Bijlage 1.1 Jaarstukken gD 2024.pdf

Daarnaast is er veel aandacht geweest voor inclusie en sociale veiligheid binnen sportclubs. Deze onderdelen zijn ook geland in het herijkte Sport- en Beweegakkoord. Deze activiteiten hebben een direct bijdrage aan de vier opgaven uit het beleidskader sociaal domein. G4. We voeren de bestuursopdracht Toekomst zwembad Rozengaarde uit. De bestuursopdracht toekomst zwembad Rozengaarde is verbreed met een opdracht tot visievorming op sportaccommodaties. Na het vaststellen van de startnotitie sport en bewegen is gestart met een onderzoek waarin een analyse wordt gemaakt naar capaciteit en behoefte, kwaliteit en toekomstbestendigheid van onze sportaccommodaties. Dit leidt tot een nieuw beleidsplan voor sportaccommodaties waarin gemeentelijke ambities (Doetinchem 2036, Omgevingsvisie, Integraal huisvestingsplan onderwijs en sportieve trends en ontwikkelingen ambities zijn verwerkt. Wat heeft het gekost? Programma 2 (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting 2024

Begroting ná wijziging 2024

Realisatie 2024

Realisatie 2023

Baten

30.829

52.296

52.271

61.430

Lasten

164.556

189.629

185.504

188.400

Het totaal saldo van baten en lasten

-133.727

-137.333

-133.233

-126.970

Onttrekkingen aan de reserves

478

2.743

7.045

743

Toevoegingen aan de reserves

8.061

11.773

13.492

5.930

Saldo mutaties in de reserves

-7.583

-9.030

-6.447

-5.187

Het resultaat van programma 2

-141.310

-146.363

-139.680

-132.157

25

1.4 Programma - Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving Voor dit programma waren in 2024 de volgende doelstellingen geformuleerd: A. Doetinchem is een aantrekkelijke woongemeente voor huidige en toekomstige inwoners B. Doetinchem is duurzaam in 2050 C. Doetinchem heeft een vitaal landelijk gebied D. Doetinchem werkt aan complexe ruimtelijke opgaven E. Doetinchem heeft een leefomgeving die schoon, heel en veilig is Wat wilden we bereiken? A. Doetinchem is een aantrekkelijke woongemeente voor huidige en toekomstige inwoners Om een aantrekkelijke woongemeente te zijn voor huidige en toekomstige inwoners is een aantal zaken van belang: 1. Groeien in kwaliteit. Met de beoogde groei zijn we in staat om de draagkracht in stand te houden voor de brede waaier aan voorzieningen die Doetinchem als centrumgemeente heeft. Ook economisch is het van groot belang, aangezien de vraag naar arbeidskrachten ongekend hoog is. Een aantrekkelijk woonklimaat kan een motivatie zijn om naar Doetinchem te verhuizen en te participeren in onze lokale samenleving. 2. Kwalitatief goed wonen. Bij dit speerpunt draait het om de kwaliteit van de huidige woningvoorraad in combinatie met een prettige woonomgeving. Voor alle woningen geldt dat deze zo duurzaam mogelijk en gelet op bevolkingsontwikkeling levensloopbestendig moeten zijn.

We streven daarbij naar zoveel mogelijk hergebruik van materialen wat aansluit bij het meer circulair bouwen. 3. Een passende woning voor iedereen. We willen een compleet en divers woningaanbod in onze gemeente. Dat sluit aan bij de nationale woon- en bouwagenda waarin het bevorderen van beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod centraal staan. We hebben extra aandacht voor de doelgroepen ouderen, jonge gezinnen en starters. 4. Wonen als onderdeel van integrale gebiedsopgaven. We zien wonen als een integraal onderdeel van de gebiedsopgaven in onze gemeente. Wonen gaat ook over leefbaarheid, naoberschap en vitaliteit. Bij ontwikkelingen in woningbouw vinden we het belangrijk dat de inrichting van de buitenruimte groen is en uitnodigt om te bewegen, spelen en ontmoeten. Zo draagt de woonomgeving bij aan de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners. We streven naar sociale verbondenheid en inclusieve wijken en buurten.

Wat hebben we daarvoor gedaan? A1. De woningvoorraad groeit met minimaal 300 woningen in 2024 In de woondeal 2022-2030 is afgesproken dat er in deze periode 2470 woningen worden gerealiseerd. Daarbij was het idee dat we in een paar jaar zouden toegroeien naar 300 woningen per jaar. 2024 is het eerste jaar waarin we 300 woningen wilden realiseren. Dit is niet gelukt. Er zijn volgens onze eigen gegevens 170 woningen gerealiseerd. Hierbij past de opmerkingen dat in december 2024 meer dan 50 woningen zijn opgeleverd, die pas begin 2025 als zodanig zijn geregistreerd. Dat de woningbouwproductie achterblijft bij de prognose, zien we eigenlijk in het hele land. In 2024 zijn in heel Nederland 82.000 woningen opgeleverd, terwijl dat er eigenlijk 100.000 hadden moeten zijn. Overigens zijn

26

volgens het CBS 207 woningen gerealiseerd. Er zit altijd een klein verschil in aantallen tussen onze gegevens en het CBS. De verwachting is dat daarvan het benodigde aantal van 450 in 2025 wel zal kunnen worden gerealiseerd. A2. Wij ondersteunen verduurzaming van de woningvoorraad met subsidie We hebben diverse subsidies beschikbaar met behulp van de middelen die zijn toegekend door het Rijk: 1. Subsidie voor isolatie (max. € 2.500) bij inwoners met een laag besteedbaar inkomen (max. € 38.000) -> Subsidie loopt sinds 2023. In 2024 zijn 22 subsidies verstrekt. 2. Subsidie voor isolatie (max. € 2.000) voor inwoners met een woning met een energielabel D of lager en een WOZ waarde van max €429.300 -> subsidie loopt sinds augustus 2024. In 2024 zijn 29 subsidies verstrekt. 3. Subsidie voor doe het zelf isolatie (max. € 750) voor inwoners met een woning met een energielabel D of lager en een WOZ waarde van max. € 429.300 -> subsidie loopt sinds april 2024. In 2024 zijn 17 subsidies verstrekt. 4. Subsidie voor verduurzamen van woningen in Overstegen-West, Muziekbuurt en Schrijvers- en dichtersbuurt voor woningeigenaren bij 3 labelsprongen of minimaal label B (Volkshuisvestingsfonds). In 2024 hebben 3 woningeigenaren in Overstegen-West met subsidie hun woning verduurzaamd. A3. Starten met de 2e tranche volkshuisvestingsfonds.

Het volkshuisvestingsfonds is een rijksbijdrage die gemeenten kunnen inzetten om gebieden leefbaarder en duurzamer te maken. De eerste tranche is uitgevoerd voor Overstegen-West, Muziekbuurt en Schrijvers- en dichtersbuurt. Voor de tweede tranche is gestart met de het opstellen van een plan van aanpak en verordening voor de uitvoering en inzetten van de middelen. Deze waren eind 2024 in concept gereed en er wordt mee gewerkt. A4. Doetinchem voert de woondeal uit In 2024 werkten we aan de uitvoering van de woondeal met het Rijk. We willen een aantrekkelijke gemeente zijn op te wonen voor zowel onze huidige inwoners als voor de toekomstige Doetinchemmers. Iedereen moet zoveel mogelijk een passende woning kunnen vinden. Er moeten daarom woningen bijkomen voor starters, die nu moeilijk aan een woning kunnen komen en voor ouderen, waarbij nabijheid van voorzieningen van belang is. Als ouderen verhuizen komt er namelijk doorstroming op de woningmarkt. Daarnaast bouwen we woningen mensen die in Doetinchem willen komen werken. Het realiseren van betaalbare woningen is een belangrijk aandachtspunt. Wij streven naar het toevoegen van minimaal 2.470 woningen t/m 2030 via het onderstaande programma in de hele gemeente.

Dit gewenste programma is opgenomen in de regionale woonagenda en vastgelegd in de woondeal met de provincie Gelderland en het Rijk: • 28% sociale huur tot € 808,06, eventueel te vervangen door goedkope koopwoningen tot € 225.000; • 8% middenhuur tot € 1.000,00, eventueel te vervangen door betaalbare koopwoningen (categorie 1) tot € 280.000; • 14% betaalbare koopwoningen (categorie 1) tot € 280.000, eventueel te vervangen door middenhuurwoningen tot € 1.000; • 17% betaalbare koopwoningen (categorie 2) tot € 355.000, eventueel te vervangen door middenhuurwoningen tot € 1.000; • 33% dure koopwoningen (boven € 355.000) of dure huur (boven € 1.000).

