Bijlage 1 Begroting 2026 gemeente Doetinchem.pdf
Tekst van het document
Het geraamde totaal van baten
52.271
44.391
39.071
36.370
37.887
38.494
Onttrekking aan de reserves
7.045
2.563
2.151
1.605
1.140
1.292
Het geraamde resultaat van baten
59.316
46.954
41.222
37.975
39.027
39.786
185.507
184.799
175.559
173.021
172.861
168.362
-
-
3.293
5.249
6.579
12.850
Het geraamde totaal van lasten
185.507
184.799
178.852
178.271
179.440
181.212
Toevoegingen aan de reserves
13.492
11.155
2.948
2.197
2.401
2.399
198.999
195.954
181.800
180.468
181.841
183.611
-133.236
-140.408
-136.939
-137.224
-136.520
-135.258
-
-
-2.842
-4.677
-5.033
-7.460
-133.236
-140.408
-139.781
-141.901
-141.553
-142.718
-6.447
-8.592
-797
-592
-1.261
-1.107
-139.683
-149.000
-140.578
-142.493
-142.814
-143.825
Omschrijving BATEN Bestaand beleid Nieuw beleid
33.104
LASTEN Bestaand beleid Nieuw beleid
Het geraamde resultaat van lasten SALDO Bestaand beleid Nieuw beleid Het geraamde totaal saldo van baten en lasten Saldo onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves Het geraamde resultaat programma 2
Indeling programma per taakveld In de onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het begrotingsjaar uitgesplitst per taakveld. Hierbij is eveneens onderscheid gemaakt in bestaand en nieuw beleid. De indeling per taakveld en activiteit is opgenomen in paragraaf 4.1.2 De toelichting op het overzicht van baten en lasten.
52
Baten per taakveld (bedragen x € 1.000)
Bedrag bestaand beleid
Bedrag Lasten per taakveld (bedragen x € nieuw 1.000) beleid
Bedrag bestaand beleid
Bedrag nieuw beleid
6.3 Inkomensregelingen
23.374
496 6.3 Inkomensregelingen
35.147
1.524
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4.136
-29 6.811 Beschermd wonen (WMO)
26.901
-
7.1 Volksgezondheid
2.914
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
15.162
125
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
2.607
9.142
109
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
1.149
6.711 Huishoudelijke hulp (WMO)
8.786
-125
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
1.012
6.4 WSW en beschut werk
7.415
437
5.1 Sportbeleid en activering
912
4.2 Onderwijshuisvesting
6.262
5.2 Sportaccommodaties
904
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
6.208
6.811 Beschermd wonen (WMO)
700
6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO
6.022
765
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
228
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
5.943
74
6.5 Arbeidsparticipatie
212
6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd
5.843
6.821 Jeugdbescherming
150
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
5.817
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
138
7.1 Volksgezondheid
5.747
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
121
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
4.721
5.1 Sportbeleid en activering
4.312
4.2 Onderwijshuisvesting Totaal baten programma 2
63 38.620
-16 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
451 6.712 Begeleiding (WMO)
20
100
3.988
6.713 Dagbesteding (WMO)
3.580
6.5 Arbeidsparticipatie
3.467
30
5.2 Sportaccommodaties
3.112
124
6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)
2.302
6.821 Jeugdbescherming
2.046
5.6 Media
1.336
6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk
894
6.91 Coördinatie en beleid WMO
490
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
401
6.822 Jeugdreclassering
228
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
139
5.4 Musea
128
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
20
Totaal lasten programma 2
175.559
109
3.293
Voor de ontwikkeling van het bestaande beleid verwijzen wij u naar hoofdstuk 4.1.2 De toelichting op het overzicht van baten en lasten. In dit hoofdstuk wordt per programma en per taakveld de ontwikkeling van de baten en lasten gespecificeerd per activiteit. De samenvattende tabel van het nieuwe beleid is opgenomen in paragraaf 2.4 Ontwikkelingen. In de onderstaande tabellen wordt een toelichting gegeven op het nieuwe beleid.
53
Nummer 12
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid Hulp bij het Huishouden
Bedragen per begrotingsjaar
Oorsprong
2026
2027
2028
Baten
-
-
-
- Aanmelding begroting 2026
Lasten
-2
-2
-3
-3
Saldo
2
2
3
3
Portefeuillehouder
2029 Rosa Giesen
Met de nieuwe aanbesteding 2026 van Hulp bij het Huishouden (Hbh) wordt afscheid genomen van de algemene voorziening (AVS). De toegang gaat volledig over naar Buurtplein. De formatie van Buurtplein en de back- office groeien met deze aanpassing mee. De financiering van deze formatieve ontwikkeling wordt volledig worden gedekt uit het voormalige (AVS) budget. Hiervoor is een budgettaire neutrale verschuiving nodig (zie volgnummer 45). In de tweede helft van 2025 vinden de voorbereidingen plaats voor de inkoop en contractering met ingang van 1 januari 2026, waaronder het bepalen van de nieuwe tarieven (op basis van kostprijsonderzoek). In het najaar 2025 wordt duidelijk in hoeverre de tariefontwikkeling opgevangen kan worden binnen onze indexatiesystematiek van de gemeentebegroting. Het mogelijke financieel effect hiervan zullen we dan meenemen bij de 1e bestuurlijke monitor 2026. Nummer 13
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid Buurtplein
Bedragen per begrotingsjaar
Oorsprong
2026
2027
2028
Baten
-
-
-
Lasten
48
48
48
48
Saldo
-48
-48
-48
-48
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Robbert Hummelink
Meldpunt Woningvervuiling en hoarding Sinds 1 september 2023 voert Buurtplein het meldpunt woningvervuiling en hoarding uit. Het meldpunt woningvervuiling en hoarding is hét punt in Doetinchem waar iedereen een melding kan doen van (vermoedens van) hoarding en/of ernstige woningvervuiling: inwoners én professionals. Het meldpunt wordt bemenst door drie buurtcoaches. Zij beoordelen de melding, bepalen welke route van de Doetinchemse aanpak woningvervuiling en hoarding doorlopen moet worden en voeren regie op de uitvoering. Ook dienen zij als vraagbaak voor collega’s en externe professionals, die betrokken zijn bij een hoarding- of woningvervuilingssituatie. Inmiddels is duidelijk dat het aantal casussen dat het meldpunt op jaarbasis onder handen heeft ver boven het hierboven ingeschatte aantal uitstijgt. Daarnaast zitten er ook nog de nodige uren in de verdere uitwerking en implementatie van de aanpak. Voor het veel grotere aantal trajecten waarbij casusregie en/of procesregie nodig is en de tijd die nodig is voor verdere ontwikkeling van de aanpak, is extra formatie voor het meldpunt nodig. Deze formatie kan niet uit de reguliere formatie buurtcoaches en Wmo-consulenten worden gehaald. Daarom vraagt Buurtplein om budget voor 0,4 FTE buurtcoach of Wmo-consulent, om de formatie van het meldpunt uit te kunnen breiden.
De kosten hiervoor bedragen € 41.510 op jaarbasis (prijspeil januari 2025). Buurtbemiddeling Buurtplein voert buurtbemiddeling uit voor de gemeente Doetinchem. In Doetinchem doet Buurtplein dit in opdracht van de gemeente en Sité Woondiensten. Zij financieren beiden 50% van de kosten voor coördinatie van de vrijwilligers die buurtbemiddeling uitvoeren. De afgelopen 4 jaar zijn er gemiddeld 130 aanmeldingen voor buurtbemiddeling.
