8.2 2023-04-24 Laborijn, jaarstukken 2022.pdf
Tekst van het document
88
Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur voor de jaarrekening Het Dagelijks Bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het Dagelijks Bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder verordeningen, opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader. In dit kader is het Dagelijks Bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het Dagelijks Bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het Dagelijks Bestuur de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder.
Het Dagelijks Bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de financiële risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het Algemeen Bestuur is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado, de Nota verwachtingen accountantscontrole 2022, het controleprotocol en het normenkader voor de financiële rechtmatigheid die zijn vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 8 juli 2022, het Controleprotocol WNT 2022, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: · het identificeren en inschatten van de risico’s o dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, o dat baten en lasten alsmede de balansmutaties als gevolg van fouten of fraude niet in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; 89
·
· ·
· ·
het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het Dagelijks Bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; het vaststellen dat de door het Dagelijks Bestuur gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder of deelnemende gemeenten. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico’s kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening.
Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling de financiële risico’s niet kan opvangen; het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
Wij communiceren met het Algemeen Bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Doetinchem, 17 april 2023 Stolwijk Kelderman {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}
w.g. R.H. Gosselink-Wolbrink RA
90
5. Overige gegevens 5.1 Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening Het dagelijks bestuur stelt voor de jaarrekening zoals opgenomen in hoofdstuk 4 overeenkomstig vast te stellen en het positief resultaat van € 288.492 als volgt te bestemmen: •
•
•
Voor de gemeente Aalten een nieuwe bestemmingsreserve te vormen genaamd ‘vangnetvoorziening zelfstandigen Aalten’ voor het bedrag van € 91.093 afkomstig uit de vrijval van de huidige bestemmingsreserve vangnetvoorziening zelfstandigen Voor de gemeente Doetinchem een nieuwe bestemmingsreserve te vormen genaamd ‘vangnetvoorziening zelfstandigen Doetinchem’ voor het bedrag van € 197.399 afkomstig uit de vrijval van de huidige bestemmingsreserve vangnetvoorziening zelfstandigen € 24.944 te onttrekken aan de bestemmingsreserve vakantiegelden Wsw / vakantiedagen
91
5.2 Jaarverslag Ondernemingsraad en Onderdeelcommissie 2022 Verkiezingen In 2022 zijn door het vertrek van een collega tussentijdse verkiezingen voor een vrijgekomen zetel van de OR nodig geweest. Door de hoeveelheid aan werkzaamheden en omdat er 4 kandidaten voor 1 zetel waren, is tot het einde van de zittingsperiode een extra zetel toegekend door de bestuurder. Na digitale verkiezingen zijn de 2 zetels bezet door 2 opnieuw waardevolle krachten. Wijziging organisatiestructuur In verband met het grote onderwerp organisatiestructuur Laborijn 2023 hebben veel gesprekken plaatsgevonden met de bestuurder en zijn er korte achterbanraadplegingen gehouden. De OR onderschrijft volledig de leidende principes zoals genoemd in de adviesaanvraag en het streven naar integrale samenwerking en multidisciplinaire teams die volgen uit deze wijziging. De OR blijft positief-kritisch meekijken en blijft hierover in gesprek met de bestuurder. Een van de aandachtspunten is de zorgen van een deel van de collega’s met betrekking tot alle veranderingen. Eén OR-lid heeft zitting (gehad) in de selectiecommissie voor de managersfuncties in deze nieuwe structuur. Opvolging adviezen n.a.v. achterbanraadpleging afdeling OPR De adviezen van de OR zijn serieus opgepakt en de reacties hierop van de bestuurder stelden ons gerust en hebben geleid tot verbeteringen.