27

Nieuwe woningbouwplannen moeten bijdragen aan deze verdeling. We leveren maatwerk per project door bij de toetsing rekening te houden met de omgeving. In 2024 zijn er 170 woningen opgeleverd. In onderstaande tabel is per categorie aangegeven hoeveel woningen er zijn toegevoegd. Voor deze woningprojecten was het beleid zoals vormgegeven in de woondeal niet van kracht. Deze projecten waren reeds voor vaststelling van de woondeal en de regionale woonagenda gestart. Met dat er steeds meer nieuwe plannen tot ontwikkeling komen, neemt ook het aantal en het percentage goedkope en betaalbare woningen verder toe. Gerealiseerd 2024

Aantal

%

Sociale huur

16

9,41%

Goedkope koop

32

18,82%

Totaal goedkoop

48 28,23%

Betaalbare koop, cat. 1

12

7,06 %

Betaalbare koop, cat. 2

12

7,06%

9

5,29%

Middenhuur Totaal middelduur

33 19,41%

Dure koop Dure huur

86 50,59 %

Dure huur

0

Totaal duur Zorg Totaal

0,00%

86 50,59% 3

1,76%

170

100%

A5. Doetinchem stelt een uitvoeringsprogramma groen op als bijdrage aan een aantrekkelijke woonomgeving Er wordt veel belang gehecht aan een duurzame en groene leefomgeving. Daarbij wordt zowel ingezet op het grotere geheel van groenstructuren als ook het faciliteren van groene initiatieven op kleine schaal. Verschillende van deze onderdelen krijgen invulling binnen het uitvoeringsprogramma groen. Zo zijn het afgelopen jaar verschillende schoolpleinen voorzien van extra bomen. Er is een groep vrijwilligers actief bezig met het vergroenen van schoolpleinen. Kinderen van de basisschool konden deelnemen aan natuurlessen, in de buitenlucht onder professionele begeleiding. Afgelopen jaar heeft dit plaatsgevonden in de Zumpe waar 24 groepen gebruik van hebben gemaakt. Bestaande groenstructuren in de wijken zijn verder versterkt. Verspreid door de stad zijn samen met BUHA veel nieuwe bomen aangeplant, een groot deel daarvan ter vervanging van ‘afgeschreven’ exemplaren. Ook in het buitengebied is samen met bewoners groen op de erven aangeplant. Een mooi voorbeeld van een burgerinitiatief, de kleine schaal en samenwerking, is het Konrad Adenauerplein. Een voorheen verhard pleintje is omgevormd tot een groene en biodiverse ontmoetingsplek voor de buurt. Voorzien van waterberging is het klaar voor de toekomst. Wat wilden we bereiken? B.

Doetinchem is duurzaam in 2050 Doetinchem en de Achterhoek hebben zich verbonden aan de opgave om een energieneutrale gebouwde omgeving te realiseren in 2050. Een energieneutrale gebouwde omgeving in de Achterhoek betekent dat er binnen de grenzen van de Achterhoek net zoveel energie wordt opgewekt als er wordt gebruikt. Wat daarvoor nodig

28

is, is een combinatie van energie besparen en de energie die nodig is vervolgens duurzaam opwekken. Ons doel is om in 2050 een volledig circulaire economie te bereiken. Hiervoor sluiten we aan bij de landelijke doelstellingen en streven we ernaar om in 2030 het gebruik van primaire grondstoffen te halveren. Kernbegrippen zoals het minimaliseren van verspilling en onnodige inkoop, het hergebruiken van materialen, het inzetten van natuurlijke grondstoffen, het verder scheiden van afval en het omzetten van afval naar nieuwe grondstoffen staan centraal. Om deze ambities te realiseren, hebben we een heldere koers uitgezet met een duidelijke focus in ons plan van aanpak en onze strategie. Daarnaast hebben we te maken met het veranderende klimaat. We moeten ons aanpassen aan extremere weersomstandigheden. Doetinchem wil in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust zijn. Dit zijn enorme transitieopgaven die alleen door een gezamenlijke aanpak en inzet van inwoners, ondernemers, organisaties en overheid te realiseren zijn. Wat hebben we daarvoor gedaan? B1. Informeren, faciliteren en stimuleren van de energietransitie Energieloket We stimuleren woningeigenaren continu om te investeren in het verduurzamen van hun woning. Ons Energieloket Achterhoek maakt woningeigenaren wegwijs in geschikte energiemaatregelen en bijbehorende subsidies en leningen.

De uitvoering van de gemeentelijke subsidies en leenfaciliteiten vindt plaats bij ons Energieloket Achterhoek. Ook voert Energieloket Achterhoek veel projecten en programma's, zoals het Isolatieprogramma en de Energie-armoedeaanpak, voor ons uit. Op die manier is het duidelijk waar inwoners terecht kunnen met al hun vragen over wensen t.a.v. verduurzamen. Opwekken van energie uit zon In 2024 is het zonnepark Keppelseweg gerealiseerd. Inmiddels is ook gestart met de realisatie van het zonnepark Bahrseweg. Voor dit zonnepark hebben de initiatiefnemers overleg gehad met de omwonenden over de financiële participatie. De omgeving heeft gekozen voor een donatie, die ingezet gaat worden voor een gebiedsversterking van de omgeving. De initiatiefnemers hebben suggesties gedaan voor de invulling van de gebiedsversterking en hebben hierover regelmatig overleg met de omwonenden. We hebben de omgevingsvergunning voor het zonnepark Heislagseweg-Nieuwestraat verleend. Hiertegen zijn 3 beroepen bij de Rechtbank Gelderland ingediend. Inmiddels is er 1 beroepschrift ingetrokken. De verwachting is dat de rechtbank de beroepschriften in 2025 behandeld. Opwekken van energie uit wind De inwerkingtreding van de nieuwe landelijke milieuregels is verschoven naar juli 2025.

In november 2024 heeft de klankbordgroep beoogd windpark Doetinchem een adviesrapport bij de initiatiefnemers en de gemeente ingediend. De inhoudelijke behandeling van het adviesrapport vindt plaats bij het in behandeling nemen van het principeverzoek van de initiatiefnemers voor het windpark Doetinchem. De verwachting is dat de initiatiefnemers het principeverzoek in indienen nadat de nieuwe richtlijnen door het rijk zijn vastgesteld. Bodemenergie Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van bodemenergie, ook in Doetinchem. We stimuleren het gebruik van bodemenergie met het oog op onze energieopgave. Tegelijkertijd vinden we dat bodemenergiesystemen zorgvuldig moeten worden aangelegd ter bescherming van de kwaliteit van onze ondergrond. In 2024 hebben we een verkennende studie afgerond naar de geschiktheid van onze

29

ondergrond voor bodemenergie. Hieruit is gebleken dat de Doetinchemse ondergrond veel potentie heeft voor (gesloten) bodemenergiesystemen. Daarom is bodemenergie nadrukkelijk opgenomen in onze Lokale Energie Strategie (LES). In 2025 gaan we nader verkennen of op een aantal punten beleid nodig is om bodemenergie goed te kunnen reguleren. In ontwikkelingen als de Spoorzone wordt bodemenergie meegenomen in de energiestrategie/haalbaarheidsstudie en wordt beoordeeld of een bodemenergieplan nodig is. Duurzaam Ondernemerscentrum In 2023 was het pilotproject Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek (DOA) begonnen in Achterhoeks verband. In 2024 kreeg dit vervolg en is het pilotjaar succesvol afgerond. 2024 zag daarmee ook de omzetting van de pilot DOA in een eigen stichting om langdurig ondernemers te ondersteunen. DOA heeft bedrijven o.a. ondersteund middels adviestrajecten op het gebied van energietransitie en verduurzaming. Zo zijn er nu in het centrum van Doetinchem, Gaanderen en Wehl centrumcampagnes geweest voor quickscans van de lokale bedrijven. Ook zijn er meerdere grote adviestrajecten geweest op bijv. bedrijventerreinen. DOA heeft verder ingezet op naamsbekendheid middels communicatie en informatieavonden, bijvoorbeeld met een avond om huurders en verhuurders bij elkaar te brengen om samen bedrijfspanden te verduurzamen.

