Bijlage 1 - Jaarstukken 2021 gemeente Doetinchem.pdf
Tekst van het document
Kapitaalgoed wegen Te onderhouden kapitaalgoederen De omvang van het gemeentelijke wegennet bedraagt ongeveer 3.700.000 m2 verharding. - 53 % elementenverhardingen (betontegels en klinkerverhardingen); - 42 % asfalt; - 1 % cementbeton - 4 % half- en onverhard (zandwegen in het buitengebied). Het beleidskader De beleidskaders: - Mobiliteitsvisie 2016-2026; - Uitvoeringsprogramma mobiliteit; - Wegcategoriseringplan 2009; - Nota Verkeerslichten 2013; - Beheerplan Verkeersinstallaties 2016;
59
- Richtlijnen, normen en instrumenten voor het wegontwerp van het Centrum voor regelgeving en Onderzoek in de Grond- water en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW). De leidraad voor onderhoud van de wegen is de systematiek voor rationeel wegbeheer van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond- water en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW). Jaarlijks houden we een weginspectie en wordt een meerjarig beheer- en onderhoudsplan opgesteld. In het beheerplan wegen wordt jaarlijks aangegeven welk onderhoud uitgevoerd is, wat de kwaliteit is van het wegennet en welke onderhoudsmaatregelen met bijbehorende financiën de komende jaren uitgevoerd worden. Het nieuwe beleidsplan Wegen is in 2021 aan het college van burgemeester en wethouders en de raad voorgelegd en vastgesteld. Daarnaast is er een amendement aangenomen om ook de elementenverharding op het kwaliteitsniveau basis te onderhouden. Door het toegekende extra budget is de verwachting dat de kwaliteit van de wegen weer zal gaan toenemen. Financiële consequenties in de begroting De raad heeft besloten voor 2021 een incidentele besparing van € 300.000 door te voeren op wegen. Voor 2021 is deze besparing gerealiseerd. Stand van zaken planuitvoering begroting 2021 De uitvoering van het reguliere onderhoud wegen loopt volgens planning.
Verder zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: - Europaweg; - IJzervoortseweg; - Kajuitstraat; - Heidedijk; - Heggenveld; - Leemkuilseweg; - Onderhoud markeringen; - Onderhoud zandwegen; - Slijtlagen en deelreparaties asfaltwegen. Kwalitatieve indicatoren voor kapitaalgoed wegen Product Wegen Kwaliteit totaal areaal verhardingen Norm CROW totaal areaal verhardingen
Voldoende
Matig
92%
2%
Onvoldoende 6%
77-87%
9-14%
4-9%
Kwaliteit areaal asfaltverhardingen
88%
5%
8%
Norm CROW asfaltverhardingen
75-85%
10-15%
5-10%
Kwaliteit areaal elementenverhardingen Norm CROW elementenverhardingen
95%
1%
4%
80-90%
7-12%
3-8%
Voor het totale area wegen is nog geen sprake van achterstallig onderhoud. Echter we zien dat 8% van het asfaltareaal onvoldoende van kwaliteit is. Dit percentage is ten opzichte van 2020 met 1% gestegen. Dit valt nog wel binnen de normen die het CROW daaraan stelt (5-10%). Bij het nieuwe beleidsplan Wegen 2021-2031 is extra onderhoudsbudget toegekend om het onderhoudsniveau van de infrastructuur op peil te houden en te voorkomen dat onveilige situatie of kapitaalvernietiging ontstaat.
Kapitaalgoed riolering Te onderhouden kapitaalgoederen - 380 km vrijverval riool; - 17,5 km persleiding; - 9.000 stuks inspectieputten; - 19.750 straatkolken;
60
- 25 overstorten; - 7 randvoorzieningen / bergbezinkbassins; - 48 rioolgemalen; - 491 drukrioolunits; - 123 IBA’s (individuele behandeling afvalwater). Het beleidskader De volgende doelen zijn opgenomen in het Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2021 (GRP): - Duurzame bescherming van de volksgezondheid; - Handhaving van een goede leefomgeving; - Duurzame bescherming van natuur en milieu. Deze doelstellingen bereiken we door: - Het afkoppelen van verhard oppervlak van de riolering; - Het renoveren van rioolgemalen, mechanische riolering en IBA’s; - Het renoveren, vervangen en vernieuwen van riolen; - Het dagelijkse beheer en onderhoud aan rioolgemalen, drukriolering, IBA’s, kolken en de overige rioleringssystemen. Door het afkoppelen van verharde oppervlakten wordt geanticipeerd op de klimaatverandering door afvalwater en hemelwater te scheiden. Zo wordt de kans op wateroverlast vanuit de gemengde rioolstelsels verkleind. Jaarlijks inspecteren we een deel van het rioolstelsel, alle gemalen, drukrioleringsunits en IBA’s. Financiële consequenties in de begroting De verwachting is dat de komende jaren door de maatregelen vanuit het Delta Programma Ruimte Adaptatie (DPRA) de uitgaven zullen stijgen. De maatregelen rondom riolering, water, klimaatadaptatie wordt opgenomen binnen de Omgevingsvisie en plannen. De financiële consequenties worden in de begroting 2023 meegenomen.
Stand van zaken planuitvoering begroting 2021 Het reguliere onderhoud aan de riolering is volgens planning uitgevoerd. Verder zijn de onderstaande onderzoeken en projecten gestart/uitgevoerd. Onderzoek: - Dit jaar heeft in het teken gestaan van het vertalen van de stresstesten en de risicodialogen naar een uitvoeringsplan Klimaatadaptatie 2022-2026. Hieruit zullen gebieden naar voren komen die we samen met de gemeente aan gaan pakken. Buha heeft hier ambtelijk al een voorzet voor gedaan en gaat dit in 2022 samen met de Adviseur Klimaat en Water die bij de gemeente Doetinchem is aangesteld verder uitwerken. Deze adviseur zal de trekker worden van de klimaatadaptatie en daar gaan ook take naar verschuiven. - Onderzoek en gesprekken met de Esbro in Wehl naar aanleiding van hoge concentraties H2S en methaan, waardoor de riolering behoorlijk aangetast is. Dit onderzoek is in 2018 gestart en loopt door tot en begin 2022 zijn de laatste onderzoeken. De ODA, ODRN en het waterschap zitten nu ook aan tafel, i.v.m. een herziening van de milieuvergunning. Dit gaat misschien kansen bieden. De Ebro loost nml. Een keer zoveel afvalwater als in de milieuvergunning staat. - Onderzoek gedaan naar VGS 2.0 in Dichteren om meer “schoon” regenwater naar het oppervlaktewater te brengen i.p.v. naar de RWZI. Voorstel ligt nu bij het waterschap die dit intern verder kort gaat sluiten.
Hun eerste reactie was positief. Onze wens/planning is om dat in 2023 uit te gaan voeren; - Onderzoek gedaan naar mogelijkheden voor Blauwe Aders (fysieke hemel waterstromen, boven- en ondergronds) in de Pas en Oosseld.
61
Binnen het vervangingsplan zijn de volgende investeringen uitgevoerd: - In 2021 is de laatste fase van de renovatie van de mechanische riolering uitgevoerd. De werkzaamheden bestonden uit het vervangen van 4 pompunits, 147 pompen, 127 stuks leidingwerk en 110 besturingsunits inclusief buiten opstellingskast en het leveren en plaatsen van 146 afsluiters bij de mechanische riolering; - Vervangen van ca. 250 meter hoofdriool in de Brouwerskamp, incl. nieuwe bestrating en uitleggers; - Relinen van 154 meter vrijverval riolering en 1 inspectieput in de Wilgenhage; - Relinen van 270 meter vrijverval riolering en 4 inspectieputten in de J.F. Kennedylaan; - Relinen van 90 meter vrijverval riolering en 3 inspectieputten op het bedrijventerrein A-18 in Wehl, a.g.v. H2S aantasting door Esbro; - Relinen van 265 meter vrijvervalriolering en 6 inspectieputten in de Pattonstraat e.o.; - Afkoppelen van ca. 900 m2 verharding in de Gerstdreef; - Afkoppelen van circa 7.000 m2 verhard oppervlak van de gemengde riolering in Nieuw-Wehl, is in 2020 gestart en in 2021 afgerond; - Vervangen beschoeiing nabij de Alpen en Apennijnen. De onderstaande investering is in 2018 voorbereid en wacht op uitvoering i.v.m. ruimtelijke ontwikkeling: - Verruimen van de afvoerleiding De Bongerd. In 2021 is wederom goed gebruik gemaakt van de stimuleringsregeling voor het afkoppelen van woningen.