De interim-manager heeft voortvarend met het team gewerkt aan de opdracht en hiermee de rust hersteld en de werkzaamheden zijn op volle kracht ingezet. De OR blijft een vinger aan de pols houden. Buiten de wettelijke jaarlijkse onderwerpen (zoals in het kader van de begrotingscyclus en het sociaal jaarverslag), zijn in 2022 de volgende onderwerpen besproken: Instemmingen en adviezen In het kader van de veiligheid en gezondheid is ingestemd met de procedure voor en de uitvoerende partij van de RI&E’s, de voortzetting van het contract met de Arbodienst in het kader van de ziekteverzuimbegeleiding en het Arbobeleid zelf. Ook is aandacht gevraagd voor de bezetting van de BHV en interventieteams en de adequate beloning van de betrokken medewerkers. Een verzoek tot een PAGO (Periodiek Arbeids- Gezondheidskundig Onderzoek) is beargumenteerd niet gehonoreerd. Verder is verzocht om een verbetering van de formuleringen in de ongevallen- en agressiemeldingen en een oproep gedaan om agressiemeldingen beter onder de aandacht te brengen. Naar aanleiding van het jaarverslag BMW (Bedrijfsmaatschappelijk Werk) is verzocht om aandacht voor de verslaglegging en terugkoppeling aan de leidinggevenden. Het jaarlijks overleg met de vertrouwenspersonen, en de kennismaking met een nieuw benoemd lid heeft ook plaatsgevonden, na de accordering van de OR en OC met de (her)benoemingen.
Ook is ingestemd met de aanpassing naar aanleiding hiervan in de gedragscode. Natuurlijk is ook bij Laborijn en in de medezeggenschapsraden aandacht geschonken aan gedrag op de werkvloer. Een lid van zowel de OC als de OR is betrokken in het opzetten van een (vragenlijst) i.v.m. het MTO (medewerkerstevredenheidsonderzoek) in de nieuwe structuur. Ook is een delegatie van de OR en OC aanwezig geweest bij de presentatie van de resultaten hiervan. De OR en OC zijn nauw betrokken bij de totstandkoming van een nieuw functiehuis SW en hebben hierover advies gegeven. Ook is ingestemd met de samenstelling van de waarderingscommissie hiervan. Verder is de waardering uitgesproken over het implementatie en communicatietraject, waaruit goed werkgeverschap blijkt.
92
Instemming is verder verleend aan: • • • • • •
uitstel van de DVR-cyclus met 1 jaar de regeling hybride werken de wijziging van de regeling werktijden conform de regeling hybride werken de regeling studiefaciliteiten ambtelijk en opleiding en ontwikkeling SW het aanwijzen van slechts 1 collectieve verlofdag (op 5 mei 2023) het toevoegen van een addendum bij de arbeidsovereenkomst voor intern gedetacheerden
Adviezen zijn (naast de onderwerpen organisatiestructuur en afdeling OPR) gegeven over: • • • •
de benoeming van de algemeen directeur het plaatsen van de auditor en medewerker IC onder de concerncontroller het plaatsen van de functie voorwerker in het ambtelijk functiehuis het plaatsen van het bedrijfsrestaurant in eigen beheer met Elver als partner en een eigen praktijkopleider
De OR en OC hebben verder deelname (gehad) in de werkgroepen Huisvesting, duurzame inzetbaarheid, Simpel Switchen, Robotisering/RPA, de Laborijn-app, 360 graden feedback en Digilab. Verder zijn de volgende onderwerpen aan de orde geweest: Wijziging halindeling: de goede begeleiding van deze ingrijpende gebeurtenis is door de OR en OC gewaardeerd. Zowel de compensatie energiekosten, de regeling leefgeld Oekraïne en het instellen van werkgroepen Bestaanszekerheid voor de SW en het ambtelijk personeel zijn veelvuldig aan de orde geweest. De regeling melden vermoeden misstand en inbreuk op Unierecht is voor kennisgeving aangenomen. Daarnaast is aandacht besteed aan de bezetting van en vragen van aandacht voor het Noodfonds, energiebesparing bij Laborijn en de afrekening met de gemeente Oude IJsselstreek na de uittreding uit de GR. De onderwerpen die in het LO (Lokaal Overleg) worden besproken kwamen ook ter tafel bij de OR en OC. Dit jaar waren dat de (tijdelijke aanpassing) reiskostenvergoeding en de belastingvrije thuiswerkvergoeding. Het ondermandaat directeur is ter kennisneming aangeboden en is inhoudelijk in 2023 besproken. Initiatieven van de OR/OC zijn de volgende geweest in 2022: • • • • • • • • • •