Er is een apart traject op het gebied van netcongestie op bedrijventerreinen doorlopen vanuit de 8RHK Ambassadeurs. Bedrijventerreinenaanpak In 2024 is er gesproken met vertegenwoordigers van meerdere bedrijven en parkmanagementorganisaties over de energietransitie. Hoe komen we bijv. van het aardgas af terwijl we met netcongestie problemen te maken hebben? Op de grote bedrijventerreinen in de gemeente zijn er ontwikkelingen geweest op het gebied van energiehubs. Variërend van het inventariseren van bedrijven die elkaar goed kunnen aanvullen in een energie hub tot het opzetten van een formele energiecoöperatie en de opening van een solar-carport. Ook is er een Lokale Energie Strategie opgesteld waar o.a. in kaart gebracht is wat er nog allemaal moet gebeuren op het gebied van energietransitie, zodat de bedrijvigheid in Doetinchem niet alleen duurzaam standhoud maar ook mee kan groeien met de algehele groeiplannen van de gemeente. B2. Vaststellen RES 2.0 en starten met uitvoering In 2024 hebben we met de Achterhoekse gemeenten aan de RES 2.0 gewerkt. Daarin worden de afspraken uit de RES 1.0 verder geconcretiseerd. We streven naar een optimale mix van zon op gebouw, zon op veld en wind tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. In Doetinchem is in 2024 één zonnepark operationeel geworden. Daarnaast zijn er nog twee initiatieven voor zonneparken en één voor een windpark.

De capaciteit van het stroomnetwerk blijkt een beperkende factor voor de uitvoering van initiatieven. Het zonnepark aan de Europaweg kreeg vanwege netcongestie geen aansluiting. De RES Achterhoek is in 2024 aangehaakt bij de PlanMER voor windbeleid en RES van de provincie Gelderland. De bedoeling daarvan is dat de RES Achterhoek zelf geen MER voor de RES meer hoeft te maken. Aansluiten bij de provinciale MER is goedkoper en betekent een snellere realisatie van projecten. Het opstellen van de RES 2.0 is o.a. afhankelijk van landelijke windnormen die nog in ontwikkeling zijn. De oorspronkelijke verwachting was dat de landelijke windnormen in 2024 van kracht zouden worden.

30

B3. Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2022-2026 Door klimaatverandering neemt de kans op wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen toe. Dat levert risico’s op voor onze economie, gezondheid en veiligheid. We zullen ons daarop moeten aanpassen. Nederland wil uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en water robuust ingericht zijn. De gemeenteraad heeft in juli 2022 de ‘Klimaatadaptatiestrategie Doetinchem’ vastgesteld. In deze strategie staat beschreven wat we in 2050 willen bereiken. In de ‘Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2022-2026’ en 'Hitteprogramma Doetinchem 20232026' staat hoe we dat gaan doen. We willen schade en overlast bij extreme weersomstandigheden zoveel als mogelijk voorkomen. Het gaat hierbij vooral om de aanpak van wateroverlast, hitte en droogte. Bij onze aanpak (beleid en uitvoering) onderscheiden wij vijf pijlers: 1. Stad en dorp gezond en groen: de bestaande stedelijke omgeving transformeren. 2. Adaptief landelijk gebied: watersysteem, natuur en landbouw innoveren. 3. Robuuste vitale infrastructuur: de essentiële infrastructuur is klimaatbestendig. 4. Ontwikkelingen klimaatbestendig: alle nieuwbouw en herinrichting doen we klimaatbestendig. 5. Betrokken en actieve mensen: we maken mensen bewust en stimuleren klimaatbestendig gedrag. In onze uitvoeringsagenda staan voor iedere pijler uitvoeringsacties.

In 2024 zijn onder andere de volgende acties uitgevoerd: • Invoering subsidieregeling water en groen per 1 maart 2024. • Uitvoering diverse vergroeningsacties (o.a. tegelacties) samen met Stichting Steenbreek, Waterschap, Site, Stichting Present. • Uitvoering regentonactie voorjaar. • Toevoeging van extra tappunten voor gratis drinkwater. • Vergroening van diverse versteende pleinen zoals Konrad Adenauerplein, Zonneboom-Zonneplein, Kerkplein Wehl. • In de begroting 2025 is € 22 miljoen beschikbaar gesteld voor de aanpak van wateroverlast bij extreme neerslag in de gebouwde omgeving. Hiermee gaan we komende 10 jaar (2025 t/m 2034) in totaal 5 gebieden met wateroverlast aanpakken. Deze staan op onze geprioriteerde TOP-15 lijst. • Nader onderzoek verricht naar de de wateroverlast bij de locaties 1 en 5 van onze geprioriteerde TOP-15 lijst. • In de begroting 2025 zijn voor 2025 en 2026 extra middelen beschikbaar gesteld voor maatregelen tegen hitte(stress) en droogte. • Voor de aanpak van droogte zie onderdeel C6 (Doetinchem heeft een vitaal landelijk gebied). B4. Uitvoering geven aan het buurtuitvoeringsplan voor de Kleurrijke buurt en de Romantische buurt zuid We hebben het buurtuitvoeringsplan voor de Kleurrijke buurt en de Romantische buurt Zuid in de wijk Dichteren vastgesteld. Inmiddels hebben we het uitvoeringsplan opgeschaald naar een wijkuitvoeringsplan Dichteren.

In 2025 stellen we het wijkuitvoeringsplan Dichteren vast. Voor de hele wijk Dichteren betekent dit een allelectric oplossing (hybride en volledig elektrische warmtepomp). Over de aanpak van de uitvoering van het plan maken we afspraken met het Energieloket Achterhoek. B5. Onderzoek naar een warmtenet in Gaanderen en Overstegen Voor Gaanderen (Etten en Terborg) en voor Overstegen hebben we een intentieovereenkomst met het Gelders Warmte Infrabedrijf (GWIB) gesloten. In 2025

31

onderzoeken we samen met de partners de haalbaarheid van een warmtenet in deze twee buurten. B6. Opstellen van een plan van aanpak circulaire economie en hier uitvoering aan geven In 2024 zijn er belangrijke stappen gezet richting de circulaire economie. Met een participatief proces is het plan van aanpak circulaire economie ontwikkeld en in april goedgekeurd door het college en de raad. Dit plan richt zich op vijf belangrijke thema’s: 1) circulaire gemeentelijke organisatie, 2) consumentengoederen, 3) bouw en gebiedsontwikkeling, 4) voedsel en landbouw, en 5) bedrijvigheid en bedrijventerreinen. Doelen zijn gesteld om in 2030 50% circulair te zijn en in 2050 100%. Er is gewerkt aan de implementatie van toekomstbestendig bouwen (TBB). De regionale samenwerking is versterkt om circulaire initiatieven te delen en koppelkansen te benutten. In december 2024 werd het nieuwe grondstoffenplan door de raad goedgekeurd, met als doel 65% recycling in 2028. De focus ligt hierbij op afvalpreventie, producthergebruik, goede service van de inzameling van grondstoffen en een betere kwaliteit van de grondstoffen. In nieuwbouwwijken wordt “omgekeerd inzamelen” ingevoerd. Ook heeft BUHA de ontwerpen van het Circulair Ambachtscentrum verder uitgewerkt en plannen gemaakt om het terrein te vergroenen.

Daarnaast hebben we een video gemaakt om inwoners op een praktische manier te informeren over circulaire economie en hun bijdrage daaraan. B7. Continueren van de aanpak bestrijding energiearmoede In oktober 2022 zijn we gestart met de uitvoering van het Plan van Aanpak 'Grip op energiearmoede +'. Onderdelen van dat plan zijn: • Het programma bespaarhulp aan huis i.c.m. de witgoedregeling. Met dit programma en de regeling hebben we in 2024 250 huishoudens in Doetinchem die te maken hebben / kunnen krijgen met energiearmoede voorzien van advies en waar nodig vervangend witgoed. Naar berekening van alle maatregelen die zijn getroffen gaan deze huishoudens per jaar tussen de € 300 en € 1.100 per jaar op energielasten besparen. We blijven het programma in 2025 aanbieden. • De subsidieregeling voor woningeigenaren met een laag inkomen. Hoewel deze subsidie in de meeste gevallen kostendekkend is wordt er nog steeds weinig gebruik gemaakt van de regeling. In 2024 hebben 22 huishoudens gebruik gemaakt van de regeling, dit is een groei ten opzichte van 2023 waar het er 12 deelnemers waren. We blijven in 2025 de subsidie aanbieden en promoten. Naast de aanpak Grip op Energiearmoede+ draagt ook de inzet van de middelen van het Nationaal Isolatieprogramma bij aan het tegengaan van energiearmoede. Met deze middelen kunnen eigenaren van woningen met een WOZ waarde tot max.

