Bijlage 1 - Jaarstukken 2021 gemeente Doetinchem.pdf

Arnhem

Rechtsvorm

Naamloze vennootschap (NV)

Openbaar belang

Alliander staat voor een energievoorziening die iedereen onder gelijke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie

Wettelijke taak

Nee

Deelnemende partijen

De aandelen van Alliander zijn in handen van 77 Nederlandse provincies en gemeenten

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Om de investeringen met betrekking tot de energietransitie te kunnen financieren heeft Alliander in 2021 heeft een verzoek tot kapitaalverstrekking gedaan aan haar aandeelhouders. Alliander heeft bij haar aandeelhouders in totaal 600 mln. opgehaald in de vorm van een obligatielening die op een later tijdstip geconverteerd kan worden naar aandelen. De aandeelhouders nemen pro rata van de aandelen deel aan deze lening. Met deze lening houdt Alliander de positie van haar eigen vermogen gezond en behoudt het de A-rating, waarmee onder gunstiger voorwaarden geld geleend kan worden op de kapitaalmarkt. Alliander blijft ook in gesprek met de Rijksoverheid over de financiering van de energietransititie. Risico's

Een aantal trends en ontwikkelingen In de energiestransitie zorgen voor een aantal risico's die impact hebben op Alliander. Zo zijn de klimaatdoelen door het nieuwe kabinet aangescherpt, is de vraag naar electriciteit explosief gestegen, zijn er veranderende marktprijzen en is er een tekort aan technisch personeel. Alliander heeft dit doorvertaald in haar strategie en wil hiermee inspelen op de uitdagingen..

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

H.G. (Henk) Bulten

Stemverhouding

0,58% van de aandelen

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

2021

Ontwikkeling

Aandelenkapitaal

€ 49.068

€ 49.068

Dividend

€ 653.845

€ 458.900

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2020

31-12-2021

Eigen vermogen

€ 4.328.000.000

€ 4.470.000.000

Vreemd vermogen

€ 5.094.000.000

€ 5.739.000.000

Exploitatieresultaat

€ 224.000.000

€ 242.000.000

Ontwikkeling

85

BANK NEDERLANDSE GEMEENTEN (BNG) Relatie met programma Organisatie en financiën Vestigingsplaats

Den Haag

Rechtsvorm

Naamloze vennootschap (NV)

Openbaar belang

Het behouden van substantiële marktaandelen in het Nederlandse publiek en semipublieke domein en het behalen van een redelijk rendement voor de aandeelhouders. Voorwaarden voor het realiseren van deze doelstellingen zijn het handhaven van de excellente kredietwaardigheid, het behoud van een scherpe inkooppositie en een zo effectief en efficiënt mogelijke bedrijfsvoering

Wettelijke taak

Nee

Deelnemende partijen

Aandeelhouders zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Risico's Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

H.G. (Henk) Bulten

Stemverhouding

0,11% van de aandelen

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

2021

Ontwikkeling

Aandelenkapitaal

€ 156.858

€ 156.858

Dividend

€ 79.545

€ 113.368

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2019

31-12-2020

Eigen vermogen

€ 4.887.000.000

€ 5.097.000.000

Vreemd vermogen

€ 144.802.000.000

€ 155.262.000.000

Exploitatieresultaat

€ 163.000.000

€ 221.000.000

Ontwikkeling

86

VITENS Relatie met programma Organisatie en financiën Vestigingsplaats

Zwolle

Rechtsvorm

Naamloze vennootschap (NV)

Openbaar belang

Het werken aan het winnen, zuiveren en leveren van drinkwater van hoge kwaliteit

Wettelijke taak

Ja, uitvoering geven aan taken uit de drinkwaterwet

Deelnemende partijen

De gemeente en provincies in het verzorgingsgebied van Vitens zijn de publieke aandeelhouders

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

In 2030 wil Vitens een duurzaam drinkwaterbedrijf zijn, maatschappelijk verankerd en met een positieve impact op mens en natuur. Oftewel: Elke druppel duurzaam in 2030. Om die ambitie werkelijkheid te kunnen maken, zal geïnvesteerd blijven worden om de drinkwatervoorziening toekomstbestendig te maken en te houden.

Risico's

De financiële ratio’s van de onderneming staan onder druk door de lage WACC (in combinatie met teruggave overwinsten) en het hogere investeringsniveau. Hoewel er wordt gewerkt aan oplossingen voor de korte en middellange termijn is ook voor de komende jaren de verwachting dat Vitens om voormelde redenen geen dividend uit zal kunnen keren.