In totaal zijn 86 woningen geheel of gedeeltelijk afgekoppeld. Hiermee is circa 7.000 m2 dakoppervlak afgekoppeld van de gemengde riolering. Daarnaast heeft Elver in Nieuw Wehl ca. 1.800 m2 afgekoppeld van diverse gebouwen op hun terrein, waarvoor ze ook een subsidie hebben ontvangen. Kwalitatieve indicatoren voor kapitaalgoed riolering Product Afvalwatersysteem Aanlegperiode riolering:
Voldoet aan doelen, functionele eisen en maatstaven GRP 2016-2021
16% ouder dan 1970
Ja
31% tussen 1970 en 1989
Ja
38% tussen 1990 en 2009
Ja
16% na 2010
Ja
Ouderdom is echter niet alleen maatgevend voor de kwaliteit van de riolering. De aantasting door afvalstoffen en gassen, invloeden van de omgeving zoals, boomwortels, zettingen van de ondergrond, grondwater ed, zijn mede maatgevend voor de kwaliteit van de riolering.
Kapitaalgoed groen en spelen Te onderhouden kapitaalgoederen Plantsoenen, bermen, parken, bospercelen inclusief de daar binnen aanwezige technische voorzieningen. - Openbaar groen ca. 568 ha.; - Bomenbestand ca. 35.729 stuks; - Speeltoestellen 646 stuks. Het beleidskader Het technisch en functioneel in stand houden van de openbare groen- en recreatievoorzieningen op het niveau ‘eenvoudig’ binnen de budgettaire kaders. Voldoen aan de wettelijke zorgplicht met betrekking tot bomen, groen en spelen.
62
Met de instandhouding wordt concreet bedoeld het onderhoud en de noodzakelijke vervanging van bomen en overig groen op het land en in het water, zodanig dat de voorzieningen in stand blijven op het kwaliteitsniveau ‘eenvoudig’ zoals vastgesteld in de Beeldkwaliteitcatalogus / Structuurvisie / Groenstructuurplan. (In de programmabegroting 2012 zijn de kwaliteitsniveaus aangepast naar ‘eenvoudig’). Stand van zaken planuitvoering begroting 2021 De onderhoudsniveaus zoals deze zijn vastgelegd in de beeldkwaliteit catalogus worden gehaald, 1/3 van de werkzaamheden is uitbesteed aan de markt. Doetinchem werkt met het Wijkbedrijf: een slimme combinatie van eigen vakmensen, mensen van het werkvoorzieningsschap en wijkbewoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het wijkbedrijf doet ruim 2/3 van de werkzaamheden binnen de gemeente Doetinchem. Het reguliere werk is volgens planning uitgevoerd. -Inspectie 1/3 deel van het bomenbestand; -Onderhoud 1/3 deel van het bomenbestand; -Onderhoud openbaar groen, bos en natuur; Uitvoering gegeven aan het bestek ruw gras, gazon, sierplantsoen en schapenbegrazing. Bestrijding invasieve exoten In totaal zijn er op dit moment 192 locaties geregistreerd waar de Japanse Duizendknoop is aangetroffen. Het betreft circa 8.250 m2. Dit jaar is gestart met de bestrijding op 44 locaties (circa 2.150 m2).
Met betrekking tot de eikenprocessierups is de plaagdruk in 2021 lager gebleken dan voorgaande jaren. Er is aandacht voor het verhogen van biodiversiteit, bijvoorbeeld door het aanleggen bloemrijk gras en gebruik van diverse soorten beplantingen. Kapitaalgoed gebouwen Te onderhouden kapitaalgoederen - 12 binnensportaccommodaties; - 6 buitensportaccommodaties; - 2 wijkcentra; - 1 welzijnsgebouw; - 3 cultuurgebouwen; - 2 gebouwen eigen huisvesting gemeente Doetinchem; - Huisvesting Buha; - 2 centra voor kinder-, en peuteropvang; - 3 gebouwen op de begraafplaatsen; - Riool, - trafo en nutsgebouwen; - Diverse gebouwen molens, kinderboerderij en opstallen Koekendaal etc. - Kunstwerken. Het beleidskader Het gemeentelijk vastgoed wordt beheerd en geëxploiteerd vanuit het Vastgoedfonds. Uitgangspunt hierbij is dat er gewerkt wordt vanuit een sluitend meerjarenperspectief. Het gaat om beleidsondersteunend of strategisch vastgoed. Bij de instelling van het Vastgoedfonds heeft de gemeenteraad besloten om het onderhoud aan de accommodaties op een sober onderhoudsniveau 4 volgens de NEN 2767 uit te voeren tot en met 2017. Vervolgens is door de raad bij de evaluatie van het Vastgoedfonds besloten om deze maatregel te verlengen tot en met 2021. De raad heeft eind 2019 bij de keuzerichtingen besloten tot de verkoop van een
63
aantal gemeentelijke panden. In 1e bestuurlijke monitor 2021 is hierover gerapporteerd dat de keuzerichting is gerealiseerd. Financiële consequenties in de begroting 2021 Voor het onderhouden van het gemeentelijk vastgoed is voor 2021 voor het onderhoud een bedrag geraamd van € 1.272.000. In de keuzerichtingen is voor 2021 een bezuiniging opgenomen van € 500.000 incidenteel uit de verkoop van accommodaties. De verkoopopbrengsten zijn toegevoegd aan de reserve vastgoed. Ook de incidentele besparing voor 2021 is hiermee gerealiseerd. Stand van zaken planuitvoering begroting 2021 Naast het reguliere werk zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: - Begeleiding overgang werkzaamheden Sportbedrijf/ Sport ID - Nieuw Vastgoedmanagementsysteem aangeschaft, onderhoudspakket is in gebruik en afgerond. Beheersprogramma voor monitoring onderhoudsproces is ingericht. Contracten zijn ingevoerd; - Verkoop peuterspeelzaal Pippeloentje; - Verkoop Fabriekstraat 49; - Voorbereiding verkoop Roerstraat 17, verwachte levering 2022; - Verkoop voormalige Martinusschool, verwachte levering in 2022; - Zoekvraag huisvesting Kentalis uitwerkin in 2022; - Voorbereiding evaluatie Vastgoedfonds, afronding in 2022; - Tijdelijk beheer Kerkstraat 3 in Wehl; - Advisering aanpassingen klimaatinstallaties Gruitpoort.
Kwalitatieve indicatoren voor kapitaalgoed gebouwen Product Accommodaties Onderhoudsniveau Conditiescore conform NEN 2767
Sober Sprake van onderhoudsschade en onderhoudsbehoefte
Voldoet aan onderhoudsniveau 4
Kapitaalgoed civieltechnische kunstwerken Te onderhouden kapitaalgoederen We beheren 87 grote civieltechnische kunstwerken: - 5 beweegbare bruggen - 59 bruggen (beton/staal/hout) - 9 tunnels - 10 steigers - 1 geluidsscherm - 2 kademuren - 1 flaneersteiger Het beleidskader Het in stand houden van de civieltechnische kunstwerken op het kwaliteitsniveau ‘eenvoudig’ zoals vastgesteld in de Programmabegroting 2012. De gebruikers moeten de kunstwerken veilig kunnen gebruiken. In de wegenverkeerswet staat dat de wegbeheerder maatregelen moet treffen om de verkeersveiligheid te waarborgen. Net als bij wegbeheer wordt naar duurzaamheid gekeken ter voorkoming van kapitaalvernietiging.