€ 429.300 ook subsidie (max. €2.000) aanvragen voor isoleren. Hoewel dit niet direct gerelateerd is aan energiearmoede helpt deze regeling natuurlijk ook in de betaalbaarheid van de energierekening. Wat wilden we bereiken? C. Doetinchem heeft een vitaal landelijk gebied. Het landelijk gebied bepaalt de groene uitstraling van onze gemeente met een prachtige afwisseling tussen bebouwd en onbebouwd gebied. Dat willen we graag zo houden, vitaal en in een goede balans. In het landelijk gebied komen steeds meer grote opgaven samen, die vaak een beroep doen op de schaars beschikbare ruimte. Actuele thema's met een impact op het landelijk gebied zijn onder meer de energietransitie, klimaatadaptatie, het versterken van de natuur en biodiversiteit, recreatie en toerisme,

32

de landbouw(transitie) en de daarmee gepaard gaande sloop of hergebruik van stallen en transformatie van erven. We willen al deze opgaven op een goede manier samen brengen in het landelijk gebied en daarmee ons platteland vitaal houden. Wat hebben we daarvoor gedaan? C1. Aan de slag met het uitvoeringsprogramma VLGG Als onderdeel van regio Achterhoek is de gemeente Doetinchem nauw betrokken geweest met het opstellen van het concept VLGG (Vitaal Landelijk gebied Gelderland). De provincie heeft het concept-VLGG voor consultatie naar het rijk gezonden, met daarbij een kostenplaatje ten behoeve van de uitvoering. Het nieuwe kabinet heeft het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) geschrapt, evenals het Transitiefonds met een groot deel van de benodigde miljarden voor het uitvoeringsprogramma. De financiële middelen die wel beschikbaar zijn, worden vooralsnog ingezet in gebieden rondom de Natura 2000-gebieden en niet binnen de gemeente Doetinchem. C2. Opstellen beleidsnota landelijk gebied De ontwikkelingen in het landelijk gebied volgen zich elkaar snel op. Het nieuwe kabinet heeft na de intrekking van het Transitiefonds en NPLG, nieuw beleid voor het landelijk gebied aangekondigd. Met de aanpak ‘Ruimte voor Landbouw en Natuur’ wil het Rijk zorgen dat er gericht gewerkt wordt aan wettelijke doelen en dat er toekomstperspectief komt voor de landbouw.

In belangrijke mate hangt de vitaliteit van het landelijk gebied samen met Wonen. Als onderdeel van de beleidswerking wonen landelijk gebied is aan de bewoners gevraagd wat zij belangrijk vinden en wat de vitaliteit van het landelijk gebied kan vergroten (zie hiervoor C3). Ook de Uitvoeringsregel solitaire bedrijvigheid, de aanpassing van de notitie Wonen Landelijk Gebied en het sleutelproject Droogte-aanpak (zie hiervoor C6) zijn gericht op het vergroten van een Vitaler Landelijk Gebied. Daarnaast zullen de thema’s cultuurhistorie, landschap, natuur en biodiversiteit nog verder worden uitgewerkt. C3. Opstellen beleidsuitwerking wonen landelijk gebied De vitaliteit van landelijk gebied hangt in belangrijke mate samen met Wonen. In samenhang met het opstellen van een beleidsnota landelijk gebied is een analyse gemaakt van het landelijk gebied. Met de bewoners is gesproken om te horen wat in hun optiek bijdraagt aan de vitaliteit van het landelijk gebied. En hoe het bouwen van een woning hieraan een bijdrage kan leveren. In de loop van 2025 kan de beleidsuitwerking Wonen landelijk gebied worden vastgesteld. C4. Uitvoering geven aan een nieuwe lokale ontwikkelstrategie (LOS) De nieuwe LEADER Achterhoek is succesvol gestart en wordt uitvoering gegeven aan de nieuwe lokale ontwikkelstrategie. Meerdere regio’s in de provincie Gelderland hebben een LEADER-project.

Om deze redenen zijn er voor de Achterhoek minder cofinancieringsgelden beschikbaar. Voor de gemeente Doetinchem is van vier partijen bekend dat zij graag een aanvraag voor de nieuwe LEADER willen doen. Het aantal aanmeldingen is (in de LEADER-regio) dermate dat vermoedelijk het totale budget tot 2027 reeds is overtekend.

33

C5. Uitvoeringsagenda opstellen voor voedsel en landbouw Het project Platform Achterhoek Food heeft in 2024 een vliegende start gekend. Voor de gemeente Doetinchem is een mooi initiatief genomen met het serveren van de Achterhoekse Bol in het werkcafé van onze gemeente. Het uitvoeringsagenda Circulaire Economie is opgesteld en voor de thema Voedsel & Landbouw wordt daar uitvoering aan gegeven. C6. Vaststellen maatregelen/oplossingen aanpak droogte achterhoek Ook in het landelijk gebied zien we de gevolgen van klimaatverandering. We streven naar een vitaal en adaptief landelijk gebied: we willen watersysteem, natuur en landbouw innoveren (zie ook B3: Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2022-2026). Vooral de gevolgen van droogte zijn zichtbaar in natuur en landbouw. We werken regionaal intensief samen via het project Aanpak Droogte Achterhoek & Liemers. Bij dit project zijn o.a. Waterschap, Provincie, Vitens, Staatsbosbebeer, gemeenten en overige natuur- en landbouworganisaties betrokken. We willen met Aanpak Droogte, nadat het Feitenbeeld en Handelingsperspectief is vastgesteld, komende jaren richting uitvoering van projecten. Daarom is in 2024 gewerkt aan een Programmaplan 2025-2026. Door gemeenten zijn hiervoor projecten aangedragen.

Doetinchem heeft hiervoor het project Slangenburg, Gaanderen, De Zumpe ingebracht en deze is opgenomen in het regionale Programmaplan. Dit is voor dit gebied een logische vervolgstap op het 'gebiedsproces landelijk gebied Doetinchem Slangenburg en Gaanderen' wat succesvol is doorlopen en waarbij ook de droogteproblematiek aan de orde is geweest. Bij de begroting 2025 zijn voor 2025 en 2026 extra middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van droogte. Wat wilden we bereiken? D. Doetinchem werkt aan complexe ruimtelijke opgaven Sinds de invoering van de Omgevingswet in januari 2024 wordt verwacht dat we ruimtelijke opgaven op een integrale manier benaderen. De Omgevingswet biedt beleidsinstrumenten om meer grip kunnen krijgen op beleidsactualisaties en complexe integrale (gebiedsgerichte) opgaven, participatie met inwoners en ondernemers is daarbij belangrijk. Hiertoe zijn een omgevingsvisie opgesteld en wordt afstemming met de provincie en regio gezocht bij onder andere de regioarrangementen. Wat hebben we daarvoor gedaan? D1. Herijken omgevingsvisie Doordat het Rijk werkt aan de Nieuwe Nota Ruimte en ook de provincie werkt aan een nieuwe omgevingsvisie hebben we de herijking van onze omgevingsvisie doorgeschoven. De invloed van de ruimtelijke keuzes worden meegenomen als bouwstenen in de herziening van de gemeentelijke lokale omgevingsvisie.

