Begroting gD 2024.pdf

Welke risicovolle gebeurtenissen worden zoal onderkend: • Het ontstaan van schade aan of verstoring van het terrein en de data van de organisatie, bedrijfsmiddelen en onderbreking van de bedrijfsactiviteiten als gevolg van het feit dat onbevoegden toegang krijgen tot de fysieke of logische omgeving; • Verlies, schade of diefstal van apparatuur en/of data; • Het ontstaan van fysieke bedreigingen en gevaren van buitenaf; • Verlies, schade of diefstal door nalatigheid of opzettelijk misbruik van panden, apparatuur en data in het bezit van de gemeente; • Externe leverancier voldoet niet aan de contractueel vastgestelde kwaliteits- en veiligheidseisen. We schatten dit risico op € 1 miljoen.

97

12. Leges derving a.g.v. implementatie Omgevingswet vanaf 2024 Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet heeft samen met de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) naar verwachting nadelige financiële gevolgen. Op basis van de huidige kennis is een berekening gemaakt van het financieel nadeel dat wij in structurele zin zouden kunnen lopen als gevolg van landelijk gewijzigde regelgeving. Het gaat hierbij om het duiden van een risico dat mogelijk vanaf 2024 tot een nadeel kan leiden van € 500.000. Of dat een realistisch bedrag is zal moeten blijken. Veel in de nieuwe wetgeving is nog onduidelijk. Daarbij speelt ook een rol dat in Doetinchem veel gebouwd wordt en daardoor de legesinkomsten als gevolg van een hoge bouwproductie stijgen. 13. Risico's i.v.m. landelijke, regionale en plaatselijke beleidsontwikkelingen Om de ambities uit de coalitieagenda te realiseren gaan we de komende jaren fors investeren. Voorbeelden hiervan zijn huisvesting scholen, cultuur, sport, sociaal domein, ruimtelijke projecten, onderhoudsbudgetten ruimte en onze groei-ambities in het kader van gD 2036. Daarnaast doet zich landelijk de ontwikkeling voor dat vacatures op m.n. specialistische functies binnen de gemeenten moeilijk ingevuld kunnen worden. Het risico bestaat hierdoor dat werkzaamheden blijven liggen.

Deze onzekerheden zijn niet eenvoudig concreet te vertalen in het financieel meerjarenperspectief. Om toch een signaal te geven van de mogelijk consequenties, dichten we een risico af voor een bedrag van € 2 miljoen. Beschikbare weerstandscapaciteit en ratio weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit middelen die kunnen worden ingezet voor het afdekken van negatieve financiële effecten als gevolg van de gekwantificeerde risico’s. Bij de gemeente Doetinchem zijn hiervoor de algemene reserve en de stelpost onvoorziene uitgaven beschikbaar. Begin 2024 bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit circa € 39,8 miljoen. Weerstandscapaciteit

2024

2025

2026

2027

Bedragen x € 1.000,Algemene reserve (stand per 1-1) Stelpost incidenteel onvoorzien Totale beschikbare weerstandscapaciteit

35.531

37.227

38.120

39.100

80

80

80

80

35.611

37.307

38.200

39.180

We achten het gewenst om over een algemene reserve te beschikken die ruimer is dan alleen de gekwantificeerde risico's. Bovendien laat het grillige verloop van het financieel meerjarenperspectief zien, welke impact Rijksmaatregelen kunnen hebben op onze financiële positie. Met zo'n grillig verloop van ons financieel meerjarenperspectief is het van belang dat we 'voldoende vlees op de botten hebben' in de vorm van de algemene reserve. Ook de Provincie Gelderland, als toezichthouder van de gemeentebegroting, geeft aan dat een belangrijk onderdeel in de beoordeling van de financiële stabiliteit van een gemeente de omvang van het weerstandsvermogen is. Het gaat om de mate waarin een gemeente in staat is gekwantificeerde risico’s af te dekken. Zij achten het belangrijk dat wij voor een ruim voldoende weerstandsvermogen zorgen. Het blijft belangrijk dat raad en college voortdurend het open gesprek voeren over het weerstandsvermogen. Immers, een incidentele uitschieter buiten de onder- of bovennorm hoeft niet onmiddellijk te leiden tot maatregelen of geeft bestedingsruimte. Het gaat om de tendens van het weerstandsvermogen in relatie tot een gezonde financiële positie op de langere termijn.

98

nr

Risico's Totaal gekwantificeerde risico's Weerstandscapaciteit Algemene reserve (per 1/1) Stelpost incidentele onvoorziene uitgaven Totale beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen

2024

2025

2026

2027

23.260

23.260

23.260

23.260

2024

2025

2026

2027

35.531

37.227

38.120

39.100

80

80

80

80

35.611

37.307

38.200

39.180

1,53

1,60

1,64

1,68

Financiële kengetallen Bij het beoordelen van de financiële positie van de gemeente gelden nu primair de twee hoofduitgangspunten die de raad heeft vastgesteld. Deze zijn in de Gemeentewet en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vastgelegd. Het Rijk heeft daarnaast in het BBV nog vijf kengetallen opgenomen voor het beoordelen van de financiële positie van de gemeente. De berekeningswijze is vastgelegd in een ministeriële regeling. De financiële kengetallen nemen we op in de begroting en de jaarstukken. De bedoeling ervan is om de raadsleden meer inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente. En omdat de berekeningswijze voor iedere gemeente gelijk is, zouden kengetallen tussen gemeenten onderling kunnen worden vergeleken. De Commissie BBV heeft geen landelijke normen vastgesteld om de kengetallen te beoordelen. De gemeenteraad mag per kengetal zelf een norm of een gewenste richting bepalen. De Provincie Gelderland heeft zelf kaders voor de kengetallen bepaald. In haar begrotingsbrief vergelijkt de provincie de kengetallen van de gemeente met deze kaders. De kengetallen spelen geen rol bij het besluit van de provincie over het financieel toezicht op de gemeentebegroting.