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

H.G. (Henk) Bulten

Stemverhouding

1% van de aandelen

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

2021

Aandelenkapitaal Dividend

Ontwikkeling

€ 58.752

€ 58.752

€0

€0

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2019

31-12-2020

Eigen vermogen

€ 533.300.000

€ 557.100.000

Vreemd vermogen

€ 1.293.000.000

€ 1.340.100.000

Exploitatieresultaat

€ 11.100.000

€ 23.900.000

Ontwikkeling

87

AMPHION CULTUURBEDRIJF Relatie met programma Doetinchem centrumstad en Sterke samenleving Vestigingsplaats

Doetinchem

Rechtsvorm

Naamloze vennootschap (NV)

Openbaar belang

De instandhouding en de exploitatie van een cultureel centrum in de gemeente Doetinchem ter bevordering van het culturele leven in Oostelijk Gelderland

Wettelijke taak

Nee

Deelnemende partijen

Gemeente Doetinchem, Oude IJsselstreek, Bronckhorst en Montferland

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Amphion heeft een moeilijk jaar gehad door alle maatregelen die zijn opgelegd i.v.m. de covid pandemie. Door tegenvallende inkomsten hebben ze steun ontvangen uit de corona middelen van de gemeente. Ondanks het moeilijke jaar heeft Amphion, als onderdeel van het Cultuurbedrijf, veel tijd geïnvesteerd in de ontwikkeling van het Cultuurbedrijf. De drie afzonderlijke partijen werken samen als één en zijn een belangrijke culturele partner voor gemeente Doetinchem. Ook is in 2021 het geveldossies gesloten. De gevel is in méér dan haar oude glorie hersteld Risico's

Corona heeft ook in 2022 nog een grote invloed op Amphion. Dit treft voornamelijk het theater (presentatie). Amphion voorziet dat het voorjaar 2022 slechte maanden worden qua bezoekersaantallen. Reden is dat de mensen die nu het theater bezoeken hun kaartjes al voor Covid hebben gekocht en nu kunnen gebruiken. Klanten kopen nog nauwelijks kaartjes voor nieuwe voorstellingen voor het voorjaar 2022 om redenen van Covid. Amphion prognosticeert dat het boekjaar 2024 een ‘ouderwets normaal’ jaar zal gaan zijn (alles onder voorbehoud van de ontwikkeling rondom Covid)

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

H. (Hans) Dales (afvaardiging naar aandeelhoudersvergadering) H. (Hans) Dales (opdrachtgever via budgetovereenkomst)

Stemverhouding

89% van de aandelen

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

2021

Ontwikkeling

Aandelenkapitaal Amphion

€ 256.500

€ 256.500

Exploitatiebijdrage

€0

€ 2.789.500

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2020

31-12-2021

Eigen vermogen

Niet van toepassing

Nog niet bekend

Vreemd vermogen

Niet van toepassing

Nog niet bekend

Exploitatieresultaat

Niet van toepassing

Nog niet bekend

Ontwikkeling

88

SPORT-ID (sportbedrijf van de gemeente Doetinchem) Relatie met programma

Doetinchem centrumstad en Sterke samenleving

Vestigingsplaats

Doetinchem

Rechtsvorm

Besloten vennootschap (BV)

Openbaar belang

Het uitoefenen van een onderneming op het gebied van de exploitatie van een sport- en recreatiecentrum met horeca-activiteiten en het stimuleren van sport, bewegen en de gezonde leefstijl

Wettelijke taak

Nee

Deelnemende partijen

Gemeente Doetinchem

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen

1. Oprichting Sportbedrijf in 2021. Een jaar dat in het teken stond van de fusie en het samenbrengen van alle activiteiten 2. De coronamaatregelen legde in 2021 veel van de activiteiten van het Sportbedrijf plat. Dat zorgde ook voor minder inkomsten 3. De ontwikkelingen rondom SaZA Topsporthal hebben ook gevolgen voor de toekomst van Sportbedrijf

Risico's

1. Corona: waardoor (een deel) van de activiteiten/opdrachten van Sport ID niet uitgevoerd kunnen worden 2. Omzet uit abonnementen, entreegelden en horeca lopen terug

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

E.J. (Jorik) Huizinga (afvaardiging naar aandeelhoudersvergadering) L.T.M. (Rens) Steintjes (opdrachtgever via budgetovereenkomst)

Stemverhouding

100% aandeelhouder

Financieel belang Jaarrekening gD Exploitatiebijdrage

2020 Niet van toepassing

2021

Ontwikkeling € 2.614.525

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2020

31-12-2021

Eigen vermogen

Niet van toepassing

Nog niet bekend

Vreemd vermogen

Niet van toepassing

Nog niet bekend

Exploitatieresultaat

Niet van toepassing

Nog niet bekend

Ontwikkeling

89

BUURTPLEIN B.V. Relatie met programma Sterke samenleving Vestigingsplaats

Doetinchem

Rechtsvorm

Besloten vennootschap (BV)

Openbaar belang

Buurtplein is verantwoordelijkheid voor (het toeleiden naar) adequate zorg en ondersteuning voor alle inwoners van Doetinchem die daarvoor op grond van de wet in aanmerking komen, alsmede de verantwoordelijkheid voor de inwoners van de zeven regionale gemeenten waarvoor Doetinchem de functie van centrumgemeente vervult (onderdeel beschermd wonen). Gemeente en Buurtplein hebben deze opdracht vastgelegd in een opdrachtovereenkomst naar privaatrecht

Wettelijke taak

Ja, Buurtplein geeft namens de gemeente Doetinchem uitvoering aan de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en aan de Jeugdwet

