaciteit (begroting 2027 € 500.000). De relatie wordt uitgedrukt in een ratio, waarbij normaliter gestreefd moet worden naar een ratio weerstandsvermogen van minimaal 1,0 (voldoende). Zie de beoordelingstabel op de volgende pagina. De ratio weerstandsvermogen is voor 2027 € 500.000/ € 489.000 = 1,0 (voldoende). Beoordelingstabel: Categorie | Ratio | Betekenis weerstandsvermogen A | > 2 | Uitstekend B | 1,4 < x < 2 | Ruim voldoende C | 1,0 < x < 1,4 | Voldoende D | 0,8 < x < 1,0 | Matig E | 0,6 < x < 0,8 | Onvoldoende F | < 0,6 | Ruim onvoldoende Overige risico’s Schadeclaim Moram De zaak Moram betreft een brand bij Moram in ’s-Heerenberg in maart 2001. In 2004 heeft het dagelijks bestuur besloten dat dit aspect buiten de opschaling van de brandweertaak blijft en voor rekening van de Regio Achterhoek is. In 2006 is een hoofdprocedure John Deere-Moram gestart met een vrijwaringsprocedure richting de Regio. Deze procedure is in 2016 afgerond en hiermee krijgt de vrijwaringsprocedure tussen Regio en Moram geen vervolg. In 2008 is een tweede claim in de hoofdprocedure Bosman-Moram neergelegd bij de Regio Achterhoek.

De vrijwaringsprocedure van Moram richting Regio krijgt geen vervolg (schikking in hoofdprocedure). Er loopt formeel echter nog wel steeds een procedure bij het Gerechtshof in deze zaak, waardoor de zaak op enig moment weer zou kunnen gaan leven. De verwachting dat dit gebeurt, is klein. In januari 2026 heeft de Regio een stuitingsbrief ontvangen van de verzekeraar van John Deere. Hiermee wordt de verjaring van de (eventuele) vorderingen van John Deere en haar verzekeraars op de Regio gestuit. 1.4 | Financiële kengetallen In de BBV is voorgeschreven dat in deze paragraaf een set van vijf verplichte financiële kengetallen opgenomen moet worden voorzien van een toelichting.

Kengetallen: | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2026 | 2027 primair | bijgesteld Netto schuldquote (zie I) | -115% | -147% | -162% | -143% Netto schuldquote gecorrigeerd voor | -120% | -160% | -170% | -150% alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio (zie II) | 17% | 36% | 26% | 42% Structurele exploitatieruimte (zie III) | 6,35% | 0% | 0% | 0% Grondexploitatie | nvt | nvt | nvt | nvt Belastingcapaciteit | nvt | nvt | nvt | nvt Kengetallen meerjarenbegroting: | Prognose | Prognose | Prognose 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote (zie I) | -119% | -93% | -88% Netto schuldquote gecorrigeerd voor | -127% | -100% | -92% alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio (zie II) | 55% | 43% | 38% Structurele exploitatieruimte (zie III) | 0% | 0% | 0% Grondexploitatie | nvt | nvt | nvt Belastingcapaciteit | nvt | nvt | nvt 24 25 I De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Om inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Een negatieve schuldquote geeft aan dat er sprake is van een overschot aan middelen, dit is bij Regio Achterhoek het geval. Omdat de door derden beklemde middelen komende jaren worden uitgegeven wordt de schuldquote minder negatief.

II De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin Regio Achterhoek in staat is aan haar financiële verplichting te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe gezonder het bedrijf. Dit percentage blijft redelijk constant. III De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de vastgestelde begroting is. Dit kengetal geeft aan dat er binnen de begroting van Regio Achterhoek geen structurele vrije ruimte aanwezig is. 1.5 Conclusie weerstandsvermogen De omvang van het vrij besteedbare deel van de algemene reserve is voor 31 december 2030 begroot op € 492.000. De begrote beschikbare weerstandscapaciteit per 31 december 2030 bedraagt € 500.000. De weerstandsratio is voldoende. Het geformuleerde plafond voor het weerstandsvermogen is vastgesteld op € 685.000. Er is dus geen sprake van een surplus van de algemene reserve. De Regio heeft geen risico-dossiers die niet onder de normale bedrijfsrisico’s vallen waarvoor de weerstandscapaciteit aanwezig is. 26 2 Paragraaf financiering In deze paragraaf geven we inzicht in het financieringsbeleid van Regio Achterhoek. In de financierings- paragraaf (ook wel treasuryparagraaf) komen achtereenvolgens aan de orde treasurybeheer en financiering.