64
Stand van zaken planuitvoering begroting 2021 Het reguliere onderhoud aan de civieltechnische kunstwerken is volgens planning uitgevoerd. Verder zijn de onderstaande werkzaamheden uitgevoerd: - Inspecties van de kunstwerken uitgevoerd; - Er zijn bij diverse houten brugdek planken vervangen. De uitvoering van de vervanging van de centrale bediening van de beweegbare bruggen is in 2020 gestart. Dit project is in 2021 vast gelopen en momenteel wordt er onderzoek uitgevoerd naar het vervolg traject. Product Kunstwerken Norm NEN 2767-4 Brug beton
Redelijk
Beweegbare brug
Redelijk
Brug hout
Redelijk
Brug staal
Redelijk
Geluidsscherm
Goed
Kademuur
Redelijk
Steiger
Redelijk
Tunnel
Redelijk
Kapitaalgoed openbare verlichting Te onderhouden kapitaalgoederen De openbare verlichting binnen de gemeentegrenzen totaal ongeveer 13.075 lichtmasten. Het beleidskader De kaders (Beleidsplan openbare verlichting 2015-2020) zijn: - Verlichten op maat; - Het tegengaan van lichtvervuiling en lichtoverlast; - Het toepassen van duurzame materialen en het benutten van de technische levensduur; - In 2020 20% minder energie gebruiken dan in 2013; De kaders voor de komende periode (op te stellen Beheerplan 2022-2027) zijn: - Verlichten op maat; - Het tegengaan van lichtvervuiling; - Het toepassen van duurzame materialen en het benutten van de technische levensduur; - Het energieverbruik verminderen; - Producten circulair inkopen. Financiële consequenties in de begroting 2021 In 2022 wordt het nieuwe beheersplan Openbare Verlichting 2022-2027 aan het college van Burgemeester en Wethouders voorgelegd. In de Begroting 2023 worden de financiële gevolgen meegenomen. De kosten van energieleveranties (kWh-prijzen) zijn in 2021 bijna 500% gestegen. In de totaalprijs betekent dit bijna een verhoging van kosten met circa 65%. Dit is in het beheersplan als risico opgevoerd. Voor 2022 lijken de kWh-prijzen op dit niveau te blijven. Ook de inflatiecorrectie op het raambestek laat een prijsverhoging van circa 11 % zien.
In 2022 worden de gevolgen van het nieuwe beleidsplan Openbare Verlichting 2022-2027 in beeld gebracht.
65
Stand van zaken planuitvoering begroting 2021 De volgende werkzaamheden zijn uitgevoerd: - Ca. 200 stuks conventionele armaturen vervangen door Led-armaturen; - Naar aanleiding van deze inspectie zijn circa 155 masten vervangen; - Normaal onderhoud gepleegd zoals het vervangen van lampen die defect zijn. - Er is een verlichtingsplan gemaakt en uitgevoerd voor de Europaweg. Financieel overzicht Voor het uitvoeren van het onderhoud op onze kapitaalgoederen is door de raad budget beschikbaar gesteld. Het onderhoud van de kapitaalgoederen wordt voornamelijk gedaan door Buha bv. Hiervoor zijn afspraken gemaakt. Onderstaande tabel laat de uitgaven per product, exclusief de investeringslasten zien. Taakveld nummer
Product omschrijving
Rekening 2021
Gewijzigde Begroting 2021
Geamendeerde Begroting 2021
2.1
Wegen, straten en pleinen e.d.
2.1
Openbare verlichting
5.7
Openbaar groen
5.7
Speelvoorzieningen (groen)
179.000
179.000
178.000
7.2
Riolering en watervoorziening
1.960.000
1.960.000
1.950.000
936.000
936.000
1.272.000
Jaarlijks bedrag voor het periodiek onderhoud voor de gebouwen
3.559.000
3.559.000
372.000
372.000
3.600.000 370.000
5.081.000
5.075.000
4.797.000
66
4. Financiering Waar gaat deze paragraaf over? Om onze bezittingen te financieren is geld nodig. Dit kan ons eigen gespaarde geld zijn of van derden geleend geld. Omdat geld lenen geld kost, is de uitvoering van ons financieringsbeleid een risicovolle taak. Deze taak is daarom gebonden aan wettelijke kaders (met name de wet Fido en de wet Hof) en aan kaders in het door het college vastgestelde treasurystatuut. In deze paragraaf gaan we in op ons financieringsbeleid en de beheersing van de risico’s. Welke beleidsdocumenten vormen de basis voor deze paragraaf? In het treasurystatuut hebben we kaders gesteld ten aanzien van financiering. Wat willen we bereiken? Het gemeentelijk financieringsbeleid is erop gericht om: - te voorzien in de financieringsbehoefte op korte en lange termijn; - de risico’s die met deze transacties verbonden zijn te beheersen; - de rentekosten van de leningen zoveel mogelijk te beperken; - de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities te beperken. Onze uitgangspunten daarbij zijn: - Onze schulden zijn niet hoger dan de waarde van onze bezittingen. - In de begroting wordt de rente voor nieuwe leningen gebaseerd op prognoses van gerenommeerde instellingen waarbij voorzichtigheidshalve een opslag wordt gehanteerd.
- Wij proberen de kasgeldlimiet optimaal te benutten vanuit de gedachte dat rente van kortlopend geld (bijv. daggeld en kasgeld) vrijwel altijd lager is dan van langlopende leningen. Wat hebben we gedaan in 2021? Om onze investeringen te financieren gebruiken we ons eigen gespaarde geld in de reserves en voorzieningen en lenen we geld. Wat betreft de langlopende geldleningen (dat zijn leningen met een looptijd langer dan één jaar) hebben we in 2021 € 21,4 miljoen afgelost en nieuwe leningen afgesloten voor een bedrag van € 6 miljoen. Voor het aantrekken van leningen vragen we minimaal twee offertes op. Eind 2021 hebben we in totaal € 170,8 miljoen aan langlopende leningen opgenomen (was eind 2020 € 186,3). Naast langlopende leningen lenen we ook met kort geld. Zeker met de lage rentestanden die we ook in 2021 kenden, hebben we afgelopen jaar zoveel mogelijk “kort geld” geleend. Dat mogen we echter niet onbeperkt. De kasgeldlimiet bepaalt hoeveel we met kort geld mogen financieren. De limiet is door het rijk vastgesteld en bedraagt 8,5% van de totale lasten in de begroting. De kasgeldlimiet is voor 2021 berekend op € 20,0 miljoen. In 2021 hebben wij kasgeldleningen aangetrokken met een looptijd van telkens een maand. De gemiddelde omvang van deze leningen was € 20,5 miljoen. De rente wordt verantwoord op het taakveld treasury.
Vanuit dit taakveld worden rentelasten toegerekend aan de overige taakvelden. Rentelasten in de jaarrekening Rente lening portefeuille Een groot deel van onze (externe) rentelasten ligt vast omdat in het verleden geldleningen zijn opgenomen waarbij de op dat moment geldende markrente voor langere tijd contractueel is vastgelegd. Het rentepercentage dat we in 2021 gemiddeld betaalden voor de opgenomen leningen was 2,00%.
67
Bespaarde rente door financiering met reserves en voorzieningen De rente die we over reserves en voorzieningen berekenen noemen we bespaarde rente. We hoeven immers minder te lenen en dus minder rente aan externen te betalen. In 2021 brachten we voor de reserves en voorzieningen de begrote bespaarde rente ad 2,00% in rekening. Een deel van de bespaarde rente is toegevoegd aan de reserves en voorzieningen en een deel is ten gunste gekomen van de algemene middelen. Toerekening rente aan taakvelden Rente van de Grondexploitaties Ook de grexen betaalden een specifieke rente die is berekend volgens de BBV- voorschriften. De rentekosten voor de grexen mogen alleen gebaseerd worden op de rentekosten van de geldleningen. Er mogen geen rentekosten worden berekend over de reserves en voorzieningen. Omdat onze investeringen voor 18% worden gefinancierd met onze reserves en voorzieningen berekenen we voor de grexen een korting van 18% op de rente voor de geldleningen van 2,00%. Het rentetarief voor de grondexploitatie kwam hiermee op 1,86%. De rente van projectfinanciering De raad heeft eerder besloten om voor de investeringen van rioleringen en de parkeergarage Lookwartier een specifiek rentepercentage toe te rekenen. Voor 2021 is dat 3,39%. Dat gebeurt omdat voor deze investeringen een langer dan gemiddelde afschrijvings- /aflossingstermijn geldt.