Bovendien wordt in regionaal verband gewerkt aan een ruimtelijk perspectief Achterhoek om gezamenlijk input te kunnen leveren op processen bij de provincie (en het Rijk). D2 Uitwerken van het regioarrangement Doetinchem draagt actief bij aan de vervolgstappen op het vaststellen van het regioarrangement. Dit proces en het uitwerken daarvan ligt primair bij de provincie. Zij

34

werken momenteel aan het ruimtelijke arrangement, afspraken tussen rijk en provincie, als input voor de Nieuwe Nota Ruimte. Zoals hierboven staat leveren we daar vanuit Doetinchem en regio Achterhoek input op. Wat wilden we bereiken? E. Doetinchem heeft een leefomgeving die schoon, heel en veilig De gemeente heeft een taak in het onderhouden van de openbare ruimte. Dit doen we volgens de gedachte schoon, heel en veilig. De uitvoering van deze taken zijn grotendeels uitbesteed aan Buha B.V. In het mobiliteitsplan zijn wegen aangewezen die de komende jaren heringericht/ gereconstrueerd moeten worden in verband met de staat van onderhoud en de verkeersveiligheid. Hierbij wordt waar mogelijk verbinding gelegd met klimaatadaptatie en vervanging riolering. Daarnaast hebben we als gemeente een zorgplicht ten opzichte van onze bodem. Wat hebben we daarvoor gedaan? E1. Uitvoering van extra taken op grond van de wet bodembescherming Wij zetten in op een vitale en gezonde bodem als onlosmakelijk onderdeel van onze leefomgeving. De (letterlijke) basis voor nagenoeg elke ontwikkeling in onze leefomgeving is namelijk de bodem. Dit doen wij op een duurzame manier waarbij geen onomkeerbare gevolgen ontstaan in de ondergrond en de waarde van de ondergrond behouden blijft voor toekomstige generaties.

Hierbij streven wij naar balans tussen het gebruik van de bodem en diepere ondergrond voor bijvoorbeeld landbouw, bodemenergie en waterwinning en het beschermen van de bodem tegen aspecten als bodemverontreiniging, uitputting, verdichting, vermesting en verdroging. Bij bouw en civieltechnische projecten worden, waar dit nodig is voor ontwikkeling, verontreinigde bodems gesaneerd (‘werk met werk maken’). Hierdoor verbetert de leefomgevingskwaliteit. De bodemtaken (onder de Omgevingswet) zijn te verdelen in verschillende taken. Taken op het gebied van advies, data en beleid met betrekking tot bodemonderzoek, sanering (waaronder PFAS), bodemenergie en explosieven liggen bij de gemeente zelf. De taken m.b.t. Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) liggen bij de ODA. E2. Continueren van de aanpak PFAS locaties De omvangrijke bodemsanering van PFAS aan de Voltastraat wordt gecontinueerd. Naar verwachting zal de grondsanering in 2025 afgerond worden. Daarna wordt gestart met de grondwatersanering. Hiervoor zijn we in gesprek met de Stichting Bodembeheer over een afkoopregeling. Financiering vindt plaats met subsidie van het Rijk (zogenaamd SPUK-geld). Afgelopen jaar is de grondwatersanering van de PFAS verontreiniging aan de Mercuriusstraat opgestart. Afgelopen jaar hebben wij hier het afkoopcontract met de Stichting Bodembeheer voor kunnen afsluiten (eveneens ‘SPUK-geld’).

Verder worden dit jaar nog een aantal locaties i.s.m. de provincie onderzocht op PFAS. E3. Reconstructie wegen Het beheer van onze bestaande wegen, voetpaden en fietspaden en infrastructurele kunstwerken zijn vormgegeven binnen de wettelijke, bestuurlijke en financiële kaders. Het afgesproken kwaliteitsniveau waarop we de wegen en kunstwerken onderhouden zijn

35

ook in 2024 behaald. Wij hebben in de 2024 de beschikbare middelen voor het wegbeheer zo efficiënt mogelijk ingezet. De onderstaande onderhoudsprojecten zijn uitgevoerd: - Doetinchemseweg Wijnbergseweg - Bokkenstraat te Wehl - Over de Beek te Gaanderen - Boeninksteeg te Doetinchem - Ellegoorsestraat te Doetinchem - Keppelseweg – Ruimzichtlaan – Hofstraat te Doetinchem - Oude Terborgseweg te Doetinchem - Houtsmastraat te Doetinchem - Vogelstraat – Belderstraat te Doetinchem - Broekstraat - Bezelhorstweg te Doetinhchem - Gele plateaus buitengebied Doetinchem – Gaanderen - Spaarenbergstraat te Gaanderen - Nootenstraatje – Bleeksestraat te Wehl - Fietspad Liemerstunnel te Doetinchem - Fietspad station de Huet te Doetinchem - Steverinkstraat te Gaanderen - Fietspad Zelhemseweg te Doetinchem - Spoorvorming Bedrijvenweg te Doetinchem - Van Hogendorplaan te Doetinchem - Willem Dreeslaan te Doetinchem - Koninginnelaan te Doetinchem - Molenstraat te Wehl - Dennenweg te Doetinchem E4. Uitvoering maatregelen grondstoffenplan 2020-2024 Met het Grondstoffenplan 2020-2024 zijn met 23 maatregelen belangrijke stappen gezet richting de landelijke doelstelling van maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar. De kern van het Grondstoffenplan 2020-2024 werd gevormd door de maatregel ‘betalen voor restafval’.

Sinds 1 januari 2022 betalen laagbouwhuishoudens per lediging van hun restafvalcontainer en hoogbouwhuishoudens per zak restafval die zij in een ondergrondse container deponeren. Daarnaast is extra ingezet op communicatie en de inzet van afvalcoaches. In de gemeente Doetinchem leidde dit tot een afname van 35% in de hoeveelheid fijn restafval. De gemeente ging van gemiddeld 165 kg fijn restafval per inwoner per jaar naar 106 kg per inwoner. Wat heeft het gekost? Programma 3

Primitieve begroting 2024

Begroting ná wijziging 2024

Baten

24.830

32.184

39.388

34.120

Lasten

30.564

39.910

48.194

37.554

Het totaal saldo van baten en lasten

-5.734

-7.726

-8.806

-3.434

Onttrekkingen aan de reserves

1.906

3.660

3.660

1.456

Toevoegingen aan de reserves

2.043

4.822

4.822

3.392

Saldo mutaties in de reserves

-137

-1.162

-1.162

-1.936

Het resultaat van programma 3

-5.871

-8.888

-9.968

-5.370

(bedragen x € 1.000)

Realisatie 2024

Realisatie 2023

36

1.5 Programma - Organisatie en financiën Voor dit programma waren in 2024 de volgende doelstellingen geformuleerd: A. Doetinchem heeft een toekomstbestendige organisatie. B. Doetinchem zet Informatietechnologie in voor een eigentijdse en efficiënte organisatie. C. De gemeentelijke organisatie heeft een passende kantooromgeving. D. Doetinchem blijft werken aan het verbeteren van de dienstverlening. E. Samen maken we Doetinchem, Gaanderen en Wehl: aan de slag met participatie. F. Doetinchem is een solide financiële gemeente. Wat wilden we bereiken? A. Doetinchem heeft een toekomstbestendige organisatie De organisatie werkt continu aan een toekomstbestendige organisatie. Het afgelopen jaar heeft de organisatie de organisatievisie en de strategische HR-visie concreter uitgewerkt. Er is een bewustzijn aanwezig dat om ambities van de organisatie waar te kunnen maken met de aanwezigheid van belangrijke externe uitdagingen, zoals bijvoorbeeld de arbeidsmarkt, de organisatie moet investeren in een toekomstbestendige organisatie. Wat hebben we daarvoor gedaan? A1. Een vernieuwde organisatievisie De nieuwe organisatievisie ‘groei door doen’ is eind 2023 vastgesteld en in 2024 gelanceerd binnen de organisatie.

Om de stip op de horizon te bereiken en onze ambities als organisatie waar te maken, zijn er 3 ontwikkelthema's geformuleerd: • We hebben meer oog voor menselijk kapitaal en de arbeidsmarkt • We werken efficiënter en innovatiever • Doetinchem ontwikkelt zich als centrumgemeente met meer focus op de inwoner, regio, provincie en het Rijk De organisatie heeft het afgelopen jaar de drie thema’s uit de organisatievisie verder vormgegeven en geconcretiseerd door per thema projecten te benoemen. Deze projecten zijn in uitvoering gebracht en lopen door in 2025. Het werken met ontwikkelthema’s op deze wijze geeft focus en zorgt ervoor dat we stap voor stap de lange termijndoelstelling van gemeente Doetinchem bereiken. A2. Strategische visie op menselijk kapitaal Vanuit de vernieuwde organisatievisie is ook een strategische HR-visie opgesteld die verbonden is aan het ontwikkelthema Menselijk kapitaal en arbeidsmarkt. In 2024 is organisatiebreed het project ‘strategische personeelsplanning’ (SPP) gestart en uitgevoerd. De doelstelling van dit project is ten eerste om op individueel-, team- en organisatieniveau de kwantitatieve en kwalitatieve gap in beeld te brengen tussen ons huidige personeelsbestand en het toekomstige gewenste personeelsbestand.