Deelnemende partijen

Gemeente Doetinchem (100% eigenaar) (Voor het onderdeel Wmo - beschermd wonen is Buurtplein ook uitvoerder voor de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk)

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Ook in 2021 heeft corona een grote impact gehad op de uitvoering van de werkzaamheden door Buurtplein. De uitvoering van de opdracht, waaronder de toeleiding van inwoners naar noodzakelijke zorg en ondersteuning, heeft over het algemeen goed doorgang kunnen vinden. Nadat in 2020 Buurtplein een vernieuwde opdracht heeft gekregen is de verdere realisatie hiervan in 2021 voortvarend uitgewerkt. Buurtplein heeft als belangrijkste uitvoeringspartner in het sociaal domein een grote bijdrage geleverd aan het uitvoeren van de Keuzerichtingen en de Taskforcedoelstellingen. Belangrijke ontwikkelingen in 2020 bij Buurtplein waren: de voorbereidingen op de (door)decentralisatie van Wmo Wonen (voorheen: Beschermd Wonen); de voorbereidingen op de vernieuwde werkwijze als gevolg van de aanbesteding Wmo en jeugdhulp (ingangsdatum 1 juli 2022). Buurtplein en gemeente onderhielden in 2021 een nauwe samenwerkingsrelatie en zetten deze constructieve relatie ook in 2022 voort. Risico's

Het uitvoeren van de inhoudelijke en financiële opdracht (aan de hand van kerntaken) door Buurtplein diende te gebeuren terwijl inwoners tegelijkertijd adequaat ondersteund moeten worden. De transformatie in het sociaal domein in algemene zin en de doorvertaling ervan binnen Buurtplein vraagt balancerend vermogen. De vernieuwde werkwijze als gevolg van de nieuwe inkoop (ingangsdatum 1 juli 2022) en de doorcentralisatie van Wmo Wonen (voorheen: Beschermd Wonen) kan leiden tot een hogere workload binnen Buurtplein en heeft tot gevolg dat er processen en procedures moeten worden aangepast. Het is mogelijk dat hiervoor (tijdelijk) extra capaciteit nodig is.

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

L.T.M. (Rens) Steintjes (afgevaardigde algemene vergadering van aandeelhouders) F.H.T. (Frans) Langeveld (opdrachtgever - Wmo) H. (Hans) Dales (opdrachtgever - Jeugdwet)

Stemverhouding

100% aandeelhouder

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

Exploitatiebijdrage

2021 € 9.461.300

Ontwikkeling

€ 9.108.385

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2019

31-12-2020

Eigen vermogen

€ 231.219

€ 481.709

Vreemd vermogen

€ 3.788.536

€ 3.908.447

Exploitatieresultaat

€ -154.545

€ 250.490

Ontwikkeling

90

BUHA B.V. Relatie met programma Doetinchem centrumstad en Veranderende leefomgeving Vestigingsplaats

Doetinchem

Rechtsvorm

Besloten vennootschap (BV)

Openbaar belang

Het zorgdragen voor een schone, hele en veilige openbare ruimte en bij de uitvoering hiervan arbeidsparticipatie en sociale werkgelegenheid te bevorderen en duurzame innovaties na te streven

Wettelijke taak

Ja, Buha BV voert namens de gemeente wettelijke taken uit voor de gemeente, met name op het gebied van beheer en onderhoud van de openbare ruimte

Deelnemende partijen

Gemeente Doetinchem

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Buha blijft zich de komende jaren ontwikkelen op de onderdelen organisatie, bedrijfsvoering en financiën. Ook in 2022 gaat Buha verder aan de slag met thema's als duurzaamheid, klimaatbestendige leefomgeving en circulariteit die steeds als een rode draad in haar werk terug zullen komen. Buha heeft in de begroting vanaf 2022 rekening gehouden met een lagere bijdrage van € 250.000 van de gemeente vanwege de opgelegde structurele efficiencytaakstelling. De maatregelen die voortvloeien uit de bezuinigingsvoorstellen zijn echter nog niet volledig gerealiseerd. Risico's

Buha heeft in 2021 een klein positief resultaat behaald. Buha heeft voor de komende jaren een sluitende begroting gepresenteerd. Het eigen vermogen van Buha is niet toereikend om te kunnen dienen als weerstandsvermogen. De aandeelhouder zal in 2022 een besluit nemen over hoe Buha de komende jaren het weerstandsvermogen kan opbouwen.