Daarnaast zijn leningen aangetrokken specifiek voor financiering van het bedrijventerrein aan de A18 en het duurzaamheidsfonds. Omslagrente Hierboven hebben we aangegeven dat de rentekosten voor onze geldleningen en de reserves en voorzieningen gemiddeld 2,00% bedragen. Aan een aantal projecten wordt specifieke rente toegerekend: - Aan de grondexploitaties is 1,86% in rekening gebracht op basis van de BBV-voorschriften; - Aan A18 Bedrijvenpark 1,495%; 1,159% en 0,84% van de leningen die specifiek voor de A18 zijn afgesloten; - Voor de financiering van het duurzaamheidsfonds een lening tegen 1,06% Voor alle overige investeringen op de taakvelden zijn de resterende rentekosten in rekening op gebracht op basis van de boekwaarden. Deze omslagrente was voor 2021 2,00%. Renteschema In dit schema leest u de rentelasten en hoe we dit omslaan op de diverse onderdelen van onze begroting. Resultaten op treasury komen ten gunste van de algemene middelen in de gemeentebegroting. De commissie BBV vindt een saldo op het taakveld treasury binnen een bandbreedte van 0,5% acceptabel. Het is namelijk niet de bedoeling om de omslagrente zo ver mogelijk naar boven of naar beneden bij te stellen. Dan wordt namelijk het risico gelopen dat de omslagrente meteen moet worden aangepast op het moment dat de rentelasten wijzigen.
68
Renteschema:
1-jan
31 dec
31 dec
begroot begroot rekening 2021
2021
2021
x €1.000
x x €1.000 €1.000
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
4.429
4.495
De externe rentebaten (idem) -/-
-391
-391
-160
Saldo rentelasten en rentebaten
4.038
4.104
3.193
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend (-/-)
-818
-818
-818
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend (-/-)
-301
-301
-301
0
0
0
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente €
2.919
2.985
2.074
Rente over eigen vermogen /voorzieningen
1.433
1.433
1.626
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
4.352
4.418
3.700
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) -/- €
4.613
4.630
4.304
261
212
604
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend +/+ €
Renteresultaat op het taakveld Treasury
3.353
Risicobeheersing Belangrijkste risico bij financiering zijn de stijgende rentelasten. De wet Fido begrenst deze risico’s. De kasgeldlimiet bepaalt wat maximaal met kort geld mag worden geleend. Bij kort geld ligt de afgesproken rentevergoeding maximaal 1 jaar vast. De kasgeldlimiet is in de wet gesteld op 8,5% van de totale begrotingsuitgaven. De renterisiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening of herfinanciering. Hiermee is een maximumgrens gesteld aan het renterisico op de langlopende lening portefeuille. De omvang van de her te financieren leningen dan wel te herziene rentes bleef in 2020 ruim onder de norm. Gemeenten zijn verplicht om overtollig geld bij het Rijk te stallen: het schatkistbankieren. Banktegoeden boven de drempel € 1,8 miljoen moeten worden aangehouden bij het Rijk. Onze gemeente is een lenende gemeente. In 2021 hadden we enkele keren tegoeden uitstaan bij het Rijk. Geld uitlenen Een gemeente mag alleen geld uitlenen uit hoofde van haar publieke taak. Wij hebben dit beleid bekrachtigd in ons treasurystatuut. Wij hebben leningen verstrekt aan onderstaande organisaties/instellingen. Leningen en garanties voor uitoefening van de publieke taak worden alleen verstrekt aan door de raad goedgekeurde derde partijen.
69
Uitstaande geldleningen Omschrijving
31-12-2021
31-12-2020
31-12-2019
Hypotheken
2,9
2,9
4
Uitstaande leningen via SVN
5,7
5,7
5,9
Rekening courant SVN
1,8
1,8
1,4
Sportcentrum Rozengaarde
2,8
3,1
3,3
Vitens
0,0
0,3
0,5
Overig
0,2
0,2
0,2
Totaal
13,4
14,0
15,3
(bedragen x € 1.mln.)
In onderstaand overzicht treft u de belangrijkste kengetallen aan voor de financiering in de gemeenterekening. Kengetallen voor financiering Omschrijving
31-122021
31-122020
31-122019
Omvang begroting bij aanvang jaar
234,7
226,9
226,2
Renterisiconorm (20% omvang begroting bij aanvang jaar)
46,9
45,4
45,2
Reguliere aflossing van langlopende geldleningen
21,4
32,6
19,1
Nieuw aangetrokken langlopende geldleningen
6,0
28,0
19,0
Saldo langlopenden geldleningen
170,8
186,3
190,9
Kasgeldlimiet (8,5% omvang begroting bij aanvang jaar)
20,0
19,3
19,2
Saldo uitstaande geldleningen
13,4
14,0
15,3
Drempelbedrag schatkistbankieren (0,75% omvang begroting bij aanvang jaar), eerste helft 2021
1,8
1,7
1,7
Drempelbedrag schatkistbankieren (2,00% omvang begroting bij aanvang jaar), tweede helft 2021
4,7
1,7
1,7
2,00%
2,50%
2,50%
(bedragen x € 1 mln.)
Omslagrente/rekenrente
70
5. Bedrijfsvoering Personeel en organisatie Onze gemeente is in ontwikkeling naar een regiegemeente. De afgelopen periode heeft de focus met name gelegen op structuur; het verzelfstandigen, samenvoegen en oprichten van verbonden partijen. De aankomende tijd ligt de focus op cultuur (1), de ontwikkeling van teams en medewerkers (2) en de arbeidsmarkt (3). Hierdoor is de organisatie in staat om de opgaven uit te voeren en stelt het medewerkers in staat om de dienstverlening aan te passen aan de voortdurende veranderende omgeving. We willen een lerende organisatie creëren om de wendbaarheid van medewerkers te vergroten. Een lerende organisatie stelt medewerkers in staat de dienstverlening aan te passen aan een voortdurende veranderende omgeving door scholing, verantwoordelijkheid, initiatief en samenwerken. Personeel De organisatie krijgt de komende jaren te maken met een uitstroom van een gedeelte van het personeelsbestand door het bereiken van de AOW gerechtigde leeftijd. Echter het invullen van vacatures blijkt een uitdaging voor alle organisaties door de complexe arbeidsmarkt. Het is voor alle organisaties een grote uitdaging om vacatures ingevuld te krijgen want het aantal vacatures is enorm ten opzichte van het aantal kandidaten.
Om zich als organisatie te onderscheiden op de arbeidsmarkt gaat de organisatie in 2022 investeren in dit vraagstuk om vacatures toch ingevuld te krijgen. In aanvulling hierop investeert de organisatie ook in de doorstroom en ontwikkeling van medewerkers. Doel is om vacatures ingevuld te krijgen om de uitstroom op te kunnen vangen. Ziekteverzuim De organisatie is in 2020 een intensief ‘aan de slag met ziekteverzuim’ traject gestart om het ziekteverzuim te reduceren. In 2021 zijn de resultaten hiervan zichtbaar: het ziekteverzuimpercentage is gedaald tot 5,6% in 2021. De doelstelling van 2021 is daarmee behaald. We willen in 2022 e.v. het verzuim reduceren naar het einddoel van 5% verzuim. Organisatie De samenleving vraagt om een gemeente die meer kan inspelen op hun behoeften en met hen samenwerkt. Dit doen we door de belangrijkste kernwaarden van de organisatie, genaamd VIS, te borgen in het DNA van de organisatie. VIS staat voor: Verantwoordelijk, Initiatiefrijk en Samenwerking. Onder verantwoordelijk verstaan we: verbinden (= eigenaar zijn van een taak) en realiseren (= afspraak is afspraak). Onder initiatiefrijk verstaan we: ontdekken (= nieuwe mogelijkheden zoeken en slim kopiëren) en aanpakken (proactief zijn en kansen aangrijpen).