werkdruk afdeling IFD door o.a. situatie van vluchtelingen uit Oekraïne en energietoeslag instemming monitoring SIEM/SOC en Intune verzoek tot verstrekking van bedrijfsfruit peiling behoefte verkeersopleiding bezetting achteringang Laborijn, aanwezigheidsregistratie medewerkers en bezoekers alsmede camerabewaking enquête tevredenheid koffiepauzes compensatie zaterdagwerk SB Post veiligheid dossiers medewerkers en cliënten gezien de mondiale datalekken duidelijke communicatie over de verschillende klachtenprocedures aandacht is gevraagd voor beeldschermen voor informatie, alcohol schenken en roken tijdens feestelijke bijeenkomsten binnen werktijd 93
• •
de stand van zaken van de aanbestedingen artikel 24-overleg met het dagelijks bestuur. Ook dit was een open en constructief gesprek over de beleidsvoornemens
Aandacht is gevraagd voor de pensioenbreuk en -tekorten van sommige collega's die zijn overgegaan naar Begeleid werken. Vanzelfsprekend zijn ook de Cao SW, de Cao Aan de Slag en de nieuwe Cao SGO veelvuldig aan de orde geweest. Het Reglement van de OR is aangepast en op 22 december getekend. De belangrijkste wijzigingen hierin zijn dat je verkiesbaar en kiesgerechtigd bent als je 3 maanden in dienst bent van Laborijn, dat je je 3 keer voor 3 jaar verkiesbaar kunt stellen en een op de SWbehoefte afgestemde verkiezingscampagne is opgesteld. De Faciliteitenregeling is afgestemd op de SER-richtlijnen qua opleidingen en de formatie voor de ambtelijke ondersteuning is vastgesteld op 0,44% fte. Scholing en cursussen OC en OR De inspiratiebijeenkomst Participatiewet door Ray Geerling is door leden van de OR en OC als ook door de ambtelijk secretaris bijgewoond. Verder is aandacht geschonken aan de nieuwe werkomgeving in Teams. De voorzitter en ambtelijk secretaris hebben een workshop ‘De onschatbare waarde van de verschillende rollen en taken van het DB’ gevolgd en de ook opnieuw inspirerende landelijke dag van de MZSW in Driebergen is door vele leden van de medezeggenschapsraden bezocht. Een delegatie van de OC bezoekt alle bijeenkomsten van de MZSW Platform Oost.
De ambtelijk secretaris bezoekt de Platformbijeenkomsten van ambtelijk secretarissen in de Sociale Werkvoorziening (ASSW). Besloten is te wachten tot na de tussentijdse verkiezingen op 13 februari 2023 voor de OC om opleidingen in het kader van de Wet op de ondernemingsraden en verdiepings- en teambuildingsdagen te organiseren voor de OC en OR. De lijfspreuk ‘Samen werkt’ wordt ook in de samenwerking tussen de medezeggenschapsraden van Laborijn en de bestuurders in 2022 opnieuw waargemaakt. Er is sprake van een open sfeer waarin op constructieve wijze wordt samengewerkt. De medezeggenschapsraden worden in een vroeg stadium betrokken, hetgeen wordt gewaardeerd en getuigt van vertrouwen in elkaar. Speerpunt van de medezeggenschapsraden van Laborijn blijft om de achterbancommunicatie te verbeteren, nu gebruikmakend van de nieuwe digitale omgeving van Laborijn. De uitslag van het MTO ambtelijk stemt ons tevreden. Er is sprake van een verbetering van de bekendheid van de werkzaamheden, een stabilisering van bekendheid hoe het personeel in contact kan komen met de OR-leden, een verbetering van 0,3 van de waardering van het OR- en OC-werk en een verbetering van 0,4 van de kwaliteit van de informatie die aan de achterban wordt verstrekt. De uitdaging deze resultaten te verbeteren gaan de OR, OC en ambtelijk secretaris graag aan.