Het tweede doel is om op basis van de gap-analyse te komen tot een actieplan dat ertoe leidt dat we de komende 5 jaar proactief kunnen werken aan een personeelsbestand dat zowel kwantitatief als kwalitatief aansluit bij de behoefte van de organisatie. De organisatie heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in het onderwerp ziekteverzuim, bijvoorbeeld door vernieuwd vitaliteitsbeleid, met de focus op preventie. Mede hierdoor is het ziekteverzuim gedaald van 5,1% in 2023 naar 4,1% in 2024. Eind 2024 zijn er vier (HR) speerpunten benoemd. Deze speerpunten worden begin 2025 verder uitgewerkt en worden vervolgens opgepakt in de stuurgroep Menselijk kapitaal en arbeidsmarkt.

37

Wat wilden we bereiken? B. Doetinchem zet Informatietechnologie in voor een eigentijdse en efficiënte organisatie Het informatie- en ICT-domein ontwikkelt zich snel. In 2024 hebben verschillende stappen gezet om gebruik te maken van de technologische mogelijkheden. Daarmee hebben we onze bedrijfsvoering verder kunnen optimaliseren. En bereiden we ons voor op wettelijke verplichtingen die de komende jaren op ons afkomen. Wat hebben we daarvoor gedaan? B1. Werken aan een datagedreven organisatie In 2024 is de pilot rondom de nieuwe data-infrastructuur afgerond. Deze infrastructuur voldeed aan de verwachtingen en zal in 2025 in productie genomen worden. Ook is er een data-governance vastgesteld om de taken en verantwoordelijkheden rondom het werken met data te formaliseren. De rol van data-engineer is in 2024 ingevuld. Een aantal medewerkers heeft afgelopen jaar deelgenomen aan leeractiviteiten over datagedreven werken. In 2024 heeft een grote evaluatie van het Datalab GO plaatsgevonden. Hier hebben we vanuit Doetinchem actief input aan gegeven. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie is besloten om door te gaan met deelname aan het Datalab GO. Wel is er daarbij afgesproken dat er een koerswijziging binnen het Datalab GO plaats zal vinden naar een kennis- en expertisecentrum op het gebied van data. B2 .

Met nieuwe Informatievisie klaar voor de toekomst De technologische ontwikkelingen gaan snel. Denk aan de komst van Artificial Intelligence en de ‘cloudontwikkeling’. Diverse landelijke en Europese wettelijke ontwikkelingen in het informatiedomein (zoals de Wet open overheid) komen op ons af en moeten geïntegreerd worden in onze werkprocessen. Als organisatie willen gebruik maken van de kansen voor onze dienstverlening en bedrijfsvoering en voldoen aan de eisen die daaraan gesteld worden. Om daar te komen, heeft de organisatie afgelopen jaar de informatievisie 2024-2027 met bijbehorend uitvoeringsplan voor de eerste twee jaren vastgesteld. De komende jaren werken we aan diverse ontwikkelingen langs 6 “i-thema's”: digitale dienstverlening, datagedreven werken, de werkplek van de toekomst, digitaal samenwerken & documentmanagement, grip op bedrijfsvoering en innovatie (waaronder AI). Ook hebben we hier aandacht voor digitale vaardigheden. B3 . Medewerkers optimaal ondersteunen bij uitvoering taken De gemeente heeft een breed takenpakket. Bij diverse taken hebben we met de inzet van software processen kunnen automatiseren of verbeteren. Ook hebben medewerkers trainingen gevolgd om conform informatiebeveiligings-en privacy –eisen te kunnen werken.

Daarnaast zijn er voor verschillende onderdelen eigen trainingen ontwikkeld die via ons interne leerplatform De Visvijver worden aangeboden. B4. Verdere implementatie van wetten in het informatiedomein De komende jaren moeten we als organisatie gaan voldoen aan diverse wetten in het informatiedomein. Denk aan de Wet Open Overheid, Wet Modernisering Electronisch

38

Bestuurlijk Verkeer, Wet Digitale Overheid. Dit gaat in stappen (tranches). Kenmerkend is dat deze wetten van toepassing zijn op alle domeinen, dus de impact is groot. In 2024 hebben we verschillende stappen gezet. Zo hebben we een Woo-portaal geïmplementeerd, een extra Woo-coördinator aangewezen en publiceren we de eerste tranche van de Woo. De Wmebv is uitgesteld naar 1 januari 2026. In 2024 hebben we projectvoorbereidingen getroffen, en in 2025 voeren we deze uit. Ten aanzien van de Wet digitale overheid (Wdo) hebben we grote stappen gezet t.a.v. digitale toegankelijkheidseisen (zie ook D2). De invoering van al deze wetten loopt door in 2025. Wat wilden we bereiken? C. De gemeentelijke organisatie heeft een passende kantooromgeving De ruimtelijke en financiële consequenties voor de herinrichting zijn bekend en financiële middelen zijn beschikbaar gesteld voor project kantooromgeving. Wat hebben we daarvoor gedaan? C1. Herinrichten kantooromgeving De beschikbaar gestelde financiële middelen worden ingezet om het project kantooromgeving te realiseren en verder vorm te geven. Een externe projectleider zal het project tijdens de definitieve ontwerpfase verder begeleiden. Vooruitlopend op de definitieve ontwerpfase zijn een aantal deelopdrachten uitgevoerd. Zoals een pilot optimalisatie reserveren vergaderruimten en een proef met belcabines.

Op deze wijze doen we alvast ervaringen op en houden project kantooromgeving levendig binnen onze organisatie. C2. Aandacht voor draagvlak en gedrag van medewerkers Een veranderende kantooromgeving vraagt ook aandacht voor houding en gedrag van onze medewerkers. In 2024 hebben we met de leidinggevenden van de gemeente Doetinchem sessies gehad om aandacht te geven aan houding en gedrag bij het gebruik van onze kantooromgeving. Deze informatie gebruiken we in 2025 bij de herstart van het project kantooromgeving. Wat wilden we bereiken? D. Doetinchem blijft werken aan het verbeteren van de dienstverlening Het is belangrijk een duidelijke focus op dienstverlening te hebben en houden. De activiteiten ontwikkelen we integraal en in samenwerking om de dienstverlening op pijl te houden en ook echt te kunnen verbeteren. Bewaakt wordt of de resultaten en doelstellingen worden behaald. Er wordt aan verbetering van de dienstverlening gewerkt in beleid, projecten en opgaven. Binnen het ontwikkelthema Efficiëntie en Innovatie is veel aandacht voor het onderwerp dienstverlening. De speerpunten zijn: 1. Afstemmen van onze processen op inwoners en deze verbeteren en optimaliseren. 2. De (digitale) toegankelijkheid van onze (overheids)informatie te verbeteren. 3. Het bevorderen van "leren van elkaar" en het experimenteren met nieuwe mogelijkheden.

39

Wat hebben we daarvoor gedaan? D1. Afstemmen van onze processen op inwoners en deze verbeteren en optimaliseren Er is structureel een jaarlijks budget van € 30.000 beschikbaar voor uitvoering van acties ten behoeve van de verbetering van de dienstverlening. Er wordt elk jaar een jaarplan dienstverlening opgesteld. In 2024 zijn meerdere activiteiten uitgevoerd om onze doelstelling te bereiken. Er is een grootschalig dienstverleningsonderzoek uitgevoerd voor publiekszaken. Hierin is ook specifiek aan de inwoner gevraagd om tips en verbeteringen voor onze dienstverlening. Deze tips en verbeteringen worden gekoppeld aan acties om onze dienstverlening verder aan te scherpen. We hebben een klantreis uitgevoerd samen met inwoners. Voorafgaand hieraan zijn inwoners geïnterviewd. Daarnaast waren zij ook fysiek aanwezig tijdens de klantreissessie zelf. Door inwoners onderdeel te maken van het proces wordt het proces optimaal afgestemd op de inwoners. Ook zijn we gaan monitoren op de resultaten van onze werkafspraken, zoals bijv. terugbellen binnen 2 werkdagen. Daardoor is onze (tijdige) terugkoppeling naar de inwoners met 11% verbeterd t.o.v. 2023. D2.