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

F.H.T. (Frans) Langeveld (afvaardiging naar aandeelhoudersvergadering) L.T.M. (Rens) Steintjes (opdrachtgever)

Stemverhouding

100% aandeelhouder

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

Exploitatiebijdrage

2021 € 26.277.859

Ontwikkeling

€ 27.848.699

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2019

31-12-2020

Eigen vermogen

€ 131.172

€ 365.505

Vreemd vermogen

€ 12.118.804

€ 12.014.022

Exploitatieresultaat

€ 148.272

€ 234.332

Ontwikkeling

91

EUREGIO Relatie met programma Doetinchem centrumstad Vestigingsplaats

Gronau (DE)

Rechtsvorm

Nederlands Duits openbaar lichaam conform het Verdrag van Anholt

Openbaar belang

De EUREGIO heeft als taak de regionale grensoverschrijdende samenwerking van haar leden te bevorderen, te ondersteunen en te coördineren

Wettelijke taak

Nee

Deelnemende partijen

De EUREGIO telt 129 lidgemeenten. 104 aan Duitse en 25 aan Nederlandse zijde. Een deel van de gemeenten is indirect lid via hun (Land-)Kreis. Ook twee waterschappen zijn lid

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Het jaar 2021 stond in het teken van de afronding van veel INTERREG V-projecten. Inmiddels is bijna 100 procent van de hiervoor gereserveerde middelen beschikt. Het komende jaar (2022) zal in het teken staan van de overgang van INTERREG V naar de nieuwe programmaperiode INTERREG VI. In 2021 zijn de prioriteiten van dit nieuwe programma vastgesteld, waarbij duidelijk wordt dat de focus wordt gelegd op de thema's innovatie, duurzaamheid & klimaatadaptatie en onderwijs & arbeidsmarkt. Binnen INTERREG VI wordt vastgehouden aan het huidige programmagebied, waarvan Doetinchem en de Regio Achterhoek deel uitmaken. Risico's

Met betrekking tot het lidmaatschap van Doetinchem bij de EUREGIO bestaan geen significante risico's. Benoemd kan worden dat als gevolg van prijsstijgingen bij de EUREGIO de lonen en overheadkosten geïndexeerd zullen worden. Met het bestaande eigen vermogen is volgens de EUREGIO de stabiliteit van de lidmaatschapsbijdragen op lange termijn echter gewaarborgd. Voor Doetinchem zou dit betekenen dat een extra verhoging van de lidmaatschapskosten niet waarschijnlijk is. Op dit moment wordt de volgende formule gehanteerd voor de berekening van de lidmaatschapkosten van de EUREGIO: (aantal inwoners van twee jaar geleden x €0,29 – 10% korting). De lidmaatschapskosten zullen op basis van deze formule dus alleen kunnen stijgen, indien het inwonersaantal van Doetinchem toeneemt.

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

M. (Mark) Boumans (AB-lid, raadslid)

Andere leden

Raadslid R.B.J. Veldkamp (AB-lid, raadslid), vervanger M.J.G. Wijers Raadslid W.P. Herngreen (AB-lid), vervanger raadslid M.H. Heerenveen

Stemverhouding

2 van de 84 stemmen in de EUREGIO-Raad 3 van de 198 stemmen in het AB

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

Lidmaatschapsbijdrage

2021

Ontwikkeling

€ 15.022

€ 15.138

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2018

31-12-2019

Eigen vermogen

€ 1.607.266

€ 1.880.088

Vreemd vermogen

€ 34.244.155

€ 31.538.984

Exploitatieresultaat

€ 272.822

€ 183.860

Ontwikkeling

92

EUREGIO RIJN-WAAL Relatie met programma Doetinchem centrumstad Vestigingsplaats

Kleve (DE)

Rechtsvorm

Openbaar lichaam conform Duits recht

Openbaar belang

De grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren

Wettelijke taak

Nee

Deelnemende partijen

De Euregio Rijn-Waal telt 54 leden. 30 aan Nederlandse zijde en 24 aan Duitse zijde. Tot de leden behoren vooral gemeenten, maar ook andere openbare lichamen zoals Kreise

Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Ook voor Euregio Rijn-Waal geldt dat in 2021 de meeste INTERREG V-projecten worden afgerond. Inmiddels is dan ook (bijna) 100 procent van de beschikbare middelen voor projecten binnen prioriteit 1 en 2 beschikt. Het komende jaar zal voor de Euregio Rijn-Waal - net als bij de EUREGIO - in het teken staan van de overgang naar de nieuwe programmaperiode INTERREG VI. De verwachting is dat de subsidiemiddelen voor deze programmaperiode zullen gaan toenemen, waardoor er meer geld beschikbaar is voor Euregionale samenwerkingsprojecten. Risico's

Voor de Euregio Rijn-Waal worden de lidmaatschapskosten op een andere wijze berekend: berekening: t/m 50.000 inwoners: €0,19 per inwoner, vanaf 50.001 inwoners: €0,15 per inwoner + €500 basisbijdrage). Ook hier geldt dus dat de lidmaatschapskosten van Doeitnchem kunnen toenemen, indien het inwonersaantal van de gemeente stijgt. Met betrekking tot de Euregio Rijn-Waal is te vermelden dat het GrensInfoPunt vanaf 2021 ook als zelfstandige instelling van de Euregio Rijn-Waal wordt beheerd, waarvoor middelen gedurende de jaren 2022 tot 2025 in de begroting worden opgenomen. Hetzelfde geldt voor het arbeidsmarktprogramma EURES/Easy/ESF, in het kader waarvan voor de jaren 2022 en 2023 nog middelen in de begroting worden gereserveerd.

Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem

Portefeuille

M. (Mark) Boumans (raadslid)

Andere leden

Raadslid R.G.M. Veenes (raadslid), vervanger raadslid R.L. Giesen Raadslid F.J.O. Boerman (raadslid), vervanger raadslid M.A. Kock

Stemverhouding

3 van de 136 stemmen in de Euregioraad

Financieel belang Jaarrekening gD

2020

Lidmaatschapsbijdrage

2021 € 11.150

Ontwikkeling € 11.200

Financiële positie Jaarrekening VP

31-12-2019

31-12-2020

Eigen vermogen

€ 1.650.555

€ 1.762.724

Vreemd vermogen

€ 3.614.739

€ 3.395.350

Exploitatieresultaat

€ 192.469

€ 112.170

Ontwikkeling

93

7. Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf is de verantwoording van de gemeentelijk gronden over 2021, opgenomen in de programma’s ‘Doetinchem centrumstad’ zijnde de bedrijfsterreinen en ‘Veranderende leefomgeving’ zijnde de woningbouwlocaties. We geven inzicht in de programmaresultaten en ontwikkelingen op hoofdlijnen. De raad heeft in de raadsvergadering van 08-07-2021 het Meerjaren Perspectief Ontwikkellocaties (MPO 2021) vastgesteld. Daarin zijn naast de grondexploitatieprojecten ook de overige grote ruimtelijke projecten verantwoord. Voor de uitvoering van al deze ruimtelijke ontwikkelingen heeft de raad € 3,45 mln. aanvullend krediet verstrekt. De raad heeft op 29-04-2021 de grondexploitatie voor het woningbouwproject Wijnbergen De Kwekerij geopend en vastgesteld. Daarbij een uitvoeringskrediet verleend van € 1,6 mln. De verantwoording over de grondexploitaties bestaat uit de volgende onderdelen: 1. samenvatting; 2. resultaat bouwgrondexploitaties; 3. gronden, gesplitst in bouwgronden in exploitatie en niet in exploitatie (MVA); 4. grondverkopen; 5. risico’s bouwgrondexploitaties; 6. kredieten. 1. Samenvatting - Het resultaat op de grondexploitaties bedraagt € 2,64 mln. positief. Dit bestaat uit enerzijds een resultaat van € 1,65 mln. op de grondexploitaties woningbouw- en anderzijds uit € 0,99 mln. op de grondexploitaties bedrijventerreinen.

- In 2021 daalde de totale boekwaarde van de grondexploitaties met circa € 9,6 mln. Van € 53,1mln. naar € 44,5 mln. (exclusief tussentijdse winstneming). - Voor de verlieslatende projecten zijn voorzieningen getroffen. Het saldo bedraagt € 5,6 mln. (t.o.v. € 7,1mln. in 2020). - In 2021 is er voor € 12,3 mln. aan bouwgrond verkocht. Dat is € 3,1 mln. meer dan was verwacht. Dat geldt voor zowel bij de woningbouwprojecten als bij de bedrijventerreinen. Voor woningbouw zijn momenteel nagenoeg geen kavels meer beschikbaar. Projecten met nieuwe kavels voor particulier opdrachtgeverschap, starterswoningen en overige projectmatige bouw zijn in voorbereiding. Bedrijfskavels zijn nog wel (beperkt) beschikbaar. - De risico’s die samenhangen met de gebiedsontwikkelingsprojecten (grondexploitaties en nietgrondexploitatieprojecten) zijn in het MPO 2021 gekwantificeerd op € 1,9 mln. en ten opzichte van het jaar daarvoor afgenomen met € 0,9 mln. - De uitgaven in 2021 passen binnen het verstrekte krediet. Totaal aangevraagd krediet bedraagt 179,2 mln. de werkelijke uitgaven tot en met 31-12-2021 zijn 171,3 mln. 2. Resultaat bouwgrondexploitaties 2021 Het resultaat op de grondexploitatie bedraagt € 2,64 mln. positief en is als volgt opgebouwd: Woningbouw grondexploitaties (1,65 mln.)

- Tussentijds winstneming voor de grexen Heideslag € 3.150, Vijverberg zuid € 1.900 en Heelweg € 429.264. Volgens de verslaggevingsregels is een gemeente verplicht om bij positieve grondexploitaties tussentijds de winsten in de jaarrekening te verantwoorden. De winstneming gebeurt naar rato van de voortgang van het project.