Onder samenwerken verstaan we: communiceren (luisteren, open het gesprek in gaan, niet invullen voor een ander) en helpen (elkaar aanspreken, helpen en versterken). In 2022 borgen we deze kernwaarden verder in het DNA van de gemeente Doetinchem door interactieve en leerzame activiteiten te organiseren voor de complete organisatie. Overhead 2021 In de paragraaf bedrijfsvoering van de begroting nemen we op grond van de BBV een 'apart overzicht' op van de kosten van de overhead. Doordat elke gemeente in zijn begroting inzicht geeft in de overhead, moet dit leiden tot een betere vergelijkbaarheid. Onder overhead wordt verstaan "het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces", dat we als volgt vertalen: a. Salariskosten van leidinggevenden en medewerkers die niet of minimaal werken aan
71
activiteiten/taken/producten (primair) die zijn opgenomen in de begroting, zoals Concern control, financiële en salarisadministratie, Bedrijfsvoering en Ondersteuning; b. Huisvestingskosten voor het ambtelijk personeel, zoals rente en afschrijving van de panden, kosten van gas/water/ elektra, schoonmaak, beveiliging en inrichting; c. ICT kosten zoals rente en afschrijvingskosten en onderhoud van organisatie brede programmatuur. De kosten voor ICT-samenwerking waarvoor een bijdrage wordt ontvangen van de deelnemers zoals Oude IJsselstreek, Doesburg, Aalten, Bronckhorst en gemeenschappelijke regelingen als de ODA en Regio Achterhoek; d. Facilitaire kosten zoals de reproductie, werkcafé, postverzending, kantoorartikelen etc. Voorliggende opbouw van overhead voldoet aan de BBV-wetgeving. In onderstaande tabel, wordt de realisatie in 2021 en de bijgestelde begroting 2021 gepresenteerd. Voor het onderdeel personeel betreft het de ontwikkelingen in de overhead. Op dit moment wordt gewerkt aan een actualisatie van de overhead. In afwachting hiervan wordt voor de jaarrekening 2021 het overhead resultaat aangeduid met incidenteel, maar de verwachting is dat een deel structureel van aard is. Zie hiervoor ook resultaat 48 (overhead). De uitgaven van onze overhead bedragen circa € 18,6 miljoen. Afgezet tegen de gerealiseerde uitgaven van € 291 miljoen is dit 6,4%.
In onderstaand overzicht zien we afwijkingen ten opzichte van de begroting 2021. Toelichting over voordelen/nadelen zijn in het andere deel van de jaarrekening opgenomen. Overhead
begroot 2021 Uitgaven
Realisatie 2021
Inkomsten
Uitgaven
Inkomsten
Facilitair
885
270
642
Huisvesting
1.894
542
1.936
531
ICT
9.629
7.241
9.591
7.136 1.068
Overig
235
71
1.104
54
Personeel & communicatie
7.647
100
6.406
40
Totaal
20.126
9.256
18.629
9.010
* x € 1.000
Diversiteit in de gemeentelijke organisatie In Doetinchem mag je zijn wie je bent of wilt zijn. We geloven in een open en diverse samenleving waarin er respect en tolerantie is voor eenieders geaardheid, gender, afkomst, geloofs- of levensbeschouwelijke overtuiging of anderszins. We vinden dat de gemeenten Doetinchem daarin als werkgever een voorbeeldfunctie heeft. In het plan van aanpak diversiteit “Divers in Doetinchem” is daarom opgenomen dat we willen dat ons personeelsbestand recht doet aan de diversiteit van de lokale samenleving. Om te meten wat de culturele samenstelling van ons personeelsbestand is, hebben we in 2020 meegedaan aan de Barometer Culturele Diversiteit. Het CBS heeft hierin (geanonimiseerd) de gegevens van ons personeelsbestand verwerkt, en zo is een vergelijking gemaakt tussen de diversiteit van ons personeel, de inwoners van de gemeente Doetinchem én de landelijke gegevens. Op basis van deze gegevens gaan we in 2022 binnen de organisatie diversiteitsgesprekken organiseren, om zodoende bewustwording te creëren en informatie op te halen voor mogelijke vervolgstappen.
72
Totaal
Migratieachtergrond Nederlandse achtergrond
Westerse achtergrond
Niet-Westerse achtergrond
Migratieachtergrond werknemers gemeente Doetinchem, 2020
100
92
5
3
Migratieachtergrond inwoners gemeente Doetinchem, 2021
100
85,3
7,4
7,3
Migratieachtergrond inwoners Nederland, 2021
100
75,4
10,6
14
Informatisering In 2021 hebben we verder uitvoering gegeven aan de speerpunten afkomstig uit de I-Visie 20202024. Belangrijkste thema's van de I-Visie zijn Digitaal (samen)werken, Digitale dienstverlening, Data- en resultaatgericht werken, I-vaardigeden en Wettelijke ontwikkelingen. De voortgang t.a.v. deze speerpunten zijn in deze jaarstukken beschreven in Programma Organisatie en Financiën. Daarnaast zijn in reguliere trajecten bij diverse processen verbeteringen op het gebied van informatisering doorgevoerd. Zoals het vernieuwen of uitbreiden applicaties, het beschrijven en verbeteren van werkprocessen, het digitaliseren van dienstverlening middels e-formulieren en het ontwikkelen van managementrapportages. Verder hebben we begrotingsaanpassingen doorgevoerd naar aanleiding van de ontwikkeling dat applicaties toenemend als SaaS-dienst worden aangeboden. Dit heeft qua middelen geleid tot een verschuiving van kredieten naar budgetten. De komende jaren kunnen aanvullende wijzigingen gewenst zijn. Verder zijn budgetten voor informatiemanagement in 2021 verhoogd om stijgende kosten i.v.m. inflatie te kunnen dekken. Automatisering Wij nemen onze automatisering af van de ICT-samenwerking. Gemeente Doetinchem is gastheer van deze samenwerking waarbij verschillende partijen (gemeenten en verbonden partijen) aangesloten zijn.
Zo kunnen we krachten bundelen en beperken we onze kwetsbaarheid. Samen levert dit minder meerkosten op. Zoals in het programma reeds genoemd (maatregel C3) hebben we aan verschillende landelijke aanbestedingen meegedaan. We zien daar ook terug dat we samen minder meerkosten hebben voor extra diensten. In verband met het massaal thuiswerken door corona zijn er zijn ook in 2021 veel meer laptops en mobiele telefoons beschikbaar gesteld aan onze organisatie. Kosten hiervoor zijn deels middels Coronagelden gedekt en hierop is ook een overschrijding gerealiseerd. In 2022 wordt bekeken of dit een structureel karakter krijgt. Daarnaast heeft de ICT-samenwerking –onder andere n.a.v. Log4j en toenemende bedreigingen in het algemeen- aanvullende maatregelen en bijbehorende kosten moeten nemen in het kader van informatiebeveiliging. Ook in 2022 en 2023 zijn aanvullende structurele maatregelen nodig om de informatiebeveiliging te borgen. Privacy en informatiebeveiliging: samen informatieveiligheid De Functionaris Gegevensbescherming (FG) heeft in haar rapportage van 2020 over de naleving van de privacywetgeving drie focusgebieden benoemd met onderdelen die extra aandacht behoeven. Deze onderdelen zijn opgenomen in het Informatieveiligheidsplan (IVP) 2021: 1. Samenwerking met externen: inzicht in samenwerking en afspraken vastleggen.
We werken op proces-niveau steeds meer (regionaal) samen. Dit levert privacy-gerelateerde vraagstukken op die extra inzet kosten. Afspraken over de regionale samenwerking worden op diverse manieren vastgelegd.
73
2. Processen: Register van verwerkingen, DPIA en hoog risicoproces. Het register van verwerkingen (privacy register) wordt door proceseigenaren bijgehouden. We zien dat de actualiteit achteropraakt omdat niet iedereen zicht bewust is van deze taak. Hier vragen we in 2022 opnieuw aandacht voor. Steeds vaker voeren we de verplichte DPIA's (Data Protection Impact Assessment) uit met daaraan voorafgaand de pre-DPIA. Ondanks het gebruik van een landelijk beschikbare tool van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) is dit een erg tijdrovend proces met een lange doorlooptijd. Elke DPIA moet aan de FG voor advies worden voorgelegd. Proceseigenaren kunnen alleen gemotiveerd van het advies van de FG afwijken. 3. Organisatorische inbedding: Bewustwording doorlopend, betrokkenheid OR, Privacyteam. Het normenkader van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de AVG vereisen dat we doorlopend aan bewustwording doen. Proceseigenaren worden hierin gefaciliteerd door de IV coördinatoren. Doordat we met z'n allen hoofdzakelijk (digitaal) thuis hebben gewerkt werd bewustwording rondom informatieveiligheid nog belangrijker. We hebben meer en vaker berichten gepubliceerd via Intranet en digitale sessies georganiseerd. Bij processen die gevolgen hebben voor (privacy van) medewerkers wijzen we proceseigenaren op de rol van de OR.