54
De complexiteit van de trajecten is de afgelopen jaren echter fors toegenomen, waardoor deze intensiever zijn geworden en de coördinator steeds vaker de vrijwilligers bij moet staan in bemiddelingsgesprekken of trajecten zelfs overneemt. Ook nemen de andere taken van de coördinator hierdoor toe, bijvoorbeeld het organiseren van trainingen voor vrijwilligers, zodat zij zich goed toegerust voelen voor het voeren van deze complexere bemiddelingsgesprekken. Daarom vraagt Buurtplein om budget voor uitbreiding van het aantal uren coördinatie van 20 naar 24 uur. Buurtplein vraagt de gemeente Doetinchem om de helft van deze extra formatie te bekostigen (€ 6.240; prijspeil januari 2025; excl. BTW). De andere helft komt voor rekening van Sité Woondiensten. Nummer 14
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid Bibliotheek
Bedragen per begrotingsjaar
Oorsprong
2026
2027
2028
Baten
-
-
-
- Aanmelding begroting 2026
Lasten
5
5
5
5
Saldo
-5
-5
-5
-5
Portefeuillehouder
2029 Jorik Huizinga
De begroting wordt aangepast omdat de bijdrage aan de bibliotheek vanaf 2025 niet conform de overeengekomen budgetovereenkomst 2025-2028 is. Er wordt structureel € 5.000 toegevoegd aan dit taakveld. Nummer 15
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Bedragen per begrotingsjaar 2026
Laborijn
Baten
2027
480
2028
527
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029
488
4.259 Aanmelding begroting 2026
Lasten
1.945
2.072
2.310
7.749
Saldo
-1.465
-1.545
-1.822
-3.490
Taakmutaties AU (volgnummer Lasten 48)
-1.465
-1.545
-1.822
-3.490
Saldo
-
-
-
-
Jorik Huizinga
Laborijn heeft de 1e begrotingswijziging 2025 vastgesteld, waarin op alle onderdelen bijstellingen hebben plaatsgevonden. Deze zijn door college goedgekeurd en moeten nog worden verwerkt. Tevens moet een beoordeling van de BUIG inkomsten naar aanleiding van de definitieve vaststelling in de septembercirculaire worden gemaakt. Nummer 16
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Bedragen per begrotingsjaar 2026
Mediabeleid
Baten
-
2027
2028
-
-
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Lasten
104
-
-
-
Saldo
-104
-
-
-
Mark Boumans
De beoogde start van de Streekomroep voor de Achterhoek is met één jaar opgeschoven naar 1 januari 2027. Ook de financiering vanuit het rijk is opgeschoven. Om de beoogde Streekomroep voor de Achterhoek ook in 2026 te kunnen laten functioneren wordt voorgesteld om de gemeentelijke financiering te verhogen en deze met één jaar te verlengen.
55
Nummer 17
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Koningin Beatrix Centrum (KBC) Wehl
Bedragen per begrotingsjaar 2026
2027
2028
-
-
-
Baten
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Lasten
39
39
39
39
Saldo
-39
-39
-39
-39
Rosa Giesen
De Stichting KBC Wehl heeft een belangrijke functie voor sport en recreatie in Wehl. De stichting draagt bij aan de sociale basis in Wehl. Doordat de jaarlijkse nominale compensatie de stijgende kosten niet dekt en de noodzakelijke verduurzaming van het gebouw nog niet is gerealiseerd, zijn aanvullende middelen nodig. De afgelopen periode heeft de stichting tekorten kunnen dekken uit haar financiële reserves. Nummer 18
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Aanvalsplan visie sport en bewegen
Bedragen per begrotingsjaar 2026
2027
2028
-
-
-
Baten
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Lasten
100
100
100
-
Saldo
-100
-100
-100
-
Rosa Giesen
De visie op sport en bewegen ‘Doetinchem, samen sportief vooruit’ is in 2025 vastgesteld. In deze visie zijn ambities en doelen geformuleerd op vijf thema’s: inclusieve en veilige sport, vitale sport- en beweegaanbieders, vaardig in bewegen, maatschappelijke waarde van topsport en ruimte voor sport en bewegen. Om de ambities en doelen uit te kunnen voeren is een aanvalsplan sport en bewegen opgesteld en zijn de in deze begroting opgenomen middelen nodig om de doelen te bereiken. Nummer 19
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Bedragen per begrotingsjaar Oorsprong 2026
2027
2028
Portefeuillehouder
2029
MBO Leerplicht (Leren Werkt (LW)) Baten
83
83
83
83 Perspectiefnota 2026 Jorik Huizinga
Lasten
166
166
166
166
Saldo
-83
-83
-83
-83
Door wijzigingen op Rijksniveau mag MBO leerplicht niet meer uit de SPUK RMC worden bekostigd. Om de dienstverlening overeind te houden stijgen de bijdragen van de gemeenten voor de regionale samenwerking. Voor de gemeente Doetinchem is dit een bedrag van € 83.000. Nummer 20
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Leerplichtambtenaren (Leren Werkt (LW))
Bedragen per begrotingsjaar Baten
2026
2027
2028
-112
-112
-112
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 -112 Perspectiefnota 2026
Lasten
-92
-92
-92
-92
Saldo
-20
-20
-20
-20
Jorik Huizinga
De leerplichtambtenaren voor het basis- en voortgezet onderwijs komen op de loonlijst van Doetinchem. Daarmee verschuiven de loonkosten van taakveld 4.3 naar 0.8 (zie volgnummer 59), en wordt er geen overhead meer in rekening gebracht. Kortom, de bijdrage (bestaande uit loonkosten en overhead) van Doetinchem (aan LW) voor leerplicht daalt, de loonkosten stijgen.
56
Nummer 21
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Bedragen per begrotingsjaar Oorsprong 2026
Doorbraak team
2027
2028
Portefeuillehouder
2029
Baten
-
-
-
- Perspectiefnota 2026
Lasten
50
-
-
-
Saldo
-50
-
-
-
Rosa Giesen
In 2025 is Doetinchem succesvol gestart met het doorbraakteam. Aan de hand van de doorbraakmethode wordt gezocht naar alternatieve mogelijkheden om inwoners de ondersteuning te geven die zij nodig hebben, met name voor situaties waarin de bureaucratie ervoor zorgt dat een inwoner vastloopt. In 2026 zetten we de uitrol van het doorbraakteam verder voort. De middelen worden ingezet voor training, gebruik doorbraaktool, bureaucratievrij geld voor casuïstiek en communicatie. Nummer 22
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Projectbudget Leefbaarheidsinitiatieven
Bedragen per begrotingsjaar Baten
2026
2027
2028
-
-
-
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Lasten
75
75
-
-
Saldo
-75
-75
-
-
Robbert Hummelink
Doetinchem ontwikkelt zich naar een toekomstbestendige stad voor ongeveer 70.000 inwoners richting het jaar 2036 (“Doetinchem 2036”). Naast het ontwikkelen van nieuwe buurtjes en buurten, is het ook belangrijk om de leefbaarheid in bestaande wijken op peil te houden. In sommige gevallen pakken inwoners hierin een rol en kloppen bij de gemeente aan voor ondersteuning (bewonersinitiatieven), in andere gevallen neemt de gemeente de regie om de leefbaarheid te verbeteren (bijvoorbeeld door bankjes te plaatsen, groen of een speelgelegenheid toe te voegen of buurtactiviteiten te organiseren). In de coronaperiode is er in het budget wijkgericht maatwerk een bedrag blijven staan, omdat vele activiteiten niet door konden gaan. Dit bedrag wordt gaandeweg besteed, maar jaarlijks wordt daarom ook een deel overgeheveld. Om hier meer helderheid en richting in te geven, verzoekt Team Wijkregie om dit bedrag te oormerken als projectbudget ‘Leefbaarheid’. Dit betekent concreet dat er een bedrag van € 150.000 eenmalig wordt ondergebracht in dit nieuwe projectbudget. De inzet van dit bedrag is tweeledig: a. Bevordering en ondersteuning van bewonersinitiatieven b. (Co)financiering voor initiatieven vanuit de gemeente t.b.v. leefbaarheid Daarnaast blijft er voor wijkgericht maatwerk jaarlijks het structurele bedrag beschikbaar van € 167.790.
Voorwaarden voor dit projectbudget Team wijkregie kan er, in overleg met portefeuillehouder, de budgethouder over beschikken. De besteding van het geld moet uiteraard bijdragen aan bovengenoemde doelen. Het bedrag is beschikbaar vanaf het moment dat het uit het huidige budget wordt gehaald. Mocht het bedrag op 31-122025 overgezet worden, bestaat de mogelijkheid dat het bedrag van € 150.000 lager uitvalt omdat een deel daarvan al in 2025 is besteed.