94

- Verlaging van de voorziening Lookwartier van € 116.177 (voordeel) en verlaging van de voorziening Iseldoks € 1.095.868 (voordeel). Bedrijventerreinen grondexploitaties (€ 0,99 mln.) - A18 Bedrijvenpark: mede door de positieve ontwikkeling van de verkopen op het A18 Bedrijvenpark is de grondexploitatie met een aanvankelijk negatief resultaat omgeslagen naar een positief resultaat. Dat betekent dat enerzijds de beschikbare voorziening van € 423.499 kan vrijvallen en er anderzijds een tussentijdse winst genomen kan worden van € 23.913. - Tussentijdse winstneming uit de grondexploitatie Bedrijventerrein Verheulsweide € 546.981. 3. Gronden Bouwgronden In Exploitatie (BIE) Aan het begin van het jaar is een bedrag van € 53,1 mln. geïnvesteerd voor de zeven actieve grondexploitaties. In 2021 is er één nieuwe grondexploitatie geopend. Het afgelopen jaar is de boekwaarde over de acht grondexploitaties gezamenlijk € 44,5 mln. Een verlaging van € 8,6 mln. Voor verlieslatende grondexploitaties is een voorziening nodig van € 5,6 mln. Per saldo is de waarde € 39,0 mln. Dit bedrag is verantwoord op de balans onder het onderdeel “voorraden” en gespecificeerd in de tabel verloopstaat grondexploitaties. De daling wordt veroorzaakt door positieve ontwikkelingen (meer opbrengsten en kostenreductie) binnen de meeste grondexploitaties.

Materiële Vaste Activa (MVA) De strategische gronden dienen volgens de BBV voorschriften op de balans te worden opgenomen onder “Materiële vaste activa”. De strategische gronden zijn gewaardeerd voor € 6 per m², met uitzondering van de resterende gronden van het noordelijk deel van het A18 Bedrijvenpark. Deze zijn opgenomen voor een bedrag van € 48 per m². Van de strategische grondvoorraad is in 2021 een oppervlakte van 106.133 m², tegen een boekwaarde van € 636.798, in exploitatie genomen. Dit betreft het project Wijnbergen De Kwekerij. Naar verwachting zullen in 2022 meer strategische gronden in exploitatie worden genomen voor de projecten A18 Bedrijvenpark (2e en 3e fase), Wehl Heideslag 2e fase en Wehl Fokkenkamp. 4. Grondverkopen De totale geraamde verkoopopgave opgenomen in het MPO 2021 voor de komende jaren bedroeg 210 woningkavels met een geraamde opbrengst van in totaal € 16,7 mln. Voor bedrijventerreinen was dat 30,6 ha. voor de komende acht jaar, met een geraamde opbrengst van € 44,3 mln. Woningbouw Voor de grondverkopen ten behoeve van woningbouw werd in het MPO 2021 voor het jaar 2021 een bedrag geraamd van € 3,7 mln. Ultimo 2021 is er voor een bedrag van € 5,1 mln. aan bouwgrond verkocht. De verkoop betreft 19 woningbouwkavels (particulier opdrachtgeverschap) met een totale verkoopwaarde van € 3,4 mln. Daarnaast is er voor € 1,7 mln.

aan bouwgrond verkocht voor projectmatige bouw (26 woningen). Vanwege de aanhoudende vraag naar nieuwe woningen en bouwkavels is in 2020 een onderzoek gestart naar de mogelijkheden van een aantal nieuwe woningbouwprojecten. In 2021 heeft dat ertoe geleid dat een aantal nieuwe projecten in voorbereiding zijn genomen en er één nieuwe grondexploitatie is geopend. In 2022 worden er naar verwachting meer grondexploitaties geopend. Daarmee wordt voorzien in de aanhoudende vraag naar woningbouwkavels en

95

woningen waarmee invulling wordt gegeven aan de ambitie van de gemeente Doetinchem om te groeien naar een gemeente met circa 70.000 inwoners in 2036. Bedrijventerreinen Voor de grondverkopen ten behoeve van bedrijven werd in het MPO 2021 voor het jaar 2021 een bedrag geraamd van € 5,4 mln. Ultimo 2021 is er voor € 7,2 mln. (6 hectare) aan bouwgrond verkocht voor de realisatie van nieuwe bedrijven. Er is een aanhoudende vraag naar kavels op bedrijventerreinen. Vanwege de beperking van het tijdelijk niet kunnen aansluiten van nieuwe bedrijven op het middenspanningsnet houden we rekening met een periode van circa twee jaar met een wat lager uitgiftetempo. Desondanks zien we de uitgifte van de resterende kavels met vertrouwen tegemoet. 5. Risico’s bouwgrondexploitaties In het MPO 2021 hebben we de risico’s gekwantificeerd voor een bedrag van € 1,9 mln. Dat is inclusief een bedrag van € 0,9 mln. voor de overige ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (gemeentelijke investeringsprojecten en projecten d.m.v. faciliterend grondbeleid). Bij de actualisaties van het MPO 2022 zullen we de risico’s in zijn totaliteit opnieuw beschouwen. 6. Kredieten Op 08 juli 2021 zijn door de raad kredieten verstrekt. De hoogte van dit krediet was gebaseerd op de gerealiseerde uitgaven tot en met 2020 (boekwaarde) en de nog te realiseren uitgaven in 2021 en 2022.

Deze jaarschijven van nog te realiseren uitgaven en inkomsten zijn opgenomen in de gemeentebegroting. In totaal is er voor de grondexploitaties een bedrag verstrekt van € 179,2 mln. en in werkelijkheid is € 171,3 mln. benut en blijft binnen het krediet.