De (digitale) toegankelijkheid van onze (overheids)informatie verbeteren We hebben activiteiten georganiseerd die hebben bijgedragen aan het verbeteren van onze digitale toegankelijkheid: bijvoorbeeld bewustwording campagnes met Vincent Bijlo en de burgemeester van Waalre, als ambassadeur van het aanjaagteam digitale toegankelijkheid van de VNG. Deze campagnes hebben gezorgd voor meer bewustwording in onze organisatie. Dat maakt dat meer en meer documenten digitaal toegankelijk zijn en worden. Hierdoor is onder andere een deel van de achterstand weggewerkt. Concreet betekent dit dat alle inwoners met een beperking volledig in staat zijn om informatie van onze websites tot zich te nemen. Net als inwoners zonder een beperking. Zo is er sprake van een gelijk speelveld. Het toetsen van websites moet structureel worden gedaan. Elke website moet eens in de 3 jaar worden getoetst. Digitale toegankelijkheid is dus een continue proces in meerdere opzichten. D3. Het bevorderen van ‘leren van elkaar’ en het experimenteren met nieuwe mogelijkheden Ook in 2024 hebben we “geleerd van elkaar”. We hebben op structurele basis zowel fysiek als digitaal contact met andere (buur)gemeenten. We hebben afspraken gehad over het monitoren van inwonertevredenheid via dashboards, over verschillende vormen van dienstverlening en hoe we ons inwonercontactcentrum kunnen verbeteren.

De nieuwe inzichten die we hebben opgedaan, hebben er onder andere toe geleid om onze bestaande chatbot te verbeteren. We hebben, net als gemeente Goes, kunstmatige intelligentie aan de bestaande chatbot toegevoegd. Daardoor wordt het voor inwoners eenvoudiger om informatie op onze website te vinden. Ook hebben we contact met verschillende leveranciers om te inventariseren of nieuwere applicaties leiden tot een betere dienstverlening. Hier gaan we in 2025 mee verder. Wat wilden we bereiken? E. Samen maken we Doetinchem, Gaanderen en Wehl: aan de slag met participatie Gemeente Doetinchem vindt het belangrijk om de samenleving te betrekken bij het beleid en de plannen van de gemeente én om ruimte te geven aan initiatieven vanuit de samenleving.

40

Wat hebben we daarvoor gedaan? In februari 2024 heeft de gemeenteraad het participatiebeleidsplan ‘Samen maken we Doetinchem, Gaanderen en (Nieuw) Wehl’ vastgesteld en is gestart met de uitvoering van het werkplan 2024. Er is gewerkt aan een meer planmatige inzet van participatie bij onze eigen plannen en projecten. Om dit beter in de vingers te krijgen is het interne opleidingsprogramma gestart om te leren werken met de methodiek van Relevant Gesprek. Ook is er divers aanbod op intranet en in de Visvijver dat de medewerkers hierin ondersteunt. De samenwerking met ontwikkelaars rondom participatie is verbeterd. Ter ondersteuning is de webpagina www.doetinchem.nl/participatie uitgebreid met stappenplannen, formats en tips. Om de online participatie te verbeteren is er een marktverkenning uitgevoerd onder de aanbieders van een online participatieplatform en is dit inmiddels aangeschaft. Vanaf februari 2025 vindt de implementatie plaats. De inzet op dorpen- en wijkendeals is voortgezet. De Dorpendeal in Gaanderen zit in de uitvoering. Diverse deelprojecten zijn gerealiseerd en er is een Woonpunt geopend. De Dorpendeal in Wehl zit in een vergaande voorbereiding. In de wijk De Hoop is gestart met een buurtagenda, waarbij inwoners en organisaties samen werken aan een fijne buurt. Dit is een goede voorbereiding om een eventuele Wijkendeal te kunnen realiseren.

Wat wilden we bereiken? F. Doetinchem is een solide financiële gemeente Wij onderkennen twee pijlers voor solide financieel beleid: een structureel sluitende begroting met een gezond meerjarenperspectief en voldoende weerstandsvermogen. Een belangrijk uitgangspunt in de coalitieagenda is dat de financiën op orde zijn en blijven. Als uitgangspunt hierbij is gesteld dat er niet meer geld wordt uitgeven dan er binnenkomt. In de coalitieagenda is aangegeven dat we bij de uitvoering van taken binnen de vanuit de medeoverheden beschikbaar gestelde geoormerkte middelen blijven. Dit bleek in de begroting een hele lastige door de ontwikkelingen van de kosten op de inkoop voor het sociaal domein. Maar ook door de financiële uitwerking van de meicirculaire 2023 en de forse loon- en prijsontwikkeling bij onze gemeentelijke organisatie alsook de gelieerde instellingen. In deze jaarrekening kunnen we u een positief resultaat presenteren. De maatregelen die we hebben moeten nemen om de komende jaren een sluitende begroting te presenteren hebben resultaat gehad. Tenslotte voldoet de uitvoering van het financiële beleid aan de in- en externe regelgeving. In deze jaarrekening heeft het college voor de tweede maal een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen.

We hebben wel moeten constateren dat er in deze jaarrekening iets meer verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen, dan de hiervoor vastgestelde grens. Echter van deze niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is het overgrote deel echter acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken in artikel 12 van onze financiële verordening. Het betreffen allemaal lastenoverschrijdingen conform lid 4a en lid 4d, • Afwijkingen in relatie tot subsidies en SiSa regelingen waar direct gerelateerde baten tegenover staan; • En autonome afwijkingen over de jaarschijven heen in de grondexploitatie die ontstaan door fasering.

41

Wat hebben we daarvoor gedaan? F1. Inzetten op een structureel sluitende begroting en gezond meerjarenperspectief In de begroting 2024 is net als afgelopen jaren ingezet op een structureel sluitende begroting. Langjarige uitgaven worden in de begroting gedekt door langjarige inkomsten. De financiën zijn en blijven op orde. Uitgangspunt hierbij is dat we bij de uitvoering van de taken binnen de vanuit medeoverheden beschikbaar gestelde geoormerkte middelen blijven en dat er een voldoende financiële buffer is om daadwerkelijk te kunnen groeien en risico’s te kunnen opvangen. In de jaarrekening presenteren we u een positief resultaat. In het sociaal domein zijn beheersmaatregelen ingezet sinds de zomer van 2023, ter voorkoming van overschrijding van budgetten voor maatwerkvoorzieningen Jeugd/Wmo. Aanleiding van de overschrijding was de herijking van tarieven met aanbieders voor maatwerkvoorzieningen. In 2024 is het tekort opgelopen door enerzijds de snel stijgende indexatie, waarmee in de initiële begroting geen rekening mee was gehouden en doordat het invoeren van de maatregelen een vertraagd effect sorteerde als gevolg van langlopende indicaties van inwoners met maatwerkvoorzieningen en het feit dat de aangescherpte Verordening pas op 1 juli 2024 van kracht is geworden.

Ondanks de externe invloeden waaronder de gevolgen van de Coronacrisis en de opvang van Oekraïners hebben we een stabilisatie in de aantallen indicaties en cliënten, hierdoor is het effect in de rekening beperkt gebleven. Het financieel resultaat bij deze jaarrekening ten opzichte van de eindwijziging 2024 bedraagt met name als gevolg van incidentele meevallers € 11.691.000 voordelig. Daarvan willen we € 2.473.000 bestemmen voor 2025, € 1.567.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve gebiedsontwikkeling, € 741.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve crisisherstelfonds, € 68.000 onttrekken aan de bestemmingsreserve spaarverlof, € 100.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve volkshuisvestingsfonds, € 490.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve werkgelegenheid, € 247.000 toevoegen aan de voorziening afvalverwerking en € 6.141.000 toevoegen aan de algemene reserve. In de jaarrekening wordt een toelichting gegeven op het rekeningresultaat en de bestemmingsvoorstellen. Het financieel voordelig jaarresultaat werkt positief op het niveau van het weerstandsvermogen (zie F2). Op basis van de in 2024 uitgekomen septembercirculaire en decembercirculaire van het gemeentefonds ontwikkelt zich het financieel meerjarenperspectief met name door de decembercirculaire heel licht positief. De verwachting is dat deze ontwikkeling grotendeels noodzakelijk zal zijn voor de loon en prijsontwikkelingen.