De beleidskaders voor de uitvoering van de treasuryfunctie voor Regio Achterhoek zijn vastgelegd in: • Verordening financieel beleid, beheer en organisatie Regio Achterhoek (2025) • Treasurystatuut Regio Achterhoek (2011) • Nota reserves en voorzieningen Regio Achterhoek (2024) 2.1 Treasurybeheer Het treasurybeheer is (beleids)uitvoering van de treasuryfunctie, binnen de kaders van het huidige financieringsstatuut. De treasuryfunctie omvat alle activiteiten die zich richten op het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, financiële geldstromen, de financiële posities en hieraan verbonden risico’s. Tot treasuryrisico’s behoren renterisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s. Deze risico’s vloeien voort uit de transacties binnen de treasuryfunctie. De wet fido en het hierop gebaseerde treasurystatuut geven de speelruimte waarbinnen de treasury- activiteiten moeten plaatsvinden. Leningen of garanties mogen alleen uit hoofde van de publieke taak worden verstrekt. Met de komst van het Schatkistbankieren is het uitzetten van overtollige middelen bij financiële instellingen niet meer mogelijk. 2.1.1 Renterisico Het renterisicobeheer heeft als doelstelling het beperken van de invloed van mogelijke rentewijzigingen op de financiële positie van de organisatie.

De wet Fido geeft twee concrete richtlijnen (de renterisiconorm en de kasgeldlimiet) voor het beheersen van renterisico’s. Renterisiconorm De renterisiconorm is een instrument voor de beheersing van het renterisico bij herfinanciering. Om dit risico te beperken, mag de jaarlijkse verplichte aflossing en renteherziening niet meer dan 20% van het begrotingstotaal per 1 januari bedragen (rente-risiconorm). Regio Achterhoek heeft geen geldleningen lopen in 2027. Derhalve is er geen renterisico. Kasgeldlimiet Om de rentegevoeligheid te beperken is de kasgeldlimiet ingesteld. De kasgeldlimiet stelt een maximum aan de omvang van de netto vlottende schuld (kort geld). De netto vlottende schuld mag maximaal 8,2% bedragen van het begrotingstotaal. Daarboven moet lang geld worden aangetrokken. De kasgeldlimiet voor Regio Achterhoek bedraagt voor 2027 € 308.000 (8,2% * € 3.757.000). Regio Achterhoek heeft gemiddeld een overschot aan middelen (vlottende middelen > vlottende schuld) en blijft daarmee binnen de limiet.

Renteschema Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Externe rentelasten over korte en lange financiering | -10.000 | -9.000 | -9.000 | -8.000 Externe rentebaten | 365.000 | 225.000 | 162.000 | 157.000 Saldo rentelasten en rentebaten | 355.000 | 216.000 | 153.000 | 149.000 Rentelasten projecten (-/-) | 0 | 0 | 0 | 0 Rentebaten projecten (+) | 0 | 0 | 0 | 0 Rente over eigen vermogen | 0 | 0 | 0 | 0 Rente over voorzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 Aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) | 0 | 0 | 0 | 0 Renteresultaat op taakveld Treasury (rentebaat) | 355.000 | 216.000 | 153.000 | 149.000 Er wordt € 200.000 rente gebruikt als structurele dekking voor de organisatiekosten. Dit bedrag is gebaseerd op de gemiddelde verwachte renteopbrengsten 2026-2030. Meer ontvangen rente in een jaar wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve rente en bij lagere renteopbrengsten wordt dit onttrokken aan de egalisatiereserve rente. 2.1.2 | Krediet- en liquiditeitenrisico’s Vanaf 10 december 2013 is het Schatkistbankieren ingevoerd en worden alle overtollige middelen aangehouden in de schatkist. Gelden tegen gunstige rentetarieven uitzetten op spaarrekeningen of deposito’s bij andere instellingen is met de invoering van Schatkistbankieren niet meer toegestaan.