Hoe kunnen we de financiële kengetallen gebruiken? De kengetallen zoals de schuldquote (verhouding tussen schulden en inkomsten) en de solvabiliteit (deel van bezittingen dat we met eigen middelen hebben betaald) dienen vooral als indicatieve sturingsinstrumenten. Ze zijn aanvullend op de bestaande financiële uitgangspunten voor de begroting. De kengetallen geven een ontwikkeling aan die het bestuur in acht kan nemen bij de besluitvorming. Daarom zullen bij raadsvoorstellen met grote investeringen of grote financiële consequenties, de gevolgen voor de ontwikkeling van de schuldquote en/of de solvabiliteit worden vermeld. Dit, in relatie tot risico’s en kansen van het voorstel en de gevolgen ervan voor het weerstandsvermogen. De raad kan deze aspecten betrekken in de afwegingen bij de besluitvorming. Deze kengetallen zijn echter pas op de lange termijn te beïnvloeden. De financiële kengetallen in één overzicht Hieronder treft u een overzicht aan van de financiële kengetallen. Daarna geven we een toelichting op elk kengetal. Omdat de rente en schulden van verstrekte leningen en grondvoorraden niet drukken op onze begroting hebben we aan de verplichte kengetallen toegevoegd het kengetal 1a ‘netto schuldquote gecorrigeerd met verstrekte leningen’ en 2a ‘solvabiliteitsratio exclusief verstrekte leningen en grondvoorraden’.

99

Financiële kengetallen 1 Netto schuldquote 1a Netto schuldquote gecorrigeerd met alle verstrekte leningen 2 Solvabiliteitsratio 2a Solvabiliteitsratio excl leningen en grondvoorraden 3 Kengetal grondexploitatie 4 Structurele exploitatieruimte 5 Belastingcapaciteit: woonlasten als % van landelijk gemiddelde

1-1-2024 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026 31-12-2027 72%

69%

65%

60%

57%

65%

62%

58%

52%

49%

25%

27%

30%

32%

34%

30%

33%

36%

37%

37%

13%

13%

10%

5%

3%

2,76%

4,80%

1,45%

1,17%

1,17%

88%

88%

88%

88%

88%

1. Netto schuldquote Bij de netto schuldquote worden alle schulden, verminderd met geldelijk bezit, afgezet tegen lle inkomsten. De omvang van de inkomsten bepaalt in belangrijke mate hoeveel schulden een gemeente (maar dat is voor bedrijven en particulieren niet anders) kan dragen. De Provincie Gelderland geeft de volgende norm: zodra de netto schuldquote boven 130% is, is sprake van een zeer hoge schuld. Is de quote hoger dan 100%, dan is waakzaamheid geboden. Tot 100% is deze voldoende. We zien dat de schuldquote onder de 100% ligt. Dit komt doordat we aflossen op onze schulden (zie hiervoor de toelichting op de balans, onderdeel vaste passiva). Een deel van onze schuld zijn we aangegaan om deze vervolgens door te lenen. We gaan ervan uit dat onze inkomsten in de komende jaren toenemen met de prijsindexering (3,0% voor 2024, 2,8% voor 2025, 2,7% voor 2026 en 2,5% voor 2027). 2. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen afgezet tegen het balanstotaal (eigen en vreemd vermogen samen). Het cijfer geeft weer in hoeverre gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. De Provincie Gelderland acht een solvabiliteit lager dan 20% risicovol, tussen 20% en 50% voldoende en boven 50% minst risicovol. We zien dat onze solvabiliteitsratio een stijgende lijn laat zien.

De geprognosticeerde balans laat zien dat ons eigen vermogen de komende jaren toeneemt, terwijl het balanstotaal daalt. Ons balanstotaal daalt onder andere doordat we onze schulden aflossen. Wat moeten we doen om de solvabiliteit/netto schuldquote te verbeteren? De solvabiliteit is de mate waarin het bezit van onze gemeente is gefinancierd met eigen vermogen. Dit kengetal zegt dus iets over de schuldpositie van de gemeente. Volgens deze begroting is ons totale bezit ultimo 2024 voor 30% gefinancierd met eigen vermogen. Voor het overige hebben wij vreemd vermogen moeten aantrekken. De Provincie Gelderland normeert een solvabiliteit lager dan 20% als onvoldoende. 3. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de boekwaarde van de grondpositie is ten opzichte van de jaarlijkse baten van de gehele gemeente begroting. Gemeenten met gronden met een lage boekwaarde lopen minder risico dan gemeenten met een hoge boekwaarde. Ultimo 2024 ligt het kengetal op 13%. Dit kengetal ligt onder de 20% waardoor deze in de minst risicovolle categorie wordt geclassificeerd. In de jaren daarna zakt het kengetal nog verder. De boekwaarde afgezet tegen de totale baten zegt overigens weinig. Om te kunnen beoordelen of een gemeente goed scoort met haar grondbedrijf, moeten ook afzetprognoses en getroffen voorzieningen beoordeeld worden.

Wij doen de beoordeling en bijstelling jaarlijks via het Meerjaren Perspectief Ontwikkellocaties (MPO) en onze accountant beoordeelt deze vanuit zijn verantwoordelijkheid. 4. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de begroting is. Ook geeft

100