We verwijzen graag naar het jaarverslag van de OC en OC over 2022 voor nadere inhoudelijke informatie van de OR en OC.
94
Bijlage 1 Bijdragen gemeenten Bijdrage per program m a per gem eente
Realisatie 2022
Begroting 2022 Begroting 2022 na w ijziging voor w ijziging
Verschil
Program m a Inkom en & financiële dienstverlening Buig Aalten
4.404.787
4.410.092
4.321.000
-5.305
Doetinchem
17.967.809
17.971.952
18.932.000
-4.143
22.372.596
22.382.043
23.253.000
-9.448
Impulsregeling Aalten
64.431
63.000
-
1.431
Doetinchem
201.110
200.000
-
1.110
265.541
263.000
-
2.541
Bijzondere bijstand Aalten
32.244
43.000
52.000
-10.755
Doetinchem
204.308
230.000
290.000
-25.692
236.553
273.000
342.000
-36.448
Aalten
1.535.664
1.211.800
-
323.864
Doetinchem
1.411.400
1.410.100
-
1.300
2.947.064
2.621.900
-
325.164
Aalten
84.557
110.000
52.000
-25.443
Doetinchem
378.556
380.000
310.000
-1.444
463.113
490.000
362.000
-26.887
Aalten
-
-
5.000
-
Doetinchem
-
-
27.500
-
-
-
32.500
-
Energietoeslag
Individuele Inkomenstoeslag
Tonk
Bbz kapitaalverstrekking Aalten
-20.376
5.000
-
-25.376
Doetinchem
-24.843
24.500
-
-49.343
-45.219
29.500
-
-74.719
Tozo Aalten
-32.108
-35.000
-
2.892
Doetinchem
-128.729
-107.000
-
-21.729
-160.837
-142.000
-
-18.837
Aalten
-
-
250.176
-
Doetinchem
-
-
414.354
-
-
-
664.530
-
Aalten
158.671
158.671
158.671
-
Doetinchem
465.658
465.658
465.658
-
624.330
624.330
624.330
-
26.703.140
26.541.773
25.278.360
161.366
Inburgering
Directe salariskosten
Totaal Program m a Ontw ikkeling, participatie & re-integratie Re-integratie budget Aalten
439.086
439.086
364.000
-
2.928.693
2.928.693
2.510.000
-
3.367.779
3.367.779
2.874.000
-
Aalten
222.457
222.457
222.457
-
Doetinchem
652.852
652.852
652.852
-
875.309
875.309
875.309
-
4.243.088
4.243.088
3.749.309
-
Doetinchem Directe salariskosten
Totaal
95
Bijdrage per program m a per gem eente
Realisatie 2022
Begroting 2022 Begroting 2022 na w ijziging voor w ijziging
Verschil
Program m a Wsw WSW-budget Aalten
6.304.947
6.304.947
5.818.000
-
Doetinchem
8.115.486
8.115.486
7.678.000
-
Montferland
4.169.111
4.169.111
4.026.000
-
Bronckhorst HKZ
1.700.867
1.701.048
1.474.000
-181
20.290.411
20.290.592
18.996.000
-181
Directe salariskosten Aalten
582.293
582.293
361.875
-
1.708.875
1.708.875
1.066.101
-
2.291.168
2.291.168
1.427.977
-
22.581.579
22.581.760
20.423.977
-181
Aalten
103.948
103.948
-
-
Doetinchem
206.967
206.967
-
-
310.915
310.915
-
-
89.050
77.000
-
12.050
-
3.000
-
-3.000
89.050
80.000
-
9.050
Aalten
35.050
-
-
35.050
Doetinchem
70.388
-
-
70.388
105.438
-
-
105.438
Doetinchem
Totaal Program m a Overhead Inburgering uitvoeringskosten
Energietoeslag uitvoeringskosten Aalten Doetinchem Oekraine uitvoeringskosten
Programma gerelateerde lasten Aalten
942.527
942.527
942.527
-
Doetinchem
2.223.041
2.223.041
2.223.041
-
Montferland
230.261
230.261