Onderstaande tabel geeft de liquiditeitsplanning weer: Stand 1/1 (x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Liquide middelen begin | 22.013 | 12.180 | 6.872 | 6.819 Ontvangsten | 5.401 | 3.673 | 3.722 | 3.468 Uitgaven | -15.234 | -8.981 | -3.775 | -3.023 Liquide middelen eind | 12.180 | 6.872 | 6.819 | 7.264 Bij het verloop van de liquiditeitsplanning is een inschatting gemaakt van de inzet van het investeringsfonds en de resterende provinciale gebiedsopgaven middelen als cofinanciering voor projecten en zijn de te ontvangen middelen van de Regiodeal opgenomen en een inschatting van de inzet hiervan. 2.2 Financiering De aanwezig activa worden eerst met eigen vermogen (algemene en bestemmingsreserves) en vervolgens met vreemd vermogen (voorzieningen en langlopende schulden) gefinancierd. Regio Achterhoek heeft momenteel geen geldleningen aangetrokken. 27 In navolgende tabel wordt het jaarlijkse financieringstekort c.q. -overschot op de bestaande vaste activa en passiva geschetst.

Stand 31/12 (x € 1.000) | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 Investeringen (bestaand) | - | - | - | - | - Ambtenarenhypotheken | 278 | 272 | 266 | 222 | 154 Vervangingsinvesteringen (MJR) | - | - | - | - | - Nieuw beleid | - | - | - | - | - Te financieren activa (A) | 278 | 272 | 266 | 222 | 154 Reserves | 6.007 | 5.539 | 4.398 | 3.358 | 3.140 Voorzieningen | - | - | - | - | - Geldleningen | - | - | - | - | - Financieringsmiddelen (B) | 6.007 | 5.539 | 4.398 | 3.358 | 3.140 Financieringstekort (A-B) Financieringsoverschot (B-A) | 5.729 | 5.267 | 4.132 | 3.136 | 2.986 Uit de tabel blijkt voor de komende jaren dat de activa uit ambtenarenhypotheken bestaat. Vanaf januari 2009 zijn geen nieuwe ambtenarenhypotheken meer mogelijk, bestaande hypotheken lopen wel door tot het einde van de contractduur. De substantiële middelen in de reserves omvatten voornamelijk het investeringsfonds. Deze middelen zullen met name worden gebruikt als cofinanciering voor projecten. De maximale omvang van de aan te trekken geldleningen is bepaald op het totaal van uitstaande hypotheken tegen een rentepercentage van maximaal 4% (bestuursbesluit van 11 november 2002). De aantrekking van geldleningen is gerelateerd aan de uitstaande personeelshypotheken, omdat de personeelshypotheken niet direct contant kunnen worden gemaakt.

De financiering geschiedt namelijk nu nog door middel van interne financiering. Als zicht is op de inzet van de eigen reserves (m.n. investerings- fonds) ontstaat een maximale financieringsbehoefte van € 283.000 (stand hypotheken per 31-12-2025). 2.3 Conclusie Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat Regio Achterhoek bij ongewijzigde voortzetting van het (financierings-) beleid geen risico loopt. Door de vele aflossingen op hypotheken de afgelopen jaren, wordt het eventueel te financieren bedrag steeds lager (maximaal € 283.000). 28 29 3 Paragraaf bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens rondom de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. Hierbij staat het belang van een rechtmatig, doelmatig en doeltreffend beleid en beheer voorop. De organisatie is voortdurend in verandering door de dynamiek in het openbaar bestuur en de ontwikkelingen in de samenleving. Dat vraagt een organisatie die daarmee om kan gaan en kwaliteit blijft leveren. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor een adequate bedrijfsvoering. Het algemeen bestuur heeft hierbij een kaderstellende en controlerende taak.