96

8. Rechtmatigheid Inleiding Over het verslagjaar 2021 wordt de rechtmatigheidsverklaring afgegeven door de accountant. Met rechtmatigheid wordt bedoeld dat wordt voldaan aan interne en externe wetgeving. Uw raad heeft via het controleprotocol 2021 en met het bijbehorende normenkader 2021, dat is vastgesteld door het college, de voor de gemeente geldende wet- en regelgeving van toepassing verklaard voor de rechtmatigheidstoets. Het normenkader is het belangrijkste uitgangspunt voor de rechtmatigheidscontrole door de accountant. Perspectief van de accountant in relatie tot rechtmatigheid In het controleprotocol is vastgelegd wat de accountant, in opdracht van uw raad, doet om zich een oordeel te vormen over de jaarrekening 2021 van de gemeente Doetinchem, voor wat betreft de onderdelen getrouwheid en rechtmatigheid. In deze paragraaf gaat het uitsluitend om de bevindingen van de accountant inzake de financiële rechtmatigheid van het gemeentelijk handelen in 2021. Het controleprotocol wordt evenals het controleplan van de accountant jaarlijks ter besluitvorming voorgelegd aan uw raad. Het controleprotocol is op 25 maart 2021 vastgesteld door uw raad (raadsbesluit 2021-22). Op 29 maart 2022 is vervolgens het controleplan vastgesteld (raadsbesluit 2022-18). Het kader dat de accountant beschikbaar heeft is het door het college vastgestelde normenkader 2021.

In dit kader zijn de verordeningen en de raadsbesluiten opgenomen. Het normenkader wordt jaarlijks gescreend op gewijzigde interne- en externe regelgeving. Naar aanleiding van de screening wordt het kader eventueel bijgesteld en door het college vastgesteld. Uw raad ontvangt vervolgens het kader ter kennisname. U bent hierover geïnformeerd per raadsmededeling op 25 januari 2022 (raadsmededeling 2022-07). 1. Bij de beoordeling van de rechtmatigheid hanteert de accountant de volgende criteria: Het voorwaardencriterium: alle financiële beheershandelingen zijn verricht in overeenstemming met de vigerende wet- en regelgeving. 2. Het begrotingscriterium: alle lasten in het begrotingsjaar vallen binnen de begroting (inclusief wijzigingen) zoals deze door de gemeenteraad is goedgekeurd. Eventuele begrotingsoverschrijdingen zijn niet verwijtbaar aan het college, bijvoorbeeld omdat ze niet voorzienbaar waren. 3. Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium: het college heeft waarborgen ingebouwd om te voorkomen dat, als gevolg van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving, ten onrechte overheidssubsidies of- uitkeringen zijn verleend of er een te laag bedrag aan heffingen dan wel geen heffingen zijn betaald. De goedkeuringstoleranties voor de accountant heeft uw raad in het controleprotocol 2021 vastgesteld.

Deze percentages gelden over het totaal van lasten in de jaarrekening. Voor 2021 gaat het om 277,3 miljoen. De materialiteit voor fouten (1% van de lasten) komt hiermee op € 2.773.000. De materialiteit voor onzekerheden (3% van de lasten) op € 8.319.000. Naast de goedkeuringstoleranties zijn de rapporteringstoleranties van belang. Uitgangspunt bij de rapporteringstoleranties is dat geconstateerde fouten en onzekerheden in het accountantsverslag 2021 vermeld worden zodra deze 5% van de materialiteit overschrijden. Bij fouten derhalve € 138.650 en bij onzekerheden € 415.950. Het staat de accountant daarnaast uiteraard vrij om naar eigen inzicht belangrijke bevindingen in het verslag op te nemen, ook al onderschrijden de financiële consequenties hiervan de bovenstaande percentages.

97

Bevindingen ten aanzien van het begrotingscriterium Dit criterium houdt in dat de financiële handelingen in 2021 tot stand moeten zijn gekomen binnen de kaders van de vastgestelde begroting 2021 en de hiermee samenhangende programma’s. Met andere woorden: zijn de bij een programma horende budgetten en kredieten niet overschreden. Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium wordt getoetst of aan het budgetrecht van de raad is voldaan. Het systeem van budgetbeheer en – bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen worden gemeld bij de raad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. In 2021 is hieraan invulling gegeven via de technische begrotingswijziging 2021. Indien een wijziging van de begroting niet meer in het jaar zelf is of kon worden voorgelegd aan de raad zijn bestedingen boven het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig. Gaat het echter om overschrijdingen binnen het door de raad uitgezette beleid én worden ze goed herkenbaar opgenomen in de jaarrekening, dan kan de raad alsnog met deze uitgaven instemmen. Doen dergelijke situaties zich voor, dan nemen we die in deze paragraaf op en vragen we de raad hiermee deze alsnog goed te keuren.

De accountant moet deze overschrijdingen overigens wel opnemen in zijn accountantsverslag, aangezien hij zijn verklaring afgeeft bij de door het college opgemaakte jaarrekening en voor hem dan dus nog niet vaststaat of de raad de overschrijdingen ook inderdaad zal goedkeuren. De jaarrekening 2021 is op programmaniveau beoordeeld op overschrijdingen. Alleen de lastenkant is in de toets betrokken. Progr.