230.261
-
Bronckhorst HKZ
132.599
132.599
132.599
-
3.528.429
3.528.429
3.528.429
-
Totaal
4.033.832
3.919.344
3.528.429
114.488
Totaal bijdrage gem eenten
57.561.638
57.285.965
52.980.074
275.673
Aalten
14.947.229
14.638.821
12.292.531
308.407
Doetinchem
36.381.572
36.414.125
34.127.653
-32.553
Montferland
4.399.372
4.399.372
4.256.261
-
Bronckhorst HKZ
1.833.466
1.833.647
1.606.600
-181
Totaal program m alasten
57.561.639
57.285.966
52.283.045
275.673
Gespecificeerd per gem eente:
96
Bijdragen gemeenten begroting 2022 voor w ijziging (x € 1.000) Buig-budget Impulsregeling Bijzondere bijstand Energietoeslag Individuele Inkomenstoeslag Tonk Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Inburgering Re-integratiebudget Wsw budget Inburgering uitvoeringskosten Energietoeslag uitvoeringskosten Oekraine uitvoeringskosten Indirecte kosten
Bijdragen gemeenten begroting 2022 na w ijziging (x € 1.000) Buig-budget Impulsregeling Bijzondere bijstand Energietoeslag Individuele Inkomenstoeslag Tonk Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Inburgering Re-integratiebudget Wsw budget Inburgering uitvoeringskosten Energietoeslag uitvoeringskosten Oekraine uitvoeringskosten Indirecte kosten
Bijdragen gemeenten realisatie 2022 (x € 1.000) Buig-budget Impulsregeling Bijzondere bijstand Energietoeslag Individuele Inkomenstoeslag Tonk Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Inburgering Re-integratiebudget Wsw budget Inburgering uitvoeringskosten Energietoeslag uitvoeringskosten Oekraine uitvoeringskosten Indirecte kosten
Verschil realisatie ten opzichte 2e begrotingsw ijziging (x € 1.000) Buig-budget Impulsregeling Bijzondere bijstand Energietoeslag Individuele Inkomenstoeslag Tonk Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo Inburgering Re-integratiebudget Wsw budget Inburgering uitvoeringskosten Energietoeslag uitvoeringskosten Oekraine uitvoeringskosten Indirecte kosten
Aalten
Doetinchem
4.321 52 52 5 250 364 5.818 1.906 12.768
Aalten
18.932 290 310 28 414 2.510 7.678 5.050 35.212
Doetinchem
4.410 63 43 1.212 110 5 -35 439 6.305 104 77 1.906 14.639
Aalten
17.972 200 230 1.410 380 25 -107 2.929 8.115 207 3 5.050 36.414
Doetinchem
4.405 64 32 1.536 85 -20 -32 439 6.305 104 89 35 1.906 14.947
Aalten
17.968 201 204 1.411 379 -25 -129 2.929 8.115 207 70 5.050 36.382
Doetinchem -5 1 -11 324 -25 -25 3 12 35 308
-4 1 -26 1 -1 -49 -22 -3 70 -33
Montferland
Bronckhorst
Totaal
-
-
4.026
1.474
230 4.256
133 1.607
Montferland
Bronckhorst
4.169 230 4.399
Montferland
Totaal
1.701 133 1.834
Bronckhorst
4.169 230 4.399
Montferland
22.382 263 273 2.622 490 30 -142 3.368 20.291 311 80 7.319 57.286
Totaal
1.701 133 1.833
Bronckhorst -
23.253 342 362 33 665 2.874 18.996 7.319 53.843
22.373 266 237 2.947 463 -45 -161 3.368 20.290 311 89 105 7.319 57.562
Totaal -
-9 3 -36 325 -27 -75 -19 9 105 276
97
98