57
Nummer 23
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid Sportpark Bezelhorst
Bedragen per begrotingsjaar Baten
2026
2027
2028
-
-
-
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Lasten
85
-
-
-
Saldo
-85
-
-
-
Rosa Giesen
We willen onze sportparken toekomstbestendig maken. Revitalisatie van sportpark Bezelhorst is nodig om de ambities van de gebruikers van het sportpark, het sportbeleid alsmede de groeiambities van de stad gestand te kunnen doen geven. Hiervoor is het nodig om aanvullende onderzoeken te verrichten. Dit richt zich op ontwerp- en ruimtelijke onderzoeken. Voor de jaren na 2026 is investeringsbudget nodig voor de feitelijke revitalisatie van het park. Dat is nu nog niet te kwantificeren. De bovengenoemde onderzoeken zijn hiervoor mede onderlegger. Nummer 24
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Ontwikkelingen Sociaal Domein
Bedragen per begrotingsjaar
Oorsprong
2026 2027
2028
2029
Baten
-
75
1.087
1.160 Aanmelding begroting 2026
Lasten
720
2.733
3.516
4.346
Saldo
720
2.658
2.429
3.186
Portefeuillehouder
Divers
De in de zomer van 2023 ingezette beheersmaatregelen, waaronder de nieuwe inkoop, stringentere toegang en de daarmee samenhangende stabilisatie van de aantallen cliënten die gebruik maken van maatwerkvoorzieningen in het sociaal domein, maken dat we verwachten dat de ingeboekte taakstellingen voor het sociaal domein vanaf de begroting 2026 worden gerealiseerd. Hierdoor is het mogelijk om de in de meicirculaire 2025 beschikbaar gestelde middelen ter demping van de terugval in het gemeentefonds en de jeugdzorg breder in te zetten. Buurtplein (stevig lokaal team) Vanuit de hervormingsagenda jeugd hebben de gemeenten de opdracht om maatregelen door te voeren om het stelsel te hervormen, bijvoorbeeld door vanaf 2028 te voldoen aan het hebben van een stevig lokaal team. Buurtplein heeft dit uitgewerkt in een business-case. Uitgangspunt hierbij is dat er eerst geïnvesteerd moet worden (structureel € 390.000) alvorens er resultaat behaald wordt. In 2026 wordt er per saldo € 38.000 ingezet vanuit de in de meicirculaire 2025 beschikbaar gestelde middelen ter demping van de terugval in het gemeentefonds en de jeugdzorg. Hervormingsagenda Jeugd, maatschappelijk debat Onderdeel van de maatregelen uit de Hervormingsagenda jeugd is het starten van een maatschappelijk debat. Dit willen we lokaal koppelen aan de uitvoeringsagenda’s van het beleidskader Sociaal Domein.
Hiervoor starten we met Buurtplein een publiekscampagne/communicatietraject gericht op normaliseren, “gewoon doen”, demedicaliseren en “problemen horen bij het leven” richting onze inwoners. De kosten bedragen hier voor 2026 en 2027 € 50.000. Hervormingsagenda Jeugd, voorliggende voorzieningen Onderdeel van het hervormen van het jeugdhulpstelsel is de opdracht om minder jeugdigen gebruik te laten maken van maatwerkvoorzieningen jeugdhulp. Hiervoor is het noodzakelijk meer aanbod te creëren/bieden in de sociale basis of via de voorliggende voorzieningen.
58
Zo gaan wij bijvoorbeeld werken aan een businesscase voor een BSO+ om te voorkomen dat deze kinderen na schooltijd gebruik moeten maken van de maatwerkvoorziening dagbesteding. Een ander voorbeeld is meer aanbod gericht op herstel bij mentale problemen door een voorliggende maatschappelijke voorziening. De bedoeling is dat de investering van € 125.000 in deze voorliggende voorzieningen zichzelf gaat terugverdienen. De verwachting is dat in 2027 nog een bijdrage van € 50.000 moet worden gedaan en dat dit vanaf een voordeel gaat opleveren dat oploopt naar € 75.000 vanaf 2029. Beschermd wonen Door verschillende ontwikkelingen binnen het sociaal domein hebben er structurele budgetverschuivingen plaatsgevonden. Vanwege de landelijke ontwikkelingen op Beschermd Wonen (doordecentralisatie en/of wijziging verdeelsleutel) wordt deze budgetverschuiving hersteld naar het oorspronkelijk niveau binnen het budget van beschermd wonen. Mede door de val van het kabinet is het nog niet de verwachting dat deze budgetverschuiving in 2026 al nodig is vandaar dat deze correctie vanaf 2027 in gezet gaat worden. Basisbekostiging Buurtplein De ontwikkelingen van de salariskosten van de huidige cao 2024-2025 bij Buurtplein is in de vorige begroting onvoldoende gerepareerd. In 2025 kan Buurtplein het structurele tekort oplossen met incidenteel voordeel uit de Jaarrekening 2024.
Het effect voor 2026 is groter mede doordat er een trede uitbreiding in de cao zit. Buurtplein komt ten opzichte van wat zij volgens onze spelregels (85% prijs overheidsconsumptie beloning werknemers en 15% bbp) gecompenseerd krijgen € 557.000 tekort. Voorgesteld wordt, om deze noodzakelijke basisbekostiging vanuit de middelen vanuit de meicirculaire te compenseren. De mutatie in de algemene uitkering is opgenomen in het hoofdstuk 3.1.5. “Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen” met volgnummer 49 (Taakmutaties jeugd Nieuw beleid). Nummer 25
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid Suïcidepreventie
Bedragen per begrotingsjaar Baten
2026
2027
2028
-
-
-
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Lasten
20
20
20
-
Saldo
-20
-20
-20
-
Jorik Huizinga
In Nederland overlijden zo’n vijf personen per dag door suïcide. Een suïcide of poging daartoe heeft ernstige persoonlijk en maatschappelijke gevolgen. Bij elke suïcide worden ongeveer 135 mensen in de omgeving getroffen (ofwel ruim 250.000 Nederlanders per jaar), waarvan al gauw 10 mensen heel direct om de betrokken persoon heen staan. De wet Integrale Suïcidepreventie integreert suïcidepreventie in de Wet Publieke Gezondheid. Gemeenten krijgen per 1 januari 2026 hiermee een belangrijke rol in het ontwikkelen van lokaal beleid voor suïcidepreventie. Vanuit het Rijk komen hiervoor middelen beschikbaar. De middelen liggen rond de € 0,55-€ 0,60 per inwoner. Dit betekent voor Doetinchem structureel € 30.000. Om in Doetinchem tot een sluitende keten suïcidepreventie te komen, vullen we dit bedrag de komende 3 jaar aan met €20.000. Met deze verhoging is het mogelijk om in afstemming met de GGD NOG en andere samenwerkingspartijen een integraal, effectief en sector-overstijgend suïcidepreventiebeleid op te stellen en te implementeren.
59
Nummer 26
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid Onbenut arbeidspotentieel
Bedragen per begrotingsjaar Baten
2026
2027
2028
-
-
-
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Lasten
30
30
30
-
Saldo
-30
-30
-30
-
Jorik Huizinga
In 2025 is het Werkcentrum Achterhoek van start gegaan. Het Werkcentrum is er voor iedereen die vragen heeft op het gebied van werk en scholing. Zowel voor werkzoekenden (mensen met en zonder werk) als voor werkgevers. Aangezien binnen een groot aantal sectoren op de Achterhoekse arbeidsmarkt nog steeds een urgent tekort aan personeel is willen we het onbenut arbeidspotentieel uit de gemeente Doetinchem aanspreken. Wij zetten lokaal (en regionaal) in op acties om Doetinchem aantrekkelijk te maken als werkgemeente, onder andere met de campagne Onverwachte Hoek. De in de afgelopen jaren ingezette online campagne ‘Maken we werk van’ is succesvol gebleken. De komende 3 jaar wordt in samenwerking met het Werkcentrum deze lijn voortgezet, en ondernemen we activiteiten en experimenten om dit onbekende talent aan te boren en te mobiliseren, zodat we de vraag naar arbeidskrachten op de arbeidsmarkt zo goed mogelijk bedienen. Het benodigd budget bedraagt € 30.000 per jaar. Nummer 27
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Bedragen per begrotingsjaar
Oorsprong
Portefeuillehouder
2026 2027 2028 2029 Investeringen (Meerjaren Investeringsplan – MIP)
Baten
-
-
-
- Aanmelding begroting 2026
Lasten
-
55
440
592
Saldo
-
-55
-440
-592
Divers
De specificatie van de investeringen is opgenomen in hoofdstuk 4.2.1 De financiële positie, onderdeel d. Investeringen.