Omschrijving programma

Lasten begroot

Lasten werkelijk

Saldo

1

Doetinchem centrumstad

32.923

33.245

-322

2

Sterke samenleving

152.175

168.343

-16.168

3

Veranderende leefomgeving

36.145

31.423

4.723

4

Organisatie en financiën

40.845

44.273

-3.428

262.089

277.283

-15.194

Totaal programma's

Er is sprake van begrotingsoverschrijding op drie programma’s. Een deel van deze overschrijdingen past binnen de beleidskaders van de raad. Dit wordt niet meegewogen in het accountantsoordeel. Bij de resterende overschrijdingen is sprake van overschrijdingen waar hogere opbrengsten, in de vorm van bijdragen van derden of onttrekkingen aan reserves of voorzieningen/transitoria, tegenover staan. Hierdoor is van onrechtmatigheid, relevant voor het accountantsoordeel, geen sprake. Bevindingen ten aanzien van het M&O criterium De gemeente heeft voor misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik in 2021 beleid vastgesteld (raadsmededeling 2022-21). Dit beleid betreft een overkoepelend beleid met daarin opgenomen de algemene uitgangspunten voor M&O, de risico's en ook de maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik. De beheersmaatregelen (verbijzonderde) interne controles en principes als functiescheiding en integriteit vormen daarvoor de randvoorwaarden. Bij het verrichten van interne controles, en onderzoeken wordt aandacht besteed aan het M&Obeleid. Ook bij het opstellen van procesbeschrijvingen, in het kader van de administratieve organisatie, wordt rekening gehouden met M&O-gevoelige aspecten. De uitkomsten hiervan worden naar de toekomst toe gebruikt voor de rechtmatigheidsverklaring die het college van B&W gaat afgeven. Nu toetst de accountant nog op deze onderdelen.

98

Bevindingen ten aanzien van het voorwaardencriterium In 2021 zijn alle financiële beheershandelingen verricht in overeenstemming met de vigerende wet- en regelgeving. Uit de uitgevoerde controles in 2021 zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd boven de gestelde rapportagegrenzen. Rechtmatigheidsverantwoording vanaf 2022 Naar verwachting moet de gemeente (het college van burgemeester en wethouders) per verslagjaar 2022 voor het eerst zelf in het jaarverslag verantwoording afleggen over de rechtmatigheid van het gevoerde bestuur in de vorm van de rechtmatigheidsverklaring. Deze wijziging is onderdeel van het Wetsvoorstel versterking decentrale rekenkamers dat in 2021 in de Tweede Kamer is ingebracht. De verwachting is dat dit wetsvoorstel in 2022 wordt aangenomen. Initieel zou de gemeente (het college van burgemeester en wethouders) over het verslagjaar 2021 al zelf de rechtmatigheidsverklaring afleggen maar door uitstel van de behandeling van het wetsvoorstel is dit verschoven naar 2022. De belangrijkste reden voor dit uitstel is dat door de coronacrisis de verantwoording en controle over het verslagjaar 2021 al complexer zijn geworden, waardoor de invoering van de rechtmatigheidsverklaring op korte termijn niet meer opportuun was.

Uiteraard is het publiceren van de rechtmatigheidsverklaring over het verslagjaar 2022 alleen niet voldoende voor de rechtmatigheidsverantwoording nieuwe stijl. Er wordt van de gemeente verwacht dat zij een duidelijke en deugdelijke grondslag heeft voor de afgifte van de rechtmatigheidsverklaring. Deze grondslag wordt de onderbouwing van de verantwoording genoemd. Het doel is om met een bepaalde mate van zekerheid vast te stellen dat financiële (beheers)handelingen hebben plaats gevonden binnen de kaders van wet- en regelgeving. Om goed voorbereid te zijn op deze wetswijziging is de gemeente Doetinchem in het vierde kwartaal van 2021 gestart met de voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording nieuwe stijl, afgifte van de rechtmatigheidsverklaring door het college van burgemeester en wethouders. In deze voorbereiding zijn de volgende activiteiten uitgevoerd: - De implicaties voor de afgifte van de rechtmatigheidsverklaring zijn in beeld gebracht; - Stakeholders zijn door middel van presentaties meegenomen in betekenis, implicaties en stappenplan voor de implementatie van de rechtmatigheidsverklaring; - De huidige situatie ten aanzien van de interne controle is per team geïnventariseerd, welke controles worden er uitgevoerd. In 2022 staat de (verdere) implementatie van de rechtmatigheidsverantwoording nieuwe stijl op de planning.

In hoofdlijn bestaat dit uit de volgende activiteiten: - Het (verder) verhogen van het risicobewustzijn binnen de gemeente; - Het (verder) optimaliseren van de interne controle; - Het nader invulling geven aan procesmanagement. Deze activiteiten zijn eveneens voorbereidend op de accountantscontrole over het verslagjaar 2022.

99