F2. Inzetten op voldoende weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is een belangrijk aspect voor het beoordelen van de financiële positie van de gemeente Doetinchem. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing worden de ontwikkelingen in 2024 met betrekking tot de risico's en het weerstandsvermogen 2024 geschetst. Het financieel voordelig jaarresultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve en werkt hiermee positief op het niveau van weerstandsvermogen. Ook het laten vrijvallen van het Crisisherstelfonds ten gunste van de algemene reserve zal een positief effect hebben op het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen geeft de verhouding weer tussen onze weerstandscapaciteit (algemene reserve en de stelpost onvoorziene uitgaven) en de financiële risico’s. Die verhouding drukken we uit in de ratio van ons weerstandsvermogen. We zetten in op een ratio die ligt tussen de 1,0 en 1,5. Dan beschikken we over voldoende buffer om risico’s op te vangen, zodat ze geen bedreiging vormen voor onze financiële positie. Beneden de ondernorm dienen maatregelen te worden genomen om de weerstandscapaciteit aan te vullen en/of de risico’s te beperken. Boven de norm geeft ruimte om de weerstandscapaciteit in te zetten voor andere doeleinden. Bij de afwegingen hierover

42

worden ook de financiële kengetallen ‘solvabiliteit’ en ‘schuldpositie’ betrokken. De financiële kengetallen hebben zich in 2024 in positieve richting ontwikkeld. De uitkomsten van de financiële kengetallen worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing toegelicht. Samenvattend is te zeggen dat de financiële positie zich positief heeft ontwikkeld. Wat heeft het gekost? Programma 4 (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting 2024

Begroting ná wijziging 2024

Realisatie 2024

Realisatie 2023

Baten

5.589

6.171

5.225

4.302

Lasten

16.985

16.658

13.359

13.182

Het totaal saldo van baten en lasten

-11.396

-10.487

-8.134

-8.880

Onttrekkingen aan de reserves

1.701

11.231

11.963

8.243

Toevoegingen aan de reserves

2.504

7.535

7.274

11.238

Saldo mutaties in de reserves Het resultaat van programma 4

-803

3.696

4.689

-2.995

-12.199

-6.791

-3.445

-11.875

43

1.6 Overige algemene dekkingsmiddelen en het gebruik van onvoorzien Artikel 25 van de BBV schrijft voor dat de programmaverantwoording ten minste uit de verantwoording over de realisatie van de programma's en het overzicht algemene dekkingsmiddelen bestaat. Daarnaast wordt inzicht gegeven in het gebruik van het geraamde bedrag voor onvoorzien. Taakveld+Omschrijving

Primitieve begroting 2024

Begroting ná wijziging 2024

Realisatie 2024

Baten (bedragen x € 1.000) Lokale heffingen

18.880

18.878

19.239

Algemene uitkeringen

169.723

178.047

179.935

Dividend

555

1.215

1.379

Saldo financieringsfunctie

215

774

1.558

2.166

2.437

1.039

191.539

201.351

203.150

Overige algemene dekkingsmiddelen Totaal Algemene dekkingsmiddelen (baten)

Taakveld+Omschrijving

Primitieve begroting 2024

Begroting ná wijziging 2024

Realisatie 2024

Lasten (bedragen x € 1.000) Lokale heffingen

941

966

983

Algemene uitkeringen

11

9

12

Dividend

16

16

3

Saldo financieringsfunctie

908

93

1.407

Overige algemene dekkingsmiddelen

74

167

167

1.950

1.251

2.572

Onvoorzien

172

172

-

Subtotaal Onvoorzien

172

172

-

2.122

1.423

2.572

Subtotaal Algemene dekkingsmiddelen

Totaal Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien (lasten)

In 2024 is géén gebruik gemaakt van het geraamde bedrag voor onvoorzien.

44

2 Paragrafen

45

2.1 Lokale heffingen Deze paragraaf bevat informatie over de gemeentelijke belastingen. De gemeentelijke belastingen zijn te onderscheiden in drie typen belastingen. De algemene belastingen, de bestemmingsheffingen en retributies. Na de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn dit de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. Kaders De inwoners van de gemeente krijgen jaarlijks een aanslag gemeentelijke belastingen. Voor de beoordeling van de lastendruk zijn de tarieven dan ook van groot belang. Naast volumeontwikkelingen en ontwikkelingen in de waarde als gevolg van de jaarlijkse herwaardering (in geval van de onroerendezaakbelastingen) is uitgegaan van een indexering van de tarieven voor 2024 met 3,0 % voor loon- en prijsontwikkelingen. Dit is in overeenstemming met het percentage BBP (Bruto Binnenlands Product) uit de meicirculaire gemeentefonds 2023. De bestemmingsheffingen en de retributies mogen niet meer dan kostendekkend zijn. We kennen een gesloten belastingstelsel. Dit betekent dat de gemeente een belasting alleen kan heffen als de wet daar de bevoegdheid toe geeft.

Het beleid betreffende de gemeentelijke belastingen is opgenomen in de volgende beleidsdocumenten: • Landelijke wet- en regelgeving (alle belastingen); • Belastingverordeningen, raadsbesluit van 21 december 2023 (alle belastingen); • Coalitieprogramma 2022 – 2026 “Samen groeien in kwaliteit” raadsbesluit van 9 juni 2022 (alle belastingen); • Grondstoffenplan 2020–2024, raadsbesluit van 29 oktober 2020 (afvalstoffenheffing en reinigingsrechten); • Gemeentelijk rioleringsplan 2016 – 2020 (verlengd tot en met 2024), raadsbesluit van 14 april 2016 (rioolheffing); • Financiële verordening gemeente Doetinchem 2017, raadsbesluit van 8 juni 2017 (toerekening overheadkosten en BTW-Compensatiefonds); • Parkeervisie 2024, raadsbesluit van 28 maart 2024 (parkeerbelastingen); • Uitvoeringsagenda Armoedebeleid & Schulddienstverlening 2022 – 2024, raadsmededeling van 16 november 2021 (kwijtschelding afvalstoffenheffing en rioolheffing). De samenhang van het beleid met betrekking tot de gemeentelijke belastingen wordt geborgd in de bovengenoemde documenten. Daarnaast houden we rekening met de aanbevelingen van de gemeentelijke rekenkamer. Vorming voorziening Om een gelijkmatige ontwikkeling van tarieven te bewerkstellingen worden overschotten en tekorten zo nodig verrekend met een voorziening. Dit is het geval bij de voorziening afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Hieronder wordt per type en soort belasting toegelicht op welke wijze het beleid is verwerkt. Daarnaast hebben we inzichtelijk gemaakt hoe bij de berekening van de tarieven wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. Dit hebben we alleen gedaan voor de tarieven van belastingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn. Algemene belastingen De opbrengsten van de algemene belastingen komen ten goede aan de algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten van deze belastingen niet gelabeld zijn maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen kunnen worden ingezet. De onroerendezaakbelastingen, parkeerbelastingen, precariobelasting, reclamebelasting, bedrijveninvesteringszone en de toeristenbelasting behoren tot deze 46

categorie. Hierbij moet opgemerkt worden dat de opbrengsten van de reclamebelasting en de bedrijveninvesteringszone niet worden toegevoegd aan de algemene middelen, maar worden uitgekeerd aan de verschillende ondernemersfondsen. Onroerendezaakbelastingen Onder de naam onroerendezaakbelastingen (verder OZB) worden een gebruikers- en een eigenarenbelasting geheven. Voor woningen mag alleen een eigenarenbelasting in rekening worden gebracht. Op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) wordt ieder jaar van elk object de waarde vastgesteld. De waarde vormt de grondslag voor de berekening van de OZB aanslagen. Ontwikkelingen in de waarde als gevolg van de jaarlijkse herwaardering worden gecompenseerd via het tarief. Eigenaren van woningen in de gemeente Doetinchem hebben in 2024 gemiddeld ongeveer 3,0% meer OZB betaald. Parkeerbelastingen Tijdens de behandeling van de Parkeervisie 2024 is besloten om de huidige tariefstructuur te handhaven. Dit betekent dat de binnenstad verdeeld blijft in vier tariefzones (€ 1,20, € 1,50, € 1,80 en € 2,40 per uur). Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor het in gebruik nemen van gemeentegrond, zoals het inrichten van een terras of het innemen van een standplaats. Het gebruik van gemeentegrond is gekoppeld aan een vergunning en gebaseerd op het standplaatsenbeleid 2012.