60
3.1.3 Programma – Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving In de omgevingsvisie Doetinchem ‘Kloppend hart van de Achterhoek’, door uw gemeenteraad vastgesteld in november 2023, zijn ambities en beleidsuitgangspunten opgenomen. In 2026 werken we verder aan de uitwerking en uitvoering hiervan en zorgen we voor de verankering bij andere overheden. Daarvoor werken we aan de volgende doelen: A. Doetinchem werkt aan complexe ruimtelijke opgaven volgens de Omgevingswet B. Doetinchem is een aantrekkelijke woongemeente voor huidige en toekomstige inwoners C. Doetinchem is duurzaam in 2050 D. Doetinchem heeft een vitaal landelijk gebied (zie ook programma Doetinchem 2036) E. Doetinchem heeft een leefomgeving die schoon, heel en veilig is Wat willen we bereiken? A. Doetinchem werkt aan complexe ruimtelijke opgaven volgens de Omgevingswet Sinds de invoering van de Omgevingswet in januari 2024 wordt verwacht dat ruimtelijke opgaven op een integrale manier benaderd worden. De Omgevingswet biedt beleidsinstrumenten om meer grip te krijgen op beleidsactualisaties en complexe integrale (gebiedsgerichte) opgaven. Onze ambitie voor Doetinchem in 2036 is groeien naar 70.000 inwoners. Dat betekent investeren in de combinatie van woningen, economie en voorzieningen. Grote ruimtelijke en maatschappelijke opgaven vragen het ook om al verder te kijken dan 2036.
Waar werken we naartoe op de langere termijn en wat voor stad en gemeente willen we zijn? Wat gaan we daarvoor doen? A.1 Actualisatie omgevingsvisie Bij de actualisatie van de omgevingsvisie bepalen we onze ambitie voorbij 2036. Dat doen we op basis van relevante bouwstenen, zoals een het onderzoek naar voorzieningen en ervaringen met participatie en bewonersinitiatieven, en op basis van invloed van nieuwe ontwikkelingen. Dat geeft richting aan hoe we keuzes maken in de leefomgeving; wat willen we behouden, versterken en verbeteren. Daarbij vertalen we ook de uitgangspunten vanuit het Rijk, de provincie en de regio. Dit proces starten we in 2026. A.2 Actief bijdragen aan ruimtelijke processen bij regio en provincie Bij het ‘omgevingsgericht werken’ maakt de provincie gebruik van de regionale samenwerkingsverbanden. De gemeente draagt actief bij aan de ruimtelijke processen om de ontwikkelingen te volgen die invloed hebben op de lokale dynamiek en om daarin aandacht te vragen voor de lokale belangen. Wat willen we bereiken? B. Doetinchem is een aantrekkelijke woongemeente voor huidige en toekomstige inwoners Om een aantrekkelijke woongemeente te zijn voor huidige en toekomstige inwoners is een aantal zaken van belang: 1. Groeien in kwaliteit.
Met de beoogde groei van woningen, blijft de draagkracht in stand voor de brede waaier aan voorzieningen die Doetinchem als centrumgemeente heeft. Ook economisch is het van groot belang, aangezien de vraag naar arbeidskrachten ongekend hoog is. Een aantrekkelijk woonklimaat kan een motivatie zijn om naar Doetinchem te verhuizen en te participeren in onze lokale samenleving. 2. Kwalitatief goed wonen. Bij dit speerpunt draait het om de kwaliteit van de huidige woningvoorraad in combinatie met een prettige woonomgeving. Voor alle woningen geldt
61
dat deze zo duurzaam mogelijk moeten zijn. En omdat het aantal ouderen toeneemt, is het belangrijk dat woningen levensloopbestendig worden gemaakt. Ook transformatie van bijvoorbeeld kantoren of winkels naar woningen past hierbij; er wordt leegstand voorkomen en woningen toegevoegd. Daarbij is het streven om zoveel mogelijk hergebruik van materialen toe te passen wat aansluit bij circulair bouwen. 3. Een passende woning voor iedereen. Er is een compleet en divers woningaanbod nodig in onze gemeente. Dat sluit aan bij de nationale woon- en bouwagenda waarin het bevorderen van beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod centraal staan. Daarbij is extra aandacht voor de doelgroepen ouderen, jonge gezinnen en starters. 4. Wonen als onderdeel van integrale gebiedsopgaven. Wonen gaat ook over leefbaarheid, naoberschap en vitaliteit. Bij ontwikkelingen in woningbouw is het belangrijk dat de inrichting van de buitenruimte groen is en uitnodigt om te bewegen, spelen en ontmoeten. Zo draagt de woonomgeving bij aan de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners. Gestreefd wordt naar sociale verbondenheid en inclusieve wijken en buurten. Wat gaan we daarvoor doen? B.1 De woningvoorraad groeit met minimaal 400 woningen in 2026 In de periode 2022 tot en met 2036 worden 6.300 woningen gerealiseerd. Uitgangspunt is dat er een grotere planvoorraad is dan benodigd.
Door te werken aan gemeentelijke projecten, projecten van projectontwikkelaars en particuliere initiatieven worden woning voor verschillende doelgroepen mogelijk gemaakt. Toetsing en monitoring vindt plaats op basis van het ruimtelijk streefbeeld, de gewenste woningbouwprogrammering en de ontwikkelstrategie wonen. Het grondbeleid wordt per ontwikkelgebied bepaald: op sommige locatie pakt de gemeente de regie, op andere locaties worden initiatiefnemers gefaciliteerd. Het gaat in 2026 om de realisatie van ongeveer 400 woningen om het gewenste streefbeeld van Doetinchem 2036 te halen. B.2 Verduurzaming van de woningvoorraad met subsidie Om te kunnen beschikken over een toekomstbestendige woningvoorraad is het van belang dat woningeigenaren investeren in de kwaliteit van hun woning. Onze inwoners kunnen gebruik maken van subsidieregelingen om hun woning te verduurzamen.
Zo zijn op dit moment de volgende subsidieregelingen beschikbaar: • Subsidie voor isolatiemaatregelen voor inwoners met een gezamenlijk inkomen tot € 46.500 (SPUK Energiearmoede); • Subsidie voor doe-het-zelf isolatiemaatregelen bij woningen met een WOZ-waarde tot € 429.300 (Klussen zonder Kosten); • Subsidie voor isolatiemaatregelen bij woning met een WOZ-waarde tot € 429.300 (Geld voor Gemak); • Subsidie voor isolatie tot label B in de wijken Overstegen en Muziekbuurt (1e tranche Volkshuisvestingsfonds); • Subsidie voor isolatie in de wijken De Bezelhorst, De Ijkenberg en Happert Leerinkstraat (2e tranche Volkshuisvestingsfonds). We monitoren het gebruik en doelmatigheid van de beschikbare subsidies. Waar blijkt dat regelingen goed gebruikt worden, proberen we het beschikbare budget te verhogen. Voor de anderen proberen we de regeling beter kenbaar te maken of te komen tot aanpassing van voorwaarden om deze beter inzetbaar te maken. Evaluatie van de regelingen vindt jaarlijks plaats. We werken ook met woningbouwcorporatie Sité samen aan het verduurzamen van woningen. Naast de subsidies is er een lening: ‘toekomstbestendig wonen’ beschikbaar voor onze inwoners en Verenigingen Van Eigenaren (VvE’s). Met deze lening is het voor inwoners en VvE’s mogelijk om (tot max € 50.000) te lenen.
62
B.3 Uitvoering geven aan de 2e tranche volkshuisvestingsfonds. Het volkshuisvestingsfonds is door het Rijk opgericht om in kwetsbare wijken de verduurzaming van woningen te bevorderen. Het Rijk stelt de middelen in tranches beschikbaar. Doetinchem doet met ongeveer 350 woningen in plangebied Noord mee, om te kunnen verduurzamen. Hiertoe wordt een uitvoeringsplan opgesteld en gestart met het organiseren van informatiebijeenkomsten voor inwoners om deel te nemen. B.4 Investeren in toekomstbestendige woningbouwontwikkeling Om te groeien naar 70.000 inwoners investeren we in innovatieve en circulaire woningbouw en versnelling van woningbouwontwikkeling. Dat is te bereiken door snelheid te maken in het proces tot de bouw, tijdens de bouw en zelfs tijdens de verkoop. Daarvoor onderzoeken we innovatieve concepten en initiatieven van partners (met ervaring) voor prefab bouw om bij te dragen aan onze circulaire doelstellingen en klimaatdoelstellingen (biobased en klimaatadaptief). Een belangrijke onderzoeksvraag is of met dit initiatief de betaalbaarheid van de woningen kan toenemen als er meer woningen in aantal worden afgenomen. We willen hiermee investeren op zichtlocaties en bij bewezen effectiviteit ook op andere locaties die in de woonvisie worden genoemd. Wat willen we bereiken? C.