3.1 Bedrijfsvoering Planning & control en administratie De financiële werkzaamheden bestaan uit het opstellen en bewaken van de begroting, de jaarrekening, (bestuurs-)rapportages, interne controle, verordeningen, externe contacten, inbreng van financiële expertise bij projecten en het voeren van de financiële administratie. Personeelszaken en automatisering Voor de salarisadministratie is een contract afgesloten met gemeente Doetinchem en voor personeelsbeleid met gemeente Winterswijk. Voor de automatisering is eveneens een contract afgesloten met gemeente Doetinchem voor het gebruik van netwerkfaciliteiten, ondersteuning en voor de basis hardware (computer inclusief toebehoren). De kosten voor speciale software (financieel pakket, etc.) komen voor rekening van Regio Achterhoek. Secretariaat Het secretariaat verzorgt de correspondentie en agendabeheer voor het bestuur, de secretaris en de programmaonderdelen. Archief De archiefwerkzaamheden bestaan uit het duurzaam bewaren, ontsluiten en beschikbaar stellen van archiefstukken. Er wordt gewerkt met een digitaal archief in OneGov. De aangewezen medewerkers zijn daarbij verantwoordelijke voor een juiste en volledige archivering. Technische ondersteuning wordt vanuit de gemeente Doetinchem gegeven.

3.2 Doelmatig en doeltreffend beleid In de verordening “onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Regio Achterhoek 2023” is opgenomen dat het dagelijks bestuur aan de hand van door hem onderzochte risico’s in de bedrijfsvoering in de begroting jaarlijks óf en ten aanzien van welke organisatieonderdelen, taken of projecten onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het dagelijks bestuur gevoerde bestuur zal worden gedaan. Op dit moment zijn er geen risico’s in beeld die aanleiding geven voor een onderzoek. 3.3 Rechtmatigheid Het dagelijks bestuur is staatsrechtelijk en bestuurlijk verantwoordelijk voor de rechtmatigheid en stelt een rechtmatigheidsverantwoording op die wordt opgenomen in de jaarrekening. De accountant betrekt de rechtmatigheidsverantwoording in de oordeelsvorming bij de controle van de jaarrekening. Rechtmatigheid heeft betrekking op drie criteria: Begrotingscriterium, Voorwaardencriterium en het Misbruik en oneigenlijk gebruik. Om als bestuur verantwoording te kunnen afleggen is een intern controleplan opgesteld en vastgesteld (AB 10 maart 2021). Het interne controleplan maakt inzichtelijk welke processen onderdeel van de interne controle uitmaken en wat de diepgang van de interne controlewerkzaamheden zijn. Deze controlewerkzaamheden worden gedurende het begrotingsjaar uitgevoerd.

Afhankelijk van de soort subsidie die er wordt aangevraagd voor een project zal er een bijpassende route worden doorlopen voor toekenning van de subsidie. Verloop projectvoorstel Op het moment dat een projectidee ontstaat wordt dat via een Ontwikkeltafel begeleid tot een volwaardig projectvoorstel met ook een financieringsvoorstel. Hierin is opgenomen welke bijdragen de partners (3 O’s) voor hun rekening nemen en voor welk deel een subsidiebijdrage wordt gevraagd. De Ontwikkeltafel leidt bij positief advies het projectvoorstel door naar de Achterhoek Board. Hierin wordt ook aangegeven op welke subsidiemogelijkheden een beroep wordt gedaan. Is de Achterhoek Board positief, dat wordt het voorstel voorgelegd aan het algemeen/dagelijks bestuur. Indien er middelen gevraagd worden uit het investeringsfonds dan is het aan het algemeen bestuur om hier een besluit over te nemen. Voor de cofinanciering van de overheid zijn er verschillende fondsen/subsidies. Projecten worden uitgevoerd in wisselende samenstelling met wisselende projecttrekkers. De uitvoerende partner zorgt zelf voor aanvullende financiering. Verantwoording vindt door de uitvoerende partner plaats op basis van de afgegeven subsidiebeschikking. Projecten worden gemonitord op hun bijdrage aan de gewenste doelen en op de bijdragen door de 3 O’s. Niet alle uitgaven lopen via de begroting/jaarrekening van Regio Achterhoek.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://besluitvorming.doetinchem.nl/api/v1/meetings/8381/documents/52681