Mede door de organisatieontwikkeling is de rol van de IV beheerder nog niet in alle teams goed ingevuld. Omdat we willen leren van (landelijke) incidenten zijn we aangesloten bij de Informatiebeveiligingsdienst (IBD). In 2021 heeft de IBD een document gepubliceerd met tips voor alle gemeenten om het risico op een hack, zoals bij gemeente Hof van Twente, te beperken. Op basis daarvan hebben we meerdere acties ondernomen. Bijvoorbeeld hebben we alle applicaties gecontroleerd of we deze kunnen beveiligen met twee- of meerfactor authenticatie. Daarnaast hebben we een opschaal organisatie opgesteld in geval van een cyberincident. Deze hebben we in december bij het wereldwijde beveiligingsincident Log4j direct toegepast. Evaluatie volgt in 2022. Voor ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) hebben we samen met de gemeenten in de ICT-samenwerking en GR Laborijn een aanbesteding gedaan voor een gezamenlijke auditor voor de komende jaren. Uit ENSIA 2020 blijkt dat we zowel voor Suwinet als DigiD niet aan alle gestelde beveiligingsnormen hebben voldaan. Dit wordt opgepakt via een verbeterplan met als doel daar bij het volgende ENSIA-traject aan te voldoen. We hebben onder andere een Chief Information Security Officer (CISO) aangesteld en we zijn gestart met een nieuwe applicatie voor het beveiligen en beheren van onze mobiele apparatuur.
Het afgelopen jaar is bij de bewustwording extra aandacht besteed aan informatiebeveiliging van vakgebied specifieke applicaties door bijvoorbeeld het autorisatiebeheer van hun applicatie. En we hebben voortgang geboekt met de specifieke bewustwording van de applicatiebeheerders in onze organisatie. Daarnaast hebben we een aantal themakaartensessies gehouden, waaronder ook één sessie met het college van B&W. Alle geplande activiteiten op het gebied van Informatieveiligheid leggen we jaarlijkse vast in het Informatieveiligheidsplan (IVP). Huisvesting en facilitair In 2021 is gestart met het beschrijven en tegen het licht houden van de werkprocessen om deze vervolgens te optimaliseren. Ook in 2022 wordt een vervolg gegeven aan deze verdere optimalisatie.
74
De basis op orde In het kader van “de basis op orde” is in 2021 beschreven welke taken facilitair uitvoert. Op basis van deze beschrijving is bepaald waar de prioriteiten de komende jaren liggen. Zo is gewerkt aan verbetering van de continuïteit van de dienstverlening. Ook is een producten- en dienstencatalogus opgesteld. Op inkoopgebied is een lijst met leveranciers opgesteld en geïnventariseerd welke contracten er (af)lopen. Activiteiten en ontwikkelingen 2021: • Mede door corona is de noodzaak om een hernieuwde visie op de functie van kantoor en het thuiswerken in een stroomversnelling gekomen. Het MT is hiermee aan de slag gegaan en dit heeft geresulteerd in een visie op het werkconcept. Daarin wordt aangegeven wat de organisatie brede uitgangspunten zijn. Om de visie in praktijk te realiseren is een uitvoeringsplan opgesteld met verschillende deelprojecten. Denk daarbij aan het gebruik van het stadhuis en Bergzicht, het uitwerken van thuiswerkbeleid en het gebruik van mobiele devices door medewerkers. Deze ontwikkelingen zijn van invloed op de dienstverlening van facilitair en team facilitair heeft hier een actieve rol in. • Voor het werkcafé wordt verder bepaald welk dienstverleningsscenario in de toekomst het beste aansluit. Dit hangt sterk af van de mate waarin medewerkers weer naar kantoor komen en de functie van het kantoor.
Het thema duurzaamheid binnen het werkcafé vinden we vanzelfsprekend belangrijk. • De centrale printfaciliteiten zijn verschoven naar de ICT-organisatie. Voor de reprofunctie is in 2021 een vooronderzoek uitgevoerd en komend jaar wordt verder gekeken naar de dienstverlening van de repro. • Diverse aanbestedingen zijn uitgevoerd, er is bijvoorbeeld nieuwe audiovisuele apparatuur aangeschaft en naar wens opgeleverd. Dit is apparatuur die wordt gebruikt in de raadszaal en het werkcafé. De voorbereidingen voor de aanbesteding van de koffieautomaten zijn opgestart. Financiële Administratie Verplichtingenadministratie (VPA) Gebaseerd op de voorbereidende stappen in 2020, zijn in 2021 concrete en voorbereidende vervolgstappen gezet met betrekking tot de inrichting van de Verplichtingenadministratie (VPA). Het doel hiervan is om meer in control te raken in de keten van verplichting & contract – geleverde prestatie – factuur. De huidige situatie binnen gemeente Doetinchem is geanalyseerd, er heeft een marktverkenning plaatsgevonden voor VPA-systemen en er zijn referentie contacten geïnitieerd met andere gemeenten. Dit is vertaald naar een pakket met nieuwe (gD) eisen voor zowel proces als systeem. Eind 2021 zijn die voorbereidende stappen intern grotendeels afgerond en is in 2022 gestart met een verdere concretisering daarvan.
Dit zal in eerste instantie in de vorm van een pilot gebeuren. Op basis van de resultaten uit deze pilot wordt de gehele organisatie verder betrokken in de implementatie in 2022. Optimalisatie ketensamenwerking met Buurtplein en implementatie WIZ Portaal De ketensamenwerking met Buurtplein is in 2021 verder geoptimaliseerd. De procesmatige uitdagingen rond de implementatie van WIZ portaal zijn in dit kader grotendeels afgerond. De laatste punten zijn in beeld en worden in samenspraak met Buurtplein verder opgepakt in 2022. De samenwerking met Buurtplein verloopt prettig en constructief en biedt voldoende vertrouwen om in het ketenproces de juiste stappen te blijven zetten. Een belangrijke ontwikkeling binnen het Sociaal Domein is de nieuwe inkoopsystematiek, die voor medio 2022 gepland staat. De verwachting is dat de implementatie daarvan weer nieuwe impact heeft op de processen in de keten van het Sociaal Domein. 75
Procestraject binnen Financiële- en Salarisadministratie In 2021 is de basis proceshuishouding vastgelegd en afgerond. Deze basis bestaat uit processchema’s van de processen binnen het team Financiële & Salarisadministratie, die ook als startpunt gebruikt worden voor de interne controle plannen binnen het team. Daarnaast is er in 2021 veel extra aandacht besteed aan functiescheiding en toepassing van het 4-ogen principe, facturatie en betalingsverkeer. Deze aandacht heeft geleid tot verdere versteviging van onderliggende processen in afstemming met accountant Baker Tilly. De uitdaging voor 2022 is om de basisprocessen en interne controle te koppelen aan het verder identificeren van risico’s en van daaruit een relevante bijdrage te leveren aan de in control uitdaging van gemeente Doetinchem.
76
6. Verbonden partijen Inleiding Een gemeente kan zelf bepalen hoe een bepaalde gemeentelijke taak wordt uitgevoerd. De gemeente kan kiezen om de uitvoering zelf te doen of de uitvoering gezamenlijk te regelen met een aantal regiogemeenten. Indien de gemeente ervoor kiest om de taken in gezamenlijkheid uit te voeren, worden deze taken vaak weggezet in een verbonden partij. In deze paragraaf wordt conform artikel 15 van het BBV inzicht verschaft in, en informatie versterkt over, alle partijen waar de gemeente bestuurlijke en financiële banden mee onderhoudt en de ontwikkelingen die in 2021 hebben plaatsgevonden. Wat is een verbonden partij? Een verbonden partij is: • Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Als de verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, wordt gesproken over een gemeenschappelijke regeling. • De gemeente heeft een bestuurlijk belang als ze zeggenschap heeft, middels vertegenwoordiging in het bestuur of middels stemrecht. • De gemeente heeft een financieel belang als aan een verbonden partij een bedrag ter beschikking wordt gesteld, wat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat of als de gemeente aansprakelijk is voor een bedrag indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.
• Instellingen waarmee alleen een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij. Verbonden partijen gemeente Doetinchem In 2021 nam onze gemeente deel in 15 verbonden partijen. In onderstaand schema is de juridische en financiële informatie van alle verbonden partijen in 2021 op een rij gezet.