Doetinchem is duurzaam in 2050 Doetinchem en de Achterhoek hebben zich verbonden aan de opgave om een energie neutrale gebouwde omgeving te realiseren in 2050. Dit betekent dat er binnen de grenzen van de Achterhoek net zoveel energie wordt opgewekt als er gebruikt wordt. Wat daarvoor nodig is, is een combinatie van energie besparen en duurzaam opwekken. Daarbij wordt gestreefd een volledige circulaire economie in 2050. In 2030 wordt beoogd om het gebruik van nieuwe grondstoffen te halveren. Kernbegrippen zijn het zoveel mogelijk hergebruiken van materialen, het verder scheiden van afval en het omzetten van afval naar grondstof. Klimaatadaptatie is een brede integrale opgave en raakt aan veel werkvelden. Door klimaatverandering neemt de kans op wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen toe. Dat levert risico’s op voor onze economie, gezondheid en veiligheid. Doetinchem wil in 2050 klimaatbestendig en water robuust zijn. Dit zijn enorme transitieopgaven die alleen door een gezamenlijke aanpak en inzet van inwoners, ondernemers, organisaties en overheid te realiseren zijn. Wat gaan we daarvoor doen? C.1 Informeren, faciliteren en stimuleren van de energietransitie Energieloket Gebouweigenaren worden continu gestimuleerd om te investeren in hun woning of pand. Bij het Achterhoeks Energieloket B.V.
(gemeentelijk Energieloket opgericht door de samenwerkende gemeenten in de Achterhoek) kunnen inwoners 5 dagen per week terecht (telefonisch en online) voor informatie en advies over het verduurzamen van de woning en de financieringsmogelijkheden. Door de uitvoering van alle regelingen en subsidies bij het Energieloket neer te leggen wordt de positie en bekendheid bij onze inwoners verbeterd. Opwekken van energie uit zon Voor het zonnepark Heislagseweg-Nieuwestraat hebben de initiatiefnemers inmiddels een subsidie aangevraagd voor de regeling Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++). In 2025 zijn beroepen ingediend tegen het zonnepark Heislagseweg-Nieuwestraat. De Rechtbank heeft een mediation voorgesteld. De belanghebbende partijen zijn hiermee akkoord gegaan. Afhankelijke van de uitkomsten van mediation kan mogelijk in 2026 begonnen worden met de realisering van de
63
waterberging en het zonnepark. Hiertoe zullen de stappen passend zijn en het proces, zoals consultatie van de raad, gevolgd worden. Opwekken van energie uit wind De beoogde datum van inwerkingtreding van de nieuwe landelijke milieuregels voor windturbines was 1 juli 2025. Dat is inmiddels achterhaald. De verwachting is dat midden 2026 de nieuwe landelijke milieuregels voor windturbines in werking treden. Ondanks de onduidelijkheid van de definitieve landelijke milieuregels zijn de initiatiefnemers van een project voornemens verder te gaan met het proces. Bodemenergie Onze ondergrond kent veel potentie voor bodemenergiesystemen. We streven ernaar maximaal gebruik te maken van de mogelijkheden. Wel is het belangrijk dat de energievoorraad eerlijk verdeeld wordt en dat tegelijkertijd de ondergrond voldoende wordt beschermd zodat ook andere functies, zoals waterwinning, voor de toekomst behouden blijven. Bij grote gebiedsontwikkelingen zoals de Spoorzone, bekijken we of er meer regie nodig is op het gebruik van de ondergrond en hiervoor regels op te stellen. Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek Het Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek (DOA) is een expertisecentrum voor Achterhoekse bedrijven en levert ondersteuning op het gebied van verduurzaming.
In 2026 wordt uitvoering gegeven aan de volgende zaken: Het verminderen van energiegebruik, de overstap maken naar duurzame energiebronnen en bedrijfsprocessen, het voorkomen van en zien om te gaan met netcongestie, verantwoordelijkheid nemen bij wettelijke verplichtingen met betrekking tot energie (e.g., de EML-plicht voor grote bedrijven en de C-label plicht voor kantoorpanden) en het versterken van het ondernemers-, vestigings- en werkklimaat in de Achterhoek. Afhankelijk van de behoeften van bedrijven in Doetinchem kan bekeken worden of uitbreiding van taken van DOA nodig is. Bedrijventerreinenaanpak Door een inventarisatie van de energiebehoefte bij bedrijven wordt inzichtelijk waar kansen liggen voor verduurzaming en het slim (ver)delen van energie op een bedrijventerrein. Hiermee kunnen bedrijven(terreinen) zich voorbereiden op ontwikkelingen rondom de energietransitie. Tegelijkertijd kunnen koppelkansen met klimaatadaptatie, circulaire economie en duurzame mobiliteit worden benutten. Er wordt gewerkt aan het oprichten van een energiecoöperatie voor de terreinen op De Huet en aan Keppelseweg voor het delen van stroom en het gebruik van biogas. Ook is er betrokkenheid bij een project in het kader van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur. Samenwerking vindt plaats met de netbeheerders om oplossing voor het aanhoudende netcongestie probleem.
C.2 Uitvoering RES 2.0 We werken met de Achterhoekse gemeenten goed samen aan de uitwerking van de RES. Daar gaan we in 2026 mee door. De RES 1.0 wordt opgevolgd door de RES 2.0. In de RES 1.0 zit een opgave voor het opwekken van windenergie die nog niet gealloceerd is. De verdeling van dit niet-gealloceerde deel over de verschillende gemeenten wordt opgenomen in de RES 2.0. Iedere gemeente krijgt een plus bovenop de opgave uit de RES 1.0, dus ook de gemeente Doetinchem. Het realiseren van extra windenergie in plaats van zon is van belang in verband met netcongestie. Of de opgave voor extra windenergie per saldo veel zal uitmaken voor Doetinchem is de vraag. Doetinchem kent één zoekgebied voor wind bij landgoed Keppel. De initiatiefnemer van het windinitiatief in dat gebied zoekt nu uit kostenefficiëntie overwegingen al naar mogelijkheden om binnen de gestelde (en nog te stellen landelijke) normen de windopbrengst zo groot mogelijk te maken. Dat uitgangspunt zal door de extra opgave voor Doetinchem niet veranderen. Er zijn in Doetinchem geen andere locaties waar windenergie kan worden opgewekt.
64
C.3 Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2022-2026 Er zijn voor de periode 2025 t/m 2034 extra middelen beschikbaar gesteld om wateroverlast door extreme hoosbuien schade en overlast ontstaat aan te pakken. Voor 2025 t/m 2027 staat wijk De Pas op de planning voor onderzoek en uitvoering. In 2028 t/m 2031 worden investeringen gedaan bij omgeving De Happert-Noord en Leerinkstraat. Nu doen zich echter in de praktijk al eerder mogelijkheden voor uitvoering samen met projecten voor. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om tegen lagere kosten dan oorspronkelijk gecalculeerd wateroverlast al te verminderen. Tot eind 2026 wordt het project Vijverberg-route uitgevoerd: reconstructie Lijsterbeslaan-Rekhemseweg in combinatie met aanpak wateroverlast. In 2025-2026 wordt er een nieuwe stresstest wateroverlast gedaan. Hieruit komen mogelijk nieuwe locaties met wateroverlast naar voren met prioriteit om aangepakt te worden. Voor de aanpak van hitte en droogte (onderzoek en uitvoering) is bij de begroting 2025 eenmalig € 1.000.000 beschikbaar gesteld. Hiermee kunnen in 2026 maatregelen tegen hitte (acties uit het hitteprogramma) en droogte uitgevoerd worden. In 2026 gaan we een nieuwe klimaat-stresstest uitvoeren, de voorgaande periode evalueren en ons klimaatadaptatiebeleid en onze uitvoeringsagenda’s actualiseren op basis van nieuwe ontwikkelingen en inzichten.
Samen met stichting Steenbreek wordt jaarlijks een activiteitenprogramma gemaakt. Hierin staan diverse (klimaat)acties en maatregelen om verstening en verharding te verminderen en daarvoor in de plaats groen aan te brengen. Doetinchem doet mee aan het project Tuinrangers van Steenbreek en IVN. Dit project loopt van 2025 t/m 2027. Inwoners die hun tuin willen vergroenen kunnen hieraan meedoen en krijgen gratis advies. C.4 Een wijkuitvoeringsplan opstellen voor de gehele wijk De Huet en uitvoering geven aan het wijkuitvoeringsplan Dichteren Er is een wijkuitvoeringsplan warmte voor de wijk Dichteren vastgesteld, wat uitgaat van een all-electric oplossing in plaats van aardgas. Samen met het Energieloket Achterhoek wordt gestart met de uitvoering van dit wijkuitvoeringsplan. Over de planning van het verzwaren van het elektriciteitsnet in Dichteren worden afspraken gemaakt met netbeheerder Liander. Er is begonnen met het opstellen van een wijkuitvoeringsplan voor De Huet, dit zal worden vastgesteld in 2026. C.5 Onderzoek naar een warmtenet in Gaanderen en de buurten Overstegen/Muziekbuurt We onderzoeken de vervolgstappen voor een mogelijk warmtenet in enkele buurten in Gaanderen. Dat doen we samen met de gemeente Oude Ijsselstreek, corporatie Sité Woondiensten en Wonion en Firan (dochter van Alliander).
Het warmtenet kan gevoed worden met warmte uit de zuiveringsinstallatie in Etten. Ook wordt gewerkt aan een energiegemeenschap in Gaanderen. Verder onderzoekt de gemeente, Sité Woondiensten en netbeheerder Liander de mogelijkheid voor een warmtenet in de buurten Overstegen en de Muziekbuurt. Voor beide warmtenetten heeft het Gelders Infra Warmte Bedrijf (GWIB) een businesscase opgesteld. C.6 Uitvoering geven aan het plan van aanpak circulaire economie De gemeente Doetinchem wil in 2050 volledig circulair zijn: zonder afval, met slim hergebruik van grondstoffen. In het Plan van Aanpak Circulaire Economie (2024–2030) en de Uitvoeringsagenda (2025–2027) staan de stappen die daarvoor gezet worden. De nadruk ligt op drie pijlers, met acties die vóór 2028 uitgevoerd worden:
65
1. Circulaire gemeentelijke organisatie: De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld. In 2026 wordt meer circulair ingekocht, zoals meubels en ICT-apparaten en vergroot de duurzame inkoop van dienstverlening. Medewerkers krijgen trainingen en delen de ervaringen met andere gemeenten in de regio. 2. Circulaire spullen voor inwoners: In 2026 worden er een aantal in het grondstoffenplan beschreven maatregelen uitgevoerd. Zo worden onder andere de inpandige containers voor papier, PBD en GFT+E waar mogelijk buiten geplaatst bij hoogbouwwoningen. Dit project is gestart in 2024 en loopt door in 2026. Daarnaast werkt BUHA in 2026 aan het project om de kwaliteit van grondstoffen, met name GFT+E en PBD, verder te verbeteren. In 2026 gaat BUHA een groot deel van de ondergrondse container voor glas, papier en textiel vervangen. Daarbij wordt er gekeken naar de geschiktheid van de containerlocaties en of er voor de drie genoemde stromen voldoende containers staan. In 2026 gaat BUHA verder met de realisatie en bouw van het circulair ambachtscentrum, waar het scheiden van de grove afvalstromen verbeter wordt door het vernieuwen van het brengpunt en het toevoegen van een demontage-proces. 3. Circulair bouwen en gebiedsontwikkeling: De gemeente doet mee aan de City Deal Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling.
In deze landelijke samenwerking wordt gewerkt aan een blauwdruk voor toekomstbestendig bouwen. We passen circulair bouwen toe bij gemeentelijke projecten, zoals De Kwekerij. In 2026 wordt bij minstens twee projecten minimaal 25% hergebruikte of biobased materialen toegepast. C.7 Continueren van de aanpak bestrijding energiearmoede Het warmteprogramma is de opvolger van de Transitievisie Warmte (TVW). Gemeenten moeten elke vijf jaar een TVW vaststellen, dat zal voor het eerst in 2026 zijn. In het warmteprogramma wordt omschreven hoe een gemeente voorziet om voor 2050 van het gebruik van aardgas van de gebouwde omgeving af te stappen. Het programma wordt opgesteld met inspraak van inwoners, gebouweigenaren en andere stakeholders. C.8 Het opstellen van een warmteprogramma: de routekaart naar een aardgasvrije gebouwde omgeving Het warmteprogramma is de opvolger van de Transitievisie Warmte (TVW). We moeten elke vijf jaar een TVW vaststellen. Dit wordt nu een warmteprogramma. De deadline voor de vaststelling van het warmteprogramma ligt op 2026. In het warmteprogramma wordt omschreven hoe een gemeente voorziet om voor 2050 van het gebruik van aardgas van de gebouwde omgeving af te stappen. Vragen die in het warmteprogramma worden beantwoord zijn onder andere welke alternatieve duurzame warmteoplossing per deelgebied wordt voorzien en wanneer welk gebied aan de beurt is.
Het ontwikkelen van het warmteprogramma is een traject waarin technische, energetische, ruimtelijke, economische en sociaal-maatschappelijke aspecten samenkomen. Daarnaast staat het traject vol van keuzes om tot de geschikte warmteoptie en fasering van wijken en buurten te komen en moet het zorgvuldig en mét inwoners, gebouweigenaren en andere stakeholders worden doorlopen. In 2026 stellen wij het Warmteprogramma vast. Uiteraard betrekken we de gemeenteraad bij dit proces. C.9 Uitvoering Lokale Energiestrategie (LES) van de gemeente Het elektriciteitsnet is vol. Doetinchem heeft het daardoor steeds lastiger om voldoende nieuwe huizen te bouwen en bedrijventerrein te ontwikkelen. De LES (2025) geeft inzicht in de energievraag en de afweging die gemaakt kan worden. Verschillende onderzoeken naar het energienetwerk (zie ook RES 2.0 en warmtenetten) vinden plaats in 2026.
66
Wat willen we bereiken? D. Doetinchem heeft een vitaal landelijk gebied Doetinchem wil een vitaal landelijk gebied, waarbij Naoberschap, goed woon- en leefklimaat, landbouw, natuur, recreatie en economie samengaan. Dit zijn verschillende uitdagingen waar mee aan de slag gegaan wordt zoals droogte, ruimte zoekende functies en transitie van grondgebruik. Wat gaan we daarvoor doen? D.1 Toepassen van de beleidsuitwerking wonen landelijk gebied Zie F.1 (programma 1). D.2 Uitvoering geven aan een nieuwe lokale ontwikkelstrategie (LOS) LEADER Achterhoek is een regionaal ontwikkelingsprogramma voor het landelijk gebied. Het is een initiatief van de Europese Unie dat tot doel heeft duurzame plattelandsontwikkeling te ondersteunen en te bevorderen in verschillende regio’s in heel Europa. Eind 2023 is de een nieuwe lokale ontwikkelstrategie (LOS) door de provincie goedgekeurd en vanaf 1 juli 2024 loopt de nieuwe LEADER periode. Nieuwe aanvragen kunnen tot en met 2027 worden ingediend via LEADER Achterhoek. D.3 Uitrollen initiatieven Platform Achterhoek Food Voedsel verbindt! Het Platform Achterhoek Food heeft veel verbindingen tot stand gebracht met de landbouw, het onderwijs, de horeca, de toeristisch recreatieve sector en tussen de initiatieven onderling.
Het platform wil met nieuwe initiatieven, die ontwikkeld gaan worden, verder bijdragen aan de doelen die de regio Achterhoek en de gemeente Doetinchem hebben ten aanzien van de productiewijze en nuttigen van gezond en duurzaam voedsel. D.4 Vaststellen maatregelen/oplossingen aanpak droogte achterhoek Zie ook onder programma Doetinchem 2036. D.5 Anticiperen landelijke en provinciale ontwikkelingen Het Rijk heeft voor het landelijk gebied een transitie aangekondigd. Het Nationaal Programma Landelijk Gebied en het programma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland zijn met het vervallen van de beschikbaar fondsen niet tot uitvoer gekomen. Ook de uitvoering van het vervangende beleid dat is aangekondigd onder de naam Ruimte voor Landbouw en Natuur is hoogst onzeker. Een nieuw kabinet kan voor een andere koers kiezen. De gemeente pakt het initiatief met het sleutelproject: ‘versterking van het landelijk gebied’. Daarnaast wordt ingespeeld op de voorziene ontwikkelingen in het landelijk gebied. Wat willen we bereiken? E. Doetinchem heeft een leefomgeving die schoon, heel en veilig is De gemeente heeft een taak in het onderhouden van de openbare ruimte. Dit doen we volgens de gedachte schoon, heel en veilig. De uitvoering van deze taken zijn grotendeels uitbesteed aan BUHA B.V.