77
NR
VERBONDEN PARTIJ
RECHTSPERSOON
PUBLIEK/PRIVAAT
FINANCIËLE BIJDRAGE (€)
1 Laborijn*
Openbaar lichaam
Publiek
€ 39.939.150 *
2 Buha B.V.
Besloten vennootschap (BV)
Privaat
€ 27.848.699
3 Buurtplein B.V.
Besloten vennootschap (BV)
Privaat
€ 9.108.385
4 Veiligheidsregio Noord- en Oost- Openbaar lichaam Gelderland (VNOG)
Publiek
€ 3.825.000
5 Sport ID (sportbedrijf van de gemeente Doetinchem)
Besloten vennootschap (BV)
Privaat
€ 2.614.525
6 Omgevingsdienst Achterhoek (ODA)
Openbaar lichaam
Publiek
€ 1.069.020
7 GGD Noord- en Oost-Gelderland Openbaar lichaam
Publiek
€ 944.065
8 Amphion Cultuurbedrijf
Naamloze vennootschap (NV)
Privaat
€ 2.789.500
9 Regio Achterhoek (8RHK ambassadeurs)
Openbaar lichaam
Publiek
€ 396.036
10 Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL)
Openbaar lichaam
Publiek
€ 209.232
11 Euregio Rijn-Waal**
Openbaar lichaam
Publiek
€ 11.200 **
12 EUREGIO**
Openbaar lichaam
Publiek
€ 15 138 **
13 Alliander
Naamloze vennootschap (NV)
Privaat
€0
14 Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Naamloze vennootschap (NV)
Privaat
€0
15 Vitens
Naamloze vennootschap (NV)
Privaat
€0
*Dit bedrag bestaat gedeeltijk uit Rijksmiddelen. **Dit bedrag betreft een lidmaatschapsbijdrage.
Ontwikkelingen In de begroting 2021 is de VNG niet (meer) opgenomen in deze paragraaf. Bij nader inzien werd niet voldaan aan de eisen van de BBV. Dat aspect zat met name op het financiële belang, namelijk dat we over en weer géén financiële verplichtingen hebben. De gemeente is lid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, zoals we als gemeente ook lid zijn van heel veel verenigingen die ook niet in de paragraaf verbonden partijen zijn opgenomen. Verdiepende informatie per verbonden partij Hieronder vindt u van alle verbonden partijen een overzicht met informatie over onder meer het doel van de regeling, ontwikkelingen, bestuurlijke- en financiële belangen. Als hulpmiddel bij de financiële gegevens is een verkeerslichtenmodel toegevoegd voor een snelle weergave van de ontwikkeling.
78
LEGENDA VERKEERSLICHTENMODEL ONTWIKKELINGEN Aandelenkapitaal
Stijgt
Blijft gelijk
Daalt
Impuls bijdrage
Daalt
Blijft gelijk
Stijgt
Exploitatiebijdrage
Daalt
Blijft gelijk
Stijgt
Eigen vermogen
Stijgt
Blijft gelijk
Daalt
Vreemd vermogen
Daalt
Blijft gelijk
Stijgt
Exploitatieresultaat
Stijgt
Blijft gelijk
Daalt
Dividend
Stijgt
Blijft gelijk
Daalt
Toelichting op bedragen
In sommige overzichten staan bedragen rood gearceerd. Het gaat hier om een negatief bedrag, tevens te herkennen aan het min-teken.
Van de verbonden partijen zijn de jaarrekeningen hieronder verwerkt tot en met 11 april 2022.
REGIO ACHTERHOEK (8RHK AMBASSADEURS) Relatie met programma Organisatie en financiën Vestigingsplaats
Doetinchem
Rechtsvorm
Openbaar lichaam
Openbaar belang
De Regio Achterhoek is een openbaar lichaam welke de belangen behartigt van zeven samenwerkende gemeenten in de Achterhoek. De Regio bevordert, faciliteert en stimuleert de intragemeentelijke samenwerking, met name op het terrein van regionale economische ontwikkeling, werkgelegenheid, woningbouw en mobiliteit. Daarnaast heeft de Regio aandacht voor interregionale en landsgrens overschrijdende samenwerking.
Wettelijke taak
Nee
Deelnemende partijen
Gemeente Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk
Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen De samenwerking wordt na een positieve evaluatie krachtig doorgezet en nog beter afgestemd op de behoeften van de deelnemers en de uitdagingen voor de regio. De Raad en het College van B&W hebben verbetervoorstellen aangedragen Risico's
De gevolgen van de cao onderhandelingen en premiestijgingen kunnen leiden tot hogere personeelskosten bij de Regio-organisatie. Financiële impact bij 1% afwijking in de uitgangspunten is € 19.000 per jaar (€ 3.500 voor Doetinchem)
Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem
Portefeuille
M. (Mark) Boumans (voorzitter)
Stemverhouding
1 van de 7 stemmen in het AB
Financieel belang Jaarrekening gD
2020
Exploitatiebijdrage
2021 € 386.531
Ontwikkeling € 396.036
Financiële positie Jaarrekening VP
31-12-2019
31-12-2020
Eigen vermogen
€ 5.688.000
€ 6.307.000
Vreemd vermogen
€ 17.767.000
€ 22.523.000
Exploitatieresultaat
€ 84.000
€ 183.069
Ontwikkeling
79
VEILIGHEIDSREGIO NOORD- EN OOST-GELDERLAND (VNOG) Relatie met programma Doetinchem centrumstad Vestigingsplaats
Apeldoorn
Rechtsvorm
Openbaar lichaam
Openbaar belang
Doel van de regeling is het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. De VNOG behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van de brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening, zoals neergelegd in de Wet veiligheidsregio’s en draagt bij de behartiging van deze belangen zorg voor afstemming met de taken van de gemeenten in het kader van de bevolkingszorg
Wettelijke taak
Ja, uitvoering geven aan de Wet veiligheidsregio’s
Deelnemende partijen
Gemeente Aalten, Brummen, Ermelo, Apeldoorn, Doetinchem, Harderwijk, Berkelland, Elburg, Hattem, Bronckhorst, Epe, Heerde, Lochem, Oost Gelre, Winterswijk, Montferland, Oude IJsselstreek, Zutphen, Nunspeet, Putten, Oldebroek en Voorst
Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen De coronacrisis heeft ook in 2021 gevolgen gehad voor de bedrijfsvoering van de VNOG. De pandemie leidde direct tot (per saldo) lagere uitgaven en indirect tot een verdringing van het reguliere werk, alsook vertragingen bij de partners en leveranciers van de VNOG. De VNOG heeft in 2021 een voordelig resultaat behaald. Risico's
Er is sprake van een groeiende onzekerheid in de wereld op allerlei vlakken, zoals grondstofprijzen, stijgende energiekosten, klimaatverandering, cybercriminaliteit, (geopolitieke) instabiliteit, etcetera. De algemene reserve (weerstandsvermogen) is in relatie tot de gemaakte risicoanalyse op peil.
Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem
Portefeuille
M. (Mark) Boumans (AB-lid)
Stemverhouding
3 stemmen in het AB (gewogen stemverhouding op basis van het aantal inwoners)
Financieel belang Jaarrekening gD
2020
Exploitatiebijdrage
2021 € 3.781.279
Ontwikkeling € 3.825.000
Financiële positie Jaarrekening VP
31-12-2019
31-12-2020
Eigen vermogen
€ 7.789.146
€ 14.545.854
Vreemd vermogen
€ 45.720.741
€ 42.339.826
Exploitatieresultaat
€ 4.148.482
€ 4.929.380
Ontwikkeling
80
ERFGOEDCENTRUM ACHTERHOEK EN LIEMERS (ECAL) Relatie met programma Organisatie en financiën Vestigingsplaats
Doetinchem
Rechtsvorm
Openbaar lichaam
Openbaar belang
Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden van de deelnemers en andere overheidslichamen. Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de Liemers in de ruimste zin van het woord en het ontplooien van activiteiten die direct en aanwijsbaar de financieeleconomische positie van het Erfgoedcentrum ten goede komen
Wettelijke taak
Ja, het overeenkomstig de Archiefwet 1995 beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van archiefbestanden van de deelnemende- en andere overheidslichamen
Deelnemende partijen
Gemeente Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk
Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Het Erfgoedcentrum wil een professioneel kennis- en informatiecentrum zijn voor iedereen die meer wil weten over de specifieke cultuur historie van de regio ofwel de regionale identiteit van zowel de Achterhoek als de Liemers. In verband met corona heeft de organisatie van activiteiten in 2021 deels stil gelegen. De hoop is dat dit in 2022 anders zal zijn en er weer een grote doelgroep bereikt kan worden Risico's
Per saldo wordt na vier jaar (2022-2025) geen positief, maar ook geen negatief saldo verwacht. Per saldo wordt verwacht op nul uit te komen over de gehele periode van de meerjarenbegroting. Voor de nieuwe meerjarenbegroting 2023-2026 is eind 2021 een nieuwe meting gedaan van het aantal meter archief in beheer. Voor Doetinchem is dit 1.565,903 strekkende meter geworden. Er zijn daarnaast geen financiële consequenties voor Doetinchem inzake het overdragen van het digitaal archief
Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem
Portefeuille
H. (Hans) Dales (voorzitter)
Stemverhouding
1 van de 10 stemmen in het AB
Financieel belang Jaarrekening gD
2020
Exploitatiebijdrage
2021 € 209.232
Ontwikkeling € 209.232
Financiële positie Jaarrekening VP
31-12-2019
31-12-2020
Eigen vermogen
€ 154.413
€ 199.400
Vreemd vermogen
€ 680.813
€ 768.234
Exploitatieresultaat
€ 107.994
€ 44.987
Ontwikkeling
81
LABORIJN Relatie met programma Sterke samenleving en Veranderende leefomgeving Vestigingsplaats
Doetinchem
Rechtsvorm
Openbaar lichaam
Openbaar belang
Uitvoering van de Participatiewet en Wet Sociale Werkvoorziening en een aantal aanvullende regelingen
Wettelijke taak
Ja, vanuit de Participatiewet en Wet Sociale Werkvoorziening
Deelnemende partijen
Doetinchem, Aalten en sociale werkvoorziening van Montferland
Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen Het aantal inwoners dat in gebruik moest maken van een Participatiewet-uitkering is in 2021 met 5,1% afgenomen (een afname met 2,8% was begroot). Daarnaast bleef de uitstroom in lijn met hetgeen was voorzien. Laborijn sluit 2021 dan ook af met een positief BUIG-resultaat. De corona-omstandigheden hadden in geheel 2021 een negatief effect op de omzet Wsw. Stapsgewijs wordt gebouwd aan het herstel. Inmiddels is de stijging zichtbaar van het extern detacheringspercentage naar 73%. Daarmee behaalt Laborijn de doelstellingen vanuit het herstelplan. Daarnaast is vanuit het Rijk, in de vorm van een compensatieregeling, een dekkende vergoeding ontvangen voor de geleden omzetschade. Tijdens de coronacrisis is het pakket van dienstverlening aan ondernemers uitgebreid met de informatievoorziening, advisering en uitvoering van de ondernemersregelingen. Laborijn begeleidt ondernemers die zich herbezinnen op hun toekomst. Laborijn heeft zich in 2021 intensief voorbereid op de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering per 1 januari 2022. Met de samenwerkingspartners is geïnvesteerd in het vormgeven van een nieuw integraal werkproces dat uitgaat van de behoeftes van inwoners die starten met de inburgering in Nederland. Inwoners die nog onder de oude wet vallen en nu starten met de inburgering wordt ook zoveel mogelijk de nieuwe ondersteuning geboden.
Risico's
De ontwikkeling van de hoogte van de rijksbijdrage BUIG wordt gedurende het lopende begrotingsjaar definitief vastgesteld (septembercirculaire) en is afhankelijk van landelijke ontwikkelingen en fluctueert daardoor. De concept-jaarrekening 2021 sluit met een voordelig resultaat. Het weerstandsvermogen van Laborijn is op basis van een risicoanalyse op peil.
Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem
Portefeuille
E.J. (Jorik) Huizinga (algemeen bestuur en dagelijks bestuur) F.H.T. (Frans) Langeveld (algemeen bestuur)
Stemverhouding
4 van de 10 stemmen in het AB
Financieel belang Jaarrekening gD
2020
Exploitatiebijdrage
2021 € 42.124.000
Ontwikkeling
€ 36.843.000
Financiële positie Jaarrekening VP
31-12-2020
31-12-2021
Eigen vermogen
€ 9.553.000
€ 10.182.000
Vreemd vermogen
€ 16.107.000
€ 11.616.000
Exploitatieresultaat
€ 2.352.000
€ 375.000
Ontwikkeling
82
GGD NOORD- EN OOST-GELDERLAND Relatie met programma Sterke samenleving Vestigingsplaats
Warnsveld
Rechtsvorm
Openbaar lichaam
Openbaar belang
De gemeenten zijn volgens de Wpg wettelijk verplicht een regionale GGD in stand te houden. De GGD voert daarbij een belangrijk deel de taken van de Wpg uit. Het college draagt zorg voor het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen. Voordat het college een besluit neemt dat belangrijke gevolgen kan hebben voor de publieke gezondheidszorg is zij wettelijk verplicht advies te vragen aan de GGD.
Wettelijke taak
Ja, uitvoering geven aan taken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg)
Deelnemende partijen
Gemeente Aalten, Brummen, Ermelo, Apeldoorn, Doetinchem, Harderwijk, Berkelland, Elburg, Hattem, Bronckhorst, Epe, Heerde, Lochem, Oost Gelre, Winterswijk, Montferland, Oude IJsselstreek, Zutphen, Nunspeet, Putten, Oldebroek, Voorst en Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG)/DB
Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen De aanpak COVID-19 heeft ook in 2021 gedomineerd. De kosten worden vergoed door VWS. Betekende aanpassing van de reguliere werkzaamheden. De takendiscussie is in november afgerond. Corona maakt de noodzaak tot preventie extra zichtbaar. Dat heeft geleid tot een pleidooi vanuit verschilende gremia richting het Rijk om daar meer op te investeren Risico's
De takendiscussie heeft geleid tot 7 aandachtspunten die moeten worden uitgevoerd (GGD Robuust) en gefinancierd. Daar is dekking voor.
Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem
Portefeuille
E.J. (Jorik) Huizinga (DB-lid en AB-lid)
Stemverhouding
6 stemmen van totaal 92 stemmen in het AB (gewogen stemverhouding op basis van het aantal inwoners)
Financieel belang Jaarrekening gD
2020
Exploitatiebijdrage
2021 € 907.102
Ontwikkeling € 944.065
Financiële positie Jaarrekening VP
31-12-2019
31-12-2020
Eigen vermogen
€ 2.909.000
€ 2.970.000
Vreemd vermogen
€ 2.631.000
€ 7.036.000
Exploitatieresultaat
€ 71.000
€ 69.000
Ontwikkeling
83
OMGEVINGSDIENST ACHTERHOEK (ODA) Relatie met programma Veranderende leefomgeving Vestigingsplaats
Hengelo (Gld.)
Rechtsvorm
Openbaar lichaam
Openbaar belang
De ODA voert de wettelijke milieutaken uit voor de tien deelnemende gemeenten en de Provincie Gelderland. Het gaat hierbij om vergunningverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, veiligheid en cultureel erfgoed. Hierdoor wordt gewerkt aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving
Wettelijke taak
De ODA voert de wettelijke milieutaken uit voor de tien deelnemende gemeenten en de Provincie Gelderland. Het gaat hierbij om vergunningverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, veiligheid en cultureel erfgoed.
Deelnemende partijen
Gemeente Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk en Zutphen en de Provincie Gelderland
Ontwikkelingen (Markt)ontwikkelingen
Door de druk op de arbeidsmarkt is het moeilijk om personeel te vinden en dit kan gevolgen hebben voor de leveren produktie. De kwaliteit en werking van het Vth stelsel staat landelijk maar zeker ook in Gelderland (Gelders stelsel) in de belangstelling.
Risico's
Het werk neemt toe door de extra taken op het vlak van klimaat, energie, duurzaamheid, ondermijning, zeer zorgwekkende stoffenen de stikstofproblematiek. Dit vraagt meer inzet en capaciteit waardoor de kosten kunnen stijgen. Daarnaast komen er extra bodemtaken van de provincie naar gemeente (ODA) twaarbij de compensatie door de Rijk nog niet bepaald is.
Bestuurlijk belang Bestuurlijk belang Doetinchem
Portefeuille
F.H.T. (Frans) Langeveld
Stemverhouding
1 van de 11 stemmen in het AB
Financieel belang Jaarrekening gD
2020
Exploitatiebijdrage
2021 € 1.071.300
Ontwikkeling
€ 1.069.020
Financiële positie Jaarrekening VP
31-12-2020
31-12-2021
Eigen vermogen
€ 725.000
€ 416.000
Vreemd vermogen
€ 1.803.000
€ 1.656.000
Exploitatieresultaat
€ 538.000
€ 104.000
Ontwikkeling
84
ALLIANDER Relatie met programma Organisatie en financiën Vestigingsplaats