In het mobiliteitsplan zijn wegen aangewezen die de komende jaren heringericht/ gereconstrueerd moeten worden in verband met de staat van onderhoud en de verkeersveiligheid. Hierbij wordt waar mogelijk verbinding gelegd met klimaatadaptatie en vervanging riolering. Daarnaast hebben we als gemeente een zorgplicht ten opzichte van onze bodem.
67
Wat gaan we daarvoor doen? E.1 Continueren van de aanpak PFAS locaties Voltastraat De omvangrijke bodemsanering van PFAS aan de Voltastraat wordt gecontinueerd. De grondsanering is in 2025 afgerond. Daarna wordt gestart met de grondwatersanering. Er is een onderhandeling gestart met de Stichting Bodembeheer Nederland over een afkoopregeling. Verwacht wordt dat de grondwatersanering aan de Voltastraat in 2026 in opdracht van Bodembeheer Nederland wordt opgestart. Financiering vindt plaats met subsidie van het Rijk (zogenaamd SPUK-geld). Vooralsnog blijft de gemeente hier budgethouder en keert zodanig uit aan Bodembeheer Nederland. Mercuriusstraat Verwacht wordt dat de grondwatersanering van de PFAS-verontreiniging aan de Mercuriusstraat in 2026 gecontinueerd wordt door de Stichting Bodembeheer. Er wordt verkend of hier ook voor 2026 voldoende middelen voor beschikbaar zijn of dat een nieuwe SPUK-aanvraag ingediend moet worden bij het Rijk. Verder worden in 2026 mogelijk nog een aantal locaties in samenwerking met de provincie onderzocht op PFAS. E.2 Reconstructie wegen Voor 2026 staat de voorbereiding van de reconstructie van de Bilderdijkstraat – Bevrijdingsstraat en Boddens Hosangstraat gepland. De straten worden ingericht tot een gebied ontsluitingsweg 30 km/uur. Dit is een nieuwe wegcategorie die voortkomt uit de Mobiliteitsvisie.
De herinrichting van de Varsseveldseweg buiten de bebouwde kom wordt in 2026 uitgevoerd evenals de Zuivelweg en de Van Hogendorplaan en de herinrichting van Hoofdstraat Gaanderen. De reconstructie van de vijverbergroute is in 2026 in volle uitvoering. Welke verbonden partijen dragen bij aan de realisatie van deze doelstellingen? We werken samen met: • Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) • BUHA BV • Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) • Regio Achterhoek (8RHK ambassadeurs) Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen in deze begroting.
68
Wat mag het kosten? Programma 3 bedragen x € 1.000
Realisatie 2024
Begroting ná wijziging 2025
Begroting Meerjarenraming Meerjarenraming Meerjarenraming 2026 2027 2028 2029
39.388
44.642
29.287
23.155
19.284
-
-
-100
-100
-100
-100
Het geraamde totaal van baten
39.388
44.642
29.187
23.055
19.184
19.353
Onttrekking aan de reserves
3.660
3.331
2.165
1.499
1.482
1.466
Het geraamde resultaat van baten
43.048
47.973
31.352
24.554
20.666
20.819
48.194
52.524
36.736
29.988
26.131
26.317
-
-
50
50
50
-
Het geraamde totaal van lasten
48.194
52.524
36.786
30.038
26.181
26.317
Toevoegingen aan de reserves
4.822
521
368
356
339
322
53.016
53.045
37.154
30.394
26.520
26.639
-8.806
-7.882
-7.449
-6.833
-6.847
-6.864
-
-
-150
-150
-150
-100
Het geraamde totaal saldo van baten en lasten
-8.806
-7.882
-7.599
-6.983
-6.997
-6.964
Saldo onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves
-1.162
2.810
1.797
1.143
1.143
1.144
Het geraamde resultaat programma 3
-9.968
-5.072
-5.802
-5.840
-5.854
-5.820
Omschrijving BATEN Bestaand beleid Nieuw beleid
19.453
LASTEN Bestaand beleid Nieuw beleid
Het geraamde resultaat van lasten SALDO Bestaand beleid Nieuw beleid
Indeling programma per taakveld In de onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het begrotingsjaar uitgesplitst per taakveld. Hierbij is eveneens onderscheid gemaakt in bestaand en nieuw beleid. De indeling per taakveld en activiteit is opgenomen in paragraaf 4.1.2 De toelichting op het overzicht van baten en lasten.
69
Baten per taakveld (bedragen x € 1.000)
Bedrag bestaand beleid
Bedrag Lasten per taakveld nieuw (bedragen x € 1.000) beleid
Bedrag bestaand beleid
7.3 Afval
9.783
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
8.563
8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)
8.134
7.3 Afval
7.743
7.2 Riolering
7.309
7.4 Milieubeheer
7.018
7.4 Milieubeheer
3.684
-100 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
5.749
8.1 Ruimte en leefomgeving
234
7.2 Riolering
5.398
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
84
8.1 Ruimte en leefomgeving
2.235
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
58
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Totaal baten programma 3
29.287
-100 Totaal lasten programma 3
Bedrag nieuw beleid
50
29 36.736
50
Voor de ontwikkeling van het bestaande beleid verwijzen wij u naar hoofdstuk 4.1.2 De toelichting op het overzicht van baten en lasten. In dit hoofdstuk wordt per programma en per taakveld de ontwikkeling van de baten en lasten gespecificeerd per activiteit. De samenvattende tabel van het nieuwe beleid is opgenomen in paragraaf 2.4 Ontwikkelingen. In de onderstaande tabellen wordt een toelichting gegeven op het nieuwe beleid. Nummer 28
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid
Bedragen per begrotingsjaar
Omgevingsdienst Achterhoek Baten
2026
2027
2028
-100
-100
-100
Oorsprong
Portefeuillehouder
2029 -100 Aanmelding begroting 2026
Lasten
-
-
-
-
Saldo
-100
-100
-100
-100
Henk Bulten
Eerder is bij de P&C-cyclus al melding gemaakt van het overdragen van bodemtaken van het Rijk naar de gemeente zonder dat daar budget voor meekwam. Hierover zijn signalen afgegeven bij de Provincie, maar dit heeft niet geresulteerd in aanvullende financiering. Daarom ontstaat er een financieel nadeel van € 100.000. Nummer 29
Bedragen x € 1.000
Omschrijving nieuw beleid Natuurparken
Bedragen per begrotingsjaar
Oorsprong
2026
2027
2028
Baten
-
-
-
Lasten
50
50
50
-
Saldo
-50
-50
-50
-
Portefeuillehouder
2029 - Aanmelding begroting 2026
Rens Steintjes
De natuurparken vervullen een belangrijk aandeel in onze leefbaarheid- en biodiversiteits ambitie. Inwoners weten de natuurparken in de gemeente goed te vinden. De groei van de inwoneraantallen maakt dat de recreatie behoefte toeneemt. Deze toenemende druk trekt een zware wissel op de ecologische doelen van deze parken. We mogen ons gelukkig prijzen met een enorme inzet van vrijwilligers, maar ook een extra gemeentelijke impuls is nodig. Het basisbeheer is hiervoor niet toereikend.
70
Vaak zijn inrichtingsaanpassingen noodzakelijk, zoals het aanbrengen van een zonering om rust te garanderen voor dieren. Ook vergt het een extra investering om de parken aantrekkelijk te houden voor bezoekers. De komende drie jaar zullen naast het actualiseren van de beheerplannen, extra inrichtings- en onderhoudsinvesteringen nodig zijn in de natuurparken. Hiervoor wordt voor de komende 3 jaar € 50.000 per jaar in de begroting opgenomen.
71
3.1.4 Programma – Organisatie en financiën We bouwen aan onze organisatie door te investeren binnen financieel gezonde kaders. Daarmee versterken we onze basis voor de toekomst en zetten we ook stappen passend bij het zijn van een organisatie van de toekomst. Daarvoor zijn in 2026 de volgende doelstellingen voor dit programma geformuleerd: A. Doetinchem is een aantrekkelijke en toekomstgerichte werkgever B. De gemeentelijke organisatie heeft een passende kantooromgeving C. Digitale transformatie als motor voor een toekomstbestendige gemeente D. Doetinchem blijft werken aan het verbeteren van de dienstverlening E. Samen maken we Doetinchem, Gaanderen en Wehl: aan de slag met participatie F. Doetinchem is een solide financiële gemeente Wat willen we bereiken? A. Doetinchem is een aantrekkelijke en toekomstgerichte werkgever Onze gewenste groei en ontwikkeling vraagt ook wat van onze medewerkers en onze organisatie. De gemeente wil een organisatie zijn waarin medewerkers zich verbonden voelen, zichzelf blijven ontwikkelen, er oog is voor ieders talent en een ondernemende mentaliteit wordt gestimuleerd. De organisatie investeert in de ontwikkeling en persoonlijke groei van medewerkers, zodat zij de benodigde vaardigheden hebben om op een innovatieve manier de uitdagingen van de toekomst aan te gaan.
In de organisatie wordt samengewerkt en verantwoordelijkheid genomen om de doelen na te streven. Integrale samenwerking is belangrijk, ook met het bestuur. De arbeidsmarkt is een grote uitdaging voor de organisatie. Om deze arbeidsmarktuitdagingen aan te gaan zet de organisatie in op de in-, door- en uitstroom van medewerkers. Zo werkt de gemeente Doetinchem aan het behouden van kwaliteit en het aantrekken van nieuwe medewerkers. Wat gaan we daarvoor doen? A.1 Verbeteren van de profilering en de instroom Wij zetten in op het verbeteren van de profilering van de organisatie door het uitvoeren van gerichte activiteiten en aangaan van samenwerkingen. Dit draagt middels diverse activiteiten/projecten bij aan een sneller, efficiënter en pragmatischer wervingsproces met verbeterde wervingsresultaten inclusief het inhuren van tijdelijk personeel. A.2 Verbeteren van de doorstroom en het behoud van personeel Wij zetten in op het verhogen van de interne mobiliteitskansen door te focussen op loopbaanontwikkeling, opleiding, vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Door het organiseren van regelmatige activiteiten en het verbeteren van de interne communicatie versterken we de verbinding binnen de organisatie . Wat willen we bereiken? B.
De gemeentelijke organisatie heeft een passende kantooromgeving Als gemeente blijven we investeren in de doorontwikkeling van de kantooromgeving van de gemeentelijke organisatie. Op deze manier versterken we onze positie op de arbeidsmarkt in lijn met het ontwikkelthema menselijk kapitaal en arbeidsmarkt. Met een vernieuwde inrichting zorgen we voor een inspirerende werkomgeving met moderne voorzieningen en ondersteunen we een positieve werk/privébalans in lijn met de visie op het werkconcept. Dit doen we vanuit project kantooromgeving met een doorlooptijd van meerdere jaren.
72
Wat gaan we daarvoor doen? B.1 Herinrichten van de kantooromgeving De definitieve ontwerpfase en het technisch ontwerp worden in samenwerking met een externe adviespartner opgeleverd. Aansluitend wordt een aanbesteding gehouden voor het herinrichten van de kantooromgeving. Daarbij wordt intern de samenwerking gezocht met project verduurzaming met maatregelen die gerealiseerd worden vanuit de DUMAVA subsidie. De huidige aanpak waarin medewerkers participeren in het project wordt in 2026 voortgezet. Daarbij wordt specifiek ingezet op houding en gedrag van medewerkers. Dit in lijn met de visie op het werkconcept en de wijze waarop we samenwerken. Wat willen we bereiken? C. Digitale transformatie als motor voor een toekomstbestendige gemeente Doetinchem investeert in digitale transformatie om als organisatie eigentijds, wendbaar en efficiënt te blijven. Nieuwe technologieën zoals data-analyse en kunstmatige intelligentie bieden kansen om onze dienstverlening te verbeteren en beleidskeuzes beter te onderbouwen. Tegelijkertijd vraagt nieuwe wetgeving om aanpassingen in onze processen en systemen. We zetten daarom in op versterking van onze digitale infrastructuur én de digitale vaardigheden van onze medewerkers. Wat gaan we daarvoor doen? C.1 Doetinchem wordt datagedreven Data helpt ons om beter beleid te maken en middelen doelgerichter in te zetten.
We hebben al een stevig fundament gelegd, maar willen nu de volgende stap zetten door data breed toe te passen in de organisatie. Daarom investeren we in: • Een dataspecialist voor dashboards en dataproducten; • Het versterken van onze ‘datavolwassenheid’; • Extra capaciteit voor geo-werkzaamheden om brondata actueel te houden en om de extra geo-werkzaamheden die voortkomen uit de groei naar 70.000 inwoners mogelijk te maken.
C.2 Klaar voor nieuwe digitale wetgeving De komende jaren treden meerdere (vervolgstappen van) wetten in werking die onze digitale werkwijze raken. Het gaat onder meer om de Wet Open Overheid (Woo), Wet Digitale Overheid (WDO), Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV), AI-Act en de Cyberbeveiligingswet. Deze wetten vragen om: • Transparantere processen; • Veiliger digitaal verkeer; • Verantwoord gebruik van technologie. In 2026 passen we onze processen aan, trainen we medewerkers en vernieuwen we applicaties om aan deze eisen te voldoen. C.3 Verantwoord aan de slag met Kunstmatige Intelligentie (AI) AI verandert de manier waarop we werken fundamenteel. Als organisatie willen we de kansen benutten! Tegelijkertijd willen we de schadelijke kant van AI vermijden en voldoen aan de AI-Act. Het inzetten van AI vraagt iets nieuws van onze organisatie, namelijk de capaciteit om potentiële AI-toepassingen te toetsen op risico, kwaliteit (o.a. bias), gevolgen (ethiek) en zaken als privacy en informatiebeveiliging. In 2026 zetten we in op het invullen van de noodzakelijke rollen, scholing van medewerkers en de (verantwoorde) inzet van enkele AI-toepassingen.
73
Wat willen we bereiken? D. Doetinchem blijft werken aan het verbeteren van de dienstverlening Het is belangrijk om aandacht te hebben en te houden voor dienstverlening. We werken samen om dienstverlening in de hele organisatie op peil te houden en te verbeteren. We kijken of resultaten en doelen die zijn bepaald om de dienstverlening te verbeteren worden gerealiseerd. Dienstverlening is een onderdeel van het in de organisatievisie benoemde ontwikkelthema “Efficiëntie en Innovatie”. Wat gaan we daarvoor doen? D.1 Afstemmen van onze werkprocessen op inwoners en deze continue verbeteren. Voor 2026 gaan we aan de slag met verbeteren van processen op de volgende onderwerpen: 1. Het uitvoeren van de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek ‘digitale dienstverlening’. 2. Het verbeteren en monitoren van (telefonische) bereikbaarheid in het algemeen en de direct dienstverlenende teams in het bijzonder. 3. Op 1 januari 2026 treedt de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) in werking. Vanaf 2024 geven we al invulling aan onze zorgplicht in relatie tot deze wet. In 2026 controleren we of onze zorgplicht nog voldoet aan de wensen van onze inwoners. Dit doen we door in gesprek te gaan met inwoners, op locatie, bij het Digitaalhuis Achterhoek, Formulieren café en het Informatiepunt Digitale Overheid Doetinchem. 4.
Inmiddels hebben we kunstmatige intelligentie toegepast op onze chatbot. In 2026 blijven we onderzoeken hoe we deze techniek nog beter voor onze chatbot en andere processen kunnen inzetten. 5. Het onderzoeken van mogelijkheden voor “Mijn Doetinchem/persoonlijk portaal”. Hiervoor worden afspraken ingepland met experts vanuit de VNG. Daarnaast leggen we referentiebezoeken af bij andere gemeenten. 6. In 2026 geven we verder richting aan het in 2025 opgerichte inwonerspanel. In de gesprekken met ons inwonerspanel leren we hoe we onze processen en/of documenten kunnen ontwikkelen en optimaliseren voor onze inwoners. D.2 De (digitale) toegankelijkheid van onze (overheid)informatie verbeteren Overheden zijn wettelijk verplicht om hun websites digitaal toegankelijk te maken voor mensen met een functiebeperking. Om hier invulling aan te geven zetten we in op de volgende zaken: 1. Het uitvoeren van toegankelijkheidsonderzoeken voor onze 15 webapplicaties en maken van toegankelijkheidsverklaringen daarvoor. Daar waar we geen hoofdverantwoordelijke zijn maken we afspraken met andere partijen om daarmee een goede toegankelijkheid te waarborgen voor onze inwoners (31 webapplicaties). 2. Het doen van audits, om een Toegankelijkheidsverklaring te kunnen maken. We lossen issues op met de verkoper(s). 3.